Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 688/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1, art. 79
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w likwidacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 810/15 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w likwidacji na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych celem uporządkowania terenu katastrofy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w Ł. w likwidacji (dalej zwanej spółką) jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2015 r., którym oddalono skargę w/w spółki na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych celem uporządkowania terenu katastrofy.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu [...] lutego 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (dalej jako PINB) wpłynęło pismo kierownika robót rozbiórkowych, prowadzonych przy ul. [...] w Ł., informujące, iż w nocy z 12 na 13 lutego 2015 r. doszło do niekontrolowanego osunięcia się elementów budynku hotelu Centrum, co doprowadziło do uszkodzenia elementów konstrukcyjnych pawilonu handlowego, znajdującego się po stronie północnej.

Postanowieniem z dniu [...] lutego 2015 r. PINB powołał komisję celem ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej. W trakcie czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2015 r., stwierdzono, że aktualnie nieużytkowany budynek handlowy jest obiektem dwukondygnacyjnym, z wyjątkiem usytuowanej w poziomie przyziemia stacji transformatorowej, która jest czynna. W wyniku katastrofy budowlanej uszkodzeniu uległa konstrukcja budynku w północnej części w poziomie I kondygnacji, słup żelbetowy w południowo-wschodnim narożniku budynku został uszkodzony powyżej stropu nad przyziemiem, powodując zawalenie się opartego na nim podciągu żelbetowego i prefabrykowanych płyt stropowych oraz żelbetowych attyk w poziomie stropodachu. Ze względu na możliwość przemieszczenia się uszkodzonych elementów konstrukcyjnych budynku handlowego uznano, że możliwe jest wystąpienie bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, przebywających w pobliżu obiektu.

Wobec powyższych ustaleń postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., organ I instancji na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazał spółce dostarczenie w terminie do dnia 15 marca 2015 r. ekspertyzy technicznej wraz z jednoznacznym wskazaniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczącej stanu technicznego uszkodzonego pawilonu handlowego.

W dniu 17 lutego 2015 r. spółka przedłożyła ekspertyzę, w której stwierdzono, że budynek jest wykonany w konstrukcji szkieletowej żelbetonowej. Na ramach żelbetonowych oparte są płyty kanałowe, a ściany są wykonane z elementów drobno gabarytowych. Budynek posiada żelbetonowe fundamenty. Konstrukcja budynku został trwale uszkodzona. Z uwagi na aktualny stan techniczny konstrukcji całego budynku nie nadaje się on do dalszej eksploatacji. Jego konstrukcja stanowi zagrożenie dla przebywających w pobliżu ludzi. Bezpośrednią przyczyną uszkodzenia budynku polegającego na zniszczeniu konstrukcji były wykonywane prace rozbiórkowe sąsiedniego budynku.

Pismem z dnia 23 lutego 2015 r. PINB wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji wskazując, że przedłożone opracowanie nie stanowi wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. W piśmie tym organ wskazał m.in., że w wyniku katastrofy uszkodzeniu uległy elementy konstrukcyjne tylko w południowo-wschodniej części przedmiotowego budynku.

W dniu 11 marca 2015 r. zobowiązana spółka przedłożyła kolejne opracowanie zatytułowane "Projekt budowlany rozbiórki". W opracowaniu tym opisano proces rozbiórki całego uszkodzonego budynku.

Pismem z dnia 25 marca 2015 r. organ l instancji ponownie wezwał właściciela obiektu do wypełnienia obowiązku zgodnie z nałożonym postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., to jest do przedłożenia prawidłowo sporządzonej ekspertyzy technicznej. W piśmie tym organ podniósł, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 13 lutego 2015 r. ustalono, że uszkodzeniu w następstwie katastrofy uległy tylko elementy konstrukcyjne w południowo-wschodniej części budynku, a cały budynek ma długość ok. 53 m, a szerokość jego wynosi ok. 9 m. Z uwagi na konstrukcję budynku zalecenie rozbiórki całego budynku wydaje się zdecydowanie przedwczesne.

