Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1858/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 80 ust.3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

﻿Sygn. akt I SA/Bk 1858/17 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant referent Mateusz Kownacki po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Pan D. M. (dalej powoływany jako Skarżący) w dniu [...] maja 2014 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok.

2. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Skarżący modyfikował żądanie, poprzez zmiany do wniosku oraz wycofania części wniosku składane w dniach: [...] lipca 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r., [...] sierpnia 2014 r., [...] września 2014 r., [...] września 2014 r., [...] października 2014 r., [...] października 2014 r., [...] stycznia 2015 r.

3. Po rozpatrzeniu akt sprawy w dniu [...] lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzję nr [...] w sprawie

przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznając Skarżącemu:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 129.682, 90 zł,

- kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2.593,28 zł.

Powyższa płatność rolnośrodowiskowa została wypłacona Skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2015 r.

4. W dniu [...] grudnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w M. wystosował do strony postępowania zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

5. Po rozpatrzeniu akt sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w M. dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 4.252,31 zł.

6. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w M.

7. W dniu [...] lipca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 4.252,31 zł.

8. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...]. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w M.

9. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 4.252,31 zł.

10. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że powierzchnia działki zgłoszonej do płatności jest większa od powierzchni użytkowanej rolniczo w roku 2014. Powyższe ustalono w wyniku aktualizacji (wymiany) ortofotomapy, gdzie stwierdzono zmniejszenie powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG), przy czym zmniejszenie wartości PEG jest efektem zmiany pola zagospodarowania, która wynika z wyłączenia z użytku rolniczego gruntu (dotyczy zawyżenia przez Skarżącego maksymalnego kwalifikowalnego obszaru dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie S., gmina T. o 0,33 ha - powierzchnia deklarowana kwalifikowana: 1,02 ha, maksymalny kwalifikowany obszar: 0,69 ha). Zakończenie procesu aktualizacji LIPIS (Systemu Identyfikacji Działek) w oparciu o nową ortofotomapę z roku 2014 nastąpiło [...] lutego 2015 r. Na przedmiotowej działce stwierdzono grunty wyłączone z produkcji, tj. zadrzewienia i zakrzaczenia.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wskazał, że Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W toku prowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w M. ustalił, że powierzchnia jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) wynosi 143,80 ha, a przedmiotowa płatność uległa zmniejszeniu na podstawie art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania

i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych

w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zgodnie z którym jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę, oraz ustalonego współczynnika korygującego, o którym mowa w art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Zatem, w ocenie organu odwoławczego, kwota przyznanej płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej, po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 125.430,59 zł.

Powyższe oznacza, że kwota odpowiadająca kwocie płatności wypłaconej za obszar, co do którego stwierdzona została nieprawidłowość polegająca na zawyżeniu przez stronę maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG), pomniejszona o dobrowolny zwrot skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 4.252,31 zł.

Organ odwoławczy podniósł, że kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej za rok 2014 w wysokości 4.252,31 zł przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 36 pkt g rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Tym samym organ stwierdził, że do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez Skarżącego nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej za 2014 rok. Organ podniósł, że przekazanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 rok w dniu 27 kwietnia 2015 r. na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów wynikało z pomyłki ARiMR. Organ I instancji nie wziął pod uwagę maksymalnego kwalifikowalnego obszaru dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie S., gmina T. Jednakże w przedmiotowej sprawie, zdaniem Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., nie można uznać, że została spełniona druga przesłanka wymieniona w art. 80 ust. 3 ww. rozporządzenia, gdyż błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach.

Odnosząc się do złożonego przez Skarżącego odwołania, organ stwierdził,

że nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazał, że zarzut dotyczący nieuwzględnienia dowodu w sprawie, tj. dokumentu z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydanego przez P. s.c. potwierdzającego oględziny działki nr [...] jest niezasadny. Z akt sprawy organu I instancji (str. 4 decyzji) wynika, w Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. nie przychylił się do żądania strony w zakresie wnioskowanych przez nią dowodów wyjaśniając, iż oględziny zostały przeprowadzone w sierpniu 2017 r., a stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości dotyczą roku 2014. W ocenie organu odwoławczego zdjęcie z dnia [...] czerwca 2014 r. potwierdza stan użytkowania działki na dany rok.

11. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono:

a) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 80 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasad wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina;

W sytuacji gdy Skarżącego nie powiadomiono o decyzji o odzyskaniu w terminie 12 miesięcy od płatności, wynikającym z rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, tylko po 20 miesiącach od otrzymania płatności, przy czym z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] października 2017 r. wynika, że [...] lutego 2015 r., na pięć dni przed wydaniem decyzji w sprawie płatności fakt niepoprawnego wyznaczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru był znany pracownikom Biura Powiatowego ARiMR w M., gdyż mieli już wtedy ortofotomapę, po czym pomimo tego przyznano przedmiotową kwotę za co Skarżący nie ponosi odpowiedzialności, gdyż brak profesjonalizmu Skarżącego uniemożliwił mu na dzień złożenia wniosku wykrycia błędu powierzchni zadeklarowanych przez Skarżącego działek, jako że nie dysponował on wynikami oględzin ani ortofotomapą, zaś zadrzewienie i zakrzewienie na działce ewidencyjnej o nr [...] nie było skupione

w jednym oraz nie było na takim obszarze jak na to wskazuje organ, co bez specjalistycznej pomocy pozbawia możliwości obliczenia przez Skarżącego faktycznie użytkowanej powierzchni działki,

b) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, niepodjęcie przez organy obydwu instancji wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentu wydanego przez P. s.c. potwierdzającego oględziny działki nr [...] w sytuacji, gdy dokument ten potwierdza oględziny dokonane w okresie prac agrotechnicznych, przy czym zdjęcie ortofotomapy jest z dnia [...] czerwca 2014, przed rozpoczęciem takich prac, zaś treść zdjęcia nie jest oczywista i nie znajduje się w aktach sprawy.

12. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.

4. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy ustalenia, czy organy zasadnie ustaliły Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2014 r. Skarżący podniósł, że na dzień złożenia wniosku nie dysponował wynikami oględzin ani ortofotomapą, co uniemożliwiło mu prawidłowe obliczenie faktycznie użytkowanej powierzchni działki. Z kolei organy stanęły na stanowisku, że pomimo, iż przekazana Skarżącemu płatność za 2014 r. wynikała

z pomyłki ARMIR w M., to nie można uznać, że została spełniona druga przesłanka wymieniona w art. 80 ust. 3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/20109 z dnia 30 listopada 2009 r., gdyż błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach.

W ocenie Sądu stanowisko organów jest słuszne.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy UE; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określają jedynie tryb oraz organy właściwe w sprawie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (art. 29). Obowiązek zwrotu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności (Dz. U.UE seria L, nr 316, str. 65).

W przepisie art. 80 rozporządzenia uregulowany został zwrot nienależnych płatności, natomiast w przepisie art. 81 zwrot nienależnych uprawnień do płatności, do których stosuje się zasady określone w art. 80.

Prawidłowo zatem organy odwołały się do rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. Należy wyjaśnić, że dla płatności obszarowych na 2014 r., zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wprawdzie, rozporządzenia nr 1122/2009 i nr 65/2011 zostały uchylone z dniem 1 stycznia

2015 r., na mocy art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48). Rozporządzenia te stosuje się jednak nadal w stosunku do:

a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.;

b) wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych oraz wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2015 zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005; oraz

c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada

2009 r., w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Przewidziany w art. 80 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego, o czym świadczy treść dalszej części tego przepisu.

Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności (art. 80 ust. 3).

Zgodnie zatem z przywołanym przepisem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Zasadnie więc przyjmuje się, że muszą zaistnieć obie powyższe przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia na beneficjenta obowiązku zwrotu uprzednio przyznanej i wypłaconej płatności. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy przepisu stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że błąd organu zachodzi, gdy jest on wynikiem nieprzeanalizowania dostępnych mu ortofotomap (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Bk, wyrok WSA w Oplu z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 406/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej: "CBOSA").

Z kolei kwestia błędu i jego charakteru jako możliwego do wykrycia przez rolnika w zwykłych okolicznościach, o jakich mowa w art. 80 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, w sytuacji "przedeklarowania" powierzchni działek rolnych wiąże się z zagadnieniem odpowiedzialności za merytoryczną treść wniosku o przyznanie płatności. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09, opubl. CBOSA, że za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik. Powinien on – jako beneficjent - być najlepiej zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo, czy odpowiada on normom kwalifikującym go do przyznania danej płatności.

Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo, zgodnie ze stanem faktycznym w danym roku. Czy błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta należy oceniać według stanu na chwile płatności (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lipca 2015 roku C – 864/13).

