Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 465/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  57 ust. 1 i 3,  art. 59b ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]r. Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R.R. jest w/w decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...], wydana na podstawie art.138 § 1 pkt.1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]r., Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonych przez E.H. robót budowlanych na nieruchomości nr 6 we wsi S. - działka nr 111, AM-1, gmina K..

W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r., Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót ogólnobudowlanych w budynku gospodarczym położonym na działce nr 111 w S., wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] r., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał E.H. - inwestorowi, w terminie 6 tygodni od dnia uprawomocnienia się decyzji, wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie.

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. udzielił pozwolenia na wznowienie robót, wstrzymanych postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., polegających na wymianie ww. budynku gospodarczym istniejącego okna w pomieszczeniu nr 1 i 3 – o tych samych gabarytach, przeniesieniu istniejącego okna w pomieszczeniu nr 2 – w stronę części mieszkalnej oraz wymianie istniejących drzwi wejściowych od strony wewnętrznej działki nr 111.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. udzielił E.H., w trybie art. 55 i 59 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego na pomieszczenia gospodarcze związane z działalnością produkcyjną w zakresie produkcji roślinnej, w których była realizowana przedmiotowa inwestycja.

W dniu 7.09.2007r., do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek R.R. o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] r., w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. Nr [...] z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu odwołania R.R. od powyższej decyzji DWINB Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.R.. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 784/08 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd odnosząc się do decyzji Nr [...] z dnia [...]r., wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którą PINB nakazał inwestorowi – E.H. przedłożenie określonych opracowań i dokumentów, stwierdził, iż w orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że decyzja wydana na podstawie w/w art. 51 ust. 1 pkt 2 nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedłożenia określonej dokumentacji. Zgodnie z brzmieniem tegoż przepisu, nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji powyższego, Sąd ocenił, że obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. Nr [...] z dnia [...] r. - został nałożony wadliwie.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku R.R. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. decyzji Nr [...] z dnia [...] r.

Następnie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego, organ II instancji stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...] r. Nr [...].

W tak kształtującym się stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] udzielającą E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego położonego w S., na działce o nr ewid. 111, AM-1, gmina K..

Z kolei decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził, że ww. decyzja z dnia [...]r. Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W motywach swojego rozstrzygnięcia PINB wskazał, iż od momentu wydania decyzji upłynęło 5 lat, co w świetle dyspozycji art. 151 § 2 Kpa, obligowało organ do wydania ww. rozstrzygnięcia.

Kolejną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. /objętą niniejsza sprawą/ umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonych przez E.H. robót budowlanych na nieruchomości nr 6 we wsi S. (działka nr 111, obręb AM-1, gmina K.). Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że żądanie R.R. w zakresie nakazu rozbiórki istniejących otworów okiennych w ścianie budynku wybudowanego w okresie przedwojennym, który obecnie znajduje się na granicy działek, jest nieuzasadnione. Wymiana stolarki okiennej stanowi prawdopodobnie bieżącą konserwację obiektu budowlanego, która nie podlega reglamentacji ustawy prawo budowlane. Nakaz przesunięcia trzeciego okna był uzasadniony działaniami strony skarżącej - wykonaniem ogrodzenia pełnego o wysokości 2,2m oraz umieszczeniem słupka ogrodzeniowego.

Od powyższej decyzji odwołał się R.R..

Organ II instancji nie uwzględnił odwołania stwierdzając, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji jest prawidłowe, jakkolwiek jego poprawność wynika z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu. Organ ten podkreślił, że rozpatrując zasadność dalszego prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie procedury opisanej w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, trzeba mieć na względzie, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB w Ś.Ś. z dnia [...]r. Nr [...] udzielająca E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego położonego w S. na działce o nr ewid. 111, AM-1, gmina K..

Zgodnie zaś z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem, zakończenie postępowania legalizacyjnego wydaniem decyzji pozwalającej na użytkowanie budynku wyklucza nałożenie obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, związanych z wykonaną przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie inwestycją. Wydanie takiej decyzji legalizuje w sposób ostateczny stwierdzoną wcześniej samowolę. Przyjęcie odmiennego stanowisko spowodowałoby istotne naruszenie jednej z naczelnych zasad ogólnych, jakimi powinny się kierować organy administracyjne, a mianowicie wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17.03.2010r., sygn. akt II SA/Ke 104/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20.09.2007r., sygn akt II SA/Wr 300/07 oraz z dnia 25.03.2009r. sygn. akt II SA/Wr 474/08).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, w którym były prowadzone objęte niniejszym postępowaniem roboty budowlane, został nałożony w decyzji organu I instancji [...] z dnia [...] r. wydanej w trybie art. 51 ust. 1a w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym należy w ocenie organu odwoławczego uznać, że decyzja z dnia [...]r. Nr [...] udzielająca E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego położonego w S. na działce o nr ewid. 111, AM-1, gmina K., będąca konsekwencją decyzji z dnia [...]r., ostatecznie kończy postępowanie naprawcze w sprawie prowadzonych robót budowlanych na nieruchomości nr 6 we wsi S., działka nr 111 obręb AM-1, gmina K., prowadzone w trybie art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

