Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 564/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 509 par. 1,
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 2 pkt 1, art. 4,
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
article: art. 121, art. 14e par. 1, art. 120, art. 14h, art. 14b par. 3,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 146 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 grudnia 2011r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz P.Spółka z o.o. w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko P. sp. z o.o. z siedzibą w K. przedstawione we wniosku z 17 lutego 2010r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy podatnik, nabywając w drodze cesji wierzytelności, świadczy względem sprzedającego wierzytelność usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT.

W przedmiotowym wniosku podatnik przedstawił następujący stan faktyczny, będący zdarzeniem przyszłym.

Podatnik prowadzi działalność opodatkowaną, podatkiem VAT w zakresie ściągania wierzytelności na zlecenie. W nadchodzącym roku podatnik dokona nabycia dużego pakietu wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorcy, dla którego wierzytelności będące przedmiotem cesji są wierzytelnościami własnymi. Przedsiębiorca przeniesie na podatnika wierzytelności własne w drodze cesji wraz z wszelkimi przynależnymi prawami. Podatnik je nabędzie i zapłaci przedsiębiorcy umówioną, cenę w określonym terminie płatności. Między przedsiębiorcą,

a podatnikiem w związku z dokonaną cesją nie wystąpi dalej idące zobowiązanie, a w szczególności podatnik nie będzie świadczyć przedsiębiorcy żadnych usług. W momencie zawarcia transakcji podatnik nie otrzyma od zbywcy wynagrodzenia, np. prowizji. Brak będzie w umowie cesji zastrzeżenia cesji zwrotnej. Podatnik już po nabyciu wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek będzie dokonywać jej windykacji. Zarówno podatnik, jak i przedsiębiorca są podatnikami podatku od towarów

i usług.

W przedstawionym stanie faktycznym zadano następujące pytanie:

Czy podatnik, nabywając w drodze cesji wierzytelności, świadczy względem sprzedającego wierzytelność usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT?

Zdaniem podatnika, nabywając w drodze cesji wierzytelność własną zbywcy, podatnik dla zbywcy nie świadczy żadnej usługi. Umowa cesji określa jedynie przejęcie przez nabywcę wierzytelności za ustaloną cenę należną zbywcy. Żadna inna usługa i cena za tę usługę nie jest określona umową między stronami. Podatnik wskazał, że podobną opinię wyraził WSA we Wrocławiu w wyroku z 3 kwietnia 2007r. (I SA/Wr 89/07) twierdząc, że świadczenia nabywcy wierzytelności nie mogą być traktowane jako usługi, w rozumieniu ustawy o VAT. Zdaniem sądu, w działaniu nabywcy wierzytelności brak jest najistotniejszego elementu, tj. "odpłatności". Przeciwnie, to on jest zobowiązany do zapłaty świadczenia drugiej strony.

Podatnik podkreślił, że nabywając we własnym imieniu i na własny rachunek wierzytelności wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela. W umowie cesji, cesjonariusz nie zobowiązuje się do działań polegających na ściąganiu długu na rzecz innego podmiotu, i podjęcie działań zmierzających do ściągnięcia długu nie będzie wynikało z transakcji zawartej wcześniej z cedentem. Istniejący dług będzie ściągany "dla siebie", a nie dla innego podmiotu.

W przypadku nabycia wierzytelności "własnej" w drodze cesji po cenie niższej od nominalnej, po stronie podatnika nie istnieje obowiązek udokumentowania tej transakcji za pomocą faktury VAT, bowiem taki obowiązek mógłby istnieć jedynie po stronie cedenta, a nie cesjonariusza. Natomiast dla cedenta sprzedaż wierzytelności własnej nie jest świadczeniem usługi, dlatego też nie powstaje u niego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług, a tym samym obowiązek udokumentowania sprzedaży wierzytelności własnej za pomocą faktury VAT. Taką sprzedaż należy udokumentować notą obciążeniową wystawioną przez cedenta. Jeżeli taka nota nie zostanie wystawiona, to podatnik w rozliczeniach księgowych może posłużyć się jedynie podpisaną przez strony umową cesji. Jeżeli podatnik ściąga we własnym imieniu i na własną rzecz nabytą od cedenta wierzytelność, nie jest traktowany jako podatnik zgodnie z przepisem art. 15 ustawy o VAT, tym samym nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT lub jakiegokolwiek dokumentu księgowego.

Uznając stanowisko podatnika za nieprawidłowe organ opierając się o treść

art. 509-517 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przedstawił istotę przelewu wierzytelności. Wskazał, że spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w sytuacji, kiedy cesja miała charakter odpłatny).

Przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy). W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towarami są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Jednocześnie w ust. 3 ww. artykułu ustawodawca wskazuje, iż usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

W oparciu o przywołane przepisy, organ uznał, że umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych,

w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu tej ustawy.

W przypadku cesji wierzytelności własnych o świadczeniu usług można mówić jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności. Przeniesienie wierzytelności w formie cesji wierzytelności (przelewu wierzytelności) na osobę trzecią w sytuacji, gdy wierzyciel ma kłopoty z uzyskaniem od dłużnika zapłaty za sprzedane towary lub usługi, z punktu widzenia pierwszego wierzyciela, nie jest sprzedażą towarów ani usług, lecz jednym ze sposobów otrzymania zapłaty za dokonaną wcześniej sprzedaż. Czynności polegającej na zbyciu wierzytelności własnych po stronie zbywcy nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy o VAT., nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu .

Natomiast z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już w momencie samego nabycia wierzytelności, bez względu czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też w celu dalszej jej odsprzedaży. Usługą jest nabycie wierzytelności danego podmiotu

w celu jej wykorzystania do operacji prawno-gospodarczych. W konsekwencji fakt zakupu wierzytelności w celu odsprzedaży lub wyegzekwowania lub dalszej odsprzedaży, należy zakwalifikować jako usługę na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej. Sprzedawca taki jest w opisanej sytuacji usługobiorcą, gdyż on jest odbiorcą świadczenia ze strony nabywcy wierzytelności, jakim jest uwolnienie go od wykonywania czynności związanych ze ściąganiem długu i ryzykiem jego nie ściągnięcia. W przedstawionej sytuacji usługę świadczy jedynie nabywca wierzytelności (cesjonariusz), a istota tej usługi polega na uwolnieniu zbywcy wierzytelności od ciężaru jej wyegzekwowania. Fakt, iż sprzedaż wierzytelności własnej po stronie cedenta nie jest usługą, nie oznacza, iż czynność ta nie jest elementem usługi, lecz świadczonej przez inny podmiot - nabywcę wierzytelności. Cedent jest jedynie beneficjentem tej usługi, który poprzez zbycie wierzytelności nie świadczy żadnej usługi.

Wobec powyższego umowa przelewu wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż polega na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, która to czynność jako usługa na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować o charakterze usługi, nie zaś istocie czynności prawnej jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Skoro podatnik dokona zakupu wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek w celu ich windykacji, to takim przypadku, nabywca wierzytelności (podatnik) świadczy na rzecz jej zbywcy (przedsiębiorcy) usługę, w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę, iż nabywając w drodze cesji wierzytelność własną zbywcy, wnioskodawca nie świadczy żadnej usługi należy uznać za nieprawidłowe.

Organ powołując się na art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zobowiązujący podatników VAT do wystawiania faktury oraz art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, określający moment powstania obowiązku podatkowego oraz wskazując, że podatnik we wniosku wskazał że nabędzie wierzytelność za którą zapłaci umówioną cenę w określonym terminie uznał stanowisko podatnika, iż nie istnieje obowiązek udokumentowania tej transakcji za pomocą faktury VAT, bowiem taki obowiązek mógłby istnieć jedynie po stronie cedenta, a nie cesjonariusza, za nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do stanowiska podatnika, że jeżeli ściąga on we własnym imieniu i na własną rzecz nabytą od cedenta wierzytelność, to nie jest traktowany jako podatnik zgodnie z przepisem art. 15 ustawy o VAT, organ uznał je za nieprawidłowe. Przywołał definicję podatnika VAT zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy

o VAT, podkreślając przy tym, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT określana

w definicji działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Organ wskazał, że definicja ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Określenie pojęcia "podatnik" ma zasadnicze znaczenie dla zakresu opodatkowania. O ile bowiem wykaz czynności podlegających opodatkowaniu określa zakres przedmiotowy opodatkowania, to określenie pojęcia "podatnik" wskazuje na podmiotowy zakres opodatkowania.

W efekcie opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. Przy czym obie te cechy powinny zostać spełnione jednocześnie, co oznacza, że w odniesieniu do danej czynności konkretny podmiot powinien występować w charakterze podatnika.

Wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu przez podmiot nie występujący w tym przypadku w charakterze podatnika - nawet jeśli tak w ogóle jest on podatnikiem z innego tytułu -pozostaje poza zakresem opodatkowania. Tak samo wykonanie czynności niepodlegającej opodatkowaniu przez podatnika jest neutralne z punktu widzenia VAT. Podatnik to podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niekoniecznie wykonujący czynności podlegające opodatkowaniu, w związku z czym podlegałby obowiązkowi podatkowemu.

