Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 464/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; 2) stwierdza nieważność decyzji wydanej z upoważniania Burmistrza Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", Nr "[...]" oraz decyzji wydanej z upoważniania Burmistrza Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", Nr "[...]"; 3) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, iż wnioskami z dnia 17 października 2005r. D. J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał D. J. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dziecka poniżej szesnastego roku życia w kwocie 144zł miesięcznie na okres od 1 października 2005r. do 31 grudnia 2005r. Decyzją nr "[...]" wydaną tego samego dnia organ I instancji przyznał także D. J. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 70 zł na okres od 1 października 2005r. do 31 grudnia 2005r.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznania wymienionego dodatku do zasiłku rodzinnego Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał, iż P. J. - córka wnioskodawczyni - legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, zaś dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uprawniającego do przyznania świadczeń rodzinnych, dlatego też w ocenie organu zachodzą przesłanki do przyznania powyższego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego organ wskazał, iż wnioskodawczyni spełniła kryteria ustawowe do jego przyznania. Co do terminu od jakiego wnioskowane świadczenia winny być przyznane organ powołał art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, iż świadczenia przysługują od pierwszego dnia miesiąca w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego oraz art. 24 ust. 3a tejże ustawy, zgodnie z którym w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia.

W dniu 8 grudnia 2005r. D. J. złożyła wniosek o wypłatę wymienionych świadczeń rodzinnych za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 września 2005r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia "[...]" w punkcie 2 znalazł się zapis, iż niepełnosprawność córki datuje się od 1 stycznia 2005r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż to nie z jej winy komisje lekarskie orzekające w sprawie nie zakwalifikowały córki do osób niepełnosprawnych. Dopiero wskutek wyroku Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"2005r. Wojewódzki Zespół do Spraw orzekania o Niepełnosprawności zaliczył córkę wnioskodawczyni do osób niepełnosprawnych orzekając, iż niepełnosprawność datuje się od 1 stycznia 2005r.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł o odmowie przyznania D. J. wnioskowanych świadczeń rodzinnych za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 września 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji argumentował, iż w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Podano w decyzji, iż wnioskodawczyni zwróciła się do organu z wnioskiem przyznanie świadczeń rodzinnych 17 października 2005r. w związku z powyższym brak było podstaw prawnych do przyznania wnioskowanych świadczeń od 1 stycznia 2005r., ponieważ świadczenia przysługują od dnia wniesienia wniosku.

W odwołaniu od decyzji z "[...]" D. J. o uchylenie decyzji i przyznanie jej wnioskowanych świadczeń od 1 stycznia 2005r. do 30 września 2005r. Odwołująca się podniosła, iż w dniu 19 stycznia 2006r. otrzymała decyzję organu I instancji z "[...]". Przyznała, iż rzeczywiście wniosek o świadczenia złożyła w październiku 2005r. Przyczyną jednak tak późnego złożenia wniosku był fakt, iż Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności nie zaliczył córki wnioskodawczyni do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Dopiero w dniu "[...]". Sąd zmienił powyższe orzeczenie komisji odwoławczej i zaliczył córkę odwołującej się do osób niepełnosprawnych. Odwołująca się podniosła, iż w jej przypadku świadczenie winno być przyznane nie od miesiąca złożenia wniosku w oparciu o przepis art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lecz od dnia następnego po upływie ważności poprzednio wydanego orzeczenia o niepełnosprawności córki (art. 24 ust. 3a tejże ustawy). Odwołująca się argumentowała, iż art. 24 ust. 3a ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 24 ust. 1 ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy argumentował, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Wyjaśnił, iż przepisy ustawy mają charakter obligatoryjny i niedopuszczają stosowania uznania administracyjnego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż choć decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydana została "[...]" to jednak doręczenie jej stronie nastąpiło 19 stycznia 2006r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. W literaturze przedmiotu oraz w nauce prawa administracyjnego uważa się, że skutki prawne decyzja wywiera z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego, tj. z chwilą doręczenia jej stronie. Do tego momentu dokument taki jest jedynie projektem decyzji. Zastrzeżenie to jest o tyle istotne, że w dniu 14 stycznia 2006r. został znowelizowany art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który po zmianie stanowi, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W tej sytuacji w ocenie organu II instancji nie ulega wątpliwości, iż brak jest prawnych możliwości ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych dla D. J. od 1 stycznia 2005r. Okoliczności te zostały podniesione w uzasadnieniu organu I instancji, lecz skarżąca ich nie dostrzega.

