Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 488/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 61a, art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Wojewody z dnia 31 maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 maja 2017r. Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez T. B. na postanowienie Starosty z dnia 10.04.2017 r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu działki ewidencyjnej nr 89/4, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Z akt administracyjnych wynika, że T. B. wnioskiem z dnia 14 marca 2017 r. zwrócił się do Starosty "o wszczęcie postępowania o zwrot działki nr ew. 89/4 Kw.[...] wywłaszczonej decyzją [...] z dnia 8 maja 1984 r. lub przyznanie na własność działki zamiennej". W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie zwrotu działek oznaczonych nr 89/3 i nr 89/4 objętych decyzją wywłaszczeniową z 8.05.1984 r. zostało już zakończone ostatecznymi decyzjami tego organu w związku z tym stosownie do przepisu art. 61a § 1 i § 2 Kpa odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

W zażaleniu złożonym na postanowienie Starosty z dnia 10.04.2017 r. T. B. podnosił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, jakoby w przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie, które zakończyło się ostatecznymi decyzjami. Jego zdaniem decyzje dotyczyły "skasowanej działki decyzją wywłaszczeniową o nr 89/2 o pow. 1047 m2 i w innych granicach", niniejsza sprawa zaś dotyczy działki nr 89/4 i pow. 59m2, która jest zgodna z decyzją wywłaszczeniową [...]. Na wezwanie organu o sprecyzowanie, czy wniosek z dnia 14.03.2017 r. dotyczy działki nr 89/4 o pow. 0,0064 ha, która figurowała w ewidencji gruntów w latach 1982-1987 i była przedmiotem wywłaszczenia powyższą decyzją z dnia 8.05.1984 r., czy też wniosek ten dotyczy różnicy w powierzchni nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki nr 89/3 i nr 89/4 o łącznej powierzchni 0,1106 ha, a działką zwróconą oznaczoną w ewidencji gruntów nr 89/2 o pow. 0,1047 ha, która wynosi 0,0059 ha, T. B. w piśmie z dnia 23.05.2017 r. wskazał, że podtrzymuje swój wniosek zwrotu działki 89/4 lub wymiany na inną zgodnie z wyrysem z mapy wywłaszczeniowej z dokumentów KW [...], nr arch. operatu 238/12/79/82 przyjęty do zasobu 31.12.1982 r.

Rozpatrując zażalenie Wojewoda ustalił, że na wniosek E. B. i T. B. od 1991 r. toczyło się postępowanie przed organami o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki nr 89/3 i 89/4 o łącznej pow. 0,1106 ha, wywłaszczonej decyzją Naczelnika Miasta z dnia 8.05.1984r. znak: [...] i utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Urzędu Wojewódzkiego z dnia 25.07.1984 r. znak: [...].

Decyzją Starosty z 13 stycznia 2000 r. znak: [...] orzeczono o zwrocie działki nr 89/2 o pow. 0,1047 ha na rzecz poprzednich właścicieli, zwrocie nieruchomości zamiennej oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu nieruchomości. Kwestia rozliczeń znalazła rozstrzygnięcie w decyzji Starosty z dnia 26.02.2004 r. znak: [...], która stała się ostateczna z dniem 29.03.2004 r.

Według wyrysu z mapy wywłaszczeniowej z dokumentów KW 22130, działka oznaczona przed wywłaszczeniem nr 89/2 o pow. 0,1106 ha została podzielona na działki 89/3 o pow. 0,1042 ha i nr 89/4 o pow. 0,0064 ha. Dokumentacja dotycząca podziału działki nr 89/2 została przyjęta do ewidencji w składnicy geodezyjnej Urzędu Miejskiego w dniu 31.12.1982 r. pod nr ew. 238/12/79/82.

