Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 543/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi A. P. i K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] orzekającą o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obiektu do chowu trzody chlewnej o obsadzie do 1950 sztuk w systemie rusztowym na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]".

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Inwestorzy A. P. i K. P. wnioskiem z dnia 29 maja 2017 r. wystąpili do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu do chowu trzody chlewnej o obsadzie do 1950 sztuk w systemie rusztowym na działce o nr ew. [...], pow. 0,77 ha, w miejscowości [...], gmina [...].

Sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć obu instancji, przy czym Kolegium już dwukrotnie wydawało w niej decyzje kasatoryjne ([...] stycznia 2018 r. i [...] czerwca 2018 r.). Pierwsza instancja zaś za każdym razem wydawała decyzje odmowne ([...] listopada 2017 r. i [...] marca 2018 r.). Obecnie, po raz trzeci Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1-3 kpa, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353) w związku z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W obszernym uzasadnieniu decyzji Wójt podał, że w ramach planowanego przedsięwzięcia przewiduje się budowę budynku inwentarskiego – chlewni o powierzchni zabudowy około 1920 m2, montaż 2 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 25 Mg każdy, budowę sieci uzbrojenia terenu (sieć energetyczna, sieć wodociągowa – własne ujęcie, studnia głębinowa) oraz wykonanie pasów zieleni o roślinności nisko- i wysokopiennej, w szczególności od strony najbliższych zabudowań. Chlewnia zostanie wyposażona w najnowocześniejsze urządzenia technologiczne, odpowiednie do chowu tuczników w systemie utrzymania na rusztach – systemy pojenia i karmienia (zasilane w paszę z planowanych silosów paszowych) oraz systemy zbierania, usuwania i magazynowania odchodów zwierzęcych (gnojowicy), tj. w kanały podrusztowe, systemy wentylacyjne wymiany powietrza (dachowe wentylatory wyciągowe i wloty świeżego powietrza), sterowanie klimatem, instalację odgromową, elektryczną, oświetleniową i siłową oraz p. poż. W budynku chlewni zastosowany będzie, w każdej części produkcyjnej, układ technologiczny podłużny – kojce grupowe, rozmieszczone w dwóch rzędach z korytarzem (przejściem) po środku, który będzie służył do obsługi i kontroli chlewni. System bezściółkowy rusztowy (na betonowej podłodze szczelinowej) utrzymania trzody chlewnej charakteryzuje się kojcami grupowymi z rusztami nadkanałowymi, wyprowadzonymi na koło 2/3 części podłogi każdego kojca. W każdym kojcu trzoda chlewna utrzymywana będzie w zbliżonym wieku. Chlewnia zasiedlana będzie około 2-miesięcznymi warchlakami zakupywanymi z zewnątrz, które odchowywane będą do tuczników w wadze jednostkowej od 90 do 110 kg, odbierane przez zewnętrzny podmiot i przekazywane do rzeźni. Okres eksploatacji chlewni wyniesie do 10,5 miesiąca w ciągu roku. Obsada budynku wyniesie maksymalnie 1950 sztuk tuczników, tj. 273 DJP. Teren, na którym zlokalizowana będzie przedmiotowa inwestycja, stanowi grunty rolne. W bezpośrednim jego sąsiedztwie znajdują się grunty orne i droga gminna. Na inwestowanej działce posadowione są istniejące budynki mieszkalno-gospodarcze inwestora. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa (niezamieszkana) zlokalizowana jest w odległości około 170 m od terenu inwestycji.

Teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W trakcie realizacji planowanego przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza oraz zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego, podczas prowadzenia prac budowlanych będzie stosowany sprzęt sprawny technicznie eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, który zapewni zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed wyciekami płynów technicznych i paliw. Ponadto w trakcie realizacji planowanej inwestycji materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrycie plandekami). Powstające podczas prac budowlanych masy ziemne gromadzone będą w wyznaczonym miejscu. Po zakończeniu robót budowlanych masy ziemne gromadzone będą w wyznaczonym miejscu. Po zakończeniu robót budowlanych masy ziemne (wyłącznie niezawierające substancji niebezpiecznych) wykorzystywane będą do ukształtowania terenu inwestycji, a ich nadmiar przekazany uprawnionym podmiotom. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją wody gruntowe występują na głębokości 1,5 m p.p.t. W związku z powyższym nie wystąpi potrzeba prowadzenia prac odwodnieniowych na etapie budowy. Ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnych zbiorników bezodpływowych przewoźnych toalet. Zbiorniki będą systematycznie opróżniane tak, aby nie dopuścić do ich przepełnienia, a ich zawartość wywożona będzie przez uprawnione do tego celu podmioty do oczyszczalni ścieków. Wytwarzane na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w oznakowanych pojemnikach, ustawionych w wyznaczonym miejscu w sposób, który zabezpieczy przed zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że na etapie realizacji przedmiotowej inwestycji nie będą powstawać odpady niebezpieczne. W celu minimalizacji zanieczyszczenia gleby substancjami ropopochodnymi w trakcie budowy obiektu, zaplecze budowy zorganizowane zostanie na terenie utwardzonym, zabezpieczonym warstwą nieprzepuszczalną, zaś oleje smary i inne materiały niebezpieczne przechowywane będą w szczelnych pojemnikach. Powstające na etapie eksploatacji inwestycji odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w szczelnych, oznakowanych pojemnikach i/lub innych opakowaniach, usytuowanych w zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu, zabezpieczonym przed dostępem osób postronnych oraz zwierząt. Odpady niebezpieczne powstające na etapie eksploatacji inwestycji magazynowane będą selektywnie w szczelnych, oznakowanych, zamykanych pojemnikach odpornych na działanie znajdujących się w odpadach substancji, ustawionych w wyznaczonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu, zabezpieczonym przed dostępem zwierząt i osób postronnych. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia. Źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia będą systemy wentylacyjne budynku inwentarskiego oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlenia budynku, dowozu paszy, odbioru gnojowicy i sztuk padłych), poruszające się po terenie inwestycji. W celu zminimalizowania emisji substancji odorotwórczych transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie w sposób zabezpieczający przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznego sprzętu. Sztuki padłe, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia przechowywane będą w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową. Ponadto emisja substancji do powietrza będzie ograniczona dzięki sprawnemu czyszczeniu budynku chlewni i systematycznemu wywozowi sztuk padłych. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza zapewniona będzie systematyczna konserwacja silosów, a odpowietrzniki silosów zaopatrzone zostaną w worki odpylające. Organ wskazał, że z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedmiotowa inwestycja nie będzie istotnie wpływać na klimat. W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami hałasu będą wentylatory budynku inwentarskiego oraz środki transportu, poruszające się po terenie inwestycji. Przeprowadzone w raporcie i jego uzupełnieniu obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu określonych warunków, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane. Na etapie eksploatacji planowana chlewnia zaopatrywana będzie w wodę z planowanego ujęcia własnego (studni głębinowej), w ramach stwierdzonych zasobów eksploatacyjnych. Ze względu na znaczną odległość nie wystąpi negatywne oddziaływanie projektowanego otworu studziennego na okoliczne ujęcia. Inwestor planuje utworzenie strefy ochrony bezpośredniej, która obejmie obszar o promieniu 8 m od obudowy otworu. Dodatkowo w celu zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem w górnej części studni zostanie wykonana obudowa. Woda zużywana będzie do pojenia trzody chlewnej, czyszczenia pomieszczeń chowu oraz do celów socjalno-bytowych. Prowadzony będzie rejestr zużycia wody. Po każdym zakończonym cyklu produkcyjnym prowadzone będzie czyszczenie pomieszczeń inwentarskich przy użyciu czystej wody. Woda z mycia pomieszczeń inwentarskich odprowadzana będzie do systemu odprowadzania gnojowicy. Dezynfekcja pomieszczeń prowadzona będzie z sposób niepowodujący powstawania ścieków. Powstające na etapie eksploatacji ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego. Zbiornik będzie systematycznie opróżniany przez uprawnione do tego celu podmioty tak, aby nie dopuścić do jego przepełnienia, a jego zawartość wywożona do oczyszczalni ścieków. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych oraz z terenów utwardzonych odprowadzane będą powierzchniowo na własny teren nieutwardzony, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. System wodno-ściekowy oraz system gnojowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom. W dalszej części uzasadnienia Wójt podkreślił, że przedmiotowe postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa.

