Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 72/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1, par. 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną i wypłaty odszkodowania z tego tytułu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...]; 2. umarza postępowania administracyjne w sprawach o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną oraz wypłaty odszkodowania z tego tytułu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. dc


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.)- dalej: k.p.a.; art. 129 ust. 1, art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.)- dalej: u.g.n.; Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., znak [...] o:

1.odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną ul. A w Z., oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków , w obrębie [...], jako działka nr 597/1 o pow. 0,8877 ha (część dawnej działki nr 140/40 o pow. 0,9204 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Z., V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...];

2.odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną ul. A w Z., oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków , w obrębie [...], jako działka nr 597/1 o pow. 0,8877 ha (część dawnej działki nr 140/40 o pow. 0,9204 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Z., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2019 r. A.K. wystąpiła do Starosty [...] z żądaniem wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną ul. A w Z.. Jako podstawę zgłoszonego żądania strona wskazała przepis art. 137 u.g.n. oraz wydany, z w sprawie skarżącej, prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2007 r., II SA/Łd 878/07 z którego uzasadnienia wynika, iż w sytuacji braku możliwości zwrotu nieruchomości będącej częścią drogi publicznej, pomimo łącznego zaistnienia przesłanek zwrotu nieruchomości, wymienionych w art. 137 u.g.n., podmiotom uprawnionym przysługuje prawo do wypłaty odszkodowania, bądź do otrzymania takiej ilości ziemi, jaka została przejęta pod ulicę A, z zachowaniem porównywalnej lokalizacji.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.n. Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Wskutek rozpatrzenia zażalenia skarżącej, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego z treści wniosku skarżącej wynika, że żąda ona wypłaty odszkodowania, natomiast kwestionowane postanowienie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Tymczasem na gruncie u.g.n. żądanie ustalenia odszkodowania (art. 129 u.g.n.) jest czym innym niż żądanie wypłaty już ustalonego odszkodowania (art. 132 ust. 3 u.g.n.). Co więcej powoływane przez stronę podstawy prawne odnoszą się do instytucji zwrotu nieruchomości. Wobec powyższego koniecznym jest podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru strony, a następnie rozstrzygnięcie sprawy na podstawie nie budzącego wątpliwości żądania zawartego we wniosku.

Wykonując powyższe zalecenia, Starosta [...] pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. wezwał A.K. do doprecyzowania jej żądania zawartego we wniosku z dnia 28 listopada 2019 r., poprzez wyjaśnienie, czy dotyczy on wypłaty wcześniej ustalonego odszkodowania, ustalenia odszkodowania, czy też zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 20 maja 2020 r. skarżąca wyjaśniła, że wnosi o wypłatę odszkodowania za ziemię przejętą od jej rodziców pod ulice A. Jednocześnie wskazała, że jeżeli wypłata odszkodowania musi zostać poprzedzona ustaleniem wysokości odszkodowania, to wnosi o jego ustalenie, a następnie wypłatę.

Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art.61a §1 i § 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i art. 132 ust. 3 u.g.n. Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Argumentując powyższe organ wskazał, że kwestia ustalenia i wypłaty na rzecz skarżącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już rozstrzygnięta ostateczna decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. Zasadność wydanego rozstrzygnięcia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., II SA/ Łd 332/11 oddalającym skargę A.K.

Kwestionując wydane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuca, iż Starosta [...] nadal nie odniósł się do "faktu nabycia przez nieruchomość prawa do zwrotu" na podstawie art. 137 pkt 1 i pkt 2 u.g.n., to jest z uwagi na zaistnienie przesłanki "zbędności nieruchomości na cel określony w ustawie". Powyższe, w ocenie skarżącej potwierdza uzasadnienie wydanego w jej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2007 r., z którego wynika, że decyzja o nabyciu prawa do zwrotu jest bardzo ważna ze względu na art. 136 ust. 3, art. 136 i art. 216 u.g.n. Tym samym bez uprzedniego wydania takiej decyzji wszystkie decyzje i postanowienia w sprawie, w tym kwestionowane niniejszym zażaleniem są wydane z naruszeniem prawa, w szczególności z art. 7 i art. 77 k.p.a.

