Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 62/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Rafał Batorowicz (spr.), Sędziowie NSA - Jerzy Chromicki, - Małgorzata Korycińska, Protokolant - Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt V SA 2011/03 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego Oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt V SA 2011/03, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2003 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w postępowaniu celnym dotyczącym sprowadzonych z zagranicy leków importer tego towaru, [...] Sp. z o.o. w Warszawie, wniosła o wystąpienie do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) o wyrażenie opinii doradczej w przedmiocie wpływu rabatów przyznawanych importerowi po dokonaniu zgłoszenia celnego na wartość celną towaru i o zawieszenie postępowania celnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie. Zdaniem importera, kwestia wpływu udzielonego po zgłoszeniu celnym rabatu (zniżki) na wartość celną stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i uzasadnia zawieszenie postępowania celnego do czasu uzyskania wnioskowanej opinii.

Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2003 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania celnego wszczętego w sprawie ustalenia rzeczywistej wartości celnej leków objętych procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr [...] z dnia 6 marca 2000 r.

Na skutek zażalenia strony Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 22 kwietnia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu, że przedstawiona przez importera kwestia nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez inny organ i nie uzasadnia zawieszenia postępowania celnego.

W skardze z dnia 22 maja 2003 r., uzupełnionej pismem z dnia 19 września 2003 r., Spółka [...] wniosła o uchylenie obu powyższych postanowień zarzucając naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180, art. 201 § 1 pkt 2 i art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 91 Konstytucji RP oraz postanowień Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.).

Skarżąca wyraziła pogląd, że zagadnieniem wstępnym w sprawie administracyjnej jest przesądzenie kwestii, czy właściwe jest korygowanie wartości transakcyjnej wynikającej z faktury handlowej na potrzeby ustalenia wartości celnej, gdy po dokonaniu zgłoszenia celnego kupujący otrzyma rabat od swojego dostawcy, oraz że organem właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił w uzasadnieniu wyroku, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego uzależnione jest od ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena – gdyby samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania – należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Zagadnienie prejudycjalne zachodzi w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, a zatem nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Powołując się dalej na doktrynę i orzecznictwo, Sąd uznał, że powstanie "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego, zachodzi bowiem jedynie pośredni związek z wydaniem decyzji, jeśli nie następuje przy tym rozstrzygnięcie zagadnienia materialnoprawnego.

Skarżąca twierdziła, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w danej sprawie uzależnione jest od uprzedniego wyjaśnienia przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) kwestii wpływu rabatu na wartość celną towaru w sytuacji, gdy rabat ten został przyznany importerowi po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Kwestią sporną w stanie faktycznym, na który powoływała się strona uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania, było m.in. ustalenie, czy rabat został importerowi przyznany importerowi przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, ponieważ zdaniem organów celnych zawarcie umowy o udzielaniu zniżek przed importem towarów przesądzało o wpływie postanowień tej umowy na wartość celną towarów, z czym nie zgodziła się skarżąca. W sprawie nie chodziło o wyjaśnienie zbieżności prawnych, a o spór co do faktu, a tym samym nie występowało "zagadnienie wstępne", gdyż należy przez nie rozumieć wstępne "zagadnienie prawne". Zasadność uznania, że wartość celna towaru - w obliczu kwestii przysługiwania stałego rabatu - odbiega od deklarowanej, podlega swobodnej ocenie organu administracyjnego i może być kwestionowane w trybie instancyjnym lub w drodze skargi do sądu administracyjnego, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do WCO o "wydanie porady".

Sąd podkreślił, iż w postanowieniach art. III lit. d i g Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej kompetencje Rady zostały ujęte w formie zaleceń, informacji i porad, a brak jest wśród tych postanowień normy prawnej, która ocenę kwestii wpływu udzielonej przez eksportera zniżki wartości (ceny) transakcyjnej towaru na wartość celną rezerwowałaby dla Rady i wyłączała w tym zakresie właściwość krajowych organów celnych. Poczynione uwagi znajdują zastosowanie także względem powołanych przez stronę w skardze postanowień Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego...

Ponadto należało w sytuacji, gdy uprawnionym do wydania opinii jest organ organizacji międzynarodowej, należało uznać za adekwatny reprezentowany w orzecznictwie pogląd, iż w wypadku zwrócenia się organu administracji państwowej o opinię do organu zwierzchniego nie występuje kwestia zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji - nie zachodzi możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis odpowiada w swej treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W konkluzji Sąd stwierdził, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowił w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego.