Odnosząc się do przywołanego przez podatnika we wniosku wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2007r. I SA/Wr 89/07 organ wskazał, że zapadł w indywidualnej sprawie i nie stanowi źródła powszechnie obowiązujących przepisów i nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia 11 czerwca 2010r. podatnik wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę wydanej interpretacji, z uwagi na wadliwą interpretację przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji prawa podatkowego.

Na powyższą interpretację podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił:

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, iż nabycie wierzytelności handlowych w wyniku ich cesji w wykonaniu umowy sprzedaży tych wierzytelności na warunkach wskazanych we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji indywidualnej stanowić będzie odpłatne świadczenie usług przez skarżącego;

art. 15 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, iż skarżący, który nabędzie wierzytelności handlowe na warunkach wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, działać będzie jako podatnik świadczący usługę na rzecz zbywającego wierzytelność;

zarzucił także, naruszenie przepisów postępowania tj.:

art. 120 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm). poprzez wydanie interpretacji niezgodnej z właściwie zinterpretowanymi przepisami prawa;

art. 14e § 1 w związku z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji nie odnoszącej się w pełni do zdarzenia przyszłego wskazanego we wniosku o jej wydanie;

art. 14a Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji bez uwzględnienia powołanego we wniosku o jej wydanie wyroku sądu administracyjnego w analogicznej sprawie;

art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.

Uzasadniając zarzuty przedstawił transakcję nabycia wierzytelności w ujęciu cywilnoprawnym. Wskazał, że w stanie faktycznym przedstawionym przez podatnika realizacja umowy sprzedaży wierzytelności sprowadzi się do przeniesienia (cesji) wierzytelności na skarżącego oraz zapłaty przez niego ceny jej nabycia na rzecz zbywającego. Zgodnie z regulacjami dotyczącymi podatku od towarów i usług, sama zapłata ceny nie będzie stanowiła świadczenia. Zapłata ceny stanowi jedynie element odpłatności za dostarczony towar, wykonaną usługę drugiej strony transakcji. Z drugiej strony zbycie wierzytelności, pomimo że jest określonym świadczeniem, stanowi jedynie realizację praw przysługujących wierzycielowi i jako takie pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Aby zidentyfikować jakąś usługę ze strony skarżącego, niezbędne byłoby wyraźne wskazanie w umowie dodatkowego świadczenia z jego strony na rzecz zbywającego wierzytelność. W sytuacji, gdzie z treści stosunku prawnego wynika, iż będzie on zobowiązany jedynie do zapłaty ceny za nabywaną wierzytelność, brak do tego jakichkolwiek podstaw. Podkreślił, że umowa ze zbywcą nie będzie przewidywać żadnych dodatkowych zobowiązań poza zobowiązaniem skarżącego do zapłaty ceny.

Na potwierdzenie stanowiska przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2008r. (sygn. akt III SA/Wa 252/08) w którym sąd wskazał, że aby twierdzić, że doszło do wyświadczenia usługi (wykonania świadczenia) w rozumieniu ustawy VAT, konieczne jest: istnienie dwóch podmiotów - usługodawcy oraz usługobiorcy, istnienie stosunku prawnego pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, z których przynajmniej jeden świadczy usługę, a drugi płaci za nią wynagrodzenie, oraz istnienie bezpośredniego, czytelnego i dostrzegalnego związku pomiędzy czynnością podlegająca opodatkowaniu (usługa), a wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu jej wyświadczenia.

Brak będzie podstaw do identyfikowania jakiegokolwiek cywilnoprawnego świadczenia ze strony skarżącego na rzecz zbywającego wierzytelność, z wyjątkiem zapłaty ceny zakupu. To z kolei powoduje, iż nie może być mowy o świadczeniu przez niego usługi, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT na rzecz zbywającego.

