Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2461/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym Sędzia del. NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego Z. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 2461/01

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 127 § 3, 138 § l pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania Z. T. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich można było składać w ustawowym terminie to jest do dnia 31 grudnia 1998 r. W uzasadnieniu zaś swojej własnej decyzji z [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w trybie art. 61 § l i 3 k.p.a. na żądanie strony w dniu złożenia przez nią wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi: "Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. l (zarekomendowane przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji), do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski". Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu, do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § l k.p.a., który nakazuje wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe.

W swojej skardze Z. T. podnosi, że od wielu lat starał się o wyrównanie krzywd związanych z deportacją lecz odmówiono mu, ponieważ złożył wniosek za późno.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (umową międzynarodową lub ustawą), na podstawie, którego została wydana decyzja. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02, opublikowanym w OTK ZU 2003, nr 4, poz. 31 orzekł, iż art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił między innymi uwagę na to, iż ustawa o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w pierwotnym kształcie nie zawierała żadnego granicznego terminu składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Dopiero w roku 1997 ustawodawca postanowił taki termin wprowadzić – koniec roku 1997. Jednocześnie została rozszerzona lista tytułów uprawniających do uzyskania miana kombatanta. Spowodowało to konieczność przedłużenia terminu do końca 1998 r. Ustawodawca nie wprowadził jednak dla nowych kategorii kombatantów nowego terminu ograniczającego uzyskanie tytułu kombatanckiego, co czyniło de iure nowe przepisy niewykonalnymi. Dopiero wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy dokonana przez Kierownika Urzędu przyjęła, iż dla tych nowych kategorii uprawnień kombatanckich nie obowiązuje żaden termin składania wniosków o ich przyznanie. Doszło więc w praktyce do podziału kombatantów na tych, którzy utracili termin do dochodzenia swych praw i na tych, którzy w wyniku "nieuprawnionej wykładni" żadnym terminem nie są objęci. Trybunał uznał, że w stosunku do osób objętych szczególną ochroną wynikająca z art. 19 Konstytucji wprowadzenie takiego terminu stanowi naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji.

W tej sytuacji, zważywszy na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie o wstrzymaniu jej wykonania do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było bezprzedmiotowe.