Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 518/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.37 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 7, art. 37 ust. 5, art. 43 ust. 1, art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 64
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 7
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1000/18 sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w N. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w N. na rzecz Zarządu Województwa [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, Sąd) oddalił skargę Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w N. ( dalej: Skarżąca), na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] (dalej: Zarząd), z dnia [...] lipca 2018 r., wydanego w przedmiocie negatywnej oceny projektu.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

Zarząd Województwa [...] zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2018 r. dokonał ponownej (w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 320/18) negatywnej oceny projektu Skarżącej pn. Budowa Instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 27,16 kWp w Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. Wniebowzięcia [...] w N.. Z uwagi na niespełnienie kryteriów wyboru określonych w załączniku nr 1 do Regulaminu ww. konkursu, to jest kryterium oceny formalnej pn. Kwalifikowalność projektu projekt ten nie mógł uzyskać dofinansowania, w ramach Podziałania 4.1.1 (Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020.

Zarząd wskazał, iż wniosek dotyczył wykonania 3 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną, wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w oparciu o panele fotowoltaiczne oraz inwertery przekształcające napięcie stałe produkowane przez panele fotowoltaiczne na napięcie sieciowe, o łącznej mocy 27,16 kWp na potrzeby własne Skarżącej, tj. budynku kościoła, plebani.

Zgodnie z zapisami § 47 Regulaminu konkursu, w sprawach nieuregulowanych w Regulaminie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Biorąc pod uwagę powyższe, a także przedstawiony przedmiot/zakres projektu, dofinansowanie przedmiotowej inwestycji, naruszałoby zapisy zarówno art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie w dniu 28 lipca 1993 r. (Dz. U z 1998 r. Nr 51, poz. 318, dalej: Konkordat), jak i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP (Dz. U z 1989 r. Nr 29, poz. 154 ze zm., dalej: ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego). Niedopuszczalne jest bowiem finansowanie inwestycji sakralnych i kościelnych przez jakikolwiek organ władzy publicznej, co jest bezpośrednim efektem zasady rozdzielności państwa i Kościoła Katolickiego, określonej w art. 25 ust. 2 Konstytucji RP. Samorząd województwa może udzielić wsparcia kościelnym osobom prawnym, ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, jedynie na działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz działalność obejmującą odbudowę, utrzymanie dóbr kultury oraz konserwację i remontowanie obiektów zabytkowych.

Analizując zapisy dokumentacji przedłożonej w ramach wniosku o dofinansowanie stwierdził, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana we wniosku działalność prowadzona przez Skarżącą, np. [...], działalność grupy młodzieżowej, jest co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynku kościoła i plebanii oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Samo prowadzenie biblioteki przez Skarżącą nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do wyjątku związanego z prowadzeniem działalności oświatowo-wychowawczej. Wszystkie te rodzaje działalności są działalnościami o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków, będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe.

Podkreślił, ze we wniosku o dofinansowanie brak jest jakichkolwiek informacji wskazujących na to, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Celem wskazanego działania nie jest bezpośrednio ochrona obiektów zabytkowych. Nadto, budynki objęte projektem nie są wpisane do rejestru zabytków, a dokumentacja aplikacyjna nie wskazuje, że zaplanowane w projekcie działania są nakierowane na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury.

W konkluzji stwierdził, że przedmiot projektu nie obejmuje zinstytucjonalizowanej działalności humanitarnej, charytatywno-opiekuńczej, naukowej lub też oświatowo-wychowawczej, nie dotyczy również stworzenia warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych oraz nie jest bezpośrednio nakierowany na ochronę i utrzymanie dóbr kultury, co oznacza, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości udzielenia wsparcia na zakres projektu przewidziany we wniosku o dofinansowanie ze źródeł publicznych, w tym ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 22 ust. 1 Konkordatu, art. 14 Konkordatu w zw. z art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, art. 7 rozporządzenia nr 1303/2013, art. 43 ust. 1 i 3 w związku z art. 41 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm., dalej: ustawa o zasadach realizacji programów), podnosząc, że ocena projektu przez organ została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów, obszernie przedstawił podstawę prawną i zasady przeprowadzenia spornego konkursu. Następnie stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie (wydane w wyniku ponownej oceny w następstwie wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 320/18) nie narusza prawa.

Podkreślił, że Skarżąca zdefiniowała inwestycję, jako przedsięwzięcie umożliwiające produkcję energii elektrycznej, która będzie wykorzystywana wyłącznie na własne potrzeby, przez co zmniejszą się koszty utrzymania budynków w zakresie zakupu energii elektrycznej. W złożonej skardze kontekst ten natomiast całkowicie pomija, a jest on nie bez znaczenia dla weryfikacji założeń projektu w aspekcie jego kwalifikowalności.

W ocenie Sądu, zasadnie organ stwierdził, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana we wniosku działalność prowadzona przez Skarżącą np. Zespół Charytatywny czy działalność grupy młodzieżowej, jest co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynku kościoła i plebanii oraz ma ona charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Samo prowadzenie biblioteki przez Skarżącą nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do wyjątku związanego z prowadzeniem działalności oświatowo-wychowawczej. Co najważniejsze, wszystkie te działalności są działalnościami o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków, będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe.

Sąd I instancji stwierdził, że istota zarzutów artykułowanych w skardze (art. 14, art. 22 ust. 1 i 4 Konkordatu, art. 41 i art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego), sprowadza się do konstatacji, że negatywna ocena formalna wniosku została dokonana w warunkach dyskryminacji podmiotowej Skarżącej, przez niepotraktowanie jej działalności na równi z działalnością Państwa i stanowi próbę wykazania, że w sposób niezgodny z prawem, Skarżąca została pozbawiona możliwości dofinansowania planowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do tych zarzutów Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca jest Parafią Kościoła Katolickiego, zatem reprezentuje określoną wspólnotę wiernych, funkcjonującą w określonych reżimach prawnych, wynikających z Konstytucji, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, Konkordatu, ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a także Kodeksu prawa kanonicznego.

Organ oceniając wniosek o dofinansowanie, uwzględnił prawne możliwości udzielania pomocy Kościołowi Katolickiemu przez Państwo, wynikające z treści Konkordatu i ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. Z tą regulacją prawną korespondują przepisy ustawy zasadniczej, a w szczególności art. 25 Konstytucji, który statuuje zasadę bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych.

