Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1346/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3 w zw.2  art. 148
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia NSA Magdalena Jankowska - Szostak, Anna Moskała, Protokolant Katarzyna Kiermacka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O (dalej jako Kierownik BP ARiMR w O lub organ I instancji) postanowieniem z dnia (...) r., Nr (...), działając na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.), odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia (...) r., Nr (...), o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia (...) r. TG (dalej jako strona lub skarżący) zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją podnosząc, iż w dniu (...) r. na spotkaniu osobistym w siedzibie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W (dalej jako Kierownik BP ARiMR we W), organ ten ujawnił stronie istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia (...) r., nieznane organowi, który wydał decyzję. Dowodami tymi są:

- akta postępowania administracyjnego w sprawie zmiany treści wpisu skarżącego, przekazane dnia (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we W do WSA;

- wydana stronie w dniu (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we W potwierdzona kopia formularza wniosku B G z dnia (...) r. o zmianę treści jej wpisu, ze skreśleniem słowa "zamieszkania" przy adresie T G , na podstawie którego ktoś nieustalony po dniu (...) r. (zapewne w (...) r.) zmienił treść wpisu T G w ewidencji producentów w zakresie wskazania miejsca jego zamieszkania z "W" na "O".

Podejmując opisane rozstrzygnięcie Kierownik BP ARiMR w O wskazał w pierwszej kolejności na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, po czym przedstawił regulacje odnoszące się do instytucji wznowienia postępowania. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w realiach niniejszej sprawy strona w swoim wniosku z dnia (...) r. powołała się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu I instancji w sprawie zachowano przesłankę podmiotową, gdyż skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie, w której jest stroną, jak również powołał się on określoną przepisami prawa przesłankę wznowienia postępowania. Niemniej w ocenie organu I instancji nie można już jednak uznać, iż zawarta we wniosku z dnia (...) r. przesłanka, została zgłoszona w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, za którą to skarżący uznał ujawnienie w dniu (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we W istotnych dla sprawy nowych dowodów w postaci akt postępowania administracyjnego w sprawie zmiany treści wpisu skarżącego, potwierdzonej kopii formularza wniosku B G z dnia (...) r. o zmianę treści jej wpisu, ze skreśleniem słowa "zamieszkania" przy adresie T G , na podstawie którego ktoś nieustalony po dniu (...) r. zmienił treść wpisu skarżącego w ewidencji producentów w zakresie wskazania miejsca jego zamieszkania z "W " na "O ".

Zdaniem Kierownika BP ARiMR w O odnośnie przywoływanych akt postępowania (sprawa nr...), strona nie dochowała terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., gdyż z dostarczonego przez stronę spisu akt sprawy wynika, iż T G znał okoliczności sprawy dużo wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku z dnia (...) r. Podobnie rzecz się ma względem wniosku B G z dnia (...) r. o zmianę treści jej wpisu, ze skreśleniem słowa "zamieszkania" przy adresie T G. Na wskazanym dokumencie z dnia (...) r. widnieje podpis skarżącego, co też oznacza, iż musiał być stronie znany już w (...) r. Poza tym nie można go uznać jako dowód istniejący w dniu wydania decyzji z dnia (...)r., nieznany Kierownikowi BP ARiMR w O , zważywszy na fakt, iż B G złożyła wskazany dokument w Biurze Powiatowym ARiMR w O.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. W jego treści wskazał, iż wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jest zasadne z uwagi na fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, wykazane nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania objętej wnioskiem o wznowienie decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Skarżący podniósł, iż Kierownik BP ARiMR użył jako dowodu w sprawie zapisu o miejscu zamieszkania T G w O . Na podstawie tych "fałszywych" dowodów Kierownik BP ARiMR w O błędnie przypisał sobie właściwość miejscową w sprawie skarżącego. Zdaniem strony, aktualnie, w oparciu o nowoujawnione dowody Kierownik może obecnie ustalić, iż zapis w ewidencji o "wykreśleniu" skarżącego z ewidencji oparty jest na decyzji nieważnej z dnia (...) r., która od dnia jej wydania nie wywołała żadnych skutków prawnych, a zapis o zmianie jego miejsca zamieszkania z "W " na "O" oparty jest na skreślonym zapisie w formularzu wniosku innej osoby - formularza wniosku, który nie mógł wywołać i nie wywołał żadnych skutków prawnych dla skarżącego.

