Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 13/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 616/14 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w L. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania sprawie prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Łodzi (zwanej dalej Wspólnotą Mieszkaniową) na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wstrzymanie wykonania robót budowlanych na działce przy ul. [...] w L. z uwagi na naruszenie cennych walorów przyrodniczych, jakie przedstawia szpaler sosny Banksa. Do wniosku załączona została opinia dendrologiczna, dotycząca drzewostanu rosnącego na terenie osiedla [...] w L., sporządzona przez mgr inż. S. S. - rzeczoznawcę Międzynarodowego Towarzystwa Upraw i Ochrony Drzew w zakresie uprawy i ochrony drzew oraz oświadczenie z dnia 17 kwietnia 2013 r. architekta krajobrazu dr inż. G. O.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) odmówił wstrzymania robót budowlanych związanych z budową wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz zjazdem z ul. S. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone w całości przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 13 września 2013 r., a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na błędną formę podjętego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a. umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, związanych z budową wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz zjazdem z ul. S. na terenie nieruchomości w L. przy ul. L. Jak wyjaśnił organ, z przedłożonych dokumentów wynika, że w bliskim sąsiedztwie nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja znajdują się dwa zespoły drzew. Pierwszy zespół stanowi szpaler sosny Banksa, usytuowany wzdłuż chodnika biegnącego pomiędzy istniejącym budynkiem na nieruchomości przy ul. L., a rozpoczętą inwestycją na nieruchomości przy ul. L. Drugi zespół stanowi drzewostan sosny czarnej, usytuowany na działce nr ewid. [...]. Według opracowań ww. zespoły drzew reprezentują duże walory przyrodniczno-krajobrazowe i rekreacyjne. W dniu 22 kwietnia 2013 r. organ przeprowadził czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. L. w L., w trakcie, których stwierdził, że na terenie budowy podjęte zostały jedynie prace przygotowawcze, tj. teren budowy został ogrodzony, usytuowane zostały obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych oraz została umieszczona w widocznym miejscu tablica informacyjna. W trakcie kontroli nie były prowadzone roboty budowlane. Następnie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] października 2012 r. Prezydent Miasta Łodzi zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. w L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym (obiekt kategorii XIII) wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz zjazdem z ul. S., na nieruchomości w Łodzi przy ul. L. (działki ewid. nr [...], nr [...] i fragment działki drogowej nr [...] w obrębie [...]). Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W toku kolejnych czynności kontrolnych w dniu 15 maja 2013 r. stwierdzono, że budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym realizowana jest zgodnie z projektem budowlanym. Teren budowy jest ogrodzony, umieszczona została w widocznym miejscu tablica informacyjna, realizowany obiekt został geodezyjnie wyznaczony w terenie. Opisując stan zaawansowania robót wskazano na wykop pod budynek, podbudowę z chudego betonu pod stopy i ławy fundamentowe (50%). W dniu kontroli prowadzone były roboty przygotowawcze pod wykonanie podbudowy pod ławę fundamentową. Na podstawie dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł przesłanek do wstrzymania robót budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż w trakcie czynności kontrolnych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, w szczególności o charakterze powodującym niezgodność robót budowlanych z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, czy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 – zwanej dalej Prawem ochrony środowiska). Nie stwierdzono również prowadzenia robót budowlanych w sposób powodujący zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Okoliczności faktyczne sprawy nie dają, zatem podstaw do wstrzymania na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego robót budowlanych. Bezpodstawność zarzutów, co do prowadzenia budowy niezgodnie z prawem stanowi z kolei o bezprzedmiotowości postępowania. Nadto podkreślono, iż w trakcie kontrolni przeprowadzonej przez organ w dniu 12 lutego 2014 r. ustalono, że żadne z drzew nie zostało uszkodzone. Na taką okoliczność nie wskazuje również strona skarżąca.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z fotografii załączonych do skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez pominięcie dowodu z opinii specjalistów oraz stanowiska Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Łodzi z dnia 19 grudnia 2011 r., zaniechanie sporządzenia dokumentacji fotograficznej drzewostanu oraz weryfikacji prowadzonych robót ziemnych w obrębie ukorzenienia drzew i bezpodstawne oparcie ustaleń w sprawie na okolicznościach podawanych przez kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego. Nadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 i art. 136 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. i art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 81 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Uczestniczka postępowania [...] sp. z o.o. w L. wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że budowa jest obecnie na etapie stanu surowego zamkniętego, a roboty ziemne zostały zakończone w sierpniu 2013 r. Żadna z sosen rosnących na sąsiedniej działce nie obumarła ani nie została uszkodzona. Korzenie drzew widoczne na zdjęciu złożonym przez stronę skarżącą należą do drzew rosnących na terenie inwestycji, na wycięcie których inwestor posiadał zezwolenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za niezasadną. Jak podkreślił Sąd, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy roboty budowlane, prowadzone na terenie nieruchomości położonej w L. przy ul. L. a przez Spółkę [...] wykonywane są (względnie były w dacie orzekania przez organy) w sposób mogący spowodować zagrożenie środowiska, co uzasadniałoby ich wstrzymanie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wskazywała (pomijając podnoszone początkowo zarzuty związane z niewłaściwym zabezpieczeniem terenu budowy, z których się ostatecznie wycofała) na inne okoliczności, mogące uzasadniać wstrzymanie robót, zaś ustalenia organu wskazują na ich prowadzenie zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w sposób nie powodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ustaleń tych strona skarżąca nie kwestionowała, koncentrując się na zarzutach, związanych z niewłaściwym wykonywaniem prac ziemnych, w sposób naruszający strukturę korzeniową sosen Banksa, rosnących na terenie nieruchomości, stanowiących własność Wspólnoty. Na okoliczność podnoszonych zarzutów przedstawiono opinię dendrologiczną, autorstwa rzeczoznawcy Międzynarodowego Towarzystwa Upraw i Ochrony Drzew w zakresie upraw i ochrony drzew oraz oświadczenie architekta krajobrazu, zatrudnionego w latach 1973-1990 w Biurze Projektów Budownictwa Komunalnego w Łodzi. Jak wskazał przy tym Sąd, przedłożona opinia dendrologiczna w założeniu dotyczy "określenia stanu i wartości przyrodniczych zadrzewienia rosnącego w rejonie ulic L., S., P. i Al. M., na terenie osiedla "[...]" w L." i odnosi się do "wpływu planowanych zamierzeń inwestycyjnych na stan zdrowotny i zachowanie zespołu drzew", zaś przedłożone oświadczenie architekta krajobrazu prócz przytoczenia rysu historycznego, zawiera generalną konkluzję o niedopuszczalności realizacji projektowanej inwestycji. Żaden z tych dowodów nie odnosi się natomiast do okoliczności związanych z prawidłowością robót budowlanych, wykonywanych na podstawie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, negatywnie zapatrując się na sam fakt prowadzenia inwestycji. W tym zakresie zatem, przedłożone dowody nie są dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne. Nie dotyczą sposobu wykonywania robót budowlanych w procesie inwestycji, lecz kontestują prawidłowość lokalizacji inwestycji i jej charakter z uwagi na negatywny wpływ na zadrzewienia, znajdujące się na terenie nieruchomości Wspólnoty. Tego rodzaju zarzuty nie mogą jednak odnieść skutku w postępowaniu, którego przedmiotem jest prawidłowość wykonywanych robót budowlanych, a nie zezwolenie na ich prowadzenie.

