Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4187/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 365 par. 1, 390 par. 2, art. 787, 825 pkt 3, 837, 930
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 1 pkt 1, art. 8, art. 35 par. 1 i 3, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31h ust. 19
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. A. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego, działając na podstawie art. 31h ust. 4, ust. 16 i ust. 19 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2011 r. nr 231, poz. 1376 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego, obejmującej obszar właściwości Izb Komorniczych w K. oraz w R z siedzibą w K (dalej: "Komisja Egzaminacyjna"), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], w której stwierdzono, że R. A. ("skarżący") uzyskał wynik negatywny z egzaminu komorniczego.

W dniach: 1 i 2 kwietnia 2014 roku Pan R. A. przystąpił do egzaminu komorniczego na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, przed Komisją Egzaminacyjną do spraw przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego obejmującą obszar właściwości Izb Komorniczych w K. oraz R. z siedzibą w K. powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości Nr 28/14/DZP z dnia 24 stycznia 2014 oraz zmieniona zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości Nr 93/ 14/DZP z dnia 20 marca 2014 roku.

2. Okoliczności zadania pisemnego, którego sposób wykonania przez skarżącego, został negatywnie oceniony przez egzaminatorów były następujące.

Wierzycielka J. N. złożyła w dniu [...] października 2013 r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w P. M. K., właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji świadczeń pieniężnych należnych jej od dłużnika R. K. na podstawie tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego w P., opatrzonego klauzulą wykonalności również przeciwko małżonce dłużnika.

Do wniosku wierzycielka dołączyła:

- odpis księgi wieczystej [...] z dnia [...] października 2013 r., z którego wynika, nieruchomość gruntowa objęta wnioskiem, o powierzchni 1000 m2, położona w P. przy ul. D. nr [...] stanowi współwłasność dłużnika R. K. i jego małżonki A. K. (z domu P.) we wspólności majątkowej małżeńskiej i jest obciążona hipoteką na rzecz Banku Spółdzielczego w K. z siedzibą przy ul. R. , [...] K., do kwoty 150 000 zł wpisaną w dniu [...] stycznia 2013 r.;

- oszacowanie nieruchomości dokonane dla potrzeb obrotu rynkowego odpowiadające wymogom w egzekucji, z którego wynika, że dłużnik i jego małżonka posadowili na gruncie budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 150 m2, wartość gruntu to kwota 150 000 zł, wartość budynku mieszkalnego to kwota. 500 000 zł, a łączna wartość nieruchomości to kwota 650.000 zł, wykonane w dniu [...] października 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego K. K., uprawnionego do szacowania nieruchomości na podstawie odrębnych przepisów;

- zaświadczenie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] października 2013 r., z którego wynika, że nie dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy ani nie wystąpiono z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na użytkowanie w rozumieniu przepisów prawa budowlanego budynku posadowionego na nieruchomości wskazanej we wniosku;

- wniosek o dokonanie przez komornika opisu i oszacowania na wypadek, gdyby dłużnik i jego małżonka nie zapłacili długu w ciągu dwóch tygodni od doręczenia im wezwania komornika.

Komornik przystąpił do czynności egzekucyjnych. W dniu [...] listopada 2013 r. stwierdził między innymi, że budynek mieszkalny nie jest umeblowany i nie jest zamieszkały, grunt jest ogrodzony płotem z siatki metalowej oraz dostęp do niego jest zabezpieczony bramą i furtką zamykanymi na klucz. Tego samego dnia komornik złożył do właściwego sądu wniosek o wpis w księdze wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Sąd dokonał wpisu wzmianki w dniu [...] listopada 2013 r. W dniu [...] listopada 2013 r. R. K. i jego małżonka otrzymali zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty długu.

W dniu [...] listopada 2013 r. R. K. złożył do Komornika zaświadczenie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, z którego wynikało, że w dniu [...] listopada 2013 r. dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy. W piśmie przewodnim skierowanym do Komornika R. K. oświadczył, że sprzeciwia się sprzedaży nieruchomości w jakimkolwiek trybie.

Dłużnik i jego małżonka nie zapłacili długu w terminie określonym w wezwaniu, Komornik ustalił, że zajęcie nieruchomości nie spowodowało zajęcia ruchomości, wierzytelności lub praw obciążonych zastawem rejestrowym.

