Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 819/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 148, art. 149 ust. 1 pkt 4, art. 152 ust. 1 i 154 ust. 8
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi W. w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia [...] lutego 2012 r., wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez podmiot leczniczy – W.(W.) w Ł. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nieuwzględniającej odwołania, wniesionego przez ww. świadczeniodawcę od rozstrzygnięcia postępowania, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przypomniano, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ w dniu [...] października 2011 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe i specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego, na terenie rejonu operacyjnego Nr [...], na okres obowiązywania umowy od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.

Ogłoszenie o postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert, zamieszczone zostało na tablicy ogłoszeń w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz na stronie internetowej w/w Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Jak wynika z ogłoszenia, termin składania ofert wyznaczony został do dnia [...] listopada 2011 r., zaś termin otwarcia ofert został określony na dzień [...] listopada 2011 r. Rozstrzygnięcie postępowania zostało zaplanowane na dzień [...] listopada 2011 r. Wartość zamówienia wynosiła nie więcej niż 3 713 436,00 zł na okres rozliczeniowy od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., w tym dla poszczególnych zakresów świadczeń opieki zdrowotnej:

- podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 2 227 476,00 zł;

- specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego - 1 485 960,00 zł.

Szczegółowe warunki udzielania świadczeń, objętych przedmiotem postępowania, ustalone zostały zarządzeniem Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

W postępowaniu w wyznaczonym terminie zostały złożone 3 oferty:

- oferta Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ł.,

- oferta F. Spółka z o.o., która utworzyła Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F.

- oferta W. w Ł.

Dnia [...] listopada 2011 r. w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nastąpiło otwarcie złożonych ofert. Komisja konkursowa w części jawnej postępowania dokonała weryfikacji ofert pod względem spełnienia przez oferentów warunków formalnych. Komisja konkursowa wezwała wszystkich uczestników postępowania do usunięcia braków formalnych oferty oraz złożenia odpowiednich wyjaśnień.

W części jawnej postępowania komisja konkursowa dokonała sprawdzenia wszystkich złożonych, do przedmiotowego postępowania, ofert w szczególności pod względem:

- spełnienia wymaganych warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne;

- zgodności udzielonych odpowiedzi na pytania ankietowe z danymi i dokumentami złożonej oferty;

- wystąpienia ewentualnego konfliktu czasu pracy personelu lekarskiego wskazanego w poszczególnych ofertach w relacji z pozostałymi ofertami, umowami świadczeniodawcy i innych świadczeniodawców realizujących świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne.

Braki formalne ofert oraz wymagane wyjaśnienia wszyscy oferenci złożyli w wymaganych terminach.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) zespół kontrolujący, powołany przez komisję konkursową, przeprowadził kontrolę u wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu Kontrole wykazały posiadanie przez oferentów odpowiednich środków transportu, wyposażonych w wymagany sprzęt oraz ustaliły, iż dane zawarte w formularzach ofertowych złożonych do przedmiotowego postępowania są zgodne ze stanem rzeczywistym zastanym podczas kontroli. Powyższe zostało potwierdzone w stosownych protokołach kontroli.

Jak wskazuje protokół posiedzenia komisji w części jawnej, do dalszej części postępowania przyjęte zostały wszystkie złożone oferty.

Podczas sporządzania "Rankingu otwarcia" dokonano wstępnej oceny ofert złożonych do przedmiotowego postępowania. Wszyscy oferenci biorący udział w postępowaniu, tj. Z. w Ł., NZOZ F. oraz W. w Ł. otrzymali po 64 pkt. oceny.

Jak wynika z dokumentacji postępowania, negocjacji z oferentami nie prowadzono.

W części niejawnej postępowania komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert złożonych do postępowania. Ranking końcowy przeprowadza się w stosunku do wszystkich ofert, które nie zostały odrzucone na podstawie art. 149 ustawy o świadczeniach. W rankingu tym oferty są uszeregowane malejąco w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny.

Jak wynika z "Rankingu końcowego", wszyscy oferenci biorący udział w danym postępowaniu uzyskali taką samą liczbę punktów oceny, tj. 64 pkt. W związku z powyższym komisja konkursowa wybierając korzystniejszą ofertę brała pod uwagę bezwzględną wartość ceny oferowanej przez oferentów za poszczególne zakresy świadczeń opieki zdrowotnej objęte przedmiotowym postępowaniem, a co za tym idzie korzystniejszy bilans ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W dniu [...] listopada 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne. W przedmiotowym postępowaniu wybrana została oferta złożona przez F. Spółkę z o.o.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła W. w Ł., zarzucając naruszenie przez komisję konkursową art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach wobec dokonania wyboru innego oferenta, pomimo, że odwołujący uzyskał maksymalną ocenę złożonej oferty oraz art. 142 ust. 6 pkt 21 oraz ust. 7 ustawy o świadczeniach wobec zaniechania przeprowadzenia negocjacji z oferentami w celu ustalenia ceny za świadczenia opieki zdrowotnej będące przedmiotem postępowania, a także dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryteria nieznane oferentom.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] grudnia 2011 r. wydał decyzję Nr [...], w której nie uwzględnił odwołania wniesionego przez W. w Ł., wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. wniósł do Prezesa NFZ w terminie Dyrektor Naczelny W. w [...].

Decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołujący zarzucił naruszenie:

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach "wobec wyboru oferenta pomimo, iż odwołujący uzyskał maksymalną oceną złożonej oferty w oparciu o kryteria opisane w Zarządzeniu Nr [...] Prezesa NFZ z [...].09.2011 ";

- przez komisję art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach "poprzez zaniechanie przeprowadzenia negocjacji z oferentami w celu ustalenia ceny za udzielone świadczenia opieki zdrowotnej, na poziomie poniżej minimalnej ceny oczekiwanej zawartej w załączniku nr 2 do Zarządzenia nr 54/2011/DSOZ, co skutkowało dowolnością a nie jedynie rezygnacją z posiadanych przez Komisję uprawnień ";

- "przepisów o wyborze oferty, przez Komisję w oparciu o niejasne kryteria w szczególności poprzez przyjęcie bez negocjacji ofertę, w której wskazano cenę poniżej minimalnej ceny wynikającej z warunków zawartych w ogłoszonym postępowaniu ";

- art. 149 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy o świadczeniach "poprzez nieodrzucenie oferty NZOZ F. Ł. z uwagi na świadome i rażące zaniżenie ceny w stosunku do dopuszczalnego progu i obniżenie jej niezgodnie z warunkami postępowania konkursowego ".

W powyższym odwołaniu W. w Ł. wniosła jednocześnie o uwzględnienie odwołania i przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

W związku z informacją o prawach przysługujących stronie na podstawie art. 10 K.p.a., odwołujący zapoznał się z dokumentacją dotyczącą przedmiotowego postępowania.

Odwołujący, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. wniósł o udostępnienie dokumentacji składanej przez oferentów wybranych przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ w postępowaniach dotyczących rejonów operacyjnych nr [...].

Prezes Funduszu określił zasady rozpoznawania odwołań od rozstrzygnięć konkursowych przy oraz wyjaśnił, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów, prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w:

1) zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.);

2) zarządzeniu Nr 71/2011/DSM z dnia 20 października 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.).

W ocenie Prezesa NFZ, odwołującego się w tej kwestii do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10, zarządzenia Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców wiążące.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołującego Prezes NFZ stwierdził, że rozpatrując odwołanie W. w Ł. od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Prezes NFZ podkreślił, że stronie udostępniono do wglądu dokumentację przedmiotowego postępowania potwierdzającą pracę komisji konkursowej, ofertę odwołującego wraz z dokumentacją wytworzoną w toku postępowania przez komisję konkursową w części dotyczącej danej oferty oraz dokumenty wytworzone, w toku przedmiotowego postępowania, przez komisję konkursową w stosunku do ofert konkurencyjnych, w części w której ich udostępnienie nie narusza przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Jednocześnie zaznaczył, iż odwołujący, zgodnie z art. 73 K.p.a., miał prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.

W związku z powyższym oraz mając na uwadze wniosek odwołującego dotyczący udostępnienia oferty, która została wybrana w danym postępowaniu Prezes NFZ stwierdził, że udostępniając odwołującemu ofertę NZOZ F., tj. ofertę która została wybrana w przedmiotowym postępowaniu, Fundusz naruszyłby przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), a także ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.).

W ocenie Prezesa NFZ, przytoczone powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GSK 264/10 z dnia 16 marca 2011 r., w którym Sąd wskazuje, iż "(...) szerszego omówienia wymaga natomiast zasada takiego prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, które gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji. Zasadne w tej materii będzie sięgnięcie do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Ustawa ta wymienia czyny będące przejawem nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy jako czyn nieuczciwej konkurencji wskazuje: przekazanie, ujawnienie łub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża łub narusza to interes przedsiębiorstwa. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 4 powyższej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa należy rozumieć nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacji przedsiębiorstwa łub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Stosując powyższe reguły, sposobem gwarantującym prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zachowaniem uczciwej konkurencji będzie takie jego prowadzenie, które nie dopuści do przekazania, ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę usługodawcy. (...) Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe (...)".

Za niezasadny Prezes NFZ uznał też zarzut odwołującego dotyczący wyboru oferty, przez komisję konkursową, w oparciu o "niejasne kryteria". Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej do przedmiotowego postępowania, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania odwołujący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w przedmiotowym postępowaniu udział jednakowe. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. rezes NFZ podkreślił, że każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.

Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją,

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów.

Kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców, z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach, należą do Prezesa Funduszu.

Kryteria oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie od dnia 1 stycznia 2012 r. świadczeń opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.). Załącznik nr 1 do powyższego zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.4.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz tab. 1.4.3 - ratownictwo medyczne - podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz maksymalne liczby punktów możliwych do uzyskania za poszczególne elementy oceny w stosunku do tych zakresów świadczeń opieki zdrowotnej.

Ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu. Jak wynika z dokumentacji przedmiotowego postępowania wszystkie oferty zostały porównane zgodnie z kryteriami wskazanymi w powyższym zarządzeniu, wg jednolitych szczegółowych parametrów oceny.

W oparciu o przedstawione powyżej kryteria oceny ofert, na podstawie danych złożonych przez oferenta i wczytanych zapytań ofertowych, tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w Formularzu ofertowym oraz ankiet w przedmiotowym postępowaniu dokonana została ocena ofert, ich porównanie i na tej podstawie komisja konkursowa sporządziła ranking otwarcia. Ranking ten powstaje przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny. W rankingu otwarcia nie podlegają klasyfikacji oferty, które zostały odrzucone przed dniem sporządzenia rankingu otwarcia.

Podczas postępowania komisja konkursowa sporządziła również ranking końcowy. Ranking ten zawiera wszystkie oferty, które nie zostały odrzucone na podstawie art. 149 ustawy o świadczeniach zgodnie z którym odrzuca się ofertę:

- złożoną po terminie,

- zawierającą nieprawdziwe informacje,

- jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej,

- jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,

- jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów,

- jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną,

- jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach lub złożona przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana, przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie, umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Jak wynika z "Rankingu końcowego", stanowiącego załącznik nr 32 do przedmiotowego postępowania, wszyscy oferenci biorący udział w przedmiotowym postępowaniu, tj. Z. w Ł., NZOZ F. oraz W. w Ł. otrzymali po 64 pkt. oceny.

Jednocześnie Prezes Funduszu wskazał, iż w związku z uzyskaniem przez wszystkie oferty złożone do przedmiotowego postępowania takiej samej - maksymalnej liczby punktów, o dokonaniu wyboru oferty złożonej przez F. Sp. z o.o., zadecydowała okoliczność przedstawiania przez tę ofertę korzystniejszego bilansu ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia.

W tej kwestii Prezes Funduszu odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1904/2005, w którym stwierdzono, że: "postępowanie konkursowe rządzi się zasadami określonymi ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które są odmienne od zasad obowiązujących w ogólnym dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Niniejsze uregulowanie, wynika chociażby z celu postępowania konkursowego i jego przedmiotu, którym jest szybki wybór przez Fundusz ofert najkorzystniejszych z punktu widzenia świadczeniobiorców usług opieki zdrowotnej, a nie ustalenie z wybraną stroną, że dana oferta jest najkorzystniejsza".

Odnosząc się do zarzutu odwołującego dotyczącego naruszenia przez komisję konkursową art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie przeprowadzenia negocjacji z oferentami w celu ustalenia ceny za udzielone świadczenia, Prezes NFZ stwierdził, że w art. 142 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach wskazane zostały dwie możliwości ustalenia liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej w prowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tj. poprzez proste przyjęcie oferty (art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach) albo prowadzenie negocjacji (art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach). Takie stanowisko jest również odzwierciedlone w doktrynie prawa, gdzie stwierdza się m.in. "(...) W komentowanym artykule w ust. 5 i 6 ustalono dwie możliwości ustalenia liczby i ceny świadczeń w zawieranej umowie: poprzez proste przyjęcie oferty albo prowadzenie negocjacji (...)" [Agnieszka Pietraszewska-Macheta - Komentarz do art. 142, art. 143, art. 144, art. 145 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, LEX 2010 r.]. Zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach komisja konkursowa w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyżej wskazany przepis ustawy o świadczeniach nie nakłada na komisję konkursową obowiązku prowadzenia z oferentami negocjacji, a jedynie daje możliwość skorzystania z tego prawa. Natomiast § 15 ust. 1-3 Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stanowiącego załącznik do uchwały Nr 36/2005/1 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, również wskazuje, iż komisja konkursowa w części niejawnej postępowania może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Do negocjacji zaprasza się oferentów spełniających wymogi konieczne do zawarcia umowy. Komisja dokumentuje przebieg i wyniki negocjacji z oferentami w protokole z negocjacji.

W analizowanym postępowaniu komisja konkursowa postanowiła skorzystać z prawa wskazanego w art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez proste przyjęcie oferty, która zapewnia ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia.

Oferenci biorący udział w postępowaniu w "Rankingu końcowym" uzyskali po 10 pkt. za kryterium ceny, wyliczone zgodnie z algorytmem oceny ofert według kryterium cenowego, określonego w załączniku nr 2 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Zgodnie z tym załącznikiem podstawą do oceny kryterium ceny jest porównanie ceny oferty z ceną oczekiwaną. Ceną oczekiwaną przez Fundusz jest cena wynikająca z wartości zamówienia i planowanej liczby świadczeń opieki zdrowotnej w danym rodzaju lub zakresie wskazanych przez oddział wojewódzki Funduszu. Jeżeli cena oferowana przez oferenta (Co) jest niższa niż 0,9 ceny oczekiwanej przez NFZ, czyli Cmin, wówczas oferent uzyskuje maksymalną liczbę punktów (w tym wypadku 5 punktów dla każdego z zakresu świadczeń objętych postępowaniem).