Jak wskazał dalej Sąd pierwszej instancji, przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować m.in. zagrożenie środowiska. Pojęcie to nie posiada definicji legalnej i musi być rozumiane potocznie jako sytuacja lub stan, które stają się realnym niebezpieczeństwem dla środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 39 Prawa ochrony środowiska. Przepis ten nie może jednak mieć zastosowania w sytuacjach, gdy ingerencję w poszczególne elementy środowiska przewidują regulacje szczegółowe, określając zarówno skalę tej ingerencji, jak i konsekwencje naruszenia sformułowanych reguł. Przepis art. 74 Prawa ochrony środowiska wprowadza wymóg oszczędnego korzystania z terenu w trakcie przygotowania i realizacji inwestycji. Obowiązkiem inwestora jest uwzględnienie ochrony środowiska w trakcie prac budowlanych na obszarze prowadzenia prac (art. 75 ust. 1). Dopuszczalne jest przy tym wykorzystywanie i przekształcenie elementów przyrodniczych wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w związku z realizacją konkretnej inwestycji (ust. 2). Jeżeli zaś ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa należy podejmować działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód, w szczególności poprzez kompensację przyrodniczą (ust. 3). Szczegółowy zakres obowiązków w tym zakresie określa właściwy organ administracji w pozwoleniu na budowę (ust. 4). Przywołana regulacja dotyczy wszakże obszaru prowadzenia prac, przez który należy rozumieć teren objęty inwestycją, do której inwestor posiada tytuł prawny (tylko w tym zakresie rozstrzygać może organ administracji architektoniczno – budowlanej); po wtóre oszczędne korzystanie z terenu nie wyklucza przekształcania elementów przyrodniczych. Zdaniem Sądu a contrario ww. unormowanie nie dotyczy terenów sąsiadujących z obszarem prowadzenia prac. Podnoszenie, więc przez stronę skarżącą zarzutów związanych z naruszeniem przez organy ww. przepisu, na skutek braku oceny wpływu wykonywanych robót na drzewostan znajdujący się na nieruchomości sąsiedniej jest nieuzasadnione.

