Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1584/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 § 2, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 3, art. 16 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1584/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi W.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2021 r. nr [...] wydana w sprawie o uchylenie ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy /wspólnych dla sprawy zakończonej ostateczną decyzją SKO z [...] lipca 2021 r. nr [...], także objętej skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez J.M. i W.M. – sygn. akt II SA/Rz 1481/21/, Wójt Gminy [...] decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] - na wniosek M.A. - ustalił warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę nr 104/9, w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wydając tę decyzję organ miał na uwadze m.in. fakt posiadania przez teren inwestycji dostępu do drogi gminnej nr 220/4 przez drogę wewnętrzną nr 224. Rozstrzygnięcie to stało się ostateczne.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją z [...] marca 2016 r. - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) - wystąpił J.M. pismem z [...] lipca 2016 r. (uzupełnionym [...] sierpnia 2016 r.). Wskazał, że inwestycja będzie wywierała wpływ na jego nieruchomość poprzez drogę, z którą jest skomunikowana. Dołączył wykaz synchronizacyjny odnoszący się do działki nr 224.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. Wójt wznowił postępowanie, przyjmując za jego podstawę wskazane we wniosku przepisy.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z [....] marca 2016 r. pismem z [...] listopada 2017 r. wystąpił także W.M., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podał, że działka inwestycyjna graniczy z terenem stanowiącym drogę wewnętrzną nr 224 włączoną do drogi publicznej, co nie przesądza o prawie do jej użytkowania na cele dojazdu do nieruchomości bez wiedzy i zgody współwłaścicieli.

Decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Wójt odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z [...] marca 2016 r.; decyzja ta została uchylona decyzją SKO z [...] grudnia 2019 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wójt ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] marca 2016 r. Wskazał, że na podstawie zaświadczenia Starosty [....] z [...] lutego 2020 r., na dzień [...] marca 2016 r. brak było w ewidencji gruntów wpisów potwierdzających jakiekolwiek prawo J.M. i W.M. do nieruchomości oznaczonej nr 224. Dopiero wg stanu na dzień [...] lutego 2017 r. widnieje wpis, że W.M. jest współwłaścicielem działki w 1/288 części. Natomiast w odniesieniu do J.M. brak jest jakichkolwiek wpisów tak we wspomnianym zaświadczeniu Starosty, jak i w księdze wieczystej. W ocenie organu, brak jest w związku z tym podstaw do uznania wyżej wymienionych za strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. O interesie tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomość sąsiednią i stopień jej uciążliwości. Wójt podkreślił, że inwestorka M.A. jest współwłaścicielem nieruchomości nr 224, a więc może z niej korzystać. Nie ogranicza to praw pozostałych współwłaścicieli nieruchomości tym bardziej, że zawsze stanowiła ona dojazd do działek sąsiednich (jest oznaczona w ewidencji gruntów jako droga). Realizacja przez M.A. inwestycji w żaden sposób nie wpływa więc na zmianę sposobu wykorzystania tej nieruchomości, a tym samym nie oddziałuje na nią.

W odwołaniu od decyzji Wójta z [...] czerwca 2020 r. J.M. za błędne uznał stwierdzenie organu o braku wpływu inwestycji M.A. na działkę nr 224, podczas gdy właśnie przez tę działkę ma ona urządzony dojazd do swojej nieruchomości. Wpływ zatem jest bezsporny tym bardziej, że podczas budowy domu kierowała tą drogą ciężki sprzęt wożący materiały budowlane, w wyniku czego uszkodzone zostały zabudowania znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie "drogi" na należącej do niego nieruchomości. Wymieniona działka została błędnie zaewidencjonowana jako jedna nieruchomość, podczas gdy składa się z czterech różnych nieruchomości, objętych 4 różnymi Lwh, których własność przysługuje różnym osobom, w tym jemu w zakresie działki nr 224/3. W sprawie zaś wprowadzenia stosownych zmian do ewidencji toczą się postępowania.

Kolegium decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] czerwca 2020 r. Wskazało, że art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Sfałszowanie dowodu co do zasady powinno być jednak stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wskazał żadnego prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałsz któregokolwiek z dowodów na których opiera się decyzja Wójta z [...] marca 2016 r., co nie pozwala na negatywne jej zweryfikowanie.