Zdaniem strony Kierownik BP ARiMR w O nie miał w dniu (,...). dostępu do prawdziwych dowodów w sprawie wpisu skarżącego, tj. do akt postępowania administracyjnego wszczętego przez właściwego miejscowo dla skarżącego Kierownika BP ARiMR we W na wniosek T G z dnia (....) r. w sprawie zmiany treści wpisu wnioskodawcy w ewidencji producentów. Bez dostępu do tych akt Kierownik nie mógł zaś ustalić, iż to postępowanie administracyjne nadal się toczy. Zdaniem strony brak dostępu do tych akt wynikał z tego, iż były one "nielegalnie" przetrzymywane przez G P od (...) r. do dnia (...) r. Zdaniem strony okoliczność prowadzenia postępowania w sprawie zmiany treści wpisu T G została ujawniona w dniu (...) r., kiedy to Kierownik BP ARiMR we W ujawnił skarżącemu, że akta tego postępowania do niego w końcu dotarły.

Za nowoujawnioną okoliczność skarżący uznał także fakt, iż wpis T G w zakresie wskazania jego miejsca zamieszkania sfałszowano w oparciu o skreślony zapis we wniosku B G, co też potwierdza formularz wniosku B G, którego nie było w aktach sprawy w (...) r. Dalej skarżący podniósł, iż gdy w (...) r. "składał swój podpis na formularzu wniosku B G, był to częściowo wypełniony dokument prywatny. Dopiero gdy B G złożyła ten dokument Kierownikowi BP, a Kierownik poświadczył fakt złożenia pieczęcią urzędową i podpisem uprawnionej osoby, formularz ten stał się dokumentem urzędowym - częścią akt administracyjnych w sprawie B G. Gdy poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię tego dokumentu wydał T G Kierownik BP we W, informując go, iż właśnie w oparciu o ten dokument sfałszowano wpis TG , dopiero wówczas formularz stał się dokumentem urzędowym - stał się dowodem w sprawie sfałszowania wpisu T . Sprawę tego fałszerstwa bada obecnie Prokurator".

Skarżący wniósł także o wyłączenie z tego postępowania oraz wszystkich innych postepowań B S wywodząc, iż pozostaje on ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, a ponadto zeznawał on jako świadek w postępowaniu karnym, w którym było rozstrzygane zagadnienie wstępne w sprawie płatności dla jego córki. Wniósł także o udostępnienie akt tego postępowania przed wydaniem rozstrzygnięcia podnosząc, iż pomimo jego wniosku organ I instancji tego zaniechał.

W trybie ustawy o ochronie danych osobowych skarżący wniósł także o udostępnienie mu przez organ wszystkich posiadanych przez niego dokumentów zawierających jego dane osobowe, a dotyczących inicjowanych przez organ postępowań karnych w sprawie T G.

Wreszcie skarżący wniósł, aby we wznowionym postępowaniu organ zidentyfikował stronę postępowania jako rolnika wpisanego w ewidencji producentów pod konkretnym numerem EP ustalając, iż postępowanie w sprawie zmiany treści tego wpisu wszczęte przez Kierownika BP ARiMR we W na wniosek strony z dnia (...) r. nadal się toczy, bo nie zostało ono zakończone ważną decyzją wydaną w pierwszej instancji. Wniósł też, aby we wznowionym postępowaniu organ zidentyfikował stronę postępowania jako rolnika, który zgłosił organom Agencji swoje ostatnie (stałe od maja (...) r. miejsce zamieszkania na urzędowym formularzu, z podaniem jego numeru EP.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W (dalej jako Dyrektor OR ARiMR we W, organ II instancji lub organ odwoławczy) postanowieniem z (...) r., Nr(...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej jako ustawa o ARiMR) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia (...) r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na to, że oprócz zażalenia, stanowiącego przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia, w dniu (...) r. skarżący złożył do Dyrektora OR ARiMR we W , za pośrednictwem Kierownika BP ARiMR w O , wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Kierownika BP ARiMR w O z dnia (...) r., Nr (...)_ o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Kierownika BP ARiMR w O z dnia (...) r. (autor wskazuje omyłkowo datę (...) r.) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przez skarżącego. Oba podania zawierają żądanie wycofania z obrotu prawnego decyzji z dnia (...) r., Nr (...) , w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W tej sytuacji, odnosząc się do żądań strony zastosowania dwóch odrębnych trybów postępowania w celu wyeliminowania tego samego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, Dyrektor OR ARiMR we W – odwołując się do poglądów judykatury - stwierdził, iż tryb odwoławczy ma w przepisach k.p.a. pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym m. in. stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż obliguje do ponownego rozpoznania całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko rozstrzygnięcia w kontekście enumeratywnie wymienionych podstaw stwierdzenia nieważności. W konsekwencji tego, jako organ właściwy do rozpatrzenia obydwu opisanych wyżej żądań wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia z dnia (...) r. nie uruchomił w rozpatrywanym przypadku odrębnego postępowania nadzwyczajnego, o którym mowa w art. 156 k.p.a., a wnioski zawarte w podaniach strony poddał analizie w toku postępowania zażaleniowego przeprowadzonego przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia.

