Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 661/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 35, art. 64 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13 ust. 1 tiret 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. spraw ze skarg K.M. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2021 r. ← nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok, ← nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2020 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w, po rozpatrzeniu odwołań Ł. M. – zwanego dalej skarżącym lub wnioskodawcą, wydał następujące rozstrzygnięcia:

1) decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także ARMiR) w z [...]kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r., tj.: jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności do uprawy konopi włóknistych, przyznania skarżącemu płatności na zazielenienie, nałożenia na skarżącego sankcji potrącanych płatności realizowanych przez ARMiR, w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych: w wysokości 19 487,06 zł – z tytułu jednolitej płatności obszarowej i 4 984,67 zł, z tytułu płatności do uprawy konopi włóknistych,

2) decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej PROW (2014-2020) za 2020 r., w ramach wariantu 1.1 uprawy rolnicze w okresie konwersji, a także odmowy przyznania refundacji kosztów transakcyjnych na 2020 r.

W stanach faktycznych przedmiotowych spraw skarżący wystąpił o przyznanie mu płatności bezpośrednich i płatności ekologicznej na 2020 r.

Wnioski w tym przedmiocie skarżący złożył 15 czerwca 2020 r.

Do płatności bezpośrednich skarżący zgłosił 13 działek (oznaczonych kolejnymi literami alfabetu od A do M, spośród których uprawę konopi skarżący zadeklarował na działkach: C 2 i E 1 ) o pow. 57,72 ha.

Do swojego wniosku, dotyczącego przyznania płatności bezpośrednich dołączył wydane przez Wójta Gminy ... zezwolenie na uprawę konopi włóknistych, 15 sztuk etykiet nasion konopi włóknistych, odmiany Earlina 8 FC.

W dniu [...] lipca 2020 r. skarżący, za pomocą aplikacji eWniosekplus, ponownie przesłał swój wniosek, z wyżej wymienionymi załącznikami, poszerzonymi o oświadczenie o uprawie konopi.

W przedmiotowym oświadczeniu skarżący stwierdził, że zamierza wysiać nasiona odmiany Earlina 8 FC w ilości 8 kg na ha pow. uprawy, na działce C2 oraz działce E1. Nie podał jednak czy konopie uprawia w plonie głównym czy międzyplonie.

Organ I instancji uznał jednakże, że skarżący uprawia konopie w plonie głównym, gdyż ubiega się on o przyznanie płatności ekologicznej, dla działek C2a i E1a, na których uprawia konopie włóknistą.

W ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku skarżącego stwierdzono, że uprawę konopi skarżący zadeklarował na działach: C2 (nr dz. ew. 312/1) o pow. 20,64 ha, a także działce E 1 (nr dz. ew. 332/3 o pow. 18,56 ha). Z tego względu, odnośnie tych właśnie działek skarżący miał obowiązek złożyć oświadczenie o uprawnie konopi.

Obowiązek złożenia tego rodzaju oświadczenia wynika bowiem z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 352 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 2015 r.). W myśl bowiem art. 32 ust. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm.), na podstawie tego rodzaju oświadczenia określa się powierzchnię kwalifikowaną gruntu, na którym uprawiane są konopie włókniste.

Termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności za 2020 r., bądź dokonanie jego zmiany czy poprawy, obejmującej także uzupełnienie o oświadczenie dotyczące uprawy konopi, zdaniem organów obu instancji, upływał z dniem 15 czerwca 2020 r.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm., zwanych dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W przypadku jednak gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku, mając na względzie okoliczności, którymi kierowała się Komisja Europejska, upoważniając do przedłużenia tego terminu, oraz umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu.

Komisja Europejska wydała stosowne upoważnienie (Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/501 z dnia 6 kwietnia 2020 r. wprowadzające odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do ostatecznego terminu składania pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, ostatecznego terminu zgłaszania zmian w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność oraz ostatecznego terminu składania wniosków o przydział uprawnień do płatności lub zwiększenie wartości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności podstawowej w 2020 r (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 109, str. 8), zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 8 maja 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 835.) Zgodnie z § 1 tego aktu, termin składnia wniosków został przedłużony do 15 czerwca 2020 r.