Oceniając transakcję nabycia wierzytelności w ujęciu ekonomicznym wskazał, że również ekonomiczna treść transakcji nabycia wierzytelności nie pozwala na identyfikację dodatkowego świadczenia ze strony skarżącego (oprócz zapłaty ceny). Z ekonomicznego punktu wiedzenia, podobnie jak z cywilistycznego, transakcja sprowadzi się jedynie do przeniesienia przez zbywającego jego praw związanych ze zbywaną (sprzedawaną) wierzytelnością oraz zapłaty ceny nabycia przez skarżącego. Również w tym ujęciu brak podstaw do identyfikowania z jednej strony dodatkowego świadczenia ze strony skarżącego, z drugiej - odpłatności za takie świadczenie ze strony zbywającego. Skarżący będzie dokonywał windykacji nabytych wierzytelności już we własnym imieniu, jak i na własną rzecz, brak podstaw do twierdzenia o wyświadczeniu przez niego usługi dochodzenia ich na rzecz zbywającego. Zbywający nie będzie bowiem beneficjentem takich działań skarżącego. Także twierdzenie o zwolnieniu zbywającego z konieczności dochodzenia wierzytelności, jak i ryzyka niewypłacalności dłużnika, jest nieuprawnione. Zarówno bowiem zwolnienie z konieczności dochodzenia wierzytelności, jak i ryzyka niewypłacalności dłużnika, będą jedynie pochodną wyzbycia się wierzytelności, a nie treścią dodatkowego świadczenia ze strony skarżącego. Swoją argumentację w tym zakresie poparł wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2009 r. (sygn. akt: I SA/Po 8/09).

Oceniając przelew wierzytelności w ujęciu ekonomicznym wskazał, na brak podstaw nie tylko do identyfikowania dodatkowego świadczenia ze strony skarżącego, ale także odpłatności za domniemaną usługę ze strony zbywcy. Cena, jaka zostanie zapłacona zbywającemu w zamian za przeniesienie wierzytelności, oddawać będzie ich rynkową wartość. Realna możliwość ich dochodzenia oraz ryzyko niewypłacalności dłużnika będą jedynie elementami kalkulacyjnymi tego wynagrodzenia. Tylko w ten sposób obydwie okoliczności będą wpływać na transakcję nabycia wierzytelności. Nie będą więc elementem funkcji pełnionych przez strony transakcji, lecz ryzyk ponoszonych przez nie w związku z transakcją.

Podniósł, że przy założeniu iż zwykła sprzedaż wierzytelności własnych stanowi element usługi kupującego, aby mógł wystawić fakturę VAT na swoje usługi, winien kupić wierzytelność według jej wartości nominalnej, a następnie wystawić własną fakturę na kwotę odpowiadającą kwocie dyskonta, tj. różnicy pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a jej ceną nabycia, która to kwota miałaby stanowić wynagrodzenie za usługę świadczoną przez nabywcę, przy czym wskazał na trudność w określeniu zakresu usługi. W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyjąć, iż skarżący świadczyć będzie usługę na rzecz zbywającego wierzytelność, to brak będzie podstaw do identyfikowania jakiejkolwiek odpłatności z tego tytułu, w szczególności w wartości dyskonta od nabywanej wierzytelności. Wskazał na możliwość wystąpienia absurdalnych sytuacji w przypadku złych długów. Im mniejsze prawdopodobieństwo zaspokojenia wierzytelności, a co za tym idzie cena jej nabycia (jej wartość rynkowa), tym większa jest wartość wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi przez jej nabywcę (wartość dyskonta). Zwrócił uwagę, że faktu nabycia wierzytelności nie można wiązać z okolicznością jej dalszej realizacji (dochodzenia) przez nabywcę. Jeżeli skarżący, jako nabywca wierzytelności, nie osiągnie jej zaspokojenia w całości, w takiej sytuacji nie może również być mowy o "kwocie faktycznie otrzymanej", jako wyznaczniku wynagrodzenia za usługę.

W ocenie Skarżącego, identyfikowanie wysokości wynagrodzenia z tego tytułu będzie możliwe jedynie w przypadku jego odrębnego ustalenia w umowie, a co za tym idzie wskazania wprost, iż stanowi ono wynagrodzenie za odrębną usługę. Jedynie w takim przypadku nie powinno budzić wątpliwości, iż wynagrodzeniem za usługę zwolnienia z konieczności dochodzenia wierzytelności i ryzyka niewypłacalności jest jedynie kwota określona z tego tytułu w umowie, a nie kwota dyskonta (lub prowizja powiększona o dyskonto), jeśli wierzytelność nabywana jest poniżej jej wartości nominalnej.

Na potwierdzenie stanowiska wskazał na wyrok TS UE z dnia 20 czerwca 1991 r. (C-60/90), wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 2869/06), oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 89/07).

Reasumując, w ocenie skarżącego także z ekonomicznego punktu widzenia brak podstaw do identyfikowania dodatkowych świadczeń pomiędzy stronami transakcji, w szczególności do identyfikowania rzeczywiście zapłaconego wynagrodzenia za usługę.

Przyjęcie jako wynagrodzenia za usługę ceny zakupu ewentualnie różnicy pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a ceną płaconą przez skarżącego za nabycie tej wierzytelności zdaniem skarżącego stanowiłoby z pewnością zafałszowanie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i prowadzenie ksiąg podatkowych w sposób nierzetelny.