Za nietrafne Sąd pierwszej instancji uznał również zarzuty związane z naruszeniem art. 81 ust. 4 pkt 1 Prawo ochrony środowiska. Wskazany przepis odsyła do ustawy o ochronie przyrody w zakresie szczegółowych uregulowań, obejmujących ochronę obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni. Jest zaś poza sporem, iż drzewostan sosny Banksa, usytuowany na terenie nieruchomości strony skarżącej, nie jest objęty żadną z prawnie ustanowionych form ochrony przyrody. W ocenie Sądu prowadzenie robót ziemnych w obrębie bryły korzeniowej drzew jest dopuszczalne, nawet w sposób mogący potencjalnie szkodzić drzewom lub krzewom, byleby był to sposób szkodzący najmniej i nie szkodzący znacząco (art. 131 pkt 6 w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) oraz nie prowadził do zniszczenia drzew (art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody). Trudno zaś wyobrazić sobie, by ocena tego rodzaju była dokonywana przez organ nadzoru budowlanego i skutkowała wstrzymaniem na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego robót budowlanych, w których roboty ziemne są jedynie etapem (i to zaledwie wstępnym), a w dacie wydania zaskarżonej decyzji zostały zakończone.

Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania robót w świetle poczynionych przez organy niekwestionowanych ustaleń, co do prowadzenia robót w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę bez istotnych odstępstw od projektu oraz zaprezentowanego wyżej stanowiska, dotyczącego wpływu robót ziemnych na stan drzewostanu, uznać należało za bezprzedmiotowe. Chociaż trafne są zarzuty skargi dotyczące przeprowadzonych oględzin, o których terminie strona skarżąca nie została w sposób prawidłowy powiadomiona, okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Uchybienie procesowe związane z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. może być skutecznie podnoszone przez stronę jedynie wówczas, gdy wykaże, iż zaniechanie organu w tym zakresie pozbawiło ją możliwości dokonania określonej czynności w postępowaniu. Skoro natomiast aktywność procesowa strony, koncentrowała się na zagadnieniu, które wykracza poza zakres procedowania przez organ nadzoru budowlanego, wadliwe zawiadomienie o oględzinach, uniemożliwiające stronie udział w tej czynności, jak również poprzestanie na oświadczeniach kierownika budowy w odniesieniu do materii, nie należącej do właściwości organu nadzoru, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a. art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w zw. z art. 74 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez zaniechanie stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z wymogiem oszczędnego korzystania z terenu w trakcie realizacji inwestycji wobec błędnej wykładni zawężającej obowiązki inwestora tylko do terenu do którego posiada tytuł prawny z pominięciem oddziaływania na teren przyległy, z którego korzenie drzewostanu wrastają na teren działki, na której inwestycję realizowała [...] Sp. z o.o., podczas gdy oszczędne korzystanie z terenu wymaga dbałości o korzenie drzew o cennych walorach przyrodniczych, których uszkodzenie prowadzi do zagrożenia bytu drzewostanu, a tym samym zagrożenia środowiska, zatem przyjęta przez sąd wykładnia doprowadziła do zaniechania uchylenia wyroku w przypadku gdy faktycznie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego;

b. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez błędną wykładnię polegającą na ograniczeniu kontroli legalności decyzji bez dokonania pełnej oceny rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji decyzji z zaniechaniem weryfikacji i rozpoznania istoty sprawy z uwzględnieniem argumentów podnoszonych przez skarżącą w ciągu całego procesu odwoławczego;

II. na podstawie 174 pkt 2 P.p.s.a naruszenie następujących przepisów postępowania, tj.:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieuwzględnieniem przy wydaniu zaskarżonego wyroku wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, a w szczególności zarzutów podniesionych przez skarżącego w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji dotknięte było wadami, które skutkowały wydaniem niekorzystnej dla niego decyzji, tj. naruszało art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1 i 2, 79 § 1, 80, 81, 107 , 136, 140 K.p.a., zatem naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bo skutkowało podzieleniem stanowiska organów;

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, w konsekwencji przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie powinna zostać uchylona, mimo że skarżący wskazał poprzez dokumentację zdjęciową, że korzenie drzew będących przedmiotem skargi zostały uszkodzone, zaś sąd zaniechał weryfikacji twierdzeń uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. zainteresowanej oddaleniem skargi, przyjmując błędnie że roboty budowlane (których najważniejszym pierwszym elementem są prace ziemne) nie były prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie środowiska lub zagrożenie dla mienia wspólnoty, jakim są drzewa, w związku z czym przesłanki dla wstrzymania robót zostały spełnione zaś ani organ, ani Sąd tej okoliczności nie dostrzegł;

c. naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na braku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istoty sprawy, w tym w szczególności pominięcie i nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wszystkich podniesionych w sprawie zarzutów, co znajduje odzwierciedlenie w treści sporządzonego uzasadnienia, w którym brak jest omówienia poszczególnych, podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem brak analizy tych aspektów postępowania organów wydających zaskarżane decyzje doprowadził Wojewódzki Sąd Administracyjny do błędnej decyzji o oddaleniu skargi; zaś wydane orzeczenie wymyka się kontroli instancyjnej poprzez zaniechanie analizy każdego z podniesionych przez stronę zarzutów.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu kasacji podkreślono, że w aktach sprawy brak jest materiału dowodowego, z którego by wynikało, czy uczyniono zadość obowiązkowi ochrony drzew oraz ich ukorzenienia w czasie prowadzenia robót ziemnych. Nadto zasadniczym problemem jest pominięcie przez Sąd tego, że działanie organów w przedmiotowej sprawy nie zrealizowało zasad określonych przez ustawodawcę, co skutkowało po pierwsze wydaniem błędnej decyzji na skutek błędnie ustalonego stanu faktycznego, a po drugie postępowania organów ograniczyło w sposób istotny działania Wspólnoty poprzez naruszenia "art. 10 K.p.c.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 P.p.s.a. Kontrola Sądu pierwszej instancji dotyczyła prawidłowości ustalenia orzekających w sprawie organów o braku zagrożenia środowiska z uwagi na roboty budowlane, na prowadzenie których inwestor uzyskał wymagane prawem pozwolenie. Odniosła się tym samym do istoty niniejszej sprawy administracyjnej. Również uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. elementy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kontrolowane w niniejszym postępowaniu orzeczenie nie wymyka się kontroli kasacyjnej. Jest ono logiczne i spójne oraz wynikają z niego przyczyny zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Także prezentowany w uzasadnieniu kasacji zarzut braku odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do całej argumentacji i zarzutów skargi pozostawał bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, bowiem skarżąca nie wskazała na żadne takie okoliczności, z których wynikałoby zagrożenie dla środowiska z uwagi na realizowane przedsięwzięcie. Jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, wskazując na kompetencje organów nadzoru budowlanego, brak ustanowienia jakiejkolwiek prawnej ochrony drzewostanu na nieruchomości strony skarżącej, prezentowane mechanizmy ochrony przyrody uregulowane w ustawie o ochronie przyrody na dopuszczalność wykonania robót budowlanych w obrębie bryły korzeniowej drzewa oraz zakończenie robót ziemnych w dacie wydania decyzji organu II instancji wykluczały możliwość wstrzymania prowadzonych prac budowlanych.

