Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2308/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 15[4] ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 3 § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 4a, art. 18 ust.4b, art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c, art. 18 ust. 4a pkt 2, art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 5, art. 5b ust. 1, art. 5b ust. 2, art. 14, art. 18 ust. 5 pkt. 2, art. 92a ust. 3, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 11 października 2019 roku funkcjonariusz Policji przeprowadził w W. na terenie Portu Lotniczego W. – O. (Terminal Odlotów) kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...], ustalając, że jest to pojazd pięcioosobowy (p. protokół kontroli drogowej: k. 8 akt administracyjnych). Na drzwiach bocznych pojazdu umieszczony był napis "[...]" (cztery zdjęcia – k. nr 2 i 3). Zatrzymanym do przedmiotowej kontroli pojazdem kierował J. I. (dalej też jako "kierowca"). W toku kontroli kierowca okazał między innymi paragon z kasy fiskalnej na kwotę 9,91 złotych, w nagłówku którego, jako podmiot wystawiający wskazano – T. Sp. z o. o. z siedzibą W. (dalej także jako "skarżąca", "spółka" lub "strona"). Pasażerem był S. L. Kierowca odmówił złożenia podpisu pod protokołem kontroli, przy czym w Rubryce "Uwagi" kontrolujący zapisał, że J. I. wyjaśnił, iż "on jest kierowcą a za dokumenty odpowiada firma" (k. nr 8).

Protokół z kontroli wraz z załącznikami został przekazany przez Komendę Stołeczną Policji pismem z dnia 16 października 2019 roku [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD"), który z kolei pismem z dnia 26 listopada 2019 roku, zawiadomił skarżącą o wszczęciu wobec niej z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania WITD uzyskał informację z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...], że skarżąca, na dzień kontroli, posiadała licencję nr [...] (uzyskaną w trybie zmiany poprzedniej licencji [...]) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednocześnie organ licencyjny wyjaśnił, że pojazd, którym w dniu kontroli wykonywano przejazd, czyli [...] o numerze rej. [...] nie został zgłoszony do posiadanej przez skarżącą licencji.

Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] lutego 2020 roku, nakładającej na skarżącą karę pieniężną:

a/ w kwocie 8 000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej też jako "u.t.d."), na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz l.p. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (dalej też jako "załącznik"),

b/ w kwocie 8 000 złotych za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz l.p. 2.11 załącznika,

c/ w kwocie 800 złotych za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. i lp. 1.5 załącznika.

Jednocześnie organ I instancji, przywołując przepis art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, ograniczył nałożoną na skarżącego karę do kwoty 12 000 zł.

Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżąca wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "GITD"), zarzucając naruszenie:

a/ art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także błędne ustalenie strony niniejszego postępowania,

b/ art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

c/ art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

d/ art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.5, lp. 2.10 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą,

e/ art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez błędne uznanie, że napis znajdujący się na pojeździe o treści "[...]" stanowi reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej także jako "k.p.a."), decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez spółkę wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę J. I., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez nią, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.,

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym), w sytuacji, w której, zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.B.V.,

3/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w, zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą,

4/ naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej;

5/ naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] października 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

6/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 5 w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne uznanie, że napis znajdujący się na pojeździe o treści "[...]" stanowi reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi,

7/ naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer,

8/ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

9/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie [...];

10/ art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji WITD oraz zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie naruszają przepisów prawa.

W ocenie Sądu, przy ich wydawaniu, organy nie naruszyły ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej zasadnie i w oparciu o prawidłowo ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy wywiodły, że skarżąca wykonywała w dniu kontroli przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącego zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przez niego przewóz, nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Powyżej powołana ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i 2).

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi;

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało po pierwsze uznać, że skarżąca wykonywała w dniu kontroli odpłatny przewóz okazjonalny osób zainicjowany przez klienta (pasażera). Ze znajdującego się w aktach sprawy zdjęcia obrazu wyświetlonego na monitorze telefonu pasażera wynika, że korzystał on z aplikacji [...], jego kierowcą był: "[...]" a opłata za przewóz wyniosła 9 złotych. Organy inspekcji transportu drogowego, zasadnie zatem przyjęły, że w takim przypadku nie został spełniony warunek dozwolonego przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c u.t.d. Trzeba jednocześnie zauważyć, że wykonanie przewozu nie nastąpiło w oparciu o umowę zawartą w formie pisemnej bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa. Niespełniona zatem została także przesłanka z art.18 ust. 4b pkt 2 lit b u.t.d.

Jak wskazał przy tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2107/19), zasadnym staje się w tego typu sprawach, posiłkowanie się dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizą charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...], analogiczną do aplikacji [...]. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (,,TFUE"). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdza dodatkowo prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego jako usługi transportowej. Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę i wystawia fakturę, również wykonywał usługę transportową (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19). W tych okolicznościach należy zatem przyjąć, że skarżąca bezspornie wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.

Warto zauważyć, że przedstawiony przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości mechanizm działania aplikacji, takich jak [...] jest zrozumiały, a dokonane przez organy ustalenia potwierdziły, że w sprawie mieliśmy do czynienia z takimi właśnie typowymi operacjami. Ponadto zasady działania aplikacji, przewozu i rozliczenia należności za usługę są łatwo i powszechnie dostępne w internecie, więc wręcz trudno nie uznać ich za powszechnie znane, skoro bez trudu można się z nimi zapoznać.

