Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 11/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 , art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. P. i H. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

1. W związku z przekazanym przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., wnioskiem H. P. w kwestii dotyczącej problemu drgań występujących w budynkach na działce nr geod. [...], w miejscowości B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. dokonał w dniu [...] sierpnia 2014 r. kontroli tych budynków. Z protokołu kontroli wynika, że na działce usytuowany jest między innymi budynek gospodarczy o wymiarach 4,90 x 9,70 m na fundamencie betonowym, częściowo podpiwniczony. Ściany budynku murowane z bloczków wapienno - piaskowych grubości 12,0 cm, natomiast strop nad parterem wykonany jest z desek na belkach drewnianych. Więźba dachowa drewniana dwuspadowa pokryta eternitem, z odprowadzeniem wody na działkę własną. Wysokość budynku przy okapie 2,50 m, w kalenicy 4,90 m. Podczas kontroli stwierdzono, że w trzech miejscach występują spękania ścian zewnętrznych od okapu do fundamentu, w jednym miejscu spękanie ściany od okapu wraz z fundamentem, spękania od okapu do okna, od okna wraz z fundamentem. Szerokość spękań wynosi od 1,0 do 5,00 mm. W pobliżu budynku będącego przedmiotem niniejszej sprawy, na działce nr geod. [...] funkcjonuje Zakład Górniczy "K.", należący do firmy "B." Sp. z o.o. z siedzibą w O.(dalej powoływana jako Spółka). Według twierdzeń H. i K. P., pracujące urządzenia tego zakładu są źródłem drgań odczuwalnych w budynkach na ich działce.

2. Mając powyższe ustalenia na uwadze organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego. Następnie w dniu [...] sierpnia 2014 r. przeprowadzono oględziny. W trakcie oględzin przedstawiciel Spółki, przedłożył wyniki badań drgań i hałasu pochodzących z urządzeń zakładu górniczego, przenikających do pomieszczeń budynku jednorodzinnego, zlokalizowanego w miejscowości B., które zostały wykonane przez Zakład Badań Środowiskowych z siedzibą w W. w dniu [...] lipca 2014 r. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że zarówno w budynku mieszkalnym, jak i gospodarczym wartość drgań nie przekroczyła w żadnym z analizowanych pasm częstotliwości drgań odczuwalnych dla człowieka ani drgań dopuszczalnych.

3. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji, zobowiązał Spółkę do przedłożenia protokołów badań i pomiarów drgań pochodzących od urządzeń zakładu górniczego, przenikających do budynku gospodarczego, sporządzonych przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, z uwzględnieniem normy PN-88/B-02170. Po przedłożeniu przez Spółkę wymaganej dokumentacji, organ pierwszej instancji zobowiązał H. i K. P. do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego z uwzględnieniem wyników pomiarów drgań pochodzących od urządzeń zakładu górniczego przenoszonych na konstrukcję budynku, sporządzonej przez osobę legitymującą się uprawnieniami rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Po rozpatrzeniu zażalenia K. i H. P., organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie i zobowiązał inwestorów do opracowania i przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego określającej:

- stan techniczny obiektu ze wskazaniem czy stwarza on zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, w tym w szczególności określenie przyczyny powstania spękań w pomieszczeniach budynku, oraz czy drgania pochodzące od pobliskiego zakładu górniczego wpływają na konstrukcję budynku;

- sposób wykonania niezbędnych robót zabezpieczających przy zaistnieniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, z podaniem technicznie uzasadnionych terminów wykonania tych robót;