W dniu 5 czerwca 2017 r. organ wezwał inwestora do uzupełniania wniosku o: 1) poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmująca obszar, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać; 2) mapę wykonaną w skali 1:5000 z pieczęcią organu właściwego do jej wydania oraz naniesionym obszarem terenu inwestycji i obszarem oddziaływania inwestycji oraz legendy w tym zakresie, podpisaną przez wykonawcę raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wypis z rejestru gruntów obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; 4) oświadczenie autora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że spełnia wymagania, o których mowa w art. 74a ooś. Ponadto Wójt wezwał inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie ochrony wód i gospodarki wodno-ściekowej – ze względu na fakt, że wodociąg gminny jest mało wydajny i często występują w nim niedobory wody, zasilanie planowanej inwestycji z gminnej sieci wodociągowej dla potrzeb technologicznych i sanitarnych nie będzie możliwe, dlatego należy zaprojektować własne ujęcie wody jako główne źródło poboru wody dla planowanej inwestycji oraz podać zakładane parametry własnego ujęcia wód podziemnych. W dniu 16 czerwca 2017 r. wpłynął protest M. i R. J., w którym wyrażają swój sprzeciw przeciwko budowie kolejnej, tak dużej chlewni ze względu na uciążliwości odorowe, skażenie gleby, wody i powietrza oraz zagrożenie środowiska. W dalszej kolejności organ, działając na podstawie art. 77 ust. 1 ooś, pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Przedmiotowa inwestycja uzyskała negatywną opinię sanitarną z dnia [...] lipca 2017 r. Zdaniem PPIS planowana inwestycja może powodować uciążliwość w postaci nieprzyjemnego zapachu, a ponadto inwestor nie posiada odpowiedniej ilości areału do zagospodarowania gnojowicy we własnym zakresie. W związku z powyższym inwestor wykazał, że posiada umowę na zbycie nawozu naturalnego oraz znaczną odległość około 1,33 km od szkoły. PPIS podtrzymał jednak swoją dotychczasową opinię. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] przed wydaniem uzgodnienia wezwał inwestora do uzupełniania raportu w zakresie ochrony przed hałasem oraz gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód, a także o przeanalizowanie ewentualnych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem i podanie sposobów ich złagodzenia. Po uzupełnieniu raportu przez inwestora RDOŚ w [...] wydał w dniu [...] września 2017 r. postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia określając jednocześnie warunki jego realizacji. W dalszej części uzasadnienia organ podał, że w dniu 25 października 2017 r. w Urzędzie Gminy została zorganizowana rozprawa administracyjna dotycząca realizacji planowanego przedsięwzięcia. Na rozprawie obecni byli zarówno przedstawiciele Urzędu Gminy, inwestora a także mieszkańcy wsi [...]. Mieszkańcy wyrazili kategoryczny sprzeciw przeciwko przedmiotowej inwestycji uzasadniając to obawami przed uciążliwością odorową i zanieczyszczeniem środowiska naturalnego, spadkiem wartości ich działek oraz zagrożeniem dla zdrowia. W dniu 31 października 2017 r. do Wójta Gminy wpłynęło pismo mieszkańców wsi [...], w którym wyrażają swój sprzeciw przeciwko budowie tak dużej chlewni ze względu na uciążliwości odorowe, skażenie gleby, wody i powietrza oraz zagrożenie dla zdrowia. Pod protestem podpisało się 69 osób. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę organ przeprowadził ponownie procedurę z udziałem społeczeństwa i wyznaczył 30-dniowy termin na składanie skarg, uwag i wniosków. W dniu 9 lutego 2018 r. wpłynął protest mieszkańców wsi [...], wskazujący na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko. Mieszkańcy wyrazili sprzeciw przeciwko budowie tak dużej chlewni ze względu na uciążliwości odorowe, oraz zagrożenie dla zdrowia i degradację środowiska. Pod protestem podpisało się 66 osób. W związku z wejściem w życie nowego Prawa wodnego organ zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o uzgodnienie realizacji przedmiotowej inwestycji. W ustawowym czasie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Wójt ponownie odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Na skutek odwołania inwestorów Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność wezwania inwestora do uzupełnienia raportu o informacje wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy ocenowej. Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy w dniu 19 czerwca 2018 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Uzupełnienie wpłynęło do organu w dniu 30 lipca 2018 r. Jednak zdaniem organu w odniesieniu do racjonalnego wariantu alternatywnego zostały przedstawione rozwiązania niewystarczające i pozorne. Inwestor skupia się w uzupełnieniu głównie na rozważaniach teoretycznych wariantów, które w jego ocenie są mniej korzystne niż wariant inwestorski. Wariant alternatywny miałby polegać na odmiennej technologii chowu świń, tj. w systemie ściółki głębokiej z jednoczesną zmianą wentylacji dachowej, zadaszonej na otwartą, który jednocześnie inwestor ocenia jako mniej korzystny i wnosi i uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań i przyjęcie do realizacji racjonalnego wariantu, polegającego na budowie chlewni w wariancie inwestorskim. Inwestor w swym uzupełnieniu powołał się na opinie naukowców, że koszty utrzymania obiektów z głęboką ściółką są wyższe niż w porównywalnych chlewniach z podłogą rusztową. Mając na uwadze powyższe oraz analizę budowy chlewni autor uzupełnienia stwierdza, że wariant inwestorski jest korzystny z uwagi na mniejsze zapotrzebowanie terenu potrzebnego dla jednego zwierzęcia, ułatwiony sposób gospodarki nawozami naturalnymi (powstaje tylko gnojowica), a ponadto wadą ściółki jest konieczność pozyskiwania słomy, co generuje koszty (prasowanie i zbiór); okresowe wywożenie obornika i przywożenie słomy jest bardzo uciążliwe i niekorzystne w zimie. W odniesieniu do racjonalnego wariantu alternatywnego zostały przedstawione, zdaniem organu, rozwiązania niewystarczające i pozorne, a kryterium wyboru to głównie uwarunkowania ekonomiczne.

Organ pierwszej instancji dokonał weryfikacji stanowisk organów współdziałających, tj. stanowiska RDOŚ w [...] i PPIS w [...], wskazując, że jest tylko w pewnym stopniu związany uzgodnieniem RDOŚ, nie oznacza to jednak, że jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, stosownie do wymogów wynikających z przepisów prawa, w którym to postępowaniu zostanie dokonana również ocena przedłożonego uzgodnienia. Pozytywne postanowienie RDOŚ uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – w sytuacji, gdy ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn, nie akceptuje, np. któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się tylko w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie odziaływania przedsięwzięcia na środowisko decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia (w decyzji pozytywnej) warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny, niż uczynił to organ uzgadniający. Organ zaznaczył przy tym, że dowodem w sprawie jest również opinia sanitarna. Podlega ona ocenie na takich samych zasadach jak inne dowody. Jest to dokument, który wymagany jest obowiązkowo w postępowaniu ocenowym i nie może być przez organ orzekający zignorowany, tylko dlatego, że organ nie jest tą oceną związany, w szczególności jeżeli jest to opinia negatywna. Wymaga to bowiem analizy i uwzględnienia w rozstrzygnięciu.