W tej sytuacji niedopuszczalne jest w ocenie tego organu, wydanie decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego w sprawie prowadzonych robót budowlanych na nieruchomości nr 6 we wsi S. (działka nr 111 obręb AM-1, gmina K.), które zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Brak możliwości wydania w sprawie jednej z decyzji merytorycznych wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie, które z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, należy umorzyć.

W tej sytuacji argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą w ocenie organu II instancji mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R.R. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a., art. 71 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 7, 8, 9 k.p.a. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu kosztów postępowania. W ocenie Skarżącego, zaskarżona decyzja jest niesłuszna, wydana została z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz z naruszeniem obowiązujących przepisów. Skarżący wskazał, że powoływana przez DWINB decyzja PINB w Ś.Ś. z dnia [...]r. Nr [...] udzielająca E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego położonego w S. na działce o nr ewidencyjnym 111, AM-1 - odnosi się - jak wynika z powyższego przywołania do użytkowania części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego. Skarżący nie był stroną postępowania w sprawie zakończonej powołaną decyzją nr [...] z dnia [...]r., jednakże przywoływana przez organ II-ej instancji sentencja decyzji jednoznacznie wskazuje na wydane pozwolenie na użytkowanie pomieszczeń gospodarczych w budynku inwentarskim. W toku postępowań, które m. in. poskutkowały wydaniem przez PINB w Ś.Ś. decyzji nr [...] z dnia [...]r. stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...]r., udzielającej E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych opisanego wyżej budynku inwentarskiego, skarżący wielokrotnie podnosił, iż E.H. dokonała zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia. Podnoszona przez skarżącego okoliczność zmiany sposobu użytkowania wynikała nie tylko z widocznego z nieruchomości sąsiedniej stanu faktycznego w budynku rzekomo gospodarczym, lecz również z uzasadnienia decyzji z dnia [...]r. Nr [...] PINB w Ś.Ś., w której stwierdzono, iż z opracowania przedłożonego przez E.H. wynika, iż zmiana sposobu użytkowania części budynku nie spowoduje zmian: warunków bezpieczeństwa pożarowego, warunków higieniczno-sanitarnych, jak również wielkości i układu obciążeń w całym przyległym budynku gospodarczym. Tym samym funkcjonowanie w obrocie ostatecznego (choć wydanego z naruszeniem prawa) pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń gospodarczych, legalizującego roboty budowlane wykonane przez E.H., a polegające m. in. na wymianie istniejącego okna w pomieszczeniu nr 1 i 3 oraz przeniesieniu istniejącego okna w pomieszczeniu 2 - w stronę części mieszkalnej w taki sposób aby cały otwór był po stronie działki nr 111 oraz zamurowaniu pozostałego otworu - nie niweczy w ocenie skarżącego konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie dokonanej bez wymaganego zezwolenia - zmiany sposobu użytkowania części budynku. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne prowadzone było w sprawie prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia. Tym samym, skoro E.H. nie dokonała zgodnie z obowiązującymi przepisami zmiany sposobu użytkowania części budynku i nie legitymuje się decyzją zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń, tj. zgodą na użytkowanie jako pomieszczeń mieszkalnych pomieszczeń gospodarczych w budynku inwentarskim - brak było w ocenie skarżącego - podstaw do stwierdzenia przez organy bezprzedmiotowości postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez E.H. bez wymaganego pozwolenia.

Skarżący cyt. przepis art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - stwierdził, że wobec dokonanej przez E.H. zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, zasadne jest wydanie rozstrzygnięć, o których mowa w tymże przepisie. Wydaniu ww. postanowień, w ocenie skarżącego, nie stoi na przeszkodzie funkcjonowanie w obrocie ostatecznej (choć jak wskazano wyżej - wydanej z naruszeniem prawa) - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomieszczeń gospodarczych, skoro nie mamy do czynienia obecnie (wobec samowolnej zmiany przeznaczenia) z pomieszczeniami gospodarczymi, gdyż E.H. użytkuje je jako pomieszczenia mieszkalne. W świetle powyższego, w ocenie skarżącego, orzekające w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 71a Prawo budowlane.