Zaakcentował, że Skarżąca złożyła wniosek w ramach konkursu odnoszącego się do regionalnej polityki energetycznej, zarządzania wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii, a konkretnie rozwojem infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych na potrzeby własne. Z treści wniosku jednoznacznie wynika, że jego celem było dofinansowanie inwestycji mającej na celu zmniejszenie ponoszonych kosztów energii elektrycznej, wykorzystywanej na potrzeby budynku kościoła, budynku plebanii. Skarżąca nie składała wniosku, jako kościelna osoba prawna, prowadząca w zorganizowanej formie działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną itp. Nie wykazała też w żaden przekonywujący sposób, że projekt dotyczący inwestycji fotowoltaicznej, służyć będzie celom, o których mowa w art. 22 ust. 1 Konkordatu.

Skarżąca nie prowadzi domu opieki, zakładu opiekuńczego, domu samotnej matki itp. Trudno zatem zakwalifikować opisane we wniosku działania, jako działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, o których mowa w art. 22 Konkordatu.

Sąd I instancji podzielił także stanowisko organu, zgodnie z którym we wniosku o dofinansowanie brak jest jakichkolwiek informacji wskazujących na to, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Zgodnie z zapisami wniosku, projekt ma na celu przede wszystkim zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, wytwarzającej energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe m.in. zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej i redukcja emisji CO².

W konkluzji stwierdził, że ocena wniosku Skarżącej nie narusza prawa.

Skargą kasacyjną, Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego zmianę poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz jednocześnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.)

I. Naruszenie prawa materialnego:

1. § 20 ust. 1 pkt 9 oraz § 32 ust. 2 Regulaminu konkursu, w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych muszą spełnić dodatkowe kryteria celem uzyskania dofinansowania w ramach konkursu, choć prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że Skarżąca podlegała takim samym wymaganiom i kryteriom oceny, jak wszystkie inne podmioty biorące udział w konkursie,

2. art. 43 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że przepis ten wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącej i że ma on zastosowanie do postępowań o udzielenie dotacji z funduszy europejskich, choć prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie ma on zastosowania w postępowaniach o charakterze konkursowym o przyznanie dotacji z funduszy europejskich (w tym w przedmiotowym konkursie); oraz poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że przepis ten należy stosować poza działalnością dotyczącą budownictwa i że w zakres tej działalności w rozumieniu tego przepisu wchodzi montaż instalacji fotowoltaicznych, czyli w rezultacie poprzez taką błędną wykładnię tego przepisu, która uniemożliwia przyznanie dofinansowania na projekt Skarżącej, choć przy prawidłowej wykładni nie jest on objęty zakresem jego zastosowania,

3. art. 10 ust. 2 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że przepis ten wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącej i że ma on zastosowanie do postępowań o udzielenie dotacji z funduszy europejskich, choć prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie ma on zastosowania w postępowaniach o charakterze konkursowym o przyznanie dotacji z funduszy europejskich (w tym w przedmiotowym konkursie),

4. art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L. 2013.347.320 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1303/2013) poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że przepis ten umożliwia zastosowanie podczas oceny projektu kryteriów odwołujących się lub opierających się na kwestiach wyznania, religii i światopoglądu albo nakładających w związku z takim powiązaniem dodatkowe obowiązki i wymagania, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu uniemożliwia przyjęcie tego typu kryteriów jako mających charakter dyskryminacyjny,

5. art. 22 ust. 1 Konkordatu poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że działalność osób prawnych Kościoła katolickiego tylko wtedy może być przedmiotem zastosowania art. 22 ust. 1 Konkordatu, kiedy ma ona charakter zorganizowany, zinstytucjonalizowany oraz stanowi wyłączną, a przynajmniej przeważającą działalność konkretnej kościelnej osoby prawnej, oraz że działalność taka powinna mieć charakter bezwyznaniowy albo multiwyznaniowy, choć prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie zawiera on żadnych tego typu dodatkowych wymogów i ograniczeń i że odnosi się do każdej działalności osób prawnych Kościoła katolickiego, która jedynie pod względem celu (a nie motywacji oraz sposobu zorganizowania) służy celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym,

6. art. 25 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że działalność osób prawnych Kościoła katolickiego tylko wtedy może być przedmiotem zastosowania art. 22 ust. 1 Konkordatu, kiedy jest całkowicie oddzielona od działalności o charakterze wyznaniowym i liturgicznym, choć prawidłowa wykładnia nie prowadzi do postawienia takiego wniosku i nie uniemożliwia aktywnego wspierania realizowania wolności sumienia i wyznania przez Państwo; oraz poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że zwiększanie wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych nie stanowi działania Państwa i Kościoła katolickiego dla dobra wspólnego, choć przy prawidłowej wykładni przedmiot niniejszego projektu należy potraktować jako takie współdziałanie; oraz poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że wymóg bezstronności w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych skierowany jest do kościołów i innych związków wyznaniowych, choć prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że jest skierowany jedynie do Państwa i nie wiąże się z wymogiem prowadzenia przez kościoły i związki wyznaniowe działalności neutralnej światopoglądowo celem uznania jej za zrównaną prawnie z działalnością Państwa,

7. art. 68 ust. 4, art. 74 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 25 ust. 3 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że dofinansowanie projektu Skarżącej, mającego na celu zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii i zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery nie stanowi współdziałania Państwa i związków wyznaniowych dla dobra człowieka i dobra wspólnego, do którego Państwo i związki wyznaniowe są zobowiązane; poprzez uznanie, że dofinansowanie projektu Skarżącej nie wchodzi w zakres ochrony środowiska, która stanowi obowiązek Państwa oraz nie stanowi wypełnienia obowiązku wspierania działań obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska, a w konsekwencji błędnej wykładni poprzez niezastosowanie tych przepisów,

8. art. 22 ust. 4 Konkordatu, art. 17 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, art. 43 ust. 3 oraz art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że przepisy te umożliwiają wsparcie Państwa dla stanowiących własność Kościoła katolickiego zabytkowych obiektów i dóbr kultury jedynie w zakresie ochrony i odbudowy substancji zabytkowej tych obiektów jako takiej, oraz że nie dotyczą one codziennego utrzymania zabytkowych obiektów i dóbr kultury, choć prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że prawodawca odróżniając od siebie te dwie kwestie wyraźnie dopuszcza pomoc Państwa w obu przypadkach, w związku z czym przy prawidłowej wykładni projekt skarżącej w zakresie zabytków i dóbr kultury należy uznać za w pełni kwalifikowalny,

