Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 68
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. T. - Przedsiębiorstwo [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego E. T. - Przedsiębiorstwo [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...] grudnia 2014 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek E. T. (Przedsiębiorstwo [...], dalej jako Inwestor), zastępowanego przez pełnomocnika, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie na działce [...], jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 3MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przyłączem energetycznym i telekomunikacyjnym. Planowana infrastruktura (np. fundamenty, droga dojazdowa, kable itp.) może obejmować swoim zasięgiem [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Burmistrz [...], wskazując na art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 68 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm., dalej jako u.i.o.ś.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267z późn. zm., dalej jako k.p.a.) (1.) stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanej inwestycji, (2) nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje określone w art. 66 u.i.o.ś. (3) wymienił zagadnienia, których analiza w szczególności powinna zostać zamieszczona w raporcie.

Uzasadniając napisał, że planowana inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej jako RDOŚ) w postanowieniu [...] wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] (dalej jako PPIS) w opinii sanitarnej [...] stwierdził, że dla ww. inwestycji przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest wymagane.

Burmistrz napisał, że planowane przedsięwzięcie będzie polegać na budowie turbiny wiatrowej o mocy elektrycznej nieprzekraczającej 3 MW oraz realizacji pozostałej niezbędnej infrastruktury, w tym drogi dojazdowej, placu montażowego, transformatora oraz przyłącza energetycznego. Z informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że planowana elektrownia wiatrowa będzie miała wysokość wieży 90-140 m n.p.t. oraz maksymalną średnicę wirnika 120 m. Poziom mocy akustycznej planowanej turbiny wyniesie 102 dB. Działka, na której zlokalizowana zostanie inwestycja oraz grunty sąsiadujące są użytkowane jako pola uprawne. Na przedmiotowym terenie znajdują się dwie turbiny wiatrowe należące do inwestora, które zamierza zlikwidować po zrealizowaniu niniejszego przedsięwzięcia. Ponadto w odległości ok. 250 m od rozpatrywanej elektrowni wiatrowej położona jest inna konstrukcja o podobnym przeznaczeniu. Najbliższe tereny zabudowy mieszkaniowej znajdują się w odległości ok. 450 m w kierunku południowym oraz ok. 600 m w kierunku północnym od planowanej inwestycji. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia przedstawiono analizę akustyczną uwzględniającą oddziaływanie skumulowane dla planowanej elektrowni wiatrowej oraz innej istniejącej elektrowni znajdującej się na działce nr geod. 406. Jak wynika z analizy poziom hałasu po zrealizowaniu niniejszego przedsięwzięcia w wariancie A lub B na terenie chronionym akustycznie najbardziej narażonym na oddziaływanie skumulowane wyniesie 45 dB dla współczynnika tłumienia gruntu G=0,5. Dołączona do karty informacyjnej analiza wykazała możliwość pogorszenia stanu klimatu akustycznego w stosunku do istniejącego stanu tj. z istniejącymi elektrowniami na dz. nr 406 oraz nr 403/1.