Niezależnie od powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, nawet mimo istnienia w obrocie ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu E.H. na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego, organy winny były zdaniem skarżącego - podjąć czynności, celem usunięcia stanu niezgodnego z prawem, jakim niewątpliwie jest użytkowanie pomieszczeń niezgodnie ze sposobem użytkowania, wynikającym z dokumentów organów architektoniczno-budowlanych. Brak działań w tym zakresie stanowi w Jego ocenie naruszenie art. 7, art.8 oraz art.9 k.p.a., stąd skarżący wniósł jak wyżej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że tak zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...] narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a., w związku z art. 153 p.p.s.a. co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Podkreślić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją do istoty /art.104 § 2 k.p.a./, gdy zaś umorzenie postępowania stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kluczową kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy organ I instancji miał dostateczną podstawę do wydania objętej skargą decyzji z dnia [...]r., Nr [...], którą to powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie wyżej opisanej, a organ odwoławczy do utrzymania w mocy tejże decyzji.

Wskazać należy, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 489).

Również w orzecznictwie przyjęte zostało, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/. Analogiczny pogląd wyraził także Sąd w wyroku z dnia 23 stycznia 2003, sygn .akt II SA 428/01, iż bezprzedmiotowe jest postępowanie zarówno z powodu braku faktycznego przedmiotu do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. Lex nr 137801).

Skład orzekający w niniejszej sprawie akceptując przytoczone wyżej poglądy doktryny oraz linię orzeczniczą stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Kluczową okolicznością w niniejszej sprawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 784/08. Niesporne jest w sprawie, że konsekwencją powyższego wyroku było wydanie przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...]r., Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]., Nr [...] którą udzielono E.H. pozwolenia na wznowienie robót, wstrzymanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. nr [...] z dnia [...] r., polegających na:

1) wymianie istniejącego okna w pomieszczeniu nr 1 i 3 o tych samych rozmiarach,

2) przeniesieniu istniejącego okna w pomieszczeniu nr 2, w stronę części mieszkalnej w taki sposób aby cały otwór był po stronie działki nr 111 oraz zamurowaniu pozostałego otworu,

3) wymianie istniejących drzwi wejściowych od strony wewnętrznej działki nr 111.

Również konsekwencją w/w wyroku było wydanie przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...]r., Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]., Nr [...] nakazującej E.H. dostarczenie inwentaryzacji budowlanej części budynku gospodarczego, położonego w miejscowości S. nr 6, wraz z oceną techniczną wykonanych robót zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami oraz oceną, czy projektowana zmiana użytkowania, w kontekście robót do wykonania, nie spowoduje zmian warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych bądź wielkości lub układu obciążeń całego budynku gospodarczego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.

Niesporne jest także w sprawie, że decyzją z dnia [...]r., Nr [...] z powołaniem się na przepis art.59 ust.1 w związku z art.55 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm./ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. udzielił E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych w budynku inwentarskim na pomieszczenia gospodarcze związane z działalnością produkcyjną w zakresie produkcji roślinnej w S. nr 6, działka nr 111, AM-1, gmina K., powierzchni użytkowej 37,05 m2.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. mając na względzie opisane wyżej decyzje DWINB we W. stwierdzające nieważność decyzji organu I instancji, postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] powołując się na przepis art.145 § 1 pkt.8 k.p.a. - wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją z dnia [...]r., Nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie.

Następnie decyzją z dnia [...]r., Nr [...] z powołaniem się na przepis art.151 § 2 w związku z art.146 § 1 i art.145 § 1 pkt.8 k.p.a. organ I instancji stwierdził, wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...]r. udzielającej E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych budynku inwentarskiego, położonego w S. nr 6, na działce ewidencyjnej nr 111, AM- 1, gmina K..

