Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 351/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Górska WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą B. na decyzję Wojewody z dnia 20 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. (dalej jako "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody (dalej jako Wojewoda) z dnia 20 marca 2019 r., którą uchylono decyzję Starosty (dalej jako Starosta), z dnia 4 sierpnia 2017 r. i umorzono postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta wszczął postępowanie z wniosku B. (dalej jako Spółka), o ograniczenie w trybie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej jako u.g.n., sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki nr [..] i [..], obręb B., gmina M., poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej.

Po rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia 4 sierpnia 2017 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, stanowiących własność Spółki A., poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej, w związku z inwestycją związaną z budową napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [..].

W toku postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem Spółki A. Wojewoda stwierdził, że decyzją własną z dnia 13 października 2017 r. organ ustalił dla przedmiotowych nieruchomości lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 404 ze zm.), dalej zwaną "specustawą przesyłową". Jak wyjaśnił inwestor w piśmie z dnia 5 czerwca 2018 r., decyzja Wojewody nie określa tak dokładnie jak decyzja Starosty obszaru ograniczenia, w szczególności nie oznaczono miejsc posadowienia stanowisk słupowych, natomiast prace na nieruchomościach zostały rozpoczęte na podstawie decyzji Starosty i nie zostały jeszcze zakończone.

W następstwie tych ustaleń Wojewoda decyzją z dnia 20 marca 2019 r. uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma na celu zapewnienie dostępu do nieruchomości w celach przesyłowych, w związku z czym następuje ograniczenie prawa własności poprzez nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku związanego z budową określonej inwestycji. Adresat decyzji będzie musiał nie tylko znosić wszelkie niedogodności, utrudnienia i ograniczenia związane z posadowieniem na jego nieruchomości urządzenia infrastruktury technicznej, ale także, zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n., będzie musiał ją udostępnić za każdym razem, gdy zrealizowana inwestycja będzie wymagała podjęcia czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii. Identyczne skutki jak omawiana decyzja ma także instytucja określona w art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. 2019 r., ze zm. 1145), tj. służebność przesyłu. W związku z tym inwestorowi przysługuje prawo alternatywnego skorzystania bądź to z decyzji wydawanej w trybie art. 124 u.g.n., albo zawarcia umowy z właścicielem nieruchomości ustanawiającej służebność przesyłu. Uzyskanie któregokolwiek z ww. tytułów wyłącza potrzebę uzyskiwania kolejnego tytułu w odrębnym trybie.

Dalej Wojewoda wskazał, że w dniu 15 września 2015 r. weszła w życie specustawa przesyłowa, określająca szczególne zasady i warunki przygotowania, realizacji i finansowania konkretnych, strategicznych inwestycji, w tym budowy linii 400 kV, w związku z realizacją której została przez Starostę wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących działki [..] i [..]. Specustawa przesyłowa jest ustawą szczególną w stosunku do u.g.n. i ma pierwszeństwo w stosowaniu przed regulacjami ogólnymi. Tylko w przypadku wyraźnego odesłania do odpowiedniego przepisu u.g.n. oraz w zakresie nieuregulowanym można stosować przepisy u.g.n. Co więcej, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie uregulowania zawarte w specustawie, bowiem wniosek inwestora został złożony już w okresie obowiązywania tego aktu.

Dla sprawnej i skutecznej realizacji strategicznych inwestycji objętych zakresem specustawy przesyłowej właściwy wojewoda wydaje decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Zgodnie z treścią art. 22 specustawy przesyłowej w odniesieniu do nieruchomości objętych tego rodzaju aktem organ w decyzji ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na ich terenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Jak ustalił organ odwoławczy w niniejszej sprawie decyzja taka została wydana przez właściwy organ w dniu 13 października 2017 r. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu, a granice obszaru objętego decyzją odzwierciedlono na załączonej mapie z trasą projektowanej linii i obejmują m.in. działki, co do których Starosta zaskarżoną decyzją ograniczył sposób korzystania w trybie art. 124 u.g.n. Ponadto decyzja ta w części dotyczącej strategicznej inwestycji została utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 24 kwietnia 2018 r., a następnie w dniu 9 listopada 2019 r. w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości dokonano wpisu ww. decyzji Wojewody.