Organy obu instancji podkreśliły także, że zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 640/2014) z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.

Organy zwróciły również uwagę na brzmienie art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014, zgodnie z którym, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.

Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.

Mając na względzie powyższe organy przyjęły, że skarżący, składając oświadczenie o uprawie konopi w dniu 17 lipca 2020 r., dokonał zmiany swojego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, której to czynności mógł dokonać jedynie do 10 lipca 2020 r. Wobec tego dokonane przez niego uzupełnienie (zmianę) organy uznały za niedopuszczalną.

W związku z tym wykluczono z płatności bezpośrednich pow. obu działek, tj. C 1 i E 1, wynoszącą łącznie 39,20 ha.

Wykluczenie takiej powierzchni upraw sprawiło, że współczynnik przedeklarowania w przypadku skarżącego wyniósł 211,66 %. Wobec tego, w oparciu o art. 19 a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, odmówiono skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności, za wyjątkiem płatności na zazielenienie, a także nałożono na niego sankcje.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że sam skarżący w treści swojego odwołania przyznał, że pracownik ośrodka doradztwa rolniczego poinformował go niezłożeniu przez niego oświadczenia o uprawie konopi, co potwierdza wypełnione i podpisane oświadczenie w tym przedmiocie z 9 lipca 2020 r. Tak więc w tym właśnie dniu, skarżący miał pełną świadomość tego, iż do jego wniosku, jako jego załącznik, nie został złożony obligatoryjny dokument.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR stwierdził także, że skarżący, w lipcu 2020 r., nie zgłaszał tego, aby niezłożenie oświadczenia, a tym samym niedokonanie zmiany wniosku w terminie było wynikiem działania siły wyższej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, opartego na twierdzeniach odnośnie naruszenia art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR stwierdził, że na gruncie niniejszych spraw przepis ten nie znajdywał zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W niniejszym przypadku kontrola administracyjna kompletności wniosku została przeprowadzona w dniu 15 lipca 2020 r., a więc już po upływie ostatecznego terminu na złożenie wniosku lub jego zmiany. Bezzasadnym byłoby więc w tej sytuacji wzywanie o uzupełnienie braków wniosku.

Analogiczne okoliczności jakie wzięto pod uwagę w przypadku załatwienia wniosku skarżącego o przyznanie mu płatności bezpośrednich, legły u podstaw nieprzyznania mu płatności ekologicznej. W tym zakresie organ dodał, że w myśl § 9 ust. 2 d rozporządzenia ekologicznego (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.) w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1 i 7 płatność ekologiczna do gruntów, na których jest prowadzona uprawa konopi włóknistych, jest przyznawana, jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do tych gruntów za ten sam rok, w odniesieniu do którego rolnik ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej do tych gruntów, i są spełnione warunki przyznania płatności bezpośredniej do tych gruntów.

Tak więc niespełnienie warunków koniecznych do uzyskania płatności bezpośrednich uniemożliwia uzyskanie płatności ekologicznej.

Wnosząc skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR skarżący wystąpił o ich uchylenie w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Oprócz tego zwrócił się również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniach skarg podkreślił, że złożenie przez niego dodatkowego oświadczenia o uprawie konopi, z 9 lipca 2020 r., nie stanowiło zmiany wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Nie może być ono również traktowane jako poprawka wniosku. Wobec tego złożenie oświadczenia nie może być zakwalifikowane jako złożenie wniosku po terminie. Gdyby bowiem było to traktowane jako zmiana lub poprawka wniosku, to nie możliwym byłoby złożenie do poprzez platformę eWniosekplus, po 10 lipca 2020 r.

Skarżący zaznaczył ponadto, że nigdy nie został pouczony o skutkach niezłożenia wniosku w terminie. Dodał także, że niezrozumiałym jest stosowanie przez organy tak rygorystycznych kryteriów przyjmowania wniosków, w odniesieniu do rolników zajmujących się uprawą konopi.