W konsekwencji tegoż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...]r., Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte w dniu 10 sierpnia 2001r. w związku z prowadzonymi przez inwestora E.H. robotami budowlanymi – bez wymaganego pozwolenia na nieruchomości położonej w S. nr 6 na działce nr 111, gmina K.. Organ odwoławczy zaakceptował powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji z tej to przede wszystkim przyczyny, że skoro w sprawie została wydana opisana wyżej decyzja z dnia [...]r., Nr [...] udzielająca E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych w budynku inwentarskim położonym w S. nr 6, działka nr 111, AM-1, gmina K., to w tej sytuacji niedopuszczalne jest wydanie decyzji w trybie art.51 Prawa budowlanego w sprawie prowadzonych robot budowlanych na przedmiotowej nieruchomości, które zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.

Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, istotną okolicznością w niniejszej sprawie był opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn.akt VII SA/Wa 784/08. W uzasadnieniu tegoż wyroku stwierdzono m.innymi, że cyt.: "Sąd całkowicie podzielił argumentację skarżącego, że niedopuszczalne jest prawne sankcjonowanie działań, w efekcie których następuje ewidentna niezgodność prowadzonych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodzić się należy, że zarówno zezwolenie na wymianę okien w pomieszczeniach nr 1 i 3, jak też na utworzenie nowego otworu okiennego w ścianie, która jest oddalona od granicy działki sąsiedniej mniej niż 4 metry, wbrew przywoływanym przepisom, stanowi rażące naruszenie prawa obowiązującego w dacie wydania weryfikowanej decyzji tj. § 12 I ust 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprawdzie bezsporne jest, że zasłonięte deskami otwory okienne w wybudowanym w okresie międzywojennym budynku istniały w ścianie tego budynku zlokalizowanej wzdłuż granicy działki skarżącego przed rozpoczęciem robót budowlanych. Podkreślenia jednakże wymaga, że w niniejszej sprawie prowadzono roboty budowlane związane z wymianą stolarki okiennej, a w szczególności wybiciem zupełnie nowego otworu okiennego. Takie prace stanowią nowe roboty budowlane w dodatku niezgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (...). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc na nowo postępowanie zainicjowane wnioskiem R.R. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. nr [...] w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa będzie miał na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku dotyczącą rażącego naruszenia prawa w weryfikowanej decyzji oraz błędnego prowadzenia postępowania w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w tym wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]r. Następnie konieczne będzie przeprowadzenie nowego postępowania w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem".

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art.153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Jak podkreślono w doktrynie, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wskazania dotyczące dalszego postępowania są konsekwencją przyjętej przez sąd oceny prawnej i określają sposób działania organu w toku ponownego rozpoznania sprawy, a ich celem jest nie tylko uniknięcie uprzednio popełnionych błędów, ale również wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s.345).

Zważywszy na powyższe, stwierdzić należy, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn.akt VII SA/Wa 784/08 – nie zostały wyłączone, zatem niewątpliwie orzekające w niniejszej sprawie organy związane były tym wyrokiem.

Wskazać przy tym również należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma podwójny charakter - nie jest to tylko przepis procesowy, ale także zawiera elementy materialnoprawne, gdyż odnosi się także do materialnoprawnej oceny sprawy. Przepis ten wykracza poza prawo procesowe, zawierając wskazania interpretacyjne także dla prawa materialnego, na podstawie którego następuje załatwienie sprawy /por. wyrok NSA z 8 stycznia 2010r., sygn.akt II FSK 1365/08, LEX nr 558897/.

Mając na uwadze fakt, że ocena prawna wyrażona w opisanym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn.akt VII SA/Wa 784/08 –była jednoznaczna i w istocie rozstrzygnęła zasadniczą w niniejszej sprawie kwestię legalności spornych robót budowlanych związanych tak z wymianą stolarki okiennej w pomieszczeniach nr 1 i 3, jak i wybiciem nowego otworu okiennego, przyjmując, że prace te nie tylko, że były nowymi robotami budowlanymi, lecz wykonane zostały niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), organy obowiązane były podporządkować się wytycznym Sądu, przeprowadzając zgodnie ze wskazaniami tegoż Sądu zawartymi w w/w wyroku - nowe postępowanie w celu doprowadzenia wykonanych przez inwestora E.H. opisanych wyżej /spornych/ robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Mając na uwadze powyższe, nie można było poprzestać na próbie wzruszenia w trybie wznowieniowym opisanej wyżej decyzji z dnia [...]r., Nr [...] o udzieleniu E.H. pozwolenia na użytkowanie, skoro w opisanym wyżej wyroku z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn.akt VII SA/Wa 784/08, WSA w Warszawie jednoznacznie stwierdził konieczność przeprowadzenia przez organy postępowania, którego wynikiem miało być doprowadzenie wykonanych robót budowlanych przez E.H. do stanu zgodnego z prawem.

