Wyrok NSA, sygn. akt III SA 262/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: par. 24
journal: Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Rachunek wystawiony dla innego podmiotu niż podatnik, stwierdzający nabycie materiałów budowlanych przez inny podmiot niż podatnik, nie może być dowodem nabycia przez podatnika i nie może stanowić podstawy odliczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

TEZY

Rachunek wystawiony dla innego podmiotu niż podatnik, stwierdzający nabycie materiałów budowlanych przez inny podmiot niż podatnik, nie może być dowodem nabycia przez podatnika i nie może stanowić podstawy odliczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Marii i Janusza B. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 9 lutego 1994 r. w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych.


UZASADNIENIE

Maria i Janusz małżonkowie B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 9 lutego 1994 r., utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 14 października 1993 r. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r.

Zaskarżona decyzja powołuje się na przepisy art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ i podaje, że Maria i Janusz małżonkowie B., składając zeznanie podatkowe za 1992 r. /PIT-31/, wykazali jako własny wydatek w wysokości 11.148.300 zł, wynikający z faktury nr 06/92 z dnia 22 grudnia 1992 r., wystawionej przez firmę "C." dla Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych "W." w O. Zaskarżona decyzja akcentuje, że z dokumentów zebranych w sprawie wynika, iż omawiana faktura zawiera dopisek "dotyczy B. Janusz", wystawca faktury zaświadczył fakt zapłacenia tej kwoty przez Janusza B., a według oświadczenia likwidatora spółdzielni "W." w 1992 r. spółdzielnia nie realizowała żadnych rachunków. Mimo to zaskarżona decyzja wyraża pogląd, że wydatki na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 6 powołanej ustawy powinny być udokumentowane, przez co należy rozumieć między innymi rachunki wystawione na nazwisko podatnika dokonującego rozliczeń. Z tego powodu omawiana faktura nie mogła stanowić podstawy do uznania tego wydatku za poniesiony przez Janusza B. i nie mogła stanowić podstawy do rozliczenia tego wydatku przez małżonków B. w zakresie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym za 1992 r.

Skarga natomiast wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuca błąd w ocenie materiału dowodowego sprawy prowadzący do nieuznania kwoty wynikającej z omawianej faktury jako wydatku na cele mieszkaniowe. Polemizując z treścią uzasadnienia decyzji, utrzymuje, że omawiana faktura powinna stanowić wiarygodny dokument wydatku faktycznie poniesionego na powyższe cele.

Odpowiedź na skargę zawiera wniosek o jej oddalenie i podtrzymuje stanowisko zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozważając zarzuty skargi, należało przede wszystkim ustosunkować się do wykładni pojęcia "wydatki faktycznie poniesione", którego używa ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ w art. 26 ust. 2, 3, 4 i 5.

Zdaniem skargi - jak należy wnioskować z jej treści - pojęcie to przesądza o tym, kto "faktycznie" poniósł wydatek, co daje mu pierwszeństwo przed formalnym adresatem faktury i powinno służyć do rozliczeń podatkowych temu, kto wydatek "faktycznie" poniósł, a nie temu, na kogo faktura została wystawiona.

Z takim rozumieniem tego pojęcia nie można się zgodzić; byłoby to w istocie zaprzeczeniem jakiegokolwiek sensu jakiejkolwiek pisemnej dokumentacji dokonanych wydatków do celów podatkowych. Gdyby taki miał być sens tego pojęcia, to każdy dokument stwierdzający nabywcę towaru lub odbiorcę usługi byłby bez wartości dowodowej w świetle oświadczenia każdej innej osoby, iż to ona faktycznie jest kupującym lub usługobiorcą. Pozostawałoby to również w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu par. 24 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./, stanowiącego, że rachunek stwierdzający dokonanie sprzedaży powinien zawierać między innymi nazwisko i imię kupującego.

Mając powyższe na względzie, należało dojść do wniosku, że omawiane pojęcie "faktycznie" jest użyte w wymienionych przepisach nie w znaczeniu podmiotowym, lecz w znaczeniu przedmiotowym, jako kryterium wydatku, który został rzeczywiście, realnie poniesiony i udokumentowany, w odróżnieniu od wydatku planowanego, kosztorysowego bądź nie udokumentowanego. Trafnie więc organy podatkowe w niniejszej sprawie zajęły stanowisko, że rachunek wystawiony dla innego podmiotu niż podatnik, stwierdzający nabycie materiałów budowlanych przez inny podmiot niż podatnik, nie może być dowodem nabycia właśnie przez podatnika i nie może tym samym stanowić podstawy do odliczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.

Fakt, że podatnik uiszczał należną według faktury cenę za towar zakupiony przez adresata rachunku, to jest spółdzielnię "W.", a więc pośredniczył faktycznie w czynnościach wręczenia ceny i odbioru towaru, nie uczynił z podatnika nabywcy towaru. (...)

Z tego powodu w ocenie zebranego materiału dowodowego przez organy podatkowe w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się dowolności (...). Wnioski na tej podstawie wyciągnięte odpowiadają prawu. Toteż na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.