Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1146/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 190;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 indeks 10 ust. 2; art. 33 indeks 1; art. 33 indeks 9 ust. 1 i 3;
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 127 par 1; art. 15;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2009 r. Minister Sprawiedliwości (dalej jako Minister) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), cytowana dalej jako r.pr. utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej jako Komisja) z [...] września 2008 r., którą ustalono wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską A. T. (dalej jako skarżący).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą z [...] września 2008 r. Komisja ustaliła, że skarżący otrzymał z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 187 punktów, w związku z czym uzyskał z niego negatywny wynik.

Skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował pytania testowe nr 21, 35, 91, 98, 99,100,102,105,114,139 i 214, zarzucając naruszenie:

1. art. 331 ust. 3 r.pr. poprzez przekroczenie zakresu egzaminu;

2. art. 7 k.p.a. poprzez zamieszczenie w treści egzaminacyjnym pytań błędnie lub niejednoznacznie sformułowanych, budzących wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie;

3. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 339 r.pr. poprzez zamieszczenie przez Zespół Konkursowy w teście egzaminacyjnym pytań, na które możliwe było udzielenie więcej niż jednej odpowiedzi budzących wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie;

4. zasady, że odpowiedź na pytanie powinna wynikać wprost z przepisów prawa i instytucji prawa pozytywnego;

5. art. 339 ust. 3 r.pr. poprzez sformułowanie niejednoznacznych i niezrozumiałych pytań.

Ponadto wskazał na rysujące się w orzecznictwie sądów administracyjnych sprzeczności dotyczące sposobu formułowania pytań.

Minister w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że skarżący uzyskał z testu wyboru 187 punktów, tymczasem zgodnie z treścią art. 339 ust. 3 r.pr. pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów. Organ podkreślił, że rozpoznając odwołanie skarżącego od przedmiotowej uchwały poddano analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i prawidłowość jego przebiegu. Zdaniem Ministra egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół, który został podpisany przez członków Komisji. W ocenie organu odwoławczego również uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podał, że zakres przedmiotowy testu określa art. 331 ust. 3 r.pr., który stanowi, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Z tej przyczyny, ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w kontekście zakresu przedmiotowego testu egzaminacyjnego jest dokonywana poprzez odniesienie treści testu do zakresów prawa, wymienionych w art. 331 ust. 3 r.pr. Z pewnością wszystkie pytania egzaminacyjne, także zakwestionowane przez skarżącego, wchodzą w ustawowy zakres egzaminu, wskazany w art. 331 ust. 3 r.pr.

Minister nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego pytania nr 21. Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "B", oparta na art. 8 k.k. i 18 § 2 i 3 k.k. Skarżący wskazał zaś jako poprawną odpowiedź "A", podnosząc, że odpowiedź na nie wynikała z wykładni art. 18 § 2 k.k. dokonanej przez Sąd Najwyższy, a to oznaczało, że pytanie swoim zakresem wykraczało poza przepisy ustawy o radcach prawnych. Zarzut ten organ uznał za całkowicie chybiony, gdyż pojęcie zamiaru bezpośredniego i ewentualnego należące do podstawowych pojęć z zakresu prawa karnego są wypracowane w nauce prawa karnego, a wiedza na ten temat ma charakter wręcz fundamentalny, podobnie jak pojęć podżeganie i pomocnictwo zawartych w art. 18 § 2 i 3 k.k. Jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie była odpowiedź "B", ponieważ zgodnie z Kodeksem karnym podżeganie nigdy nie może być popełnione z zamiarem ewentualnym i to niezależnie od tego, czy chodzi o zbrodnie, czy o występek.