Dłużnik R. K. zaskarżył opis i oszacowanie nieruchomości. Jego skarga została przez właściwy sąd rejonowy prawomocnie oddalona postanowieniem z dnia [...] tycznia 2014 r. Postanowienie uprawomocniło się z dniem [...] stycznia 2014 r. W dniu [...] lutego 2014 r. na licytacji gotowość do udziału w przetargu zgłosił J. N. - mąż wierzycielki - składając oświadczenie, że zamierza nabyć nieruchomość za cenę wywołania. Na tej samej licytacji, przed zamknięciem przetargu, małżonka dłużnika A. K. złożyła do Komornika pisemny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc we wniosku, że zajęta nieruchomość stanowi jej majątek osobisty i dlatego sprzeciwia się dalszemu prowadzeniu egzekucji. Do wniosku dołączyła odpis postanowienia (w oryginale) Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...], ze wzmianką o stwierdzeniu prawomocności tego postanowienia z dniem [...] lutego 2014 r., w którym sąd orzekł separację dłużnika i jego małżonki oraz dokonał podziału ich majątku wspólnego, przyznając nieruchomość objętą egzekucją na własność A. K. z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz dłużnika w kwocie 450 000 zł.

Po rozpoznaniu wniosku małżonki dłużnika, Komornik miał dokonać wszelkich czynności, aby zakończyć postępowanie egzekucyjne.

Komisja Egzaminacyjna uchwałą z dnia [...] maja 2014 r. stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu komorniczego, bowiem z pierwszego zadania otrzymał ocenę dostateczną, a z drugiego zadania ocenę niedostateczną.

Zgodnie z treścią art. 31d ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, pozytywny wynik z egzaminu komorniczego otrzymuje zdający, który z każdego z zadań pisemnych z egzaminu komorniczego otrzymał ocenę pozytywną.

Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że R. A. uzyskał wynik negatywny z egzaminu komorniczego.

3. W odwołaniu od powyższej uchwały Skarżący, wnosząc o jej uchylenie, zarzucił uchwale stwierdzenie negatywnego wyniku egzaminu komorniczego, w sytuacji gdy zaproponowany przez skarżącego sposób rozstrzygnięcia zadania egzaminacyjnego był co do zasady poprawny oraz wystawienie oceny niedostatecznej w oparciu o błędne przyjęcie przez egzaminatorów braku wykazania przez zdającego posiadania należytej wiedzy.

Jako szczegółowe zarzuty zdający podniósł błędną ocenę pracy przez jednego z egzaminatorów we wszystkich podniesionych w ocenie aspektach tj:

- braku doręczenia odpisów tytułu wykonawczego,

- niedokonania zapytania do rejestru zastawów o małżonkę dłużnika,

- niezbadania potrzeby zabezpieczenia budynku,

- nieprawidłowego opisu przebiegu licytacji,

- dokonania sprzedaży nieruchomości,

- nieobciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela,

- braku zwrócenia tytułu wykonawczego wierzycielowi,

a ponadto:

- niezasadne uznanie, iż zdający wystosował błędne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem zwrotu,

- niezasadne przyjęcie braku wskazania wysokości opłaty za wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji w księdze wieczystej,

- błędne uznanie, iż obwieszczenie o licytacji nie spełnia wszystkich wymogów z art. 953 k.p.c.

4. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę z dnia [...] stycznia 2014 r.

W zaskarżonej uchwale Komisja Egzaminacyjna II stopnia, po przeprowadzeniu analizy prac egzaminowanego oraz ocen egzaminatorów stwierdziła, że zdający otrzymał ocenę negatywną ze względu na kardynalny błąd jaki popełnił, tj. oddalił wniosek małżonki dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego i dokonał sprzedaży licytacyjnej nieruchomości.

W uzasadnieniu uchwały organ wyjaśnił, że egzaminatorzy prawidłowo uznali, iż zdający nie doręczył dłużnikowi odpisu tytułu wykonawczego. W pracy zdającego brak jest jakiejkolwiek wzmianki w tym przedmiocie, a już z całą pewnością nie można wywodzić dokonania tej czynności, jak sugeruje to zdający, z brzmienia pkt 7 znajdującego się na k. 8 pracy, tzw. "rozdzielnika". W punkcie tym zawarta jest bowiem jedynie informacja, iż zawiadomienie o wszczęciu egzekucji otrzymuje także żona dłużnika z informacją, iż SO w P. nadał klauzulę przeciwko niej.