- czy w obecnym stanie technicznym obiekt może być użytkowany.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że budynek gospodarczy został wybudowany w 1981 r., przez poprzedniego właściciela nieruchomości – J. P., który nie pozostawił żadnych dokumentów dotyczących budowy obiektu. Zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji w Starostwie Powiatowym w S., brak jest dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku (w tym brak wniosku o wydanie pozwolenia na budowę). Z uwagi na samowolne powstanie budynku, jak również upływ znacznego okresu czasu od jego wybudowania (ponad 30 lat), a przede wszystkim widoczne spękania w pomieszczeniach budynku, koniecznym było zobowiązanie aktualnych właścicieli obiektu do sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Z uwagi na stwierdzone spękania (w tym na fundamencie budynku), istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku, a co za tym idzie bezpieczeństwa ludzi i mienia i możliwości dalszego użytkowania obiektu w obecnym stanie. Zlecona ekspertyza ma na celu określenie przyczyn (źródła) ich powstania, możliwości eliminowania zjawiska oraz wytycznych co do zakresu niezbędnych robót zabezpieczających przy stwierdzeniu istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ odwoławczy zaznaczył, że ze sprawozdań pomiaru hałasu oraz drgań pochodzących od urządzeń zakładu górniczego przenikających do budynku oraz sprawozdań z pomiarów emisji hałasu do środowiska zewnętrznego dostarczonych przez zakład, nie wynika, aby zostały przekroczone normy dopuszczalne drgań. Organ odwoławczy podzielił, co do zasady, stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie konieczności przedłożenia ekspertyzy. Powodem zaś uchylenia postanowienia było m.in. nieczytelność sentencji postanowienia (nie wiadomo czy chodzi o wyniki pomiarów znajdujące się w aktach sprawy sporządzone na zlecenie Spółki, czy też nowe wyniki pomiarów, które mają wykonać inwestorzy), nakazanie sporządzenia ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanemu podczas gdy od [...] sierpnia 2014 r., wystarczające jest przedłożenie ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego zajęły się niniejszą sprawą z uwagi na stan techniczny budynku oraz fakt, że powstał on w warunkach samowoli budowlanej.

4. Inwestorzy w wyznaczonym terminie przedłożyli ekspertyzę techniczną. Wynika z niej, że przyczyn spękań jest wiele - w tym podatna na uszkodzenia konstrukcja wykonanego sposobem gospodarczym budynku oraz jego wiek. Konstrukcja budynku w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, konieczne jest jednak wykonanie robót ją wzmacniających (tzn. naprawa lokalnych pęknięć ścian poprzez wtopienie w spoiny prętów stalowych). Opierając się na wnioskach zawartych w ekspertyzie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., zobowiązał inwestorów do wykonania określonych robót budowlanych przy budynku gospodarczym, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z ekspertyzy. Z przedmiotowym rozstrzygnięciem nie zgodzili się inwestorzy i wnieśli odwołanie. Organ wojewódzki decyzją z dnia [...] marca 2015 r. uchylił wydane rozstrzygnięcie z tego powodu, że organ pierwszej instancji skupił się jedynie na stanie technicznym obiektu, całkowicie pomijając aspekt jego legalności. Organ odwoławczy wywiódł, że niewątpliwie realizacja spornej inwestycji nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej i zakończona została przed 1995 r., w związku z czym postępowanie w przedmiocie likwidacji skutków samowoli powinno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., przy czym ustalenie możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, może nastąpić dopiero po wykluczeniu przesłanek z art. 37 tej ustawy. Organ wywiódł, że podstawy do orzeczenia rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 będą zachodziły tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia wymienionych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń w oparciu o art. 40. Organ powiatowy nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie, co przesądza o konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę będzie spełniał wszelkie wymogi prawa budowlanego z 1974 r. i nie będzie podstaw zarówno do wydania nakazu rozbiórki z art. 37, jak i nałożenia obowiązków w trybie art. 40, formą legalizacji samowoli budowlanej powinna być decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z art. 42 ust. 3. Pozwolenie na użytkowanie obiektu, będzie w tej sytuacji jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania.