Dokonując analizy pozytywnego uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadząc postępowanie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ooś, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności: 1) posiadane na etapie wydawania postanowienia dane na temat planowanego przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko i ustalić warunki jego realizacji; 2) ze względu na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie stwierdzono obecnie możliwości ponadnormatywnego kumulowania się oddziaływań tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi poza terenem inwestycji; 3) nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Analizując następnie negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] organ stwierdził, że faza eksploatacji projektowanego przedsięwzięcia powodować będzie oddziaływania w najszerszym i najintensywniejszym zakresie, w porównaniu z innymi fazami przedsięwzięcia. Wymagana minimalna powierzchnia pól uprawnych i użytków rolnych do zagospodarowania gnojowicy we własnym zakresie wynosi 126,46 ha. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że inwestor na chwilę obecną posiada 20 ha gruntów własnych, zatem nie jest w stanie zagospodarować gnojowicy we własnym zakresie. Gnojowica ma być zbywana w całości innym rolnikom na zasadach przewidzianych w ustawie o nawozach i nawożeniu, tj. na podstawie umów cywilno-prawnych. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu w wariancie wykorzystania gnojowicy jako nawozu naturalnego inwestor winien zagospodarować co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin, a pozostałe 30% może zbyć do bezpośredniego rolniczego wykorzystania wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Wobec braku ustawy odorowej w sporządzonym raporcie podano jedynie przybliżone i szacunkowe dane oddziaływania substancji zapachowych na powietrze w rejonie lokalizacji budynku inwentarskiego. Inwestor nie jest zatem w stanie wykluczyć z całą pewnością oddziaływania odorów na środowisko, biorąc pod uwagę lokalizację inwestycji na terenie ścisłej zabudowy mieszkalnej. Zasada zrównoważonego rozwoju służy do rozwiązywania konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą, przy czym jedną z tych wartości jest ochrona środowiska, a drugą wolność gospodarcza, oparta na własności prywatnej. Zrównoważony rozwój jest zasadą ujętą w Konstytucji RP i Traktatach UE. Jego istotą jest powiązanie szybkiego rozwoju życia i zdrowia ludzi z poprawą stanu środowiska, w związku z czym zasada ta nakazuje równorzędne traktowanie racji społecznych i ekonomicznych. Po zrealizowaniu zabudowań zagrodowo mieszkalnych, najbliższe zabudowy ± 170 m mimo braku regulacji prawnych określających wartości odniesienia substancji zapachowo-odorowych, może oddziaływać negatywnie na zdrowie ludzi i ochronę przyrody zagrażając w sposób bezpośredni mieszkańcom wsi [...]. W niedalekiej odległości od projektowanej inwestycji znajduje się zwarta zabudowa wioskowa, w tym dwukondygnacyjny budynek szkoły. Amoniak jest najbardziej uciążliwym dla środowiska naturalnego gazem produkowanym przez chlewnie i nie tylko, które wytwarzają również dwumetyloaminę, dwutlenek węgla, a także inne związki o charakterze odoru. Przebywanie przez dłuższy czas w strefie uciążliwej powoduje niekorzystny wpływ na zdrowie ludzi, np.: ból głowy, złe samopoczucie, rozdrażnienie, podenerwowanie, alergię, dolegliwości ze strony układu oddechowego, a nawet może prowadzić do stanów depresyjnych. W badaniach naukowych stwierdzono, że długotrwałe przebywanie w takich warunkach może powodować uśpienie funkcji neurologicznych oraz wystąpienie alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych, a nawet prowadzić do astmy. Biorąc pod uwagę położenie inwestycji w pobliżu budynku szkoły, jak również znacznej ilości zabudowy zagrodowo mieszkalnej, braku odpowiedniej ilości areału do zagospodarowania gnojowicy we własnym zakresie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał negatywną opinię sanitarną.

Dokonując weryfikacji i analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, organ wskazał, że w raporcie stwierdzono, że projektowane przedsięwzięcie budowy chlewni w systemie bezściółkowym będzie miało nieduży wpływ na oddziaływanie w zakresie emisji substancji złowonnych do powietrza. Autor raportu uznał, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie stwarzać zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w zakresie emisji substancji do atmosfery – zapewni wymaganą ochronę powietrza. Realizacja przedsięwzięcia będzie spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Wykonane obliczenia stężeń emitowanych substancji w powietrzu wykazują, że w wyniku eksploatacji instalacji (po zrealizowaniu planowanej inwestycji) nie występują i nie są prognozowane przekroczenia obowiązujących wartości odniesienia w powietrzu lub wartości dopuszczalne w żadnym punkcie. Brak sparametryzowanych kryteriów dotyczących stopnia ogólnej uciążliwości zapachowej instalacji, nie może uzasadniać odstąpienia w raporcie od jednoznacznej oceny tej uciążliwości. Z treści zasady przezorności uregulowanej w art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska wynika, że dopuszczalne jest ograniczenie bądź zakaz realizacji przedsięwzięcia mogącego negatywnie oddziaływać na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi, także w sytuacji, gdy ta możliwość nie została jeszcze w pełni, naukowymi metodami dowiedziona i wykazana oraz z uwagi na brak regulacji prawnych w tym zakresie. Zasada przezorności oznacza, że należy zapobiegać wszelkim potencjalnym zagrożeniom dla środowiska poniżej poziomu, od którego należy już liczyć się z prawdopodobieństwem ich wystąpienia w przyszłości, wykorzystując w tym celu osiągnięcia nauki i techniki. W postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia opartym na zasadzie przezorności istotne znaczenie ma odsunięcie wszelkich potencjalnych zagrożeń z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Ingerencje w środowisko powinny być ograniczone niezależnie od rozpoznanego stopnia istniejących obciążeń, tzn. niezależnie od norm immisji. Zakres dozwolonej ingerencji wyznacza dokonanie redukcji emisji w stopniu określonym za pomocą progresywnych reguł techniki. Brak norm prawnych określających standardy zapachowe instalacji nie może stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od stosowania zasady przezorności. Obowiązywanie tej zasady jest konsekwencją potencjalnego ryzyka związanego z wystąpieniem bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi. Oznacza to, że nawet w sytuacji, kiedy to ryzyko nie może być w pełni udowodnione, udokumentowane lub jego skutki nie mogą być w pełni ustalone z uwagi na niewystarczający stan danych naukowych i wiedzy technicznej oraz brak regulacji istnieje obowiązek stosowania zasady przezorności.

W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że gospodarowanie odpadami powstałymi z planowanej inwestycji może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu. Raport nie zawiera stosownych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości przez zapach planowanego przez inwestora przedsięwzięcia dla bezpośrednich sąsiadów oraz mieszkańców, co potwierdzają protesty. Zainteresowanie niniejszym postępowaniem ze strony mieszkańców, ich zdecydowany sprzeciw wobec planowanej inwestycji, wyrażony m.in. podczas rozprawy administracyjnej wynikały właśnie z obawy o swoje zdrowie, komfort życia oraz troski o środowisko.