Co do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (odnoszącej się do sytuacji, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy) Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że J.M. oraz W.M. nie można uznać za strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy prowadzonym na wniosek M.A. Organ zauważył, że J.M. jest właścicielem położnej w [...] nieruchomości stanowiącej działkę nr 61 o pow. 0,0791 ha i użytkach "B", na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny nr 111. Jego działka położona jest w odległości 100 m od działki inwestycyjnej. Nie sposób stwierdzić, iż przedsięwzięcie polegające na realizacji budynku mieszkalnego mogłoby negatywnie wpłynąć na sposób korzystania z nieruchomości wnioskodawcy. Z informacji z rejestru gruntów na dzień [...] lipca 2019 r. dla działki nr 224 o pow. 0,05237 ha wynika również, że J.M. nie posiada w niej udziału, zaś W.M. uprawnienie takie posiada od [...] sierpnia 2017 r. Nawet gdyby przyjąć, że taka okoliczność ma prawne znaczenie dla sposobu rozpoznania sprawy, to zdaniem organu udział w działce przypada również M.A. i tym samym może ona korzystać z drogi na takiej samej zasadzie jak pozostali udziałowcy. Okoliczność braku samodzielnej własności po stronie wnioskodawcy w żadnym razie nie może stanowić podstawy uznania za stronę postępowania lokalizacyjnego. Odnosząc się do toczącego się przed Starostą postępowania dotyczącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów Kolegium zauważyło, że okoliczność ta nie może stać się przedmiotem rozważań w prowadzonym postępowaniu, gdyż jest to stan przyszły i niepewny co do rozstrzygnięcia. Dopiero prawomocne wpisy do ewidencji są urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych.

W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium zwróciło również uwagę, że w stosunku do decyzji Wójta z [...] marca 2016 r. toczyło się także inne postępowanie nadzwyczajne, w wyniku którego Kolegium decyzją z [...] września 2016 r. stwierdziło jej nieważność; rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją tego organu z [...] października 2016 r. Obydwie te decyzje zostały jednak uchylone przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z 8 marca 2017 r. II SA/Rz 1790/16 (wniesiona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2019 r. II OSK 1415/17). W następstwie powyższego decyzją z [...] maja 2019 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z [...] marca 2016 r. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ten decyzją z [...] lipca 2019 r. uchylił swoje rozstrzygnięcie z [...] maja 2019 r. i umorzył postępowanie nieważnościowe.

Kolejno [...] sierpnia 2020 r. do Kolegium wpłynęło - przekazane przez Wójta - odwołanie złożone przez W.M. od decyzji Wójta z [...] czerwca 2020 r.

Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Kolegium umorzyło jako bezprzedmiotowe postępowanie odwoławcze zainicjowane środkiem zaskarżenia złożonym przez W.M. Nawiązując do orzecznictwa sądowego organ wskazał, że wniesienie odwołań od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia. W wypadku zaś, gdy organ drugiej instancji wyda decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji mimo nierozpatrzenia wszystkich wniesionych odwołań, to orzeczenie to kończy postępowanie odwoławcze. W takiej zaś sytuacji wyłączona jest możliwość rozpoznania innych, dotychczas nie rozpatrzonych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Skoro decyzją z [...] lipca 2020 r. Kolegium rozpoznało już odwołanie J.M. od decyzji Wójta z [...] czerwca 2020 r., a odwołanie W.M. wpłynęło do organu II instancji [...] sierpnia 2020 r., to postępowanie zainicjowane tym ostatnim środkiem zaskarżenia podlega umorzeniu. Kolegium zaznaczyło, że odrębnym pismem przekaże W.M. kopię decyzji z [...] lipca 2020 r.

WSA w Rzeszowie - po rozpoznaniu skargi J.M. - wyrokiem z [...] marca 2021 r. II SA/Rz 1044/20 uchylił decyzję Kolegium z [...] lipca 2020 r. wskazując, że spoczywający na Kolegium jako organie II instancji obowiązek łącznego rozpoznania odwołań wszystkich stron które je złożyły, nie został zrealizowany. Kolegium najpierw bowiem, po rozpatrzeniu odwołania J.M., wydało decyzję z [...] lipca 2020 r. którą utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] czerwca 2020 r. Następnie zaś decyzją z [...] września 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania W.M. do tej samej decyzji, umorzyło postępowanie odwoławcze. Jest to uchybienie przepisom postępowania które ma charakter istotny i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Druga decyzja tego organu, tj. z [...] września 2020 r. stanowiąca przedmiot skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1246/20 także została uchylona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 2 marca 2021 r. Wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego otworzy organowi możliwość wypełnienia obowiązku załatwienia jednej sprawy, w której wniesiono dwa środki odwoławcze, w jednym rozstrzygnięciu.