Podobnie zdający nie złożył zapytania na formularzu DW-1 odnośnie małżonki dłużnika. Zdający nie może przy tym zasłaniać się brakiem formularza, albowiem zgodnie z opisem zadania mógł powyższe przedstawić na oddzielnej, dodatkowej karcie nazywając ją i wskazując na oznaczenia odpowiedniego druku. Wniosek o uzyskanie informacji z rejestru zastawów odnośnie dłużnika także nie został wypełniony w pełnym zakresie (brak wszystkich danych - imienia i nazwiska), niemniej jednak wskazać należy, iż nr PESEL wskazany w zapytaniu wystarczyłyby do otrzymania odpowiedzi.

Zasadny okazał się natomiast zarzut braku zbadania potrzeby zabezpieczenia budynku, albowiem wskazać należy, iż protokół z zajęcia nieruchomości wskazuje na sposób jej zabezpieczenia. W ocenie organu można również przyjąć, iż prawidłowo zostało sporządzone obwieszczenie o licytacji, albowiem faktycznie pouczenia zawierają wzmiankę o treści przepisów art. 953 § 1 pkt 6-7 k.p.c., zaś w treści samego obwieszczenia znajduje się informacja o terminie oględzin.

Ponadto w uzasadnieniu wskazano, że: "niewątpliwie egzaminator prawidłowo uznał za błąd wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Niewskazanie bowiem numeru rachunku bankowego nie stanowi braku formalnego wniosku, o którym mowa w art. 130 § 2 k.p.c. Podobnie żądania uiszczenia zaliczki nie można kierować pod rygorem zwrotu wniosku, gdyż działanie takie sprzeczne jest z treścią art. 40 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Ponadto wskazać należy, że z treści wniosków oraz załączników wynikały wszystkie dane, o których uzupełnienie wzywała zdająca. Żądanie informacji, które może nie wprost, ale możliwe są do odczytania przez komornika z dokumentów przedłożonych przez wierzyciela (np. numer księgi wieczystej) mogłoby być potraktowane jako przejaw zbytniego formalizmu nie sprzyjającego szybkości postępowania".

Najpoważniejszym uchybieniem zdającego, wskazanym przez obu egzaminatorów, było jednakże przeprowadzenie licytacji i zbycie nieruchomości. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, był to błąd kardynalny, albowiem dokonano sprzedaży pomimo przedłożenia przez małżonkę dłużnika postanowienia o podziale majątku wspólnego przyznającego na jej własność nieruchomość objętą wnioskiem. Konieczność umorzenia postępowania w takim przypadku potwierdza ugruntowane i utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r., III CZP 105/08, OSNC 2009 nr 10 poz. 136 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09, OSNC 2010 nr 6 poz. 90). W ocenie organu zarzuty zdającego w tym zakresie należy więc uznać za nieuzasadnione bezpodstawne, nie odpowiadające stanowisku doktryny.

Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że orzeczenia Sądu Najwyższego nie stanowią prawa, nie usprawiedliwia ich nieznajomości. Dla dokonania właściwej wykładni obowiązującego prawa trzeba nie tylko znać treść przepisów zamieszczonych w źródłach prawa, ale także poglądy orzecznictwa i doktryny.

Odnośnie zarzutu, że egzaminatorzy sprawdzający pracę skarżącego oparli swoje oceny o orzeczenia Sądu Najwyższego, które nie są wiążące – organ stwierdził, że mimo iż orzeczenia Sądu Najwyższego nie mają charakteru wiążącego, to nie oznacza, że zdający jest zwolniony z ich znajomości. Organ wyjaśnił, że dla dokonania właściwej wykładni obowiązującego prawa trzeba nie tylko znać treść przepisów zamieszczonych w źródłach prawa, ale także poglądy orzecznictwa i doktryny.

Organ wyjaśnił także, że zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego wniosek małżonki dłużnika należało uwzględnić. Natomiast powołana przez skarżącego opinia J. Ś. jest odosobniona w doktrynie, a ponadto odnosi się wyłącznie do orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych w drugiej połowie XX wieku, a w szczególności do uchwały z dnia 19 grudnia 1980 r., III CZP 65/80 (OSNCP 1981, nr 6, poz. 100). Zdaniem organu w sprawie należało zastosować art. 825 pkt 3 k.p.c. pomimo prezentowania krytycznych uwag przez zdającego na temat tego przepisu.