9. art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że dofinansowanie projektu Skarżącej nie stanowi współdziałania instytucji państwowych i samorządowych w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu bibliotek kościelnych w odniesieniu do ogólnodostępnej biblioteki prowadzonej przez Skarżącą, a w konsekwencji błędnej wykładni poprzez niezastosowanie tego przepisu,

10. art. 2 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że wynikające z tego przepisu zasady pewności prawa i zaufania obywateli do Państwa umożliwiają negatywną ocenę wniosku skarżącej w przypadku, gdy inne organy administracyjne powszechnie uwzględniają tego typu wnioski pozytywnie, choć prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że Sąd powinien wziąć pod uwagę rozstrzygnięcia innych organów.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej Skarżąca zarzuciła:

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawa o zasadach realizacji programów, poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Instytucja Zarządzająca, podejmując zaskarżone do WSA w Krakowie rozstrzygnięcie, dopuściła się wielu naruszeń prawa materialnego, szczególnie w postaci błędnej wykładni § 20 ust. 1 pkt 9 oraz § 32 ust. 2 Regulaminu konkursu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, art. 43 ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, art. 10 ust. 2 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, art. 7 rozporządzenia nr 1303/2013, art. 22 ust. 1 Konkordatu, art. 25 ust. 2 i 3 Konstytucji, art. 22 ust. 4 Konkordatu, art. 17 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, art. 43 ust. 3 i art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków.

2. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawa o zasadach realizacji programów, poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Instytucja Zarządzająca, podejmując zaskarżone do WSA w Krakowie rozstrzygnięcie, dopuściła się wielu naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik oceny projektu, w postaci:

a. art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez brak dokonania oceny w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, bez zapewnienia równego dostępu do informacji oraz bez zachowania zasad uzasadnionych oczekiwań, pewności prawa,

b. art. 41 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez przeprowadzanie konkursu w sposób niezgodny z Regulaminem i ustalonymi kryteriami oceny albo poprzez wadliwe sporządzenie regulaminu,

c. art. 37 ust. 5, art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez wymaganie od Skarżącej dokumentów, które nie były niezbędne do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów oraz poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia dostrzeżonych we wniosku braków,

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, uniemożliwiające normalne i prawidłowe sformułowanie zarzutów oraz prawidłowe przeprowadzenie kontroli kasacyjnej przez NSA, oraz przez powoływanie się w uzasadnieniu na odmienny stan faktyczny, co rodzi obawy, co do właściwego rozpatrzenia indywidualnej sprawy Skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej o odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Istota rozpatrywanej sprawy dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że (ponowna) ocena projektu pn. "Budowa instalacji fotowoltanicznych łącznej mocy 27,16 kWp w Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...] w M.", zgłoszonego przez Skarżącą do dofinansowania, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 – 2020, Działanie 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, Poddziałanie 4.1.1. Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych, przeprowadzona została bez naruszenia prawa.

Istota sporu koncentruje się na kryterium oceny formalnej wyboru projektów "Kwalifikowalność projektu", w odniesieniu do którego Sąd I instancji, za prawidłową uznał ocenę instytucji zarządzającej, że projekt Skarżącej kryterium tego nie spełniał, albowiem przedmiot projektu oraz deklarowany przez wnioskodawcę jego cel nie wpisywał się w typy projektów dla wymienionego działania/poddziałania, które jako realizowane przez kościelne osoby prawne mogą być na podstawie przepisów obowiązującego prawa dofinansowywane ze środków publicznych, a w konsekwencji, że ocena co do braku spełniania przez ten projekt wskazanego kryterium oceny formalnej nie uzasadnia twierdzenia o jej – nieusprawiedliwionym – wykluczeniu z postępowania konkursowego wyłącznie z tego tylko powodu, że jest kościelną osobą prawną.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku., podzielając argumentację wywiedzioną w tym względzie, w wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2019r. I GSK 344/19.

Odnosząc się do zasadności zarzutu określonego w pkt II.3, to jest do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać go za nieusprawiedliwiony.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego o art. 141 § 4 p.p.s.a wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi jego sporządzenia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów. Brak przekonania Skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też co do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od stanowiska Skarżącego nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli, w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną.

Należy podnieść również, że w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10, 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09, 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Nie oznacza to jednak, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie, w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Tak więc, to że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 851/15, 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15).

Tym samym, brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji.

Analiza uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego nie zawiera jednak wskazanego elementu, co również w omawianym zakresie nie może pozostawać bez wpływu na ocenę jego skuteczności. Skarżąca nie wskazała bowiem, ani też nie wyjaśniła w odniesieniu do tak stawianej kwestii, jakie dokładnie deficyty towarzyszą uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz – jeżeli nie przede wszystkim – jakie jest znaczenie tych deficytów w relacji do znaczenia i doniosłości stawianych w skardze zarzutów, do których (albo w ogóle, albo w niedostatecznym stopniu) miał się nie odnieść Sąd I instancji, co miałoby jednocześnie nie pozostawać bez wpływu na wynik sprawy.

Konfrontując bowiem zarzuty podnoszone w skardze na rozstrzygnięcie Zarządu w przedmiocie negatywnej oceny projektu, z argumentacją prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, należy stwierdzić, że nie jest ona niczym innym, jak tylko odpowiedzią na wymienione zarzuty skargi. Natomiast to, że podejście Sądu I instancji do oceny oraz znaczenia tych zarzutów skargi nie korespondowało z oczekiwaniami i stanowiskiem Skarżącej nie uzasadnia wniosku o naruszeniu przez ten Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jednocześnie uwzględniając wszystkie konsekwencje, które wynikają z art. 184 in fine, należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W rozumieniu tego przepisu sytuacja, w której zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ma miejsce wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji pozostaje w zgodności z treścią uzasadnienia i wnioskami wynikającymi z tego uzasadnienia, natomiast ewentualne błędy w nim zawarte dotyczą wykładni prawa, czy nawet podstawy prawnej, a nie ulega wątpliwości, że po ich usunięciu sentencja nie uległaby zmianie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15).