[...] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt V SA 2011/03 zaskarżając wyrok ten w całości oraz wnosząc o jego zmianę w całości przez wydanie orzeczenia uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego, bądź uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

I. Naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1. Ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności:

a) art. 2, art. 7 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustanawiają one zasadę praworządności i proporcjonalności w działaniu organów władzy publicznej przez pominięcie lub błędną interpretację postanowień umów międzynarodowych, które miały zastosowanie w sprawie. Zasady te zostały naruszone także przez ich niezastosowanie jako wzorca do oceny zachowania się organów celnych w przedmiotowej sprawie. Naruszenie prawa polegało, w tym zakresie, na przyzwoleniu WSA (wyrażonym poprzez treść sentencji i uzasadnienia zaskarżonego wyroku) na działanie organów celnych, ograniczające w niedopuszczalny sposób uprawnienie Skarżącej do obrony swych interesów z wykorzystaniem wszystkich środków (quasi odwoławczych i dowodowych) dopuszczonych, w szczególności, przez międzynarodowe prawo celne, przede wszystkim zaś uniemożliwienie włączenia do sprawy stosownej opinii (rozstrzygnięcia interpretacyjnego) właściwych organów międzynarodowych.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonym wyroku doszło do błędnego zinterpretowania lub pominięcia szeregu przepisów zawartych w Konwencji RWC, Porozumieniu, Opinii 15.1 oraz Konwencji Wiedeńskiej, które mają zastosowanie w sprawie.

W przedmiotowej sprawie [...] wielokrotnie zwracała uwagę na konieczność uzyskania od właściwego organu (w szczególności Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO) stosownych wskazań co do zakresu stosowania przepisów Opinii 15.1 — włączonej wprost do polskiego porządku prawnego, ale stanowiącej przede wszystkim zbiór regulacji prawa międzynarodowego - w sytuacji udzielania zniżek na leki importowane przez skarżącego.

Zawarte w Opinii 15.1 wytyczne określające zasady postępowania przy ustalaniu wartości celnej towarów (przy nabyciu których udzielono rabatu) nawiązują wprost do konkretnych "stanów faktycznych - przykładów". Stwierdzenie zaistnienia w rzeczywistości określonego stanu faktycznego, który odpowiada określonemu "stanowi faktycznemu - przykładowi", determinuje na gruncie Opinii 15.1 zastosowanie określonych dyspozycji normatywnych tam przewidzianych. W ten sposób "stan faktyczny - przykład" stał się immanentną częścią norm regulujących ustalanie wartości celnej importowanego towaru. Każdy spór dotyczący zaistnienia w konkretnej sprawie określonego stanu faktycznego, który stanowi odpowiednik "stanu faktycznego - przykładu" zawartego w Opinii 15.1, jest sporem co do istotnej treści wynikającej z tej Opinii normy, która w tejże sprawie winna być zastosowana. W takim też zakresie winien się wypowiedzieć Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO lub inny organ właściwy w sprawach wyjaśnień dotyczących wartości celnych oraz ochrony jednolitego stosowania norm międzynarodowego prawa celnego.

[...] powołuje się na zaistnienie w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego, który odpowiada opisowi "stanu faktycznego - przykładu" rabatu ex post, zaś organy celne przyjmują w tym zakresie istnienie rabatu a priori. Spór w tym przedmiocie, jak to powyżej wywiedziono, dotyczy treści norm wynikających z Opinii 15.1. Również powaga tego sporu -która wynika z wielości spraw, jaka toczy się w przedmiocie wartości celnej leków importowanych do Polski w latach 1999 - 2001, międzynarodowego charakteru tychże spraw oraz faktu, że dotyczą one podstawowych praw i wolności ekonomicznych - uzasadniała zwrócenie się do Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej WCO w celu oparcia polskiej praktyki orzeczniczej na wykładni prawa międzynarodowego dokonanej przez powołany do tego organ.