Podkreślić trzeba, iż postanowienie oparte na art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, umożliwiające w trybie nadzoru budowlanego wstrzymanie legalnie prowadzonych robót budowlanych, musi być interpretowane ściśle i na zasadzie wyjątku. Jego zastosowanie może uzasadniać tylko konieczność ochrony wymienionych w nim wartości, których zagrożenie zostało stwierdzone w toku postępowania. Jak słusznie eksponował to Sąd pierwszej instancji, orzekające w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie są organami ochrony przyrody i w tym zakresie ich zadania sprowadzają się przede wszystkim do zapewnienia bezpieczeństwa procesu budowlanego dla środowiska, zgodnie z założeniami przyjętymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a nie zbadania stanu ochrony drzew i ich korzeni na sąsiedniej w stosunku do zainwestowanej działki, a do czego zmierza argumentacja wniesionej kasacji. W okolicznościach niniejszej sprawy zagrożeń takich dla drzew na sąsiedniej nieruchomości nie zidentyfikowano, zaś fakt prowadzenia prac budowlanych w ich obrębie o niczym jeszcze nie przesądzał. Słusznie w tym zakresie organy oparły się zasadniczo na oświadczeniach kierownika budowy, które w świetle zgromadzonej dokumentacji, szczególnie fotograficznej pozostają wiarygodne.

Charakterystyczne jest również i to, iż podkreślając w uzasadnieniu kasacji fakt naruszenia przez organy art. 10 § 1 K.p.a., stwierdzony przez Sąd, ale bez wpływu na wynik sprawy, autor kasacji nie wskazał na żadne konkretne okoliczności sprawy, które skarżąca mogłaby wykazać, gdyby zawiadomiono ją o terminie przeprowadzonych oględzin. Skarżąca brała aktywny udział w toczącym się postępowaniu i nie zdołała, również na etapie niniejszej kasacji, przedstawić jakiegokolwiek dowodu na możliwość spowodowania przez realizowaną inwestycję zagrożenia dla środowiska.

Istotne pozostawało także to, a czego strona skarżąca nie kwestionowała, że w momencie orzekania w sprawie przez organ odwoławczy, etap prac ziemnych inwestycji został już zakończony, a zatem wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych ze względu na konieczność ochrony systemu korzeniowego drzew nie miało już znaczenia.

Z tych też przyczyn zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 87 § 1 i 2, art. 79 § 1, art. 80, art. 81, art. 107, art. 136 i art. 140 K.p.a. uznać należało za bezzasadny.

Nie można również podzielić zarzutu błędnej wykładni art. 74 i art. 75 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepisy te odnoszą się do terenu inwestycji oraz obszaru prowadzenia prac, co wyklucza ich odnoszenie do działek sąsiadujących z obszarem prowadzonych prac, jak to trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji. Natomiast fakt przerastania korzeni na teren objęty realizowaną inwestycją nie uprawdopodobnia jeszcze wywołania przez inwestycję niebezpieczeństwa dla środowiska, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W tym stanie sprawy, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji tego również zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną kasację.