Niezależnie od powyższego skarżący zwrócił się do Sądu o rozważenie w tym wypadku działania siły wyższej lub wystąpienia innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Z uzasadnienia skargi wynika również, że intencją skarżącego było to, aby jego odwołanie potraktowane zostało jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia informacji o przyczynach wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Oprócz tego skarżący, w uzasadnieniu swojej skargi, zwrócił uwagę na trudności związane z funkcjonowaniem administracji w 2020 r., wynikające z pandemii. Stwierdził on również, że 9 lipca 2020 r. sporządził i podpisał oświadczenie, jednakże z powodu złego samopoczucia, nie miał możliwości przesłania oświadczenia, zarówno w tradycyjnej, jak i elektronicznej formie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W okolicznościach przedmiotowych spraw, zaskarżonymi decyzjami odmówiono, co do zasady, przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności bezpośrednich (za wyjątkiem płatności na zazielenienie), a także płatności ekologicznej, oraz nałożono na niego sankcje. Odmowa przyznania płatności ekologicznej była, zgodnie z art. § 9 rozporządzenia ekologicznego, bezpośrednią konsekwencją odmówienia przyznania płatności bezpośrednich, ta zaś wynikała ze złożenia po terminie zmiany wniosku o tego rodzaju płatności, za 2020 r., w ramach których skarżący zmienił (uzupełnił) wniosek o oświadczenie dotyczące uprawy konopi.

W sprawie bezspornym jest to, że oświadczenie o uprawie konopi było koniecznym elementem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Okoliczność ta wynika również w jednoznaczny sposób z przepisów rozporządzenia z 2015 r., których treści ani przyjętej przez organ wykładni skarżący nie kwestionuje.

Podobnie bezspornym między stronami jest to, że podstawowy, przedłużony rozporządzeniem Ministra rolnictwa, termin przewidziany na złożenie wniosków o płatności upływał w obu sprawach 15 czerwca 2020 r., zaś tzw. dodatkowy termin, wiążący się z sankcjami za opóźnienie, odpowiadającymi 1 % należnych płatności za każdy dzień, wynoszący maksymalnie 25 kolejnych dni, upływał 15 lipca 2020 r. Złożenie wniosku po tej dacie lub jego zmiana nie było dopuszczalne, co wynika z art. 13 ust. 1 tiret 3 rozporządzenia 640/2014.

Również poczynione w sprawie ustalenia, dotyczące tego, że korekty swojego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (poprzez uzupełnienie go o oświadczenie o uprawie konopi) skarżący dokonał 17 lipca 2020 r., nie są przez rolnika kwestionowane. Zgadza się on co do daty dokonania opisanej wyżej czynności, podnosi jednakże, że jej samej nie można rozpatrywać w kategoriach zmiany wniosku, która to czynność jest obwarowana terminem o charakterze prekluzyjnym.

Odnosząc się do tego rodzaj argumentów skarżącego stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż mając na względzie przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich, a także odnoszące się do tej materii regulacje unijne, każdą, prawnie istotną, modyfikację wniosku o przyznanie płatności, obejmującą także poszerzenie listy jego załączników, należy traktować w kategoriach zmiany wniosku.

W tym miejscu należy również zaznaczyć, że uzupełniając swój wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w dniu 17 lipca 2020 r., w treści formularza, na którym skarżący zgłosił dokonanie tego rodzaju czynności, wyraźnie zaznaczył on, zakreślając odpowiednią pozycję, że w ten sposób dokonuje zmiany wniosku. W tej sytuacji nie sposób jest więc przyjąć, że zakwalifikowanie w ten właśnie sposób dokonanej przez niego czynności, należałoby uznać za nieuprawnione. Brak jest bowiem podstaw prawnych do przyjęcia, że tego rodzaju znaczącą modyfikację wniosku o przyznanie płatności, można byłoby zakwalifikować jedynie jako korektę oczywistego braku czy nieścisłości, których dokonanie nie jest obwarowane nie tylko żadnymi terminami, ale również wymogami natury formalnej.