Decyzją Naczelnika Miasta z dnia 30.09.1987 r. znak: [...] przekazano Komendzie Rejonowej Straży Pożarnej w zarząd grunty, w tym położoną w S. przy ul. C. działkę nr 89/2 powstałą z połączenia działek nr 89/3 o pow. 0,1042 ha i nr 89/4 o pow. 0,0064 ha, z przeznaczeniem pod budowę placu gospodarczo-ćwiczebnego. W 1988 r. w rejestrze gruntów wprowadzono zmianę nr 2, uwzględniającą m.inn. powyższą decyzję Naczelnika Miasta z dnia 30.09.1987 r. polegającą na wykazaniu w jednostce rejestrowej nr 10 działek: nr 89/1 o pow. 0,1762 ha i nr 89/2 o pow. 0,1106 ha, gdzie jako władająca gruntem figurowała Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej. W latach 1993-1994 na terenie miasta S., obręb S. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów w ramach której dokonano ustalenia i pomiaru granic działek ewidencyjnych oraz ponownie obliczono ich powierzchnie. W wyniku tej modernizacji w ewidencji gruntów, wykazano działki nr 89/1 o pow. 0,1718 ha i nr 89/2 o pow. 0,1047 ha oraz jako władającego Komendę Rejonową Państwowej Straży Pożarnej. Dokumentacja geodezyjna została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17.01.1995 r. pod nr ewid. 238/12/1390/95.

Odzyskaną w wyniku zwrotu działkę nr 89/2 o pow. 0,1047 ha T. i E. B. aktem notarialnym z 12.04.2000 r. Rep. A Nr [...] darowali córce E. B..

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny Wojewoda uznał, że zwrócona decyzją Starosty z dnia 13.01.2000 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr 89/2 posiadająca pow. 0,1047 ha ustaloną w trakcie modernizacji ewidencji gruntów, obejmuje w swej powierzchni dawną wywłaszczona działkę nr 89/4 o pow. 0,0064 ha. Z tego względu żądanie T. B. o zwrot działki nr 89/4 dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co świadczy o tym, że zachodzi przypadek tożsamości spraw. Tożsamość spraw wyraża się w tożsamości podmiotowej, podstawy faktycznej i prawnej żądania oraz niezmienionego stanu faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Kwestia przyznania na własność działki zamiennej, za nieruchomość która została zwrócona na rzecz poprzednich właścicieli nie znajduje uzasadnienia i oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

W tych warunkach, zdaniem organu II instancji za prawidłowe należało uznać stanowisko organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61a Kpa.