W dniu 7 kwietnia 2015r. [...] sp. z o.o. w likwidacji złożyła "Ekspertyzę budynku", opracowaną przez mgr inż. M. A. oraz inż. B. A.. W opracowaniu tym, podobnie jak w ekspertyzie złożonej w dniu 17 lutego 2015 r. stwierdzono, że konstrukcja budynku uległa trwałemu uszkodzeniu wskutek prac rozbiórkowych sąsiedniego budynku. Z uwagi na stan techniczny konstrukcji budynek nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Konstrukcja oraz obudowa budynku stanowi zagrożenie dla przebywających w jej okolicy ludzi.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr 379/15, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał [...] sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi w likwidacji wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2015 r. robót celem uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia budynku handlowego na nieruchomości przy ul. [...] w Ł., działka nr ewid. [...], obręb S-6 w oparciu o złożoną ekspertyzę techniczną budynku, będącej załącznikiem do decyzji i stanowiącej jej integralną część, poprzez: usunięcie z elewacji północnej i południowej budynku, pomiędzy osiami nr 1 i 3, żelbetowych attyk w poziomie stropodachu, usunięcie prefabrykowanych płyt stropowych w poziomie stropodachu pomiędzy osiami nr 1 i 2, usunięcie ramy żelbetowej w osi nr 1 powyżej poziomu stropu nad poziomem 0, usunięcie ze stropu nad poziomem 0 pomiędzy osiami nr 1 i 2 zniszczonych w wyniku katastrofy budowlanej elementów budynku, zabezpieczenie nierozebranej części budynku przed dostępem ludzi i wpływami atmosferycznymi oraz utrzymywanie zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej oraz umieszczenie na nierozebranej części budynku zawiadomień o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zakazie wstępu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego jest niezwłoczne wydanie decyzji określającej zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu zabezpieczenia obiektu i usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi będącego następstwem samej katastrofy budowlanej i umożliwiające następnie doprowadzenie obiektu do stanu właściwego. Organ uznał, że w następstwie katastrofy budowlanej uległy uszkodzeniu elementy konstrukcyjne w niewielkiej części, w obrębie jednej kondygnacji. Wobec powyższego w oparciu o art. 78 cytowanej ustawy należało wydać decyzję określającą termin i zakres wykonania niezbędnych robót celem uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie nakazania rozbiórki całego budynku.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] maja 2015 roku w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, określając tenże termin na dzień 31 lipca 2015r. W pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Na wstępie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż niespornym w sprawie jest, że miała miejsce katastrofa budowlana, bowiem doszło do niezamierzonego zniszczenia części obiektu budowlanego, na skutek rozbiórki innego budynku. Przepisy dotyczące sposobu procedowania w przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej nie mają na celu nakazania rozbiórki obiektu, który uległ zniszczeniu, lecz jedynie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Organ nadzoru budowlanego ma zatem obowiązek podjęcia działań zmierzających do uporządkowania terenu katastrofy, zabezpieczenia obiektu budowlanego, a następnie w odrębnym postępowaniu, jeśli właściciel obiektu nie doprowadza obiektu do stanu właściwego, nakazania na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązków celem uzyskania takiego stanu. Natomiast, jeśli inwestor uzna, że obiekt należy rozebrać (bez względu na przyczyny, do których można również zaliczać nieopłacalność remontu czy odbudowy) winien wystąpić do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Dalej wskazano, iż organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu, ale tylko w sytuacji, gdy obiekt budowlany jest nieużytkowany lub niewykończony i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia (art. 67 ust. 1 ustawy), ale działania takie może podjąć dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie katastrofy budowlanej, w odrębnym postępowaniu. Organ odwoławczy wytknął, że PINB nieprawidłowo zobowiązał właściciela obiektu do przedłożenia ekspertyzy na podstawie art. 81 c ust. 2 zamiast art. 78 ust. 2 Prawa budowlanego, jednakże uznał to za uchybienie niemające istotnego znaczenia.

Odnosząc się natomiast do najistotniejszego zarzutu odwołania, to jest zaniechania nakazania rozbiórki całego obiektu, organ II instancji wyjaśnił, że zarówno z ustaleń organu I instancji, jak i przedkładanych w dniu 17 lutego 2015 r., 11 marca 2015 r. oraz 7 kwietnia 2015 r., przez właściciela obiektu dokumentacji technicznych (w szczególności części rysunkowej) wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że zniszczeniu uległa tylko część budynku (w osiach 1 i 2), a pozostała część konstrukcji jest stabilna. Co więcej, rozbiórka elementów konstrukcyjnych, to jest attyk żelbetowych, stropodachu z płyt prefabrykowanych i ramy żelbetowej nad poziomem 0 oraz elementów, które już uległy zniszczeniu nie wpływa na bezpieczeństwo konstrukcji pozostałej części budynku pod warunkiem wykonywania robót z zachowaniem sztuki budowlanej oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Bezpodstawnie tym samym w odwołaniu zarzucono, że PINB nie dokonał rzetelnej oceny materiału dowodowego i nie orzekł na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji w sposób jednoznaczny wynika, że dokonano analizy przedłożonych opracowań, nie podzielając jednocześnie wniosków zawartych w dokumentacji technicznej, co do konieczności rozbiórki budynku w ramach postępowania zmierzającego do uporządkowania terenu i zabezpieczenia budynku.