Organ nie zgodził się także z zarzutem skarżącego dotyczącym pytania nr 35. Na kwestionowane pytanie skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy według klucza odpowiedzi prawidłową była odpowiedź "A", wynikająca a contrario z art. 126 § 3 k.p.k. Odwołujący się podniósł, że pytanie zostało błędnie sformułowane, ponieważ prawidłowa odpowiedź na nie wynikała "a contrario z art. 126 k.p.k.". Odpowiedzi na to pytanie jego zdaniem nie można było wywieść bezpośrednio z przepisów prawa, gdyż oparta była ona na wykładni i wynikała z orzecznictwa oraz judykatury. W odpowiedzi na powyższe organ podał, że z art. 126 k.p.k. w § 3 wynika jednoznacznie, że zażalenie przysługuje tylko i wyłącznie na odmowę przywrócenie terminu i zasada ta nie budzi żadnych kontrowersji ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie. Skoro w § 3 art. 126 k.p.k. ustawodawca wyraźnie wskazał, że zażalenie przysługuje tylko na odmowę przywrócenia terminu, to oczywistym jest, iż na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu zażalenie nie przysługuje. To, że odpowiedź wynikała a contrario z tego przepisu nie oznacza, że pytanie zostało wadliwie skonstruowane. Zaakceptowanie takiej argumentacji skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której musiałby istnieć zakaz formułowania w teście egzaminacyjnym pytań, na które odpowiedź wynikała a contrario z danego przepisu. Organ zauważył przy tym, że wiele regulacji ustawowych, nie tylko Kodeksu postępowania karnego, zasadza się na tym, że ustawodawca wymienia od strony pozytywnej pewien katalog sytuacji, w których konkretna regulacja znajduje zastosowanie, co oznacza, iż w innych sytuacjach - przeciwnych, nie wymienionych w katalogu, regulacja ta nie znajduje zastosowania. Należy ona do głównych technik prawodawcy.

Minister nie podzielił także zarzutów skarżącego dotyczących pytania nr 91 i 98. Skarżący na pierwsze z nich wskazał jako poprawną odpowiedź "C", w sytuacji gdy według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "B", oparta na art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. W odpowiedzi na drugie skarżący wskazał jako poprawną odpowiedź "B", podczas gdy prawidłową według klucza odpowiedzi była odpowiedź "C", oparta na art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 i art. 133 § 3 k.p.c. Skarżący podniósł, że odpowiedzi na te pytania wynikały jedynie z wykładni doktryny i orzecznictwa, co stanowiło naruszenie ustawy o radcach prawnych w zakresie wymogów konstruowania pytań egzaminacyjnych. W opinii organu, powyższe pytania zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, odpowiadający wymogom ustawy o radcach prawnych.

Organ odrzucił jako niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące pytania nr 99. Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A", gdy według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 § 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego pytanie to zostało sformułowane w sposób wadliwy, gdyż sąd może wydać orzeczenie także po przeprowadzeniu rozprawy na posiedzeniu niejawnym, a nie tylko na rozprawie. W kodeksie postępowania cywilnego nie ma przepisu, który jednoznacznie rozstrzygałby kwestię sposobu postępowania z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Ponadto, pytanie jest nieprecyzyjne, gdyż kodeks postępowania cywilnego nie definiuje pojęcia "merytorycznie niezasadny wniosek". Zdaniem organu, wykładnia gramatyczna 168 § 1 k.p.c. jednoznacznie wskazuje tylko na możliwość uwzględnienia wniosku na posiedzeniu niejawnym. Brak jest natomiast przepisu, który pozwalałby oddalić wniosek o przywrócenie terminu na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 §1 k.p.c. w ocenie Ministra nie sposób przyjąć możliwość takiej wykładni, przy której sąd także na posiedzeniu niejawnym mógłby oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i to w sprawie rozwodowej, która podlega rozpoznaniu na rozprawie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego dotyczącym pytania nr 100, brzmiącym:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji:

a) sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,

b) sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,

c) przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku."

Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A". Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 169 § 3 k.p.c., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej. Według art. 130 § 1 k.p.c., jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Skarżący, wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2002, III CZ 140/01 oraz z 13 kwietnia 1965, II PZ 23/65) podał, że pytanie zostało sformułowane w sposób nieprawidłowy, gdyż kwestia, czy niedołączenie apelacji do wniosku o przywrócenie terminu jest brakiem formalnym nie wynika z przepisów prawa, a jedynie z orzecznictwa. Minister Sprawiedliwości argumenty skarżącego uznał za chybione a okoliczność, że w danej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy nie oznacza, że zagadnienie jest kontrowersyjne, czy też przepis niejasny. Jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji, to przewodniczący na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. wzywa ją do usunięcia tego braku formalnego pod rygorem zwrotu wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji jest pismem procesowym. Z kolei, niedołączenie do tego wniosku apelacji stanowi jego brak formalny. Nieusunięcie go w trybie art. 130 § 1 k.p.c. powoduje, że pismu nie można nadać dalszego biegu. Wniosku takiego nie można rozpoznać merytorycznie bez usunięcia tego braku. Idąc tokiem rozumowania odwołującego się należałoby przyjąć, że również brak podpisu na piśmie procesowym nie może być usunięty w trybie art. 130 § 1 k.p.c. albowiem przepis ten wprost takiego braku nie wymienia. Niezależnie od tego odpowiedzi "A" i "B" są oczywiście wadliwe także dlatego, że nie sposób dopuścić możliwość odrzucenia takiego wniosku jako niedopuszczalnego z mocy ustawy (art. 171 k.p.c.), jak również nie sposób dopuścić merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, która nie została dokonana. Ze względu na powyższe wniosek o zaliczenie odpowiedzi "A" jest bezpodstawny.