5. Ponownie rozstrzygając sprawę organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2015 r. dokonał kontroli na działce nr geod. [...] i stwierdził, że kształt i szerokość spękań nie zmienił się od kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2014 r. Ponadto stwierdzono, że elementy budynku pozostały nie zmienione, grubość ścian wynosi 12,0 cm, ściany nie są zakończone wieńcem żelbetowym, belki drewniane stropu i konstrukcja więźby dachowej oparta na murłacie, pokrycie z eternitu falistego. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, jako wybudowanego w sposób powodujący niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. W uzasadnieniu podał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, iż jeden z głównych elementów konstrukcyjnych, tj. ściany nośne nie spełniają warunków dotyczących tego rodzaju elementów konstrukcyjnych ze względu na niewystarczającą grubość wynoszącą 12,0 cm oraz brak wieńca żelbetowego jako zakończenia muru. Wskazano, że za element konstrukcyjny, według sztuki budowlanej i przepisów uważa się ścianę wykonaną z drobnych elementów, tj. cegła, pustaki wapienno - piaskowe, ceramiczne, o ile jej grubość wynosi minimum 25,0 cm przy zachowaniu odpowiedniego, zgodnego ze sztuką budowlaną wiązania tych elementów. Ponadto organ zwrócił uwagę na fakt, że ściany przedmiotowego budynku obciążone są więźbą dachową pokrytą płytami eternitowymi, które są jednym z cięższych pokryć dachowych. Organ podniósł, że z ekspertyzy technicznej budynku wynika, iż przyczyn obecnego stanu budynku może być kilka, tj. drgania gruntu, błędy eksploatacji, błędy wykonawstwa, naturalnego zużycia materiału i klęski żywiołowe. Organ zwrócił uwagę, że w części nie podpiwniczonej budynku, fundamenty zagłębione są w gruncie na ok. 60,0 cm, tj. znacznie powyżej niż wartość przyjmowana dla III strefy wynosząca 1,20 m, co może mieć wpływ na niejednolite ruchy fundamentów budynku ze względu na możliwość wystąpienia, tzw. zjawiska wysadziny zmarzlinowej. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w przedmiotowym budynku gospodarczym nie ma możliwości, ze względu na sposób wykonania jak i obecny stan techniczny dokonania zmian lub przeróbek a więc zastosowania art. 40. Organ wojewódzki rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym uchylił ww. decyzję rozbiórkową i decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego wydana decyzja nie koresponduje z zebranym materiałem dowodowym i stanowi zaprzeczenie wcześniejszej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji oraz kierunku w jakim było dotychczas prowadzone postępowanie. Organ wywiódł, że decyzja o rozbiórce znajdzie zastosowanie tylko gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40. Takiej absolutnej konieczności, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie ma, tym bardziej, że z protokołu kontroli dokonanej w dniu [...] marca 2015 r. wynika jasno, iż od dnia poprzedniej kontroli (tj. od [...] sierpnia 2014 r.) nie uległa zmianie ani szerokość, ani ilość spękań budynku, jak również stan jego elementów konstrukcyjnych. Organ wojewódzki podał, że z uwagi na dużą rozbieżność w rozstrzygnięciach organu pierwszej instancji dokonał wizji lokalnej z udziałem stron postępowania i we własnym zakresie ocenił stan poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu, uznając, że skarżona decyzja rozbiórkowa jest co najmniej przedwczesna. Nadto podano, że wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, pozostaje w sprzeczności z zaleceniami i wnioskami płynącymi z ekspertyzy, nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych. Podniesiono, że diametralna zmiana stanowiska organu powiatowego nie została uzasadniona w sposób dostateczny, a opisane w uzasadnieniu decyzji błędy wykonawstwa nie są tożsame z realnością występowania zagrożenia życia ludzkiego i mienia. Co więcej nie bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, że budynek w tym kształcie istnieje już ponad 30 lat, a według ekspertyzy konstrukcja budynku w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, ale konieczne jest wykonanie robót ją wzmacniających (tzn. naprawa lokalnych pęknięć ścian). Tymczasem organ powiatowy zamiast nakazania wykonania określonych robót budowlanych arbitralnie uznaje, że budynek wybudowano w sposób powodujący niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia i orzeka konieczność rozbiórki obiektu. W ocenie organu odwoławczego w sprawie należy raz jeszcze przeanalizować materiał dowodowy i rozważyć czy nie jest możliwe nakazanie wykonania określonych robót budowlanych, celem wzmocnienia elementów konstrukcyjnych budynku, w tym w szczególności elementów więźby dachowej i ścian zewnętrznych.

6. Rozpatrując sprawę po raz kolejny organ pierwszej instancji w dniu [...] lipca 2015 r. przeprowadził oględziny i stwierdził, że nie wniosły one nic nowego do sprawy. Potwierdziły stany prawny i stan techniczny budynku. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, organ zobowiązał inwestorów do wykonania w terminie do dnia [...] października 2015 r. następujących robót budowlanych przy budynku gospodarczym - w miejscach pęknięć ścian, w poziomych spoinach muru wyciąć szczeliny na głębokość 35,0 do 40,00 mm, wyczyścić je z resztek zaprawy i kurzu, spryskać wodą. W szczelinę wprowadzić zaprawę cementową na głębokość ok. 10,0 mm, następnie wepchnąć pręt ze stali nierdzewnej o średnicy 4,50 mm, o kształcie śrubowym w ten sposób aby sięgały co najmniej 50,0 cm poza rysę i 50,0 cm poza naroża budynku (zagięte wokół naroża i zamocowane w przyległej ścianie). Wprowadzić warstwę zaprawy otulającą pręt oraz wypełniającą szczelinę. Wyrównać powierzchnię spoiny z licem ściany a następnie zwilżać spoiny co pewien czas aby były wilgotne przez kilka dni. Pręty i zaprawę należy zakupić w sklepach specjalistycznych a roboty wykonywać wg szczegółowej instrukcji wybranego systemu wzmacniania;