Skargę na postanowienie Wojewody z dnia 31.05.2017 r. znak: [...] wniósł T. B. domagając się jego uchylenia w całości. Skarżący utrzymuje, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczyło tylko części działki 89/2 i pow. 1047 m2 "skasowanego zapisu w PBN". W dniu wywłaszczenia, jego nieruchomość "posiadała uregulowany stan prawny umocowany w zapisie PBN Dz.KW [...] z dnia 14.04.1984 r. Zgodnie z zapisem w Kw.[...] o nr ewid. 89/2 i pow. 1106 m2". Wojewoda nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnej rozbieżności pomiędzy zapisem w PBN z dnia 14.04.1984 r., a decyzją wywłaszczeniową z dnia 8.05.1984 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornie decyzją Naczelnika Miasta z 8.05.1984 r. wywłaszczono na rzecz Państwa na potrzeby Urzędu Miejskiego, z przeznaczeniem dla Spółdzielni Mieszkaniowej nieruchomość położoną w S. przy ul. C. o pow. 1106 m2 mającą urządzoną księgę wieczystą Nr KW [...] stanowiącą własność T. i E. B.. Wywłaszczoną nieruchomość oznaczono Nr 89/3 i Nr 89/4 na planie wpisanym do ewidencji w składnicy geodezyjnej Urzędu Miejskiego Biuro Geodety Miejskiego za Nr 238/12/79/82. Po połączeniu działki nr 89/3 o pow. 0,1042 ha i działki nr 83/4 o pow. 0,0064 ha, o czym świadczy decyzja Naczelnika Miasta z dnia 30.09.1987 r. znak: [...] powstała działka o Nr 89/2 o pow. 0,1106 ha. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów na terenie miasta S., obręb S., przeprowadzonej w latach 1993 – 1994 dokonano ustalenia i pomiaru granic działek ewidencyjnych oraz ponownie obliczono ich powierzchnie. Z przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji za nr ew. 238/12/1390/95 wynikało, że pow. działki 89/2 wynosi 0,1047 ha, a jednostką władającą gruntem jest Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19.11.2015 r. znak: [...] wynika, że Starosta przyjął do zasobu pod nr 2666-2/2007 dokumentację geodezyjną dotyczącą podziału działki 89/1 w obrębie S.. Na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych ustalono, że działka Nr 89/1 o pow. 0,1718 ha została podzielona na działki Nr 89/3 o pow. 0,0052 ha i 89/4 o pow. 0,1666 ha.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że działka oznaczona w dacie wywłaszczenia Nr 89/4 weszła w skład działki Nr 89/2, która zgodnie z treścią decyzji Starosty z dnia 13.01.2000 r. została zwrócona na rzecz poprzednich właścicieli T. i E. małżonków B.. Rozliczenia z tytułu zwrotu zostały uregulowane w ostatecznej decyzji Starosty z 26.02.2004 r. znak: [...]. Skarżący nie kwestionuje okoliczności, że działkę Nr 89/2, położoną przy ul. C. w S., małżonkowie B. aktem notarialnym z dnia 12 kwietnia 2000 r. Rep. A Nr [...] podarowali córce E. B.. Stan prawny tej nieruchomości odzwierciedla KW nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w S.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że roszczenie o zwrot nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 136 u.g.n. zostało już zrealizowane. Skarżący nie wykazał, aby działka Nr 89/4 objęta decyzją wywłaszczeniową nie została zwrócona. Z tego względu aktualny wniosek T. B. sprecyzowany na żądanie organu w piśmie z dnia 23.05.2017 r. tj. "o zwrot działki Nr 89/4 lub wymiany na inną zgodnie z wyrysem z mapy wywłaszczeniowej z dokumentów KW [...], nr arch. operatu [...], przyjęty do zasobu 31.12.1982 r.", nie jest nowym roszczeniem o zwrot nieruchomości, lecz dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej. W ocenie Sądu z uwagi na charakter sprawy i okoliczności, Wojewoda prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi tożsamość ze sprawą rozstrzygniętą wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 13.01.2000r. i z dnia 26.02.2004.r. Powszechnie przyjmuje się, że z tożsamością sprawy mamy do czynienia w przypadku rozstrzygnięcia kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna (por. J.Borkowski, (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, k.p.a. Komentarz, 11 wydanie, Warszawa 2011, art. 156 Nb 37). Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy, obie decyzje muszą dotyczyć tego samego podmiotu oraz tego samego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że tak rozumiana tożsamość występuje w niniejszej sprawie, skoro ten sam podmiot uprawniony, występuje z roszczeniem o zwrot w trybie art. 136 u.g.n. w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Z konstrukcji art. 61a Kpa wynika, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym tożsamość sprawy uniemożliwia wszczęcie postępowania i stanowi inną uzasadnioną przyczynę o której mowa w art. 61a Kpa do wydania postanowienia o odmowie postępowania, zasługuje na pełną akceptację.

Ubocznie należy podnieść, że jeżeli w ocenie skarżącego nie doszło do zwrotu całej nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Miasta z dnia 8.05.1984 r. to tego typu zarzuty powinien on kierować do decyzji Starosty z 13.01.2000 r. i 26.02.2004 r., przy czym podkreślić należy, że obie te decyzje mają walor ostateczności, co oznacza, iż ich wzruszenie może nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych wymienionych w art. 16 § 1 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.