W sytuacji więc, gdy wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku Skarżąca upatruje w deficytach argumentacji prawnej, mającej świadczyć jednocześnie o naruszeniu (poprzez błędną wykładnię) wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadniony należy uznać wniosek, że jeżeli deficyty te traktować, jako podlegający usunięciu błąd uzasadnienia orzeczenia, w przedstawionym rozumieniu, a samo to orzeczenie odpowiada prawu, zaś jego uzasadnienie, w dostatecznym stopniu realizuje funkcję kontroli trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, to omawiany zarzut tym bardziej należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Należy więc stwierdzić, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem wolne jest ono od przypisywanych mu przez Skarżącą wad i deficytów i prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji zaproponował właściwe jego rozstrzygnięcie, co uzasadnił w wystarczającym stopniu, a co za tym idzie w sposób umożliwiający jego kontrolę.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, za prawidłowe należało bowiem uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że ocena projektu Skarżącej przeprowadzona została bez naruszenia prawa, a stanowisko instytucji zarządzającej o braku spełniania przez ten projekt kryterium formalnego "Kwalifikowalność projektu" nie uzasadnia twierdzenia o nieusprawiedliwionym wykluczeniu Skarżącej z postępowania konkursowego (czy też wręcz o dyskryminowaniu jej w tym postępowaniu), tylko i wyłącznie z tego powodu, że jest ona kościelną osobą prawną. Wbrew temu bowiem, co na gruncie opartych na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. zarzutów z pkt I. 1 – 6 i 8 - 10 skargi kasacyjnej oraz opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., zarzutów z pkt II. 1 - 2 skargi kasacyjnej twierdzi Skarżąca, sytuacja tego rodzaju w ogóle w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, a podjęta w skardze kasacyjnej próba wykazania, że było jednak inaczej nie może być uznana za skuteczną.

Istota rzeczy w rozpatrywanej sprawie nie dotyczyła bowiem tego, czy Skarżąca – z uwagi na jej status – (w ogóle) mogła skutecznie aplikować o dofinansowanie projektu w postępowaniu konkursowym, lecz tylko i wyłącznie tego, czy zgłoszony przez nią do dofinansowania w ramach Działania 4.1 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii", Poddziałanie 4.1.1 "Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych" projekt pn. "Budowa instalacji fotowoltanicznych o łącznej mocy 27,16 kWp w Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...] w N., spełniał wymagane w tym postępowaniu kryteria wyboru projektów do dofinansowania. Jeżeli tak, to negatywna ocena projektu uzasadniana brakiem spełniania spornego w sprawie kryterium formalnego, w konsekwencji czego projekt ten nie został wybrany do dofinansowania, nie mogła (i nie może) implikować wniosku o dyskryminowaniu strony w wymienionym postępowaniu konkursowym z uwagi na jej status, a w konsekwencji również stwierdzeniu o braku współdziałania Państwa i związków wyznaniowych na rzecz ochrony środowiska.

Odnosząc się do istoty tak stawianej przez Skarżącą kwestii, w pierwszej kolejności należało poddać ocenie oparte na podstawie art. 174 p.p.s.a. – zarzuty z pkt II. 2 lit. a – b skargi kasacyjnej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te, których komplementarny charakter umożliwia, aby rozpoznać je łącznie, nie są zasadne.

Z art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 wynika, że zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny, powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Mianowicie w regulaminie konkursu (por. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.) – o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym jego regulacjom postępowaniu konkursowym – który, między innymi, powinien określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie odpowiadające celowi danego postępowania konkursowego, co ma to tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności – gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów – niweczącej przywołane powyżej zasady (por. np. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17; 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; 11 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2303/18; 10 października 2018 r., sygn. akt I GSK 2719/18).

Afirmując wynikające z orzecznictwa sądowoadministracyjnego przedstawione powyżej podejście odnośnie do rozumienia oraz konsekwencji regulacji prawnej ustanowionej na gruncie art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy, należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała sytuacja, która mogłaby uzasadniać wniosek o podważeniu wynikających z tej regulacji założeń, stanowiących jednocześnie prawne wymogi przejrzystości oceny projektów. Przeciwnie, należy podkreślić – jak trafnie przyjął to również Sąd I instancji – że w ogłoszonym konkursie o naborze projektów do dofinansowania oraz w prowadzonym w jego konsekwencji postępowaniu konkursowym, założenia te realizowane były w praktycznym ich wymiarze w takim stopniu oraz w takim zakresie, który nie zakłócał reguł przejrzystej oceny projektów, w przedstawionym powyżej ich rozumieniu. A wniosek ten należy również odnieść do tego aspektu zagadnienia, który na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych podkreśla Skarżąca.

W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane to, że treść Regulaminu konkursu, a co za tym idzie również ustanowione na jego gruncie kryteria wyboru projektów (oraz ich znaczenie w relacji do celów konkursu) została w prawidłowy sposób zakomunikowana (notyfikowana) podmiotom zainteresowanym aplikowaniem o dofinansowanie ich projektów w ramach Działania 4.1 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii", Poddziałanie 4.1.1 "Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych". Skoro tak, to za uzasadniony należy uznać wniosek, że kryteria oceny oraz wyboru projektów do dofinansowania znane były również Skarżącej, która przystąpiła do wymienionego postępowania konkursowego. Co więcej, kryteria te – jako zatwierdzone kryteria Regulaminu konkursu – wiążąc ustanawiającą je instytucję zarządzającą, w takim samym stopniu wiązały również wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektów (a więc również Skarżącą). Związanie miało miejsce w tym sensie, że obowiązek operowania tymi kryteriami w konkursowej procedurze wyboru projektów do dofinansowania pozostawał w funkcjonalnym związku z usprawiedliwioną pewnością wnioskodawców co do stosowania tych kryteriów – jako ustanowionych Regulaminem konkursu – oraz co do potrzeby ich spełniania przez zgłoszony projekt, jako warunku jego dofinansowania (art. 6 w związku z art. 37 ust. 2 i art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. w związku z § 32 ust. 2 Regulaminu konkursu), co jednocześnie – co w tym miejscu, w opozycji do sugestii Skarżącej należy podkreślić – nie mogło rodzić żadnego usprawiedliwionego oczekiwania odnośnie do niestosowania wobec danego wnioskodawcy (danych wnioskodawców) odnośnych i wiążących, w przedstawionym rozumieniu, postanowień Regulaminu konkursu.