Organ nie podzielił również stanowisk skarżącego odnośnie pytań nr 102 i 105: Na pytanie nr 102 skarżący udzielił odpowiedzi "A". Według klucza prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 175 k.p.c. Na pytanie 105 skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "C". Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "A", oparta na art. 189 § 3 k.p.c. w zw. z 316 k.p.c. Minister uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego odpowiedzi na te pytania wynikały z powołanych przepisów.

Organ nie podzielił zarzutu skarżącego odnośnie pytania nr 114. Skarżący zaznaczył jako poprawną odpowiedź "B". Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 582 k.p.c. Zdaniem skarżącego na to pytanie można było udzielić dwóch prawidłowych odpowiedzi, gdyż uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w myśl poglądów wyrażonych w orzecznictwie dopuszczalne jest także w trybie wieczysto-księgowym, czyli nieprocesowym. Z uwagi na brak jednoznacznej odpowiedzi wniósł o uznanie udzielonej przez niego odpowiedzi za prawidłową.

Na pytanie nr 139 skarżący udzielił odpowiedzi "C". Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "B", oparta na art. 250 pkt 1 k.s.h. w zw. z art. 252 § 1 k.s.h, zgodnie z którym, prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników przysługuje min. zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom. Stosownie do treści 252 § 1 k.s.h "osobom lub organom spółki, wymienionym w art. 250 k.s.h., przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą." Skarżący wskazał, że zawarte w pytaniu zagadnienie prawne budzi spory w doktrynie i orzecznictwie. Jego zdaniem legitymacja do wytoczenia powództwa przeciwko spółce z o.o. o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą przysługuje także byłym członkom zarządu, ale po wykazaniu przez nich interesu prawnego, że legitymacja taka przysługuje bez względu na wykazanie interesu prawnego oraz, że taka legitymacja byłym członkom zarządu w ogóle nie przysługuje. Skarżący podniósł, że zamieszczanie w teście pytań, na które odpowiedź nie wynika z przepisów prawa, ale z podglądów doktryny i orzecznictwa, w których nie wypracowano jednolitego stanowiska, narusza wymogi ustawy o radcach prawnych w zakresie konstruowania pytań egzaminacyjnych. Minister nie podzielił argumentacji skarżącego w tym zakresie i uznał, że pytanie zostało sformułowane prawidłowo, a z podanych do niego odpowiedzi tylko jedna była prawidłowa.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu skarżącego odnośnie pytania nr 214. Skarżący zaznaczył jako poprawną odpowiedź "B". Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 13 listopada o dochodach jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 206, poz. 1966 ze zm.), zgodnie z którym źródłami dochodów własnych gminy są wpływy z podatków: od nieruchomości, rolnego, leśnego, od środków transportowych, dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej, od spadków i darowizn, od czynności cywilnoprawnych. Skarżący podniósł, że pytanie dotyczącego podatku tonażowego należy do bardzo szczegółowych, w zasadzie specjalistycznych pytań z zakresu prawa podatkowego i wykracza poza zakres studiów prawniczych oraz ustawowy zakres egzaminu określony w art. 331 ust. 3 r.pr. Tymczasem pytanie to nie dotyczyło podatku tonażowego ale dochodów własnych gminy i w sposób oczywisty mieściło się w pojęciu prawa finansowego.