W przedmiotowym postępowaniu oferenci złożyli w ofertach propozycje cen o wartości niższej od ceny oczekiwanej Funduszu. W związku z powyższym uzyskali maksymalną liczbę punktów oceny za kryterium ceny. Podkreślić należy, iż zmniejszenie oferowanych przez oferentów cen poniżej ceny minimalnej wyliczonej wg powyżej przywołanego wzoru nie powoduje zmiany punktacji w ocenie kryterium ceny.

Biorąc pod uwagę powyższe przeprowadzenie przez komisję konkursową negocjacji, mogło jedynie spowodować dodatkowe zmniejszenie oferowanej ceny co nie miałoby wpływu na wynik końcowy oceny punktowej ofert.

Tak więc oferta odwołującego nie została wybrana, mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalno - prawne. Do przedmiotowego postępowania złożona została bowiem oferta, która uzyskała maksymalną liczbę punktów oceny oraz prezentowała najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia i w konsekwencji, jako korzystniejsza została wybrana w celu zawarcia umowy. Zgodnie bowiem z warunkami postępowania możliwe było wybranie tylko jednej oferty do zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego Nr [...]. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt. VII SA/Wa 881/06 " (...) 1. Wśród kryteriów, o których mowa w art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (...) nie ma odrębnego kryterium zapewnienia należytego wykonania umowy. Jeśli oferta uzyskuje najwyższą liczbę punktów w zakresie ciągłości udzielania świadczeń, ich kompleksowości i dostępności, to nie można wyprowadzić wniosku, iż oferent nie zapewnia właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. 2. Brak możliwości właściwego udzielania świadczeń, a tym samym brak gwarancji należytego wykonywania umowy nie jest odrębnym, samodzielnym kryterium oceny oferty wskazanym w art. 142 ust. 5 ustawy.(...) ".

Za niezasadny należy uznać zarzut odwołującego dotyczący naruszenia, przez komisję konkursową, art. 149 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy o świadczeniach. Jak wynika z analizy dokumentacji postępowania, wszyscy oferenci załączyli do ofert kalkulacje dobowych kosztów funkcjonowania zespołów ratownictwa medycznego uzasadniające ceny zaoferowane w swoich ofertach. NZOZ F. w załączeniu do oferty przedstawił zestawienie - ,, Składniki funkcjonowania zespołów ratownictwa medycznego", w którym określone zostały koszty funkcjonowania podstawowych i specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego dla rejonu operacyjnego Nr [...] poprzez wykazanie kosztów bezpośrednich oraz pośrednich funkcjonowania zespołów ratownictwa medycznego. W związku z powyższym komisja konkursowa, uznała, iż nie ma podstaw do powzięcia wątpliwości co do przedstawionych w treści ofert propozycji cenowych w związku z faktem, iż ceny te znajdują swoje potwierdzenie w załączonych do ofert kalkulacji kosztów. Analiza przedstawionej przez NZOZ F. kalkulacji kosztów działalności zespołów ratownictwa medycznego, dokonana przez komisję konkursową prowadzącą postępowanie, potwierdziła, że cena zaproponowana przez w/w oferenta nie jest ceną rażąco niską, dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, iż komisja konkursowa naruszyła art. 149 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach, który stwierdza, że odrzuca się ofertę jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Prezes NFZ uznał, iż nie prowadząc negocjacji z żadnym z oferentów komisja konkursowa prowadząc postępowanie nie naruszyła przepisów ustawy o świadczeniach. Komisja konkursowa działała w jednakowy sposób w stosunku do wszystkich oferentów, w związku z czym należy uznać, iż prowadziła postępowanie z poszanowaniem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Jak wynika z analizy sprawy, niezasadne są również zarzuty, stawiane przez odwołującego, dotyczące naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Zarówno Prezes Funduszu, jak i Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 Kpa, podjęli wszelkie kroki do zbadania całości dokumentacji przedmiotowego postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prezes Funduszu oraz Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu prowadzili postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, informując stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania z zachowaniem zasad dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jednocześnie zaznaczono, iż decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 k.p.a. Powyższa decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne w odniesieniu do zarzutów stawianych przez odwołującego w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2011 r. od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne nr [...].

Jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1005/08, aby świadczeniodawca mógł skutecznie wnieść środek odwoławczy i skargę, Fundusz musi naruszyć - określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu - zasady postępowania w rozumieniu zarówno materialno-prawnym (np. wymagania od świadczeniodawców), jak i proceduralnym (np. warunki postępowania). Takie naruszenie postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Prezes NFZ uznał, iż Fundusz nie naruszył zasad postępowania określonych w ustawie o świadczeniach, gdyż z analizy zgromadzonej podczas postępowania dokumentacji wynika, iż komisja konkursowa stosowała szczegółowe warunki oceny ofert, w ramach poszczególnych kryteriów oceny ofert do omawianego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej, oceniając w sposób obiektywny wszystkie złożone oferty. Warunki oceny oferty były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach.

