Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1218/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 - 3a
journal: Dz.U. 2012 poz 1356
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.) sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu oraz powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo-przemysłowym na Stacji Paliw w D. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza D. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Po ponownym rozpatrzeniu w jednym postępowaniu czterech wniosków, Burmistrz D. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], udzielił zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, Pani H. H. prowadzącej sklep spożywczo-przemysłowy w L. (pomieszczenie w budynku punktu skupu mleka) na okres trzech lat. Jednocześnie organ odmówił J. S.A. wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% alkoholu do 18 % (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie B. w D. przy ul. [...], O.. Spółka Akcyjna w P. wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu oraz powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo-przemysłowym na stacji paliw w D. przy ul. [...] oraz Pani M. S. wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % (z wyjątkiem piwa) zawartości alkoholu oraz powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo-przemysłowym w [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawcy uzyskali pozytywną opinię co do lokalizacji proponowanych punktów sprzedaży, wydaną przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Przy wyborze przedsiębiorcy, któremu należy udzielić wnioskowanego zezwolenia organ I instancji przyjął następujące dodatkowe kryteria wyboru:

– kryterium tzw. "kontynuacji" sprzedaży napojów alkoholowych w punktach

sprzedaży, w których zezwolenia wygasły ze względu na upływ terminu, na jaki zostały wydane przedsiębiorcom, którzy dotychczasową działalnością dają gwarancję przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

– kryterium odległości między obiektami chronionymi przepisami prawa miejscowego,

– kryterium odległości między poszczególnymi punktami sprzedaży napojów

alkoholowych zawierającymi powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa).

Organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło pierwsze kryterium. Natomiast przy zastosowaniu pozostałych kryteriów wzięto również pod uwagę zasadę ograniczania spożycia napojów alkoholowych i zmiany struktury spożycia. Przedsiębiorca któremu udzielono spornego zezwolenia nie wnioskował

o zezwolenie na sprzedaż napojów wysokoprocentowych, a w miejscowości L.,

w której położony jest wskazywany punkt sprzedaży alkoholu, brak jest obiektów chronionych przepisami prawa miejscowego. Znajdują się one dopiero w odległości przekraczającej 2 km. Ponadto odległość pomiędzy poszczególnymi punktami sprzedaży napojów alkoholowych zawierającymi powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) w przypadku sklepu w L. jest największa, a poza tym inaczej,

niż na terenie miasta kształtuje się możliwość dotarcia do określonego punktu sprzedaży alkoholu i dokonania w nim zakupów. Stąd też zdecydowano,

że w D. nasycenie punktów sprzedaży jest wystarczające,

co powoduje konieczność negatywnego rozpatrzenia pozostałych wniosków. Oceniając negatywnie wniosek Pani M. S. kierowano się ponadto faktem powszechnie znanym, iż w pobliskim R. znajduje się S. Dom Młodzieżowy, obejmujący S. Ośrodek Wychowawczy i Bursę S., a także obiekt kultu religijnego jakim jest Sanktuarium Maryjne.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka O.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium przytoczyło treść art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 – 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1286 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "u.w.t.p.a."). Wskazało, że Burmistrz miał do rozdysponowania wyłącznie jeden wolny punkt sprzedaży alkoholu, a wnioski o udzielenie zezwoleń złożyły cztery podmioty. Kolegium w pełni podzieliło pogląd, że rozpatrywanie kilku wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji, gdy do rozdysponowania istnieje jedno zezwolenie, winno się odbywać w ramach jednej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji, zasadnym jest przyjęcie dodatkowych kryteriów oceny wniosków, do czego uprawniony jest organ zezwalający. Ponadto, korzystanie z uznania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie oznacza, iż organ ma prawo wyboru przedsiębiorcy, któremu zostanie udzielone zezwolenie. Wybór ten nie jest jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Organ przy przyznaniu zezwolenia ma obowiązek podjęcia najlepszego rozstrzygnięcia w ramach możliwych do przyjęcia rozwiązań i uprawnienie doboru kryteriów w granicach prawa, które będą jednakowe dla wszystkich wnioskodawców.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 i 3

w zw. z art. 12 u.w.t.p.a. Podkreślił, że już preambuła ustawy stwierdza, że życie obywateli w trzeźwości jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra Narodu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ww. ustawy, założenie to organy jednostek samorządu terytorialnego powinny realizować między innymi poprzez podejmowanie działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Zadanie w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności ograniczenie dostępności alkoholu (art. 2 ust. 1 pkt 4). Powyższe determinuje

w pewien sposób przeprowadzenie postępowania w sprawie oraz zastosowanie dodatkowych kryteriów oceny złożonych wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Dlatego też przyjęcie przedstawionych kryteriów, szczególnie pogłębionego kryterium usytuowania proponowanych punktów sprzedaży alkoholu względem funkcjonujących obiektów wymagających ochrony, jak również zasady odległości miedzy poszczególnymi punktami sprzedaży napojów alkoholowych zawierającymi powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) ma oparcie w założeniach

i celach ustawy oraz istotne znaczenie dla ograniczania dostępności napojów alkoholowych.