- wzmocnić ostatnią warstwę muru na całym obwodzie budynku w sposób opisany w punkcie 1. Wyżej opisane roboty budowlane należy przeprowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, która po wykonaniu robót sporządzi pisemne oświadczenie o wykonaniu robót zgodnie z opisem zawartym w punkcie 1 i 2 dołączając do oświadczenia kserokopie uprawnień budowlanych i zaświadczenia o wpisie na listę członków samorządu zawodowego z aktualnie opłaconymi składkami.

7. Od tej decyzji odwołanie złożyli K. i H. P. W uzasadnieniu podali, że treść przepisu art. 40 wskazuje, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zobowiązanie ich do wykonania czynności określonych w petitum decyzji. Świadczy o tym m.in. fakt, że ze znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy, nie wynika aby budynek został wybudowany niezgodnie z jakimikolwiek przepisami prawa, jednocześnie konstrukcja budynku w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Sporządzający ekspertyzę, co prawda wskazał na zakres prac, których wykonanie miałoby wzmocnić konstrukcję budynku, jednak wobec wcześniejszego stwierdzenia o braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, w ocenie odwołujących, nie należy traktować tych prac, jako koniecznych i niezbędnych w kontekście doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Zaakcentowano, że w przedmiotowej ekspertyzie nigdzie nie pojawia się stwierdzenie jakoby budynek znajdował się w stanie niezgodnym z prawem. Zarzucono, że organ pierwszej instancji w żaden sposób nie wskazał, które uchybienia w konstrukcji budynku rzekomo powodują jego niezgodność z przepisami i tym samym uzasadniają zastosowanie przeróbek czy zmian. Co więcej w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie nigdzie nie jest wskazane, aby jakiekolwiek uchybienia przedmiotowego budynku były niezgodne z przepisami. Odwołujący podnieśli, że brzmienie przepisu art. 40 wskazuje, iż mowa w nim o niezgodności z przepisami w dacie budowy, natomiast z treści decyzji wynika, iż organ zarzuca istnienie rzekomych niezgodności z przepisami prawa na dzień dokonywania oględzin, tj. [...] marca 2015 i [...] lipca 2015 r. Zdaniem odwołujących w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ powinien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

8. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył termin wykonania obowiązku do [...] grudnia 2015 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że w jego ocenie, popartej oględzinami w terenie, jak również wnioskami i zaleceniami wynikającymi z ekspertyzy technicznej, w niniejszej sprawie nie ma absolutnej konieczności nakazywania rozbiórki, jednakże niezbędne jest wykonanie zmian i przeróbek potrzebnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a także usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia jakie wiąże się z nieodpowiednim stanem elementów konstrukcyjnych obiektu. Konieczność ta wynika co najmniej z kilku powodów: Po pierwsze przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w warunkach samowoli budowlanej, a zatem bez wymaganych prawem dokumentów i uzgodnień, niezgodnie ze sztuką budowlaną, o czym świadczy chociażby brak wieńca żelbetowego kończącego ściany i niewystarczająca grubość ścian (12 cm), co sprawia, że cała konstrukcja budynku podatna jest na obciążenia dodatkowe (w tym osiadania fundamentów). Po wtóre widoczne są rysy i spękania - zarówno w narożach budynku, jak i pośrodku długości ścian, które z upływem czasu będą się pogłębiały powodując dalszą degradację budynku, a ostatecznie doprowadzą do zawalenia się budynku. Podano, że w protokole oględzin z dnia 30 kwietnia 2015 r. stwierdzono, że płaszczyzna dachu budynku gospodarczego jest zapadnięta z obu stron, zaś końce żerdzi od strony zachodniej są zaniżone, gdyż końce belek stropowych uległy zbutwieniu. Ponadto zwrócono uwagę, że pokrycie dachowe oraz komin powyżej stropu są nieszczelne, a cegły poprzesuwane. Jednakże ogólny stan obiektu budowlanego organ wojewódzki ocenił jako nie przesądzający o konieczności nakazu rozbiórki. Tym samym organ wyszedł na przeciw stanowisku zawartemu w odwołaniu i uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nie oznacza to jednak, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone, ani też jak sugeruje treść odwołania, że jedynym rozstrzygnięciem może być wydanie przez organ pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy podał, że utożsamia się z opinią wyrażoną w skarżonej decyzji oraz wynikającą z ekspertyzy technicznej, że konieczne jest wykonanie robót wzmacniających konstrukcję budynku (w szczególności naprawa lokalnych pęknięć ścian). Wywiedziono, że zgodnie z wolą ustawodawcy jeżeli nie zachodziły przesłanki z art. 37, a obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, wówczas organy administracji miały obowiązek prowadzenia postępowania zmierzającego do umożliwienia korzystania z tego obiektu w zakresie dającym się pogodzić z obowiązującymi przepisami. Takie umożliwienie wykorzystywania obiektu budowlanego wiązało się najczęściej bądź z wykonaniem dodatkowych robót budowlanych, bądź ze zmianą jego przeznaczenia i dostosowaniem do pełnienia innej funkcji. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że również i w tej sprawie taki jest ostatecznie kierunek prowadzonego postępowania. Natomiast pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, a także formą legalizacji obiektu samowolnie wybudowanego, w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego. Wydanie pozwolenia na użytkowanie jest jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego tego, że z ekspertyzy nie wynika, aby budynek został wybudowany niezgodnie z jakimikolwiek przepisami prawa organ wyjaśnił, że ekspertyza stanowi zlecone opracowanie, którego celem jest ocena stanu technicznego budynku oraz ustalenie zakresu uszkodzeń i ich wpływu na przydatność obiektu do dalszej eksploatacji oraz podanie sposobu wykonania niezbędnych robót zabezpieczających konstrukcję obiektu. To organy nadzoru budowlanego są właściwe i powołane do oceny zgodności obiektu z przepisami prawa (w tym techniczno - budowlanymi), w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy, w tym przedłożoną ekspertyzę techniczną która podlega ocenie jak każdy inny dowód, a obowiązkiem organów jest uwzględnić zawarte w niej rozwiązania ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad, czy nieprawidłowości oraz wniosków. Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego tego, że organ pierwszej instancji nie wskazał konkretnie na czym polega niezgodność z przepisami, organ odwoławczy podał, że już sam fakt, iż przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej - bez uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, wskazuje na naruszenie przepisów prawa obowiązujących w dacie budowy na etapie budowy oraz późniejszego samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu. Wskazano, że szczególności powyższe postępowanie stanowi naruszenie art. 28, art. 29, 33, 34, 42 ustawy - Prawo budowlane 1974 r. Ponadto wykonanie budynku systemem gospodarczym, bez wymaganego projektu budowlanego, dokonania fachowych wyliczeń w tym w zakresie konstrukcji, brak wieńca i nieodpowiednia do obciążeń grubość ścian narusza art. 44, art. 5 i 6 ww. ustawy oraz jest niezgodna ze sztuką budowlaną. Także obecny wygląd i stan zachowania poszczególnych elementów wskazuje, że budynek nie był użytkowany odpowiednio, tj. zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, co więcej nie przeprowadzano badania stanu technicznego obiektu oraz nie utrzymywano go w należytym stanie, chroniącym przed powstaniem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zniszczeniem lub przed przedwczesnym zużyciem, jak też przed oszpeceniem otoczenia - co narusza przepis art. 43 i kolejne przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Nadto nieodpowiedni stan elementów konstrukcyjnych budynku narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W szczególności - naruszone zostały przepisy zawarte w dziale IV rozporządzenia (§ 36 ust. 1 pkt 1 - 3, 6 i 8, § 37 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 38, 39, 40, 41, 42, 43 i 44 ust. 1) - dotyczące szczegółowo określonych warunków konstrukcyjno - budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i urządzenia budowlane (w tym poszczególne elementy budynku). Organ stwierdził w oparciu o przywołane przepisy szereg nieprawidłowości m.in. w zakresie bezpieczeństwa budowy i użytkowania, bezpieczeństwa pożarowego, wymaganej trwałości i odporności, niezbędnej izolacyjności cieplnej i przeciwwilgociowej przedmiotowego budynku gospodarczego. Co więcej analizowany obiekt nie został wzniesiony zgodnie z wytycznymi zawartymi w § 37 ust. 1 i 2 oraz § 39 rozporządzenia. Naruszone zostały także przepisy zawarte w rozdziale 3 i 4 rozporządzenia- tj.( § 42 ust. 1 i 2, § 43 i § 44) - w szczególności wykonane ściany i słupy konstrukcyjne nie spełniają wymagań wynikających z ich funkcji nośnej i usztywniającej w budynku, a ściany osłonowe i działowe - wymagań konstrukcyjnych, wynikających ze względów bezpieczeństwa oraz użytkowych.

