Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1032/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 7, 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami obecnego terytorium R.P. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia

Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. została wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Pismem z dnia 24 grudnia 2008 r. E. S. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątków [...] i [...] [...] w powiecie [...], województwo [...] (aktualnie [...]), stanowiących poprzednio własność jego ojca – A. S.

Organ wojewódzki wyjaśnił, że E. S. jest następcą prawnym A. S. [...] K. i A. na podstawie postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po A. S., zmarłym w dniu [...] stycznia 1931 r. w [...] na podstawie ustawy nabył [...] E. S. w całości, a [...] H. A. otrzymała do dożywotniego użytkowania [...] część spadku.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia, na rzecz E. S., prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie Ministra, Wojewoda [...] prowadząc przedmiotowe postępowanie zachował bierną postawę i ograniczył inicjatywę dowodową do wezwania strony w celu uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wojewódzki wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z Archiwum z [...] [...] – [...] Państwowego [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] wynika, że według stanu na [...] r. do A. S. należały w powiecie [...], w województwie [...] dwa majątki: [...] o powierzchni [...] ha, oraz [...] [...] o powierzchni [...] ha. Z dalszej części przedmiotowego zaświadczenia wynika, że według stanu na wrzesień [...] r. do spadkobierców A. S. należało w majątku [...] [...] [...] ha z czego [...] ha ziemi ornej, [...] łąk, [...] ha użytków leśnych, [...] ha nieużytków. W [...] r. właścicielami majątku [...] [...] z folwarkiem [...] ([...]) zostały spadkobierczynie A.S. – H. S., W. S., W. N. (K.) i F. S. W [...] r. majątek został podzielony, w pomiędzy ww. spadkobierczynie. Powyższe informacje co do stanu majątku na rok [...] r., [...] i [...] potwierdziło także zaświadczenie Archiwum [...] [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W zaświadczeniu tym, stwierdzono, że Archiwum nie posiada ksiąg hipotecznych majątku [...] [...] i [...].

W dniu [...] listopada 2011 r. E. S. do protokołu przesłuchania strony zeznał, że majątek [...] [...] o powierzchni [...] ha, będący własnością jego ojca A. S., był odrębnym majątkiem od majątku [...] [...], który należał do A. S. – jego kuzyna. Według wnioskodawcy dwa majątki znajdowały się w różnych miejscowościach, [...] [...] – majątek ojca, zwany również [...], składał się z pastwisk i łąki oraz był położony po drugiej stronie rzeki [...] lub [...], po północnej stronie [...]. Majątek [...] stanowił lasy, znajdował się koło [...].

Następnie, w dniu [...] listopada 2011 r. informacja ta została sprostowana przez [...] E. S. – L. S., która podała, że [...] [...] nie znajdował się po północnej stronie [...] tylko po stronie południowej [...] oraz na południe od rzeki [...]. Po śmierci A. S. – [...] wnioskodawcy majątkami [...] [...] i [...] zarządzała [...] wnioskodawcy. Do dnia repatriacji, majątki te nie uległy sprzedaży.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o skierowanie zapytania do jednego z organów centralnych Republiki [...], o których mowa w art. 3 pkt 4 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi z dnia 26 października 1994 r. o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, celem pozyskania z Państwowego Archiwum [...] [...] uwierzytelnionych kopii dokumentów, na podstawie których wydane zostało zaświadczenie z Archiwum z dnia [...] sierpnia 2005 r. ([...]) dotyczące majątków [...] i [...] [...], których to właścicielem był A. S. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Sprawiedliwości wskazał, że ww. umowa z dnia 26 października 1994 r. nie ma zastosowania do współpracy organów właściwych w sprawach administracyjnych. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości zaznaczył, że osoba zainteresowana uzyskaniem dokumentów dotyczących jej prawa i interesów majątkowych może wystąpić o ich nadesłanie bezpośrednio do właściwego organu [...]. Z pisma pełnomocnika strony - r. pr. S. R. - z dnia 23 lipca 2012 r. wynika, że wniosek E. S. skierowany do Archiwum [...] [...] w sprawie o wydanie odpisów dokumentów dotyczących majątków [...] i [...] [...] oraz odpisów dokumentów, na podstawie których wydane zostało zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2005 r. został załatwiony decyzją odmawiającą wydania ww. dokumentów.

Natomiast, w odpowiedzi z dnia 11 marca 2013 r. - na zapytanie Wojewody [...] - Archiwum [...] Akt [...] w [...] wskazało, że nie posiada dokumentacji dotyczącej A. S. ur. w 1887 r. oraz nieruchomości położonych w miejscowościach [...] [...] i [...] w byłym woj. [...], jednakże podniosło, że informacje dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. na [...] [...] mogą się znajdować w Archiwum Akt [...] w [...], gdzie przechowywana jest dokumentacja Państwowych Urzędów [...].