Kolegium nie uwzględniło również zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. bowiem w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący opisano, z jakich powodów nastąpiło pozytywne rozstrzygnięcie wniosku Pani H. H., a z których to względów odmówiono udzielenia zezwoleń pozostałym wnioskodawcom.

Organ odwoławczy przyznał, że w poprzednio wydanej w tej sprawie decyzji organ I instancji przyjął zasadę terytorialności, która, pomimo przyjęcia tej formuły dla wszystkich wnioskodawców, nie została wyjaśniona wyczerpująco, aby jej zastosowanie w przyjętym zakresie było wystarczające, a wnioski wyprowadzone z przeprowadzonego postępowania i ze zgromadzonego materiału niedostatecznie przekonywały. Stąd też Kolegium skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, który realizując zalecenia zawarte w decyzji organu odwoławczego powtórnie ocenił stan sprawy, przyjmując opisane powyżej kryteria podejmowania decyzji, częściowo reformując, a właściwie rozszerzając i pogłębiając zasadę terytorialności, zakwestionowaną w takiej formie, jak to zrealizowano

w poprzednio wydanym rozstrzygnięciu. Zdaniem Kolegium, działania takie mieszczą się w instytucji uznania administracyjnego. Postulowane przez stronę skarżącą przyjęcie kryterium terytorialności, poprzez dokonanie podziału części gminy D.(jak należy sądzić chodzi wyłącznie o teren miasta D.), w której zezwolenie powinno być wydane z uwagi na strukturę ilości zezwoleń/ilość mieszkańców, w sytuacji gminy o charakterze miejsko-wiejskim, w ocenie Kolegium, nie spełniłoby postulatu ograniczania dostępności alkoholu.

Zdaniem Kolegium argument dotyczący przypuszczenia, że wydanie Pani H. H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18 % alkoholu skutkować będzie mogło pojawieniem się zjawiska zwiększenia spożycia win owocowych, co z kolei może zwiększyć prawdopodobieństwo zaistnienia czynników patologicznych w lokalnej społeczności nie może być wystarczający do uchylenia wydanego rozstrzygnięcia. Sytuacje przyszłe i niepewne nie mogą być brane pod uwagę w rozstrzygnięciu sprawy.

Odnosząc się do zarzutu, że usytuowanie punktu sprzedaży alkoholu,

w którym ma być wydane zezwolenie, w punkcie skupu mleka, tj. w miejscu gdzie zdający mleko uzyskują środki pieniężne mogące posłużyć do zakupu alkoholu powoduje, iż taka lokalizacja spełnia z uwzględnieniem odrębności wynikającej ze stopnia zurbanizowania terenów miejskich i wiejskich, podobną funkcję do targowiska miejskiego, gdzie zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] nie można sytuować miejsc sprzedaży napojów alkoholowych – organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie wszyscy przedsiębiorcy ubiegający się

o wydanie zezwoleń spełnili wymagania prawne, uzyskując pozytywną opinię co do lokalizacji poszczególnych punktów sprzedaży, wydaną przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w D.

Na powyższą decyzję skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

– naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 u.w.t.p.a. w zw. z. art. 7. 8 i 11 k.p.a., poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni przepisów prawa - przyjęcie niedopuszczalnych - naruszających zasadę równości, w niniejszej sytuacji, kryteriów udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a tym samym działanie z przekroczeniem swobody uznania administracyjnego, podczas gdy kryteria stosowane przy wyłonieniu podmiotu, któremu zostanie udzielone zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, winny nie tylko szanować konstytucyjną zasadę równości, lecz również zapewniać realizacje celów ustawy

o wychowaniu w trzeźwości tj. ograniczenie spożycia napojów alkoholowych

i zmiany struktury ich spożywania;

– naruszenie przepisu art. 32 Konstytucji tj. zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, poprzez zastosowanie reguł wykładni przepisów ustawy, które

w oczywisty sposób dyskryminują podmioty prowadzące działalność gospodarczą na miejskim terenie gminy (na terenie miasta) w porównaniu z podmiotami, które prowadzą działalność gospodarczą poza terenem miasta D.;

– naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez zastosowanie kryteriów wyboru podmiotu, któremu zostanie wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w sposób niezapewniający poszanowanie zasady równości wobec prawa, jak również zasady niedyskryminacji, przy braku wskazania przesłanek, którymi kierował się organ uznając zastosowane reguły wykładni za prawidłowe;

– naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie zawiera żadnego wskazania przyczyn uznania przez organ orzekający, iż kryterium wyboru podmiotu, któremu zostało wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, odpowiada nie tylko konstytucyjnej zasadzie równości, lecz również nie przekroczyło pozostawionej organowi sferze działania w granicach uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy art. 18 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 3a u.w.t.p.a. Zgodnie z art. 18 ust. 1 wskazanej ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie to wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy (art. 18 ust. 2 ww. ustawy), oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18% zawartości alkoholu (art. 18 ust. 3 ww. ustawy), po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży

z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 (art. 18 ust. 3a ww. ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.w.t.p.a. rada gminy ustala,

w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży, oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W przedmiotowej sprawie liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ustaliła Rada Miejska D.

w dniu [...] września 2008 r. podejmując uchwałę nr [...] określając ten limit na 14 punktów. W związku z tym, że rozdysponowano już 13 z takich zezwoleń, pozostało ostatnie, o które ubiegało się w rozpatrywanym przypadku czterech przedsiębiorców.

Z przytoczonych wyżej regulacji prawnych wynika, iż każdy podmiot gospodarczy spełniający kryteria ustalone u.w.t.p.a. oraz uchwałami rady gminy, ma prawo ubiegania się o wydanie zezwolenia na sprzedaż wymienionych wyżej rodzajów napojów alkoholowych, składając stosowny wniosek w tym zakresie. Regulacje te nie precyzują jednak trybu procedowania w sytuacji, w której o mniejszą ilość zezwoleń na sprzedaż alkoholu związaną z limitowaniem uchwałami rad gmin ilości punktów sprzedaży, ubiega się większa ilość (od ilości punktów sprzedaży) podmiotów. Skoro każdy przedsiębiorca może złożyć pisemny wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i zezwolenie takie wydaje organ zezwalający po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z ww. uchwałami rady gminy, to tym samym w sytuacji wydania przez taką komisję pozytywnej opinii

w stosunku do wszystkich wnioskujących, organ zezwalający powinien rozpatrzyć wniosek każdego przedsiębiorcy w trybie i w sposób, który byłby dla ubiegającego się o zezwolenie, przejrzysty i oparty na równych kryteriach wyboru. Procedura dokonania wyboru powinna być transparentna, a więc jasna, klarowna oraz oparta na jednakowych zasadach wyboru. Jest to szczególnie niezbędne ze względu na to, że decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi, wydawana w sytuacji ograniczonej limitem liczby zezwoleń, jest decyzją

o ograniczonym prawem zakresie uznania administracyjnego. Zawarte w art. 18 ust. 2 i 3 u.w.t.p.a. przesłanki dopuszczalności wydania takiego zezwolenia - liczba punktów sprzedaży ustalona dla terenu gminy oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży - nie kwalifikują takiej decyzji, jako decyzji w pełni związanej. Wyznaczają one materialnoprawne granice uznania organu wydającego decyzję,

w związku z czym nie może on wydać zezwolenia, jeśli doprowadziłoby to do przekroczenia ustalonej przez radę gminy liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych lub było niezgodne z określonymi przez radę gminy zasadami usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 1995 r. sygn. VI SA 10/95, opubl. w ONSA 1995, z. 4, poz. 152).

Również w orzecznictwie tut. Sądu utrwalił się pogląd, że decyzje dotyczące zezwolenia na detaliczny obrót napojami alkoholowymi są decyzjami o ograniczonym prawem uznaniu administracyjnym, kształtującym względem przedsiębiorców rodzaj następstwa prawnego (decyzja pozytywna lub negatywna, gdyż nie wszyscy mogą otrzymać decyzję pozytywną) i ich uznaniowy charakter jest zgodny z zasadami ogólnymi ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przez uznanie administracyjne należy rozumieć uprawnienie, ale jednocześnie i obowiązek organu administracyjnego do podjęcia najlepszego rozstrzygnięcia (następstwa prawnego) ze skali rozstrzygnięć (następstw prawnych) możliwych do przyjęcia

w świetle prawa. Granice przysługującego organowi uznania administracyjnego

w sprawach udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu wyznaczają nie tylko przepisy art. 18 ust. 2 i 3 u.w.t.p.a., lecz także ogólna zasada materialnoprawna uwzględniania przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli, zawarta w art. 7 k.p.a. (zob. wyrok z dnia 11 marca 2008 r. sygn. II SA/Bk 891/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając na uwadze dotychczasowe uwagi wskazać trzeba, że decyzja zezwalająca na sprzedaż alkoholu powinna zawierać uzasadnione kryteria uznaniowości, sprowadzające się do równego traktowania podmiotów gospodarczych.