Odnosząc się do zarzutu ogólnikowego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedłożona ekspertyza techniczna nie stanowi wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., bez wskazania, jakimi brakami dotknięte były działania właściciela obiektu, organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB dwukrotnie - pismami z dnia 23 lutego i 25 marca 2015 r. wzywał właściciela obiektu do uzupełnienia dokumentacji wskazując na braki w przedłożonych opracowaniach.

Odnośnie istniejącej stacji transformatorowej wraz z czynnymi urządzeniami energetycznymi średniego i niskiego napięcia stanowiącymi majątek PGE Dystrybucja S.A., organ odwoławczy wskazał, iż znajdują się one w części, która nie uległa uszkodzeniu w katastrofie budowlanej. Jej odłączenie nie mogło zatem stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w sprawie uporządkowania terenu i zabezpieczenia obiektu. Jednocześnie w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z uwagi na upływ terminu wykonania decyzji w toku postępowania odwoławczego, należało w tej części uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wyznaczyć nowy termin, zaś w pozostałej - orzec o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła [...] Sp. z o.o. w likwidacji, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a oraz art. 5 i 81 ust. 1 lit. b) ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w pierwszej kolejności, że pełnomocnikowi skarżącej, w dniu 24 lipca 2015 r., doręczono niekompletną decyzję, brak bowiem stron 3-4. Dopiero w dniu 18 sierpnia 2015 r. (a więc na 5 dni przed upływem terminu wniesienia skargi do sądu, liczonego od dnia doręczenia niekompletnej decyzji) doręczona została przez ŁWINB pełnomocnikowi spółki kompletna decyzja - potwierdzona za zgodność z oryginałem.

Niezależnie od powyższego, w ocenie skarżącej zaskarżona decyzja w dniu jej wydania była niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały i obiektywny. Organ odwoławczy wyznaczył bowiem nierealny termin na wykonanie obowiązku dokonania rozbiórki. Decyzja nosi datę 8 lipca 2015 r., zaś na jej wykonanie przeznaczono czas do dnia 31 lipca 2015 r. Wykonanie decyzji w tak zakreślonym terminie jest zaś niemożliwe biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej, sposób w jaki należy wykonać nakazane prace budowlane oraz z uwagi na fakt, iż w budynku znajduje się trafostacja. Prace te nie mogą być wykonywane mechanicznymi urządzeniami burzącymi, gdyż mogłoby to doprowadzić do zawalenia się części budynku na trafostację, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do porażenia prądem osób wykonujących prace rozbiórkowe.

Nadto według skarżącej zarówno organy l, jak i II instancji naruszyły szereg przepisów postępowania, bowiem organy obydwu instancji podjęły swe decyzje w całkowitym oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wskazując na art. 78 ust. 2 ustawy skarżąca stwierdziła, że przepis ten wskazuje środek dowodowy, jaki może ułatwić komisji (lub innemu organowi stosownie do art. 77 ustawy) ustalenie przyczyn katastrofy, a zarazem wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym środkiem dowodowym jest ekspertyza sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i uprawnienia zawodowe. Spółka zleciła przygotowanie takiej ekspertyzy uprawnionemu podmiotowi. Jak wynika z poczynionych w niej ustaleń stan techniczny konstrukcji całego budynku nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Konstrukcja oraz obudowa budynku stanowi zagrożenie dla przebywających w jej okolicach ludzi. W myśl tych ustaleń w ekspertyzie postawiono wniosek, że należy w trybie natychmiastowym dokonać rozbiórki całego budynku, a nie tylko części określonej w zaskarżonej decyzji. Pozostawienie części budynku może spowodować zagrożenie życia i zdrowia. Postulowana przez organ I instancji rozbiórka 1/3 budynku nie rozwiąże problemu powstałego w związku z katastrofą budowlaną, a dodatkowo osłabi konstrukcję pozostałej części tego budynku. Skarżąca podkreśliła, że wyburzenie częściowe budynku w niniejszej sprawie, zgodnie z propozycjami organu, zagraża bezpieczeństwu - powoduje bowiem odkrycie połaci stropu (usunięcie zawalonej kondygnacji), która nie ma żadnego zabezpieczenia.

Dodatkowo w ocenie skarżącej organy obu instancji naruszyły art. 81 ust. 1 lit. b) w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. ŁWINB w skarżonej decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższego zarzutu.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji, ewentualnie, w przypadku uznania przez sąd, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB.