Zdaniem organu, z uwagi na rodzaj, charakter i zakres inwestycji mieszkańcy wsi [...] będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem (odory, hałas, itp.), co narusza zasady współżycia społecznego. Podejmując realizację takiej inwestycji należy mieć na uwadze nie tylko czynnik ekonomiczny, ale również ekologiczny i społeczny. Projektowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym, także jest ingerencją w środowisko społeczno-przyrodnicze.

Organ pierwszej instancji podniósł, że zapisy raportu nie spełniają przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Jakkolwiek przewiduje się magazynowanie gnojowicy w bezodpływowym zbiorniku o pojemności około 2000 m3 wystarczającej zdaniem autora raportu do przetrzymania gnojowicy w okresie miesięcy zimowych, kiedy nawożenie gruntów jest niedopuszczalne, to jednocześnie raport nie przewiduje sytuacji zagospodarowania gnojowicy w pozostałych okresach. W raporcie podano, że inwestor nie posiada gruntów rolnych (ok. 126 ha) nadających się do nawożenia takiej ilości w związku z czym nie jest w stanie zagospodarować gnojowicy w całości we własnym zakresie, dlatego nadwyżki gnojowicy będą zbywane innym rolnikom na zasadach przewidzianych w ustawie o nawozach i nawożeniu, tj. na podstawie umów cywilno-prawnych. Jednak w ocenie organu inwestor w raporcie nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia oraz jego eksploatacji nie dojdzie do zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego w wyniku gromadzenia gnojowicy. W sytuacji braku odpowiedniej ilości gruntów ornych przez inwestora, brak potrzeby przechowywania gnojowicy w pozostałym okresie budzi wątpliwości. Inwestor posiada areał o łącznej powierzchni 20 ha, a zatem nie jest on w stanie zagospodarować gnojowicy w całości we własnym zakresie. Organ wskazał, że lokalizacja wnioskowanej przez inwestora chlewni znajduje się w bliskiej odległości od innych chlewni. Zatem na terenie wsi i gminy jest już prowadzona produkcja zwierzęca, co także wiąże się z koniecznością zagospodarowania pochodzącego z niej obornika. Składowanie obornika może być uciążliwe dla mieszkańców i dla środowiska.

Odnosząc się do przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia organ wskazał, że słowo "wariant" oznacza inne opracowanie, wykonanie czegoś, odmianę, modyfikację, wersję. Wariant może dotyczyć tekstu, tematu, projektu, planu, przedsięwzięcia. Warianty realizacji przedsięwzięcia muszą stanowić względem siebie alternatywy. Jak wynika z raportu racjonalnym wariantem alternatywnym, który był analizowany w toku opracowania raportu, przy zachowaniu tego samego rodzaju przedsięwzięcia i jego skali był odmienny system chowu. Zakładał on chów ściółkowy, zamiast systemu rusztowego (ocenę wpływu tego wariantu na środowisko przedstawiono na str. 70-72 raportu). Organ stwierdził, że racjonalny wariant powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Tak opisany wariant alternatywny nie stanowi alternatywy dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. W raporcie wnioskodawca nie może zamiast alternatywnego wariantu – wymaganego przez prawo – wskazać innej wersji tego samego wariantu, różniącą się od wersji "inwestorskiej". Ponadto w ocenie organu pierwszej instancji przedstawione w raporcie warianty przedsięwzięcia nie różnią się przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą powinno być wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko oraz życie i zdrowie ludzi w jak najpełniejszym wymiarze. Nie uzasadniono prawidłowo wyboru przedstawionych w raporcie wariantów. Z opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nie wynika, że będzie on lepiej zabezpieczał środowisko jako całość, niż wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz racjonalny wariant alternatywny. Nie wystarczy bowiem, że będzie on korzystniejszy dla środowiska w stosunku do dwóch pozostałych wariantów. Ma on być najkorzystniejszy. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinien odzwierciedlać założenia zasady zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości. Nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu alternatywnego polegającego na lakonicznym przedstawieniu tego samego ze wskazaniem na minimalną różnicę. Wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego (sytuacja taka wystękuje przy wariantach przedsięwzięcia zakładających jego realizację w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie). Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych środków oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ooś, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Wprawdzie raport sporządzony w kwietniu 2017 r. wraz z uzupełnieniem zawiera przedstawienie wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, ale inwestor uznał, że w uwarunkowaniach planowanej inwestycji nie zachodzi możliwość zaproponowania innych wariantów jej realizacji: technologicznych lub lokalizacyjnych. Organ stwierdził, że co prawda w raporcie znajduje się opis wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz powołanie się na podjęte przez inwestora rozważania nad wariantem alternatywnym, to jednak rozważania te wskazują, że alternatywność przedsięwzięcia miałaby polegać na zastosowaniu innego rozwiązania technologicznego w zakresie systemu chowu. Odmienny system chowu w tym wariancie zakłada chów ściółkowy, przy zastosowaniu tego samego rodzaju przedsięwzięcia i jego skali, zgodnie z wnioskiem inwestora. Zdaniem organu pierwszej instancji przedstawiony w raporcie wariant alternatywny polegający tylko na zmianie systemu chowu z rusztowego na ściółkowy jest jednak pozorny, nie wprowadza żadnych zmian do inwestycji. Odmienna technologia chowu zaproponowana przy wariancie alternatywnym wpływa bowiem na środowisko analogicznie do wariantu inwestorskiego.

Z uwagi na powyższe w ocenie Wójta Gminy przedłożony raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ooś i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto Wójt stwierdził, że jako organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do przeprowadzenia gruntownej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływań w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Odmienny system chowu nie może być jedynym kryterium wyróżnienia wariantów jego realizacji. Przedstawiony w sprawie wariant inwestorski jest również wątpliwy, w sposób odpowiedni nie odnosi się, nie analizuje wpływu inwestycji na środowisko gruntowo-wodne i zdrowie ludzi.

Organ wskazuje, że inwestor uznał, że wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest niepodejmowanie decyzji o realizacji przedsięwzięcia. Jednak faktycznie brak jest przedstawienia przez inwestora trzech osobnych, odrębnych wariantów przedsięwzięcia. A zatem brak w nim jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej, tj. opisu analizowanych wariantów, co najmniej dwóch (poza zaproponowanym) – racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko każdego z tych wariantów. W raporcie teoretycznie znajduje się opis wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz powołanie się na podjęte przez inwestora rozważania nad wariantem alternatywnym, ale autor raportu wprost przyznaje, że w uwarunkowaniach planowanej inwestycji nie zachodzi możliwość zaproponowania innych wariantów jej realizacji: technologicznych lub lokalizacyjnych. Tak skąpe przedstawienie wariantu alternatywnego (a w zasadzie tylko ogólnikowe jego wymienienie) nie pozostawia wyboru i musi prowadzić, zdaniem organu, do konkluzji, że najbardziej zasadna byłaby realizacja wariantu proponowanego przez inwestora. Takie przedstawienie wariantu alternatywnego jest niewystarczające. Brak opisu wymaganych przez ustawodawcę pozostałych dwóch wariantów, tj. proponowanego przez inwestora i odrębnego pełnego kompleksowo przedstawionego wariantu alternatywnego, stanowi naruszenie prawa. W ocenie organu pierwszej instancji, sama zmiana systemu chowu z rusztowego na ściółkowy z jednoczesną zmianą wentylacji dachowej zadaszonej na otwartą stanowi tylko jeden element danej technologii, a nie zupełnie inny wariant danego przedsięwzięcia.

