Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 498/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt 1, art. 171 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 405
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia świadczenia za korzystanie z rowu melioracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ W. Długaszewska /-/ M. Kosewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta na podstawie art. 171 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r, Nr 239, poz. 2019 z póź zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustalił dla Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. świadczenie na rzecz Gminnej Spółki Wodnej w K. w wysokości [...] zł. z tytułu korzystania z rowu melioracyjnego w miejscowości D., gmina K.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Gminna Spółka Wodna w K. wystąpiła do Starosty o ustalenie świadczeń za korzystanie z rowu melioracyjnego RJ w D. przez Administracyjną Spółdzielnię Mieszkaniową w G. oraz Gospodarstwo Mieszkaniowe Skarbu Państwa, które działa w imieniu Agencji Nieruchomości Rolnych. Przedmiotowy rów melioracyjny został zamulony przez odprowadzane kolektorem ścieki opadowe oraz bytowe z bloków mieszkalnych i z przyległego terenu. Wskazano, że ścieki bytowe odprowadzane były z budynków za pośrednictwem kolektora i zbiorników podłączonych do kanalizacji deszczowej, na której zainstalowany jest odstojnik oraz odpływ do rowu RJ. Podkreślono przy tym, że przedmiotowe urządzenia znajdują się na gruncie położonym w D., którego właścicielem jest Agencja Nieruchomości Rolnych w P. (fakt ten potwierdza pismo Agencji z dnia [...]). Organ I instancji zwrócił uwagę, że połączenie zbiorników na ścieki bytowe z kanalizacją deszczową spowodowało nadmierne zamulenie rowu oraz niedrożność i dewastację sieci drenarskiej na przyległych gruntach. Zaznaczono, że wprowadzanie ścieków do rowu odbywało się bez pozwolenia wodnoprawnego. Przeprowadzona przez Spółkę Wodną odbudowa rowu melioracji szczegółowych RJ na długości [...]m, została wykonana w [...] na wartość [...]zł. i sfinansowana ze składek członków Spółki.

Po przytoczeniu treści art. 171 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r, Nr 239, poz. 2019 z póź zm.) – w dalszej części określonej jako pr.wod. – Starosta stwierdził, że przeprowadzone w dniach [...] i [...] rozprawy administracyjne potwierdziły fakt korzystania z urządzeń Spółki do odprowadzania wód z kanalizacji deszczowej w D. Zwrócił przy tym uwagę na fakt, że Spółdzielnia Mieszkaniowa G. do końca [...]r. na podstawie umowy wiążącej strony administrowała w imieniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomościami będącymi własnością Agencji w D.. Zasoby Agencji Nieruchomości Rolnych zostały przekazane do administrowania w styczniu [...] Gospodarstwu Mieszkaniowemu Skarbu Państwa w P. Spółdzielnia Mieszkaniowa od [...] wykonuje czynności niezbędne w stosunku do nieruchomości w D. tylko w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Zdaniem Starosty wykonane przez Agencję, będącą właścicielem urządzeń, połączenie zbiorników kanalizacji sanitarnej z kanalizacją deszczową oraz brak prawidłowej konserwacji i eksploatacji istniejących urządzeń sanitarnych przyczyniły się do zaistniałej sytuacji oraz spowodowały przekroczenia standardów jakości środowiska. Podkreślono, że roszczenie spółki dotyczące korzystania z jej urządzeń odnosi się do okresu 5-letniego obejmującego lata od [...]r. do [...]r. włącznie. W tym okresie w latach [...] i [...] administratorem zasobów mieszkaniowych w G.h było Gospodarstwo Skarbu Państwa działające w imieniu Agencji Nieruchomości Rolnych Odział w P., a w pozostałym okresie tj. od [...] do [...]r. (3 lata) administratorem była Spółdzielnia Mieszkaniowa G. Wobec powyższych faktów, Starosta zobowiązał do spełnienia świadczeń na rzecz Spółki Wodnej w K. Administracyjną Spółdzielnie Mieszkaniową w G. - w kwocie [...] zł. (3/5 kwoty [...] zł.) oraz Agencję Nieruchomości Rolnych w P., w imieniu której działa Gospodarstwo Mieszkaniowe Skarbu Państwa – w kwocie [...] zł. (2/5 kwoty [...]zł.).