Organ pierwszej instancji opisał szereg innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w ostateczności wskazał, że wynika z nich, iż w tamtym okresie w powiecie [...] żyły co najmniej dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku, co potwierdza wydruk z rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. Następnie podniósł, że materiał dowodowy wskazuje, iż A. S. wymieniony w zaświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] jako właściciel majątków [...] [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, nie jest tą samą osobą co [...] wnioskodawcy – tj. A. S. [...]. K. i A.

Orzekając, na podstawie tak zgromadzonego materiału dokumentacyjnego, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] odmówił E. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, majątku [...] oraz [...] [...], powiat [...], województwo [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wojewódzki stwierdził, że E. S. nie udowodnił prawa własności do majątku [...] oraz majątku [... ][...] położonych w powiecie [...] (obecnie [...]), tj. przesłanki warunkującej potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. E. S. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) uchylił decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Minister wskazał, iż obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa też na organie, a zatem jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ powinien z własnej inicjatywy go uzupełnić, tym bardziej jeżeli strona - tak jak to ma miejsce w niniejszym postępowaniu - wykazała inicjatywę dowodową. Zdaniem Ministra, organ pierwszej instancji nie może obciążać strony negatywnymi skutkami swojego zaniedbania, naruszałoby to bowiem art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że z jego ustaleń wynika, iż w ramach prowadzonego postępowania dowodowego organ wojewódzki poszukiwał dowodów, celem ustalenia czy E. S. pozostawił nieruchomości - majątek [...] i [...] [...] poza obecnymi granicami RP. W tym celu Wojewoda [...], pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., wystąpił do Archiwum [...] Akt [...] z zapytaniem, czy w jego zasobach znajdują się dokumenty wskazujące na pozostawienie przez E. S. majątków – [...] i [...] [...], w byłym woj. [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo, Archiwum [...] Akt [...] w [...] w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. wskazało, że nie dysponuje dokumentami dotyczącymi pozostawienia przez E. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Jednocześnie zaznaczyło, iż dokumenty dotyczące pozostawionych nieruchomości mogą się znajdować w Archiwum Akt [...] w [...]. Pomimo tego, iż Wojewoda [...] był w posiadaniu niniejszego pisma Archiwum [...] Akt [...] w [...], zaniechał jednak dalszych czynności dowodowych i nie wystąpił do Archiwum Akt [...] w [...] o dowody dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. poza obecnymi granicami RP, czym - w ocenie organu drugiej instancji - naruszył art. 7, 77 oraz art. 80 k.p.a. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek pisma bądź wzmianki sugerującej wystąpienie Wojewody [...] do ww. archiwum. Zdaniem Ministra, powyższe oznacza, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji jest niekompletny. Wojewoda nie jest więc w posiadaniu wszystkich dowodów potrzebnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tej zaś sytuacji Minister Skarbu Państwa nie jest również uprawiony do oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy oraz do wydania decyzji rozstrzygającej o potwierdzeniu bądź odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W ramach ponownej analizy akt sprawy Wojewoda [...] winien wystąpić więc do Archiwum Akt [...] w [...], celem pozyskania dokumentacji wskazującej na pozostawienie przez E. S. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju. Wojewoda [...] powinien również, w miarę potrzeby, przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem strony postępowania i ewentualnych świadków, celem ich przesłuchania i konfrontacji, gdyż może to być pomocne dla wyjaśnienia okoliczności spornych w sprawie, w tym dotyczących własności pozostawionych majątków – [...] [...] oraz [...].

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w Warszawie wniósł E. S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

a) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– naruszenie art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niepotwierdzenie prawa do rekompensaty na rzecz osoby spełniającej wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów, lecz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;

b) przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 77 §1 k.p.a. w z w z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego wskutek nieodniesienia się do okoliczności wynikających ze zgromadzonych dowodów,

– art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo niedokonania oceny okoliczności sprawy,

– art. 107 § 3 k.p.a. w z art. 140 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niezgodny ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., a to przez niewskazanie stanu wynikającego ze zgromadzonych dowodów, dowodów na których organ drugiej instancji się oparł, a także dowodów, którym odmawia wiarygodności, oraz powodów odmówienia im wiarygodności,

– art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego,

– art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewydanie merytorycznego rozstrzygnięcia pomimo istnieniu okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie,

– art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo istnienia przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięciu sprawy,

– art. 6 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo niewskazania żadnych okoliczności, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie,

– art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu załatwienie sprawy,

– art. 8 k.p.a. poprzez odwlekanie zakończenia postępowania w sytuacji, w której został zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ocenę spełniania przez skarżącego przesłanek określonych w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

– art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Ponadto, strona skarżąca wniosła o wskazanie organowi drugiej instancji, że:

– zgromadzony materiał dowodowy jest podstawą do potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz E. S.,

– ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z przepisami art. 138 §1 k.p.a., a w przypadku braku przeciwdowodów ma obowiązek brać pod uwagę dowody zgromadzone w sprawie,

– ma obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z czego wynika, że nie ma prawa pomijania dowodów niepasujących do z góry ustalonego przez organ rozstrzygnięcia,

– ma obowiązek stosowania zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego,