Na decyzje Ministra skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o uchylenie przedmiotu zaskarżenia w całości, zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 33 ust.3, art. 331 § 1, art. 339 ust. 1, art. 3310 r.pr.;

2. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na przebieg sprawy - art. 7, art. 8, art. 12 ust. 1 i 2, art. 35 § 3, art. 36 §1, art. 77 §1, art.80, art. 107 §3 k.p.a.;

3. zasad, iż:

a. odpowiedź na pytanie powinna wynikać wprost z instytucji i prawa pozytywnego;

b. w teście konkursowym nie mogą znajdować się pytania, na które odpowiedź wynika z doktryny lub orzecznictwa, lub też budzi kontrowersje w doktrynie lub orzecznictwie;

c. w teście konkursowym nie mogą znajdować się pytania, na które prawidłowo można udzielić więcej niż jednej odpowiedzi, lub też żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa;

d. pytania testowe nie mogą mieć formy kazusów;

4. zasad dotyczących konkursu na aplikację radcowską określonych ugruntowanych w orzecznictwie sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił zarzuty sformułowane uprzednio w odwołaniu, kwestionując te same pytania, tj. pytania nr: 21, 35, 91, 98, 99, 100, 102, 105, 114, 139 i 214.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 9 września 2009 r. wyrokiem (sygn. akt VISA/Wa 744/09) uchylił zaskarżoną decyzję, czyniąc to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd podał, że zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego skonstruowania pytań nr: 21, 35, 91, 98, 99, 102, 105, 114 i 214 nie zasługują na uwzględnienie. Uznał natomiast zasadność zarzutów dotyczących pytań o nr 100 i 139 oraz z urzędu stwierdził wadliwość pytania nr 193. Sąd powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że pytania egzaminacyjne powinny być precyzyjne i jednoznaczne, a taka precyzja i jednoznaczność możliwa jest wówczas, gdy poprawna odpowiedź wynika z treści przepisów prawa, nie zaś z ich często niejednoznacznej interpretacji, a ponadto odpowiada wymogom logiki. W ocenie Sądu jest oczywiste, iż kandydat na aplikanta radcowskiego powinien reprezentować szeroki a zarazem podstawowy poziom wiedzy z wymienionych w ustawie dziedzin prawa, którą to wiedzę będzie dopiero pogłębiał w trakcie aplikacji. W związku z tym jako niedopuszczalne należy traktować formułowanie pytań testowych w taki sposób, aby zgodna z kluczem odpowiedź wymagała od kandydata opowiedzenia się po jednej ze stron sporu doktrynalnego lub orzeczniczego. Działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że nieprawidłowo zostało sformułowane również pytanie nr 193, którego treść brzmiała:

"Zgodnie z Ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje:

a) w formie postanowienia,

b) w formie zawiadomienia,

c) bez zachowania formy procesowej, z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie".