W dalszej kolejności organ stwierdza, że w opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje pozostałe warianty. W sprawie inwestor nie przedstawił pełnego i kompleksowego opisu wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zdaniem organu przedstawiony w sprawie wariant inwestorski jest również wątpliwy, w sposób odpowiedni nie odnosi się, nie analizuje wpływu inwestycji na środowisko gruntowo-wodne i zdrowie ludzi. Wobec powyższego przedłożony raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ooś i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wójta inwestorzy A. P. i K. P. wnieśli od niej odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Wójta. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy i podał, że Wójt dokonał uzupełniania uzasadnienia swojej decyzji o wskazane uprzednio w decyzji kasacyjnej Kolegium elementy, o których mowa w art. 66 ust. 5 i 6 oraz art. 85 ustawy. Organ odniósł się do złożonych w trakcie postępowania uwag stron, wniosków czy protestów społeczeństwa i wskazał, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Kolegium nie podzieliło stanowiska Wójta odnośnie większości przesłanek, warunkujących odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, z wyjątkiem jednej, dotyczącej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. I tak:

jeśli chodzi o wskazaną przez Wójta okoliczność złożenia wielokrotnych protestów i sprzeciwów przez mieszkańców i inne podmioty wobec planowanej inwestycji, to Kolegium podniosło, że twierdzenie, iż realizacja inwestycji będzie negatywnie oddziaływać na sąsiednie otoczenie nie zostało poparte żadnym dowodem. Takie twierdzenie stanowi hipotetyczną obawę mieszkańców, która nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Protestujący mieszkańcy nie złożyli dowodów, które w sposób fachowy wskazałyby na błędne ustalenia raportu. Sam negatywny stosunek mieszkańców do planowanej inwestycji jako takiej, nie może zastąpić merytorycznej dyskusji, której służy postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia,

jeśli chodzi o wskazaną przez Wójta okoliczność, że realizacja inwestycji przyczyni się do wzmożonych uciążliwości, w tym o charakterze odorowym, to Kolegium podniosło, że twierdzenie to ma charakter hipotetyczny, gdyż w sytuacji braku regulacji prawnych odnośnie uciążliwości zapachowych, brak jest podstawy prawnej do jednoznacznego uznania, że dana inwestycja będzie stanowić dla środowiska zagrożenie w tym zakresie. Pomocniczo w takich sytuacjach można posiłkować się przepisami dotyczącymi zanieczyszczeń wprowadzanych do środowiska naturalnego (powietrza), względnie dotyczącymi norm hałasowych; ustalenia raportu odnoszą się do tych kwestii, wynika z nich, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w powietrzu; podobnie oddziaływania hałasowe. Organ nie przedstawił żadnych danych, na podstawie których można wywnioskować, że w związku z lokalizacją wnioskowanego przedsięwzięcia zostaną przekroczone ustawowe standardy,

jeśli chodzi o powołanie się przez Wójta na uwarunkowania społeczne, tj. wątpliwości i protesty mieszkańców, a także kierowanie się zasadą przezorności i prewencji Kolegium wskazało, że podstawą wydania decyzji nie mogą być obawy, przeczucia czy spekulacje organu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie powinno się opierać na jednoznacznie ustalonych faktach, a nie na jego przypuszczeniach czy obawach. Kwestia zbyt bliskiego usytuowania inwestycji względem nieruchomości sąsiedzkich nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem regulacji w tym zakresie. Kwestie odległości planowanych obiektów od granic działki, od innych obiektów oraz materiałów, które będą użyte do konstrukcji i budowy planowanych obiektów z uwzględnieniem bezpieczeństwa pożarowego są określane w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę,

- jeśli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, polegające na wydaniu decyzji odmownej w oparciu o nieuzasadnione prawnie przesłanki, to Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy, raport powinien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

a także określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Jak wynika ze sporządzonego w kwietniu 2017 r. raportu i jego uzupełnienia w lipcu 2018 r., racjonalnym wariantem alternatywnym, który był analizowany w toku opracowywania raportu, przy zachowaniu tego samego rodzaju przedsięwzięcia i jego skali, był odmienny system chowu. Zakładał on chów ściółkowy zamiast sytemu rusztowego z jednoczesną zmianą wentylacji dachowej zadaszonej na otwartą. Tak opisany wariant alternatywny nie stanowi zdaniem Kolegium alternatywy dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. W raporcie wnioskodawca nie może zamiast alternatywnego wariantu – wymaganego przez prawo – wskazać wersji tego samego wariantu, różniącą się od wersji "inwestorskiej". Zauważyć ponadto należy, że przedstawione w raporcie warianty przedsięwzięcia nie różnią się przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą powinno być wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko oraz życie i zdrowie ludzi w jak najpełniejszym wymiarze. Nie uzasadniono prawidłowo wyboru przedstawionych wariantów. Z opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nie wynika, że będzie on lepiej zabezpieczał środowisko jako całość, niż wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz racjonalny wariant alternatywny. Nie wystarczy bowiem, że będzie on korzystniejszy w stosunku do dwóch pozostałych wariantów. Ma on być najkorzystniejszy. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinien odzwierciedlać założenia zasady zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości. Poza tym należy mieć na uwadze, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego (sytuacja taka występuje przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie). Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych środków oceny oddziaływania na środowisko.

W ocenie Kolegium przedstawiony w raporcie wariant alternatywny polegający tylko na zmianie systemu chowu z rusztowego na ściółkowym z jednoczesną zmianą wentylacji dachowej zadaszonej na otwartą jest pozorny, nie wprowadza istotnych zmian do inwestycji. Odmienna technologia chowu zaproponowana przy wariancie alternatywnym wpływa bowiem na środowisko analogicznie do wariantu inwestorskiego. Posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej pojęciem "racjonalnego" wariantu alternatywnego oznacza, że opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia. Racjonalną alternatywą byłoby przedstawienie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który nie tylko jest możliwy do realizacji, ale też nie jest znacząco mniej korzystny dla środowiska. Przedstawiając bowiem wyraźnie bardziej niekorzystnie oddziaływującą na środowisko alternatywę dla przedsięwzięcia (lub mało konkretną – jak w przedmiotowej sprawie) inwestor w istocie nie daje organowi możliwości wyboru, bowiem to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, musi on w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Szczególnie istotne jest przy tym rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń, co do realizacji przedsięwzięcia. Analiza wariantowa ma bardzo istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aby zapewnić organowi możliwość przeprowadzenia jak najpełniejszej oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ust. 1 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. A zatem raport zawierający warianty alternatywne winien pozostawiać organowi możliwości wyboru wariantu realizacji przedsięwzięcia i uwzględnienia zastrzeżeń osób zamieszkujących na sąsiednich działkach w stosunku do przedsięwzięcia.

W niniejszej sprawie racjonalną alternatywą byłoby przedstawienie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który nie tylko jest możliwy do realizacji, ale też nie jest mniej korzystny dla środowiska. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów.