5. W rozpoznawanej sprawie, podstawę wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że powierzchnia działki zgłoszonej do płatności jest większa od powierzchni użytkowanej rolniczo w 2014 r. Wnioskując o płatność do działki o nr ewid. [...], położonej w obrębie S., gmina T., Skarżący zadeklarował powierzchnię 1,02 ha, podczas gdy powierzchnia uprawniona do płatności (PEG) wyniosła 0,69 ha, powierzchnia zakrzaczenia wyniosła 0,33 ha. Powyższe ustalono w oparciu o nową ortofotomapę w dniu [...] lutego 2015 r., czyli jak słusznie podnosi Skarżący, na pięć dni przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzji nr [...] przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Samo stwierdzenie, że wypłata nienależnych płatności była spowodowana błędem "właściwego organu", jest jednak niewystarczające do uznania, że nie zachodzi obowiązek zwrotu tych płatności. Należy bowiem jeszcze dodatkowo ustalić, że zaistniał brak możliwości wykrycia tego błędu przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

W ocenie Sądu, organy słusznie zatem stwierdziły, że nie została spełniona druga przesłanka wymieniona w art. 80 ust. 3 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Skarżący w skardze podniósł, że brak jego profesjonalizmu uniemożliwił mu na dzień złożenia wniosku zadeklarowanie faktycznie użytkowanej powierzchni.

Zdaniem Sądu powierzchowna lustracja działki przed wypełnieniem wniosku o przyznanie płatności w celu ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do przyznania danej płatności z uwagi na rodzaj wyłączenia (zadrzewienie i zakrzeczenie) oraz powierzchni (powierzchnia deklarowana kwalifikowana: 1,02 ha, maksymalny kwalifikowany obszar: 0,69 ha) umożliwiało wykrycie przez Skarżącego tego błędu nawet przy zachowaniu minimum wymaganej staranności.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że Skarżący składając wniosek własnym podpisem potwierdził, że zna zasady przyznawania płatności. Z treści zaś wniosku i instrukcji wypełnienia wniosku jednoznacznie wynika, że do płatności mogą być zgłaszane grunty będące w posiadaniu rolnika, co oznacza grunty użytkowane przez niego rolniczo.

Doświadczenie życiowe Sądu wskazuje, że w przypadku zmniejszenie powierzchni od której przysługuje dopłata, o ok. 1/3, to tak istotną różnicę można odnotować, bez konieczności używania specjalistycznych instrumentów mierniczych.

Zdaniem Sądu, prawidłowe jest więc w tym zakresie stanowisko organów, że Skarżący bez wątpienia miał świadomość, iż otrzymał płatność do obszaru, do którego ona nie przysługuje. "Przedeklarowanie" dotyczyło bowiem powierzchni 0,33 ha, co stanowiło 1/3 powierzchni zadeklarowanej działki.

Skoro w niniejszej sprawie Skarżący mógł wykryć błąd dotyczący "przedeklarowania" powierzchni działki nr [...], to wbrew twierdzeniom Skarżącego, brak było podstaw do zastosowania instytucji określonej w art. 80 ust. 3 powołanego rozporządzenia.

W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Nie ma on natomiast obowiązku, ani też uprawnienia do zastępowania Skarżącego i rozszerzającego interpretowania wniosków wywodząc z nich żądania w nich niewskazane. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej.

Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek Skarżącego, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynika z przepisów prawa. Zauważyć też należy, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Beneficjent pomocy ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne, bądź nadmierne przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2103/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3697/15, opubl. CBOSA)

6. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły wskazanych

w skardze przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

7. W świetle powyższych rozważań za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Należy też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie

z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Organy wyjaśniły przyjęte rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, zdjęcie z ortofotomapy z dnia [...] czerwca 2014 r. wykazało grunty wyłączone z produkcji- zadrzewienia i zakrzaczenia, które są wynikiem kilkuletniego braku zabiegów agrotechnicznych. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że ustalenie powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., opubl. CBOSA).

W ocenie Sądu, bez wpływu jednak na rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia kwoty pobranych płatności za rok 2014 okazał się dowód w postaci dokumentu wydanego przez P. s.c. z dnia [...] sierpnia 2017 r. potwierdzające oględziny działki nr [...]. Powyższy dokument nie obrazuje bowiem badanego okresu. Jedynie zdjęcie z dnia [...] czerwca 2014 r. potwierdza stan użytkowania działki w 2014 r.

8. Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez wydanie decyzji w oparciu

o nieobowiązujące przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zamiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego weszła w życie z dniem 15 marca 2015 r., w tym dniu utraciła moc ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2012 r., poz. 1164. ze zm.).

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo rozważył kwestie odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności

w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar.

Powołany art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. stanowił (obowiązującą w dacie wydania decyzji) podstawę prawną przyznania Skarżącemu na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014.

9. Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

10. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł

o oddaleniu skargi.