Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 316/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18,art.56 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 1,3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego - Przedsiębiorstwa C. sp. z o. o., na podstawie wielu tytułów wykonawczych na kwotę należności głównej [...] zł.(stan na dzień 23.01.2018 r.).

Pismem z dnia 12.12.2017 r. zobowiązana spółka działając przez pełnomocnika złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity ( Dz.U. 2014 poz 1619 ) dalej jako u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotowe postępowanie prowadzone wobec Przedsiębiorstwa C. sp. z o. o. w K. uległo zawieszeniu ex lege, a to w związku z rezygnacją jedynego członka zarządu z pełnionej funkcji. Jako dowód przedstawiła oświadczenie p. A. M. z dnia 06.12.2017 r. o rezygnacji z pełnionej funkcji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], postanowieniem z dnia 20.12.2017r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak wystąpienia przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 3 upea.

Zobowiązana spółka, na powyższe postanowienie wniosła w ustawowym terminie zażalenie z dnia 28.12.2017 r, do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., kwestionując w nim stanowisko organu egzekucyjnego odnośnie braku przesłanek z art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.. Podniosła naruszenie cyt. przepisu "polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji błędnej odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego Zobowiązanej, mimo tego, że uległo ono zawieszeniu ex lege, albowiem Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie Organowi jakiejkolwiek dowolności, a na kanwie stanu faktycznego niniejszej sprawy, wszelkie przesłanki związane ze spoczynkiem toku postępowania ziściły się ". Dodatkowo podniosła, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 2 Kpa organ powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne w przypadku braku przedstawiciela ustawowego strony, co w jej ocenie ma miejsce również w przypadku rezygnacji jedynego członka zarządu z pełnionej funkcji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., postanowieniem 5 lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, iż "rezygnacja jedynego członka zarządu z pełnionej funkcji" nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że zobowiązana spółka nie posiada organów uprawnionych do jej reprezentowania, ponieważ A. M. - [...] zarządu Przedsiębiorstwa C. sp. z o. o. pismem z dnia 06.12.2017 r. złożył rezygnację z pełnionej funkcji. W ocenie organu II instancji rezygnacja jedynego członka zarządu nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Organ podkreślił, że strona wnioskując o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wskazała przesłankę z art. 56 §1 pkt 3 upea. W omawianej sprawie zobowiązanym jest Przedsiębiorstwo C. sp. z o. o., czyli osoba prawna. Przesłanka, o której mowa w pkt 3 cytowanego powyżej przepisu dotyczy tylko i wyłącznie zobowiązanych będących osobami fizycznymi, zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Teza taka jest również reprezentowania w doktrynie; ( Piotr Pietrasz komentarz do art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej Lex) "Przesłanka określona w art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do zobowiązanych będących osobami fizycznymi".

Powyższa okoliczność może jedynie uzasadniać konieczność ustanowienia kuratora w trybie art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. Z 2017 r. poz.459, dalej: KC).

Zwrócono jednocześnie uwagę , że w Krajowym Rejestrze Sądowym w dalszym ciągu (tj. na dzień rozpatrywania sprawy przez organy I i II instancji) jako prezes zarządu Przedsiębiorstwa C. sp. z o.o. figuruje poprzedni prezes zarządu zobowiązanej spółki - M. C..

Na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek dopełnienia staranności w celu należytego reprezentowania jej, zwłaszcza w toczącym się już postępowaniu administracyjnym. Strona postępowania (spółka), która tego obowiązku nie dopełniła nie może na tej podstawie domagać się korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia.

Niemniej jednak, zauważono, że problemy spółki związane z rezygnacją jedynego członka zarządu z pełnionej przez niego funkcji wydają się być przejściowe. Ten sam argument bowiem, podniosła zobowiązana spółka we wcześniej prowadzonych postępowaniach w organie odwoławczym tj. w listopadzie 2015 r. - jedyny wówczas członek zarządu (również M. C.) także zrezygnował z pełnionej funkcji, po czym w grudniu 2016 r. ponownie się jej podjął. Podobnie w październiku 2016 r.- M. C. zrezygnował z funkcji prezesa zarządu spółki, po czym powołano nowego prezesa A. M..