Uznając, iż sprzedaż nieruchomości nie była dopuszczalna, konsekwentnie nie można było uznać za prawidłowe dalszych czynności podjętych przez zdającego, a podniesionych w zarzutach tj. obciążenia dłużnika kosztami i pozostawienia tytułu wykonawczego w aktach. Dodatkowo, jak słusznie wskazał jeden z egzaminatorów, zdający błędnie ustalił koszty egzekucji, jak również nie odnotował na tytule wykonawczym wyniku egzekucji pozostawiając tytuł w aktach i nie podjął czynności zmierzających do wykreślenia wpisu o wszczęciu egzekucji.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, zarzuty zdającego podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie organu odwoławczego zakończenie egzekucji sprzedażą w sytuacji, gdy nieruchomość nie objęta była majątkiem wspólnym i dodatkowo popełnienie innych jeszcze błędów w podejmowanych czynnościach egzekucyjnych dyskwalifikuje, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, pracę egzaminacyjną w części obejmującej zadanie na drugi dzień egzaminu.

5. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją uchwały organu pierwszej instancji. Zaskarżonej uchwale zarzucił:

a) obrazę przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść uchwały:

- naruszające art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez błędne przyjęcie, że istnieje tylko jedno prawidłowe rozwiązanie zadania przedstawionego do wykonania w drugim dniu egzaminu komorniczego z uproszczonej egzekucji z nieruchomości tj. poprzez przyjęcie, że rozwiązaniem tym jest umorzenie egzekucji na podstawie art, 825 pkt. 3 k.p.c. w wyniku wytycznych zaproponowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, podczas gdy rozwiązanie przyjęte w wytycznych nie wynika wprost i jednoznacznie z przepisu art. art. 825 pkt. 3 k.p.c. lecz ukształtowane jest przez orzecznictwo i doktrynę, jedynie jako jeden z możliwych i prawidłowych sposobów postępowania, co daje podstawy do przyjęcia, że rozwiązanie zaproponowane przeze mnie jest jednym z dopuszczalnych rozwiązań prawidłowych,

- naruszenie art. 31d ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez błędne zastosowanie skali ocen i wystawienie oceny niedostatecznej podczas gdy stopień i waga popełnionych uchybień przeze mnie nie uzasadniały wystawienia takiej oceny w pięciostopniowej skali, a zwłaszcza poprzez przyjęcie przez oceniających możliwości wystawienia co najwyżej oceny dostatecznej w przypadku rozwiązania zadania polegającego na oddalenia wniosku małżonki dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego i sprzedaż nieruchomości, czyli poprzez przyjęcie przez oceniających możliwości wystawienia co najwyżej oceny dostatecznej jedynie na podstawie zaproponowanego rozwiązania przewidzianego w wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, bez odniesienia się do meritum problemu będącego przedmiotem zadania, a więc w istocie jedynie dwóch możliwych do otrzymania ocen, a nie pięciu jak stanowi powołany przeze mnie przepis,

- naruszenie art. 31d ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji polegające na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu komorniczego, w sytuacji, gdy zaproponowane przeze mnie rozwiązanie zadania z uproszczonej egzekucji z nieruchomości zachowuje wymaganą formę i przewiduje zastosowanie przepisów znajdujących zastosowanie w uproszczonej egzekucji z nieruchomości, jak również wskazuje na umiejętność interpretacji,

- naruszenie art. 35 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31h ust. 19 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez nie załatwienie przez Komisję Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego z siedzibą w W. odwołania skarżącego w ustawowym terminie 30 dni, tylko w terminie ponad 120 dni od dnia wpływu do ww. Komisji odwołania co niewątpliwie narusza interes prawny skarżącego w zakresie możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i otrzymania rozstrzygnięcia przed kolejnym terminem egzaminu komorniczego;

b) obrazę przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść uchwały:

- naruszające art. 32 Konstytucji w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zastosowanie nierównych kryteriów oceny wobec wszystkich zdających egzamin, jak również w szczególności wobec osób odwołujących się, wynikających z niejednolitych ocen egzaminatorów, którzy różnili się podejściem do problemu i odmiennymi ocenami w podobnych pracach, a w szczególności w problemie rozwiązania zadania w drugim dniu egzaminu komorniczego z uproszczonej egzekucji z nieruchomości, czyli sprzedaży nieruchomości, gdzie u jednych odwołujących się był to błąd, aczkolwiek nie przekreślał szansy na ocenę pozytywną, a u innych był to kardynalny błąd, przekreślający uzyskanie oceny pozytywnej czego jestem przykładem.