Konkurs, w którym Skarżąca wystąpiła o dofinansowanie projektu pn . "Budowa instalacji fotowoltanicznych łącznej mocy 27,16 kWp w Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...] w N. dotyczył regionalnej polityki energetycznej w zakresie odnoszącym się do zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym rozwoju infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych (4 Oś priorytetowa Regionalnej polityki energetycznej, Działanie 4.1 Poddziałanie 4.1.1 – § 18 Regulaminu konkursu). Jednocześnie, z obowiązującego w wymienionym postępowaniu konkursowym Regulaminu konkursu (por. "Warunki uczestnictwa") jednoznacznie wynika, że o dofinansowanie projektu, w ramach tego konkursu, mogły ubiegać się również "kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych" (§ 20 ust. 1 pkt 9), co również jednoznacznie świadczy o tym, że środki finansowane podlegające dystrybucji w ramach tego konkursu i przy uwzględnieniu obowiązujących w nim kryteriów wyboru projektów, dedykowane były także wymienionej grupie potencjalnych beneficjentów, która – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie podlegała w tym względzie, to jest w zakresie odnoszącym się do warunków uczestnictwa, żadnemu podmiotowemu wyłączeniu, czy też ograniczeniu, które – co należy podkreślić, w tym również w kontekście uznania spełniania w odniesieniu do projektu strony kryterium formalnego "Kwalifikowalności wnioskodawcy" – dotyczyło wyłącznie podmiotów, o których mowa w ust. 3 § 20 Regulaminu konkursu.

Co więcej, i co nie mniej istotne, istnienia sugerowanych oraz domniemywanych przez Skarżącą dyskryminujących ograniczeń podmiotowych uczestnictwa w wymienionym konkursie, nie sposób jest również upatrywać w pozostałych postanowieniach Regulaminu konkursu (zwłaszcza w tych usystematyzowanych w następujących po sobie rozdziałach "Konkurs", "Procedura wyboru projektów", "Procedura odwoławcza", "Realizacja projektu"), albowiem te mają już stricte merytoryczny i proceduralny charakter, regulując na równych i takich samych zasadach udział w poszczególnych etapach postępowania konkursowego wszystkich jego uczestników .

Również analiza podstaw systemu realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 – 2020, którą współstanowi przywołany Regulamin konkursu, nie uzasadnia twierdzenia o istnieniu tego rodzaju ograniczeń, a mianowicie unormowań mających dyskryminować udział kościelnych osób prawnych w wymienionym postępowaniu konkursowym, co w tym też miejscu nakazuje uznać za nieuzasadniony zarzut z pkt 4 skargi kasacyjnej.

W rozpatrywanej sprawie, nie doszło bowiem do naruszenia ustanawiającego nakaz promowania równości kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji (także z uwagi na religię lub światopogląd) art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, w sposób w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej. Nie dość bowiem, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji dokonywał wykładni wymienionego przepisu prawa – co oznacza, że na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego Skarżąca podjęła polemikę z nieistniejącym poglądem prawnym, która tym samym nie może być uznana za skuteczną – to nawet w sytuacji, gdy przyjąć, że istota tego zarzutu odnosi się do niewłaściwego zastosowania wymienionego przepisu prawa, jako wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania instytucji zarządzającej, tak rekonstruowany zarzut także nie mógł być uznany za zasadny. A to z tego powodu, że przywołany powyżej § 20 Regulaminu konkursu ustanawiający wiążące warunki dopuszczalności uczestnictwa potencjalnych beneficjentów w wymienionym postępowaniu konkursowym, nie wprowadzał żadnych ograniczeń podmiotowych i nie wprowadzał ograniczeń, którym sprzeciwiałby się art. 7 przywołanego rozporządzenia ogólnego. W świetle przedstawionych argumentów, w tym też miejscu za nieusprawiedliwiony należało uznać również zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut błędnej wykładni § 20 ust. 1 pkt 9 i § 32 ust. 2 Regulaminu konkursu (w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.).

Podkreślając, że istnienia dyskryminujących ograniczeń nie uzasadniają przywołane postanowienia regulaminowe, w kontekście odnoszącym się do istoty spornego w sprawie zagadnienia, należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. Jeżeli tak, to akcentując znaczenie tego elementu systemu realizacji programu operacyjnego, który stanowią przepisy prawa powszechnie obowiązującego, nie można tracić z pola widzenia tego, że art. 6 przywoływanego rozporządzenia ogólnego ustanawia zasadę przestrzegania prawa unijnego i krajowego, stanowiąc jednoznacznie, że operacje wspierane z EFSI są (muszą być) zgodne z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego odnoszącymi się do jego stosowania ("obowiązujące przepisy prawa"). Jeżeli tak, to za jednoznaczny refleks wskazanej regulacji unijnej należy uznać, nie dość, że art. 6 ust. 2 przywołanej ustawy krajowej, to również § 47 Regulaminu konkursu, z którego jednoznacznie wynika, że w sprawach w nim nieuregulowanych, mają zastosowanie przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

W sytuacji, gdy w świetle dotychczas przedstawionych argumentów za nieuzasadnione należało uznać stanowisko Skarżącej co do istnienia sugerowanych przez nią dyskryminujących ograniczeń udziału kościelnych osób prawnych w wymienionym powyżej postępowaniu konkursowym, to nie sposób jest ich również upatrywać w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, do stosowania których zobowiązuje przywołane postanowienie regulaminowe, mające – jak to już podkreślono – wiążący charakter w przedstawionym powyżej tego rozumieniu.

W związku z tym, za nieusprawiedliwione należało uznać oczekiwanie Skarżącej, że ocena co do spełniania przez zgłoszony przez nią do dofinansowania projekt kryterium formalnego "Kwalifikowalność projektu", będzie dokonywana z pominięciem treści oraz konsekwencji wynikających z § 47 Regulaminu konkursu w związku z art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 i art. 6 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, albowiem naruszałoby to zasadę przejrzystości i rzetelności wyboru projektów do dofinansowania, a także zasadę równego traktowania uczestników postępowania konkursowego.

Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie nie ma sporu co do tego, że postanowienia Regulaminu konkursu zostały prawidłowo notyfikowane uczestnikom postępowania konkursowego, a co za tym idzie również Skarżącej, to za uzasadniony należy uznać wniosek, że powinna ona zakładać, możliwość i dopuszczalność stosowania w sprawach nieuregulowanych Regulaminem konkursu przepisów prawa powszechnie obowiązującego (§ 47 Regulaminu konkursu), to jest stosowania ich w zakresie koniecznym dla potrzeb tego postępowania determinowanych przedmiotem oraz celem konkursu.