Burmistrz wskazał, że mając na uwadze położenie inwestycji względem najbliższych terenów chronionych akustycznie oraz kumulację oddziaływania z innymi elektrowniami wiatrowymi, podziela opinię RDOŚ, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia konieczne jest dokonanie szczegółowej oceny oddziaływania na akustyczny stan jakości środowiska. Wykonując pełną analizę oddziaływania akustycznego, należy uwzględnić przyjęte rozwiązania projektowe dotyczące planowanej turbiny, w tym maksymalny poziom mocy akustycznej, oraz warunki, w których grunt będzie pokryty zwartą, zmrożoną warstwą śnieżną lub lodową (G=0), a także przedstawić ewentualne rozwiązania mające na celu zapewnienie dotrzymania akustycznych standardów jakości środowiska. W celu pozyskania szczegółowych i wiarygodnych danych o lokalizacji turbin wiatrowych należy wskazać współrzędne posadowienia w jednym z aktualnie obowiązujących układów współrzędnych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 października 2012 r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1247). Dalej Burmistrz wskazał, że teren przeznaczony pod inwestycję zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 z późn. zm.), na obszarze ważnym dla ptaków. Potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z lokalizacji i charakteru planowanego przedsięwzięcia, a także oddziaływania na klimat akustyczny i możliwość wystąpienia skumulowanego oddziaływania z innymi elektrowniami. Inwestor powinien przedstawić w raporcie informacje, o których mowa w art. 66 u.i.o.ś., a także analizę zagadnień z zakresu ochrony przed hałasem i polami elektromagnetycznymi, ochrony przyrody oraz bioróżnorodności. Ponadto w raporcie należy odnieść się do zaleceń zawartych w "Wytycznych w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych" (M. Stryjecki, K. Mielniczuk. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Warszawa 2011 - str. 27), aby w obrębie jednej farmy wiatrowej lub kilku sąsiadujących ze sobą farm wiatrowych stosować elektrownie wiatrowe tej samej wielkości. Ponadto należy odnieść się do art. 81 u.i.o.ś. i wyjaśnić czy planowane przedsięwzięcie może wpłynąć na nieosiągnięcie celów środowiskowych określonych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry".

W zażaleniu na opisane postanowienie Inwestor, zastępowany przez pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzucił:

1. naruszenie art. 64 ust. 3 u.i.o.ś. i art. 6 k.p.a. poprzez nakładanie obowiązków, które nie znajdują podstawy prawnej,

2. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazania podstaw faktycznych i prawnych dla żądanych opracowań,

3. naruszenie art. 7-9 k.p.a. poprzez negatywne podejście do uzgadnianej inwestycji już na etapie wstępnym, pomijając fakty znane organowi z urzędu i dokumenty przedłożone przez Inwestora do akt sprawy.

Uzasadniając podkreślił, że na opinię RDOŚ, o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie przysługiwało zażalenie. Opinia RDOŚ została wyrażona bez jakichkolwiek wezwań do wyjaśnień, czy też uzupełnień, co miało istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania, gdyż w treści skarżonego postanowienia RDOŚ nałożył obowiązek przedstawienia, w raporcie oddziaływania na środowisko dla inwestycji, informacji, które w rzeczywistości zostały już przedłożone w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, będącej załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Pełnomocnik ocenił na tej podstawie, że RDOŚ nie przeanalizował, bądź przeanalizował nienależycie załącznik do wniosku. Pełnomocnik podkreślił, że już w toku postępowania wskazywał organowi I instancji, że wszystkie wymagane w postanowieniu RDOŚ informacje są już zawarte w aktach sprawy, ale Burmistrz w swoim postanowieniu nie odniósł się do argumentów Inwestora.

Odnosząc się do poszczególnych punktów treści postanowienia Burmistrza pełnomocnik wskazał, że parametry akustyczne i geometryczne elektrowni (jak również najwyższy możliwy poziom mocy akustycznej) określono na stronie 9 karty informacyjnej przedsięwzięcia; wykonano analizę akustyczną i wskazano lokalizację planowanej turbiny - strona 9 oraz cały, obszerny rozdział 2 obejmujący również przedstawienie oddziaływania w formie graficznej, dołączono również pliki z programu LEQ Professional ze szczegółowymi wynikami; uwzględniono również przypadek przesunięcia turbiny - obliczenia wykonano dla dwóch skrajnych punktów położenia planowanej turbiny, oznaczonych w Tabeli 4 w rozdziale 2 jako EW plan A oraz EW plan B, zaznaczonych później odrębnymi znacznikami na załącznikach graficznych, są to punkty położone najbliżej zabudowy, odpowiednio na zachód lub wschód; lokalizacja turbiny istniejącej na działce sąsiedniej (nr [...]) oraz turbin istniejących obecnie, na działce objętej inwestycją, została zaznaczona na załącznikach graficznych do rozdziału 2, ponadto w załączniku 2 oraz załączniku 4 w rozdziale 4 umieszczono część analiz akustycznych pierwotnych dokumentacji dotyczących tych turbin w celu odniesienia do pierwotnych obliczeń; przyjęto, że faktyczne zagospodarowanie terenu wokół planowanej turbiny jest niezmienione w stosunku do przyjmowanego w dokumentach dotyczących istniejących turbin; w tabeli 1 w rozdziale 2 określono rodzaje okolicznej zabudowy; w tabeli 2 rozdziału 2 podano najmniejsze możliwe odległości terenów chronionych akustycznie od poszczególnych dopuszczalnych, skrajnych lokalizacji planowanej turbiny. Pełnomocnik ocenił jako zaskakującą taką okoliczność, że organ prowadzący wymaga przedstawienia informacji, które sam posiada.