Zaskarżonym przedmiotową skargą postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz na podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, to jest art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego stwierdzona w sposób niebudzący wątpliwości okoliczność wcześniejszego rozstrzygnięcia, w drodze pozostającej w obiegu prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej, sprawy A.K. w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stanowi "inna uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, jak również fakt, iż wniosek skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r. zawierał zarówno żądanie ustalenia odszkodowania, jaki i wypłaty odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość, a więc dotyczył dwóch odrębnych instytucji prawnych uregulowanych przepisami u.g.n., zasadnym rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oraz o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.K. podniosła, iż od wielu lat organy administracji publicznej procedujące w jej sprawie nie są w stanie wydać merytorycznej decyzji, co do spełnienia przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 137 u.g.n. Skarżąca ponowiła podnoszoną w toku postępowania administracyjnego argumentacje, co do wiążących organy skutków wydanego w jej sprawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2007 r. Pomimo treści wydanego orzeczenia urzędnicy lekceważą wydany wyrok i nie odpowiadają na pytania skarżącej. Skarżąca nie rozumie dlaczego, pomimo treści tego wyroku w wydanych w sprawie postanowieniach organy wskazują, że sprawa została już rozstrzygnięta i nie można wszcząć postępowania. Natomiast, co do powołanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 maja 2011 r., II SA/Łd 332/11 skarżąca oświadczyła, że nie pamięta tej sprawy i nie posiada tego wyroku, gdyż nie wniosła stosownej opłaty za jego uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga A.K. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi A.K. uczyniła postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowań administracyjnych, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w sprawie ustalenia odszkodowania oraz w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą drogę publiczną ul. A w Z..

Wobec powyższego, Sąd był uprawniony do rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na podstawie wyżej powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.)- dalej: k.p.a.

Stosownie do treści art. 61 §1 k.p.a. postępowania administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Natomiast zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.).

Z treści wskazanego wyżej art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, do których należą: wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną lub niemożność wszczęcia postępowania z jakichkolwiek innych przyczyn. Przy czym przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, co oznacza, ze ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podawanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to w takich sytuacjach organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie, celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i w zależności od wyniku przeprowadzonych czynności, bądź orzec merytorycznie, co do zasadności wniosku, bądź też, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2020 r., II OSK 2579/20; z 14 października 2020 r., II OSK 1622/20; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 714/20; wyrok WSA w Szczecinie z 18 marca 2021 r., II SA/Sz 324/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, iż zawarte w analizowanym przepisie pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże w orzecznictwie sądów ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym pod pojęciem tym należy rozumieć również sytuacje, gdy w tej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przy czym o tożsamości sprawy można mówić w sytuacji, gdy w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego oraz niezmienionego stanu faktycznego. Z powyższego wynika, iż jedną z okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie wydanie w tej samej sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej, czy też prawomocnego orzeczenia sądu (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1982/18; z 6 lipca 2020 r., II OSK 981/20; z 6 lipca 2020 r., II OSK 927/20; z 6 lipca 2020 r, I OSK 3032/19; wyrok WSA w poznaniu z 17 lutego 2021 r., I SA/PO 735/20; wyrok WSA w Olsztynie z 15 lipca 2020 r., I SA/Ol 689/19; wyrok WSA w Krakowie z 7 lipca 2020 r., III SA/Kr 470/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Sąd po przeprowadzonej analizie załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy, w szczególności zakresu czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r., uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki do wydania, w oparciu o przepis art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia odmowie wszczęcia postępowań w sprawie ustalenia odszkodowania oraz w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika bowiem, że objęte przedmiotowym postępowaniem sądowoadministracyjnym postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. było kolejnym postanowieniem wydanym w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r. Jak już bowiem wcześniej wskazano, po wpłynięciu przedmiotowego żądania strony, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 i § 2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji uznając, iż w sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru strony, co pozwoli następnie na rozstrzygnięcie sprawy na podstawie nie budzącego wątpliwości żądania zawartego we wniosku. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na rozbieżność, co do treści żądania skarżącej zawartego we wniosku z dnia 28 listopada 2019 r. (wypłaty odszkodowania) oraz treści wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia (odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania), podkreślając jednocześnie, że wniosek o ustalenie odszkodowania oraz wniosek o wypłatę odszkodowania, to dwie odrębne instytucje prawa uregulowane przepisami u.g.n. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zarówno we wniosku z dnia 28 listopada 2019 r., jak i w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. strona odwoływała się do podstaw prawnych i zagadnień dotyczących kolejnej, regulowanej przepisami u.g.n. instytucji prawa - zwrotu nieruchomości. Powyżej wskazane zalecenia zostały przez Starostę [...] wykonane.