Zdaniem skarżącej, konieczne było zastosowanie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - tj. zawieszenia postępowania w sprawie wartości celnej - jako środka prawnego umożliwiającego uzyskanie (od właściwych organów międzynarodowych) i zastosowanie, w sprawie dotyczącej wartości celnej importowanych przez Skarżącą leków, wiążących wskazań w zakresie interpretowania i stosowania w tej sprawie postanowień Opinii 15.1 lub uzyskania dodatkowej interpretacji. Dawałoby to bowiem gwarancję, iż interpretowanie i stosowanie prawa w sprawie [...] odpowiada ujednoliconej (na poziomie międzynarodowym) interpretacji i praktyce stosowania przepisów międzynarodowego prawa celnego, nad czym pieczę sprawują Rada Współpracy Celnej oraz Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO. Stanowiłoby to realizację zasady legalizmu (działania w zgodzie z przepisami prawa międzynarodowego). Skoro jednak w przedmiotowej sprawie organy celne postąpiły w sposób odmienny, a WSA ich działanie swym wyrokiem zaakceptował, to doszło w tym przypadku do naruszenia dopiero co przywołanej zasady.

Skarżąca prowadząc spór co do interpretacji i stosowania przepisów Opinii 15.1 winna mieć prawo do skorzystania ze wszystkich środków prawnych - jakąkolwiek miałyby one przyjąć postać: środków odwoławczych, quasi odwoławczych czy dowodowych - które służyły weryfikacji, przyjmowanego w tym zakresie przez organy celne, stanowiska. Podstawę prawną do realizacji tego uprawnienia mogły stanowić normy kompetencyjne art. III lit. d oraz g Konwencji RWC, a także ust. 1 i 2 Załącznika II do Porozumienia. [...] wielokrotnie zabiegała przed organami celnymi (w pewnym sensie także przed WSA) o zastosowanie tych środków. Konstytucyjna zasada proporcjonalności nakazywała organom celnym (a także WSA) uwzględnienie żądań skarżącego - choćby nawet wymóg poddania się weryfikacji przez Radę Współpracy Celnej lub Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wynikał z innych przepisów praktyki ich stosowania, aniżeli wskazywał to Skarżący.

b) art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji RP - przez błędne ich zastosowanie w sprawie. Naruszenie prawa polegało na wadliwej interpretacji lub niestosowaniu postanowień konwencji międzynarodowych, do których Polska przystąpiła i które miały istotne znaczenie dla sprawy.

Skarżąca podniosła, że w zaskarżonym wyroku zabrakło dostatecznego odniesienia do wszystkich norm prawa międzynarodowego, które miały zastosowanie w sprawie. Doszło w ten sposób do bezpodstawnego ograniczenia stosowania (czy wręcz pominięcia) przepisów umów (konwencji) dotyczących: norm kompetencyjnych ustanowionych dla międzynarodowych organów celnych (art. III lit. d, e oraz g Konwencji RWC, a także ust. 1 i 2 Załącznika II do Porozumienia), obowiązku dążenia do ujednolicenia interpretacji i stosowania przepisów dotyczących ceł (w szczególności Preambuła Konwencji RWC i art. 25 ust. 1 i 2 Porozumienia w związku z art. 26 Konwencji Wiedeńskiej). W takim też zakresie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji RP.

2. § 1 Zarządzenia Prezesa GUC z dnia 23 września 1997 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (M.P. Nr 67, poz. 657 - dalej: Zarządzenie) oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz. 980 - dalej: Rozporządzenie) - przez niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcie w procesie stosowania prawa w sprawie. Treść przytoczonych na początku przepisów stanowi jednoznacznie, iż w sprawach wyjaśnień dotyczących wartości celnej właściwymi organami są Komitet Ustalania Wartości Celnej WTO oraz Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO - co nie znalazło uwzględnienia w treści zaskarżonego wyroku WSA, w którym dokonano, w szczególności, zawężającego określenia kompetencji międzynarodowych organów celnych w zakresie wydawania wiążących dla krajowych organów celnych wskazań co do stosowania przepisów regulujących kwestię ustalania wartości celnej towarów.

3. Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej sporządzonej w Brukseli w dniu 15 grudnia 1950 r. (Dz. U. z 1978 r., Nr 11, poz. 43 - dalej: Konwencja RWC), w szczególności:

a) Preambuły do Konwencji RWC - przez jej niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcie w procesie stosowania prawa w sprawie. Preambuła do Konwencji RWC ma taką samą moc normatywną, jak jej poszczególne artykuły i stanowi główną wytyczną w zakresie harmonizacji i ujednolicania systemów, do czego zobowiązane są w szczególności polskie organy celne, podporządkowane w tym zakresie Radzie Współpracy Celnej i organom przy niej funkcjonującym. Nieuwzględnienie treści normatywnej Preambuły do Konwencji RWC miało niewątpliwy wpływ na sposób orzekania WSA w przedmiotowej sprawie o obowiązku krajowych organów celnych wystąpienia do Rady Współpracy Celnej (lub organów przy niej funkcjonujących) o uzyskanie wytycznych w zakresie stosowania przepisów będących składową porozumień międzynarodowych dotyczących ustalania wartości celnej towarów.

b) art. III lit. d (w związku z art. VIII lit. a) oraz lit. g Konwencji RWC - przez błędną ich interpretację, skutkiem czego doszło do błędnego ich zastosowania w przedmiotowej sprawie. Powołane przepisy Konwencji RWC zostały w przedmiotowej sprawie zinterpretowane przez WSA w sposób, który w istocie ogranicza kompetencje Rady Współpracy Celnej (oraz organów przy tej Radzie funkcjonujących) w zakresie wydawania wiążących dla krajowych organów celnych wskazań co do stosowania przepisów umów międzynarodowych regulujących kwestię ustalania wartości celnej towarów.

4. Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (dalej: Porozumienie), w szczególności art. 18 pkt 2 porozumienia w związku z ust. 1 i 2 Załącznika II do Porozumienia - przez błędną ich interpretację, skutkiem czego doszło do błędnego ich zastosowania w sprawie. Powołane przepisy Porozumienia zostały w przedmiotowej sprawie zinterpretowane przez WSA w sposób, który opiniom, sprawozdaniom oraz poradom wydawanym przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO bezpodstawnie odmawia rangi aktów o roli nadrzędnej w procesie ujednolicania interpretacji i stosowania Porozumienia.

5. Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969r. (Dz.U. z 1990r., Nr 74, poz. 439 - dalej: Konwencja Wiedeńska), w szczególności: art. 26, art. 27 oraz art. 31 Konwencji Wiedeńskiej - przez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. pominięcie w procesie stosowania prawa w sprawie. W zaskarżonym wyroku nie odniesiono się do zasad prawnych związanych z przestrzeganiem, stosowaniem i interpretacją traktatów, które znajdują uregulowanie w Konwencji Wiedeńskiej. Nieuwzględnienie tych zasad doprowadziło ostatecznie do nieuprawnionego pominięcia norm umów międzynarodowych dotyczących wartości celnej.

Sposób, w jaki w przedmiotowej sprawie zinterpretowano przepisy kompetencyjne dotyczące Rady Współpracy Celnej oraz Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO - który w istotny sposób ogranicza uprawnienia tych organów - stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami przestrzegania, stosowania i interpretacji traktatów, które znajdują uregulowanie w szczególności w art. 26, art. 27 oraz art. 31 Konwencji Wiedeńskiej.

II. Naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. Art. 145 § 1 pkt 1 - przez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2003 roku, które jest niezgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego, przede wszystkim z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeks celnego i art. 145 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brak zawieszenia postępowania w tej sprawie spowodował, iż krajowe organy celne dokonały samodzielnie zabiegów interpretacyjnych oraz zastosowania przepisów międzynarodowego prawa celnego w sytuacji, gdzie nie można było mieć pewności co do zgodności treści działań podejmowanych przez organy krajowe z interpretacją i zastosowaniem przepisów międzynarodowego prawa celnego (Opinii 15.1 lub koniecznym jej uzupełnieniem interpretacyjnym) uznawaną za prawidłową przez Radę Współpracy Celnej i Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO. Krajowe organy celne ani nie wystąpiły do Rady Współpracy Celnej lub Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO o udzielenie interpretacji, ani też nie przedstawiono skarżącemu wytycznej lub opinii od organów międzynarodowych - pozyskanej np. w innej sprawie, o podobnym stanie faktycznym - z której by wynikała akceptacja tychże organów dla działań (interpretacji i stosowania Opinii 15.1 lub uzupełnienia interpretacyjnego do tej Opinii) podejmowanych przez krajowe organy celne w sprawach dotyczących wartości celnej importowanych leków.

2. Art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i art. 145 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przez stwierdzenie braku przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie.