Skarżący wskazał, na różnorodność i specyfikę transakcji mających za przedmiot obrót wierzytelnościami, której nie można przełożyć się na ich analogiczne traktowanie na potrzeby opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Podkreślił przy tym, że ustawa o VAT wyróżnia jedynie usługi ściągania długów oraz factoringu, które to usługi, w przeciwieństwie do innych usług finansowych, nie są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT w związku z Załącznikiem nr 4 do Ustawy VAT. Jest to pochodną brzmienia art. 135(l)(c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 347 z 11 grudnia 2006 r.;) zgodnie z którym Państwa Członkowskie zwolnią spod opodatkowania m.in. transakcje, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

W ocenie skarżącego, nie można twierdzić o świadczeniu usługi ściągania (windykacji) długów w sytuacji, gdy brak jest dodatkowego świadczenia po stronie nabywcy wierzytelności, ewentualnie podmiotu, który ściąga wierzytelność na rzecz wierzyciela, nie nabywając praw do wierzytelności. W takim przypadku dochodzi bowiem jedynie do zbycia wierzytelności (sprzedaży prawa) na rzecz osoby trzeciej i nie ma miejsca żadne dodatkowe świadczenie ze strony nabywcy.

Sama egzekucja wierzytelności przez ich nabywcę na własną rzecz, nawet jeśli jest on podmiotem profesjonalnie zajmującym się świadczeniem usług windykacyjnych i jeśli dług ten wynika z wierzytelności nabytej od innego podmiotu nie powoduje, że automatycznie nabywca świadczy usługę na rzecz zbywającego wierzytelność.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, skarżący wskazał, że organ wydaje się identyfikować łączną usługę polegającą na zwolnieniu zbywającego z konieczności jej dochodzenia oraz na dochodzeniu wierzytelności na rzecz zbywającego, mimo braku podstaw do przyjęcia, że taka kompleksowa usługa ma miejsce. Nie jest także uzasadnione twierdzenie, że samo dochodzenie przez skarżącego we własnym imieniu i własną rzecz nabytej wierzytelności stanowi odrębną usługę na rzecz zbywającego.

Oznacza powyższe, że organ w sposób nieuprawniony przyjął, że skarżący ściągając we własnym imieniu i na własną rzecz wierzytelność, będzie działał, jako podatnik podatku od towarów i usług. Skarżący nie będzie realizował żadnego świadczenia na rzecz zbywającego, szczególnie czynności objętej zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dochodzenie własnych wierzytelności jest podobnie jak sprzedaż wierzytelności własnych jedynie realizacją (wykonaniem) własnych praw podmiotowych. To w konsekwencji powoduje, iż realizując je, skarżący nie będzie działał jako podatnik w rozumieniu ustawy o VAT. W ocenie skarżącego, aby móc twierdzić o działaniu jako podatnik niezbędne jest wykonywanie jakiegokolwiek świadczenia, nawet pozostającego poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Kolejny zarzut naruszenia art. 120 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej skarżący uzasadnił niewłaściwą interpretacją przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy VAT. Podniósł, że przez działanie na podstawie przepisów prawa rozumie sie oparcie rozstrzygnięcia na prawidłowo wyinterpretowanej normie Dlatego uznał, iż organ podatkowy naruszył w ten sposób art. 120 Ordynacji podatkowej, który powinien znaleźć zastosowanie także w postępowaniu z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.

Organ dopatrując się istnienia usługi opodatkowanej, świadczonej przez skarżącego na rzecz zbywającego w związku z nabyciem wierzytelności, kreuje w ten sposób elementy stanu faktycznego, niezgodne ze stanem faktycznym przedstawionym przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skarżący nie wskazał w nim nigdzie, ażeby treść stosunku cywilnoprawnego łączącego strony umowy zbycia wierzytelności zawierała dodatkową usługę (świadczenie) realizowaną przez Skarżącego na rzecz zbywającego. W opinii skarżącego, takie działanie organu stanowi naruszenie art. 14e § 1 w związku z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji nie odnoszącej się w pełni do zdarzenia przyszłego wskazanego we wniosku o jej wydanie.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 14a ordynacji podatkowej wskazał, że wydanie interpretacji sprzecznej z aktualną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, bez odniesienia się do korzystnego dla skarżącego orzeczenia WSA we Wrocławiu oraz brak analizy aktualnej linii orzecznictwa sądów administracyjnych w analogicznych sprawach, narusza wynikający z art. 14 a Ordynacji podatkowej nakaz wydawania interpretacji indywidualnych celem zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego.