W celu zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego oraz specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na terenie rejonu operacyjnego Nr [...], wybrana została korzystniejsza oferta NZOZ F.

Analizując zebrany podczas przedmiotowego postępowania materiał dowodowy organ stwierdził, iż postępowanie przeprowadzone przez komisję konkursową było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a na skutek niedokonania wyboru oferty Z. w Ł., nie doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Podniesione przez odwołującego zarzuty zostały uznane za niezasadne, co wykazano powyżej.

Skargę na powyższą decyzję Prezesa Funduszu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. w Ł., zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli poprzez nie udostępnienie pełnych akt sprawy, to jest uzasadnienia przyjętej punktacji w stosunku do NZOZ F. oraz jego oferty,

2) art. 134 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, to jest zasady równego traktowania oferentów ubiegających się w trybie konkursu ofert, a to wobec wyboru oferenta,

pomimo iż odwołujący uzyskał maksymalną ocenę złożonej oferty (maksymalna ilość punktów) w oparciu o kryteria opisane w Zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ z [...].09.2011,

3) art. 142 ust. 6 pkt 2 powołanej ustawy poprzez zaniechanie przez Komisję przeprowadzenia negocjacji z oferentami w celu ustalenia ceny za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej, na poziomie poniżej minimalnej ceny oczekiwanej zawartej w załączniku nr 2 do Zarządzenia nr 54/2011/DSOZ, co skutkowało dowolnością a nie jedynie rezygnacją z posiadanych przez Komisję uprawnień;

4) przepisów o wyborze oferty przez Komisję w oparciu o niejasne kryteria w szczególności poprzez przyjęcie bez negocjacji oferty, w której wskazano cenę poniżej minimalnej ceny wynikającej w warunków zawartych w ogłoszonym postępowaniu,

5) art. 149 ust. 1 pkt. 4 i 7 ustawy poprzez nie odrzucenie oferty NZOZ F. Ł. z uwagi na świadome i rażące zaniżenie ceny w stosunku do dopuszczalnego progu i obniżenie jej niezgodnie z warunkami postępowania konkursowego,

6) błędnego ustalenia, iż spośród ofert, które uzyskały taką samą, maksymalna ilość punktów można dokonać wyboru oferty, w której zaproponowano cenę poniżej ceny minimalnej, a zatem oferty podlegającej odrzuceniu, co w konsekwencji spowodowało rozbieżność pomiędzy dokonaniem oceny oferty i przypisaniem jej określonej ilości punktów a decyzją o wyborze oferty.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Zarzuty podniesione w złożonych odwołaniach zachowują w całości swoją aktualność.

Niebudzącą wątpliwości okolicznością jest, iż W. w Ł. złożył ofertę w pełni odpowiadającą warunkom formalnym wynikającym z ogłoszonego postępowania konkursowego. Dotyczy to również warunku ceny, która mogła być jak wynika z ogłoszonych warunków zmniejszona, co najwyżej poniżej 10 % wartości ceny oczekiwanej. Tak określona w warunkach cena wyznaczona, której wartość mogła ulec obniżeniu o 10 % stanowi cenę minimalna, jaka mogła być zaproponowana w ofercie. Przyjęcie innego toku rozumowania zmierzałoby do zaakceptowania, iż na etapie składania ofert pomiędzy ewentualnymi oferentami dochodzi do "przetargu" z oferowaniem ceny poniżej dopuszczalnego progu.

Oczywiście, postępowanie przetargowe nie wprowadzało wprost zakazu oferowania ceny poniżej oczekiwanego progu, jednakże w takim przypadku Komisja dokonując wstępnej formalnej kontroli złożonych ofert winna zająć stanowisko, co do dopuszczalności zaproponowania ceny poniżej oczekiwanej.

W pierwszej kolejności Komisja winna stwierdzić czy wobec zaproponowania ceny poniżej dopuszczanego progu oferta w ogóle spełnia warunki formalne do przyjęcia jej i pozostawienia jej w dalszym postępowaniu konkursowym.

W ocenie odwołującego warunki postępowania konkursowego takiej możliwości nie przewidywały, zatem oferta, w której wskazano cenę poniżej 10 % wartości ceny oczekiwanej winna podlegać odrzuceniu. Stwarza to bowiem sytuację, w której oferent proponując cenę niższą od oczekiwanej stawia siebie w sytuacji uprzywilejowanej oczywiście przy założeniu, iż spełni dalsze formalne warunku dopuszczające go do postępowania konkursowego.