– ma obowiązek odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu i uzasadnienia decyzji zgodnie ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności wskazanie, którym dowodom organ drugiej instancji odmawia wiarygodności i z jakich powodów,

– ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a., jeżeli już zgromadzone dowody uznaje za niewystarczające do potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Ewentualnie, strona skarżąca wniosła także o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wskazanie organowi pierwszej instancji że:

– zgromadzony materiał dowodowy jest podstawą do potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz E. S.,

– w przypadku braku przeciwdowodów ma obowiązek brać pod uwagę dowody zgromadzone w sprawie,

– ma obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z czego wynika, że nie ma prawa pomijania dowodów niepasujących do z góry ustalonego przez organ rozstrzygnięcia,

– ma obowiązek stosowania zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego,

– ma obowiązek odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu i uzasadnienia decyzji zgodnie ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności wskazanie, którym dowodom organ drugiej instancji odmawia wiarygodności i z jakich powodów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, zaskarżona Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) nie narusza prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy materiał dowodowy zgromadzony przez Wojewodę [...] w prowadzonym postępowaniu uprawnia organ pierwszej instancji do pozytywnego rozpatrzenia wniosku E. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątków [...] i [...] [...] w powiecie [...], województwo [...] (obecnie [...]), które to skarżący odziedziczył po [...] A. S., zmarłym w [...] r.

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) - dalej: "ustawa o rekompensacie", której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie układów i umów wymienionych w przepisie art. 1 tej ustawy.

Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ustawy o rekompensacie (obowiązującego na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...]) prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy i 2) posiada obywatelstwo polskie.

W przedmiotowej sprawie ocena materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji doprowadziła go do wniosku, że A. S. wymieniony w zaświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] jako właściciel majątków [...] [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, nie jest tą samą osobą co [...] wnioskodawcy – tj. A. S. [...]. K. i A. gdyż w tamtym czasie w powiecie [...] żyły co najmniej dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku. W konsekwencji, wobec nie wykazania przez wnioskodawcę przesłanki z art. 2 powoływanej ustawy (przysługiwania prawa własności), organ odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości.

Okoliczność tę potwierdził także sam wnioskodawca w dniu [...] listopada 2011 r. oświadczając że majątek [...] [...], będący własnością jego [...] A. S., był odrębnym majątkiem od majątku [...] [...], który należał do A.S. – jego kuzyna. Według wnioskodawcy dwa majątki znajdowały się w różnych miejscowościach, [...] [...] – majątek [...], zwany był również [...].

W tym stanie sprawy należy wskazać, iż stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ pierwszej instancji (jak słusznie zauważył organ odwoławczy) został tylko częściowo ustalony prawidłowo. Świadczy o tym pismo Archiwum [...] Akt [...] w [...] z dnia [...] marca 2013 r., z którego wynika, że Archiwum nie posiada dokumentacji dotyczącej A. S. ur. w [...] r. oraz nieruchomości położonych w miejscowościach [...] [...] i [...] w byłym woj. [...], jednakże informacje dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. na [...] [...] mogą znajdować się w Archiwum Akt [...] w [...], gdzie przechowywana jest dokumentacja Państwowych Urzędów [...]. Skoro więc organ pierwszej instancji nie przeprowadził dalszego postępowania wyjaśniającego poprzez zapytanie ww. organu i nie przeprowadził dalszych ewentualnych czynności wyjaśniających (gdyby taka potrzeba zaistniała po uzyskaniu informacji z Archiwum Akt [...]) – to należy stwierdzić, że analiza zebranych w sprawie niepełnych materiałów, a następnie ustalenia jakich dokonał Wojewoda są niewłaściwe i nie znajdują oparcia w zgromadzonych dokumentach. Z kolei, takie działanie organu pierwszej instancji skutkuje niewłaściwą interpretacją i zastosowaniem przepisów ustawy o rekompensacie. Zdaniem Sądu, wydane rozstrzygnięcie musi wynikać z jednoznacznego ustalonego stanu faktycznego.

Wobec więc stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło istoty rozpatrywanej sprawy, Minister – w ocenie Sądu – prawidłowo uznał, że organ pierwszej instancji nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń, przez co nie wyjaśnił dokładnie sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadła decyzja z dnia [...] listopada 2013 r została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 §1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym z naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego, prawidłowo Minister stwierdził, że Wojewoda [...] winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w powyższej części, zmierzające do ustalenia pozostawienia przez spadkobiercę A. S. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polski.

Podjęcie decyzji przez organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06, Lex nr 338621).

Wskazane okoliczności dowodzą trafności konkluzji organu odwoławczego o potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dla podjętej decyzji o charakterze kasacyjnym. Niewątpliwie, zakres koniecznego postępowania dowodowego, w tym ewentualność prowadzenia dalszych czynności po uzyskaniu informacji z Archiwum Akt [...], przekracza możliwości, jakimi dysponuje organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej w sprawie decyzji (ewentualnie obu wydanych decyzji). Zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił decyzję organu pierwszej instancji oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

9