W odpowiedzi na skargę ŁWINB podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że obowiązki określone zaskarżoną decyzją nie zostały wykonane z uwagi na brak możliwości włączenia stacji trafo. Nie zostały również złożone wnioski o pozwolenie na rozbiórkę, ani zgłoszenie rozbiórki obiektu.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji na wstępie stwierdził, że podstawę prawną kontestowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej jako P.b.), obligujący organ do wydania, niezwłocznie po zakończeniu prac komisji, powołanej w trybie art. 76 ust. pkt 1 P.b., decyzji określającej zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną pozostaje, iż w nocy z 12 na 13 lutego 2015 r., na skutek niekontrolowanego osunięcia się elementów rozbieranego budynku hotelowego, uszkodzeniu uległy elementy konstrukcyjne pawilonu handlowego, zlokalizowanego w sąsiedztwie, co wypełnia znamiona katastrofy budowlanej, w rozumieniu art. 73 ust. 1 P.b. Okoliczności powyższe znalazły potwierdzenie w ustaleniach komisji powołanej w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy. Poza sporem pozostaje również, że strona skarżąca jest zarówno właścicielem uszkodzonego obiektu, jak i obiektu hotelowego, podlegającego rozbiórce.

Spór dotyczył natomiast zakresu robót, możliwych do wykonania w trybie art. 78 ust. 1 P.b., wobec formułowanych w tej materii oczekiwań strony skarżącej, która wnosiła o nakazanie rozbiórki całego budynku. Odnosząc się do tak sformułowanego żądania, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za trafne stanowisko organów nadzoru budowlanego, że przepis wspomniany nie pozwala na orzeczenie rozbiórki całego obiektu. Przedmiotem orzeczenia jest bowiem nakazanie wykonania robót niezbędnych do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Roboty nakazane w tym trybie dotyczyć mogą wyłącznie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu. O tym zaś jaki będzie wspomniany "stan właściwy" i w jakim trybie obiekt będzie do owego stanu doprowadzany, jest kwestią dalszą, wykraczającą poza dyspozycję art. 78 ust. 1 P.b.

W przedmiotowej sprawie wymagało zatem rozważenia czy roboty, do których wykonania zobowiązana została skarżąca Spółka, mieściły się w pojęciu robót niezbędnych dla uporządkowania terenu i zabezpieczenia obiektu. Zdaniem Sądu z przedłożonej przez właściciela inwentaryzacji technicznej wynikało, że w następstwie katastrofy budowlanej uszkodzeniu uległa część budynku w osiach 1 i 2. Usunięcie zatem elementów tej części obiektu (attyk pomiędzy osiami 1 - 3, płyt stropowych, ram żelbetowych i innych części budynku znajdujących się pomiędzy osiami 1 i 2) oraz zabezpieczenie części nierozebranej przed dostępem ludzi oraz wpływem czynników atmosferycznych i utrzymywanie zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej, mieści się w zakresie robót niezbędnych, o których mowa w art. 78 ust. 1 P.b. Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, wskazujące na nieracjonalność nałożonych obowiązków, "stwarzających (...) jeszcze większe zagrożenie dla bezpieczeństwa niż to występujące w chwili obecnej" nie zostały natomiast poparte żadnymi dowodami, zasadzając się wyłącznie na kwestionowaniu rozstrzygnięcia, które nie jest dlań satysfakcjonujące. Okoliczność bowiem, że treść przedłożonej przez Spółkę ekspertyzy wskazuje na to, iż "stan techniczny całego budynku nie nadaje się do dalszej eksploatacji" dla orzekania w zakresie określonym przez przepis art. 78 ust. 1 P.b., pozostaje bez znaczenia. W trybie tym, jak wyżej wskazano, rozstrzyga się bowiem wyłącznie o robotach niezbędnych dla uporządkowania trenu katastrofy budowlanej i zabezpieczenia obiektu. Walory eksploatacyjne budynku (lub ich brak), nie mają zatem żadnego znaczenia, podlegać będą natomiast ocenie przy wykonywaniu robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