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. Zarzuciła ona organowi I instancji, iż przy rozpoznawaniu sprawy nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego Agencja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie wobec niej postępowania, ewentualnie orzeczenie, iż Agencja zobowiązana jest do świadczenia tylko w kwocie odpowiadającej okresowi od [...] do [...] [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając powyższe odwołująca stwierdziła, że przy rozpatrywaniu sprawy organ I instancji nie wziął pod uwagę faktów wskazanych przez przedstawiciela Gospodarstwa Mieszkaniowego na rozprawie w dniu [...]. We wrześniu [...] zlikwidowano bowiem połączenie zbiornika bezodpływowego do kanalizacji deszczowej i od tego czasu Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. wywozi ścieki na koszt mieszkańców wykupionych lokali. Wobec tej okoliczności przedstawiciel Gospodarstwa wniósł o zobowiązanie Spółdzielni do przedstawienia rozliczenia pożytków jakie uzyskuje z tytułu opłat od właścicieli lokali mieszkalnych za odprowadzanie ścieków. Jednak tej kwestii, zdaniem odwołującej, organ I instancji w żaden sposób nie rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji.

Ponadto Agencja wskazała, że jeżeli ewentualnie ma zostać obciążona jakąkolwiek kwotą z tytułu korzystania z rowu melioracyjnego, to może to być jedynie kwota odpowiadająca czasowi od [...] do [...] [...] – czyli od daty przejęcia administracji przez Gospodarstwo Mieszkaniowe działające w jej imieniu do daty zlikwidowania połączenia zbiornika z siecią deszczową.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że bezsporne jest, iż przedmiotowy rów uległ zamuleniu przez odprowadzane kolektorem ścieki nie tylko opadowe, ale i bytowe z bloków mieszkalnych oraz przyległego terenu. Za bezsporne uznano także to, że odprowadzanie ścieków odbywało się bez pozwolenia wodnoprawnego. Odbudowa zaś zdewastowanego rowu melioracyjnego wykonana w [...] wyniosła [...] zł.

Organ odwoławczy nie podzielił poglądu odwołującej Agencji, jakoby organ I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy - w szczególności treści protokołu z dnia [...]. Po zacytowaniu kilku fragmentów z powyższego protokołu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wobec bezspornych faktów oraz wobec odpartych zarzutów orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Agencja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zarówno organ I jak i II instancji nie wyjaśniły w prowadzonym postępowaniu kiedy miały miejsce roboty wskazane w protokole rozprawy z dnia [...]. Zdaniem skarżącej jest to zasadnicza kwestia, gdyż tylko w okresie od [...] do [...] [...] można jej ewentualnie przypisywać korzystanie z rowu melioracyjnego, czyli od daty przejęcia administracji do daty zlikwidowania połączenia zbiornika z siecią deszczową. Na poparcie swych twierdzeń zawartych w protokole z dnia [...] skarżąca przedłożyła dowód w postaci kserokopii faktury nr [...] wraz z powołaną na fakturze notatką służbową z dnia [...].

Ponadto Agencja zarzuciła organom obu instancji, że nie odniosły się do wniosku jej przedstawiciela, żeby Spółdzielnia przedstawiła rozliczenie z mieszkańcami z kosztów na odprowadzanie ścieków. W ocenie skarżącej powyższy aspekt sprawy ma istotne znaczenie, gdyż w protokole wskazano, że ze zbieranych od mieszkańców opłat powinny być pokryte koszty oczyszczania rowu.

Wobec powyższego Agencja podniosła zarzut naruszenia powyżej wskazanych przepisów k.p.a. Przy czym uznała jako dowolne ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji. Zdaniem skarżącej, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi.