W uzasadnieniu skargi przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych.

6. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podtrzymała dotychczasowe stanowisko twierdząc, że zarzuty skargi nie są zasadne, wnosiła o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Oceniając zaskarżoną uchwałę z uwzględnieniem kryterium legalności, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo orzekła utrzymując w mocy – po odwołaniu skarżącego – niekorzystną dla skarżącego uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego, obejmującej obszar właściwości Izb Komorniczych w K. oraz w R. z siedzibą w K. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...].

W tym miejscu wskazać należy, że Skarżący kwestionuje ocenę zadania drugiego opatrzonego kodem 13. Stan faktyczny tego zadania Sąd przywołał w części historycznej uzasadnienia.

W pracy Skarżącego dostrzeżono zasadniczy błąd pracy, które oceniony jako istotny zaważył na wyniku całego egzaminu, a także popełniono cały szereg innych błędów. Chodzi mianowicie o to, że Skarżący zmienił tryb egzekucji z nieruchomości z uproszczonego na zwykły, a także m.in. nie doręczył dłużnikowi odpisu tytułu wykonawczego, nieprawidłowy opis przebiegu licytacji, dokonanie sprzedaży nieruchomości, nieobciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, brak zwrócenia tytułu wykonawczego wierzycielowi. Sąd podziela ocenę organów co do wagi tych błędów.

5. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia uwzględnił przede wszystkim cel egzaminu, tj. że służy on zweryfikowaniu wiedzy kandydata i jego umiejętności niezbędnych do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. Egzamin zawodowy sprawdzić ma bowiem znajomość przepisów prawa i potwierdzić umiejętność ich stosowania w konkretnych okolicznościach faktycznych.

Sąd - jedynie wspierając argumentację już w tej sprawie wyrażoną przez organy - wskazuje, że egzamin zawodowy nie służy prezentacji przez egzaminowanego tez polemicznych wobec oczywistej wykładni przepisu, którego zastosowania wymaga rozwiązanie casusu egzaminacyjnego. Ryzykowne jest więc podejmowanie czynności, których zasadność może podlegać dyskusji. Uzasadnianie podjętych działań korzyścią stron postępowania - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w sytuacji egzaminacyjnej może nie odnieść oczekiwanego skutku, jeśli nie pozostaje w zgodzie ze stosowanym przepisem.

W analizowanym zakresie podlegała sprawdzeniu umiejętność posługiwania się przez zdającego instytucją egzekucji uproszczonej z nieruchomości. Ustalony na dzień złożenia wniosku status nieruchomości uzasadniał prowadzenie egzekucji w trybie uproszczonym.

Skarżący - niewątpliwie posiadający określoną wiedzę i doświadczenie zawodowe w prowadzeniu spraw komorniczych - zobowiązany był je zaprezentować z uwzględnieniem wymagań (rygorów) egzaminu zawodowego, to jest przekonać egzaminatorów i komisję egzaminacyjną, że zna i rozumie znaczenie przepisów k.p.c. W ocenie sądu w sprawie słusznie negatywnie oceniono, wynikające z pracy egzaminacyjnej, stanowisko skarżącego o tym, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek małżonka dłużnika, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c., o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Małżonek dłużnika powoływał się na postanowienie sądu z dnia [...] stycznia 2014 r. (czyli wydane już po wszczęciu egzekucji) o separacji i podziale majątku. Podział majątku nastąpił w taki sposób, że egzekwowana nieruchomość nie stanowiła już majątku wspólnego, tylko weszła do jego majątku odrębnego. Skarżący oddalił ten wniosek powołując się na przepis art. 930 k.p.c.

