Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2156/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. pismem z dnia 7 listopada 2013 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozstrzygnięcie kwestii podlegania przez M.B. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki partnerskiej.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. poinformował M.B. o wszczętym, na wniosek ZUS-u, postępowaniu w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz nadesłania dokumentów, jak również wniesienia żądania przeprowadzenia określonych dowodów.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M.B. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki partnerskiej w okresie od dnia 24 stycznia 2012 r. do nadal.

Pismem z dnia 20 marca 2013 r. M.B. wniósł odwołanie, podnosząc że powinien podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od miesiąca kwietnia 2012 r. do nadal, gdyż od tego miesiąca zaczął faktycznie prowadzić działalność jako wspólnik spółki partnerskiej. Odwołujący się zarzucił, iż odmienna interpretacja art. 13 pkt 4 ustawy o systemie jest bezzasadna.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późń. zm.), zwanej dalej "K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, M.B., od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] lutego 2014 r. stwierdzającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M.B. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki partnerskiej w okresie od dnia 24 stycznia 2012 r. do nadal, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia 7 listopada 2013 r., M.B. figurował w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta N. pod nr [...] jako indywidualny przedsiębiorca w okresie od 20 listopada 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. Ponadto w Krajowym Rejestrze Sądowym figuruje jako wspólnik (partner) spółki partnerskiej "S." z siedzibą w N. od dnia 24 stycznia 2012 r. Zgodnie z danymi zgromadzonymi w Systemie Informatycznym ZUS, M.B. jest zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 20 listopada 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. z tytułu działalności prowadzonej indywidualnie oraz od 1 maja 2012 r. do nadal z tytułu bycia wspólnikiem spółki partnerskiej "S.".

Prezes NFZ powołał się na stanowisko zaprezentowane przez Sąd Apelacyjny w S. Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w wyroku z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt. [...], w którym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność, za którą od dnia 1 stycznia 2003 r. uważa się w myśl art. 8 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Bez znaczenia pozostaje tutaj kwestia czy ubezpieczony faktycznie wykonuje czynności związane z prowadzeniem spraw spółki, a zatem czy pracuje, skoro podstawą objęcia go ubezpieczeniem nie jest sprawowanie funkcji w organie zarządzającym - jako prezes zarządu spółki - lecz bycie wspólnikiem i to bez względu na to czy z aktu założycielskiego wynikają dodatkowe obowiązki prócz podstawowego, tj. wniesienia wkładu na pokrycie udziałów".

Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II UK 271/10 potwierdził, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Potwierdzeniem powyższego poglądu będą argumenty szeroko przedstawione w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r. (I UZP 4/05. OSNP z 2006 r. nr 19-20, poz. 304) dotyczącej wspólników spółek osobowych, którzy również są objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego na mocy art. 8 ust. 6 pkt 4 ustaw}' o systemie w wyroku z dnia z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 709/10 "Okoliczność uzyskiwania przychodów z tytułu pozostawania wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie miała istotnego znaczenia w sprawie i dlatego wskazane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Podobnie, bezcelowym byłoby prowadzenie dowodów uzupełniających na okoliczność nieuzyskiwania przez skarżącą przychodów z działalności pozarolniczej".

Wobec powyższego organ uznał, że zarzuty odwołującego nie zasługują na uwzględnienie i zasadne było objęcie go ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia 24 stycznia 2012 r.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. M.B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznym przyjęciu, że sam wpis w ewidencji działalności gospodarczej czy Krajowym Rejestrze Sądowym łączy się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym bez konieczności faktycznego rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 lipca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lutego 2014 r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że stan faktyczny, który był podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Skarżący jest wspólnikiem spółki partnerskiej wpisanej w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem [...] w dniu 24 stycznia 2012 r. Partnerami tej spółki są adwokaci, w tym także skarżący, którzy w jej ramach wykonują działalność zawodową adwokata. Uprzednio partnerzy ci wykonywali zawód w ramach indywidualnych kancelarii w oparciu o wpis w ewidencji działalności gospodarczej. Działalność w ramach spółki partnerskiej skarżący faktycznie zaczął od kwietnia 2012 r. Na dowód powyższego skarżący przedstawił w postępowaniu przed organem I instancji dowody z dokumentów, w tym zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej oraz stosowne zawiadomienia do Urzędu Skarbowego.

W ocenie skarżącego zaprezentowana przez organy obu instancji w niniejszej sprawie wykładnia przepisu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest błędna. Zdaniem skarżącego pierwszorzędne zastosowanie ma wykładnia językowa jednoznacznie wskazuje, że przepis ten łączy obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym nie tyle z samym wpisem w ewidencji działalności gospodarczej czy Krajowym Rejestrze Sądowym ale z faktycznym rozpoczęciem wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego organ II instancji, w kontekście obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, niesłusznie nie dostrzega różnicy w statusie wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i skarżącego. Pomija przy tym, że skarżący do kwietnia 2012 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Warto również zaznaczyć, że art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określa, za jakie okresy osoby, które zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 tejże ustawy uważane są za prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Tym samym sam fakt, że wspólnik spółki partnerskiej jest uważany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą nie jest wystarczający do przyjęcia, że podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Do tego konieczne jest jeszcze faktyczne wykonywanie - w ramach uczestnictwa w spółce osobowej - pozarolniczej działalności gospodarczej, co w niniejszej sprawie miało miejsce od kwietnia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uważa się osobę o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie. Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz.1442 ze zm.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Jak stanowi art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący M.B. figurował w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta N. pod nr [...] jako indywidualny przedsiębiorca w okresie od 20 listopada 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. Ponadto w Krajowym Rejestrze Sądowym figuruje jako wspólnik (partner) spółki partnerskiej "S." z siedzibą w N. od dnia 24 stycznia 2012 r.

Jednocześnie z danych zgromadzonych w Systemie Informatycznym ZUS, wynika, że M.B. jest zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 20 listopada 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. z tytułu działalności prowadzonej indywidualnie oraz od 1 maja 2012r. do nadal z tytułu bycia wspólnikiem spółki partnerskiej "S".

Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes NFZ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, którą stwierdzono, że skarżący M.B. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki partnerskiej od dnia 24 stycznia 2012 r. do nadal.

Orzekające w sprawie organy uznały zatem, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego M.B. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki partnerskiej powstał z chwilą zarejestrowania w KRS spółki partnerskiej "S." z siedzibą w N. tj. z dniem 24 stycznia 2012 r.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Na tle art. 8 ust. 6 ustawy systemowej należy stwierdzić, że prowadzenie działalności pozarolniczej jest pojęciem niepokrywającym się z prowadzeniem działalności gospodarczej, o której stanowi art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw.

O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki partnerskiej, już od momentu wisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Bez znaczenia pozostaje kwestia momentu rozpoczęcia faktycznego wykonywania czynności na rzecz spółki.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.