Jak to już wyżej zasygnalizowano, w przypadku płatności, o które skarżący wystąpił, złożenie oświadczenia o uprawie konopi, było obligatoryjne, z punktu widzenia warunków przyznania tego rodzaju płatności, tak więc był to ważny element wniosku, albowiem na podstawie tego rodzaju oświadczenia określa się powierzchnię kwalifikowaną gruntu, na którym uprawiane są konopie włókniste, którego brak nie mógł pozostawać bez wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Tak więc każda ewentualna modyfikacja wniosku, obejmująca między innymi uzupełnienie wniosku o tego rodzaju jego element, musi być oceniana w kategoriach sformalizowanych, wynikających z wymogów procedury, właśnie jako zmiana wniosku. W tej sytuacji przeciwne twierdzenia strony nie znajdują uzasadnionych podstaw, zwłaszcza zważywszy na to, iż organ nie może bezterminowo oczekiwać na potencjalne uzupełnienie przez producenta jego wniosku, zwłaszcza mające tak niebagatelne znaczenie.

Tak więc stwierdzając kategorycznie, że skarżący dokonał zmiany treści złożonego przez siebie wniosku, w dalszej kolejności niniejszych rozważań odnieść się należy do niezwykle istotnej kwestii, tj. dopuszczalności dokonania tego rodzaju czynności w konkretnym terminie, a także dochowania przez organy proceduralnych wymogów, jakie w tym zakresie na nich spoczywały.

W stanach faktycznych obu spraw, podstawowe terminy na złożenie wniosków o płatności upływały 15 czerwca 2020 r. i w tym właśnie dniu skarżący je złożył. Przedłużone o maksymalnie 25 dni terminy do złożenia wniosków, obarczone sankcjami za opóźnienie, w wysokości 1 % za każdy dzień, upływały zaś 10 lipca 2020 r. Tych terminów skarżący również nie dotrzymał, składając zmianę swojego wniosku 17 lipca 2020 r., za pomocą aplikacji eWniosekplus.

O ile nie kwestionuje on samej daty złożenia zmiany wniosku, to jednak podnosi, że Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w procedując w jego sprawach, dopuścił się naruszenia art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Z faktu tego zaś wywodzi, iż niedopełnienie przez organ obowiązku poinformowania go o brakach jego pierwotnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich pociąga za sobą ten skutek, że uchybienie przez niego terminu do zmiany wniosku, nie powinno pociągać za sobą odmowy przyzywania mu płatności i nałożenia na niego związanych z tym sankcji.

Odnosząc się do tego rodzaju zarzutów stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zacytowany przepis w swojej treści nie zawiera regulacji dotyczących konsekwencji, jakie pociąga za sobą niedopełnienie przez organ obowiązku, wynikającego z przedmiotowej regulacji, jednakże z ratio legis przyjętego w nim rozwiązania, a także wymogów w zakresie praworządności i rzetelności procedowania w konkretnych sprawach przez organy administracji publicznej, wywnioskować należy, że niczym nieuzasadnione zignorowanie przez organ poinformowania strony o brakach jej wniosku, nie może pozostać bez wpływu na ocenę skutków niedochowania przewidzianych w ustawie terminów na złożenie wniosków.

Z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, ze spoczywający na organie obowiązek, o którym wyżej mowa, nie ma charakteru absolutnego i bezwzględnego. Jego wyłączenie uzasadnia upływ terminów przewidzianych na złożenie stosownych wniosków.

W niniejszym przypadku, pierwotne wnioski o przyznanie płatności skarżący złożył 15 czerwca 2020 r., zaś zmianę wniosku dotyczącego płatności bezpośrednich 17 lipca 2020 r. O ile więc, rozważając obie te daty, z teoretycznego punktu widzenia możliwe było wystosowanie pomiędzy 15 czerwca a 15 lipca 2020 r. tego rodzaju zawiadomienia do skarżącego, zawierającego wskazanie terminu do uzupełnienia braków, to niezwykle istotna w tym wypadku jest interpretacja użytego w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich przez ustawodawcę terminu o niezwłocznym zawiadomieniu.