Odnosząc się natomiast do kwestii terminu określonego zaskarżoną decyzją, Sąd stwierdził, że nawet ewentualna konkluzja o jego zbyt krótkim zakreśleniu nie czyniłaby decyzji niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Upływ terminu, nawet przy przyjęciu, że został on określony wadliwie, nie sprawia bowiem, że obowiązki określone decyzją nie podlegają wykonaniu lub że ich wykonanie nie jest możliwe. Uprawniona jest jedynie konstatacja, że upływ terminu rodzi możliwość zastosowania środków egzekucyjnych dla wymuszenia ich wykonania. Obowiązki określane decyzją wydawaną w trybie art. 78 ust. 1 mają charakter, co do zasady, tymczasowy i zabezpieczający, zaś rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno być wydane niezwłocznie. Jest to uzasadnione charakterem prowadzonego postępowania, którego celem jest wyeliminowanie zagrożenia związanego z zaistniałą katastrofą budowlaną. Na właścicielu (zarządcy lub inwestorze) spoczywa natomiast obowiązek podjęcia niezwłocznych działań, niezbędnych do usunięcia skutków katastrofy budowlanej - art. 79 P.b. Termin określony w oparciu o przepis art. 78 ust. 1 winien być powiązany z jednej strony z niezwłocznością działania organu, z drugiej natomiast z niezwłocznością działań, do których obowiązany jest właściciel uszkodzonego w wyniku katastrofy obiektu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyznaczenia zbyt krótkiego terminu do wykonania nakazanych robót Sąd nadto podniósł, że kwestia technologii prowadzenia robót, nie była przedmiotem rozważań organu, co wydaje się być uzasadnione choćby treścią zapisów ekspertyzy, w której sugerowano rozbiórkę mechaniczną. Jakkolwiek odnosiła się ona do rozbiórki całości obiektu, w żadnym z jej wniosków nie zastrzegano potrzeby stosowania innej technologii w przypadku rozbiórki częściowej. Po wtóre: biorąc pod uwagę charakter prowadzonego postępowania, w której akcentowana jest przesłanka niezwłoczności, oczekiwania strony skarżącej co do terminu realizacji obowiązku (6 miesięcy), wydają się być oderwane od realiów. Nie zostało też choćby uprawdopodobnione, że zakreślony przez organ termin, przy uwzględnieniu zakresu robót (rozbiórka stropów w osiach 1-2 i attyk pomiędzy osiami 1-3) i ich charakteru (rozbiórka) nie jest możliwy do dotrzymania. Potrzeba konsultacji z podmiotem, do którego należy stacja trafo, zlokalizowana w części obiektu, która nie podlega rozbiórce, nie ma wpływu na ocenę możliwości wykonania robót, określonych zaskarżoną decyzją. Nie może też umknąć uwadze fakt, iż strona skarżąca nie podjęła żadnych działań, zmierzających do wykonania obowiązków, nałożonych zaskarżoną decyzją do daty wyrokowania w niniejszej sprawie (blisko 5 miesięcy późniejszego niż termin określony decyzją), co oznacza, że w istocie problemem w niniejszej sprawie nie jest termin realizacji obowiązków, lecz ich zbyt wąski, w ocenie skarżącej, zakres. Nawet przyjmując, iż decyzja organu odwoławczego, w części dotyczącej określenia terminu realizacji obowiązków, nie jest w sposób należyty uzasadniona, brak jest podstaw do oceny, iż wada ta ma wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niekompletności doręczonej skarżącej decyzji (podnoszony brak 3-4 strony uzasadnienia) Sąd I instancji uznał, co trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, iż nie jest możliwy do weryfikacji. Nawet przy założeniu, iż istotnie stronie doręczone zostało orzeczenie niekompletne (nie zawierające 3 i 4 strony uzasadnienia), zawierało ono (jak wynika z jego systematyki) rozstrzygnięcie, wskazujące na organ orzekający oraz stronę do której jest skierowania oraz podpis osoby uprawnionej. Nie ma zatem wątpliwości, że doręczona decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, zawierając wszystkie niezbędne jej elementy. Wobec zaś powtórnego doręczenia egzemplarza, zawierającego kompletne uzasadnienie, strona miała możliwość sformułowania zarzutów skargi, z uwzględnieniem wywodów zawartych na stronach 3-4 decyzji, co zresztą uczyniła.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 1, 77 § 1 i 80 k.p.a.) prócz ich przywołania i zacytowania dorobku orzecznictwa w tej materii, nie wskazują, zdaniem Sądu na żadne konkretne uchybienie organów nadzoru budowlanego w zakresie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Okoliczność zaś, że podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej, nie czyni wadliwym przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 lit b P.b., który to przepis określa obowiązki organu nadzoru budowlanego w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem Prawa budowlanego. Realizacja owych obowiązków następuje zaś m.in. w toku prowadzonych przez organ postępowań administracyjnych, rozstrzyganych decyzją administracyjną, mającą, jak w niniejszej sprawie, swe umocowanie ustawowe. Kwestia zaś obowiązków ciążących z mocy art. 5 ust. 2 P.b. na właścicielach lub zarządach obiektów budowlanych potwierdza jedynie prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Zostało ono bowiem skierowane do właściciela, zaś jego celem jest zabezpieczenie obiektu do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego, który winien być postrzegany jako zgodny z przeznaczeniem obiektu budowlanego i wymaganiami ochrony środowiska.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło [...] Sp. z o.o. z/s w Ł. w likwidacji wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi złożonej na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2015 roku., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasadzie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przepisanych.