Kolegium stwierdziło, że raport nawet po uzupełnieniu nie zawiera dostatecznie wystarczających informacji merytorycznych, umożliwiających rzetelną ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto wariantowanie przedsięwzięcia nie może być traktowane wyłącznie jako jedna z wielu niezbędnych formalności związanych z określeniem środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Model prawny wariantów realizacji przedsięwzięcia uregulowany w art. 66 ust. 1 pkt 5 stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Regulacja ta oparta została na założeniach zasady prewencji, której jednym z instrumentów prawnych są właśnie warianty realizacji przedsięwzięcia. Powyższa dyrektywa była wielokrotnie zmieniana. Obecnie zagadnienia dotyczące wariantów realizacji przedsięwzięcia w prawie UE regulują przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Z treści pkt 13 preambuły tej dyrektywy wynika, że w ramach tej procedury ocen oddziaływania na środowisko państwa członkowskie mogą żądać, aby wykonawca dostarczył, między innymi, alternatywne rozwiązania dla przedsięwzięć, w których sprawie zamierza złożyć wniosek. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. d dyrektywy, w przypadku gdy wymagana jest ocena oddziaływania na środowisko, wykonawca przygotowuje i składa raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz dostarcza opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych rozważanych przez wnioskodawcę, które są odpowiednie dla przedsięwzięcia i jego specyfiki, a także wskazanie głównych powodów wyboru danej opcji, z uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Według załącznika IV dyrektywy, zawierającego informacje, o których mowa w art. 5 ust. 1, opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych obejmuje na przykład rozpatrywane przez wnioskodawcę, które są istotne dla proponowanego przedsięwzięcia oraz jego cech charakterystycznych i podanie głównych powodów wyboru danej opcji wraz z porównaniem wpływu na środowisko.

Treść wariantów należy oceniać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Dla organu warianty realizacji przedsięwzięcia powinny być źródłem wiedzy specjalistycznej (w tym również technicznej) na temat ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków przedsięwzięcia na środowisko w poszczególnych wariantach realizacji przedsięwzięcia. W postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia szczególną rolę powinien odgrywać cel w postaci prewencyjnego ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków danego przedsięwzięcia na środowisko w danym wariancie. Przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zależy w dużej mierze od wyboru pomiędzy poszczególnymi wariantami, które powinny zawierać dane o alternatywach jego realizacji. W związku z tym ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy przewidział obowiązek przedstawienia i opisania w raporcie trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że kwestie praktyczne związane z treścią raportu dotyczą często "wariantowania". Obejmują one: lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (zob. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 189).

Efektywność oceny oddziaływania na środowisko zależy przede wszystkim od przyjętych kryteriów wyboru wariantów realizacji przedsięwzięcia oraz informacji, jakimi dysponuje organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne są zatem w pierwszej kolejności mierniki oceny wariantów. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność przedstawienia w raporcie trzech wariantów, to jest: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W związku z tym podkreśla się, że na podstawie lakonicznego opisu niemożliwe jest dokonanie oceny, czy zasadne jest realizowanie przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje pozostałe warianty. Zdaniem Kolegium w sprawie nie przedstawiono pełnego i kompleksowego opisu wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Niezależnie od tego opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę nie spełnia również wymagań art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. W opisach wariantów powinno znaleźć się jednoznaczne wskazanie sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, które musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w parametrach technicznych opisujących przedsięwzięcie. Wszystkie warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z uwzględnieniem zasady kompleksowości ochrony środowiska określonej w art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy także pamiętać, że uwarunkowania środowiskowe, nie są jedynymi, które mogą przesądzać o ostatecznym wyborze wariantu przewidzianego do realizacji. W opisie, a następnie analizie wariantów należy uwzględnić kwestie ekonomiczne, społeczne, techniczne i prawne – zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów, z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Brak przedstawienia innych możliwych do realizacji rozwiązań funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłyby wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz racjonalny wariant alternatywny powinno oznaczać, że raport nie będzie mógł być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy i z tego powodu nie będzie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej nie był w stanie dokonać oceny, czy tak przedstawiony lakonicznie wariant alternatywny, odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. W judykaturze niejednokrotnie zwracano uwagę, że środowisko stanowi dobro publiczne, zaś jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Nadto należy tutaj podkreślić, że według art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy inwestor ma przedstawić "racjonalny" wobec wariantu przez siebie proponowanego wariant alternatywny. Obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy zmierza w istocie do tego, aby organ rozważył przy projektowaniu przedsięwzięcia nie tylko interes wnioskodawcy, ale także osób, na których prawa realizacja przedsięwzięcia będzie bezpośrednio wpływała. W tych sprawach organy rozstrzygające winny znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym. Podkreślić również trzeba, że posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy pojęciem "racjonalnego" wariantu alternatywnego oznacza, że opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia. Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora (art. 81 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium, trudno mówić, że przedstawiony w raporcie wariant alternatywny wobec wariantu inwestora jest racjonalny. Wskazany brak ogranicza zakres postępowania dowodowego wymaganego przez ustawę w sposób mogący mieć znaczenie na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. P. i K. P., działających przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do załatwienia sprawy;

2) naruszenie art. 8 § 1 kpa oraz art. 11 kpa poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez organ I i II instancji w sposób rażąco sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz z zasadą przekonania stron do zasadności przesłanek, którymi kierują się organy administracji publicznej przy załatwieniu sprawy; w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy dwukrotnie odmawiał ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej przez skarżącego inwestycji, powołując się za każdym razem na te same okoliczności, natomiast Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji wydało już raz decyzję kasatoryjną, wskazując na brak uzasadnionych podstaw do wydania decyzji odmownej przez Wójta Gminy; Kolegium rozpatrując po raz drugi odwołanie od decyzji organu I instancji utrzymało w mocy decyzję odmowną Wójta bagatelizując fakt, że nie wystąpiły jakiekolwiek nowe okoliczności, które nie byłyby Kolegium uprzednio znane;

3) naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dowodów, w szczególności z pominięciem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz z pominięciem ustaleń zawartych w przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

4) naruszenie art. 80 kpa przez dopuszczenie się przez organ I instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów, wykraczającej poza zakres przyznanej organowi swobody;

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa pomimo tego, że w przedmiotowej sprawie – z uwagi na fakt wydania przez organ I instancji decyzji z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa – nie zachodziły przesłanki, które uzasadniałyby utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy;

6) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 uioś poprzez jego błędną wykładnię, co przyczyniło się do bezpodstawnego uznania, że załączony do wniosku o wydanie decyzji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymogów w zakresie konieczności wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego;

7) naruszenie art. 71 ust. 1 uioś poprzez bezpodstawne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające wydanie decyzji pozytywnej, uwzględniającej wniosek inwestora.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego jej rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odniosło się do podniesionych w niej zarzutów i wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, na których została oparta, ani też nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu do chowu trzody chlewnej o obsadzie do 1950 sztuk w systemie rusztowym na działce nr 311 w miejscowości [...], gmina Zawidz. Tym samym, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, pomimo uzyskania pozytywnego uzgodnienia w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia ze strony Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], nie uwzględnił wniosku skarżących i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, poprzez którą odmówiono inwestorom ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację powyższego przedsięwzięcia.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm.). Planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest wymagany, a wniosek, zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Raport, o którym mowa wyżej, stanowi, na gruncie sprawy poddanej kontroli sądowej, niezwykle istotny element. W przepisie art. 66 ust. 1 ustawodawca zawarł listę elementów, jakie powinien zawierać prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kluczowy dla dalszych rozważań stał się element zawarty w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Są to: po pierwsze wariant proponowany przez wnioskodawcę, po drugie racjonalny wariant alternatywny, po trzecie racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru. Oznacza to, że raport musi bezwzględnie zawierać trzy warianty. Z kolei art. 66 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy stanowi, że raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów.