W ocenie skarżącego organ naruszył przepis art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Naruszenie zasady zaufania wynika z wydania interpretacji w oparciu o błędnie zinterpretowane przepisy ustawy o VAT oraz zmodyfikowany przyszły stan faktyczny nie zaś o przedstawiony przez skarżącego we wniosku. Ponadto organ w sposób niejednoznaczny wypowiedział się na temat charakteru domniemanej usługi, jaka w jego ocenie będzie świadczona przez skarżącego wskazując z jednej strony na usługę, uwolnienia" z konieczności dochodzenia wierzytelności, z drugiej na usługę dochodzenia (windykacji) wierzytelności na rzecz zbywającego. Niejednoznaczny jest też moment w którym dochodzi do świadczenia usługi określony przez organ jako nabycie wierzytelności przy jednoczesnym postawieniu tezy, że skarżący dopiero ściągając we własnym imieniu i na własną rzecz nabytą od cedenta wierzytelność działać będzie jako podatnik i zobowiązany będzie do wystawienia faktury VAT.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego

Postanowieniem z dnia 14 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiesił postępowanie z uwagi na istotne zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości przedstawione do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt: I FSK 375/09. Prowadzone w sprawie tego zagadnienia prawego postępowanie zostało z kolei zawieszone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2010r., sygn. akt: I FPS 4/10 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej (p.p.s.a.) do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego skierowanego przez Bundesfinanzhof w dniu 17 lutego 2010 r. w sprawie C-93/10, którego treść pokrywa się z przedstawionym do rozpoznania składowi siedmiu sędziów zagadnieniem prawnym. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011r. w sprawie I FPS 4/10 NSA podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 27 października 2011r. wyroku w sprawie C-93/10.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011r. WSA w Kielcach w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 2 grudnia 2011r. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej).

Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdza, że interpretacja narusza prawo.

Przedmiotem interpretacji jest odpowiedź na pytanie przedstawione przez podatnika w brzmieniu

Czy Wnioskodawca, nabywając w drodze cesji wierzytelności, świadczy względem sprzedającego wierzytelność usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT i odpowiedź na tak postawione pytanie wyznacza zakres interpretacji organu oraz kontroli sądu.

Stosownie do art. 8 ust 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 tej ustawy rozumie się każde odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej oraz jednostki nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Powyższa definicja jest pojemna, obejmuje nie tylko działania aktywne w których jeden z podmiotów świadczy na rzecz drugiego ale także zaniechanie rozumiane jako powstrzymanie się od dokonania czynności lub tolerowanie czynności lub sytuacji pod warunkiem, że nie jest to dostawa towarów. Jednocześnie zakres przedmiotowy ustawy o VAT obejmuje jedynie te działania podatnika, za które otrzymuje on wynagrodzenie. Przy ocenie stanowiska podatnika organ był zatem zobligowany do analizy przedstawionego stanu faktycznego przy uwzględnieniu wszystkich elementów kształtujących obowiązek podatkowy czyli zidentyfikowania usługi, odpłatności oraz związku pomiędzy czynnością podlegającą opodatkowaniu (usługą), a wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu jej wyświadczenia. Skarżący przedstawiając stan faktyczny podał, że nabycie wierzytelności nastąpi na podstawie art. 509 § 1 kodeksu cywilnego i nie zakłada relacji pomiędzy nim, tj. nabywcą a zbywcą wierzytelności poza przeniesieniem (cesją) wierzytelności na skarżącego oraz zapłatą przez niego ceny jej nabycia na rzecz zbywającego. W szczególności umowa nie zastrzega świadczenia przez skarżącego na rzecz zbywcy żadnych usług i nie przewiduje otrzymania od zbywcy wynagrodzenia, np. prowizji. Także w cenie wierzytelności nie będzie mieściło się wynagrodzenie, prowizja. Brak będzie w umowie cesji zastrzeżenia cesji zwrotnej. Wnioskodawca wstąpi w prawa zbywcy i już po nabyciu wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek będzie dokonywać jej windykacji.

Organ uznając, że podatnik dokonując zakupu wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek w celu ich windykacji świadczy na rzecz jej zbywcy (przedsiębiorcy) usługę, w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zidentyfikował świadczenie ze strony skarżącego na rzecz zbywcy jako zwolnienie zbywcy z konieczności dochodzenia wierzytelności, jak i ryzyka niewypłacalności dłużnika. O ile stanowisko, że podmiot gospodarczy nabywając wierzytelności, świadczy na rzecz zbywcy usługę polegającą na zwolnieniu od samodzielnego odzyskiwania długów, przejmując ryzyko zwłoki dłużnika, kosztów posiadania i egzekwowania wierzytelności dając możliwość zakończenia stosunków z dłużnikami, jest przyjęte w orzecznictwie sądowym oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010r. sygn. akt 1627/08, wyrok ETS z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie C-305/01), to w orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem aby tak zdefiniowana usługa podlegała obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT jest by świadczona była odpłatnie, przy czym pomiędzy czynnością podlegającą opodatkowaniu (usługą), a wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu jej wyświadczenia musi istnieć bezpośredni, czytelny i dostrzegalny związek.