Siłą rzeczy więc, jeżeli o dofinansowanie projektu, w ramach 4 Osi priorytetowej Regionalnej Polityki Energetycznej, Działanie 4.1 Poddziałanie 4.1.1, mogły ubiegać się również "kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych" (§ 20 ust. 1 pkt 9 Regulaminu konkursu), to w świetle wszystkich dotychczasowych argumentów za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ocena spełniania przez projekt Skarżącej wymienionego kryterium formalnego – aby mogła być uznana za prawidłową – nie mogła być dokonywana w oderwaniu od przepisów powszechnie obowiązującego prawa, których przedmiot regulacji dotyczy (szczególnego, lecz z całą pewnością niedyskryminującego, o czym należałoby wnioskować na podstawie szeregu innych argumentów, które w sprawie nie mają jednak znaczenia) statusu prawnego oraz zasad działania (funkcjonowania) wymienionej grupy potencjalnych beneficjentów pomocy finansowej. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić, że źródło udzielenia tej pomocy miały stanowić środki publiczne, których dystrybucja (zawsze) podlega ścisłej reglamentacji prawnej, co w tym też kontekście nie jest bez znaczenia dla oceny co do pobrania tych środków – w związku z ewentualnym ich udzieleniem – w sposób należny, albowiem pobranie ich w sposób nienależny, uzasadnia żądanie ich zwrotu (por. art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych).

Przepisy prawa powszechnie obowiązującego, o których mowa powyżej, do których, odsyła § 47 Regulaminu konkursu to postanowienia umowy międzynarodowej, a mianowicie postanowienia Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską oraz przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych. Rezultat wykładni tego przepisu prawa prowadzi do wniosku, że na jego gruncie ustanowiony został, adresowany do wszelkich organów władz publicznych, zarówno administracji państwowej, jak i samorządowej, zakaz finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych. Z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w ust. 2 i ust. 3 tego przepisu, z których odpowiednio wynika, że ust. 1 nie stosuje się do inwestycji mających na celu stworzenie warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych oraz, że na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych będą udzielane dotacje państwowe, na podstawie odrębnych przepisów. Inwestycją sakralną oraz inwestycją kościelną w rozumieniu przywołanego przepisu prawa – jak wynika to z kolei z art. 41 ust. 2 oraz ust. 3 wymienionej ustawy – jest odpowiednio, budowa, rozbudowa, odbudowa kościoła lub kaplicy, a także adaptacja innego budynku na cele sakralne (inwestycja sakralna) oraz inwestycja kościelnej osoby prawnej niewymieniona w ust. 2 (inwestycja kościelna). Z przywołanej regulacji wynika, że inwestycje sakralne oraz inwestycje kościelne, o których w nich mowa, to nic innego, jak pojęcia tożsame budownictwu sakralnemu i kościelnemu, co oznacza, że przedmiot tej regulacji odnosi się do budowy, rozbudowy, odbudowy, przebudowy obiektów budowlanych przeznaczonych na cele sakralne lub kościelne.

Powyższe ma tę konsekwencję, że jeżeli Skarżąca wystąpiła o dofinansowanie projektu pn. "Budowa instalacji fotowoltanicznych w Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...] w N., to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przedsięwzięcie to należało kwalifikować, jako odpowiadające pojęciu inwestycji kościelnej (budownictwa kościelnego), która w świetle powyżej przedstawionych argumentów mogła być finansowana w sposób, w jaki określa to art. 43 ust. 1 przywołanej ustawy, a mianowicie ze środków własnych kościelnych osób prawnych.

Tym samym, w tym również w korespondencji do argumentów prezentowanych w odniesieniu do znaczenia oraz konsekwencji wynikających z § 47 Regulaminu konkursu, nie sposób jest w analizowanym zakresie kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, co jednocześnie czyni niezasadnym zarzut z pkt 2 i 9 skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 43 i art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego przez jego błędną wykładnię. Zarzuty te, tym bardziej należy uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji przepis ten poddawał jakimkolwiek zabiegom interpretacyjnym, w rezultacie których miałby wyrazić pogląd, którego prawidłowość podważa Skarżąca, co jest oczywiste, gdy zestawić treść uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia ze sposobem, w jaki zarzut ten został skonstruowany oraz uzasadniony.

Uznając jednocześnie, że art. 43 czy art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego nie mógł stanowić wyłącznej oraz wystarczającej przesłanki do wnioskowania o braku spełniania przez projekt strony skarżącej kryterium formalnego "Kwalifikowalność projektu", w rozpatrywanej sprawie należało rozważyć również znaczenie regulacji zawartej w art. 22 ust. 1 Konkordatu, w tym w szczególności relacji tej regulacji do treści wniosku o dofinansowanie projektu oraz jego relacji do celów Działania 4.1 Poddziałania 4.1.1.

Odnosząc się do tego aspektu zagadnienia, który w rozpatrywanej sprawie dotyczy art. 22 ust. 1 Konkordatu – stanowi on, że działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno – opiekuńczym, naukowym i oświatowo – wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe – w korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów przypomnienia oraz szczególnego zaakcentowania wymaga następująca kwestia.

Oczekiwania Skarżącej co do pożądanego dla niej sposobu podejścia do omawianej kwestii spornej, którą stawia na gruncie zarzutu z pkt 5 skargi kasacyjnej, nie mogą pomijać konsekwencji wynikających art. 50 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020. Zgodnie z tym przepisem, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów.

Ma to tę konsekwencję, że – jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z dnia: 14 grudnia 2016 r., sygn,. akt II GSK 5172/16; 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17, 11 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2303/18; 10 października 2018 r., sygn. akt I GSK 2719/18) – nie pozostaje bez wpływu na zakres postępowania ("wyjaśniającego") prowadzonego w sprawie oceny wniosku. Ogranicza się on bowiem do oceny projektu pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów, co wynika z art. 37 ust. 2 w związku z art. 44 ust. 1 przywołanej ustawy, a także z jej art. 53 ust. 1 i art. 57 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.