Niezwłocznie, zgodnie ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, oznacza bez zbędnej zwłoki, a więc w normalnym toku czynności, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, że niezwłocznie oznacza natychmiast.

Pojęciem niezwłoczności posługuje się ustawodawca w K.p.a., na gruncie którego mówi o konieczności niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 K.p.a.).

Jako niezwłoczne załatwienie sprawy należy zaś traktować wydanie rozstrzygnięcia w zwyczajnym, a więc normalnym toku procedowania, tj. podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych i koniecznych czynności.

Jak stanowi art. 35 K.p.a. organ administracji, ma bowiem prawem określony maksymalny termin na załatwienie każdej sprawy, który co do zasady wynosi 30 dni, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

W przypadku wniosku skarżącego nie ulega zaś wątpliwości, że z uwagi na potrzebę dokonania kontroli administracyjnej złożonego przez niego wniosku (art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich), będącej elementem jego rozpatrzenia, a także to, że brak było podstaw do priorytetowego potraktowania wniosku skarżącego w stosunku do innych, niewątpliwie licznych wniosków innych rolników, organ nie miał możliwości jego natychmiastowego rozpatrzenia, a w konsekwencji stwierdzenia, w toku wstępnych czynności jego braku, w zakresie oświadczenia o uprawie konopi, jak również zawiadomienia o tym fakcie skarżącego, w terminie, który umożliwiłby mu dokonania uzupełnienia tego rodzaju braku.

W aktach sprawy znajduje się datowany na 15 lipca 2020 r. wydruk pisma, projektu zawiadomienia adresowanego do skarżącego, w którego treści zawarta była informacja, odnośnie braków jego wniosku, w odniesieniu do oświadczenia o uprawie konopi. Pismo to wprawdzie nie zostało ostatecznie wysłane, jednakże upływ, właśnie 10 lipca 2020 r., nieprzekraczalnego terminu przewidzianego na złożenie czy też zmianę wniosku o płatności bezpośrednie, uzasadniał odstąpienie od dokonania tej czynności, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich.

Reasumując więc brak jest podstaw do przyjęcia, że niewysłanie do skarżącego informacji o brakach jego wniosku, może być uznane za naruszenie prawa, mające wpływ na rozstrzygnięcie obu spraw.

W tym aspekcie zauważyć także należy, że skarżący, decydując się na złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w najpóźniejszym, przewidzianym na to terminie, niewiążącym się jeszcze z jakimikolwiek sankcjami, tj. 15 czerwca 2020 r., sam pozbawił się możliwości skorzystania ze sposobności na skorygowanie ewentualnych braków tegoż wniosku. W związku z tym bezskuteczny upływ ostatecznego, przedłużonego o 25 dni terminu na skorygowanie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, nie jest efektem opieszałości ze strony organu czy nierzetelności z jego strony.

Niezależnie od powyższego w zaskarżonych decyzjach słusznie zauważono, że informację o brakach wniosku skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich, skarżący powziął jeszcze przed upływem ostatecznego terminu na dokonanie jego korekty (15 lipca 2020 r.). Miało to miejsce bowiem najpóźniej 9 lipca 2020 r., gdyż taką datę nosi jego oświadczenie o uprawie konopi. Sam skarżący przyznał również, że o niekompletności jego wniosku poinformował go pracownik ośrodka doradztwa rolniczego.

W tej więc sytuacji uchybienia terminu do zmiany wniosku nie sposób wiązać z jakimikolwiek nieprawidłowościami po stronie organu.