W toku niniejszego postępowania konkursowego tak też się stało, bowiem wszyscy trzej oferenci na otwarcie postępowania otrzymali taką samą ilość punktów, przy czym o wyborze oferty zadecydowała cena, jaką zaproponował NZOZ F., poniżej minimalnej ceny oczekiwanej.

Wskazuje to, iż oferujący wskazując cenę poniżej ceny oczekiwanej mógł liczyć się z wyborem jego oferty w przypadku równej ilości punktów uzyskanych przez innych oferentów. Podkreślić w tym miejscu należy, iż 'warunki postępowania nie przewidywały, iż w przypadku równej ilości punktów decydować będzie cena o wartości poniżej ceny oczekiwanej.

W tym też zakresie podjętą decyzja przez Komisję o wyborze oferty z zaproponowaną ceną poniżej ceny oczekiwanej uznać należy za dowolną i bezprawną.

Dalszej analizy wymagałaby kwestia czy oferowana cena poniżej ceny oczekiwanej nie jest ceną rażąco odbiegającą od przedmiotu zamówienia.

Należy również odnieść się do treści komunikatu Komisji oraz wykładni literalnej przepisu art. 142 ust. 6 pkt. 2 ustawy, iż będzie ona mogła skorzystać z możliwości przeprowadzenia negocjacji w zakresie ceny za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej. Oznacza to, iż Komisja przewidując możliwość uzyskania przez składających oferty równej liczby punktów zamierzała podjąć w części niejawnej konkursu negocjacje z oferentami. Jednakże, wbrew swoim uprawnieniom, podjęła decyzje o wyborze oferty z ceną poniżej ceny oczekiwanej bez przeprowadzenia negocjacji. Z niejasnych powodów zaniechała przeprowadzenia negocjacji z oferentami.

Zatem Komisja wpierw naruszyła przepisy umożliwiające odrzucenie oferty NZOZ F., jako że oferta ta wykraczała poza określone warunki, na jakich może być złożom oferta, a następnie bezzasadnie zaniechała przeprowadzenia negocjacji z oferentami.

W uzasadnieniu decyzji zarówno NFZ w Ł., jak i Prezesa NFZ szeroko wyjaśnia się kwestie uprawniania Komisji do przeprowadzenia negocjacji. Jednakże uprawnienie Komisji do przeprowadzenia negocjacji w żadnym razie nie może prowadzić do dowolności tym bardziej, jeśli dotyczy to postępowania w części niejawnej konkursu ofert.

Za całkowicie chybione uznać należy tę część uzasadnienia decyzji Prezesa NFZ, w którym odwołuje się on do wzięcia pod uwagę przez Komisję "najkorzystniejszego bilansu ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia". Takie ustalenia Komisji pozostają w sprzeczności zarówno z kryteriami, jakie brane są pod uwagę przy wyborze oferty, ale w szczególności z ilością uzyskanych przez oferentów punktów.

Zupełnie niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu decyzji Prezesa NFZ wyliczenie "ceny jednostki rozliczeniowej" — skoro nie miało to wpływu na ilość przyznanych oferentom punktów.

Ostatecznie, zdaniem skarżącego, decydujące znaczenie dla wyboru oferty winno mieć uzyskanie przez oferenta określonej liczby punktów, a nie odwoływanie się do tak zwanych ryczałtów za dobokaretkę". Podstawową i jedyną, bowiem przyczyną niższego ryczałtu za dobokaretkę - w przypadku NZOZ F. — było zaproponowanie ceny ofertowej poniżej ceny minimalnej wynikającej z warunków ogłoszonego konkursu.

Powołane wyżej zarzuty wskazują na złamanie naczelnej zasady równości podmiotów uczestniczących w postępowaniu konkursowym.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NFZ.

Zdaniem skarżącej, dla niniejszej sprawy znaczenie ma również decyzja o wszczęciu postępowania karnego przez Prokuraturę Okręgową w [...] w zakresie nieprawidłowości przy rozstrzyganiu postępowań konkursowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, powtarzając w zasadzie argumentację podniesioną uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony złożył do Prezesa NFZ F. Sp. z o.o. W odpowiedzi Prezes NFZ stwierdził m.in., że "...świadczeniodawcy (oferenci), którzy nie złożyli odwołania od rozstrzygnięcia konkursu – nie posiadają statusu strony w postępowaniu odwoławczym toczącym się w oparciu o przepisy art. 154ustawy o świadczeniach oraz przepisy Kpa." W związku z powyższym Prezes NFZ uznał, że "...przytoczony Świadczeniodawca nie posiada statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nie uwzględniającą odwołanie wniesione przez W. (W.) w Ł.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie zarówno przepisów postępowania, tj. w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 10 K.p.a., a także szeregu przepisów ustawy o świadczeniach, tj. art. 134 ust. 1, art. 142 ust. 6 pkt 2, art. 149 ust. 1 pkt 4 i 7, a także zarzucono naruszenie przepisów o wyborze oferty przez Komisję w oparciu o niejasne kryteria, w szczególności poprzez przyjęcie bez negocjacji oferty, w której wskazano cenę poniżej minimalnej ceny wynikającej w warunków zawartych w ogłoszonym postępowaniu, oraz błędne ustalenie, iż spośród ofert, które uzyskały taką samą, maksymalna ilość punktów można dokonać wyboru oferty, w której zaproponowano cenę poniżej ceny minimalnej, a zatem oferty podlegającej odrzuceniu, co w konsekwencji spowodowało rozbieżność pomiędzy dokonaniem oceny oferty i przypisaniem jej określonej ilości punktów a decyzją o wyborze oferty.

Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją,

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów.

Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowym konkursie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, wzięło udział trzech oferentów, którzy uzyskali tę samą ilość punktów (64). Oznacza to m.in. – co podnosi strona skarżąca – że podmioty biorące udział w konkursie zaoferowały taką samą cenę. Mogła to być cena oczekiwana przez Fundusz, tzn. cena wynikająca z wartości zamówienia i planowanej liczby świadczeń opieki zdrowotnej w danym rodzaju lub zakresie wskazanych przez oddział wojewódzki Funduszu (Co), bądź też cena niższa niż 0,9 ceny oczekiwanej przez NFZ, czyli Cmin, co sprawia, że oferent uzyskuje maksymalną liczbę punktów (w tym wypadku 5 punktów dla każdego z zakresu świadczeń objętych postępowaniem, a więc łącznie, ponieważ konkurs obejmował dwa rodzaje świadczeń – 10 punktów). Jak podkreślił Prezes Funduszu, zmniejszenie oferowanych przez oferentów cen poniżej ceny minimalnej wyliczonej wg przywołanego w uzasadnieniu decyzji wzoru nie powoduje zmiany punktacji w ocenie kryterium ceny. Nie ulega więc wątpliwości, że wszyscy oferenci zaproponowali co najmniej cenę minimalną.

W ocenie strony skarżącej, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ podkreślano z naciskiem, że wybrany oferent – F. Spółka z o.o. nie tylko uzyskał maksymalną liczbę punktów (bo taką samą uzyskali wszyscy oferenci uczestniczący w przetargu), ale także przedstawił najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, to musiał przedstawić ofertę z ceną niższą od ceny minimalnej, za którą przecież nie mógł uzyskać dodatkowych punktów. Rozwijając ten zarzut strona skarżąca podniosła dalej dalej, że oferta taka, jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, powinna – zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 4 i 7 – ulec odrzuceniu.

W odpowiedzi na ten zarzut Prezes NFZ stwierdził, że ceny przedstawione w konkursie przez wszystkich oferentów znajdują swoje potwierdzenie w załączonych do ofert kalkulacji kosztów. W szczególności analiza przedstawionej przez NZOZ F. kalkulacji kosztów działalności zespołów ratownictwa medycznego, dokonana przez komisję konkursową prowadzącą postępowanie, potwierdziła, że cena zaproponowana przez w/w oferenta nie jest ceną rażąco niską, dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, iż komisja konkursowa naruszyła art. 149 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach.

Dalsze rozważania na ten temat musiałyby wykraczać poza zakres kognicji Sądu, gdyż jak stwierdza się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 796/06, LEX nr 306407:"Z natury rzeczy kontroli Sądu nie może podlegać pozaprawna strona rozstrzygnięcia, przy którym, najpierw komisja konkursowa, a potem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, muszą brać pod uwagę - zgodnie z art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - takie elementy oceny poszczególnych ofert o charakterze ekonomicznym i medycznym, jak ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich jakość, dostępność, kompleksowość, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, czy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, czyli elementy o charakterze ekonomicznym i medycznym."

Takie zastrzeżenie nie może jednak stanowić przeszkody do stwierdzenia przez Sąd, że w przedstawionej sytuacji faktycznej i prawnej organ, po pierwsze, powinien przeprowadzić negocjacje ze wszystkimi oferentami, po wtóre zaś – powinien udostępnić stronie skarżącej akta postępowania dotyczące co najmniej oferenta, który wygrał konkurs, tzn. F. Spółka z o.o. należy przy tym zauważyć, że stronę skarżącą interesowały – zgodnie z przedstawionymi zarzutami – głównie informacje dotyczące ceny i kalkulacji kosztów, a więc dane które stanowią co prawda tajemnicę przedsiębiorstwa, ale nie należą do tzw. danych wrażliwych, do których należą m.in. dane osobowe.

Oczywiście, zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach Komisja w części niejawnej konkursu może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia:

1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej;

2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej.

Jest to zatem uprawnienie Komisji, równoznaczne z pozostawieniem do jej uznania możliwości przystąpienia do negocjacji z oferentami. Tym niemniej w przedstawionej sytuacji, gdy wszyscy oferenci otrzymali w konkursie taką samą ilość punktów, a wyboru oferenta dokonano na podstawie bilansu ceny i ilości świadczeń, w ocenie Sądu takie negocjacje z oferentami należało przeprowadzić.