W ocenie Sądu, w pytaniu tym żadna z podanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, również wskazana przez organ odpowiedź "A", bowiem nie zawsze zgodnie z Ordynacją podatkową wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje w formie postanowienia. Wyjątki od tej zasady zostały określone w § 5-7 art. 165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60). Skoro zatem, jak twierdzi organ pytanie to dotyczyło zasady, co do formy wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści pytania. Reasumując Sąd stwierdził, że w sytuacji gdy skarżącemu brakowało trzech punktów dla uznania jego wyniku z egzaminu za pozytywny, fakt zakwestionowania prawidłowości sformułowania trzech pytań konkursowych (nr 100, 139 i 193) oznacza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej oceny ich zastosowania przez organ administracji, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - przez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zakwestionowana decyzja Ministra nie naruszała przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza art. 331 i art. 339 ust. 1 i ust. 3 r.pr., które to naruszenie miałoby polegać na sformułowaniu pytań nr: 100, 139 i 193 testu konkursowego na aplikację radcowską w sposób sprzeczny z przytoczonymi przepisami. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ nie zgodził się z poglądem Sądu pierwszej instancji dotyczącym nieprawidłowości pytania nr 100. Podniósł, że zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy w kwestii poruszonej w tym pytaniu nie oznacza automatycznie, że zagadnienie jest kontrowersyjne a przepis niejasny. Powoływane przez Sąd pierwszej instancji orzeczenie Sądu Najwyższego zapadło w odmiennym stanie prawnym, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Wydanie orzeczenia przez Sąd Najwyższy nie oznacza automatycznie, że pojawiło się istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Stwierdził, że w świetle łącznie rozpatrywanych przepisów art. 169 § 3 i art. 130 § 1 k.p.c., a także w świetle pozostałych podanych propozycji odpowiedzi na pytanie nr 100, jedyną poprawną odpowiedzią jest odpowiedź "A". Jeżeli chodzi o pytanie nr 139 to - zdaniem organu - art. 250 k.s.h. wyraźnie wymienia podmioty uprawnione do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników, w tym także m.in. zarząd spółki, członków spółki. Zatem uprawnienie to przysługuje wyłącznie osobom, które w dacie wytoczenia powództwa pełnią funkcję członka zarządu. Na poparcie tego stanowiska organ powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 1 marca 2007 r., wydaną w tej materii. Wspomniana uchwała została wpisana do księgi zasad prawnych, zaś jej treść jest literalnym odzwierciedleniem treści przepisu art. 250 k.s.h. Minister nie zgadzając się z argumentacją Sądu pierwszej instancji odnoszącą się do pytania nr 193 wskazał, że nie zawierało ono zastrzeżenia, że chodzi w nim o wyjątki określone w ustawie - Ordynacja podatkowa. Jakkolwiek art. 165 § 5-7 ustawy Ordynacja podatkowa przewiduje cztery wyjątki od zasady wszczynania postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia, to żaden z tych wyjątków nie został uwzględniony w pytaniu i nie dotyczyła go żadna z sugerowanych odpowiedzi. W tym przypadku Sąd pierwszej instancji doszedł więc do mylnego przekonania, że pytanie nr 193 nie zawierało wyłącznie jednej poprawnej propozycji odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 27/10) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2009 r. (sygn. akt VISA/Wa 744/09) i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Sąd kasacyjny podał, że w zaskarżonym wyroku doszło do zarzuconego naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 339 ust. 1 r.pr. Naruszenie to polegało na niewłaściwym przyjęciu, że pytanie nr 139 nie spełniało wymagań określonych w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Minister niezmiennie wskazywał, że prawidłowa odpowiedź "B" na pytanie nr 139 znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści art. 250 pkt 1 w zw. z art. 252 § 1 k.s.h. Pierwszy z nich stanowi, że prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników przysługuje zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, natomiast w świetle drugiego przepisu - osobom lub organom spółki wymienionym w art. 250 przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. W ocenianym pytaniu przyjęto założenie, że chodzi o legitymację odwołanego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niebędącego jej wspólnikiem, do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. W obu wymienionych przepisach Kodeksu spółek handlowych nie określono natomiast uprawnień takich osób, które po odwołaniu ze składu organów spółki nie są już jej wspólnikami. Sąd kasacyjny podał, że w zależności od rodzaju zastosowanej wykładni tych przepisów, w orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie zaznaczyły się wyraźne rozbieżności na tle istnienia lub braku legitymacji do wytoczenia takiego powództwa przez osoby odwołane ze składu organów spółki, niebędące jej wspólnikami. Przykładowo, stosując wykładnię systemową Sąd Najwyższy w wyrokach z 13 lutego 2004 r. II CK 438/02; z 25 listopada 2004 r. III CK 592/03 i z 15 grudnia 2005 r. II CSK 19/05 przyjmował, że byli członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółki niebędący wspólnikami mają legitymację do wytoczenia powództwa z art. 252 k.s.h. o stwierdzenie nieważności uchwały o odmowie udzielenia absolutorium tym organom za okres, w którym byli ich członkami. W tych orzeczeniach podkreślono, że rezultat wykładni językowej jest tylko wówczas rozstrzygający, gdy nie podważają go wyniki uzyskane w drodze innych metod wykładni. Dając prymat wykładni językowej, w uchwale z 1 marca 2007 r. III CZP 94/06 (OSNC 2007/7-8/95 – nadano jej moc zasady prawnej) Sąd Najwyższy uznał z kolei, że osobie odwołanej ze składu organu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie przysługuje legitymacja do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą (art. 252 § 1 w zw. z art. 250 pkt 1 k.s.h.). Uchwała ta spotkała się w pięciu glosach z wysoce zróżnicowaną oceną, także krytyczną. Trzeba jednak zauważyć, że uchwała ta została podjęta przed egzaminem konkursowym na aplikację radcowską i wyraża wiążące stanowisko Sądu Najwyższego w tej sprawie. Jej skutkiem było usunięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że pytania na egzaminie konkursowym na aplikacje powinny być skonstruowane w sposób możliwie precyzyjny, w szczególności pytania te (oraz podane w nich trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa) powinny być sformułowane w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości. Sposób formułowania pytań testowych nie może także wprowadzać w błąd uczestników konkursu, zaś sposób ich redagowania powinien być tak samo precyzyjny, jak precyzja, której wymaga się od kandydatów na aplikantów (wyrok NSA z 19 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 641/08 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym Sąd podał, że powyższe stanowisko nie oznacza, że niedopuszczalne jest wymaganie od kandydatów na aplikantów znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne. Ważnym jest też uznanie prymatu wykładni logiczno-językowej, która ma pierwszeństwo przed innymi rodzajami wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że inne rodzaje wykładni mogą być stosowane dopiero w sytuacji, kiedy interpretacja w oparciu o wykładnię logiczno-językową okaże się niemożliwa lub doprowadzi do absurdu (argumentum ad absurdum). Sąd kasacyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę powinien kierować się zawartą powyżej oceną prawną. Przy czym wskazał, że dokonanie oceny, co do prawidłowości konstrukcji pytania numer 139 determinowało uznanie stawianych przez kasatora zarzutów naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Konsekwencją tego było stwierdzenie naruszenia przez Sąd prawa procesowego, dochodząc bowiem do przekonania, że organ prawidłowo skonstruował pytanie nr 139 nie można uznać, że uchybił prawu procesowemu nie uznając argumentów skarżącej i nie rozpatrując dostatecznie sprawy.