W złożonej skardze kasacyjnej podniesiono następujące zarzuty:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 78 ust. 1 P.b., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż w wyniku określenia zakresu niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego organ administracji nie jest uprawniony do orzeczenia rozbiórki obiektu, a tym samym, iż walory eksploatacyjne budynku nie mają znaczenia dla zakresu rozstrzygnięcia w ramach powołanej podstawy prawnej,

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę Spółki, mimo istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2015 r.,

b) art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę Spółki, mimo istnienia naruszeń przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a których dopuścił się zarówno organ administracji I, jak i II instancji, w szczególności naruszeń art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, skarżąca kasacyjnie podniosła, że art. 78 ust. 1 P.b. przewiduje, iż w przypadku katastrofy, która dotknęła obiekt użytkowany, konieczne jest ustalenie obowiązków właściciela, których wykonanie pozwoli ponownie użytkować obiekt. Czasami konieczne jest wykonanie ekspertyzy stanu technicznego celem ustalenia, co w wyniku katastrofy budowlanej zostało z obiektu. Ekspertyza pozwoli organowi właściwie, z technicznego punktu widzenia, rozstrzygnąć sprawę. Tego typu ekspertyza, na mocy postanowienia organu I instancji z dnia 16 lutego 2015 r., została przedłożona przez Spółkę, z której wynika, iż konstrukcja budynku została trwale uszkodzona wskutek prowadzonych prac rozbiórkowych sąsiedniego budynku. Stan techniczny konstrukcji całego budynku nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Konstrukcja oraz obudowa budynku stanowi zagrożenie dla przebywających w jej okolicach ludzi. Co do dalszego postępowania, osoby sporządzające ekspertyzę uznały, iż budynek stanowi zagrożenie dla życia i mienia i należy dokonać jego rozbiórki w trybie natychmiastowym. Nie sposób zatem w takiej sytuacji podzielić zapatrywań Sądu I instancji, jakoby stan techniczny budynku pawilonu pozostawał bez wpływu na zakres obowiązków, które można nałożyć na podstawie art. 78 ust. 1 P.b. Celem tychże obowiązków musi być bowiem zabezpieczenie obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. W ocenie doktryny (Dziwiński Robert, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II, ABC 2006) może okazać się konieczne orzeczenie rozbiórki zniszczonego w wyniku katastrofy obiektu. Rozbiórka w stanie faktycznym sprawy niniejszej jest bowiem jedynym sposobem zabezpieczenia budynku pawilonu, który został uszkodzony w wyniku katastrofy, albowiem obiekt ten zagraża życiu i mieniu.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, spółka podniosła, że zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, organy administracji przy wydawaniu decyzji, które nakładają na stronę obowiązek określonego zachowania, winny umożliwić dobrowolną realizację tego obowiązku, zaś zastosowanie procedur przymuszających (egzekucyjnych) winno następować wyjątkowo, w przypadku uchylania się przez adresata decyzji od dobrowolnego wykonania obowiązku. W stanie faktycznym sprawy niniejszej Spółka pozbawiona została możliwości dobrowolnego wykonania obowiązku na nią nałożonego w decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Zakreślony w decyzji termin powodował bowiem, że ze względów technicznych był on nierealny do dotrzymania, a tym samym wykonanie przed jego upływem obowiązków nałożonych decyzją nie było możliwe. Ze względu na to, iż w obiekcie znajduje się pracująca trafostacja, prace rozbiórkowe muszą być bowiem realizowane w sposób uniemożliwiający zniszczenie cześć budynku, w której znajduje się wyżej wymieniona stacja trafo. Prace te nie mogą być wykonywane mechanicznymi urządzeniami burzącymi, gdyż mogło by to doprowadzić do zawalenia się części budynku na trafostację, co w konsekwencji mogło by doprowadzić do porażenia prądem osób wykonujących prace rozbiórkowe. W związku z powyższym, jedynym możliwym w takim przypadku sposobem dokonania rozbiórki jest sposób ręczny, który nie spowoduje uszkodzeń części, w której znajduje się trafostacja, które są jednakże czasochłonne.

Odnosząc się do naruszenia pozostałych przepisów k.p.a., spółka podniosła, iż pomimo przeprowadzenia przez organy administracji obu instancji postępowania dowodowego, w tym uzyskania ekspertyzy w trybie art, 78 ust. 2 P.b., organy administracji obu instancji wydały orzeczenia wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu. Zgodnie z ekspertyzą przedłożoną przez Spółkę, budynek pawilonu handlowego stwarza zagrożenie dla życia i mienia i jako taki winien być w całości rozebrany. Zakres uszkodzeń przedmiotowego budynku spowodował, iż jego konstrukcja zagraża bezpieczeństwu, albowiem uszkodzona została w sposób trwały. Potwierdzają to także ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych mających miejsce po zgłoszeniu katastrofy budowlanej w dniu 13 lutego 2015 r. Wobec takich ustaleń treść rozstrzygnięcia odbiega diametralnie od zakresu stwierdzonych uszkodzeń i stanu budynku pawilonu po zaistnieniu katastrofy. Organ nie dokonał analizy całokształtu zgromadzonego materiału, do czego obliguje go art. 80 kpa.