Zdaniem Sądu mają rację egzaminatorzy, podnosząc konieczność zastosowania w tym przypadku przepisu art. 825 pkt 3 k.p.c., który stanowi, że organ egzekucyjny umorzy postępowanie w całości lub części na wniosek jeżeli egzekucję skierowano przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem i która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji, albo jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

Zdaniem Sądu okoliczności z przykładu egzaminacyjnego to sytuacja, o której ten przepis wprost stanowi. Przecież egzekucja została skierowana do rzeczy, z której małżonek dłużnika nie odpowiada (a wiec prowadzenie egzekucji pozostaje w sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego). Nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową umożliwia bowiem zajęcie przedmiotów stanowiących wyłącznie wspólny majątek małżonków, bez względu na to, gdzie się znajdują. Nie można jednak dokonać zajęcia przedmiotów stanowiących majątek odrębny małżonka dłużnika. Dokonanie takiego zajęcia, uprawnia małżonka dłużnika do domagania się umorzenia egzekucji przez komornika, powołując się właśnie na ograniczenie jego odpowiedzialności (art. 837 i 825 pkt 3 k.p.c.).

Wobec obowiązku uwzględniania na podstawie art. 825 pkt 3 k.p.c. faktu ograniczenia odpowiedzialności małżonka dłużnika, nie mogą odnieść pozytywnego dla Skarżącego skutku argumenty o prawie małżonka dłużnika do skorzystania z uprawnień przewidzianych w innych przepisach k.p.c.

Niezasadne także było wskazanie w postanowieniu o oddaleniu wniosku małżonki dłużnika przepisu art. 930 k.p.c. Warto przypomnieć, że w treści protokołu z licytacji zapisano, że "Komornik oddalił wniosek dłużniczki na podstawie art. 930 kpc wydając stosowne postanowienie" Przepis ten (w § 1) stanowi, że rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy.

Sąd wskazuje, że pojęcie rozporządzenia nieruchomością w rozumieniu art. 930 k.p.c. ma ustalone w orzecznictwie znaczenie, tj. przyjmuje się, że pojęcie to nie obejmuje zmiany stanu prawnego spowodowanej orzeczeniem sądu o zniesieniu współwłasności, dziale spadku lub podziale majątku wspólnego. Jeśli zatem wymienionymi orzeczeniami przyznano nieruchomość na wyłączną własność współwłaścicielowi niebędącemu dłużnikiem, przepis ten nie ma zastosowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1980 r., III CZP 65/80, OSNCP 1981, nr 6, poz. 100 z glosą Z. Świebody, OSP 1982, z. 5–6, poz. 60). Pogląd ten wyrażany był także we wcześniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w wyroku tego Sądu z dnia 1 grudnia 1977 r., I CR 409/77, OSNC 1979, nr 1-2, poz. 6, wskazano, że zmiana spowodowana orzeczeniem sądu na skutek podziału majątku wspólnego, działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości nie ma charakteru rozporządzenia tą nieruchomością w rozumieniu art. 930 k.p.c.

Wykładanie ww. zwrotu normatywnego z art. 930 k.p.c. nie poprzez analizę orzecznictwa sądowego odnoszącego się do tego przepisu, ale poprzez odwoływanie się do definicji słownikowej słowa "rozporządzać się – rozporządzić" jest istotnym błędem.

Niewątpliwie orzeczenia sądowe, nie mają w polskim systemie prawnym charakteru precedensowego, a uchwały Sądu Najwyższego rozstrzygające zagadnienie prawne wiążą tylko w konkretnych sprawach (art. 390 § 2 k.p.c.). Niemniej jednak dla osób wykonujących profesjonalne zawody prawnicze oczywistym jest, że stanowisko judykatury ma istotne znaczenie w procesie wykładni prawa.

Należy również zauważyć, że na kanwie zagadnienia związanego z wnioskiem małżonka dłużnika o umorzenie postępowania ujawniło się także niezrozumienie przez Skarżącego roli i znaczenia orzeczeń sądowych dla postępowania egzekucyjnego. Słusznie w zaskarżonej uchwale oceniający zauważyli, że badanie okoliczności związanych z wydaniem na rzecz dłużnika i jego małżonka orzeczenia o separacji i podziale majątku nie należy do ustawowych kompetencji komornika. Sąd orzekający ten pogląd w pełni podziela i wskazuje, że komornik powinien uwzględnić w sprawie skutki prawomocnego orzeczenia, a nie podejmować z nim polemiki. Prezentowana przez skarżącego postawa podważa autorytet sądu, przekreśla jego kompetencje ustrojowe, na straży których stoi m.in. art. 365 § 1 k.p.c., i - w konsekwencji – może budzić nieufność obywateli wobec państwa i prawa.