SKO po rozpatrzeniu odwołania W.M. wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293, dalej: u.p.z.p.) -utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] czerwca 2020 r.

Odnosząc się do pierwszej z powołanych podstaw wznowienia opartej na przesłance z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ponownie wskazało, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie wskazali żadnego prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałsz któregokolwiek z dowodów, na których opiera się decyzja Wójta. Skoro brak jest w sprawie potwierdzenia że istnieje dowód fałszywy, to z całą pewnością nie można negatywnie zweryfikować takiej decyzji.

W dalszej części uzasadnienia wywiodło, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Definicję strony postępowania administracyjnego wyraża art. 28 k.p.a., którego konstrukcja wykorzystuje wyrażenie interesu prawnego; stroną jest ten, kto taki interes wykazuje. O posiadaniu przymiotu strony rozstrzyga organ, badając, czy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej jednostki żądającej takiej ochrony. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Związane z tym kwestie materialnoprawne uregulowane zostały w u.p.z.p., która w odróżnieniu od ustawy Prawo budowlane, nie definiuje dla swoich potrzeby pojęcia strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akceptuje się stanowisko, iż przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje inwestorowi, właścicielom i użytkownikom wieczystym działek inwestowanych. Interes ten wykazuje także właściciel tych działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co jednocześnie wyklucza te podmioty, których nieruchomości nie znajdują się w granicach tego obszaru. W zasadzie przymiot stron postępowania przysługuje tym podmiotom, których nieruchomości bezpośrednio graniczą z terenem inwestowanym. O kręgu stron postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy przesądza także stopień i rodzaj uciążliwości inwestycji (np. znaczące oddziaływanie na środowisko naturalne), który nie jest zawsze ograniczony do działek wyłącznie bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomościami objętymi wnioskiem. W przypadku zgłoszenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zasadą jest, że brak przymiotu strony można przypisać jedynie w przypadkach oczywistych i niewątpliwych, niewymagających wglądu w przedmiot sprawy której dotyczy wznowienie. W tej sytuacji Kolegium podzieliło przekonanie Wójta, iż J.M. oraz W.M. nie można uznać za strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu lokalizacyjnym prowadzonym na wniosek M.A. Bez wątpliwości osoby te nie były stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy kontrolowanej w trybie wznowieniowym. J.M. jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr 61 o powierzchni 0,0791 ha i użytkach "B" położnej w [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny nr 111. Jego działka położona jest w odległości 100 m od działki inwestycyjnej. Nie sposób więc stwierdzić, iż przedsięwzięcie polegające na realizacji budynku mieszkalnego niekorzystnie wkraczając w sferą prawa własności mogłoby wpłynąć na sposób korzystania z nieruchomości wnioskodawcy. Z informacji z rejestru gruntów sporządzonej na dzień [...] lipca 2019 r. dla działki nr 224 o powierzchni 0,05237 ha wynika również, że J.M. nie posiada w niej udziału w prawie własności, a W.M. dopiero od [...] sierpnia 2017 r. Nawet gdyby przyjąć, że taka okoliczność ma prawne znaczenie dla sposobu rozpoznania przedmiotowej sprawy, to udział w działce przypada również M.A. i tym samym może ona korzystać z drogi na takiej samej zasadzie jak pozostali udziałowcy, a okoliczność braku samodzielnej własności po stronie wnioskodawcy w żadnym razie nie może stanowić podstawy uznania za stronę postępowania lokalizacyjnego.

Sam odwołujący w złożonym środku zaskarżenia powołuje się na niezakończone postępowanie prowadzone przed Starostą. Dlatego też oczywistym pozostaje, że okoliczności te nie mogą stać się przedmiotem w prowadzonym postępowaniu, gdyż są to fakty przyszłe i niepewne co do rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że dopiero prawomocne wpisy do ewidencji gruntów i budynków są urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy nie są uprawnione do przyjęcia innych faktów niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Wobec powyższego w badanej sprawie brak podstaw formalnych i materialnych do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W.M. – działając przez pełnomocnika (radcę prawnego) zaskarżył w całości decyzję Kolegium z [...] lipca 2021 r. nr [...], zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, a to art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a to decyzją Kolegium z [...] lipca 2021 r. nr [...], którą to decyzją po rozpoznaniu odwołań J.M. i W.M. - utrzymał w mocy decyzję Wójta z [...] czerwca 2020 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z [...] marca 2016 r. nr [...].