W sprawie poddanej sądowej kontroli, inwestor przedstawił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Punkt 5. raportu zawiera opis i uzasadnienie analizowanych wariantów. I tak, inwestor – jak twierdzi – rozpatruje trzy warianty dotyczące planowanego przedsięwzięcia. Wariant I, jako wariant wnioskowany przez inwestora polega na budowie obiektu do chowu trzody chlewnej w systemie rusztowym. Zdaniem inwestora wariant ten w mniejszym stopniu oddziałuje na środowisko ze względu na:

- ograniczenie emisji amoniaku oraz pylenia dzięki zastosowaniu podłoża szczelinowego,

- zastosowanie wentylatorów o niskim poziomie hałasu,

- brak konieczności budowy płyty obornikowej (system bezściołowy),

- zastosowany system żywienia umożliwia podanie zbilansowanej paszy, co pozwala na maksymalne wykorzystanie białka, a co za tym idzie zmniejszenie emisji amoniaku.

Inwestor dodał, że "Przy takim zakresie i uwarunkowaniach inwestycji nie da się zaproponować racjonalnego wariantu alternatywnego do wariantu przedsięwzięcia zaproponowanego przez inwestora. Wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest nie podejmowanie decyzji o realizacji przedsięwzięcia. (...). Wariant ten, polegający na niepodejmowaniu realizacji przedsięwzięcia w świetle wyżej wymienionych czynników nie jest korzystny i nie ma racjonalnego uzasadnienia, tak z punktu widzenia gospodarczego i społecznego, jak ochrony środowiska. Natomiast, realizacja i eksploatacja planowanej inwestycji na warunkach proponowanych, przedstawionych w niniejszym raporcie, jest najbardziej optymalnym wykorzystaniem analizowanego terenu." (s. 63 raportu). Następnie inwestor w czternastu wersach przedstawił wariant II – wariant najkorzystniejszy dla środowiska, w którym – jak stwierdził – w uwarunkowaniach planowanej inwestycji "nie zachodzi możliwość zaproponowania innych wariantów jej realizacji: technologicznych lub lokalizacyjnych." (s. 64 raportu). Z kolei opis wariantu III – racjonalnego wariantu alternatywnego obejmuje budowę obiektu inwentarskiego z zastosowaniem podłogowego systemu ściółkowego chowu trzody chlewnej. W uzupełnieniu raportu wariant ten inwestor ocenił jako mniej korzystny. W podsumowaniu uzupełnienia inwestor wniósł o "przyjęcie do realizacji racjonalnego wariantu, polegającego na budowie chlewni w wariancie proponowanym przez Inwestora".

Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, że art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego, jak i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru. Natomiast odrębnie, co trzeba zaznaczyć przepis art. 66 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy stanowi, że raport powinien także zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli w ogóle nie zostanie zrealizowane dane przedsięwzięcie. Dlatego też wariant polegający na niepodejmowaniu realizacji danego przedsięwzięcia, jak również wariant polegający na braku możliwości zaproponowania innych wariantów realizacji przedsięwzięcia niż wariant proponowany przez inwestora nie jest w ogóle przewidziany przez ustawodawcę ani jako wariant alternatywny, ani jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Z tego względu wśród tych wariantów nie można wymieniać i opisywać w raporcie wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, albo wariantu polegającego na niemożności zaproponowania innych wariantów. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy mówi jedynie o opisie "przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia". Niepodejmowanie przedsięwzięcia oraz brak możliwości zaproponowania racjonalnego wariantu alternatywnego do wariantu proponowanego przez inwestora czy w ogóle brak możliwości zaproponowania innych wariantów realizacji przedsięwzięcia (s. 63 i 64 raportu), nie jest wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Autor raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w krótkim opisie wariantu I proponowanego przez wnioskodawcę stwierdził, że "nie da się zaproponować racjonalnego wariantu alternatywnego do wariantu przedsięwzięcia zaproponowanego przez inwestora" oraz że "Wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest nie podejmowanie decyzji o realizacji przedsięwzięcia", a także, że wariant proponowany przez inwestora "jest najbardziej optymalnym". W czternastowersowym opisie wariantu II, jako najkorzystniejszego dla środowiska, stwierdzono natomiast, że "W uwarunkowaniach planowanej inwestycji nie zachodzi możliwość zaproponowania innych wariantów jej realizacji". W podsumowaniu uzupełnienia raportu jego autor wniósł o "przyjęcie do realizacji racjonalnego wariantu, polegającego na budowie chlewni w wariancie proponowanym przez Inwestora". W ocenie Sądu powyższe dowodzi, że autor raportu wymieszał warianty inwestorski i alternatywny, wariant inwestorski zawiera bardzo krótki opis, w zasadzie nie zawiera analizy oddziaływania na środowisko i uzasadnienia, zaś przedstawienie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska w czternastu wersach należy uznać za brak takiego wariantu. Przyjęcie takiego uzasadnienia wariantowania przedsięwzięcia nie pozwala na określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5. Opis wariantów zawarty w raporcie jest niekompleksowy, bardzo lakoniczny i nie spełnia ustawowego wymagania co do uzasadnienia ich wyboru. Podmiot sporządzający raport nie może ograniczyć się tylko do samego wyliczenia proponowanych wariantów. Powinien również uzasadnić ich wybór oraz określić przewidywane oddziaływanie na środowisko. Wariantowanie inwestycyjne nie spełnia więc kryterium racjonalności. Tego rodzaju wada raportu uniemożliwia także przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Wynika to z tego, że prawidłowy wybór wariantu realizacji takiego przedsięwzięcia determinuje następnie bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości, jak i sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Skoro w raporcie przewiduje się jedynie lakoniczny wariant proponowany przez wnioskodawcę i uznany przez autora za wariant optymalny i najkorzystniejszy, zaś opisy pozostałych wariantów: alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska są niepełne i niekompleksowe, to nie można mówić o określeniu przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym należy zwrócić uwagę na jeszcze inne niedostatki raportu przy wariantowaniu, a mianowicie oczywistym jest, że planowana inwestycja będzie źródłem emisji substancji odorowych do środowiska, co może powodować pewną uciążliwość zapachową, jednakże w raporcie próżno szukać analizy skali oddziaływania uciążliwości zapachowej planowanej inwestycji na środowisko, m.in. w zakresie uciążliwości odorowych dla powietrza i ich wpływu na warunki życia i zdrowie ludzkie. Raport powinien opisywać warianty realizacji przedsięwzięcia oraz informować o przewidywanych skutkach dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może być traktowane wyłącznie jako jedna z wielu niezbędnych formalności związanych z określeniem środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a poddając lekturze raport sporządzony w niniejszej sprawie takie właśnie odnosi się wrażenie. Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy od woli i uznania ani oceny inwestora. Model prawny wariantów realizacji przedsięwzięcia uregulowany w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Regulacja ta oparta została na założeniach zasady prewencji, której jednym z instrumentów prawnych są właśnie warianty realizacji przedsięwzięcia. Dyrektywa Rady nr 85/337/EWG była wielokrotnie zmieniana. Obecnie zagadnienia dotyczące wariantów realizacji przedsięwzięcia w prawie UE regulują przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE. L 2012.26.1. z późn. zm.). Z treści pkt 13 preambuły tej dyrektywy wynika, że w ramach tej procedury ocen oddziaływania na środowisko państwa członkowskie mogą żądać, aby wykonawca dostarczył, między innymi, alternatywne rozwiązania dla przedsięwzięć, w których sprawie zamierza złożyć wniosek. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. d dyrektywy, w przypadku gdy wymagana jest ocena oddziaływania na środowisko, wykonawca przygotowuje i składa raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz dostarcza opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych rozważanych przez wykonawcę, które są odpowiednie dla przedsięwzięcia i jego specyfiki, a także wskazanie głównych powodów wyboru danej opcji, z uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Według załącznika IV dyrektywy, zawierającego informacje, o których mowa w art. 5 ust. 1 opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych obejmuje na przykład rozwiązania związane z projektem przedsięwzięcia, technologią, lokalizacją, wielkością i skalą rozpatrywane przez wykonawcę, które są istotne dla proponowanego przedsięwzięcia oraz jego cech charakterystycznych, i podanie głównych powodów wyboru danej opcji, wraz z porównaniem wpływu na środowisko.