Natomiast za nieuzasadnione Sąd drugiej instancji uznał zarzuty Ministra, co do pytania nr 100 i 193. Mając powyższe na względzie Sąd kasacyjny podał, że uwzględnienie skargi kasacyjnej w zakresie jednego z pytań – nr 193 oznacza, iż wynik egzaminu konkursowego skarżącego pozostaje negatywny (189 punktów).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 744/09 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 153 i art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny podał, że Sąd pierwszej instancji dokonując oceny zaskarżonej decyzji musi wziąć pod uwagę, że uchwała Sądu Najwyższego z 1 marca 2007 IIICZP 94/06 została podjęta na długo przed egzaminem konkursowym na aplikację radcowską i wyraża wiążące stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie, czy odwołany członek ze składu organu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma legitymację do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników tej spółki sprzecznej z ustawą (art. 252 § 1 w zw. z art. 250 pkt 1 k.s.h.) Skutkiem tej uchwały było usunięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i od kandydatów na aplikantów należy wymagać znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne. Ważnym jest też uznanie prymatu wykładni logiczno-językowej, która ma pierwszeństwo przed innymi rodzajami wykładni.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z [...] marca 2009 r. utrzymująca w mocy uchwałę Komisji z [...] września 2008 r., którą ustalono, że skarżący z egzaminu na aplikacje radcowską otrzymał 187 punktów, wobec czego uzyskał wynik negatywny - dla uzyskania pozytywnej noty wymagane było otrzymanie minimum 190 punktów.

W skardze skarżący zakwestionował pytania nr: 21, 35, 91, 98, 99, 100, 102, 105, 114, 139 i 214.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące wadliwego skonstruowania pytań 21, 35, 91, 98, 99, 102, 105, 114, 139 i 214 nie zasługują na uwzględnienie. Na uwzględnienie zasługują zaś zarzuty skargi dotyczące pytania nr 100. Niezależnie Sąd wziął pod rozwagę z urzędu pytanie nr 193.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Minister był uprawniony do dokonania kontroli uchwały Komisji z [...] września 2008 r., uwzględniając w pełni zasadę dwuinstancyjności przedmiotowego postępowania. Zgodnie z art. 3310 ust. 2 r.pr., od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. W myśl natomiast art. 331 r.pr. Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Uchwała komisji ustalająca wynik egzaminu ma niewątpliwie charakter decyzji administracyjnej, a odwołanie, o którym mowa w przepisie art. 3310 ust. 2 r.pr., jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości miał obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, niezależnie od tego, czy strona podnosiła zarzuty związane z procedurą przeprowadzenia egzaminu konkursowego czy też ich nie podnosiła.