W związku z tym, skoro inwestor uzyskał już tytuł do nieruchomości w związku z realizacją inwestycji, z powodu której wszczęto niniejsze postępowanie, a zakres tego uprawnienia pokrywa się z zakresem żądania inwestora zgłoszonego w przedmiotowej sprawie to oznacza, że wniosek inwestora został już formalnie rozstrzygnięty, choć w innym trybie. Postępowanie o przyznanie po raz kolejny prawa do dysponowania nieruchomością w drodze administracyjnej w odrębnym trybie, jest zatem bezprzedmiotowe. W sytuacji zaś, kiedy organ pierwszej instancji wydał już rozstrzygnięcie w tej sprawie, organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie.

W skardze Spółka A. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, a to przez przyjęcie, że wnioskodawca przeprowadził ze skarżącą prawidłowe rokowania. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. z uwagi na zaniechanie ustalenia istnienia ważnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przebiegu przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy brak jest ważnego miejscowego planu jest rażącym naruszeniem prawa, które musi skutkować uznaniem zaskarżonej decyzji za nieważną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Kontroli sądowej poddano w niniejszej sprawie decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie administracyjne, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a.

W związku z tym w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że regulacja ta znajdzie zastosowanie wyłącznie w wypadku, kiedy organ odwoławczy stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością postępowania, czyli wystąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia co do jej istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, przyjmującej formę decyzji administracyjnej lub postanowienia, ingerencji organu. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury – i generalnie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe. Określona w art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość może więc mieć miejsce w szczególności, gdy brak jest przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również w sytuacji, gdy nie istnieje podstawa prawna do aktu administracyjnego w zakresie żądania wnioskodawcy.

Przedmiotem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję było wydanie rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. Przepis ten stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (ust. 1). Właściwy starosta udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (ust. 2). Ponadto, w myśl ust. 3, udzielenie ww. zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Omawiana regulacja ma charakter wyjątkowy, bowiem wynika z niej, że na podstawie art. 124 u.g.n. ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich w celu zrealizowania inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji gdy nie dojedzie do porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Celem postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest jednak rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać, gdyż kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości (zob. m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1069/17, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że decyzja o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości służy temu, by bez konieczności odebrania prawa własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane po to, by powstały określone urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości, jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Zezwolenie wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., jest zatem równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając jednak na względzie fakt, że urządzenia, o których mowa w tym przepisie, stanowią po ich wybudowaniu własność przedsiębiorstwa (nie stanowią części składowych gruntu) zasadnym jest wniosek, że ograniczenia dotyczące właściciela nieruchomości wynikające z decyzji podjętej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. odpowiadają w swej istocie służebności gruntowej.

Wskazać też trzeba, że realizacja inwestycji związanych z wybudowaniem sieci przesyłowej niewątpliwie jest procesem skomplikowanym a w związku z tym długotrwałym. Jednocześnie fakt, że urządzenia przesyłowe mają znaczenie dla interesu publicznego a zapotrzebowanie na energię elektryczną wciąż wzrasta, przemawia za usprawnieniem procesu inwestycyjnego w tym zakresie. Szybkości realizowania tego typu przedsięwzięć nie sprzyjają jednak obowiązujące przepisy prawa, które nakładają na inwestora szereg wymagań forlano-prawnych, w tym obowiązek uzyskania licznych zezwoleń i uzgodnień oraz przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości, na których mają znajdować się urządzenia przesyłowe. Formalizm i rozproszenie tej procedury z jednej strony uwzględnia szczególny charakter i znaczenie publiczne inwestycji związanych z budową sieci przesyłowych, a z drugiej strony ma jak najlepiej zabezpieczać interes prywatny właścicieli, których uprawnienia są w ten sposób ograniczane.