Wobec tego, że z przywołanej regulacji wprost i jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania regulowanego przywołaną ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. jest ocena projektu, dokonywana – co należy podkreślić – w postępowaniu konkursowym, a więc z zachowaniem obowiązujących w nim zasad równych i takich samym dla wszystkich uczestników konkursu, to za uzasadnione należy uznać twierdzenie, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących przedmiotowo istotne elementy projektu, instytucja ta nie może więc wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania albo domniemywania istnienia innych jeszcze, niż wskazane przez wnioskodawcę danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym. Wiodące znaczenie mają w nim zasady szybkości i efektywności instrumentów dystrybucji środków pomocowych adresowanych do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie projektowanych przedsięwzięć. Skoro więc warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione trzeba uznać twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia – a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia – jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia. Zadaniem wymienionej instytucji jest bowiem ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę.

W sytuacji więc, gdy – jak wynika z powyższego – instytucja właściwa do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zobowiązana jest dokonać oceny spełniania kryteriów wyboru projektów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę – wynikające z treści wniosku o dofinansowanie i dołączonej do niego dokumentacji, czy też informacji uzupełniających przedstawianych w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków, rozbieżności lub wątpliwości, to nie sposób zasadnie przyjąć, aby operując w tak wyznaczonych granicach instytucja ta zobowiązana jest równocześnie do weryfikowania deklarowanych danych poprzez podejmowanie zabiegów ukierunkowanych na wykazywanie braku wpływu zawartych w nich błędów, omyłek czy też nieścisłości lub niezgodności, na ostateczną ocenę spełniania danego kryterium wyboru, czy też podejmowania motywowanych przywołanym celem, innych jeszcze zabiegów. Nie byłoby to bowiem do pogodzenia z zasadami przejrzystości, rzetelności oraz bezstronności wyboru projektów do dofinansowania, o których mowa w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy.

Skoro z treści art. 22 ust. 1 Konkordatu w związku z § 47 Regulaminu konkursu, nie wynika, aby w jakikolwiek sposób sprzeciwiała się ona pozytywnej ocenie odnośnie do kwalifikowalności projektu Skarżącej, to uwzględniając konsekwencje wynikające z powyżej przedstawionych argumentów, za uzasadnione trzeba uznać stanowisko, że warunkiem wymienionej oceny było wykazanie przez wnioskodawcę, jako kościelną osobę prawną, że projektowane przez nią przedsięwzięcie dotyczące (kościelnej) inwestycji fotowoltanicznej pozostaje w bezpośrednim związku z działalnością służącą celom humanitarnym, charytatywno – opiekuńczym, naukowym i oświatowo – wychowawczym, a ponadto, że wymieniona działalność jest działalnością o charakterze zinstytucjonalizowanym, co w odniesieniu do tego aspektu zagadnienia znajduje swoje potwierdzenie w tym argumencie, że skoro ma być to działalność "służąca analogicznym celom, jak prowadzona przez instytucje państwowe", co stanowi – a należy to podkreślić – konieczny warunek "zrównana jej pod względem prawnym", to nie może ona przybierać innej (dowolnej) formy, niż tylko forma zinstytucjonalizowana. Wbrew bowiem stanowisku Skarżącej, w analizowanym zakresie nie można ograniczać się wyłącznie do celu podejmowania danych aktywności. Z przedstawionego punktu widzenia nie jest wystarczające, aby aktywności te tylko korespondowały z celami (i przedmiotem) działalności, o których mowa w art. 22 ust. 1 Konkordatu. W świetle tego przepisu bowiem, nie mniej istotne znaczenie ma forma ich prowadzenia, co stanowi konieczny warunek prawnego zrównania z działalnością prowadzoną przez instytucje państwowe.

W związku z tym, treść deklaracji Skarżącej co do aktywności prowadzonych w budynkach kościoła, plebanii, w relacji do przywołanych argumentów nie mogła być w kontekście ich opisu uznana za odpowiadającą wymogom ustanowionym na gruncie art. 22 ust. 1 Konkordatu. Również i z tego powodu, że aktywności (działalności) te, stanowiły jedynie dodatkowy element będącym wyłącznie tłem dla zasadniczej działalności Skarżącej determinowanej sakralnym, a więc zasadniczym przeznaczeniem wymienionych budynków. Co więcej, w analizowanym zakresie nie można również tracić z pola widzenia i tego, że z treści wniosku o dofinansowanie wynika, iż projektowane przez Skarżącą przedsięwzięcie było bezpośrednio zdeterminowane celem zmniejszenia kosztów utrzymania wymienionych budynków w zakresie odnoszącym się do zakupu energii elektrycznej.

Wbrew więc stanowisku Skarżącej, nie ma podstaw, aby w odniesieniu do omawianej kwestii spornej podejście Sądu I instancji można było uznać za nieprawidłowe i dowolne, co czyni niezasadnym zarzut z pkt 5 skargi kasacyjnej.

Przedstawione argumenty nie mogą również pozostawać bez wpływu na ocenę zasadności zarzutu z punktu 8 jak i wskazanego 9 skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu błędnej wykładni przepisów art. 22 ust. 4 Konkordatu, art. 17 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz art. 43 ust. 3 i art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP.

Jakkolwiek faktem jest, że z art. 22 ust. 4 Konkordatu wynika, iż Rzeczpospolita Polska w miarę możliwości udziela wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących, a także dzieł sztuki stanowiących dziedzictwo kultury, zaś z ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, że na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych będą udzielane dotacje państwowe na podstawie odrębnych przepisów (art. 43 ust. 3) oraz, że instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną, a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa kultury polskiej (art. 51), co wobec normatywnej treści tych przepisów, w świetle konsekwencji wynikających § 47 Regulaminu konkursu, nakazywało rozważenie znaczenia w rozpatrywanej sprawie art. 22 ust. 4 Konkordatu oraz art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – przedmiotowy zakres regulacji art. 43 ust. 3 tej ustawy, przekonuje bowiem o tym, iż przepis ten nie mógł stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania instytucji zarządzającej – to jednak nie ma podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji naruszył wymienione przepisy prawa w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej.