Dalej pełnomocnik wskazał, że zgodnie z analizą akustyczną w rozdziale 2 nie należy spodziewać się przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, nie można w związku z tym wskazać wymaganych odległości; w związku z przewidywanym brakiem przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu wymaganie środków zmniejszających oddziaływanie w tym zakresie jest co najmniej absurdalne, jednakże, gdyby w przyszłości normatywy uległy zmianie, turbiny wiatrowe za pośrednictwem programu komputerowego sterującego ich pracą mają możliwość ograniczenia emitowanej mocy akustycznej, co jest związane z nieznacznym spadkiem produktywności; w rozdziale 2 na stronie 7 opisano przyłącze energetyczne, które ma być zrealizowane w formie linii podziemnej łączącej turbinę z siecią średniego napięcia, istniejącą w działkach objętych inwestycją. Szczegółowe przedstawienie przyłącza nie jest możliwe na tym etapie przedsięwzięcia, gdyż zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym szczegółowe rozwiązanie zostanie ustalone po uzyskaniu warunków technicznych przyłączenia wydawanych przez zakład energetyczny, które to warunki są określane po wydaniu decyzji środowiskowej. W związku z tym uszczegóławianie informacji na obecnym etapie miałoby charakter spekulacyjny. Z punktu widzenia wpływu na środowisko istotne są, już zawarte w dokumentacji informacje, tzn. realizacja przyłącza na średnim napięciu (w kontekście ewentualnego ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego) i w postaci linii podziemnej.

Z zakresu ochrony przed polami elektromagnetycznymi karta informacyjna przedsięwzięcia w odpowiednich podpunktach zawiera analizę tego typu oddziaływań, i to zarówno w odniesieniu do wariantu realizacyjnego (punkt 1.5.1.2.5, strona 44) jak i do wariantu alternatywnego (punkt 1.5.2.2.5, strona 84). Ponadto informacje umieszczone na stronie 7 wskazują, że nie będzie realizowana stacja elektroenergetyczna ani linie napowietrzne. Oceny oddziaływania przedsięwzięcia na przyrodę dotyczy obszerny opis otoczenia planowanej inwestycji (rozdział 4: przed-inwestycyjny monitoring ornitologiczny i chiropterologiczny, wraz z oceną wpływu). Opis ten zawiera również inwentaryzację składu gatunkowego i liczebności ptaków i nietoperzy, jak również informację o braku chronionych gatunków roślin i cennych siedlisk przyrodniczych. Rozdział 4 czyni również zadość żądaniu dotyczącemu opisu natężenia i sposobu wykorzystywania przestrzeni wokół planowanej inwestycji. Na stronie 26 rozdziału 4 zawarto odpowiedź na pytanie dotyczące wpływu planowanej inwestycji na bioróżnorodność. Wpływ planowanej inwestycji na klimat został opisany w odniesieniu do poszczególnych wariantów: realizacyjnego oraz alternatywnego. Odniesiono się również do wpływu skrajnych wiatrów na turbinę, łącznie z określeniem działania minimalizującego (zablokowanie śmigła poprzez automatyczny hamulec). Zawarto tam również informację o lokalizacji planowanej inwestycji poza terenami zagrożonymi podtopieniami, co wyklucza ryzyko związane z tego typu skrajnymi zjawiskami (np. podmycie fundamentu turbiny). Dla obu wariantów opisano zabezpieczenia turbiny przed tzw. "rzucaniem lodem". Analiza oddziaływań skumulowanych została wykonana w rozdziale 2 (oddziaływanie akustyczne), oraz w rozdziale 4 w zakresie oddziaływań na ptaki i nietoperze. Analiza oddziaływań krajobrazowych także została wykonana dla obu wariantów.