Organ odwoławczy zaznaczył jednak, że oparł swoje stanowisko na twierdzeniach pana F. przedstawiciela GSM – zawartych w protokole z [...] - iż po zaczopowaniu we [...] ścieki nadal spływały do rowu melioracyjnego. Podkreślono przy tym, że nikt z uczestników spotkania w dniu [...], stwierdzonego przedmiotowym protokołem, nie zaprzeczył twierdzeniu pana F. Z kolei odnośnie faktury przedłożonej przez skarżącą wraz ze skargą, organ odwoławczy wskazał, że fakt ten nie dowodzi, iż z tym momentem udaremniono przedostanie się ścieków do rowu, co mogłoby być podstawą do zwolnienia skarżącej od ciążącego na niej zobowiązania wobec Spółki Wodnej. Dodał ponadto, że ani organ I instancji, ani Kolegium nie przeczy faktowi zlikwidowania we [...] połączenia zbiornika, jednak, jak wynika to z materiału dowodowego, dokonano tego bez oczekiwanego rezultatu.

W piśmie z dnia [...] skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w skardze. Ponadto zakwestionowała twierdzenia Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę. zaznaczyła bowiem, że na pytanie prowadzącej rozprawę w dniu [...], czy są inne podmioty podłączone do rowu poza Spółdzielnią, pan F. (a nie F.) odpowiedział, że prawdopodobnie z instalacji burzowej wsi może przedostawać się pewna ilość ścieków. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w trakcie wspomnianej rozprawy nikt z jej uczestników nie stwierdził jednoznacznie, że ścieki wypływające do rowu pochodzą ze zbiornika bezodpływowego, bo wówczas byłoby to zakwestionowane przez przedstawiciela GSM, co z pewnością zostałoby odnotowane w protokole rozprawy. Podniosła również, że twierdzenie organu odwoławczego o daremnych skutkach zaczopowania szamba, jest konsekwencją przyjęcia przez niego błędnego wniosku, a nie rzetelną oceną materiału dowodowego.

Na rozprawie w dniu [...] Z. M. – administrator Gospodarstwa Mieszkaniowego Skarbu Państwa poparł skargę wniesioną przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Jednocześnie wskazał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa G. korzysta nadal ze zbiornika, choć wchodzi on w skład mienia należącego do Agencji, odprowadza ścieki wywożąc je beczkowozami i z tego tytułu obciąża mieszkańców należnymi opłatami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r, Nr 239, poz. 2019 z póź zm.) – zwany w dalszej części pr.wod. - zgodnie z którym jeżeli osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące członkami spółki wodnej oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej odnoszą korzyści z urządzeń spółki lub przyczyniają się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka została utworzona, obowiązane są do ponoszenia świadczeń na rzecz spółki. Przy czym art. 73 ust. 1 pkt 1 pr.wod. zalicza do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1 pr.wod. - regulują stosunki wodne w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz mają na celu ochronę użytków rolnych przed powodziami.

W przedmiotowej sprawie Starosta ustalił – co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy - że rów melioracyjny w D. znajdujący się w zarządzie Gminnej Spółki Wodnej w K. został zamulony przez odprowadzane kolektorem w okresie od [...] do [...] (włącznie) ścieki opadowe oraz bytowe z bloków mieszkalnych i z przyległego terenu. Ścieki bytowe odprowadzane były z budynków za pośrednictwem kolektora i zbiorników podłączonych do kanalizacji deszczowej, na której zainstalowany jest odstojnik oraz odpływ do rowu RJ. Organ I instancji ustalił ponadto, że przedmiotowe urządzenia znajdują się na gruncie, którego właścicielem jest Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. Zaznaczono, że wprowadzanie ścieków do rowu odbywało się bez pozwolenia wodnoprawngo. Przeprowadzana przez Spółkę Wodną odbudowa rowu melioracji szczegółowych RJ na długości [...] m, została wykonana w [...] na wartość [...] zł. i sfinansowana ze składek członków Spółki. Stwierdzono dodatkowo, że do końca [...] nieruchomościami będącymi własnością Agencji w D. w jej imieniu administrowała na podstawie umowy Spółdzielnia Mieszkaniowa G. Następnie w [...] zasoby Agencji Nieruchomości Rolnych zostały przekazane do administrowania Gospodarstwu Mieszkaniowemu Skarbu Państwa w P. Ustalono także, że Spółdzielnia Mieszkaniowa od [...] wykonuje czynności niezbędne w stosunku do nieruchomości w D. tylko w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Zdaniem Starosty to Agencja będąca właścicielem gruntu i tym samym urządzeń sanitarnych przyczyniła się do zaistniałej sytuacji oraz spowodowała przekroczenia standardów jakości środowiska. Przy czym uwzględnione w decyzji roszczenie Spółki dotyczące korzystania z jej urządzeń odnosi się do okresu 5-letniego obejmującego lata od [...]r. do [...]r. włącznie. W tym okresie w latach [...] i [...] administratorem zasobów mieszkaniowych w G. było Gospodarstwo Skarbu Państwa działające w imieniu Agencji Nieruchomości Rolnych Odział w P., a w pozostałym okresie tj. od [...] do [...] ([...] lata) administratorem była Spółdzielnia Mieszkaniowa G. Wobec powyższych faktów zobowiązaną do świadczeń na rzecz Spółki Wodnej w K. jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. - w kwocie [...] zł. (3/5 kwoty [...] zł.) oraz Agencja Nieruchomości Rolnych w P., w imieniu której działa Gospodarstwo Mieszkaniowe Skarbu Państwa – w kwocie [...] zł. (2/5 kwoty[...] zł.).