W dalszej części organ II instancji przywołał regulacje kształtujące instytucję wznowienia postępowania administracyjnego, po czym uznał, iż w rozpatrywanej sprawie została zachowana przesłanka podmiotowa i przedmiotowa bowiem wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie, w której jest stroną i wskazał jakie przyczyny stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Jednak już dokonana analiza nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie dochowano terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W niniejszym kontekście organ odwoławczy zauważył, że strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (podobnie wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97). Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli zaś uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (por. wyrok NSA z 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 2802/97).

W niniejszej sprawie jakkolwiek wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu (...) r., a jako datę w której strona dowiedziała się o nowych dowodach nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności wnioskodawca wskazał dzień (...) r., to jednak Dyrektor OR ARiMR we W nie dał wiary twierdzeniu, że T G dowiedział się o istnieniu dowodów, wskazywanych przez niego jako przesłanka wznowieniowa, dopiero w oznaczonym przez niego podczas spotkania w siedzibie Kierownika BP ARiMR we W. Dowody bowiem, o których istnieniu jakoby wcześniej strona nie wiedziała, stanowią przede wszystkim dokumenty sporządzane i podpisywane przez skarżącego oraz pisma sporządzane przez organ doręczane stronie. Precyzując - "akta postępowania administracyjnego w sprawie zmiany treści wpisu skarżącego, przekazane w dniu (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we Wrocławiu, do WSA we W " obejmują:

- dokumenty sporządzone przez skarżącego, tj.: wnioski o wpis do ewidencji producentów z dnia (...) r., (...) r., (...) r., (...) r., wnioski o wznowienie postępowania z dnia (...) r., (...) r., (...) r., wniosek z dnia (...)_ r., odwołanie z dnia (...) r., skargę z dnia (...) r.;

- dokumenty sporządzone przez organy ARiMR i doręczone stronie: zaświadczenie z dnia (...) r., informację z dnia (...) r., decyzję z dnia (...) ., zawiadomienie z dnia (...) r., informację z dnia (...) r., decyzję z dnia (...) r., decyzję z dnia (...) r., decyzję z dnia (...) r., postanowienie z dnia (...) r., pismo z dnia (...) r., pismo z dnia (...) r., pismo z dnia (...) r., postanowienie z dnia (...) r., pismo z dnia (...) r., informację z dnia(...) ., postanowienie z dnia (...) r., pismo z dnia (...) r. Ostatni z ww. dokumentów datowany jest na (...) r., a więc na dwa i pół miesiąca przed datą, w której – jak dowodzi skarżący - dowiedział się o istnieniu wymienionych wyżej dowodów. Oznacza to więc, iż zasadnie organ I instancji przyjął, iż o istnieniu tych dokumentów strona wiedziała w terminie wcześniejszym niż 1 miesiąc przed złożeniem przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.