Konkludując organ odwoławczy podał, że z całą pewnością można stwierdzić, iż przedmiotowy budynek nie odpowiada warunkom konstrukcyjno – budowlanym, w szczególności jeśli chodzi o wykonanie fundamentów i ścian, które muszą przenosić obciążenia zmienne i stałe (m.in. obciążenia śniegiem, wiatrem), w tym ciężar własny oraz muszą być tak projektowane i wykonane, by uwzględniać współczynniki zwiększające (przy dodatkowym obciążeniu). Organ odwoławczy wywiódł, że nie istnieje jedna norma, która regulowałaby w sposób kompleksowy grubość ścian zewnętrznych. Na ostateczny wybór grubości ściany zewnętrznej wpływa wiele przesłanek projektowych, których wpływ na grubość ściany jest podany w wielu różnych normach, aktach prawnych i literaturze technicznej. Na określenie grubości ściany zewnętrznej wpływa, oprócz warunków konstrukcyjnych, wypełnianie przez nią wielu innych funkcji. Ściana zewnętrzna powinna zapewniać odpowiednią termoizolację, stateczność cieplną ochronę akustyczną zabezpieczenie akustyczne pomieszczeń, przeciwpożarowe itp. W zależności od materiału zastosowanego do budowy muru będzie on w różny sposób spełniał w ścianie założone funkcje, a to z kolei przełoży się na grubość ściany. Ściany zewnętrzne budynku gospodarczego stanowiące i ściany konstrukcyjne nie mają wymaganej grubości 1 cegły (25 cm), nie zostały też zwieńczone wieńcem żelbetowym, stąd też podatne są na obciążenia dodatkowe, w tym również bez dodatkowego wzmocnienia nie będą w stanie przenosić obciążeń więźby dachowej pokrytej płytami eternitowymi (które są jednym z najcięższych pokryć dachowych), co grozi zawaleniem budynku i stanowi zagrożenie. Organ zaznaczył, że analogiczne przepisy w powyższych kwestiach znajdują się także w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i aktualnie obowiązujących przepisach warunków technicznych z 2002 r.

Końcowo odnosząc się do zarzutu niewydania przez organ pierwszej instancji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 wyjaśniono, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w przypadku zakończenia samowolnie wykonanych robót przed dniem [...] stycznia 1995 r. w zakresie regulacji dotyczących pozwolenia na użytkowanie stosuje się unormowania przewidziane w prawie budowlanym z 1974 r. Dopiero w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W przedmiotowej sprawie skoro istnieje podstawa do wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 40, to po jej wykonaniu, zgodnie z art. 42 ust. 1, z mocy prawa na inwestorze spoczywa ustawowy obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

9. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli K. i H. P. i zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, w której w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki określone w przedmiotowym przepisie;

2. przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 K.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpoznanie i ocenę całego materiału dowodowego i ustalenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia zmian w budynku oraz stan techniczny budynku powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego na potrzeby niniejszego postępowania, w szczególności z ekspertyzy technicznej nie wynika, aby przedmiotowy budynek został wybudowany niezgodnie z jakimikolwiek przepisami prawa, a konstrukcja budynku nie stanowiła zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi;

b) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, w sytuacji w której do rozstrzygnięcia sprawy potrzebne były wiadomości specjalne, a dotychczasowy materiał dowodowy w postaci oględzin oraz ekspertyzy był sprzeczny i na jego podstawie nie sposób było jednoznacznie rozstrzygnąć o konieczności zastosowania art. 40;