W świetle treści przytoczonego przepisu art. 171 ust. 1 pr.wod. należy stwierdzić, że organy obu instancji nie ustaliły koniecznych – do zastosowania przedmiotowego przepisu – faktów. Obciążenie w decyzji administracyjnej świadczeniem na rzecz spółki wodnej osoby trzeciej wymaga, aby organ administracji dokonał ustaleń, czy osoba ta korzystała z urządzeń spółki lub przyczyniała się do zanieczyszczenia wody i w związku z tym osiągnęła korzyść.

Przesłankami zastosowania normy prawnej zawartej w art. 171 ust. 1 pr.wod. jest zachowanie osoby trzeciej – osoby fizycznej lub osoby prawnej – niebędącej członkiem spółki wodnej lub zachowanie jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; urządzenie należące do spółki wodnej, z którego korzysta osoba trzecia lub zanieczyszczenie wody, o której stan dba spółka, spowodowane przez osobę trzecią oraz osiągnięcie przez tę osobę korzyści z powyższych działań. Wobec braku w prawie wodnym definicji pojęcia korzyści uzyskanych w powyżej opisany sposób - bezpodstawnie, dokonując interpretacji tego pojęcia należy odnieść się do instytucji prawa cywilnego jakim jest bezpodstawne wzbogacenie. Zgodnie z treścią art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) – w dalszej części określany jako k.c. – kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Odpowiedzialność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia obciąża wzbogaconego niezależnie od tego, w wyniku jakiego zdarzenia uzyskał korzyść majątkowa. Może ona powstać w wyniku działania wzbogaconego, jak i nawet wbrew jego woli z jego dobrą lub zła wiarą. Może być także rezultatem czynności zubożonego, osób trzecich, a nawet sił przyrody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06.12.2005r., ICK 220/05, LEX nr 172188). Przesłankami bezpodstawnego wzbogacenia jest – po pierwsze – to, aby korzyść została uzyskana bez podstawy prawnej jakiegokolwiek rodzaju. Jest tak wówczas, gdy u jej podstaw nie leży ani czynność prawna, ani przepis ustawy, ani orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna (Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Zobowiązania pod.red. G. Bieńka, tom 1, LexisNexis, Warszawa 2006, wyd.7, str. 219). Korzyść ta – po drugie – musi mieć wartość majątkową, możliwą tym samym do określenia w pieniądzu (np. zaoszczędzenie niezbędnych wydatków, nieodpłatne skorzystanie z cudzych usług lub rzecz, uzyskanie określonej sumy pieniężnej). Jest to więc wartość zwiększająca majątek wzbogaconego bezpośrednio lub, jak to ma miejsce w razie oszczędzania koniecznego wydatku, w sposób pośredni. Korzyść majątkowa musi być – po trzecie – uzyskana kosztem innej osoby. Nie oznacza to, że określona wartość musi wyjść z jej majątku. Jej zubożenie może polegać także na nieuzyskaniu spodziewanej korzyści, np. zapłaty za świadczone usługi. Oznacza to istnienie równoległego powiązania pomiędzy wzbogaceniem po jednej stronie, a zubożeniem – po drugiej, chociaż nie muszą to być zawsze wartości jednakowe.