Trzeba też zauważyć, że jednym z celów Komisji Europejskiej w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 jest m.in. zapewnienie rozwoju w oparciu o zwiększanie konkurencyjności gospodarki, które realizowane będzie poprzez szereg działań związanych z zapewnieniem zrównoważonego rozwoju sektora energetyki. Realizacja tego celu jest w wysokim stopniu zależna od prowadzenia inwestycji w zakresie infrastruktury sieciowej dążących do poprawy efektywności energetycznej oraz umożliwienia przyłączania nowych źródeł energii. W związku z tym organy Unii Europejskiej wdrażają politykę tworzenia szczególnych ram prawnych dla strategicznych inwestycji energetycznych określanych mianem projektów wspólnego zainteresowania (ang. "project of common interest"; dalej "PCI") w ramach budowania trans-europejskiej sieci energetycznych (TEN-E). Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 347/2013 z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, uchylające decyzję nr 1364/2006/WE oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 713/2009, (WE) nr 714/2009 i (WE) nr 715/2009, jako inwestycje o charakterze strategicznym w skali Unii Europejskiej uznano szereg inwestycji w zakresie połączeń elektroenergetycznych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zatem Polska została zobowiązana do podejmowania wszelkich środków, które zostaną uznane za niezbędne do ułatwienia i przyspieszenia realizacji ww. strategicznych inwestycji energetycznych.

W konsekwencji, aby zapewnić realizację powyższych obowiązków, polski ustawodawca wprowadził do porządku prawnego ustawę z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, która wdraża rozwiązania prawne upraszczające i przyspieszające procedury związane z procesem inwestycyjnym PCI, a także zawiera wykaz strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Zgodnie z pkt 19 Załącznika do tego aktu taką inwestycją jest budowa linii 400 kV [..] (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r., druk sejmowy 3475 z dnia 24 marca 2015 r. ).

Ustawa ta przede wszystkim ogranicza ilość pozwoleń niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji, wprowadzając kompleksową decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, łączącą w sobie aspekty decyzji lokalizacyjnej, podziałowej, dającej prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane i ograniczającej prawo do dysponowania nieruchomościami, oraz skraca czas trwania procedur niezbędnych do uzyskania wymaganych decyzji. Ustawodawca przewidział bowiem, że w odniesieniu do inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, na wniosek inwestora, właściwy miejscowo wojewoda w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku wydaje decyzję o lokalizacji tej inwestycji (art. 4 , art. 5 i art. 6 specustawy). Zgodnie z art. 22 specustawy przesyłowej w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 2 i 5-8 u.g.n. stosuje się odpowiednio, a więc organ może m.in. udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Z powyższego wynika więc, że decyzja o lokalizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma charakter kompleksowy, ograniczając rozproszenie zezwoleń uzyskiwanych w trybie określonym w u.g.n. W tym wypadku wydawana jest jedna decyzja o lokalizacji inwestycji, która swoim zakresem obejmuje także orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, przez które ma przebiegać inwestycja. Na gruncie u.g.n. rozstrzygnięcia te są odrębne. Co więcej, poprzez jednoznaczne odesłanie do przepisów u.g.n., właściwy w sprawie organ może także udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości.

W ocenie sądu analiza uregulowanej w specustawie przesyłowej decyzji lokalizacyjnej wskazuje, że zawarte w niej rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 22 co do istoty jest tożsame z rozstrzygnięciem wydawanym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a jedynie uproszczona jest procedura uzyskiwania tego uprawnienia, tj. łącznie z decyzją o lokalizacji inwestycji przesyłowej. Wynika to z faktu założeń i celu ustawy przesyłowej, lecz nie zmienia istoty orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

W związku z tym obecnie w porządku prawnym obowiązują dwa tryby służące realizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, w tym uzyskaniu zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, przy czym regulacja określona w specustawie przesyłowej stanowi lex specialis w stosunku do regulacji z u.g.n., na co wskazuje już sama nazwa ustawy – "o szczególnych zasadach", a także zapis art. 24, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie sądu o sposobie realizacji danego połączenia sieciowego oraz elementach koniecznych do jego zrealizowania, w tym o trybie uzyskania niezbędnych decyzji i zezwoleń, decyduje inwestor. Przy czym, jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 33 specustawy przesyłowej do postępowań w sprawach dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, a więc do dnia 24 lipca 2015 r., stosuje się przepisy dotychczasowe lub na wniosek inwestora przepisy ustawy. Z tego Wojewoda wywiódł, że do postępowań, które zostały wszczęte przed wejściem w życie specustawy i do dnia jej wejścia nie zostały zakończone, inwestor mógł zdecydować, że chce realizować inwestycję w oparciu o regulację zawartą w tej ustawie. Natomiast od dnia wejścia w życie tego aktu tryb określony w art. 124 u.g.n. przestaje mieć zastosowanie.

Ze stanowiskiem tym orzekający w niniejszej sprawie sąd się nie zgadza.