Odnosząc się z kolei do drugiego ze wskazanych przez stronę "dowodów" – tj. wniosku B G o zmianę treści wpisu w ewidencji producentów organ odwoławczy wskazał, iż także w tym przypadku nie można podzielić zasadności twierdzenia jakoby o istnieniu tego dowodu skarżący dowiedział się także w dniu (...) r. Twierdzenie takie jest z gruntu nieprawdziwe, bowiem na wymienionym formularzu, opatrzonym datą (...) r., istnieje podpis skarżącego, jako współmałżonka B G wyrażającego zgodę na dokonanie wpisu w ewidencji producentów. Zdaniem organu II instancji przyjąć zatem trzeba, że o istnieniu opisywanego dokumentu skarżący wiedział więc już w dniu(...) Organ odwoławczy wskazał, że dla skuteczności prawnej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, strona musi wykazać poprzez udowodnienie, a nie tylko uprawdopodobnienie, iż o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia dowiedziała się nie później niż na 1 miesiąc wstecz od wniesienia podania. W niniejszej sprawie, przedstawione przez skarżącego argumenty oraz dokumenty dołączone do wniosku o wznowienie postępowania nie dowodzą, a wręcz zdaniem organu orzekającego w drugiej instancji uzasadniają twierdzenie o niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Niezależnie od wyżej przedstawionego stanowiska organ odwoławczy zauważył również, że z treści wniesionych przez skarżącego podań dotyczących wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych z tytułu płatności rolnośrodowiskowych, wynika bezspornie, iż zamiarem strony jest podważenie właściwości miejscowej organu orzekającego w sprawie ustalenia tych kwot i co za tym idzie wyeliminowanie kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego.

Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, iż kwestia prawidłowości określenia właściwości Kierownika BP ARiMR w O do wydania decyzji z dnia (...) r. o ustaleniu kwot nienależnie pobranych z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt była już przedmiotem, wszczętego z wniosku skarżącego, postępowania przed organami ARiMR i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W przy czym zarówno organy orzekające, jak i Sąd, nie dopatrzyły się przy wydawaniu tej decyzji nieprawidłowości i nie stwierdziły konieczności wyeliminowania tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego.

W odniesieniu do zamiarów strony, wyrażonych we wniosku o wznowienie postępowania, polegających na podważaniu właściwości organu do wydania decyzji będącej przedmiotem żądań skarżącego, organ odwoławczy wskazał także na brak związku, wskazywanych przez stronę "nowoujawnionych dowodów" z treścią kwestionowanej decyzji z uwagi na fakt, iż postępowania w sprawach wpisu do ewidencji producentów nie mają związku z postępowaniem w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych, o ile bowiem pierwsze z wymienionych mają na celu usankcjonowanie w ewidencji danych osobowych deklarowanych przez producenta, o tyle postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych prowadzi do ustalenia przez organ wysokości tych kwot na podstawie wydanych decyzji administracyjnych i wielkości wypłaconych środków. Postępowanie takie wszczynane jest na podstawie przepisów art. 29 ustawy o ARiMR i może dotyczyć również osób, które nie zostały wpisane do ewidencji producentów rolnych. Taki ewidentny brak związku okoliczności wskazywanych jako podstawa do wznowienia postępowania z treścią kwestionowanej decyzji, może być także powodem odmowy wznowienia postępowania, co też znajduje swoje uzasadnienie w powołanym w decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądach piśmiennictwa.

Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wydane w pierwszej instancji postanowienie zostało podjęte przy udziale B S, którego wyłączenia się domagał, a okoliczność ta została pominięta przez organ odwoławczy. Podobnie też organy zignorowały wniosek skarżącego o przeprowadzenie rozprawy w celu ustalenia czy niniejszy pracownik powinien się wyłączyć z postępowań prowadzonych wobec skarżącego.

