Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 170/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48, art. 51 ust. 1, ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 24, art. 25
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi H. B. T. na decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie zobowiązania do złożenia projektu budowlanego zamiennego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. O. nr [...] m. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia [...]r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 954/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. T., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczo – inwentarskiego, położonego na działce nr 298 w miejscowości D., w gminie D..

W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż wobec niewyjaśnienia w sprawie wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, nie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, tylko ona zaś uzasadniałaby jego umorzenie.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są dwa obiekty budowlane, wzniesione na opisanej wyżej działce. Pierwszym z obiektów jest budynek inwentarski, wzniesiony w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w dniu 17 kwietnia 1979 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 2229 ze zm.). Obiekt ten został wybudowany niezgodnie z warunkami decyzji organu zezwalającej na budowę obiektu o powierzchni 63 m2. Inwestor wzniósł bowiem obiekt o wymiarach 17, 87m x 4,40 m, a więc o powierzchni większej, niż powierzchnia określona w pozwoleniu na budowę. Co więcej, budynek ten usytuowany został w granicy z działką skarżącego Okoliczność tę, przeoczył natomiast organ I instancji, zaś organ II instancji stwierdził, że takie usytuowanie obiektu nie naruszało przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 26, poz.157), a w konsekwencji brak było podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 50 i 51 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 207 z 2003, poz. 2016 ze zm.). Zdaniem Sądu, stanowisko takie jest błędne. Organ nie wyjaśnił bowiem, czy inwestor wykonał obowiązki związane z zakończeniem budowy, czy dokonał zawiadomienia o zakończeniu inwestycji, czy też uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Tylko bowiem w takim przypadku organ zwolniony byłby od dalszego prowadzenia postępowania w sprawie legalności przedmiotowej inwestycji. Ponadto, w ocenie Sądu, fakt wzniesienia przedmiotowego obiektu w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie uprawniał organu do oceny zgodności jego usytuowania z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, w tym przepisami powołanego rozporządzenia z dnia 11 czerwca 1966 r. Postępowanie w przedmiocie legalności spornego obiektu wszczęte bowiem zostało w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 , który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że warunkiem zastosowania dotychczasowego prawa budowlanego, czyli ustawy z dnia 24 października 1974 r. jest wzniesienie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej. Do wszelkich pozostałych stanów faktycznych mają zaś zastosowanie przepisy nowej ustawy – Prawa budowlanego z 1994 r., a w konsekwencji także przepisy wykonawcze, wydane w oparciu o delegację przewidzianą w tej ustawie.

Bezspornym jest natomiast, zdaniem Sądu, iż budynek inwentarski wzniesiony został w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w dniu 17 kwietnia 1979 r., a zatem nie w warunkach samowoli budowlanej, a tylko z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia, związanymi ze zmianą powierzchni zabudowy i jego usytuowania w stosunku do granicy działki sąsiedniej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, jeśli organ dokonywałby oceny zgodności zaistniałego stanu rzeczy z przepisami prawa, winien takiej oceny dokonać w kontekście przepisów obecnie obowiązującego Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).

Wyjaśnienia wymagała również, zdaniem Sądu, kwestia wzniesienia drugiego obiektu budowlanego w postaci przybudówki o wymiarach 2 m x 4,47 m . Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia pisma Starosty Powiatowego w O. z dnia [...]r. o niewniesieniu sprzeciwu na realizację robót związanych z tym obiektem, nie zwalniała bowiem organu od zbadania, czy przedmiotowy obiekt został wzniesiony przez inwestora zgodnie z warunkami zgłoszenia.

Rozpatrując sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust.7 w zw. z art. 50 ust.1 ustawy Prawo budowlane nałożył na W. P. obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem poprzez zmianę jego pokrycia dachowego z eternitu na ondulinę w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż inwestorka – W. P., realizując dobudowę o wymiarach 2,0 m x 4,47 m do budynku inwentarskiego w oparciu o dokonane zgłoszenie, wbrew warunkom zgłoszenia wykonała pokrycie eternitem falistym zamiast onduliną, co pozostaje w sprzeczności z dokonanym zgłoszeniem oraz przepisami ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (tekst jednolity Dz.U nr 3 z 2004r., poz. 20 ze zm.)

Decyzja powyższa uostateczniła się, nie będąc przedmiotem odwołania żadnej ze stron postępowania.

W dniu [...]r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynął wniosek H. T. o "powołanie innych ludzi z inspektoratu budowlanego na wizję lokalną", który potraktowany został jako żądanie wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. od udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż wbrew wytycznym, zawartym w wyroku sądu administracyjnego, organ I instancji "kłamie (...), że budynek został wybudowany w latach 1979 że na podstawie decyzji (...) miał być wybudowany na starym siedlisku na starych fundamentach uprzedniego budynku (...)".