W orzecznictwie ETS jest utrwalony pogląd, że świadczenie usług dokonywane odpłatnie wymaga bezpośredniego związku miedzy wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem. W wyroku z dnia 29 października 2009r. C-246/08 ETS przypomniał, że jeżeli działalność usługodawcy polega wyłącznie na świadczeniu usług bez bezpośredniego świadczenia wzajemnego, brak jest podstawy opodatkowania i usługi te nie podlegają tym samym podatkowi VAT ( teza 43). Świadczenie usług tylko wtedy dokonywane jest odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy, jeżeli pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywisty ekwiwalent usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (teza 44). Kwestia odpłatności i bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem była wielokrotnie podnoszona w orzecznictwie Trybunału. (por wyrok z dnia 8 marca 1988r. w sprawie 102/86, wyrok z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie C-305/01, wyrok z dnia 3 marca 1994r. w sprawie C-16/93).

Organ przyjmując, że podatnik świadczy na rzecz zbywającego wierzytelność usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT był zobligowany do zidentyfikowania odpłatności z tego tytułu. Okoliczność tę eksponował podatnik we wniosku o interpretacje powołując się na wyrok z dnia 3 kwietnia 2007r. WSA we Wrocławiu sygn. I SA/Wr 89/07 w którym Sąd stwierdził, że świadczenia nabywcy wierzytelności nie mogą być traktowane jako usługi, w rozumieniu ustawy o VAT z uwagi na brak odpłatności. Skarżący w stanie faktycznym jednoznacznie określił, iż nie przewiduje otrzymania od zbywcy wynagrodzenia, np. prowizji. Wynagrodzenie nie będzie mieściło się w cenie wierzytelności. Cena, jaka zostanie zapłacona zbywającemu, jakkolwiek niższa od nominalnej stanowi świadczenie w zamian za przeniesienie wierzytelności.

Należy podzielić stanowisko podatnika, że różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności a jej ceną nie jest wynagrodzeniem za usługę (rozumianą jako zwolnienie od obowiązku dochodzenia egzekwowania). Realna możliwość dochodzenia wierzytelności oraz ryzyko niewypłacalności dłużnika są elementami kalkulacyjnymi tego wynagrodzenia. Tylko w ten sposób wskazane okoliczności mają wpływ na transakcję nabycia wierzytelności i nie mogą być identyfikowane jako wynagrodzenie za ewentualną usługę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału z dnia 27 października 2011r. w sprawie C-93/10. W wyroku tym Trybunał kontynuując dotychczasową linię orzeczniczą, podkreślił, że warunkiem świadczenia usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy jest bezpośredni związek pomiędzy wyświadczoną usługą a wynagrodzeniem, które winno stanowić odzwierciedlenie wartości usługi. W ocenie Trybunału różnica pomiędzy wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży nie stanowi bezpośredniego wynagrodzenia z tytułu usługi świadczonej przez nabywcę cedowanych wierzytelności, odzwierciedla jedynie rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w dacie sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników.

Zagadnienie będące przedmiotem pytania prejudycjalnego w powołanym wyroku przekłada się ocenie Sądu bezpośrednio na zagadnienie będące przedmiotem interpretacji. Przedmiotem pytania było bowiem ustalenie, czy art. 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, świadczy odpłatnie usługę i dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej.

Odpowiadając na pytanie Trybunał wyjaśnił, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.

Reasumując, skoro z przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego wynika, że strony nie przewidują otrzymania przez nabywcę od zbywcy wynagrodzenia i w cenie wierzytelności nie będzie mieściło się wynagrodzenie, prowizja słuszny jest zarzut skargi, iż w działaniu nabywcy wierzytelności brak jest istotnego elementu - odpłatności i świadczenia nabywcy nie można traktować jako usługi podlegającej obowiązku podatkowemu z tytułu VAT. Z kolei zgodnie z art. 106 ust 1 ustawy o VAT fakturę VAT wystawiają podatnicy dokumentując czynność opodatkowaną.