Niesporne jest w sprawie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]r., Nr [...] udzielająca E.H. pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń gospodarczych w budynku inwentarskim na pomieszczenia gospodarcze związane z działalnością produkcyjną w zakresie produkcji roślinnej w S. nr 6, działka nr 111, AM-1, gmina K., powierzchni użytkowej 37,05 m2 , funkcjonuje w obrocie prawnym.

Rozstrzygając niniejszą sprawę zwrócić należy uwagę, że z akt sprawy nie wynika by przed wydaniem zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji umarzających postępowanie, prowadzone było postępowanie w sprawie ewentualnego stwierdzenia nieważności w/w decyzji organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...] udzielającej E.H. pozwolenia na użytkowanie.

Podkreślić przy tym należy, że nie było przeszkód do uruchomienia tego nadzwyczajnego trybu, pomimo, iż prowadzone było postępowanie na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania, z tej to przede wszystkim przyczyny, że wady decyzji wyliczone w art.156 § 1 k.p.a. mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny /por. B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 8 Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 720/.

Wszczęcie zaś tegoż nadzwyczajnego postępowania było w ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu konieczne do realizacji wskazań Sądu zawartych w opisanym wyżej wyroku WSA w Warszawie dnia 26 sierpnia 2008r., sygn.akt VII SA/Wa 784/08, jako, że skutki tegoż wyroku dotyczą ciągle sprawy, przedmiotem której było wykonanie przez E.H. robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na nieruchomości nr 6 położonej w S. - działka nr 111, AM-1, gmina K..

Uchybienie to jest o tyle istotne, że przedłożone Sądowi akta administracyjne wskazywać mogłyby, że nie wykazane zostało, iż spełnione zostały wymogi określone w art.59b ust.1, jak i wymogi określone w art.57 ust.1 pkt.5 oraz ust.3 w związku z art.56 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania spornej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W myśl bowiem art.59b ust.1 Prawa budowlanego, właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę budowy po złożeniu wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, sporządzając z tej czynności - zgodnie z art.59d ust.1 Prawa budowlanego - protokół w 2 egzemplarzach.

Innymi słowy, jednym z warunków, umożliwiającym udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest przeprowadzenie przez organ obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego, gdy zaś przedłożone akta sprawy nie zawierają takiegoż dowodu, jak również na dowód ten nie powołuje się organ I instancji w opisanej wyżej decyzji z dnia [...]r., Nr [...].

Z kolei przepis art.57 ust.1 – 4 Prawa budowlanego określa wymagania formalne, jakie musi spełnić inwestor, ubiegając się o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Wymagania te dotyczą dokumentacji /materiałów/, które winny być bezwzględnie dołączone przez inwestora do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Podobny zapis jest w art.57 ust.3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym inwestor jest obowiązany jest dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art.56, czyli m. innymi Państwowej Straży Pożarnej.

Lektura akt sprawy niewątpliwie wskazuje, że inwestor E.H. do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie nie przedłożyła tak inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej /art.57 ust.1 pkt.5/, jak i nie przedłożyła oświadczeń organów, o których jest mowa w art.56 Prawa budowlanego.

Powyższe ustalenia, pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie stwierdzenia, że organ I instancji wydając sporne pozwolenie na użytkowanie dopuścił się naruszenia prawa, a które to naruszenie winno było być ocenione przez organ wyższej instancji pod kątem przesłanek z art.156 k.p.a.

Oceniając przedmiotową decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, organ wyższej instancji winien mieć także na względzie i to, że powołana w tej decyzji podstawa prawna, a to przepis art.59 ust.1 w związku z art.55 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 ze zm./, nie wskazuje, jak trafnie zauważa skarżący, iż decyzją tą udzielono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Zatem przyjąć należy, że w okolicznościach tej sprawy, co najmniej przedwczesne było umorzenie postępowania, wszczętego w dniu 10 sierpnia 2001r. w związku z prowadzonymi przez E.H. robotami budowlanymi bez wymaganego pozwolenia.

Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że zaniechanie przez orzekające w sprawie organy prowadzenia postępowania w sposób wyżej przedstawiony, stanowi naruszenie nie tylko cyt. wyżej art.153 p.p.s.a., lecz także stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art.7, 75 § 1, 77 §1, 80 jak i art.107 § 3 k.p.a., a które to uchybienia ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu

Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...]r., Nr [...]. Zgodnie zaś z art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.

H.B. 22.02.2011r.