Z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że w przedmiotowej sprawie oprócz warunków wynikających z u.w.t.p.a. oraz uchwały Rady Miejskiej w D. (które to warunki spełniały wszystkie podmioty ubiegające się o zezwolenie) organ przyjął również dodatkowe kryteria tj.:

- kryterium tzw. "kontynuacji" sprzedaży napojów alkoholowych w punktach

sprzedaży, w których zezwolenia wygasły ze względu na upływ terminu, na jaki zostały wydane przedsiębiorcom, którzy dotychczasową działalnością dają gwarancję przestrzegania przepisów u.w.t.p.a.,

- kryterium odległości między obiektami chronionymi przepisami prawa miejscowego,

- kryterium odległości między poszczególnymi punktami sprzedaży napojów

alkoholowych zawierającymi powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa).

Zdaniem Sądu nie ma przeszkód, aby w sytuacji przyznawania dóbr reglamentowanych organ działając w ramach uznania administracyjnego wprowadzał kryteria pozaustawowe. Istotne jest, aby przyjęte wymagania zostały zastosowane

w stosunku do wszystkich stron postępowania i aby ocena spełnienia ustalonych kryteriów uwzględniała w pierwszym rzędzie hierarchię celów wynikających z art. 2 u.w.t.p.a. Należy przyznać słuszność tezie, według której owe kryteria powinny być obiektywne, czytelne, racjonalne i możliwe do weryfikacji. Nie mogą także naruszać konstytucyjnie chronionych wartości, m.in. takich, jak zasada równości.

Z treści skargi wynika, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy zastosowane przez organy kryteria, w szczególności kryterium trzecie, nie naruszały obowiązujących przepisów, w szczególności wynikającej z art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa.

W ocenie Sądu, w powyższym zakresie za słuszne należało uznać zarzuty skargi, bowiem przyjęte w tej konkretnej sprawie tzw. kryterium odległości, narusza zasadę uznaniowości, tj.: art. 1 i art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a. w zw. z wynikającą z art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.

Wskazać należy, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego poważne znaczenie nadaje się nakazowi jednakowego traktowania podmiotów prawa

w obrębie określonej klasy (kategorii), co powinno być rozumiane w ten sposób, że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie (orzeczenie TK z dnia 9 marca 1988 r. sygn. U 7/87, wyrok TK 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07).

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu podkreśla się również, że samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 czy też art. 2 Konstytucji RP. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania, bowiem wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę

w odpowiednio przekonywujących argumentach.

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanego przypadku Sąd stwierdza, że kryterium odległości pomiędzy poszczególnymi punktami sprzedaży napojów alkoholowych powinno być stosowane dopiero po wyłonieniu podmiotów konkurencyjnych o wydanie zezwolenia na ściśle określonym obszarze. Kryterium to powinno mieć uzupełniające znaczenie, dopiero po przyjęciu, że ubiegające się

o zezwolenie podmioty spełniają obiektywne, jasne i równe dla wszystkich kryteria podstawowe. Jednocześnie nie można, jak uczyniły to organy obu instancji, podejmować próby porównania odległości poszczególnych punktów sprzedaży alkoholu na obszarze miasta oraz na obszarze wsi. Oczywistym jest,

z uwagi na urbanizację terenów miejskich i liczbę ich mieszkańców, że na obszarze miasta liczba punków sprzedaży alkoholu musi być większa i gęściej położona niż ma to miejsce na obszarze wsi. Dlatego też, w powyższym zakresie, organ wprowadzając dodatkowe kryterium przyznania zezwolenia na sprzedaż alkoholu powinien wziąć pod uwagę nie tylko położenie dotychczasowych punktów sprzedaży alkoholu, ale również liczbę mieszkańców korzystających z danych punktów. Powyższe pozwoliłoby to na obiektywną ocenę sytuacji każdego z wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie.

Tym samym, w ocenie Sądu, została naruszona zasada równości przedsiębiorców tj. równości podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej (art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), poprzez wybór punktu sprzedaży alkoholu w oparciu o powyższe kryterium. Doszło w ten sposób do nierównego traktowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie miasta w stosunku do podmiotów prowadzących taką działalność na terenie wiejskim gminy. Opierając rozstrzygnięcie na kwestionowanym kryterium i stwierdzając w związku z tym, że w D. nasycenie punktów sprzedaży jest wystarczające, organ przekroczył granice uznania administracyjnego. Naruszono zatem również przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wszystkie podniesione wyżej uwagi. Przyjęte przez organ dodatkowe kryteria przyznawania zezwolenia na sprzedaż wyrobów alkoholowych powinny być jasne, obiektywne

i równe dla wszystkich przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.