Dalej w skardze wskazano, iż zaskarżone postanowienie zostało wysłane do T G zamieszkałego w O podczas gdy stroną postepowania jest T G i, zamieszkały od (..) r. we W wpisany w ewidencji producentów pod numerem (...) Stąd zaskarżone postanowienie jak i je poprzedzające są nieważne na mocy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Skarżący podniósł także, iż Kierownik BP ARiMR w O nie był organem właściwym w sprawie wydania decyzji w sprawie zwrotu płatności, której uchylenia we wznowionym postępowaniu domaga się, gdyż z przedłożonego spisu akt wynika, iż nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w sprawie zmiany treści wpisu skarżącego w ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Skarżący kolejny raz wskazał, iż w dniu (...) r. po raz pierwszy uzyskał informację o dokumencie, na podstawie którego "sfałszowano" wpis strony w ewidencji producentów zmieniając informację o miejscu jego zamieszkania z "W " na "O ". Wcześniej Kierownik nie poinformował strony o dokonaniu zmiany tego zapisu, choć zdaniem strony był do tego zobowiązany. Nadto skarżący wywiódł, iż nie mógł wcześniej zapoznać się z wnioskiem B G o zmianę treści wpisu w ewidencji producentów, gdyż nie wiedział czy B G wniosek ten złożyła. Skarżący podniósł przy tym, iż niniejszy wniosek w chwili złożenia na nim podpisu był w istocie dokumentem wyłącznie prywatnym, a nie urzędowym.

Skarżący nie zgodził także z twierdzeniem skarżonego organu, iż wskazywane przez niego dowody nie mają związku z postępowaniem w sprawie zwrotu płatności wywodząc, iż na mocy art. 5 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o ewidencji producentów organ zobowiązany jest zastosować dane (poprawne dane) z ewidencji producentów wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy do zidentyfikowania strony postępowania w sprawie zwrotu płatności, a dane te powinny być zastosowane do poprawnego ustalenia organu właściwego miejscowo dla T G zamieszkałego od (...) r. we W . Zasadne jest zatem wznowienie postępowania dla zbadania nowoujawnionych okoliczności i dowodów, przy zbadaniu zasadności wyłączenia ze sprawy B S .

Wreszcie skarżący podniósł, iż Kierownik BP ARiMR we W uznał już zasadność skarg T G , bowiem wydał w (...) r. decyzję w sprawie przyznania płatności za (...) r., a więc uznał się za wyłącznie właściwy miejscowo od (...) r. dla skarżącego. Zdaniem strony organ formalnie uznał zarzuty strony, co do sfałszowania wpisu strony, za okoliczności udowodnione, bo w następstwie tego uznał te okoliczności za okoliczności nie mające znaczenia w sprawie.

Zdaniem strony postępowanie w sprawie zwrotu płatności i postępowanie w sprawie wpisu w ewidencji tego samego rolnika mają taki związek, iż w jednym czasie tylko jeden Kierownik BP może być organem właściwym miejscowo dla takiego rolnika.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

W pismach procesowych z dnia (...) r. i (...) r. skarżący po raz kolejny wskazał, iż organy ARiMR zobowiązane są do zidentyfikowania strony postępowania w sprawie zwrotu płatności według indywidualnego, nadanego dożywotnio numeru identyfikacyjnego EP, pod którym rolnik taki jest wpisany. Tymczasem w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienia postępowania organ w sposób nieuprawniony i sprzeczny ze stan rzeczywistym przyjął za miejsce zamieszkania skarżącego O a nie W . Skarżący wniósł o przeprowadzenie przez tut. Sąd dowodów ze wskazanych przez niego dokumentów na okoliczność potwierdzenia zasadności twierdzenia skarżącego, iż od (...) r. miejscem zamieszkania skarżącego jest W i podlega on właściwości Kierownika BP ARiMR we W , w tym m.in. raportów z kontroli wniosku o wpis do ewidencji producentów sporządzonych po (,...) r.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia (...) r. skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł m.in. również o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Kierownika BP ARiMR we W z dnia(...) . o odmowie wyłączenia z postępowania J S i G P oraz pisma informacyjnego z dnia (...) r.

W trakcie posiedzenia niejawnego w dniu (..) r. Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe skarżącego zawarte w skardze z dnia (...) r., jednocześnie oddalając wnioski dowodowe skarżącego zawarte w pismach procesowych z dnia (...)

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na początku rozważań należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Dyrektora OR ARiMR we W z dnia (...) r., Nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika BP ARiMR w O z dnia (...) r., Nr (...)_ o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia (...) r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przez skarżącego z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

W kontekście powyższego należy na wstępie wskazać, że postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego służącym do wzruszania decyzji ostatecznych. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienia.

Powyższe powoduje, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych, czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., oraz czy podane zostały ustawowe przyczyny wznowienia wskazane w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Jedynie pozytywne ustalenie w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania wpierw co do potwierdzenia istnienia podanej przyczyny wznowienia oraz w dalszej kolejności co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie zatem na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, że wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania, został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a., bądź też nie wskazano w nim ustawowych podstaw wznowienia skutkuje obowiązkiem wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności.