Pełnomocnik nie zgodził się z poglądem wyrażonym przez RDOŚ i Burmistrza, że wykonana analiza wykazała możliwość pogorszenia stanu klimatu akustycznego w stosunku do istniejącego stanu, skoro wnioski zawarte w rozdziale 2 karty informacyjnej przedsięwzięcia są odmienne i wskazują na nieznaczny wzrost komfortu akustycznego oraz wskazują, że wytypowane możliwe lokalizacje elektrowni wiatrowej oraz pozostałe parametry inwestycji nie będą wiązać się z istotnymi zmianami istniejącego klimatu akustycznego i zapewnią dotrzymanie standardów jakości środowiska na okolicznych terenach chronionych akustycznie. Podkreślił, że RDOŚ próbuje bezpodstawnie narzucić wykonanie analizy akustycznej dotyczącej przedsięwzięcia w oparciu o wartość współczynnika tłumienia gruntu (G) na poziomie równym 0. Sugestia taka znalazła się w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ, jak również w postanowieniu Burmistrza. Tego typu zapis nie ma oparcia w obowiązującym prawie, jak również może utrudnić, lub wręcz uniemożliwić opracowanie raportu oddziaływania na środowisko. Świadczy on również, iż RDOŚ próbuje doprowadzić do wykonania oceny oddziaływania nie w oparciu o dokumenty i przepisy prawa, a wyłącznie w oparciu o swoje subiektywne przeświadczenia. Potwierdzeniem takiej tezy jest odmienne od wymagań RDOŚ stanowisko Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (która jest organem nadrzędnym dla RDOŚ) wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., załączonej do zażalenia.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, w całości. Uzasadniając SKO podzieliło argumenty Burmistrza i wskazało, że nie stwierdziło żadnych nieprawidłowości w działaniu organu I instancji. Sporządzony raport pozwoli również na ewentualne potwierdzenie zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoli na zapewnienie również społeczeństwu udziału w postępowaniu, które dotyczy przedsięwzięcia o większym zasięgu oddziaływania niż nieruchomości zajęte pod inwestycję. Skoro dwa organy (jeden opiniujący i jeden właściwy w sprawie wydania decyzji) uznały, iż dotychczasowe postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające i informacje przedłożone przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające dla określenia faktycznego wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, to zasadnym jest nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i zobowiązanie do przedłożenia raportu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia [nazwanego decyzją – uwaga Sądu] oraz poprzedzającego go postanowienia. Zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a., poprzez nałożenie obowiązków nie mających podstaw prawnych oraz pominięcie dokonania uzasadnienia prawnego i faktycznego; naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń; naruszenie art. 12 §1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione skomplikowanie postępowania; naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez błędne informowanie stron oraz naruszenie art. 9 w związku z art 107 k.p.a. poprzez pominięcie dokonania uzasadnienia prawnego i faktycznego. Uzasadniając powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu, w tym że postanowienie Burmistrza zostało oparte o postanowienie RDOŚ, które próbuje bezpodstawnie narzucić wykonanie analizy akustycznej dotyczącej przedsięwzięcia w oparciu o wartość współczynnika tłumienia gruntu (G) na poziomie równym 0. Ocenił, że tego typu zapis nie ma oparcia w obowiązującym prawie, jak również może utrudnić, lub uniemożliwić opracowanie raportu oddziaływania na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie mogą się ostać.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji (postanowienia) organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 kpa, stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).

Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część postanowienia, jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie postanowienia organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji (postanowień) w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).

Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organy obu instancji nie uczynił zadość.

Słusznie skarżący zarzucił, że organy administracji nie odniosły się do treści pisma złożonego przez inwestora dnia [...] stycznia 2015 r., jeszcze przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji. W piśmie tym odniesiono się do poszczególnych wymogów określonych w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] grudnia 2014 r.