Postanowieniem z dnia [....]r. nr [....] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 24 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. od udziału w postępowaniu, wskazując, iż brak jest przesłanek ustawowych, które uzasadniałyby wniosek H. T.

Decyzją wydaną w dniu [...]r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("Dz. U. z 2000 r., nr 207 poz. 2016 z późn. zm."), nałożył natomiast na W. P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku inwentarskiego, uwzględniającego zmiany, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem do dnia 30 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego ustalono, że sporny budynek inwentarski wybudowany został w latach 1979 – 1980 w oparciu o pozwolenie na budowę nr GT.8381/33/79 z dnia 17 kwietnia 1979 r., uzyskane przez E. W. Ustalono również, że wybudowany obiekt posiada wymiary 4,40 x 17,87 m, natomiast zgodnie z planem zagospodarowania działki, winien on posiadać wymiary 5,02 x 12,52 m, z usytuowaniem przy granicy nieruchomości B. T. Stwierdzono zatem, że obiekt wybudowano niezgodnie z pozwoleniem i stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Organ I instancji stwierdził ponadto, że zgodnie z przedłożonym zawiadomieniem Sądu Rejonowego w O., z dnia [...] r., właścicielką nieruchomości, w tym między innymi działki o nr ewid. 298, jest W. P. Przeprowadzono również postępowanie wyjaśniające, dotyczące obowiązków inwestora związanych z zakończeniem budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Urząd Gminy i Miasta w D. udzielił negatywnych odpowiedzi w powyższym względzie.

Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z ustawą Prawo budowlane z 1974 r. w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z pozwoleniem zastosowanie miały przepisy art. 37 i 40 tej ustawy, jeśli obiekt był jednocześnie wybudowany niezgodnie z przepisami. Od strony materialnoprawnej, regulacja ta była identyczna z obecnie obowiązującą, gdyż jej istotą było doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami prawa. Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718) wprowadziła konieczność nałożenia w drodze decyzji na inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3). W związku z tym, na inwestora, który dopuścił się odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. należało nałożyć obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Od powyższej decyzji B. T. wniósł odwołanie, żądając jej uchylenia i przekazana sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie odwołującego, podstawą "wdania decyzji na inną osobę, niż W. W." nie może być kserokopia zawiadomienia Sądu Rejonowego w O., tylko nie budzący wątpliwości dowód, że przedmiotowa nieruchomość jest własnością W. P. Zdaniem odwołującego, w sposób nieprawidłowy, niezgodny z prawem i niezgodny ze stanem faktycznym, nałożono na W. P. obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, skoro wybudowany budynek jest samowolą budowlaną. Takie postępowanie jest bowiem legalizacją bezprawia. Podniósł, iż nie wyraża zgody na "sposób załatwienia sprawy, określony w (...) decyzji", ponieważ nie zgadza się, by budynek stał w granicy działek.

Decyzją wydaną w dniu[...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na protokoły oględzin, przeprowadzonych w dniu 3 marca 2006 r. oraz w dniu 17 września 2007 r., ponownie podniósł, że stwierdzony stan faktyczny przesądza, iż budowa przedmiotowego budynku nastąpiła z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy i Miasta w D. wynika bowiem, że inwestor nie dokonał obowiązku związanego z zakończeniem budowy budynku inwentarskiego na działce nr 298 w latach 1979 – 1980, ani też nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodne z którym w omawianej sprawie zastosowanie mają przepisy tejże ustawy. W przypadku zatem stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków, ustalonych w pozwoleniu na budowę lub projekcie budowlanym, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do przeprowadzenia tzw. postępowania naprawczego. W tym celu, na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 –nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek prowadzenia postępowania w tym trybie dotyczy zarówno robót budowlanych będących w toku, jak i już zakończonych. Bowiem w razie zrealizowania obiektu z istotnymi odstępstwami, właściwy organ zobligowany jest do nałożenia na inwestora obowiązku porządzenia projektu zamiennego, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, do czego obliguje treść art. 51 ust. 4 tejże ustawy. Sformułowanie zawarte w tym przepisie wskazuje na konieczność zastosowania powołanych norm również w przypadku robót budowlanych już zakończonych. Wydając decyzję, organ I instancji, zgodnie z opisaną procedurą, nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, wobec stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, brak jest zatem podstaw do kwestionowania przyjętego w sprawie trybu postępowania. Z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynikać dopiero będzie, czy konieczne jest wykonanie w obiekcie zmian czy przeróbek.

