Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2431/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji ostatecznej oraz uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2002 r. Agencja Celna "T.", reprezentująca Z. S. dokonała zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...] rok produkcji 1993 r. importowanego z Niemiec, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Do zgłoszenia celnego E-13 nr [...] załączono umowę z dnia [...] października 2002 r. z deklaracją eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru określającą wartość sprowadzonego towaru na kwotę [...].

Po przyjęciu zgłoszenia i przeprowadzeniu jego weryfikacji w trybie art. 70 kodeksu celnego - ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Dz.U. Nr 23 z 1997 r. poz. 117 z późn. zm., Naczelnik Urzędu Celnego w R. w dniu [...] listopada 2002 r. wydał decyzję nr [...], którą uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej sprowadzonego towaru i określił na nowo kwotę wynikającą z długu celnego.

W związku z wątpliwościami dotyczącymi autentyczności przedłożonego dowodu pochodzenia w postaci deklaracji eksportera na umowie sprzedaży z dnia [...] października 2002 r. władze celne za pośrednictwem Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów wystąpiły do niemieckich władz celnych z wnioskiem o weryfikację wymienionego dokumentu.

Pismem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] niemieckie władze celne poinformowały, że H. D. (eksporter) nie uczestniczył w wystawieniu umowy sprzedaży z [...].10.2002 r., nie sporządził i nie podpisał deklaracji o pochodzeniu towaru objętego tą umową. Z uwagi na fałszerstwo władze celne niemieckie nie mogły potwierdzić preferencyjnego pochodzenia towaru.

Po wznowieniu postępowania dokonanym w dniu [...] lutego 2005 r., nr decyzji [...] Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2002 r. w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalenia pochodzenia towaru i zastosowania stawki celnej. Orzekając w tym zakresie określił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej, tj. 35 % minimum 2.500 EUR/szt.

Strona została również obowiązana odsetkami wyrównawczymi. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 207 § 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 z 1997 r. poz. 926 z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), art. 13 § 1, § 4, art. 83, art. 222 § 4, art. 231, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity - Dz.U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej z dnia 11.12.2001 r. (Dz.U. Nr 146, poz. 1639), art. 13, art. 16 i art. 21 ustawy a dnia 4.09.1997 r. w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układ Europejskiego (załącznik do Dz.U. Nr 104 poz. 662 z późn. zm.) oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515).

Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], powołując się na wskazane w jej treści przepisy prawa, w tym dodatkowo ponad organ pierwszej instancji na art. 17 i 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając decyzję wskazał, że zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określane są na podstawie Taryfy Celnej lub innych środków taryfowych.

Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego Taryfa Celna obejmowała obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Obowiązujące w dniu zgłoszenia celnego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz postanowienia art. 16 i 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik d Dz.U. Nr 104 z 1997 r. poz. 662 z późn. zm.) wprowadzały możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

towar pochodził z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego,

pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze

został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do polski.

Organ podkreślił, że udokumentowanie pochodzenia towaru jest jednym z warunków umożliwiających zastosowanie obniżonych stawek celnych z tytułu umów o strefach wolnego handlu. Przy czym przepisy Protokołu 4 określają jako jedyne dopuszczalne środki dowodowe w tym zakresie: świadectwo EUR 1 lub deklarację eksportera.

Wskazał, że wymieniony Protokół 4 przewidywał możliwość przeprowadzenia weryfikacji tych dokumentów w przypadku wątpliwości co do ich autentyczności.

Art. 32 tegoż Protokołu 4 stanowił, że weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu.

W przedmiotowej sprawie taka weryfikacja została przeprowadzona przez władze celne Niemiec. Władze te w piśmie z dnia [...].10.2004 r. odmówiły potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru z uwagi na ustalenie sfałszowania umowy sprzedaży pojazdu i zawartej na niej deklaracji pochodzenia towaru.

Weryfikacja ta jest wiążąca dla polskich organów celnych, co wynika z treści ww. przepisu i jest potwierdzone wyrokami sądowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego np. z dnia 26.05.2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1298/05 z dnia 30.11.1999 r. sygn. akt SA/KA 743/98.

