Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 143/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 243, art. 246 par. 1, art. 257
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1101/10 w zakresie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1101/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zarządził pozostawienie bez rozpoznania wniosku P. Sz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami.

W uzasadnieniu zarządzenia Sąd I instancji podał, że wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, gdyż nie został podpisany przez wnioskodawcę. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 września 2011 r., doręczonym skarżącemu w dniu 4 października 2011 r., wezwano go do podpisania wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 11 października 2011 r.

Zarządzeniem z dnia 18 listopada 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie powyższe wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 listopada 2011 r.

Do sprzeciwu wniesionego w dniu [...] grudnia 2011 r. pan P. Sz. dołączył złożony na formularzu PPF, podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek, z uwagi na złożenie po upływie terminu wyznaczonego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] września 2011 r., nie stanowi uzupełnienia umożliwiającego uwzględnienie w ramach postępowania w związku z wniesionym sprzeciwem. Wniosek ten zostanie rozpatrzony odrębnie.

Na marginesie Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

P. Sz. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości, zarzucając mu niesłuszne pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy i wniósł o uchylenie zarządzenia w całości.

W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że "pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że strona pozbawiona została uprzednio przyznanego jej prawa procesowego na podstawie decyzji przyznającej prawo pomocy", co jego zdaniem jest niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że prawo pomocy może być przyznane na każdym etapie postępowania i nie ogranicza prawa strony do jednokrotnego wystąpienia z wnioskiem. Ponowne złożenie wniosku w tej samej sprawie może być spowodowane szczególną zmianą sytuacji majątkowej strony w odniesieniu do sytuacji, na podstawie której został rozpoznany poprzedni wniosek, jak również zmianą etapu postępowania, w szczególności gdy skarżący wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zalicza się wpis, opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków. Postanowienie w tym zakresie nie zostało zmienione ani uchylone, tymczasem skarżący w dalszej części postępowania sądowoadministracyjnego w kolejnych pismach procesowych wnosi ponownie o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie. Takie postępowanie skarżącego jest niezrozumiałe, gdyż powoduje to niepotrzebne przedłużenie postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże w ustawie procesowej brak przepisu, który pozwalałby na odrzucenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazującego na te same okoliczności, które zostały już wcześniej ocenione. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy za każdym razem winien być rozpatrywany merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym zarządzeniem słusznie pozostawił bez rozpoznania kolejny już wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty w piśmie z dnia [...] września 2011 r. stanowiącym jednocześnie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, z uwagi na jego niepodpisanie. Skarżący został wezwany do podpisania tego wniosku, a wezwanie w tym przedmiocie zostało mu prawidłowo doręczone, jednakże w wyznaczonym terminie braku formalnego wniosku nie uzupełnił. Referendarz sądowy wydał więc zarządzenie o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania. Wniesienie przez skarżącego sprzeciwu od powyższego zarządzenia spowodowało, że zarządzenie referendarza straciło moc, a sprawa podlegała już rozpoznaniu przez sad administracyjny. Podkreślić należy, że w sprzeciwie skarżący nie uzasadnił, dlaczego nie uzupełnił braków wniosku z dnia [...] września 2011 r., a jedynie ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie. Wniosek ten, zgodnie z wyrażonym wyżej poglądem, należy rozpatrzeć merytorycznie jako nowy wniosek i nie można go uznać jako uzupełnienie braków wniosku z dnia [...] września 2011 r.

Dodać należy, że nieuzasadniony jest zawarty w zażaleniu pogląd skarżącego, jakoby pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpatrzenia powoduje, że pozbawiony został uprzednio przyznanego mu prawa pomocy, gdyż postanowienie z dnia 2 lutego 2011 r. nie zostało zmienione ani uchylone, więc skarżącemu przysługuje przyznane mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w takim zakresie, o jaki wnioskował.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.