Organ odwoławczy zauważył, że strona ma możliwość czynnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu. Zgadzając się z organem egzekucyjnym, że wniosek złożony przez pełnomocnika spółki wywołuje skutki prawne tj. wszczyna postępowanie, to nie można uznać, że zachodzi przesłanka wymieniona w art. 56 §1 pkt 3 u.p.e.a..

Odnosząc się do kwestii możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 2 Kpa - podniesionej dopiero w postępowaniu zażaleniowym, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 18 upea stanowi, iż w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kpa, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 18 u.p.e.a. odsyła więc do uregulowania zawartego w Kpa, nakazując jego odpowiednie stosowanie, a dotyczy to kwestii nieujętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego uregulowana została w art. 56 upea, należało zatem wykluczyć możliwość stosowania przepisów Kpa w tym zakresie.

Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucono naruszono:

-art. 56 § 1 pkt 3) u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, odmowę zawieszenia postępowania i w konsekwencji kontynuowanie licytacji z 618 udziałów Zobowiązanej posiadanych w kapitale zakładowym spółki pod firmą L. sp. z o.o. w T., mimo tego że w aktach sprawy egzekucyjnej prowadzonej przez Organ I instancji nie zalega postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt [...] opatrzone klauzulą prawomocności.

-art. 56 § 1 pkt 3) u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, odmowę zawieszę postępowania i w konsekwencji kontynuowanie licytacji z 618 udziałów Zobowiązanej posiadanych w kapitale zakładowym spółki pod firmą L. sp. z o.o. w T., mimo tego że Przedsiębiorstwo C. sp. z o.o. w K. nie posiadała zarządu, a P. J. nigdy nie został skutecznie powołany do pełnienia funkcji kuratora dla Zobowiązanej w trybie art. .34 k.p.a. w zw. z art. 184 k.r.io., jako że Zobowiązana jest spółką prawa handlowego, a powołanie kuratora trybie przepisów ustawy Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy co oczywiście dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

-art. 56 § 1 pkt 3) u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, odmowę zawieszę postępowania i w konsekwencji kontynuowanie licytacji z 618 udziałów Zobowiązanej posiadanych w kapitale zakładowym spółki pod firmą L. sp. z o.o. w T., mimo tego że w dniu 13 grudnia 2017 r. Zobowiązana nie posiadała reprezentanta tj. nie była zastępowana ani przez Zarząd ani przez kuratora,

-art. 56 § 1 pkt 3) u.p.e.a. polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji błędnej odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec Zobowiązanej w dniu 13 grudnia 2017 r., mimo tego że uległo ono zwieszeniu ex lege, albowiem Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie Organowi jakiejkolwiek dowolności, a na kanwie stanu faktycznego niniejszej sprawy, wszelkie przesłanki związane ze spoczynkiem toku postępowania ziściły się.

-naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie oficjalności postępowania, zasadzie swobodnej oceny dowodów, które to powinny znaleźć pełne swe zastosowanie w każdym postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania postanowienia, co spowodowało, iż zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie zostało oparte na dowolnych ustaleniach w opisanych wcześniej zakresach, jako że organ zaniechał podjęcia wszelkich niezbędnych kroków mogących przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy mimo, iż obowiązany był do takiego działania z urzędu,

-naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na braku sformułowania podstawy prawnej postanowienia (zaniechanie przytoczenia konkretnych jednostek zastosowanych przepisów prawnych), co w znacznym stopniu ograniczyło możliwość zapoznania się przez Stronę z racjami i tokiem rozumowania organu I instancji, który doprowadził do zastosowania takich a nie innych przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym sprawy oraz uniemożliwiło kontrolę prawidłowości jej wydania,

-naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie zaniechanie sporządzenia prawidłowego uzasadnienia postanowienia, polegające na braku dokładnego omówienia okoliczności faktycznych, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, przedstawienia oceny zgromadzonych w sprawie dowodów a także na pominięciu uzasadnienia prawnego, co w znacznym stopniu ograniczyło możliwość zapoznania się przez Stronę z racjami i tokiem rozumowania organu I instancji, który doprowadził do zastosowania takich a nie innych przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym sprawy uniemożliwiło kontrolę prawidłowości jej wydania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Spór w niniejszej sprawie dotyczy istnienia przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie strony skarżącej okoliczność, że, jedyny członek zarządu zrezygnował z pełnionej funkcji jest okolicznością powodującą zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Jednocześnie podstawa takiego rozstrzygnięcia powinna być art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Zdaniem zaś organu, podniesione przez stronę skarżącą argumenty, nie uzasadniają zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie mieszczą się w katalogu przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego wskazanym w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U z 2016r., poz. 599 ze zm. – dalej: u.p.e.a.).

