Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1559/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del WSA Marek Krawczak Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 86/22 w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z dnia 5 stycznia 2022 r. nr WUP.IXD.5624.9.KKa.2021 w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. Sp. z o.o. w W. na rzecz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 86/22 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z 5 stycznia 2022 r. nr WUP.IXD.5624.9.KKa.2021 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, skarżąca wniosła o zaliczenie w poczet akt postępowania niniejszej sprawy, akta postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. akt I SA/Sz 718/20 oraz I SA/Sz 524/21, I SA/Sz/86/22.

Zaskarżonemu wyrokowi WSA w Szczecinie zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 8 pkt 1) lit a) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: "ustawy o zasadach realizacji programów"), poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji poprzez naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, tj. przeprowadzenie oceny w sposób nierzetelny w związku z tym, że upływ czasu skutkujący dokonaniem ostatniej negatywnej oceny w zakresie możliwości zawarcia umowy z I. był podyktowany koniecznością skorygowania działania Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie, co w konsekwencji powinno prowadzić do zmiany regulaminu oraz zawarcia z I. umowy, na podstawie której projekt zostanie zrealizowany;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 41 ust. 3 i w zw. art. 46 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecnie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji poprzez odmowę zmiany regulaminu Konkursu pomimo zaistnienia ku temu podstaw faktycznych wywołanych działaniem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie oraz braku zaistnienia przesłanek negatywnych do dokonania tej zmiany, jako że przepis art. 41 ust. 3 ww. ustawy zakazuje zmiany regulaminu konkursu do czasu rozstrzygnięcia konkursu oraz tylko w przypadku, gdy mogłoby to naruszać zasadę równego traktowania wnioskodawców, a zatem realia niniejszej sprawy dają możliwość zmiany regulaminu Konkursu, gdyż został on rozstrzygnięty w myśl art. 46 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, a zmiana terminu realizacji Konkursu nie mogłaby w okolicznościach niniejszej sprawy w jakikolwiek sposób wpłynąć na realizację zasady równego traktowania wnioskodawców;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji poprzez naruszenie art. 52 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów, a to przez brak zawarcia umowy o dofinansowanie pomimo tego, że Skarżąca spółka pozytywnie przeszła weryfikację kryteriów Konkursu oraz spełnione zostały wszelkie kryteria wymagane od Skarżącej spółki wynikające z ogłoszenia o Konkursie oraz z regulaminu Konkursu, a do rzekomego uchybienia kryteriów mogło dojść wyłącznie z tego powodu, że konieczne było dwukrotne skorygowanie dokonanej przez Organ oceny kryterium kwalifikowalności, a termin zawarcia umowy przesunął się z powodu upływu czasu związanego z naprawą działania Organu administracji, co implikuje wniosek, że nawet pomimo tego, że środki na realizację projektu są nadal dostępne, to nie może on być zrealizowany z przyczyn, za które Skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 8 pkt 1) lit a) w zw. z art. 52 ust 2 i w zw. z art. 52a ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecnie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji, a to w związku z tym, że Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie nie zawarł ze Skarżącą spółką umowy o dofinansowanie pomimo tego, że spełniała ona wszelkie kryteria udziału w projekcie, a następnie nie dostosowała umowy do nowych okoliczności;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. w zw. z postanowieniami Części V regulaminu Konkursu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji, a to w związku z tym, że dodatkowa ocena wniosku o dofinansowanie, dokonana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 października 2021 r., nie dotyczyła kryteriów wymaganych od beneficjenta projektu, ale dotyczyła obiektywnych okoliczności niezwiązanych z działaniem Skarżącej spółki, a zmiana tych okoliczności była podyktowana upływem czasu związanym z korygowaniem działań Organu administracji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie za podstawę wyroku z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 86/22 przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie. I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: Wczesne wykrywanie oraz rehabilitacja zaburzeń słuchu i mowy wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej w subregionie koszalińskim, w ramach konkursu ogłoszonego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie pełniący rolę Instytucji Pośredniczącej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014– 2020. Pismem z 8 lipca 2020 r. organ poinformował spółkę, że odstępuje od podpisania umowy ze względu na niespełnienie kryterium dopuszczalności nr 3 - Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera.