Konkludując, wyniki egzaminu - wobec istotnego charakteru popełnionych błędów - dawały obu komisjom egzaminacyjnym podstawę zakwestionowania przygotowania Skarżącego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika.

6. Uzyskanie bowiem przez zdającego z jednego zadania oceny niedostatecznej stanowić musiało o negatywnym wyniku całego egzaminu. Wyłącznie wystawienie pozytywnych ocen z obu zadań egzaminu komorniczego stwarzałoby dla komisji egzaminacyjnych obu instancji obowiązek podjęcia uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu (związanie administracyjne). W tej sprawie wobec jednoznacznej negatywnej oceny pracy Skarżącego nie było podstaw do rozważania skali ocen pozytywnych.

Według Sądu w niniejszej sprawie zostały ustalone i uwzględnione wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do tych wszystkich zarzutów odwołania, których uwzględnienie mogłoby zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia. Nawet gdyby Komisja odwoławcza nie rozprawiła się ze wszystkimi argumentami strony skarżącej, naruszając tym samym obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowała się, podejmując określone rozstrzygnięcie, to nie byłaby naruszona dyspozycja art. 107 § 3 k.p.a. – co do nieodniesienia się przez organ administracji do wszystkich argumentów odwołania - jeżeli wskazane i objaśnione przez ten organ w uzasadnieniu okoliczności przesądzają o trafności decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2011 r., II GSK 2333/11).

Prowadzenie zaś egzekucji zgodnie z przepisami prawa, w tym z uwzględnieniem okoliczności wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, w żadnym razie nie może naruszać przepisów kodeksu deontologii zawodu komornika. Dlatego też Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo uznała argument oparty na § 9 pkt 1 Kodeksie Etyki Zawodowej Komornika Sądowego za całkowicie bezzasadny.

7. Za pozbawione podstaw Sąd uznaje również powoływanie się przez skarżącego na fakt pozytywnego oceniania przez inne komisje egzaminacyjne prac sporządzanych w ten sam sposób, co praca Skarżącego. Sąd nie podziela więc zarzutów opisanych w pkt. 2 skargi związanych z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a .

Organy w niniejszym postępowaniu wbrew tezie skargi nie stosowały żadnych nieobiektywnych założeń i nierównych kryteriów. W ocenie Sądu rzeczą naturalną jest okoliczność różnicowania ocen nawet przez poszczególnych sprawdzających. Wynika to z indywidualnego charakteru każdej z ocenianych prac i jest to dopuszczalne przez przepisy regulujące egzamin.

Zważyć bowiem należy, że każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., której indywidualizm powoduje, że nigdy dana sprawa nie jest rozpatrywana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i wyłącznie w jego sprawie. Specyfika egzaminu komorniczego wynika także z tego, że prace mają charakter otwarty. Powoływanie się na inne prace i oceny nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu indywidualnej sprawy.

Skład orzekający podziela ponadto pogląd wyrażony w wyroku NSA z 24 maja 2013 r., II GSK 303/12, zgodnie z którym: "Uwzględnienie przez sąd administracyjny przy tego rodzaju kontroli legalności rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach, nawet o zbliżonym stanie faktycznym ze wskazaniem identycznej podstawy prawnej oznacza, że Sąd dokonał oceny działalności administracji publicznej w szerszym zakresie aniżeli ta do której był upoważniony".

8. Odnośnie naruszenia art. 35 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31h ust. 19 ustawy o komornikach sądowych, stwierdzić należy, iż organ wydał w sprawie postanowienie o nie załatwieniu sprawy w terminie oraz wyznaczył nowy termin jej rozstrzygnięcia na dzień [...] października 2014 r. Termin ten został przez Komisję II stopnia zachowany, a decyzja wydana została w dniu [...] października 2014 r. Przedłużanie terminu było więc zgodne z prawem i uzasadnione zawiłością sprawy, nie miało przy tym wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Oceniając zaskarżoną uchwałę Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

9. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.