Z uwagi na przedstawione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, skarżący wniósł o połączenie sprawy wywołanej wniesieniem tej skargi ze sprawą ze skargi W.M. na decyzję Kolegium z [...] lipca 2021 r. nr [...]. Łączne rozpoznanie obu tych skarg jest związane z faktem, że dotyczą one tej samej sprawy administracyjnej - wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Wójta o warunkach zabudowy z [...] marca 2016 r. W przypadku niepodzielenia zarzutu dotyczącego nieważności zaskarżonej niniejszą skargą decyzji nr [...], zasadne będzie rozpoznanie w tej sprawie zarzutów merytorycznych dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie, zaś zarzuty te zawarte są właśnie w skardze na decyzję [...] i dla zaskarżonej niniejszą skargą decyzji [...] są tożsame z uwagi na w zasadzie jednobrzmiącą treść obu decyzji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). W myśl natomiast art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, gdyż do wydania zaskarżonej decyzji doszło z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z tożsamością sprawy administracyjnej mamy do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów .

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, co słusznie zarzucił skarżący, że zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] Kolegium po raz drugi rozpoznało odwołanie W.M. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Pierwotne i proceduralnie prawidłowe rozpoznanie tego odwołania nastąpiło wraz z jednoczesnym rozpoznaniem odwołania J.M. również decyzją SKO datowaną na [...] lipca 2021 r., opatrzoną numerem [...]; decyzją tą, zaskarżoną także do WSA w Rzeszowie i zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Rz 1481/21, analogicznie jak zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nr [...], również utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...].

W ustaleniu, która z w/w decyzji Kolegium z [...] lipca 2021 r. wydana została jako pierwsza pomocna była ich numeracja, wskazująca na decyzję nr [...] objętą sprawą toczącą się pod sygn. akt II SA/Rz 1481/21; tym samym należy uznać, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Kolegium nr [...] została wydana jako druga w kolejności.

Przesądzające znaczenie w tej kwestii należy przypisać jednak uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nr [...], jako praktycznie tożsamemu z uzasadnieniem decyzji nr [...], włącznie z oczywiście błędnie przekopiowanymi fragmentami uzasadnienia wskazującymi, że zaskarżoną decyzją rozpoznano odwołania J.M. i W.M., pomimo że sentencja zaskarżonej decyzji wskazuje, że została ona wydana po rozpatrzeniu odwołania jedynie W.M.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja opatrzona numerem [...] wydana została zatem jako druga w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja orzekająca w tej samej przedmiotowo i podmiotowo sprawie. Taki stan prawny, określany mianem powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ma miejsce w sytuacji wydania kolejnej decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Ponadto res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.

Zgodnie m.in. z wyrokiem NSA z 9 czerwca 2010 r. II OSK 931/09 - LEX nr 597967, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego.

W literaturze przedmiotu wskazuje się ponadto, że przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. odgrywa rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę która ona załatwia, przy czym zauważa się, że chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 15 wydanie, Warszawa 2017, s. 879); tak również wyrok NSA z 18 listopada 2020 r. I GSK 342/18 – LEX nr 3109894.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji (pkt I sentencji wyroku).

O należnych skarżącemu kosztach postępowania sądowego obejmujących opłacony od skargi wpis (200 zł), wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika z wyboru (480 zł) oraz opłatę skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II wyroku).

Ubocznie Sąd nadmienia, że w przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku po stronie SKO nie będzie zachodziła potrzeba podejmowania żadnych (dodatkowych) działań orzeczniczych związanych z odwołaniem W.M. od decyzji Wójta z [...] czerwca 2020 r. nr [...], które wraz z odwołaniem J.M. zostało rozpatrzone decyzją Kolegium z [...] lipca 2021 r. nr [...] (okoliczność ta została wyczerpująco wyjaśniona w uzasadnieniu przywołanego już wyżej wyroku WSA w Rzeszowie z 2 marca 2021 r. II SA/Rz 1044/20, co z niewiadomych przyczyn nie zostało jednak przez SKO wzięte pod uwagę).