Organ odwoławczy miał zatem obowiązek poddać analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu.

W ocenie Sądu obowiązek ten w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany.

W myśl art. 339 ust. 1 r.pr. egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą odpowiedź kandydat uzyskuje jeden punkt. Natomiast zgodnie z art. 339 ust. 3 r.pr. pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Powyższa regulacja nie przewiduje więc sytuacji, aby prawidłowe mogły być dwie odpowiedzi, a tym bardziej, aby mógł być jednocześnie przyznany punkt za wskazanie jednej z dwóch odpowiedzi spośród trzech wymienionych w pytaniu. Nie ulega również wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania.

Poprawna odpowiedź na testowe pytanie, w zakresie o którym mowa w art. 339 r.pr., musi pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. Zatem należy odrzucić istnienie innej prawidłowej odpowiedzi poza wskazaną przez zespół konkursowy, jeżeli powodowałoby to potrzebę wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Jeżeli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nieopisanej w pytaniu z testu wyboru, bądź wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst i logikę pytania, to znaczy nie jest to na użytek egzaminu odpowiedź prawidłowa. Odpada też w takiej sytuacji zarzut opracowania testu wyboru z naruszeniem przepisów ustawy o radcach prawnych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 339 ust. 1 r.pr. w odniesieniu do pytań testu nr 100. Według klucza odpowiedzi prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 100 była odpowiedź "C", która wynika z przepisów art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. Według oceny Sądu przywołane przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie. Przepis art. 169 § 3 k.p.c. brzmi: "Równocześnie z wnioskiem (o przywrócenie terminu) strona powinna dokonać czynności procesowej". Natomiast w myśl art. 130 § 1 k.p.c. zd. 1 "Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym". O tym, że niedołączenie apelacji jest brakiem formalnym wniosku nie przemawia więc literalne brzmienie art. 169 § 3 k.p.c. To orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło, iż niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań przewidzianych w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien Przewodniczący zarządzić w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c. (tak też 1CZ 238/54 z dnia 18 października 1954 r., OSNCP 1955/2/44 i 2CR 119/58 z dnia 1 września 1958 r., Preis 1960/2/407). W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, budzić może wątpliwość formułowanie tego rodzaju pytań w teście na egzaminie konkursowym na aplikację, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa.

Nie będąc związanym zarzutami skargi Sąd poddał badaniu również pytanie nr 193. W ocenie Sądu żadna z podanych propozycji odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego z treścią pytania. Pytanie to brzmiało: "Zgodnie z Ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje: a/ w formie postanowienia, b/ w formie zawiadomienia, c/ bez zachowania formy procesowej z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie." Według klucza prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na przepisie art. 165 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. W świetle przepisów art. 165 Ordynacji podatkowej nie zawsze jednak wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje w formie postanowienia. Przepisy art. 165 § 5-7 zawierają bowiem wyjątki od tej zasady. Jeżeli więc w pytaniu tym chodziło o tzw. zasadę, co do formy wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, to powinno to znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w treści pytania. Z treści pytania nie wynika jednak, że chodzi w nim o "zasadę". Pytanie zostało w związku z tym sformułowane w sposób niewłaściwy, nie spełniający wymogów art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Zdaniem Sądu - jeśli chodzi natomiast o pozostałe pytania testu zakwestionowane w skardze (nr 21, 35, 91, 98, 99, 102, 105, 114, 139 i 214) - uznać należy, iż zostały one sformułowane w sposób odpowiadający prawu a organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 r.pr., zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytania te oparte były na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.

Na koniec Sąd zobowiązany jest odnieść się do pytania nr 139. Oceniając to pytanie Sąd związany jest oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 kwietnia 2010 r. (II GSK 27/10).