Odnosząc powyższe rozważania do normy prawnej zawartej w art. 171 ust. 1 pr.wod., należy stwierdzić, że bezpodstawne wzbogacenie następuje po stronie osoby trzeciej, która odnosi korzyści z usług spółki utworzonej dla ochrony wód. Odnoszenie korzyści z pominięciem ciężarów związanych z ich osiągnięciem ma swoje źródło w działalności spółki wodnej. Dodatkowo należy podkreślić, iż bezpodstawne wzbogacenie uzasadnia zwrot korzyści w naturze, a gdy taki zwrot jest niemożliwy ze względu na przedmiot wzbogacenia, obowiązek zwrotu korzyści polega na zwrocie jej wartości. W niniejszej sprawie obowiązek ten może się sprowadzać do rozłożenia poniesionych świadczeń za oczyszczenie rowu melioracyjnego między osoby korzystające z tego rowu i odnoszące w związku z tym korzyści.

Mając na względzie powyższe, należy ponownie podkreślić, iż organy obu instancji nie wykazały, aby skarżąca Agencja korzystała z urządzeń należących do Spółki Wodnej i odnosiła tym samym korzyści. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie uwzględniły okoliczności wynikającej z pisma skarżącej z dnia [...], w którym stwierdzono, że od [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa G., mimo przekazania nieruchomości w miejscowości D. będących własnością Agencji, do administrowania przez Gospodarstwo Mieszkaniowe Skarbu Państwa, Spółdzielnia nadal wykonuje czynności niezbędne w zakresie infrastruktury wodnej – korzystając z kolektora, zbiornika, kanalizacji deszczowej i odstojnika – ale już tylko w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. W niniejszym piśmie podano również, że przez cały powołany okres Spółdzielnia pobierała opłaty za korzystanie z kanalizacji przez mieszkańców okolicznych budynków i zobowiązana była, w związku z tym, do prawidłowej konserwacji i eksploatacji infrastruktury.

Sam fakt bycia właścicielem urządzeń infrastruktury wodnej nie rodzi obowiązku ponoszenia świadczeń na rzecz spółki wodnej z tytułu korzystania z urządzeń spółki lub przyczyniania się do zanieczyszczenia wody. W świetle art. 171 ust.1 pr.wod. obowiązek ten bowiem ciąży na osobie, która faktycznie korzysta z tych urządzeń lub faktycznie przyczynia się do zanieczyszczenia wody i z tego odnosi bez podstawy prawnej korzyść.

Nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności, koniecznych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia przez organy obu instancji art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz dodatkowo art. 107 § 3 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę powinien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Natomiast realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I jak i II instancji, który jako organ odwoławczy ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dodatkowo art. 80 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ocenienia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność – istotna z punktu widzenia stosowanych przepisów prawa materialnego - została udowodniona. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy organy obu instancji zobowiązane są mieć na względzie powyżej cytowane zasady postępowania administracyjnego i działając na ich podstawie winny uzupełnić ustalenia faktyczne, o okoliczności istotne, będące przesłankami stosowania przepisu art. 171 ust. 1 pr.wod. Organy administracji powinny zatem – co podkreślano powyżej – ustalić w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowody, czy skarżąca Agencja faktycznie korzystała z urządzeń spółki lub czy faktycznie przyczyniła się do zanieczyszczenia wody i czy z tego odniosła korzyść. Przy czym należy ustalić, czy korzyść uzyskana przez Agencję ma charakter bezpodstawnego wzbogacenia – spełnia wszystkie przesłanki wskazane w powyższej części uzasadnienia.

W konsekwencji mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) – p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku

W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

/-/M. Ławniczak /-/W. Długaszewska /-/M. Kosewska