Sąd stwierdza, że organ i instancji zignorował to pismo całkowicie, zaś organ II instancji do argumentacji przedstawionej w tym piśmie (i następnie powtórzonej i rozszerzonej w odwołaniu) odniósł się w sposób nader ogólnikowy i lakoniczny. Organ II instancji stwierdził mianowicie, że "jeżeli dokumentacja złożona w sprawie budzi wątpliwości organów (...), to słusznie organ postanawia przeprowadzić procedurę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" i dalej: "Skoro dwa organy (jeden opiniujący i jeden właściwy w sprawie wydania decyzji) uznały, iż dotychczasowe postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające i informacje przedłożone przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające dla określenia faktycznego wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zasadnym jest nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i zobowiązanie do przedłożenia raportu."

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie kwestionuje trafności powyższego poglądu przedstawionego w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji. Sąd nie kwestionuje tym samym uprawnienia organu administracji do stwierdzenia istnienia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Należy jednak zauważyć, że postanowienia organów obu instancji w niniejszej sprawie nie zawierają przekonującej i opartej na zgromadzonym materiale argumentacji dlaczego "dotychczasowe postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające i informacje przedłożone przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające". Dopiero wykazanie istnienia przesłanek do postawienia takiego wniosku uprawnia i obliguje organ do orzeczenia o konieczności przeprowadzenia oceny na środowisko. Obowiązku takiego nie nakłada się natomiast "zapobiegawczo" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190). Oznacza to, że nakładanie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania musi mieć charakter przemyślany, a w aktach sprawy muszą się znajdować dowody potwierdzające taką konieczność. (Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art.63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el.,2013).

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1837/11: W sytuacji, gdyby istniały wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (CBOSA).

Podobny pogląd wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 235/15: Skoro bowiem na podstawie karty informacyjnej oraz dowodów będących w dyspozycji organu administracji nie można w sposób pewny ustalić, iż konkretne przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, a inwestor nie podejmuje działań zmierzających do wyeliminowania zaistniałych w sprawie wątpliwości, to organ administracji będąc zobowiązany do załatwienia sprawy (rozpoznania wniosku inwestora) w terminie prawem przewidzianym i kierując się właśnie zasadą przezorności powinien nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (CBOSA).

Zaprezentowana wyżej linię orzeczniczą Sąd w pełni podziela. Rzeczą organu administracji było zatem najpierw dążenie – np. poprzez wezwanie inwestora do usunięcia pojawiających się wątpliwości – do wyjaśnienia czy na podstawie karty informacyjnej oraz dowodów będących w dyspozycji organu można w sposób pewny ustalić, że wnioskowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Dopiero w sytuacji, gdyby wątpliwości w tej materii nie można było usunąć organ powinien nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu postanowienia w tej kwestii musi znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym, w tym także szczegółowe i wyczerpujące odniesienie się do każdego zarzutu i argumentu podnoszonego przez strony w toku postępowania. Tylko tak skonstruowane uzasadnienie rozstrzygnięcia umożliwi sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Wydając postanowienie organ I instancji oparł się na postanowieniu RDOŚ z 30 grudnia 2014 r., należy jednak podkreślić, że nie był tą opinią związany., podobnie jak opinią PPIS, który stwierdził, że dla ww. inwestycji przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest wymagane. W takiej sytuacji, gdy pod adresem stanowiska RDOŚ wysunięte zostały skonkretyzowane merytoryczne zarzuty, obowiązkiem organu było – przed podjęciem własnego rozstrzygnięcia, przeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego umożliwiającego następnie prawidłowe uzasadnienie swego stanowiska zajętego w postanowieniu z art. 63 u.i.o.ś.

Nieuczynienie zadość tym obowiązkom stanowi – w ocenie Sądu – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej obowiązany będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza w kontekście wszystkich podnoszonych w toku postępowania zarzutów. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia wyjaśniające wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.