Zdaniem Sądu w badanej sprawie pozostaje poza wszelką wątpliwością, że wniosek skarżącego z dnia (...) r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że niniejszy przepis, ani żaden inny przepis dotyczący wznowienia postępowania - nie zawierają szczególnych unormowań co do sposobu w jaki ma zostać wykazane zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowieniu postępowania. Okoliczność ta powinna być udowodniona z zachowaniem ogólnych reguł prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, w tym z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów przez organ. To jednak na stronie wnoszącej podanie o wznowienie postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tak aby możliwe było ustalenie, że podanie pozostało złożone z zachowaniem terminu jednego miesiąca od tej daty. Dopiero po ustaleniu daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ winien przedstawić swoje stanowisko co do kwestii zachowania terminu, które to stanowisko powinien poprzeć stosowną argumentacją zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, dokonując przy tym swobodnej oceny dowodów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1712/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 325/2008; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2014/15, wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2343/14). Zatem przyjąć trzeba a contrario, iż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, o której mowa w art. 16 k.p.a.

W realiach badanej sprawy skarżący swój wniosek z dnia (...) r. o wznowienie postępowania uzasadnił tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności wykazane nowymi dowodami, istniejącymi w dniu wydania decyzji, które nieznane były organowi. Jak podaje skarżący za takie uznał ujawnione mu w dniu (...) r. w siedzibie Kierownika BP ARiMR we W dokumenty w postaci:

- akt postępowania administracyjnego w sprawie zmiany treści wpisu skarżącego, przekazane w dniu (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we W do WSA we W ;

- wydaną skarżącemu w (...) r. przez Kierownika BP ARiMR we W potwierdzoną kopię formularza wniosku B G z dnia (...) r. o zmianę treści jej wpisu, ze skreśleniem słowa "zamieszkania" przy adresie T G, na podstawie którego ktoś nieustalony po dnia (...) r. (zapewne w ....) zmienił treść wpisu skarżącego w ewidencji producentów w zakresie wskazania jego miejsca zamieszkania z "W " na "O ".

Do wniosku skarżący dołączył spis dokumentów przekazanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą T G oraz wniosek o wpis do ewidencji producentów z dnia (...) r. Jednakże w świetle przywołanych wyżej regulacji obowiązkiem skarżącego, domagającego się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia (...) r., Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt było nie tylko wskazanie okoliczności, umożliwiających zainicjowanie takiego postępowania, ale również wykazanie daty powzięcia informacji o przyczynie wznowienia, zaś rolą organu, będącego adresatem wniosku o wznowienie postępowania, było w pierwszej kolejności ustalenie, czy ww. termin został zachowany.

Zdaniem Sądu w realiach badanej sprawy organ zasadnie odmówił wznowienia niniejszego postępowania z uwagi na brak udowodnienia przez skarżącego zachowania miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W tym kontekście przede wszystkim trzeba wskazać, iż w żadnej mierze skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających podnoszoną przez niego samą okoliczność spotkania mającego miejsce w siedzibie Kierownika BP ARiMR we W w dniu (...) r. oraz powzięcia w jego trakcie dopiero informacji o dokumentach przekazanych wraz z jego skargą z dnia (...) r. na bezczynność Kierownika BP ARiMR w przedmiocie zakończenia decyzją administracyjną postępowania administracyjnego z wniosku z (...) r.

i w zakresie niedopełnienia obowiązków służbowych przez Kierownika BP ARiMR. Takich dowodów skarżący nie przedstawił również na etapie składania zażalenia, wywodzenia skargi do tut. Sądu czy też w toku jego postępowania, przy składaniu wskazanych w części historycznej pism procesowych.

Nadto nie sposób przyjąć, iż o wniosku B G o wpis do ewidencji producentów z dnia (...) r. oraz jego treści skarżący dowiedział się dopiero również w dniu (...) r. w sytuacji, gdy niniejszy wniosek podpisał własnoręcznie jako współmałżonek wnioskodawcy. Złożenie przez skarżącego podpisu na niniejszym egzemplarzu pozwala na przyjęcie, iż o jego istnieniu wiedział co najmniej już w dniu podpisu przez wnioskodawcę – tj. w dniu (...) r. oraz w dniu jego wpływu do siedziby Biura Powiatowego ARiMR w O – tj. w dniu (...) r.