Wprawdzie zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali pierwszeństwo stosowania ma specustawa drogowa, jednakże fakt ten nie wyklucza prawa inwestora do realizacji inwestycji w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Może on zatem wykorzystać zarówno drogę przewidzianą w u.g.n., jak również skorzystać z ułatwień przewidzianych przez ustawodawcę w specustawie. Nie ulega zaś wątpliwości, że rozwiązania zawarte w specustawie będą natomiast szczególnie atrakcyjne w sytuacji, gdy już wstępne rozeznanie pozwala stwierdzić, że procedura rokowań z właścicielami w celu zawarcia umowy cywilnoprawnej nie doprowadzi do porozumienia, zatem w celu ominięcia tego niekiedy długotrwałego a w efekcie bezowocnego etapu, wymaganego do złożenia wniosku w trybie u.g.n., oraz skorzystania z innych ułatwień inwestor może zdecydować się na mniej sformalizowany i szybszy tryb procedowania określony w specustawie przesyłowej. Może się też zdarzyć tak, i w ocenie sądu działanie takie jest w pełni dopuszczalne, że inwestor podejmie próbę rokowań z właścicielami nieruchomości oraz złoży wniosek do właściwego starosty o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej jeden z etapów realizacji inwestycji, a następnie w celu przyspieszenia procesu inwestycyjnego zwróci się do wojewody o ustalenie lokalizacji inwestycji w trybie specustawy przesyłowej.

W związku z tym należy rozważyć jaki jest wzajemny stosunek tych dwóch regulacji i jakie skutki procesowe dla decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. będzie miało wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowej w trybie specustawy, która również będzie zawierać rozstrzygnięcie o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości. Taka bowiem sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Jak to już sąd wyjaśnił, orzeczenie o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości, czy to wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., czy stanowiące część decyzji o lokalizacji inwestycji przesyłowej w trybie specustawy przesyłowej, służy uzyskaniu przez inwestora czasowego tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane po to, by powstały określone urządzenia stanowiące inwestycję przesyłową. Sąd również wskazał, że tryb przewidziany w specustawie przesyłowej stanowi regulację szczególną w stosunku do pozostałych obowiązujących w porządku prawnym, w tym do ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie procesów inwestycyjnych związanych z budową sieci przesyłowych energii elektrycznej. W związku z tym sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że uzyskanie tytułu do nieruchomości na podstawie przepisów szczególnych wyklucza możliwość przyznania tego uprawnienia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

W ocenie sądu przyznanie uprawnienia w ww. trybie staje się bowiem zbędne z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, która swoim zakresem konsumuje żądanie inwestora w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przez którą ma przebiegać inwestycja przesyłowa. Funkcjonowanie w obrocie prawnym tej decyzji uniemożliwia zatem dalsze pozostawanie w mocy uprawnienia nabytego w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., a procedowanie w sprawie wniosku inwestora o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z danej nieruchomości staje się zbędne. Jeżeli stan ten zaistnieje na etapie postępowania przed organem odwoławczym to niewątpliwie jest on uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania przed tym organem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co prawidłowo uczynił orzekający w niniejszej sprawie Wojewoda. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby spowodować, że w obrocie prawnym pozostałyby dwie decyzje orzekające o tym samym, które stwarzałyby dla właścicieli objętych nimi nieruchomości uprawnienie do ubiegania się o wypłatę odszkodowania za wykonanie tej samej inwestycji na podstawie odrębnych tytułów.

Trzeba też zaznaczyć, że wniosek Wojewody o tym, iż wolą inwestora była realizacja inwestycji w oparciu o decyzję uzyskaną w trybie określonym w specustawie przesyłowej był uprawniony, skoro nie negował tego sam inwestor i nie on wnosił skargę do sądu. To potwierdza w okolicznościach kontrolowanej sprawy prawidłowość tezy, że brak jest podstaw do pozostawania w obrocie prawym dwóch decyzji przyznających inwestorowi tożsame uprawnienia, a dalej o konieczności wyeliminowana wcześniejszego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów ogólnych.