Tym samym zgłoszone przez stronę w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej żądanie ponownej weryfikacji jest bezprzedmiotowe. Natomiast dołączone do tegoż odwołania dokumenty w postaci pisma firmy A. Sp. z o.o. zatytułowanego "świadectwo pochodzenia dla używanych pojazdów" karta pojazdu oraz tabela informacyjna modeli [...] nie są środkami dowodowymi określonymi w Protokole 4 do Układu Europejskiego do udowodnienia preferencyjnego pochodzenia towaru z Unii Europejskiej.

Przedstawiony przez stronę dowód w postaci tabeli informacyjnej modeli [...] stanowił przy ustaleniu niepreferencyjnego pochodzenia towaru (Belgia) podstawę dla zastosowania stawki celnej autonomicznej.

Dyrektor Izby Celnej w W. uznał również w sprawie za zasadne obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi w trybie art. 222 § 4 Kodeksu celnego.

Organ wskazał, że za prawidłowe zgłoszenie towaru odpowiada strona postępowania celnego dokonująca obrotu towarowego z zagranicą.

W przedmiotowej sprawie obowiązek prawidłowego ustalenia statusu pochodzenia towaru i jego udokumentowanie w sposób przewidziany prawem spoczywał na importerze towaru. Do zgłoszenia celnego dołączono sfałszowany dokument. Dokument ten miał być podstawą do zastosowania w stosunku do sprowadzonego towaru stawki celnej niższej niż prawnie należna. Strona nie wykazała, że posługiwanie się tym dokumentem, w następstwie czego podała nieprawidłowe dane w zgłoszeniu celnym - nie było wynikiem jej świadomego działania lub zaniechania. Wobec powyższego organ celny uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność z tytułu odsetek wyrównawczych, określone w § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.08.2003 r. (w sprawie odsetek wyrównawczych Dz.U. Nr 155 z 2003 r. poz. 1515).

W skardze z dnia 8 września 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Podniósł, że Dyrektor Izby Celnej zaniechał wnikliwego rozpatrzenia wniosków skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R., przez co nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby bezpodstawnie stwierdził, że skarżący posługiwał się sfałszowanym dokumentem dotyczącym preferencyjnego pochodzenia towaru, a także stwierdził, że działanie skarżącego było świadome.

Skarżący podniósł, że do zgłoszenia celnego załączył wszelkie wymagane przepisami prawa dokumenty, w tym pochodzące od eksportera. Umowa i deklaracja pochodzenia sporządzone były przez eksportera i jemu tzn. skarżącemu przekazane. On natomiast nie miał żadnych podstaw do kwestionowania autentyczności dokumentu.

Z kontaktów z eksporterem wie, że nie kwestionował on zawarcia umowy sprzedaży i złożonej deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Dlatego też skarżący występował o ponowną weryfikacje dokumentu.

Skarżący zapowiedział złożenie do akt sądowych kopii pisma eksperta przesłanego do niemieckich organów celnych weryfikujących tę deklarację pochodzenia towaru. Oświadczenie pozostało w sferze zapowiedzi wykonania tej czynności.

Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki sąd administracyjny, sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w których wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym zakresie zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Ustalenia organu celnego są prawidłowe.

Ma rację organ celny, że za zgłoszenie towaru do procedury celnej odpowiada zgłaszający. Do zgłoszenia tego powinien on dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłoszony (art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego).

W przedmiotowej sprawie Z. S. za pośrednictwem Agencji Celnej T. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...]. Wskazał w nim "0" stawkę celną w oparciu o preferencyjne pochodzenie towaru potwierdzone deklaracją eksportera - H. D. z Niemiec - zawartą na umowie sprzedaży pojazdu z dnia [...].10.2002 r.

W myśl art. 13 §3 pkt 4 kodeksu celnego taryfa celne obejmuje obniżona stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów.

W przedmiotowej sprawie, w dniu zgłoszenia celnego obowiązywało podpisane 24 czerwca 1997 r. Porozumienie w sprawie zmiany Protokołu 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony (sporządzonego w Brukseli 16 grudnia 1991 r. - Dz. U. 11 z 1994 r. poz. 38 ze zm.) dotyczącego pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. 104 z 1997 r. poz. 662 - załącznik).

Zgodnie z warunkami Porozumienia produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają m.in. z postanowień umowy pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze lub innym dokumencie handlowym. który opisuje produkty, o których mowa w sposób wystarczający do ich identyfikacji - art. 16 Porozumienia.

Kolejne art. 17 i 21 tegoż Porozumienia stanowią o tym kto wystawia świadectwo EUR 1 (organy celne kraju eksportera), a kto deklarację (eksporter lub upoważniony eksporter w rozumieniu art. 22).

W przedmiotowej sprawie została wystawiona deklaracja eksportera, która to deklaracja po ustaleniach organów celnych niemieckich dokonywanych w ramach weryfikacji dowodów pochodzenia w trybie art. 32 Porozumienia w sprawie zmiany Protokołu 4, okazała się fałszywa.

W tych warunkach w sprawie brak jest prawnie wymaganego dokumentu stanowiącego ustalony przez strony Porozumienia w sprawie zmiany Protokołu 4 do Układu Europejskiego, dowód pochodzenia towaru.

Zgłaszana przez skarżącego próba zastąpienia wymaganego dokumentu pismem innego podmiotu - A. Sp. z o.o. z M. zatytułowanym "świadectwo pochodzenia dla używanych pojazdów, czy też kartą pojazdu i tabelą informacyjną modeli [...] nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku.

Organ celny przeanalizował te dokumenty i odmówił im mocy dowodu wymaganego art. 16 ww. przepisów umownych.

Działanie organu było prawidłowe i zasadne.

Przedłożona tabela informacyjna modeli [...] i pismo A. GmbH świadczyły jedynie, że pojazd wyprodukowano w Belgii. Stąd przyjęcie niepreferencyjnego pochodzenia pojazdu.

Zgodnie z art. 12 wymienianego Porozumienia w sprawie zmiany Protokołu 4 warunki statusu pochodzenia muszą być nieprzerwanie spełnione we Wspólnocie i w Polsce. Dowody na te i inne okoliczności wymagane przepisami składa zgłaszający w trybie art. 64 § 2 Kodeksu celnego.

W przedmiotowej sprawie przedłożono deklarację eksportera.

Weryfikacja tegoż dokumentu została przeprowadzona prawidłowo w oparciu o wymagania art. 32 w/w przepisów. Wynik tej weryfikacji, czyli treść pisma niemieckich władz celnych z dnia [...] października 2005 r. wiąże polskie organy celne.

Słusznie Dyrektor Izby Celnej podnosi, iż nie jest rzeczą polskich organów celnych ustalanie przyczyn wadliwości dołączonej do zgłoszenia celnego deklaracji eksportera.

Podnieść należy, że deklaracja pochodzenia towaru zawarta jest na dokumencie - umowie sprzedaży samochodu z dnia [...].10.2002 r.

Deklaracja ta znajduje się przed podpisami stron umowy. Sama umowa jest podpisana przez obie strony w jednym dokumencie. Z treści tej umowy, jej daty i podpisów stron nie wynika aby oświadczenia stron co do jej zawarcia były składane w różnym czasie. Z treści umowy wynika, została ona podpisana w jednym czasie zarówno przez sprzedającego H. D. jak i przez kupującego Z. S..

Na okoliczność podpisania umowy i jej otrzymania wraz z deklaracją eksportera strona się nie wypowiedziała. Zatem słusznie organ ustalił, iż storna nie wykazała, iż posługiwanie się tym dokumentem, w następstwie czego podała nieprawidłowe dane w zgłoszeniu celnym - nie było wynikiem świadomego działania lub zaniechania strony. Ustalenia te dały podstawę do zasądzenia odsetek wyrównawczych w myśl art. 222 § 4 kodeksu celnego i przywołanego rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 222 § 5 tego kodeksu.

Reasumując Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego są prawidłowe, wnioski wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Z tych względów na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę jako niezasadną.