W zaistniałych zatem okolicznościach nie sposób przyjąć, iż skarżący udowodnił, iż o powyższych dowodach dowiedział się nie wcześniej niż na jeden miesiąc przed złożeniem przedmiotowego wniosku o wznowienia postępowania. Dla skutecznego zaś wniesienia podania o wznowienie niezbędnym jest to, aby strona udowodniła moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tak rygorystycznie pojmowana dopuszczalność skorzystania z niniejszej instytucji wynika z tego, iż stanowi ona nadzwyczajny tryb wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wywołującej już skutki prawne, stanowiąc swoisty wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, która to ma fundamentalne znaczenie nie tylko w sferze administracyjnego prawa procesowego, ale również w szerszym kontekście zapewnienia poczucia pewności prawa.

Z powyższych względów zasadnie organy na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 k.p.a. odmówiły wznowienia postępowania. W sytuacji bowiem, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że wniosek został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a., koniecznym jest wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Z tych też powodów podnoszone przez skarżącego okoliczności co do wadliwości wydania decyzji z dnia (...) r., w tym oscylujące wokół kwestionowania właściwości Kierownika BP ARiMR w O z uwagi na przyjęcie niewłaściwego miejsca zamieszkania nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie skoro nie podlegają one rozważeniu w etapie wstępnym postępowania w przedmiocie wznowienia. Pozostawały także bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie Sądu, który dokonywał oceny działalności organów w kontekście oceny terminowości wniesienia podania o wznowienie, a nie zasadności argumentacji podnoszonej względem prawidłowości decyzji kończącej postepowanie objęte wnioskiem o wznowienie.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze oraz przedłożonych pismach procesowych argumentów sformułowanych względem zaniechania wyłączenia wskazanych przez skarżącego pracowników należy wyjaśnić, iż Sąd w składzie rozstrzygającym podziela stanowisko, że "złożenie wniosku o wyłączenie konkretnej osoby, zatrudnionej w urzędzie obsługującej dany organ administracji, niezależnie od trafności argumentacji we wniosku podniesionej, powinno skutkować jego załatwieniem w formie postanowienia. Postanowienie takie, pomimo jego niezaskarżalności, jest wyrazem dokonania przez właściwy organ analizy zasadności wniosku a z uwagi na kompetencje kontrolne sądu administracyjnego, może być później poddane ocenie sądowej wraz z badaniem legalności zaskarżonego, ostatecznego orzeczenia w sprawie. Rozpoznanie merytorycznie wniosku, nawet oczywiście w ocenie organu niezasadnego, czyni zadość realizacji zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 654/14). Pogląd ten koresponduje z dominującym – tak w judykaturze jak i doktrynie – przekonaniem, iż o wyłączeniu pracownika orzeka jego bezpośredni przełożony w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (np.: wyrok NSA w Poznaniu z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44; OSP 1992, z. 4, poz. 90; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 24 k.p.a., lex/el. 2016; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 720/06).

W realiach niniejszej sprawy takie postanowienie przed wydaniem zaskarżonego do tut. Sądu postanowienia z dnia (...) r. nie zostało wydane, gdyż dopiero w dniu (...) r. Kierownik BP ARiMR we W wydał postanowienie odmawiające wyłączenia J S oraz G P z uwagi na fakt, iż nie są oni pracownikami tegoż organu. Wobec zaś wniosku o wyłączenie B S organ I instancji poprzestał na skierowaniu do skarżącego pisma z dnia (...) r., którym poinformowano o przesłankach wyłączenia pracownika oraz o tym, iż niniejsza instytucja znajduje swoje zastosowanie tylko w toku wszczętego postępowania. Podnieść jednakże należy, iż te okoliczności pozostają jednak bez wpływu na ocenę zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, gdyż z przekazanych sądowi akt nie wynika, aby wskazywani przez skarżącego pracownicy brali udział w wydaniu kwestionowanych postanowień.

Mając zatem na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosowanie do przepisu art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.