W korespondencji bowiem do dotychczas przedstawionych argumentów – w tym zwłaszcza tych odnoszących się do przedmiotu oraz logiki postępowania konkursowego regulowanego ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. oraz zadań właściwej instytucji w tym postępowaniu, które nie jest postępowaniem wyjaśniającym w rozumieniu k.p.a., a także obowiązków spoczywających na wnioskodawcy – należy przede wszystkim podkreślić, że z treści wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Budowa instalacji fotowoltanicznych łącznej mocy 27,16 kWp w Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...] w N. (wykonanie 3 dachowych instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz inwertery przekształcające napięcie stałe produkowane przez panele fotowoltaiczne na napięcie sieciowe) oraz deklarowanych w nim celów do osiągnięcia (potrzeby własne; obniżenie kosztów utrzymania budynków kościoła, plebanii w zakresie odnoszącym się do zakupu energii elektrycznej), nie wynikało, aby realizacja projektowanego przedsięwzięcia pozostawała w jakimkolwiek związku – zwłaszcza zaś, w związku bezpośrednim – z ochroną zabytkowej substancji oraz ochroną dóbr kultury. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście podkreślić, że spośród wymienionych, obiektami zabytkowymi są obiekt kościelny i plebania, w odniesieniu do których we wniosku o dofinansowanie nie odniesiono się również do tych koniecznych w świetle omawianej regulacji prawnej aspektów, które należałoby wiązać z potrzebą wykazania, iż stanowią one "[ważną] część dziedzictwa kultury [polskiej]" (por. art. 51 in fine przywołanej ustawy oraz art. 22 ust. 4 in fine Konkordatu).

Jeżeli więc wniosek Skarżącej elementów tych nie zawierał, to w świetle przedstawionych argumentów nie sposób jest uznać, że ocena projektu została przeprowadzona wadliwie. Przy tym, w analizowanym zakresie za oczywiste trzeba uznać, że bieżąca eksploatacja budynku – a więc jego bieżące utrzymywanie – nie ma nic wspólnego z działaniami polegającymi na zachowaniu substancji zabytkowej, co ze swej istoty wiąże się z działaniami zabezpieczającymi przed jej niszczeniem i służącymi zachowaniu jej trwałości. Ponadto – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji – w rozpatrywanej sprawie nie można było pomijać i tego aspektu zagadnienia, który nakazywał przecież to, aby wniosek o dofinansowanie projektu oceniać także z punktu widzenia jego zgodności z 4 Osią priorytetową Regionalnej Polityki Energetycznej, Działaniem 4.1 Poddziałaniem 4.1.1, co wymagałoby odpowiedzi na pytanie, czy środki finansowe w ramach wymienionego poddziałania mogły być dedykowane także projektowi Skarżącej. A to w sytuacji, gdy w ramach Poddziałania 6.1.1 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego "Ochrona i opieka nad zabytkami", dofinansowaniu podlegają także instalacje oparte na odnawialnych źródłach energii, z zastrzeżeniem, że służy to ochronie i ekspozycji zabytkowego obiektu. Stawia to więc w rozpatrywanej sprawie kolejną jeszcze kwestię, a mianowicie, czy wniosek o dofinansowanie projektu Skarżąca skierowała do właściwego konkursu.

Z tych też względów za nie uzasadniony należało również uznać zarzut określony w punkcie 7 skargi kasacyjnej

Powyższe fakty oraz skala wskazanych deficytów wniosku o dofinansowanie projektu nie uzasadnia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby wadliwości działania instytucji zarządzającej w rozpatrywanej sprawie można było upatrywać w braku wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków tego wniosku, co czyni nieusprawiedliwionym zarzut z pkt II. 2 lit. c) skargi kasacyjnej.

Przedstawione argumenty sprzeciwiają się więc również tezie Skarżącej o jej nierównym, wręcz dyskryminującym traktowaniu w omawianym postępowaniu konkursowym z tego powodu, że – jak twierdzi – w innych postępowaniach konkursowych, wnioskodawcy o statusie kościelnych osób prawnych uzyskują dofinansowania do zgłaszanych projektów

Z faktu, że inny wnioskodawcy, jako kościelne osoby prawne, w innych postępowaniach konkursowych uzyskiwali wsparcie finansowe na realizację zgłaszanych projektów, nie wynika bowiem, że w relacji do ich sytuacji, sytuacja Skarżącej przekonywać ma o jej nierównym i dyskryminującym traktowaniu. Z okoliczności tej wynika bowiem, tylko tyle, że projekty na które powołuje się Skarżąca spełniały kryteria wyboru do dofinansowania obowiązujące w postępowaniach konkursowych, w których zostały zgłoszone. Natomiast to, że w konkursie, którego prawidłowość kontrolował Sąd I instancji, projekt Skarżącej uzyskał ocenę negatywną skutkującą brakiem wyboru tego projektu do dofinansowania, nie dowodzi tego, że w konkursie tym Skarżąca była dyskryminowana, o czym aż nadto jasno i wyraźnie przekonują wszystkie dotychczas przedstawione argumenty. Tezy o dyskryminacyjnym traktowaniu nie można bowiem uzasadniać niekorzystną dla wnioskodawcy oceną, jeżeli ocena ta – tak jak w rozpatrywanej sprawie – uwzględnia obowiązujące w danym postępowaniu konkursowym kryteria wyboru projektów do dofinansowania oraz przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

W świetle przedstawionych argumentów, za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało więc uznać również zarzuty z pkt 6 i pkt 10 skargi kasacyjnej, albowiem w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 25 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP w sposób, w jaki przedstawia to strona skarżąca. W tym zwłaszcza w sposób, który mógłby mieć jakikolwiek wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.

W odniesieniu natomiast do zarzutu z pkt 3 skargi kasacyjnej, o jest naruszenia art. 10 ust. 2 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, z którego wynika, że państwo nie dotuje i nie subwencjonuje działalności Kościoła i związków wyznaniowych, trzeba podnieść, że przepis ten, nie mógł być uznany za adekwatny wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania instytucji zarządzającej. Nie wydaje się przy tym jednak, aby w odniesieniu do tej kwestii Sąd I instancji był przeciwnego zdania, albowiem odwołanie się do tego przepisu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku służyło wzmocnieniu stanowiska tego Sądu prezentowanego na gruncie znaczenia oraz konsekwencji zasady bezstronności władz publicznych. W związku z tym nie wydaje się więc, aby wbrew jednoznacznej treści przywołanego przepisu prawa Sąd I instancji wyraził pogląd, który Skarżąca kwestionuje na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego. Zwłaszcza gdy podkreślić, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku bezspornie wynika przecież, że to inne przepisy prawa (wzorce kontroli) oraz innego rodzaju względy i racje natury prawnej miały znaczenie dla oceny, że zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego w przedmiocie negatywnej oceny projektu nie narusza prawa.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.