W tak zakreślonym przedmiocie sporu wskazać należy, że instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania – w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego – przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Przerwanie biegu postępowania następuje na czas, który jest niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Samo zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek (zobowiązanego lub wierzyciela) lub z urzędu. Jednak, niezależnie od podmiotu, który składa wniosek o zawieszenie postępowania, zawieszenie może nastąpić jedynie z przyczyn enumeratywnie wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przywołany przepis nie pozostawia więc organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu. Organ nie może wskazać jako powodu zawieszenia, innej przyczyny niż wyraźnie wskazana w ustawie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy zasadnie uznały, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony skarżącej nie mogło zostać zawieszone.

Zobowiązania strony skarżącej stwierdzone są tytułami wykonawczymi, czego sama strona skarżąca nie kwestionuje. Zgodzić się bowiem należy , że przesłanka wymieniona w punkcie 3 wyżej wskazanego przepisu, odnosi się jedynie do zobowiązanych będących osobami fizycznymi, zaś strona skarżąca jest tzw. osobą ustawową o której mowa w art. 33(1) kodeksu cywilnego. (Wyrok WSA w Warszawie z 04.07.2018r. sygn. akt III SA/Wa 3056/17, wyrok WSA w Krakowie z 13.12.2016 r. I SA/Kr 1185/16).

W sprawie nie zostały także złożone przez wierzycieli wnioski o zawieszenie postępowania, co uzasadniałoby zastosowanie punktu 4 art. 56 § 1 u.p.e.a. Nie zachodzą również w ocenie Sądu inne przypadki przewidziane w ustawach szczególnych, które przewidywałyby konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Również sama strona skarżąca na przepisy takie nie wskazała.

Podkreślenia przy tym wymaga, że powoływane przez stronę skarżącą art. 97 § 1 pkt 2 Kpa również nie mają zastosowania a to z uwagi na fakt pełnego uregulowania instytucji zawieszenia w art 56 u.p.e.a. Stosowany przez organy przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. w sposób jednoznaczny wymienia przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego i nie wymaga dokonywania poszerzonej wykładni.

Sąd administracyjny badając zasadność rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w zakresie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bada jedynie, czy zaistniały, czy też nie zaistniały przesłanki wymienione w ustawie skutkujące koniecznością zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W świetle powyższych wywodów bezzasadny jest zarzut odnoszący się do braku postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt [...] opatrzonego klauzulą prawomocności. Na marginesie należy jedynie zauważyć , że zarzut ten jest nieprawdziwy albowiem w aktach sprawy znajduje się ww. postanowienie opatrzone klauzulą prawomocności .

Jednocześnie wskazać należy, że brak kompletnego organu Spółki z o. o., nie oznacza braku możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy doręczania korespondencji, a jedynie oznacza, że Spółka do czasu usunięcia wadliwości w składzie zarządu nie może uczestniczyć czynnie w prowadzonym wobec niej postępowaniu.

Jeżeli natomiast strona kontestuję samą możliwość prowadzenia licytacji z udziałów spółki L. to ma możliwość złożenia odrębnego środka zaskarżenia w trybie art. 109 §1 pkt 2 u.p.e.a. z czego jak wynika z odpowiedzi na skargę skorzystała.

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy że organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w wydanych postanowieniach ustosunkowały się do całego katalogu przesłanek zawieszenia, określonych w art. 56 u.p.e.a. oraz do stanowiska zaprezentowanego we wniosku o zawieszenie postępowania . W związku z powyższym prawidłowo odmówiono zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na niewystępowanie przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a.

Dlatego też nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.