Z powyższych względów zarzut skarżącego naruszenia przez organ interpretujący prawa materialnego art. 5 ust 1 pkt 1 oraz 8 ust 1 ustawy VAT przez przyjęcie, że nabywając wierzytelności na warunkach określonych we wniosku skarżący świadczy względem sprzedającego usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT jest uzasadniony.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego należy uznać je za częściowo zasadne.

Słusznie skarżący zarzuca wydanie interpretacji bez dokonania analizy i uwzględnienia powołanego we wniosku o jej wydanie wyroku sądu administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007r. W ocenie Sądu zarzut ten winien być oceniany jako naruszenie określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej zasady zaufania. Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że skoro przywołany we wniosku, na potwierdzenie stanowiska podatnika wyrok wydany w indywidualnej sprawie nie stanowi źródła powszechnie obowiązujących przepisów, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Przeciw ocenie organu przemawia rola orzecznictwa sądowego w zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) określona w przywołanym przez skarżącego przepisie art. 14a Ordynacji podatkowej oraz w art. 14 e § 1 Ordynacji podatkowej. W przepisach tych Ordynacja podatkowa wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której zapadł, lecz nadaje orzecznictwu sądów walor normatywny także do innych spraw załatwianych w drodze interpretacji (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2011r. sygn. I FSK 434/10, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Bk 563/09). Skoro organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takie orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie. (por. wyrok z dnia16 listopada 2001r. ISA/Kr 1610/11)

Pominięcie i nie przeanalizowanie stanowiska postawionego w powołanym przez wyroku oznacza nie odniesienie się do argumentacji podatnika i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 120 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnią przepisów prawa materialnego. Przepis art. 120 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę praworządności, w myśl której organy podatkowe mogą działać tylko na podstawie przepisów prawa. Treść przepisu oznacza, że właściwy w sprawie organ musi rozpoznać sprawę co do istoty, na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Nie można jednak błędnej wykładni przepisu utożsamiać z naruszeniem zasady praworządności, zwłaszcza w sytuacji występowania rozbieżności w orzecznictwie czego wyrazem jest treść pytania prejudycjalnego w sprawie C-93/10 oraz zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości przedstawionego postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego w sprawie sygn. akt: I FSK 375/09. do rozpoznania przez ten sąd w składzie siedmiu sędziów.

Nie można też podzielić zarzutu, naruszenia przez organ art. 14e § 1 w związku z art. 14 b § 3 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie innego stanu faktycznego niż podany we wniosku podatnika. Fakt, że organ zidentyfikował świadczenie podatnika - nabywcy wierzytelności na rzecz zbywcy jako zwolnienie z konieczności dochodzenia wierzytelności oraz ryzyka niewypłacalności dłużnika nie oznacza, że kreuje inny stan faktyczny. Organ dokonał odmiennej od podatnika oceny, że transakcja zbycia wierzytelności jest dla nabywcy dodatkową korzyścią wykraczającą poza otrzymaną cenę kupna, stanowiącą usługę na rzecz nabywcy nie identyfikując odpłatności.

Jak wskazano na wstępie przedmiotem interpretacji jest zagadnienie prawne zawarte we wniosku podatnika a zakres oceny przedstawionego stanu faktycznego wyznacza treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. We wniosku o wydanie interpretacji podatnik wyraźnie zarysował granice faktyczne i prawne przedmiotu indywidualnej interpretacji podatkowej. Podatnik zadał pytanie, czy nabywając drodze cesji wierzytelności, świadczy względem sprzedającego wierzytelność usługę podlegającą obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT a zatem zapytanie dotyczyło opodatkowania czynności zawartej pomiędzy cedentem i cesjonariuszem. Przedstawiając własne stanowisko skarżący wyraził pogląd, że czynność nabycia wierzytelności nie jest usługą, eksponując, brak odpłatności. Zawarte we wniosku stwierdzenie, że ściągając we własnym imieniu i na własną rzecz nabyte wierzytelności nie jest traktowany jako podatnik VAT, jako nie odnoszące się do czynności nabycia wierzytelności, wykracza poza zagadnienie prawne będące przedmiotem zapytania podatnika i przedstawionego stanu faktycznego. Fakt, że organ wyszedł poza ramy określonego we wniosku zapytania podatnika nie oznacza wydania w tym zakresie interpretacji. Zakres stanowiska podatnika wyznacza też zakres kontroli Sądu i poza zakresem kontroli pozostaje stanowisko organu określające skarżącego jako podatnika VAT przy ściąganiu we własnym imieniu i na własną rzecz nabytych wierzytelności.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację organ winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu.

Z powyższych względów, Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i procesowego i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a orzekł jak w pkt 1 sentencji. W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 200 ustawy p.p.s.a.