Spółka złożyła protest, następnie pismem z 28 sierpnia 2020 r. organ poinformował ją o nieuwzględnieniu protestu.

WSA w Szczecinie wyrokiem z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 718/20, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W piśmie z 19 kwietnia 2021 r. organ zawarł definicję "podmiotu ekonomii społecznej" oraz dokonał ponownej weryfikacji statusu wnioskodawcy w oparciu o tę definicję. Organ uznał, że kryterium dopuszczalności nr 3, tj.: Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera nie zostało spełnione i odstąpił od podpisania umowy o dofinansowanie projektu.

Spółka złożyła protest, który rozstrzygnięciem z 1 czerwca 2021 r. nie został uwzględniony. WSA w Szczecinie wyrokiem z 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 524/21 po rozpoznaniu skargi spółki, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z 19 listopada 2021 r. organ poinformował, że podtrzymuje swoją decyzję o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowanie projektu ze względu na brak aktualności i wykonalności kryteriów na podstawie których wydano pozytywną ocenę i rekomendowano projekt do dofinansowania. Zdaniem organu, nie jest możliwe spełnienie przez projekt kryterium dopuszczalności – zgodność wsparcia nr 5, nr 7, nr 8 i nr 9. Wskazane punkty kryterium dopuszczalności – zgodność wsparcia są ze sobą powiązane, bowiem projekt nie zapewni zbadania dzieci z klas pierwszych w rocznikach 2020/2021 (zakończony 25 czerwca 2021 r.) i 2021/2022 (kończy się 24 czerwca 2022 r.). Ponadto projekt miał rozpocząć się najpóźniej 1 września 2020 r. (maksymalny okres czasu realizacji projektu - 31 sierpnia 2022 r.). Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, ponieważ kasator nie przytoczył wprost podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub też podstawy kasacyjnej. Zarzucając Sądowi I instancji "naruszenie przepisów prawa materialnego" kasator nie wskazał żadnej z ustawowych postaci naruszenia każdego z powołanych przepisów prawa, nie zarzucił błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania, czy też błędu podwójnego niezależnego. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości.

W pkt 1., 2., 3., 4. 5. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji "naruszenie przepisów prawa materialnego" wskazując jako przepisy naruszone: "art. 61 ust. 8 pkt 1) lit a) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów; art. 61 ust. 8 pkt 1) w zw. z art 41 ust. 3 i w zw. art. 46 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów; art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów; art. 61 ust. 8 pkt 1) lit a) w zw. z art. 52 ust 2 i w zw. z art. 52a ustawy o zasadach realizacji programów; art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) w zw. z postanowieniami Części V regulaminu Konkursu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów." Naruszenie tych przepisów miało polegać na: "(...) poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; poprzez odmowę zmiany regulaminu Konkursu pomimo zaistnienia ku temu podstaw faktycznych wywołanych działaniem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie; poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji poprzez naruszenie art. 52 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów; poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecnie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji, a to w związku z tym, że Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie nie zawarł ze skarżącą spółką umowy o dofinansowanie pomimo tego, że spełniała ona wszelkie kryteria udziału w projekcie; poprzez brak uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo przez Organ administracji, a to w związku z tym, że dodatkowa ocena wniosku o dofinansowanie, dokonana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 października 2021 r., nie dotyczyła kryteriów wymaganych od beneficjenta projektu, ale dotyczyła obiektywnych okoliczności niezwiązanych z działaniem Skarżącej spółki, a zmiana tych okoliczności była podyktowana upływem czasu związanym z korygowaniem działań Organu administracji."

Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów: "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów." Przepisy te nie wskazują podmiotu oraz warunków otrzymania dofinansowania projektu. Regulacja ta jest zatem przepisem postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniającą przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki spójności obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów.

Zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) ustawy o zasadach realizacji programów, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów. Należy podkreślić, że w ustawie o zasadach realizacji programów ustawodawca inaczej niż w p.p.s.a. nie wskazał, że naruszenie prawa to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył przepisów postępowania dokonując kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na nieuwzględnienie protestu oraz stosując środek określony w ustawie - oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia (art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów), pomimo błędnego wskazania podstawy rozstrzygnięcia - art. 151 p.p.s.a. Oddalenie skargi było konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji, że doszło do naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny. Zastosowanie przez wojewódzki sąd administracyjny środka określonego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka, nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Przepis art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) ustawy o zasadach realizacji programów przewiduje ustawowy środek, który jest wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2) p.p.s.a. stosowanym po zamknięciu rozprawy na etapie wyrokowania. Z tego też powodu zastosowanie tego środka nie może być naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro kasator nie podważył ustalenia, że projekt nie spełnia kryterium dopuszczalności – zgodność wsparcia nr 5, nr 7, nr 8 i nr 9, które są ze sobą powiązane: projekt nie zapewni zbadania dzieci z klas pierwszych w rocznikach 2020/2021 (zakończony 25 czerwca 2021 r.) i 2021/2022 (kończy się 24 czerwca 2022 r.); projekt miał rozpocząć się najpóźniej 1 września 2020 r. (maksymalny okres czasu realizacji projektu - 31 sierpnia 2022 r.), to nie mogły być skuteczne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. O istotnych wątpliwościach można mówić wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne. Przeprowadzenie dowodu (dopuszczenie dowodu) ma formę postanowienia, które zostaje wydane na rozprawie; wpisuje się je do protokołu rozprawy bez spisywania odrębnej sentencji, ponieważ nie przysługuje na nie zażalenie. Postanowienie podlega ogłoszeniu i nie wymaga uzasadnienia. Dopuszczając dowód, sąd powinien wskazać, jakie okoliczności mają nim być stwierdzone. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964, nr 43, poz. 296 ze zm., dalej; k.p.c.) - (art. 106 § 5 p.p.s.a.). Przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, które mają odpowiednie zastosowanie do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. są, między innymi: art. 233 § 1 k.p.c. (Zasada swobodnej oceny dowodów); art. 235 k.p.c. (Zasada bezpośredniości); art. 236 § 1 k.p.c. (Postanowienie dowodowe). W postanowieniu o dopuszczeniu dowodu sąd powinien oznaczyć/wskazać środek dowodowy i fakty, które mają nim zostać wykazane. Postanowienie o przeprowadzeniu dowodu, winno oznaczyć precyzyjnie środek dowodowy, w przypadku dokumentów z podziałem na dokumenty urzędowe i dokumenty prywatne. Gdy sąd administracyjny I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe, winien zaprezentować kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów (odpowiednie stosowanie zasady swobodnej oceny dowodów z art. 233 § 1 k.p.c.), a przede wszystkim przedstawić dodatkowe ustalenia faktyczne dokonane w omawianym trybie w zakresie objętym sprawą administracyjną, których nie dokonał, lub błędnie dokonał organ administracji publicznej.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten stanowi o prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Związanie dotyczy zarówno prawa (związania dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych), jak i ustaleń faktycznych. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. W odniesieniu do ustaleń faktycznych związanie ogranicza dowodzenie określonych faktów stwierdzonych w orzeczeniu prejudycjalnym. Natomiast, według art. 106 § 4 p.p.s.a., fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2021 r., I GSK 1016/21 stwierdził: "Fakty powszechnie znane nie mogą być utożsamiane z faktami znanymi sądowi z urzędu aczkolwiek są ich odmianą. Inny jest bowiem ich przedmiot i sposób zaliczania w poczet materiału dowodowego sprawy. Te pierwsze nie mogą być przedmiotem dowodzenia ale stanowią przez swój charakter i wymiar element stanu faktycznego sprawy, nawet wówczas gdy ani strony nie zwróciły uwagi na nie, jak również wtedy gdy sąd nie zwrócił uwagi stron na ich istnienie i zastosowanie w sprawie." (LEX nr 3331619).

Mając na uwadze powyższe, skoro prawomocne wyroki które zostały wydane w sprawie z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 718/20 oraz z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 524/21 wiążą strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby mogły być one przedmiotem postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z dokumentu urzędowego, a tym bardziej przedmiotem swobodnej oceny dowodów.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, w wysokości 240 zł, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).