Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2775/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skarg H. S., M. W., A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA 2775/03

UZASADNIENIE

Starosta Powiatu [...], decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. W., H. S. i A. P. w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy dawnej ul. [...] (działka nr [...]), umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W wyniku odwołania zainteresowanych Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Organ pierwszej instancji, po analizie materiału dowodowego uznał, że postępowanie o odszkodowaniu za wyżej wymienioną nieruchomość stało się bezprzedmiotowe, bowiem wymieniona sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną.

Jak wynika z akt sprawy, Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1973 r. wydanym pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, postanowiło wniosek o przyznanie odszkodowania za omawianą nieruchomość pozostawić bez uwzględnienia.

W wyniku odwołania zainteresowanych, Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1973 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Skoro więc kwestia roszczenia następców prawnych byłych właścicieli została rozstrzygnięta ostateczną (prawomocną) decyzją administracyjną, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r., to żądanie stron dotyczące "przyznania odszkodowania" nie mogło być uznane za zasadne -stanowi ono w istocie żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, zgodnie z którym ponowna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Taki stan rzeczy powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, które winno być umorzone na mocy art. 105 § 1 kpa. Oznacza zarazem brak podstaw do kontynuowania postępowania odszkodowawczego, a więc merytorycznego badania przesłanek wskazanych w art. 215 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Od dnia wydania przez Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska ([...] kwiecień 1973 r.) decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej W. orzekającą o pozostawieniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt bez uwzględnienia, nie zmienił się stan faktyczny, ani stan prawny sprawy. Zarówno obowiązująca aktualnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jak i poprzednia ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (pod rządami której wydano wyżej wymienioną decyzji), jako przesłankę przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. wskazują, iż działka przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Ponieważ przedmiotem postępowania odwoławczego jest ocena decyzji organu pierwszej instancji dotycząca umorzenia postępowania, organ odwoławczy oceniał jedynie zasadność takiego zakończenia postępowania. Brak było podstaw do ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów zgłoszonych przez odwołujące się strony.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły zainteresowane, domagając się jej uchylenia i zarzucając, że nie było przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie o odszkodowanie, natomiast obowiązkiem organu było odpowiednie zakwalifikowanie wniosku w tej sprawie jako wniosku o wznowienie postępowania lub o postępowanie nieważnościowe, bądź żądanie sprecyzowania wniosku. Zadaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie zachodziły okoliczności z art. 156 kpa, bowiem decyzje administracyjne z 1973 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 53 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości przez przyjęcie, że w pojęciu "dom jednorodzinny" nie mieścił się budynek mieszkalny skarżących.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak przyznają same skarżące, w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zapadły decyzje negatywne w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Przedmiotem postępowania sądowego jest skarga na decyzję Wojewody, która zapadła w postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2002 r. w wyniku rozpatrzenia wniosku zainteresowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. o odszkodowanie. Analiza treści tego wniosku nie pozostawia wątpliwości, że dotyczy on wyłącznie odszkodowania za nieruchomość i tak też został potraktowany przez organy administracji. Za błędne należy uznać stanowisko strony, iż do organu należało odpowiednie zakwalifikowanie przedmiotowego wniosku, jako wniosku o wznowienie postępowania lub wszczęcie z urzędu postępowania nadzorczego.

Aczkolwiek organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 7 i 10 kpa), to brak jest przepisu, który upoważniałby je i nakładał na nie obowiązek dokonywania interpretacji składanych przez strony wniosków w sposób wykraczający ponad to, co jest w nich napisane.

Nie jest więc możliwym postawienie zarzutu organom administracji, iż nieprawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżących z dnia [...] sierpnia 2000 r. i nie przyjęły, iż jest on wnioskiem wznowieniowym, bądź wskazującym okoliczności z art. 156 kpa, skoro jego pisemne sformułowanie, w sposób nie budzący wątpliwości wskazywało na żądanie odszkodowania za utraconą nieruchomość. Tak też został on rozpatrzony zarówno w pierwszej i drugiej instancji, a uzasadnienia wydanych decyzji wyraźnie wskazują, że sprawa odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (działka nr [...]) zakończyła się odmowną decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1973 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 1973 r. Taki stan rzeczy powodował bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego i stanowił podstawę jego umorzenia.

Wobec prawidłowości zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.