Dalej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję Prezes NFZ dopuścił się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności 28 K.p.c. w zw. z art. 152 i art. 154 ustawy o świadczeniach – polegającego na niedopuszczeniu do udziału w sprawie F. jako uczestnika postępowania na prawach strony.

W ocenie Sądu F. - podmiot , który wygrał postępowanie konkursowe powinien był zostać uznany za stronę postępowania.

Powyższe stanowisko składu orzekającego jest w tym zakresie zbieżne ze stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 111/11.

W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w postępowaniu sądowym może zgłosić osoba prawna lub fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Uczestnikiem postępowania administracyjnego na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. może się więc stać podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału. Zatem najważniejszą przesłanką dopuszczająca do udziału w sprawie takiego podmiotu, jest jego interes prawny. Nie może zostać dopuszczony jako uczestnik postępowania podmiot, który w sprawie posiada jedynie interes faktyczny.

W literaturze przedmiotu interes faktyczny przeciwstawiony interesowi prawnemu, określa się jako interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez powszechnie obowiązujące przepisy. Natomiast interes prawny, to taki, który jest chroniony przez prawo i ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski, w. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). W przypadku, gdy decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu, przyjmuje się, iż postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku bezpośrednio. Gdy zaś decyzja rozstrzygająca o prawach i obowiązkach jednego podmiotu odnosi skutek wobec praw i obowiązków innego podmiotu, postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego innego podmiotu w sposób pośredni. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danej osoby musi wpływać na jej sytuację prawną. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie rozważania nad dopuszczeniem F. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania należy oceniać w świetle przepisów ustawy z 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a w szczególności Działu VI tej ustawy "Postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154". Z brzmienia przytoczonej regulacji wywieść należy, że w kręgu podmiotów, którym przysługują środki odwoławcze, ustawodawca umieścił świadczeniodawców posiadających interes prawny, swoisty o tyle, że musi dojść do jego uszczerbku i to wskutek naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń. Zauważyć trzeba, że w myśl art. 132 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2). W świetle przytoczonych regulacji (art. 132 i 152 cyt. ustawy) niewątpliwie zatem uszczerbek interesu prawnego wystąpi po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń. Z tego względu oczywiste jest, że posiada on legitymację do wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania (art. 154 ust. 1) – celem skontrolowania w postępowaniu administracyjnym, czy niekorzystne rozstrzygnięcie nie jest wynikiem naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia tego postępowania.

Odpowiedzi wymaga natomiast pytanie czy dozna uszczerbku - w rozumieniu art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach - interes prawny świadczeniodawcy, którego wybrano do udzielania świadczeń, a odwołanie strony, której oferta nie została wybrana ( skarżąca) zostanie uwzględnione w następstwie wniesienia skargi. Przepis art. 154 ust. 7 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadza się ponownie. Bezsprzecznie zatem świadczeniodawca uprzednio wybrany do udzielania świadczeń (F.) traci prawo do zawarcia umowy, wynikające z rozstrzygnięcia postępowania.

Zdaniem NSA przyjąć nadto należy, że skoro ustawodawca wprowadził możliwość kontroli w postępowaniu administracyjnym cywilnoprawnych rozstrzygnięć - to o tym czy w wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy, świadczeniodawca uzyskał prawo do zawarcia tej umowy decyduje nie tylko rozstrzygnięcie postępowania (art. 151 ust. 1), ale i wynik postępowania odwoławczego oraz postępowania sądowoadministracyjnego.

Konkludując, dla oceny uprawnienia do występowania w sprawie w charakterze uczestnika postępowania - w rozumieniu art. 152 ust. 1 i art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - nie ma znaczenia czy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy wniósł odwołanie. Istotne jest jedynie to czy w wyniku postępowania odwoławczego interes prawny świadczeniodawcy - z punktu widzenia jego uprawnień do zawarcia umowy - doznał uszczerbku (por. postanowienie NSA sygn. akt II GZ 111/11).

W rozpoznawanej sprawie skargę wniósł oferent , który nie został wybrany. Niewątpliwie też postępowanie w sprawie konkursu nie zostało zakończone, zatem idąc tokiem rozumowania NSA, interes prawny F. w postępowaniu sądowym należy oceniać pod kątem wpływu wyniku tegoż postępowania – jego skutków dla praw i obowiązków tegoż podmiotu na jego sytuację prawną w związku z treścią wyroku sądu administracyjnego. Postępowanie konkursowe zostało rozstrzygnięte na korzyść F. poprzez wybór jego oferty. Jednakże, ewentualne uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny doprowadzi do sytuacji, w której F. może utracić prawo do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe skutkuje zmianą sytuacji prawnej uczestnika F., który winien mieć prawo w udziału w całym postępowaniu.

W tej sytuacji zgodzić się należy w pełni ze stroną – F., iż Prezes NFZ, wydając zaskarżoną decyzję, nie dochował wszystkich reguł postępowania , o czym świadczy jego odpowiedź na wniosek F. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.