Na powyższą decyzję H. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do jego zarzutów, zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Oświadczył, że podtrzymuje zawarte w odwołaniu zarzuty i uważa, że w stosunku do W. W. lub W.P. powinny być zastosowane ostrzejsze sankcje w związku z ich samowolą budowlaną. W ocenie skarżącego, sposób załatwienia przedmiotowej sprawy przez organ nadzoru budowlanego różnicuje obywateli na lepszych i gorszych. W. W. wybudowała przedmiotowy budynek nie w miejscu, którego dotyczyło pozwolenie na budowę, miała bowiem pozwolenie na budowę na starym siedlisku. Tymczasem budynek inwentarski wybudowała w innym miejscu, po przeciwnej stronie, obok siedliska skarżącego. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie można mówić o odstępstwie od projektu budowlanego, lecz o samowoli budowlanej. Na poparcie zawartych w skardze twierdzeń, załączył kopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r., utrzymującego w mocy postanowienia Prokuratora Rejonowego w O. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie nielegalnego wybudowania budynku mieszkalno-gospodarczego. W ocenie skarżącego W. W. i W. P. powinny otrzymać nakaz rozbiórki obiektu, nie zaś legalizację samowoli budowlanej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi.

Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 19 grudnia 2008 r., pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę. Podniósł, że skarżący kwestionuje prawo własności uczestniczki postępowania, oraz fakt skierowania doń zaskarżonej decyzji.

W dniu 23 grudnia 2008r. do akt sprawy złożony został odpis umowy notarialnej o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia 1 marca 2007r. oraz odpis zawiadomienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpatrywaną sprawą. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i – wreszcie – jakie, zdaniem tego sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organów administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena prawna dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania, ściśle związane z dokonaną oceną prawną, określają natomiast sposób postępowania organów, ponownie prowadzących postępowanie. (por. szerzej T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str.742 i następne)

Przełamanie zasady związania poglądami prawnymi, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądowym dopuszczalne jest jedynie w przypadku zmiany przepisów prawnych, stanowiących podstawę oceny w danej sprawie (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., sygn.akt III RN 130/97, OSNAP 1999/1/2, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2001r., sygn.akt SA/Rz 434/00, Palestra 2002/9-10, s.199) lub też istotnej zmiany w stanie faktycznym, mogącej spowodować nieaktualność i związane z tym ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999r., sygn.akt IV SA 1177/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 47301)

W rozpoznanej sprawie po dacie wyrokowania przez tutejszy Sąd nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, będącego podstawą działania organów ani też zmiana stanu faktycznego, uzasadniająca odstąpienie od oceny prawnej, wyrażonej w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 954/06.

To zaś oznacza, że za przesądzone uznać należało, iż sporny w sprawie budynek inwentarski "wzniesiony został w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 17 kwietnia 1979r. a zatem nie w warunkach samowoli budowlanej, a tylko z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia, związanymi ze zmianą powierzchni zabudowy i jego usytuowania w stosunku do granicy działki". Po wtóre: postępowanie w badanej sprawie winno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (str.6 uzasadnienia).

Tym samym zarzuty skargi, dotyczące "dokonanej przez W.W. samowoli budowanej" i obowiązku jej usunięcia, jako pozostające w sprzeczności z wiążącymi poglądami prawnymi, wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku, nie mogły skutecznie wpływać na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od tego, odnosząc się na marginesie do twierdzeń skarżącego, podnieść należy, iż ani z załączonej do akt sprawy decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę ani stanowiącego jej załącznik projektu zagospodarowania działki nie wynika, by sporny budynek inwentarski miał być usytuowany w miejscu obiektu przeznaczonego do rozbiórki (oznaczonego w projekcie nr 7). Tezy, zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [....]r. w sprawie odmowy wszczęcia dochodzenia (pomijając już odmienny przedmiot postępowania: "nielegalne pobudowanie budynku mieszkalno-gospodarczego), odnoszą się natomiast do "starego siedliska" (terenu czyjegoś zamieszkania, osiedlenia; mieszkania, domu siedziby; gniazda. "Mały słownik języka polskiego" pod red. S.Skorupki, H.Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa1969, str.742), pozostając dodatkowo niewiążące dla sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie (art.11 p.p.s.a).