Reasumując treść wszystkich zarzutów należało, zdaniem skarżącej, dojść do wniosku, iż w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie i wystąpienia ze stosownym wnioskiem do właściwego organu międzynarodowej organizacji celnej o wydanie wiążącego aktu interpretacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że z analizy powołanych w skardze kasacyjnej postanowień Konstytucji (art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1), Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej (Artykuł III lit. d, e, g i Preambuła), Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (art. 18 pkt 2 Porozumienia w związku z pkt 1 i 2 Załącznika II do Porozumienia) oraz Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów (art. 26, art. 27 oraz art. 31) nie wynika obowiązek krajowego organu celnego do wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) z wnioskiem o wyrażenie opinii doradczej w związku z toczącą się indywidualną sprawą celną. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez stronę skarżącą prowadziłoby do możliwości każdorazowego wyłączenia od rozstrzygania sprawy krajowych organów celnych w przypadku sporu dotyczącego materii, co do której może wypowiadać się także Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Na podstawie Artykułu 18 ust. 2 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego został ustanowiony pod auspicjami Rady Współpracy Celnej Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej, który wykonuje czynności opisane w Załączniku II do Porozumienia zgodnie z ustanowionymi w nim regułami procedury. Załącznik II do Porozumienia, określając zadania Komitetu Technicznego, między innymi w punkcie 2a, wyraźnie stwierdza, że zadaniem Komitetu jest wydawanie na podstawie przedłożonych faktów opinii doradczych co do zastosowanych rozwiązań. Z żadnych postanowień określających zadania Komitetu nie wynika jednak norma, która w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie o skutkach obniżenia ceny towaru w związku z udzielonym rabatem, wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych i kompetencje w tym przedmiocie powierzała Komitetowi Technicznemu. Powyższe stanowisko dodatkowo uzasadnia Artykuł 17 Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, w którym stwierdza się, że nic w Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddanie w wątpliwość praw administracji celnej do satysfakcjonującego je upewnienia się co do prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów ustalania wartości celnej. Celem Porozumienia nie było zatem ograniczenie uprawnień krajowych organów celnych w prowadzeniu indywidualnych spraw. Ograniczenia dla krajowych organów celnych w omawianym zakresie nie wynikają także z Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej. Z powołanych powyżej postanowień Konwencji wynikają funkcje Rady, do których należy, między innymi, udzielanie na prośbę zainteresowanych Rządów informacji, porad lub zaleceń w sprawach celnych. Realizacja tych funkcji nie następuje jednak w wyniku wiążącego dla organu celnego wniosku strony postępowania w indywidualnej sprawie celnej. Reasumując, należało uznać za trafny pogląd Sądu I instancji, że brak jest normy, która wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych do rozstrzygania o skutkach udzielonego rabatu. Odmowa zwrócenia się do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej nie narusza zatem powołanych w skardze kasacyjnej postanowień Konstytucji, Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej i Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów. Nie jest zatem uzasadniony zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej zasad: legalizmu, praworządności i proporcjonalności.

Nie jest uzasadniony zarzut takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i trafnie stwierdził brak przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie. W myśl art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny, organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek:

- postępowanie administracyjne (celne) jest w toku,

- istnieje zagadnienie wstępne,

- rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Poza sporem pozostaje istnienie pierwszej z wymienionych przesłanek - postępowanie w przedmiocie prawidłowości zgłoszenia celnego jest w toku. Dla ustalenia występowania kolejnych przesłanek istotne jest zdefiniowanie pojęcia "zagadnienia wstępnego". Należy przyjąć, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne "zagadnienie prawne". Tymczasem w rozpatrywanej sprawie istotą problemu nie jest wyjaśnienie rozbieżności prawnych, lecz spór co do faktu. Daje to podstawę do stwierdzenia, że zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie nie występuje. Podkreślenia wymaga ponadto, że zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej, podlega ocenie organu administracyjnego i może być kwestionowana w trybie instancyjnym oraz na drodze sądowej, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do międzynarodowych organizacji. Spełnienie ostatniej z wymienionych przesłanek wymaga natomiast ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 2003, s.430). Z powołanych w skardze kasacyjnej postanowień, jak już wyżej wywiedziono, nie wynika norma prawna, która w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie co do skutków zniżki ceny towaru w odniesieniu do jego wartości celnej wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych i właściwym w tym przedmiocie czyniła Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Rady Współpracy Celnej (Światowej Organizacji Celnej - WCO). W konkluzji stwierdzić należy, że zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowił w sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła zatem w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego.

Z tych względów na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

m.s.