Z decyzją Kolegium nie zgodziła się D. J. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżąca argumentowała, iż wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożyła dopiero w październiku 2005r., gdyż wcześniej nie dysponowała stosowym orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka. Fakt niepełnosprawności dziecka potwierdził dopiero Sąd w wyroku z "[...]"2005r. wskazując, iż niepełnosprawność istnieje od 1 stycznia 2005r. Po otrzymaniu powyższego wyroku został złożony wniosek o przyznanie wymienionych świadczeń rodzinnych. Skarżąca podważyła stanowisko Kolegium, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem wskazując, iż zmiana przepisów miedzy dniem wydania decyzji, a jej doręczeniem ma istotne znaczenie w sprawie. Powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2002r. sygn. akt I SA 2459/00, z którego wynika, iż "z zasady związania organu administracji publicznej własną decyzja wynika, że decyzja taka nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Organ ten nie może również w jakikolwiek inny sposób uchylić się od tego związania. Z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym. Oznacza to, że decyzja istnieje, natomiast dzień jej wydania jest miarodajny dla oceny jej podstawy prawnej i faktycznej. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może jej zmienić". Zauważyła dalej skarżąca, że przepisy obowiązujące w chwili wszczęcia postępowania i wydania decyzji przez organ I instancji nie nakładały na osobę uprawnioną obowiązku wcześniejszego złożenia wniosku o świadczenia. Stałoby to zresztą w oczywistej sprzeczności z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzemieniu sprzed 14 stycznia 2006r. Przepis ten zakładał bowiem uprawnienie ciągłości świadczeń w sytuacjach nie otrzymania we właściwym czasie prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności. Do czasu otrzymania takiego orzeczenia skarżąca nie miała możliwości złożenia kompletnego wniosku o świadczenia rodzinne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 26 marca 2001r. V SA 90/00 oraz uchwała z dnia 4 grudnia 2000r. FSP 16/00). wskazał, iż "decyzja administracyjna, jako akt zewnętrzny będący oświadczeniem władczym woli organu administracji, może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. Oświadczenie woli, które ma być złożone adresatowi decyzji, jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Art. 134 § 1 tejże ustawy stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto stosownie do treści art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżąca w dniu 17 października 2005r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Z akt administracyjnych wynika, iż Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia "[...]"2003r. zaliczył córkę skarżącej – P. J. - do osób niepełnosprawnych do dnia 31 grudnia 2004r. Następnie Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z "[...]" nie zaliczył P. J. do osób niepełnosprawnych, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności dnia "[...]". Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Sąd Rejonowy zmienił orzeczenie z dnia "[...]" zaliczając P. J. do osób niepełnosprawnych od dnia 1 stycznia 2005r. przez okres 12 miesięcy. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu z "[...]" wynika, iż skarżąca przed upływem ważności orzeczenia z "[...]" tj. 16 listopada 2004r. zwróciła się do tegoż Zespołu o wydanie kolejnego orzeczenia. Pełnomocnik organu wskazał na rozprawie w dniu 27 września 2006r., iż do 31 grudnia 2004r. skarżąca otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny.