W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, że zaskarżana decyzja nie narusza prawa. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ujawnione w toku sprawy okoliczności, prawidłowo przez organ ocenione, wskazywały, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania powadzonego przed organem pierwszej instancji. W ocenie sądu działanie organu odwoławczego nie narusza także innych przepisów postępowania, w szczególności art. 15 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że z uwagi na to, iż kontrolą sądową objęto orzeczenie uchylające decyzję organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie w sprawie, a nie decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, argumenty strony skarżącej o zasadności czy też niedopuszczalności ograniczenia sposobu korzystania z należących do niej nieruchomości nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Niemniej jednak dla porządku sąd wyjaśnia, że niezasadny jest zarzut co do braku przeprowadzenia rokowań inwestora z właścicielem działek mających podlegać ww. ograniczeniu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w dniu 15 marca 2016 r. doszło do spotkania pełnomocnika inwestora z Prezesem Zarządu Spółki A., którego celem było uzgodnienie warunków wyrażenia zgodny na założenie, przeprowadzenie i eksploatację na przedmiotowych nieruchomościach położonych w gminie M. przewodów oraz obiektów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej stanowiących realizację zadania "Budowa dwutorowej linii 400 kV relacji [..]". Z notatki służbowej sporządzonej z tego spotkania wynika, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego na jego działkach, żądając usytuowania linii w taki sposób, aby zarówno linia jak i pas technologiczny, nie były zlokalizowane na jego nieruchomościach. Na następnym spotkaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. pełnomocnik inwestora przedstawił projekt porozumienia (umowy cywilnoprawnej) ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, operat szacunkowy wykonany przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego, a także mapę z naniesionym przebiegiem projektowanej linii na nieruchomości oraz szczegółowy zakres i termin planowanych robót i wpływ tych robót na obecny i przyszły sposób korzystania z nieruchomości. Zgodnie z ustaleniami ww. spotkania w dniu 7 lipca 2016 r. inwestor przesłał Spółce A. zaproszenie do rokowań zawierające projekt umowy cywilnoprawnej oraz przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej. W odpowiedzi Spółka poinformowała, że w chwili obecnej nie jest możliwe podjęcie jakichkolwiek działań i rokowań zmierzających do zawarcia umowy ustanawiającej odpłatną służebność przesyłu na nieruchomościach. W związku z tym, w dniu 23 sierpnia 2016 r. inwestor skierował ostateczne wezwanie w sprawie wyrażenia zgody na zakładanie i przeprowadzenie przewodów do przesyłu energii elektrycznej. Dopiero po dalszej wymianie pism i braku zmiany stanowiska ze strony właściciela działek, inwestor uznał rokowania za zakończone wynikiem negatywnym i wystąpił do właściwego organu o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n.

Niewątpliwie z powyższych okoliczności wynika, że spełniona została przesłanka przeprowadzenia rokowań, a z uwagi na to, że procedura ta zakończyła się wynikiem negatywnym, inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o podjęcie ze strony władczych działań w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Fakt, że skarżąca nadal nie zgadza się na przeprowadzenia na jej działkach ww. urządzeń przesyłowych nie oznacza, że inwestor nie spełnił wymogu określonego w art. 124 ust. 3 u.g.n.

Niezasadny też jest zarzut wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości mimo braku obowiązywania na terenie miejscowego planu zagospodarowania. Trafnie wprawdzie wskazuje skarżąca, że zgodnie

z art. 124 ust. 1 zd. drugie u.g.n. przedmiotowe ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, lecz błędnie wywodzi, że w niniejszej sprawie takiej zgodności brak. Tymczasem w toku postępowania organ pozyskał od Wójta Gminy zaświadczenie, zgodnie z którym przedmiotowe działki nr [..] i [..] oznaczone są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla przebiegu dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [..] na terenie gminy M., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XVII/102/2016 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. Woj. z dnia 7 czerwca 2016 r., poz. 2118), oznaczone są symbolami 19 E, 20 E, 39 R, 40 R i 41 R i stanowią w części tereny infrastruktury elektroenergetycznej, tereny realizacji dwutorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV i w pozostałej części tereny rolnicze. Wobec tego należało uznać, że lokalizacja na tych działkach przedmiotowej inwestycji zgodna jest z obowiązującym miejscowym planem, a decyzja orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w związku z jej realizacją nie naruszała wymogu, o którym mowa w art. 124 ust. 1 zd. drugie u.g.n.

Z przedstawionych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty podniesione w skardze.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym, do czego uprawniony był stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., gdyż w odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony postępowania w terminie ustawowym nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.