Za bezzasadne uznać należy twierdzenie skarżącego odnośnie tego, że nie można przyjąć uchybienia przez niego terminowi do zmiany wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, z uwagi na fakt, że dokonanie po 17 lipca 2020 r. tego rodzaju czynności umożliwiała aplikacja eWniosekplus. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że sposób jej działania był w jakikolwiek sposób powiązany z przewidzianymi przez ustawę terminami. Ocena ich dochowania pozostała więc w gestii organów rozstrzygających sprawę, a konstrukcja aplikacji, która służy do przesyłania odpowiednich dokumentów, nie mogła mieć na to żadnego wpływu.

W tym miejscu należy dodać również, iż twierdzenia skarżącego, dotyczące tego rodzaju problematyki, pozostają w sprzeczności z innymi jego zarzutami i argumentami przytoczonymi na ich poparcie. Nie sposób jest bowiem pogodzić sugestii o dochowaniu ostatecznego terminu na złożenia zmiany wniosku, wywodzonych z możliwości dokonania jej za pomocą aplikacji eWniosekplus, z argumentami opartymi na niedochowaniu przez organ obowiązku poinformowania go o niekompletności wniosku i wpływu tego faktu na ocenę skutków uchybienia przedmiotowego terminu.

Również niezasadnie skarżący domaga się dokonania przez Sąd oceny legalności zaskarżonych decyzji, z punktu widzenia wystąpienia nadzwyczajnego zdarzenia czy działania siły wyższej, które to miałyby uzasadniać uchybienie przez niego terminu. W trakcie postępowania skarżący nie wskazywał bowiem na wystąpienie tego rodzaju okoliczności, co rzutuje nie tylko na wiarygodność jego twierdzeń w tym zakresie, ale także pociąga za sobą konsekwencje w postaci niemożności uwzględnienia tego rodzaju okoliczności. Sąd bowiem nie czyni własnym i niezależnych ustaleń w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy, ale jedynie dokonuje kontroli działań organu w tym zakresie i ich zgodności z wymogami proceduralnymi.

Skoro skarżący stał na stanowisku, że uchybienie przez niego terminowi zmiany wniosku związane było z nadzwyczajnymi zdarzeniami, które ostatecznie mu to uniemożliwiły, winien był zgłosić to w trakcie postępowania. Jeżeli jednak tego nie dokonał, to obecnie brak jest podstaw do badania czy wręcz poszukiwania przez Sąd tego rodzaju okoliczności.

W uzasadnieniach skarg, w końcowych ich fragmentach, skarżący zwrócił uwagę na bliżej nieokreślone skutki pandemii, utrudniające złożenie mu zmiany wniosku w terminie, a także swoje złe samopoczucie, które bezpośrednio stanęło na przeszkodzie przesłania wniosku. W tym jednak wypadku również uzasadnienie skarg jest pierwszym wyrazem jego stanowiska w omawianym zakresie. Wcześniej, tj. na żadnym z etapów postępowania administracyjnego, skarżący nie wskazywał na tego rodzaju okoliczności. Z tego więc względu nie mogą być one uwzględnione.

Równie niezasadnie skarżący argumentuje, że jego odwołanie powinno były być potraktowane w postępowaniu administracyjnym, jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia (zmiany) wniosku o zgłoszenie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności czy też działania siły wyższej. Treść zawierającego go pisma w żadnym razie nie przemawiała za takim jego potraktowaniem. Obecnie więc brak jest podstaw do jego reinterpretacji, nie jako środka odwoławczego, ale właśnie wniosku o przywrócenie terminu.

Na marginesie zaznaczyć jedynie należy, że każdy wniosek o przywrócenie terminu winien odnosić się do wyraźnie zakreślonego przepisami prawa terminu, którego przywrócenie jest dopuszczalne. Poza tym winien odpowiadać określonym przepisami wymogom, zarówno co do jego treści, jak i terminu złożenia. Odwołanie skarżącego wymogów tych nie spełniało, a w dodatku żądanie przywrócenia terminu nie zostało wyartykułowane w jego treści.

W związku więc z powyższym Sąd, nie stwierdzając podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonych decyzji, a tym samym do uwzględnienia skarg i sformułowanych w nich zarzutów, oddalił przedmiotowe skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).