W chwili składania wniosków z 17 października 2005r. obwiązywał art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowił, iż w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Przepis ten nie pozostawiał wątpliwości interpretacyjnych, co do początkowej daty przyznania świadczenia. Ustawodawca wskazał mianowicie, iż świadczenia przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Z dobrodziejstwa tego przepisu mogła skorzystać osoba, która otrzymała orzeczenie stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Przepis ten stanowił przepis szczególny w stosunku do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określał, iż prawo do tych świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż córka skarżącej uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację orzeczenia z "[...]", które było ważne do 31 grudnia 2004r. Należy więc przyjąć, iż organ I instancji wydając decyzje z dnia "[...]" przyznające opisane wyżej świadczenia rodzinne winien przyznać je od 1 stycznia 2005r., tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie zaś od 1 października 2005r., a więc od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jeżeli zaś organ doszedł do przekonania, że w sprawie pomimo wystąpienia kontynuacji orzeczeń, o której mowa w art. 24 ust. 3a ustawy, świadczenia należne skarżącej nie przysługują od dnia 1 stycznia 2005r., winien takie stanowisko wyraźnie wyartykułować w uzasadnieniu decyzji, wskazując czemu art. 24 ust. 3a ustawy nie ma w sprawie zastosowania, nie zaś powoływać w uzasadnieniu decyzji zarówno art. 24 ust. 2 i ust. 3a ustawy – nie podając przy tym wyraźnie, który z tych przepisów zastosował. Przepisy te określają przecież dwie różne początkowe daty od których przysługują świadczenia rodzinne. Brak określenia prawidłowo początkowej daty przyznanych świadczeń stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji, tym bardziej, że po przedłożeniu przez stronę orzeczenia o niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie stosując się jednak do treści tego przepisu. Wydane decyzje pozostają więc w oczywistej sprzeczności z przepisem prawa, przy czym sprzeczność ta jest nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, co przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wydanie 6 str. 727).

Jako, że wymienione decyzje podjęto w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. Sąd władny był wyeliminować je z obrotu prawnego.

Przechodząc do oceny decyzji organu I instancji z dnia "[...]" wskazać należy, iż narusza ona prawo. Organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie wymienionych świadczeń rodzinnych za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 września 2005r. zastosował bowiem przepisy, które jeszcze nie obowiązywały w dniu wydania tejże decyzji. Organ odmawiając świadczeń rodzinnych powołał się na art. 24 ust. 3a ustawy w brzmieniu obowiązującym dopiero od 14 stycznia 2006r. zgodnie z którym, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Ustawodawca nowelizując powyższy przepis nadał mu nowe brzmienie dodając po przecinku słowa "nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego". Niezależnie więc od tego, kiedy wydana decyzja została doręczona stronie organ w dniu jej wydania nie mógł zastosować przepisów, które mają dopiero wejść w życie w przyszłości, nawet wtedy, gdy prawdopodobnym jest, że decyzja stronie zostanie doręczona pod rządami nowych przepisów nieobowiązujących w dniu orzekania przez organ.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż organ odwoławczy rozpoznając wniesione odwołanie działał już pod rządami znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji obowiązującej po dniu 14 stycznia 2006r. Należy więc rozważyć jakie przepisy winien w sprawie zastosować organ odwoławczy. Mianowicie czy organ winien wydać decyzję w oparciu o art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujący w dniu złożenia wniosku, czy też w oparciu o tenże artykuł w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organ odwoławczy. Odpowiadając na tak postawione pytanie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260), którą znowelizowano z dniem 14 stycznia 2006r. m. in. art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ustawie z 29 grudnia 2005r. ustawodawca nie zawarł przepisów przejściowych i dostosowujących (intertemporalnych) wskazujących, które konkretnie przepisy stosować należy w przypadku, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed dokonaną nowelizacją, ograniczając się jedynie w art. 2 tejże ustawy do określenie dat z jaką nowe przepisy wchodzą w życie. Powstaje więc pytanie, czy w takiej sytuacji zawsze automatycznie należy stosować przepisy wprowadzone nowelizacją, w szczególności w sytuacji, gdy nowe przepisy pogarszają sytuację podmiotu będącego stroną postępowania administracyjnego. W kwestii stosowania właściwych przepisów w sytuacji zmian w ustawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006r. I OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006/3/71), w której uzasadnieniu wskazano, iż "w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo (...). W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy". Dalej w uzasadnieniu powyższej uchwały argumentowano powołując się na konstytucyjne zasady (co zostało poparte orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego) nie działania prawa wstecz, zasady ochrony praw nabytych, zasady zaufania obywatela do państwa, stosowania ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed wejściem jej w życie jedynie w sytuacji, gdy przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki, iż "w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy". Dalej w uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "zgodnie z zasadą wyprowadzaną w orzecznictwie z art. 6 i 138 K.p.a., organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. sygn. akt IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. sygn. akt III SA 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120; wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. sygn. akt II SA 49/92, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków. Powyższa zasada nie budzi wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji RP) w sytuacji, kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administracyjnoprawnego a datą wydania decyzji nie nastąpiły zmiany przepisów prawa. Natomiast jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych niż te, które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co do tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie".