c) art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji tylko w części, w sytuacji w której wobec braku zaistnienia przesłanek z art. 37 oraz art. 40, organ powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i rozstrzygnąć co do istoty sprawy - wydając pozwolenie na użytkowanie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzucono, że organ odwoławczy całkowicie pominął dowód w postaci ekspertyzy. Z treści tej ekspertyzy wynika jednoznacznie, że konstrukcja budynku w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Sporządzający ekspertyzę, co prawda wskazał na zakres prac, których wykonanie miałoby wzmocnić konstrukcję budynku, jednak wobec wcześniejszego stwierdzenia o braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, zdaniem skarżących nie należy traktować tych prac, jako koniecznych i niezbędnych w kontekście doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Zaakcentowano przy tym, że w ekspertyzie nigdzie nie pojawia się stwierdzenie jakoby budynek znajdował się w stanie niezgodnym z prawem. Organ drugiej instancji, wydając swoją decyzję, powinien w jej uzasadnieniu wskazać, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, a którym dowodom odmówił mocy dowodowej i dlaczego. Co prawda organ drugiej instancji wskazał, że przywołana ekspertyza jest tylko jednym z dowodów w sprawie, ale w żaden sposób nie odniósł się do jej mocy dowodowej oraz tego, dlaczego przy rozstrzyganiu sprawy oparł się na innych dowodach. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego odpowiedniej specjalności, który mógłby rozstrzygnąć istniejące rozbieżności. Nie ulega najmniejszym wątpliwościom, że wiedza z zakresu budownictwa jest wiedzą specjalistyczną i do prawidłowej oceny zaistniałego stanu faktycznego, szczególnie wobec tak skrajnych wniosków płynących z ekspertyzy i oględzin, koniecznym było posiłkowanie się opinią biegłego. Z uwagi na powyższe organ drugiej instancji powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego, którego opinia miałaby ogromne znaczenie dla sprawy. Tymczasem organ w tym zakresie pozostał bierny i wydał rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym. Takie postępowanie organu, zdaniem skarżących, z pewnością narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów. W ocenie skarżących zaniechanie organu drugiej instancji w tym zakresie doprowadziło do zebrania niepełnego materiału dowodowego, a co za tym idzie do błędnej jego oceny i wydania wadliwej decyzji z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Ponadto, z niezrozumiałych dla skarżących względów, organ wskazuje, że przedmiotowy budynek rzekomo stanowi niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi. Organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił, w czym konkretnie upatruje takiego zagrożenia. Zdaniem skarżących jest to szczególnie zastanawiające w kontekście tego, że pomimo przeprowadzonych licznych oględzin przedmiotowego budynku w żadnej z poprzednich decyzji, nie zostało wskazane, że stan budynku stanowi niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. oględziny i w szczególności ekspertyza nie pozwalają na postawienie tak daleko idącej tezy. Reasumując skarżący zarzucili, że organ odwoławczy wydał decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bowiem nie przeprowadził dowodu z biegłego z zakresu budownictwa, który to dowód w niniejszej sprawie miałby fundamentalne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Ponadto doszedł do błędnych wniosków z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na skutek czego stwierdził, że stan techniczny budynku zagraża zdrowiu i życiu ludzi.

10. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Bezsporny stan faktyczny sprawy jest następujący, przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w 1981 r. w ramach samowoli budowlanej. Budynek został wybudowany sposobem gospodarczym, nie posiada wieńca żelbetowego kończącego ściany, ma niewystarczającą grubość ścian. Aktualnie budynek ma widoczne rysy i spękania - zarówno w narożach, jak i pośrodku długości ścian, zapadnięty dach z obu stron, zaniżone końce żerni od strony zachodniej na skutek zbutwienia belek stropowych, nieszczelne pokrycie dachowe w postaci eternitu oraz nieszczelny komin powyżej stropu, cegły w kominie są poprzesuwane.

W zaistniałym stanie faktycznym organy rozważały, o czym świadczy treść wydawanych rozstrzygnięć, czy stan obiektu przesądza o konieczności jego rozbiórki czy też możliwe jest nakazanie wykonania określonych robót budowlanych, celem wzmocnienia elementów konstrukcyjnych budynku, w tym w szczególności elementów więźby dachowej i ścian zewnętrznych. Ostatecznie organy w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. dalej powoływana jako ustawa) rozstrzygnęły o konieczności wykonania zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem skarżących, stan faktyczny sprawy nie uzasadniał ani wydania nakazu rozbiórki, ani obowiązku wykonania robót budowlanych. Ich zdaniem w sprawie powinna być wydane pozwolenie na użytkowanie. Skarżący jako uzasadnienie swojego stanowiska podali, że z akt sprawy, a w szczególności z ekspertyzy technicznej, nie wynika aby przedmiotowy budynek został wybudowany niezgodnie z jakimikolwiek przepisami prawa, a jego konstrukcja stanowiła zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. W związku z tym nie zachodzi potrzeba przeprowadzania zmian w budynku.