Zdaniem Sądu nie budzi przy tym wątpliwości, że usługa została wykonana na rzecz i w imieniu skarżącej, o czym świadczy, okazany w trakcie kontroli paragon z kasy fiskalnej na kwotę 9,91 złotych, w nagłówku którego, jako podmiot wystawiający wskazano właśnie skarżącą. Również kierowca udzielił kontrolującym informacji, że "za dokumenty odpowiada firma". Uwzględniając powyższe, w świetle zasad doświadczenia życiowego i zwykłej logiki nie sposób zatem przyjąć, jak wskazuje skarżąca, że to nie ona a J. I. był podmiotem wykonującym w dniu kontroli transport. Co więcej, fakt, że skarżąca na dzień przeprowadzenia kontroli posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...], podważa zarzuty skargi, że skarżąca nie posiadała statusu przedsiębiorcy a wykonywane przez nią czynności nie mają cech działalności gospodarczej. Mając zatem na uwadze, że strona skarżąca jest osobą prawną - spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, dysponującą stosowną licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz wystawiającą pasażerom paragony fiskalne, nie sposób przychylić się do prezentowanego w skardze stanowiska, kwestionującego status skarżącej jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Reasumując, przy wykonywaniu przedmiotowego przewozu przez skarżącą, która posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, niespełnione zostały wymogi wynikające z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera, nie spełniał bowiem kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli poczynionych przez funkcjonariusza Policji. Nie zaistniały również wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Nie doszło bowiem do zawarcia z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani do ryczałtowego ustalenia opłaty za usługę przed rozpoczęciem przewozu. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 u.t.d, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny. W konsekwencji zasadnie organy inspekcji transportu drogowego uznały, że w niniejszej sprawie doszło do przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. w warunkach niespełnienia także przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Zdaniem Sądu, zasadnie nałożono na skarżącą także karę pieniężną w wysokości ośmiuset złotych za brak zgłoszenia w terminie organowi licencyjnemu zmiany danych. Z informacji uzyskanej z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku, wynikało bowiem, że pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie został zgłoszony przez skarżącą do posiadanej przez nią licencji. Tymczasem przepisy ustawy o transporcie drogowym szczegółowo określają zarówno zakres danych, które podlegają zgłoszeniu do licencji, jak również – w przypadku zmiany tych danych, przewidują konieczność ich zgłoszenia w określonym terminie. Jak stanowi natomiast art. 8. ust. 1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. Jednocześnie, zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, dołącza się między innymi:

5) wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:

a) markę, typ,

b) rodzaj/przeznaczenie,

c) numer rejestracyjny,

d) numer VIN,

e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.

Jak wymaga art. 14 u.t.d. przewoźnik drogowy jest przy tym obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił:

1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,

2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8

- nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Stosownie natomiast do art. 14 ust. 2 jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że na skarżącej ciążył obowiązek zgłoszenia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] do posiadanej przez nią licencji w terminie 28 dni od powstania zmiany. Tymczasem już porównanie daty kontroli – [...] października 2019 roku i daty pisma Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...], informującego o braku zgłoszenia ww. pojazdu, czyli [...] grudnia 2019 roku, wskazuje na przekroczenie ujętego w art. 14 u.t.d. terminu 28 dni od dnia powstania zmiany. Uzasadniało to więc wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (l.p. 1.5 załącznika nr 3 do ww. ustawy).

Zdaniem Sądu, zasadnie nałożono na skarżącą także karę za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Przepis ten przewiduje, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Podczas kontroli stwierdzono, że na pojeździe znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia w postaci napisów "[...]", po obu stronach pojazdu na drzwiach, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie na fotografiach znajdujących się w aktach sprawy – k. nr 2 i 3 (którego to ustalenia skarżąca nota bene nie kwestionuje). Tymczasem przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. podkreśla odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiega ich myleniu przez konsumentów. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie stosownej licencji. W związku z tym dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Niewątpliwie celem regulacji z art. 18 ust. 5 u.t.d. było, aby wymienione w tym przepisie pojazdy nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20). Dlatego też umieszczanie na pojeździe napisów "[...]", jest naruszeniem zakazu wynikającego z art. 18 ust. 5 u.t.d. Czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonych na pojeździe oznaczeń za naruszające zakazy z art. 18 ust. 5 u.t.d. jest, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu osób. Takie oznakowanie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego pojazd wykonujący okazjonalny transport drogowy osób. Dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest istotna podniesiona w skardze okoliczność, że "[...]" nie jest nazwą przedsiębiorcy świadczącego przewozy okazjonalne, usługi transportowe, czy usługi taksówkarskie. Zdaniem Sądu oznakowanie pojazdu napisem "[...]" kojarzy się bowiem jednoznacznie z zachętą do pobrania tej aplikacji, celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób (podobnie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/19 i z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1465/20). Nie budzi wątpliwości, że nazwa "[...]" powszechnie i jednoznacznie jest kojarzona ze sposobem zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek. Oznakowanie skontrolowanego pojazdu, jako wykonującego usługę przewozu osób, było przy tym wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. Nie budzi zatem wątpliwości naruszenie zakazu przewidzianego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. W konsekwencji uznać należy, że zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone w trakcie kontroli, przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie prawidłowo wymierzono skarżącej karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, Przewodniczący Wydziału VI, zarządzeniem z dnia 1 marca 2021 r., skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.