W sprawie niniejszej – w ocenie Sądu – zdarzeniem prawnym (zdarzeniem będącym przedmiotem regulacji prawnej) był wniosek złożony przez skarżącą w dniu 17 października 2005r. o przyznanie wnioskowanych świadczeń rodzinnych, które mogły zostać przyznane do 1 stycznia 2006r. (data, do kiedy ustalono P. J. okres niepełnosprawności). Kolejnym zdarzeniem prawnym był kolejny wniosek skarżącej z dnia 8 grudnia 2005r. o przyznanie wnioskowanych świadczeń, którym skarżąca wyraźnie już wskazała, iż domaga się świadczeń za okres od 1 stycznia 2005r. do 30 września 2005r. Cały więc okres za jaki skarżąca domagała się świadczeń rodzinnych był prawnie uregulowany ustawą o świadczeniach rodzinnych w wersji sprzed dokonanej nowelizacji ustawą z 29 grudnia 2005r. Pod rządami ustawy o świadczeniach rodzinnych złożone zostały też wnioski o przyznanie świadczeń. W sytuacji, gdy okres na jaki wnioskowano świadczenia upłynął przed wejściem w życie zmian wprowadzonych ustawą z 29 grudnia 2005r., a co najistotniejsze dodatkowo wniosek o przyznanie świadczeń został złożony także przed dokonaną nowelizacją, a ustawodawca nie zawarł wyraźnych przepisów nakazujących stosowanie przepisów nowej ustawy do postępowań wszczętych pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, brak jest wystarczających podstaw prawnych do stosowania przepisów nowych przez organ odwoławczy, w szczególności w sytuacji, gdy nowe przepisy są dla strony mniej korzystne.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny kierować się przedstawioną wyżej wykładnią przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ocenić ponownie złożone przez skarżącą wnioski o przyznanie wymienionych świadczeń rodzinnych. Oznacza to, iż ponownie rozpatrując sprawę organy winny rozpoznać ją w oparciu o przepisy prawa obowiązujące do dnia 14 stycznia 2006r. z wskazanych wyżej względów.

Dodatkowo wskazać należy, iż w przeciwnym razie (zastosowania art. 24 ust. 3a ustawy po nowelizacji dokonanej 14 stycznia 2006r.) doszłoby do pogorszenia sytuacji prawnej podmiotu wnoszącego o przyznanie świadczeń rodzinnych z powodu naruszenia prawa przez organ I instancji, a więc z powodu, który nie jest do zaakceptowania (por. w tej mierze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 747/02 nie publ. – część uzasadnienia przytoczona w glosie Magdaleny Dobek-Rak do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005r. sygn. akt P 15/04 opublikowana Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego rok II nr 3(6)/2006). W razie zastosowania przepisu art. 24 ust. 3a w brzemieniu po 14 stycznia 2006r. adresat wadliwej decyzji wydanej przed dniem 14 stycznia 2004r., która winna być podjęta na podstawie wówczas obowiązujących przepisów, byłby w gorszej sytuacji prawnej spowodowanej możliwością przyznania świadczeń od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 3a ustawy, od osoby, która otrzymała prawidłową decyzję wydaną na podstawie art. 24 ust. 3a w brzmieniu sprzed 14 stycznia 2006r. Wówczas wnioskodawca mógł złożyć wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych po otrzymaniu orzeczenia o niepełnosprawności (stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia), nie narażając się na utratę świadczeń należnych od momentu utraty ważności poprzedniego orzeczenia, z powodu braku złożenia wniosku w miesiącu następującym po miesiącu, w którym utraciło ważność poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności. Przyjęcie innej wykładni prowadziłoby do wyników trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia wartości konstytucyjnych, w szczególności z punktu widzenia zasady równości (art. 32 Konstytucji RP). Sytuacja prawna podmiotu zostałaby pogorszona jak wskazano wyżej jedynie wskutek błędnego działania organu I instancji.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.