Zdaniem Sądu stanowisko skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Sposób wybudowania budynku w ramach samowoli budowlanej oraz jego aktualny stan techniczny (grożący zawaleniem), stwarzały dla organów nadzoru budowlanego, alternatywę rozstrzygnięcia, ale idącą w kierunku wydania decyzji o rozbiórce, albo decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych w celu wzmocnienia konstrukcji budynku. W stanie faktycznych sprawy nie może być mowy o wydaniu pozwolenia na użytkowanie.

Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym zachodziły podstawy do zastosowania art. 40 ustawy.

W pierwszej kolejności zgodzić się należy, że organem nadzoru budowlanego, że do usunięcia skutków stwierdzonej samowoli budowlanej będą miały zastosowanie przepisy tej ustawy – Prawo budowlane z 1974. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) przepisu art. 48 (dotyczącego obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Ustawa z 1974 r. - Prawo budowlane, przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: albo należy nakazać przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, albo następuje jego legalizacja. Zgodnie z art. 37 ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Samo zatem stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.04.1989 r., IV SA 83/89, publ. w ONSA 1989/1/38). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Taka zaś sytuacja będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy. Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2006 r., II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1886/08, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, w szczególności ekspertyzę techniczną, zaakceptować należy stanowisko organu odwoławczego, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zachodzi którykolwiek z przypadków wynikających z art. 37 ustawy – a w konsekwencji zaistniały podstawy do zastosowania art. 40 ustawy. Zaakcentować przy tym należy, że rozpoznając sprawę, po raz drugi, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, uznając że naruszenie takich elementów konstrukcyjnych jak niewystarczająca grubość ścian i brak wieńca żelbetowego, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. W konsekwencji organ stwierdził, że w przedmiotowym budynku gospodarczym nie ma możliwości, ze względu na sposób wykonania jak i obecny stan techniczny dokonania zmian lub przeróbek a więc zastosowania art. 40. Organ odwoławczy uznał decyzje rozbiórkową za przedwczesną i nakazał raz jeszcze przeanalizować materiał dowodowy i rozważyć, czy nie jest możliwe nakazanie wykonania określonych robót budowlanych, celem wzmocnienia elementów konstrukcyjnych budynku, w tym w szczególności elementów więźby dachowej i ścian zewnętrznych. Stanowisko organu odwoławczego podyktowane było przede wszystkim treścią sporządzonej ekspertyzy technicznej. Według niej konstrukcja budynku w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, ale konieczne jest wykonanie robót ją wzmacniających. Zakres zmian i przeróbek, które należy wykonać, by doprowadzić obiekt do bezpiecznego użytkowania, wykazanych w ekspertyzie odpowiada nakazowi zawartemu w kwestionowanej decyzji.

Z uwagi na sporządzenie ekspertyzy w sposób spójny, logiczny i rzetelny przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżących, że przedmiotowy obiekt stanowi konstrukcję, która nie wymaga zmian i przeróbek i może być użytkowana. To, że budynek aktualnie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, oznacza jedynie iż nakaz rozbiórki istotnie należało uznać za przedwczesny. Nie oznacza natomiast, że jego stan techniczny nie stwarza takiego zagrożenia na przyszłość. Wykonanie nakazanych robót ma temu zapobiec. Budynek jest bowiem w złym stanie technicznym co stanowi konsekwencję wykonania go metodą gospodarczą, bez pozwolenia na budowę z naruszeniem licznych przepisów budowlanych (wskazanych szczegółowo w decyzji organu odwoławczego), w tym dotyczących podstawowych elementów konstrukcyjnych budynku.

W świetle powyższego za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 40 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a., polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu. Jeszcze raz bowiem należy podać, że organ w sprawie niniejszej miał alternatywę pomiędzy nakazem rozbiórki a nakazaniem wykonania zmian i przeróbek. Ostatecznie organy rozstrzygnęły nie o rozbiórce ale o wdrożeniu postępowania legalizacyjnego. Uznały, że obiekt powinien być zachowany ale konieczne jest wykonanie robót budowlanych wskazanych w ekspertyzie celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Bezzasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem organy rozstrzygające sprawę – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a. i prawidłowym sporządzeniu uzasadnienia. Zebrany materiał dowodowy, w tym sporządzona ekspertyza, dawały podstawę do zastosowania art. 40 ustawy stąd brak było podstaw do przeprowadzania dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).