Skarżący uzasadniając zarzut wadliwości sformułowania pytania nr 139 podał, że odpowiedź na nie, nie zawierała się w treści przepisów 250 pkt 1 w związku z art. 252 § 1 k.s.h., których znajomością zdający miał obowiązek się wykazać. W jego ocenie zagadnienie zawarte w przedmiotowym pytaniu nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte ani w orzecznictwie, ani też w doktrynie, wywołując rozbieżności stanowisk.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego Minister w zaskarżonej decyzji wskazał, że prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B", która wynika z przepisów art. 250 pkt 1 k.s.h. w zw. z art. 252 § 1 k.s.h. Przepisy te zawierają katalog osób i organów, które posiadają legitymację do wytoczenia powództwa przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Organ podkreślił, że teza pytania dotyczyła uprawnień w zakresie wytoczenia powództwa przez odwołanego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie będącego jednocześnie wspólnikiem spółki. Odwołany członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie będący jej wspólnikiem nie ma legitymacji do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 1 marca 2007 r., której nadano moc zasady prawnej.

W ocenie Sądu zarzut dotyczący pytania nr 139 jest niezasadny. Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "B’ – nie przysługują" i wynikała ona z podanych w kluczu odpowiedzi przepisów prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że wyraźne rozbieżności na tle istnienia lub braku legitymacji do wytoczenia takiego powództwa przez osoby odwołane ze składu organów spółki, nie będące jej wspólnikami, zostały rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy na długo przed egzaminem, do którego przystąpił skarżący. Sąd Najwyższy w uchwale z 1 marca 2007 r. III CZP 94/06 (OSNC 2007/7-8/95 dał prymat wykładni językowej art. 252 k.s.h. i uchwale tej nadał moc zasady prawnej. Nadanie mocy zasady prawnej oznaczało, że wiąże ona Sąd Najwyższy nie tylko w tej sprawie, w której została podjęta, ale także w innych rodzajowo jednorodnych sprawach. Nadto oznacza to, że inne sądy muszą mieć na względzie to, co Sąd Najwyższy w swojej uchwale orzekł. Skoro Sąd Najwyższy uznał, że osobie odwołanej ze składu organu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie przysługuje legitymacja do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą (art. 252 § 1 w zw. z art. 250 pkt 1 k.s.h.) i uczynił to w marcu 2007 r., to w ocenie Sądu stanowisko to winno być znane kandydatom na aplikacje prawnicze. Za takim podejściem przemawia fakt, że przed podjęciem tej uchwały istniały spory - rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, co do tej materii, a zostały one usunięte właśnie tą uchwałą. Powyższe stanowisko w ocenie Sądu uzasadnia także to, że egzamin konkursowy ma za zadanie i polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego w zakresie m.in. spółek prawa handlowego, ustroju sądów i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy i etyki tego zawodu. Wobec tego skarżący winien mieć wiedzę na temat, czym jest uchwała Sądu Najwyższego, której nadano moc zasady prawnej i na kanwie tej wiedzy winien umieć udzielić prawidłowej odpowiedzi na pytanie 139. Wskazane przez skarżącego poglądy doktryny i orzecznictwa, które wykazywały rozbieżności w powyższej kwestii dowodzą, że skarżący posiadał wiedzę o istniejącym problemie. Wobec tego – pamiętając, że egzamin odbył się w 2008 r., a uchwałę podjęto w 2007 r., winien mieć wiedze o stanowisku Sądu Najwyższego w tym sporze.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie naruszył przepisów postępowania wymienionych w skardze. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył zarzuty i twierdzenia skarżącego, ponownie ocenił poprawność sformułowanych pytań i odpowiedzi, i stanowiska tego nie zmienia nieodniesienie się organu do wszystkich orzeczeń i przykładów wskazanych w odwołaniu. Minister reprezentował zasadniczo stanowisko odmienne od przedstawionego przez skarżącego i swoje poglądy w tym zakresie szczegółowo uzasadnił, odwołując się do stosownych aktów prawnych. Jak wynika też z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem. W ocenie Sądu fakt wydania rozstrzygnięcia, które jest poparte analizą prawną, i które jednocześnie jest niekorzystne dla skarżącego, nie może być też utożsamiany z naruszeniem norm procesowych.

Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W orzeczonej na wstępie uchwale Komisja wskazała, że skarżący uzyskał 187 punktów, na wymagane minimum 190 punktów. Sąd uznał za wadliwe pytania nr 100 i 193, wobec czego skarżący uzyskał z egzaminu 189 punktów. Fakt ten nie spowodował jednak, że skarżący uzyskał wymaganego minimum 190 punktów, dających podstawę do uznania wyniku za pozytywny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.