Powyższe wskazuje zatem, że w okresie pomiędzy datą wpływu do Starosty [...] wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r., a datą wydania przez ten organ postanowienia z dnia [...] r., organy administracji prowadziły w sprawie postępowanie polegające kolejno na gromadzeniu dowodów (na co wskazują daty wydruków załączonych do akt administracyjnych sprawy dokumentów), wydaniu rozstrzygnięcia, rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, a wreszcie na ustalaniu (w wyniku uchylenia wydanego w sprawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r.) rzeczywistego przedmiotu i zakresu żądania skarżącej. Oznacza to, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do oczywistego naruszenia przez organy obu instancji art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślenia w tym miejscu raz jeszcze bowiem wymaga, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest dla wstępnego etapu oceny wniosku. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy, prowadzenia ustaleń, co do treści, czy też zakresu żądania, czy tez gromadzenia dowodów, a istnienie braku podstawy do prowadzenia postępowania jest możliwe do stwierdzenia "na pierwszy rzut oka", po wstępnej analizie wniosku.

Tym samym w ocenie Sądu, mając na uwadze zakres i charakter czynności procesowych przeprowadzonych przez organy w niniejszej sprawie uznać należy, że wniesienie przez skarżącą wniosku z dnia 28 listopada 2019 r. skutkowało de facto wszczęciem postępowań administracyjnych w sprawach o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną – gminną ul. A w Z. (dz. Nr 597/1 o pow. 0,8877 ha), które to postępowania, z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość, winny zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r. jest tożsama z sprawą rozstrzygnięta poprzednio w sposób ostateczny decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną – gminną ul. A w Z. (dz. Nr 597/1 o pow. 0,8877 ha). Decyzja ta była przedmiotem skargi wniesionej przez A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., II SA/Łd 332/11 skargę oddalił. Wobec powyższego wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r. postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, na podstawie powołanego art. 105 § 1 k.p.a., stosownie do wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Co więcej powołany wyżej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 maja 2011 r. skutkuje stwierdzeniem, że kwestia możliwości ustalenia na rzecz skarżącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość posiada przymiot powagi rzeczy osądzonej, wiążącej nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a.). W konsekwencji stwierdzenia braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania nie było także podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Reasumując Sąd stwierdza, że procedujące w sprawie organy administracji publicznej obu instancji zasadnie uznały, że z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie tożsamego, z zawartym we wniosku z dnia 28 listopada 2019 r., żądania skarżącej o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną – gminną ul. A w Z., co nastąpiło na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., brak jest możliwości ponownego rozstrzygania w sprawie ustalenia tego odszkodowania, a w konsekwencji procedowania w sprawie jego wypłaty. Jednakże z uwagi na zakres i charakter czynności procesowych podjętych przez organy, po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r., świadczących w ocenie Sądu o prowadzeniu de facto postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony, organy winny orzec o umorzeniu na postępowań w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 105 § 1k.p.a., a nie odmówić wszczęcia tych postępowań na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r.

Jednocześnie stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowania administracyjne w sprawie o ustalenie odszkodowania oraz w sprawie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość stanowiącą drogę publiczną – gminną ul. A w Z. (dz. Nr 597/1 o pow. 0,8877 ha), zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 28 listopada 2019 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Powyżej powołany przepis stanowi przeniesienie na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Orzeczenie sądu wydane na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. zastępuje zatem rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

W przedmiocie zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a.

dc