Analizując natomiast prawidłowość zastosowania przez organy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 156 z 2006r., poz.1118 ze zm.) podnieść należy, iż z racji przywołanych wyżej wytycznych, zawartych w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007r., wykluczonym była możliwość zastosowania art. 48 tejże ustawy (str. 6 uzasadnienia powołanego wyroku). Prawidłowo zatem, w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 powołanego aktu, nałożony został obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku inwentarskiego, uwzględniającego zmiany, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wskazać też należy, odnosząc się do wniosków skarżącego, iż ewentualne nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności, polegających na "przesunięciu" obiektu murowanego, trwale związanego z gruntem przekracza uprawnienia organu nadzoru budowlanego, wynikające z treści art.51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007r., sygn.akt VII SA/Wa 45/07, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 322295)

W świetle wyrażonej w powołanym wyroku oceny prawnej (wskazującej na istnienie dwóch obiektów budowlanych, wybudowanych w różnych okresach i poddanych odmiennym regulacjom prawnym) za niewadliwe uznać też należy odrębne rozstrzygnięcie w zakresie odstępstw od warunków zgłoszenia zamiaru wykonania przybudówki (ostateczną decyzją organu I instancji), odrębne zaś orzeczenie w sprawie budynku inwentarskiego. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]r., jako nie będąca przedmiotem zaskarżenia, nie podlegała samoistnej kontroli sądowej. Opierając się wszakże o treść przepisu art. 134 p.p.s.a., z uwagi na granice rozpatrywanej sprawy, z urzędu zbadano również jej zgodność z prawem, za wadliwe (zbędne) uznając, powołanie w podstawie prawnej orzeczenia przepisu art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Prawidłowo bowiem organ I instancji, jako podstawę prawną decyzji wskazał normę art. 51 ust.7 Prawa budowlanego. Jakkolwiek więc podstawa ta wymagałaby ewentualnie doprecyzowania, poprzez odwołanie się również do, stosowanego odpowiednio, przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, uchybienia w tym zakresie nie dyskwalifikują wydanego rozstrzygnięcia, w stopniu uzasadniającym jego eliminację z obrotu prawnego. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2003r., sygn.akt I SA 371/03, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnj Lex nr 149553)

Nie dopatrzono się również naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustaleń, dotyczących legitymacji uczestniczki postępowania W.P.. Przede wszystkim wskazać należy, że odpis księgi wieczystej nie jest jedynym dowodem, służącym wykazaniu prawa własności właściciela nieruchomości. Złożony w toku postępowania sądowego odpis umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności, dopuszczony jako dowód w oparciu o treść art. 106 § 3 p.p.s.a., potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości prawo własności uczestniczki postępowania. Okoliczność ta była też w sposób należyty ustalona w toku postępowania administracyjnego w oparciu o odpis zawiadomienia o wpisie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...]r. Zgodnie bowiem z treścią art. 6268 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.), wpis w postępowaniu wieczystoksięgowym jest orzeczeniem. Skarżący zresztą poza prostym negowaniem uprawnień uczestniczki postępowania, nie przedłożył żadnego dowodu, który poddawałby w wątpliwość jej uprawnienia właścicielskie. Oznacza to zatem, że organy obu instancji prawidłowo uczyniły zeń adresatkę, wydawanych w sprawie decyzji. Po myśli art. 52 ustawy Prawo budowlane, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest bowiem obowiązany na swój koszt wykonać obowiązki, nakazane w decyzji, o której mowa m.in. w art.51 ustawy Prawo budowlane.

Z urzędu skontrolowano również legalność wydanego w sprawie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r., odmawiającego wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. od udziału w sprawie, nie dopatrując się istotnych uchybień również w tym zakresie. Jakkolwiek bowiem, rozstrzygnięcie dotyczyło w istocie odmowy wyłączenia organu, zaś w podstawie prawnej postanowienia powołano przepis art. 24 k.p.a., regulujący kwestie wyłączenia pracownika organu, nie zmienia to faktu, iż podstawa materialno-prawna orzeczenia, w postaci normy art. 25 k.p.a. istnieje, zaś podniesione przez skarżącego dla uzasadnienia żądania okoliczności, nie wyczerpują żadnej z przesłanek, wymienionych zarówno w art. 24 jak i w art. 25 k.p.a., nie mogły zatem skutkować ani wyłączeniem organu ani też ewentualnie jego pracowników.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Po myśli art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pk 1 lic c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznano natomiast ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240,00,-zł., powiększoną o należny podatek od towarów i usług (52,80,-zł.), tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu oraz kwotę 17,00,-zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z uwagi bowiem na treść art. 205 § 2 p.p.s.a., egzemplifikującego niezbędne koszty postępowania strony, zastępowanej przez adwokata lub radcę prawnego (wydatki jednego adwokata), brak było podstaw do przyznania opłaty od udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego.

D.T.