Treść wariantów należy oceniać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Dla organu warianty realizacji przedsięwzięcia powinny być źródłem wiedzy specjalistycznej (w tym również technicznej) na temat ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków przedsięwzięcia na środowisko w poszczególnych wariantach realizacji przedsięwzięcia. W postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia szczególną rolę powinien odgrywać cel w postaci prewencyjnego ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków danego przedsięwzięcia na środowisko w danym wariancie. Przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zależy w dużej mierze od wyboru pomiędzy poszczególnymi wariantami, które powinny zawierać dane o alternatywach jego realizacji. Słowo wariant oznacza inne opracowanie, wykonanie czegoś, odmianę, modyfikację, wersję. W związku z tym ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przewidział obowiązek przedstawienia i opisania w raporcie trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko w jak najpełniejszym wymiarze. W raporcie wnioskodawca nie może zamiast alternatywnego wariantu – wymaganego przez prawo – wskazać innej wersji tego samego wariantu, różniącą się od wersji inwestora. Wskazać należy, że warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Wariantowania obejmują: lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne. W powołanym przepisie określono jedynie minimalną liczbę wariantów, dlatego nie jest wykluczone podanie w raporcie większej liczby niż ta wymagana w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Raport w niniejszej sprawie nie zawiera takiego uzasadnienia wyboru wariantów przedsięwzięcia. Zmiana systemu chowu tucznika (z rusztowego na ściółkowy) nie może być jedynym kryterium wyróżnienia wariantów jego realizacji. Warianty mogą dotyczyć rozwiązań technologicznych takich jak konstrukcja obiektów, skala przedsięwzięcia, czy moc planowanych instalacji, urządzeń. Efektywność oceny oddziaływania na środowisko zależy przede wszystkim od przyjętych kryteriów wyboru wariantów realizacji przedsięwzięcia oraz informacji, jakimi dysponuje organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne są zatem w pierwszej kolejności mierniki oceny wariantów, które stanowią jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji prawa ochrony środowiska uregulowanej w art. 6 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm.). Punktem wyjścia wszystkich działań podejmowanych w celu przeciwdziałania negatywnym oddziaływaniom na środowisko danego przedsięwzięcia powinna być zasada prewencji. Zasada prewencji w procedurze ocen oddziaływania na środowisko zakłada obowiązek podejmowania pewnych czynności dla zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, zanim jeszcze ono powstanie. Chodzi tu o podejmowanie czynności poprzedzających moment podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. W tym celu ustawodawca przewidział obowiązek przedstawienia przez inwestora w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów. Tym samym oceniając warianty realizacji przedsięwzięcia, zadaniem organu jest dążenie do przeciwdziałania oddziaływaniom w celu stopniowej ich eliminacji oraz ograniczania zakresu ich skutków teraz i w przyszłości. Zapobieganie negatywnym oddziaływaniom poprzez wybór właściwego wariantu wykonania przedsięwzięcia wymaga zatem od organu administracji nie tylko wiedzy statycznej dotyczącej tego, co jest, ale również wiedzy niejako dynamicznej, dotyczącej tego, co nastąpi w przypadku realizacji przedsięwzięcia zgodnie z danym wariantem. Na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy bowiem do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska tak, aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 wariant dopuszczony do realizacji lub, w przypadku braku zgody wnioskodawcy, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane czy że nie zachodzi możliwość zaproponowania innych wariantów. Wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia czy braku możliwości zaproponowania innych wariantów nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy ani za wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, że kwestia dotyczy oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, które stanowi dobro publiczne, natomiast jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie co do zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Raport powinien zawierać opis trzech wariantów. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje pozostałe warianty. W niniejszej sprawie z uwagi na to, że autor raportu uznał, że brak jest podstaw do przedstawienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a wariant proponowany przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, nie przedstawiono opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Niezależnie od tego opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę nie spełnia również wymagań wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Co za tym idzie tego rodzaju uchybienie raportu jak brak dostatecznego opisu wariantu proponowanego przez inwestora, niekompletny wariant alternatywny, brak wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz brak wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska każdorazowo będzie musiało być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania, natomiast w przypadku oparcia się przez organy na tego rodzaju wadliwym dowodzie za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Istota stwierdzonych uchybień polega na tym, że ze względu na wady raportu nie sposób ocenić, czy faktycznie przyjęty w raporcie opis planowanego przedsięwzięcia jest optymalny z punktu widzenia proporcjonalnego wyważenia interesów inwestora oraz wymogów wynikających z potrzeby ochrony środowiska. Jest to tym bardziej istotne z uwagi na fakt, że sporne przedsięwzięcie budzi sprzeciw lokalnej społeczności, która obawia się, że budowa tak dużej fermy trzody chlewnej utrudni życie mieszkańców. Wskazać należy, że opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania, w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. W opisach wariantów powinno znaleźć się jednoznaczne wskazanie sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, które musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w parametrach technicznych opisujących przedsięwzięcie. Wszystkie warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z uwzględnieniem zasady kompleksowości ochrony środowiska określonej w art. 5 Prawa ochrony środowiska. Należy także pamiętać, że uwarunkowania środowiskowe nie są jedynymi, które mogą przesądzać o ostatecznym wyborze wariantu przewidzianego do realizacji. Zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne i prawne. W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów, z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z systemem chowu tucznika. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Brak przedstawienia innych możliwych do realizacji rozwiązań funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłyby racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska oznacza, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Należy zatem podzielić stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji, według którego przedłożony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Sąd nie stwierdził uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie są trafne. Ustalenia Kolegium realizują zasady i normy wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, wyprowadzone przez ten organ wnioski są logiczne i uzasadnione, odpowiadające treści art. 80 kpa, natomiast sama decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 kpa.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dotyczącego pominięcia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uzgadniającego realizację przedsięwzięcia i określającego warunki jej realizacji wskazać należy, że pozytywne uzgodnienie ze strony regionalnego dyrektora ochrony środowiska nie jest wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje zatem organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustawodawca regulując procedurę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, opartą na współdziałaniu organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 kpa, wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Nie zostało jednocześnie wyłączone stosowanie w tym przypadku normy art. 142 kpa, w konsekwencji postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne, jak i negatywne) może zostać przez stronę zaskarżone w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Choć decyzja środowiskowa uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie determinować wynik postępowania głównego. Należy więc stwierdzić, że rozpatrując odwołanie od decyzji Wójta Gminy, Kolegium było uprawnione do weryfikacji postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i nie było związane stanowiskiem tego organu, odnośnie oceny przedłożonego przez skarżącego raportu, pod względem jego kompletności.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, skarga nie mogła zostać uwzględniona.

W konsekwencji Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1302 z późn. zm.).