Sąd I instancji stwierdzając, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swych zarzutów co do decyzji organów obu instancji, pominął ustalenia poczynione w ekspertyzie wydanej na podstawie art. 78 ust. 2 P.b. Wnioski płynące z tego dokumentu popierają argumentację Spółki, zaś rozważania organów administracji przeczą ustaleniom poczynionym w tym dokumencie. Powyższe naruszenia przepisów procedury obligowały zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, Sąd I instancji do uwzględnienia skargi Spółki na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej. Podkreślić przy tym trzeba, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Stawiając zarzut uchybienia przepisom prawa, trzeba w kasacji wskazać konkretną normę prawa materialnego lub procesowego, która zdaniem strony wnoszącej skargę została naruszona przez Sąd I instancji. Autor skargi kasacyjnej powinien wskazać konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.

W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczyły zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, ale również tego, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają legalności zaskarżonego wyroku.

Na wstępie, odnosząc się do wskazanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6,7,8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.pa. stwierdzić należy, że ocenę postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego dokonana prze Wojewódzki Sąd Administracyjny w kontekście ewentualnego naruszenia w/w przepisów należy uznać za trafną. Zarzut ten zgłoszony w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, stanowi on próbę podważenia przyjętego przez organy stanu faktycznego w zakresie ustaleń dotyczących stanu technicznego budynku, jego uszkodzeń będących następstwem wystąpienia katastrofy budowlanej. Zarzut ten w istocie sprowadza się do kwestionowania przez skarżącą kasacyjnie spółkę dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez sąd I instancji oceny zebranego materiału dowodowego i wyciągniętych z niego wniosków. Wskazać należy, że organy swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparły na ustaleniach poczynionych w trakcie czynności wyjaśniających, przeprowadzonych na miejscu katastrofy budowlanej, które zostały jednoznacznie opisane w sporządzonym z tej czynności protokole noszącym datę 13 luty 2015 r., a ustalenia te dotyczą zarówno konstrukcji całego budynku, jak i zakresu uszkodzeń powstałych w następstwie katastrofy. Ustalenia te znajdują poparcie w sporządzonej dokumentacji fotograficznej przedstawiającej stan budynku tuż po katastrofie. Z dowodów tych jednoznacznie wynika, że w wyniku katastrofy uszkodzeniu uległa jedynie północna część budynku tj. jeden słup żelbetonowy w południowo- wschodnim narożniku, powodując zawalenie się opartego na nim podciągu żelbetonowego i prefabrykowanych płyt stropowych oraz żelbetonowych attyk w poziomie stropodachu. Z opisu konstrukcji tego budynku zawartego w protokole oraz z przedłożonych ekspertyz przez stronę wynika, że budynek ten został wykonany w konstrukcji szkieletowej żelbetonowej, na ramach żelbetonowych oparte są płyty żelbetonowe. Wypełnienie ścian stanowią mury wykonane z elementów drobno gabarytowych oraz, że budynek posiada żelbetonowe fundamenty. Istotne jest również, że budynek ten posiada wymiary ok. 53 m na 9 m co wynika m.in. z załączonej do akt sprawy mapy sytuacyjnej. Natomiast, o ile zgodzić się należy z twierdzeniem strony skarżącej, że w obu ekspertyzach stwierdzono zły stan techniczny budynku, stanowiący zagrożenie do życia i zdrowia ludzi, o tyle co zasadnie zauważyły organy oraz podzielił tą ocenę Sąd I instancji, w żadnej z tych ekspertyz, mimo żądania ze strony organów, nie wskazano jaka część, jakie elementy konstrukcyjne tego budynku uległy uszkodzeniu w następstwie katastrofy budowlanej oraz jakie należy przedsięwziąć działania mające na celu w celu uporządkowanie terenu katastrofy i zabezpieczenie budynku do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Powyższe braki obu ekspertyz nie zostały usunięte. Wskazać jednocześnie należy, że sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania ekspertyzy podlegały ocenie w zakresie sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii. Mając na uwadze powyższe kryteria należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie w przedłożonych przez nią ekspertyzach brak jest stwierdzenia jakie elementy konstrukcyjne budynku uległy uszkodzeniu w następstwie katastrofy budowlanej oraz jakie należy podjąć działania w zakresie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Osoby sporządzające opinię skoncentrowały się na stanie technicznym całego budynku, będącego następstwem wielu innych czynników nie związanych z katastrofą budowlaną. Zasadnie wiec Sąd I instancji przyjął, że przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z zachowaniem ogólnych zasad określonych w art. 6,7, 8 i 77 § 1 k.p.a. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organy działały w sposób zapewniający realizację kodeksowej zasady budzenia zaufania do organów władzy publicznej, informując między innymi stronę o każdej podejmowanej czynności, o brakach przedłożonych ekspertyz i sposobu ich usunięcia. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W skardze kasacyjnej strona nie wskazała dowodów, których przeprowadzenia zaniechały organy, a które mogłyby przyczynić się do dokonania odmiennych ustaleń. Dokonując poszczególnych ustaleń organy miał na uwadze cały zgromadzony materiał dowodowy (wyżej omówiony), a tym samym zasadna jest ocena Sadu I instancji, że nie naruszyły art. 80 k.p.a. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazano w nim fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których inne uznał za nie będące przydatne do rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę mimo istnienia przesłanki nieważności odnoszącej się do zaskarżonej decyzji określonej w art. 156 § pkt 6 k.p.a. tj. zaskarżona decyzja jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały. Z uwagi na brzmienie przepisu art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a, miarodajny jest stan rzeczy istniejący w dacie wydania decyzji. Niewykonalność musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki (wyrok NSA z 13 listopada 2007r., sygn. akt II OSK 1365/07, Lex 532603). Niewykonalność obowiązku nałożonego decyzją ostateczną musi być następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne nie stanowią o jej niewykonalności. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Mając na uwadze powyższe kryteria stwierdzenia niewykonalności decyzji należy uznać ocenę powyższej przesłanki, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, za trafną. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, nawet w przedłożonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego ekspertyzach wskazuje się na mechaniczny sposób rozbiórki obiektu budowlanego (nie wspomina się o konieczności wykonania choćby niektórych prac ręcznie z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa). Z zakresu prac jakie strona winna wykonać realizując obowiązek nałożony w decyzji nie wynika, aby ich wykonanie nie było możliwe i to w terminie zakreślonym przez organ II instancji. Faktyczny termin realizacji tego obowiązku jest jedynie uzależniony od środków osobowych (ilości pracowników) i rzeczowych (rodzaju sprzętu) jaki strona zaangażuje do wykonania prac wynikających z decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego.

Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że rozdział VII P.b. reguluje sprawy katastrofy budowlanej. W razie wystąpienia katastrofy budowlanej organy nadzoru mają obowiązek niezwłocznego powołania komisji, której zadaniem jest ustalenie przyczyn i okoliczności katastrofy oraz wyznaczenie niezbędnych czynności celem usunięcia lub likwidacji zagrożenia. Stosownie do art. 78 ust. 1 P.b. (który to przepis stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji) po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Należy także zauważyć, że art. 78 ust. 2 normuje jeden z etapów postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej. W pierwszej kolejności właściwe organy prowadzą postępowanie wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej. Decyzja administracyjna wydawana w trybie art. 78 ust. 1 P.b. ustala zatem zakres i termin wykonania prac niezbędnych do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu podjęcia prac, o których stanowi art. 79 P.b., tj. prac zmierzających do usunięcia skutków katastrofy budowlanej, doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Z powyższego wynika, że działania, o których mowa w art. 79 P.b. nie są tożsame z robotami określonymi w decyzji wydanej na podstawie art. 78 ust. 1 P.b. Art. 78 ust. 1 stanowi o robotach porządkowych i zabezpieczających teren katastrofy oraz obiekt budowlany do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Działania, o których mowa w art. 79 są tymi, które mają doprowadzić obiekt do stanu właściwego. Jaki stan będzie stanem właściwym, zależy od konkretnej sprawy. Niewykluczone, iż może być konieczna odbudowa części objętej katastrofą budowlaną. Jednakże z uwagi na stan obiektu budowlanego po katastrofie konieczna może być też jego rozbiórka (całości lub jego poszczególnych fragmentów).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy nadzoru budowlanego dokonując prawidłowej wykładni art. 78 ust. 1 P.b. oraz rozróżnienia istoty regulacji określonej w tym przepisie oraz w art. 79 cytowanej ustawy zasadnie nałożyły na stronę w oparciu art. 78 ust. 1 cytowanej ustawy obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych tylko w zakresie jaki jest niezbędny do osiągnięcia celu określonego tym przepisem tj. uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Jak wyżej już wskazano wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie w zakresie tych niezbędnych robót nie mieści się konieczność rozbiórki całego budynku o wymiarach 53 m na 9 m z uwagi na stwierdzone uszkodzenia budynku będące następstwem katastrofy budowlanej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.ps.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna, uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne.