Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 611/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 151 i  art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku W. i J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], w której:

- stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] w części orzekającej o przejściu na rzecz gminy działki oznaczonej nr [...], (pkt.4 i 6 decyzji),

- odmówiło stwierdzenia nieważności tejże decyzji w pozostałej części.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Kierownik Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...], zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej we wsi S. gmina L. - stanowiącą własność W. i J. M.

Pismem z dnia 28 marca 2003 r. W. i J. M. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r.

Decyzji tej zarzucili rażące naruszenie prawa poprzez zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości niezgodnie z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. zatwierdzonego Uchwałą Gminnej Rady Narodowej Nr [...] dnia [...] grudnia 1986 r. oraz niezgodnie z planem realizacyjnym zespołu działek budowlanych stanowiącym załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Nr [...] z dnia [...] maja 1991 r. - a więc niezgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ponadto zarzucili, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, którą stanowi akt prawa lokalnego - szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej zatwierdzony Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w L. Nr [...] w dniu [...] kwietnia 1988 r.

Po rozpoznaniu tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

Kolegium stwierdziło, że zakres rozważań o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, musi być ograniczony jedynie ustaleniem, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad określoną w art. 156 § 1 kpa.

Kolegium negatywnie oceniło wskazane w rozpatrywanym wniosku argumenty dotyczące sprzeczności kwestionowanej decyzji z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., a także z ustaleniami szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Ł. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. (Dz. Urz. woj. pł. Nr 8, poz. 221) oraz z planem realizacyjnym zespołu działek budowlanych stanowiącym załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1991 r. Ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji pociąga za sobą skutek ex tunc, sprawę należało rozpoznawać w zakresie porządku prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, tj. przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczania i podziału nieruchomości.

Z dokonanych przez Kolegium ustaleń wynika, że warunkiem zatwierdzenia podziału nieruchomości działek objętych rozstrzygnięciem kwestionowanej decyzji, była zgodność z obowiązującym wówczas ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L., zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr XlII/61/86 z dnia [...] grudnia 1986 r.

Organ uznał, że wbrew argumentom podniesionym we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, uchwała Gminnej Rady Narodowej w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. nie zatwierdzała szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej jako planu miejscowego w rozumieniu przepisów o planowaniu przestrzennym, określała natomiast granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne.

Natomiast plan realizacyjny zespołu działek budowlanych - zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1991 r., wydaną na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. oraz przepisów art. 21 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - był sporządzony dla potrzeb wykonania obiektów budowlanych, nie miał natomiast żadnego prawnego znaczenia w sprawie indywidualnego podziału nieruchomości, który zatwierdzała kwestionowana decyzja. Zatem żaden inny akt administracyjny, nie mógł determinować warunków podziału i wpływać na treść decyzji wydanej w tej materii.

W związku z powyższym Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu

Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r.

Po rozpoznaniu wniosku J. i W. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. - podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej decyzji.

Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i W. M.

Skarżący wskazali w skardze, że Kierownik Urzędu Rejonowego wydając decyzję o podziale nieruchomości, jako podstawę prawną powołał art. 10 ust. 1, 3 i 5, art. 55 i 56 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) oraz § 15 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczenia i podziału nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 77). Przepis § 14 pkt 2 powołanego rozporządzenia stanowił wyraźnie, że wielkość działek projektuje się z uwzględnieniem ustaleń miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy czym przez wielkość działek należy rozumieć określenie linii rozgraniczających poszczególne działki przedstawione na rysunku szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie określenie ich powierzchni w opisie do planu. Ustawodawca w art. 18 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości udzielił upoważnienia Radzie Ministrów do wydania rozporządzenia przewidując, że stwierdzenie zgodności podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy dla nieruchomości (lub jej części) objętej wnioskiem o podział jest sporządzony plan szczegółowy, bowiem jeżeli ustalenia planu nie są szczegółowe, w ogóle nie wiadomo, co ma stanowić kryterium zgodności zamierzonego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego.

Z poczynionych w toku postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ustaleń wynika, że dla omawianego obszaru brak jest miejscowego, szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem decyzję o podziale wydano bez podstawy prawnej. Konsekwencją wydanej decyzji jest przejęcie z mocy prawa, na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obszaru gruntu pod ulicę, chociaż w ocenie skarżących obszaru tego nie można uznać za przeznaczony pod ulicę, bowiem nie spełnia on

funkcji określonych w art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 45, poz. 60, ze zm.).

Skarżący podnieśli też, iż w świetle powyższych okoliczności, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości - który to projekt jest niezgodny z rysunkiem planu realizacyjnego zespołu działek budowlanych stanowiącym załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1991 r. - stanowi rażące naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co w konsekwencji prowadzi od rażącego naruszenia art. 10 ust. 5 tej ustawy - przez przejęcie z mocy prawa na własność Gminy L. części obszaru gruntu nie przeznaczonego pod ulicę. Warunkiem koniecznym do wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału przewidujący wydzielenie działek pod ulicę, było bowiem obowiązywanie szczegółowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym. Przyjmując nawet założenie, że możliwe było stwierdzenie - na podstawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zgodności ustaleń tego planu z projektem podziału, to i tak decyzja o podziale rażąco narusza art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA 2620/03, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.) dokonała zmian w art. 18 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wykreślając z jego treści upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia zasad i trybu podziału nieruchomości nie wchodzących w skład terenów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne. Zatem od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 września 1990 r., tj. od dnia 5 grudnia 1990 r. utracił moc obowiązywania rozdział 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. dotyczący podziału nieruchomości nie objętych skoncentrowanym budownictwem jednorodzinnym.

Kwestionowany obecnie przez skarżących podział nieruchomości odbywać się mógł więc wyłącznie na podstawie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127, ze zm.), który to przepis przewidywał tylko jednofazowe postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości, kończące się decyzją zatwierdzającą podział, względnie odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. Dlatego do składanego wniosku o zatwierdzenie projektu podziału wnioskodawca obowiązany był dołączyć opracowany przez siebie wstępny projekt podziału nieruchomości. Wychodząc z założenia, że organ nie mógł zobowiązać właściciela do podziału nieruchomości według własnej koncepcji, Sąd stanął na stanowisku, że obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., prowadzącego postępowanie nadzorcze, jest ustalenie, czy kontrolowane postępowanie podziałowe wszczęte było na wniosek współwłaścicieli nieruchomości, czy zatwierdzony projekt podziału przedmiotowej nieruchomości był projektem przedłożonym do zatwierdzenia przez wnioskodawców i czy przewidywał on wydzielenie działek pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału, zgodnie z art. 10 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ponadto Sąd stwierdził, że brak w aktach sprawy wniosku o zatwierdzenie podziału przedmiotowej nieruchomości oraz załączonego do niego projektu podziału uniemożliwia dokonanie stosownej oceny prawnej w kontekście przepisów art. 156 §1 kpa.

Po rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Płocku z dnia [...] czerwca 1991 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości skarżących.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W. i J. M. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W jego uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że nie podzielają poglądu zawartego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2005 r., iż ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz.464), w której dokonano zmiany brzmienia art. 18 tej ustawy, skutkowała utratą mocy prawnej rozdziału 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczenia i podziału nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 77). Ich zdaniem wszczęcie postępowania w sprawie podziału nieruchomości nastąpiło znacznie wcześniej niż data wniosku o podział, czyli 29 maja 1991 r.

Wnioskodawcy zakwestionowali również ustalenie Kolegium, iż projekt podziału nieruchomości został sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P., Oddział Rejonowy w G. w oparciu o ustalenia ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego - poprzez doprecyzowanie ustaleń tego planu. Ich zdaniem jednostka ta miała opracować projekt podziału zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej działając na zlecenie Naczelnika Gminy w L., lub planu realizacyjnego zespołu działek budowlanych zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1991 r. Nieprawidłowe wykonanie tych prac doprowadziło do sytuacji przejęcia części nieruchomości na rzecz Gminy L., jako gruntu przeznaczonego pod budowę nowych ulic, który to obszar był zbędny do obsługi nowopowstałych działek budowlanych, a ponadto obszar ten nie spełnia funkcji określonych w art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60, ze zm.). W tej sytuacji część działki nr [...] wydzielonej pod drogę powinna wchodzić w skład działki nr [...].

Po rozpatrzeniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stanęło na stanowisku - że nie może on zostać uwzględniony.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że kontrolowane postępowanie podziałowe oparte było na art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127). Analiza akt sprawy wskazuje, że podział działki nr [...] dokonany został w oparciu o ustalenia ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr XlII/61/86 z dnia [...] grudnia 1986 r. - który dla przedmiotowego terenu przewiduje budownictwo mieszkaniowe z dowolnymi usługami. Równocześnie organ odwoławczy uznał, że działki wydzielone pod drogę służyć miały, co najmniej w części, do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału - co spełniało przesłankę z art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także jest zgodne z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993 r.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r.

Na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W. i J. Matusiak wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skarżący przedstawili przebieg sprawy i podtrzymali w całości argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 77 §1 i art. 80 kpa. Równocześnie skarżący wyjaśnili, że działka nr [...], która została przejęta na własność Gminy, przeznaczona została na poszerzenie istniejącej drogi powiatowej, a nie na utworzenie nowej ulicy. W tej sytuacji skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, a także wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości działki nr [...] o powierzchni [...] ha - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I SA/WA 723/06, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...].

Sąd stwierdził, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, choć z innych powodów niż w niej podniesiono.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, w rozumieniu cytowanego przepisu, to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Sąd przypomniał, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA 2620/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2003 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej we wsi S., stanowiącej własność W. i J. małżonków M.

Powołane orzeczenie zawiera wiążącą ocenę prawną w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach i wskazania, co do dalszego postępowania organów ją rozpatrujących.

Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. - ponownie rozpatrując sprawę - ograniczyło swoje postępowanie jedynie do przeprowadzenia w dniu 29 listopada 2005 r. rozprawy administracyjnej.

W aktach sprawy nadal brak jest oryginału lub potwierdzonej za zgodność kserokopii wniosku o zatwierdzenie podziału przedmiotowej nieruchomości oraz załączonego do niego projektu proponowanego podziału (Sąd nie uznał za taki dokument znajdującej się w aktach niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii, opatrzonej nieczytelną datą i nie posiadającej żadnych załączników).

Ponadto, organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie stwierdził, że projekt podziału działki skarżących został wykonany, między innymi, na zlecenie skarżących, skoro z treści decyzji z dnia [...] czerwca 1991 r. wynika, że "Projekt podziału stanowiący załącznik nr 1 do niniejszej decyzji wykonany został przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G.", zaś z wyjaśnień pełnomocnika skarżących zawartych w protokole z przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2005 r. rozprawy administracyjnej wynika, że "...wszelkie załączniki do decyzji podziałowej sporządzane były przez Urząd Gminy...".

Sąd uznał też, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie ustosunkowało się do treści załączonych do skargi kserokopii dokumentów (załącznik nr 1 i 2), z których wynika, że Naczelnik Gminy L. w dniu 18 stycznia 1989 r. zlecił Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowemu Oddziałowi w G. wykonanie m.in. map podziału terenów budowlanych we wsi S. i nie określiło - jak to zlecenie ma się do projektu podziału przedmiotowej nieruchomości, który stanowił załącznik nr 1 do decyzji podziałowej.

Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w aktach sprawy brak jest dokumentu opatrzonego nagłówkiem, z którego wynikałoby, że jest on załącznikiem nr 1 do decyzji z dnia [...] czerwca 1991 r. stanowiącym integralną część tej decyzji. Domyślać się jedynie można, że chodzi w tym przypadku o - znajdującą się w aktach sprawy i potwierdzoną za zgodność z oryginałem - kserokopię "Mapy sytuacyjnej" projektu podziału terenu na działki budowlane, wykonanej przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G.

Nie została także wyjaśniona przez organ kwestia, czy zatwierdzony projekt podziału przedmiotowej nieruchomości przewidywał wydzielenie działek pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału zgodnie z art. 10 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Ponadto - za całkowicie niewystarczające Sąd uznał stwierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że "...wydzielone działki na drogę służyć miały, co najmniej w części do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału,...". Przede wszystkim organ nie wyjaśnił, na podstawie jakich materiałów poczynił takie ustalenie, a wniosku takiego nie można potwierdzić na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Ponadto stwierdzenie "co najmniej w części" użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pozwala wyjaśnić, które działki drogowe lub które ich części spełniały warunki określone w art. 10 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w tych istotnych kwestiach nadal zachodzą poważne wątpliwości, które mimo zalecenia Sądu zawartego w wyroku z dnia 11 sierpnia 2005 r. - nie zostały przez organ wyjaśnione w toku ponownego postępowania nadzorczego. Brak także dowodów na to, że organ nadzorczy prowadził w tym kierunku postępowanie wyjaśniające.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w/w okoliczności wskazują, iż organ - ponownie rozpatrując sprawę - nie zrealizował zaleceń zawartych w uzasadnieniu przywołanego wyroku, zaś cała sprawa przed wydaniem orzeczenia nie została przez organ dostatecznie zbadana.

W związku z tym - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - organ powinien uzupełnić akta administracyjne o wniosek skarżących dotyczący zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości (lub potwierdzony za zgodność jego odpis) oraz zatwierdzony projekt podziału będący załącznikiem nr 1 do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wyjaśni też, czy zatwierdzony projekt podziału przedmiotowej nieruchomości był projektem wykonanym na zlecenie wnioskodawców, czy nie.

Ponadto organ ustali (i poprze te ustalenia odpowiednimi dokumentami geodezyjnymi) przebieg spornych działek drogowych i wyjaśni, czy w całości lub części (w tym przypadku określi, w której części) zostały one wydzielone pod budowę nowych ulic (jeśli tak, to których) przeznaczonych do obsługi nowo powstałych na skutek podziału działek, czy też zostały przeznaczone, jak twierdzą skarżący, pod poszerzenie już istniejących dróg.

Dopiero po zebraniu i przeanalizowaniu całość dokumentów i ewentualnie przeprowadzeniu innych dowodów - organ wypowie się co do zasadności nie tylko wniosku skarżących, lecz dokona oceny, czy kwestionowana decyzja podziałowa nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 §1 kpa.

Rozpatrując po raz kolejny niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]:

- stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] w części orzekającej o przejściu na rzecz gminy działki oznaczonej nr [...] (pkt.4 i 6 decyzji),

- odmówiło stwierdzenia nieważności tejże decyzji w pozostałej części.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że na podstawie okoliczności sprawy oraz w świetle podejmowanych przez strony czynności, brak jest podstaw do stwierdzenia, że dokonany podział nieruchomości został wnioskodawcom narzucony. J. i W. M. złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości w dniu 29 maja 1991r. Do wniosku tego nie załączyli wprawdzie projektu podziału, jednak taki projekt przedłożyli organowi, co wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] czerwca 1991r. Wnioskodawcy byli zorientowani, co do sposobu podziału nieruchomości i nie kwestionowali go. Przygotowanie tego projektu wnioskodawcy zlecili w dniu 28 sierpnia 1990 r. do wykonania Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G., które wyznaczyło również punkty graniczne w terenie, co potwierdza podpisany przez wnioskodawców protokół z dnia 7 maja 1991r. Zrzekli się oni również odszkodowania za wydzielone drogi dojazdowe, wskazując w złożonym przez siebie oświadczeniu zarówno oznaczenie działek [...] i [...] jak i ich powierzchnię -[...] m².

Kolegium stwierdziło też, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991r. nie narusza art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla przedmiotowego terenu zastał uchwalony w dniu [...] grudnia 1986 r. uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowa w L., zatwierdzającą plany ogólne zagospodarowania przestrzennego wsi gminnej i gminy L. na okres perspektywiczny do roku 2000. Z rysunku planu wynika, że działka nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem F.1. MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ludności nierolniczej - projektowane (w tym dla pracowników leśnictwa). Skoro plan dopuszczał jednorodzinną zabudowę mieszkaniową, to wydzielenie działek budowlanych, jak również dróg dojazdowych do tychże działek, nie jest sprzeczne z postanowieniami planu.

Wobec powyższego Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w części

zatwierdzającej projekt wydzielenia dróg dojazdowych.

Jednakże Kolegium uznało, iż wydzielony pas gruntu, oznaczony jako działka Nr [...] nie spełniał warunków do uznania go za "ulicę", a ponadto został on przeznaczony na poszerzenie już istniejącej drogi, a nie pod budowę nowej ulicy przeznaczonej do obsługi działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości. Zatem skutek, o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy, w postaci przejścia własności działki drogowej na rzecz gminy nie nastąpił.

W związku z tym orzeczenie zawarte w pkt. 4 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. dotyczące działki nr [...] organ uznał za rażąco sprzeczne z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.).

W dniu 13 września 2007r. J. i W. M. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi S., gmina L., oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej przejęcia na rzecz gminy L. działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu wniosku wskazali, że zgodność projektowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L., to zgodność tego projektu z planem realizacyjnym zespołu działek budowlanych, który został zatwierdzony przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. decyzją NR [...] z dnia [...] maja 1991r.

Decyzja ta stwierdza zgodność planu realizacyjnego z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy L. i w ich ocenie stanowi jednoznaczną dyspozycję dla jednostki geodezyjnej, by wydzielenie działek nastąpiło zgodnie z planem realizacyjnym. Według nich - brak stwierdzenia nieważności decyzji w postulowanej części - jest równoznaczny z uznaniem nieruchomości za drogę, mimo, iż w jej granicach zlokalizowana jest część budynku projektowanego pawilonu usługowego i część parkingu do obsługi tego pawilonu.

Ponadto skarżący kwestionowali ocenę dokonaną przez Kolegium uważając, że przebieg drogi jest sporny - bowiem przedmiotowy obszar stanowi integralną część terenu przeznaczonego pod usługi.

Nie zgadzają się również z oceną, iż to oni wnioskowali o podział nieruchomości zgodnie z mapą sporządzoną przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G. - ponieważ oznaczałoby to zgodę na brak

możliwości wybudowania pawilonu usługowego na wydzielonej działce, a także zgodę na utworzenie ze swych nieruchomości enklawy wśród dróg.

Po rozpoznaniu wniosku J. i W. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. - podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej decyzji.

Kolegium ustaliło, że wyczerpało możliwości odnalezienia oryginalnych akt postępowania podziałowego, zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991r. Akt tych nie ma w archiwum Starostwa Powiatowego w P., ani w archiwum Urzędu Gminy w L. Jednakże z oświadczenia pełnomocnika złożonego na rozprawie administracyjnej w dniu 25 czerwca 2007r. wynika, iż wniosek, który znajduje się w aktach sprawy jest kopią wniosku, który skarżący złożyli w celu dokonania podziału. Wniosek ten został złożony w Urzędzie Rejonowym w P. w dniu [...] maja 1991r. (taka prezentata widnieje na dokumencie).

Kolegium stwierdziło też, że według dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w dniu 12 lutego 1986 r. dla przedmiotowego obszaru został opracowany szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej położonego we wsi S., gmina L. (Plan realizacyjny). Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, iż kiedykolwiek doszło do zatwierdzenia tego planu w trybie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym - plan realizacyjny nie został zatwierdzony jako szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego stosowną uchwałą Gminnej Rady Narodowej w L.

Natomiast w dniu [...] grudnia 1986 r. uchwałą Nr [...] Rada ta zatwierdziła plany ogólne zagospodarowania przestrzennego wsi gminnej i gminy L na okres perspektywiczny do roku 2000. Zasady i ustalenia planu zawarto w sześciu załącznikach do uchwały, zawierających rysunki i tekst planu (§ 1 uchwały). Według rysunku planu sporny teren położony jest na obszarze oznaczonym w planie symbolem F.1. MN, co oznacza teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ludności nierolniczej (w tym dla pracowników leśnictwa).

Następnie na wniosek J. M. z dnia 8 maja 1991r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. w dniu [...] maja 1991r. wydał decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny działek budowlanych we wsi S.– działka nr [...]. Załącznikiem do tej decyzji był plan realizacyjny zespołu działek budowlanych. Sporządzenie planu realizacyjnego, określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki budowlanej, było pierwszym etapem prac związanych z

przygotowaniem inwestycji budowlanej do realizacji.

Decyzje zatwierdzające plan realizacyjny uprawomocniły się w dniu [...] maja 1991r.

W tej też dacie J. i W. M. złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...], położonej w S.

Przygotowanie tego projektu zlecili Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G.. Zlecenie to zostało podpisane przez W. M. i przyjęte przez wykonawcę w dniu 28 sierpnia 1990 r. pod nr [...]. Wynika z niego, że wnioskodawczyni domagała się przygotowania projektu podziału nieruchomości należących do J. i W. M. na działki budowlane w terminie do dnia 30 września 1990 r. i w tym celu - tytułem wynagrodzenia - wpłaciła zaliczkę w kwocie [...] zł. Według sprawozdania technicznego, sporządzonego przez wykonawcę prac, a znajdującego się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej przy Starostwie Powiatowym w P., prace geodezyjne związane z powyższym zleceniem rozpoczęto 28 sierpnia 1990 r., a zakończono 20 lipca 1991r. Wykorzystano przy tym materiały opracowane w 1989 r. jako I etap wyznaczania terenów budowlanych na zlecenie Naczelnika Gminy L. W dacie 7 maja 1991r. spisano protokół na okoliczność wyznaczenia i stabilizacji punktów granicznych projektowanych działek budowlanych. Wynika z niego, iż wyznaczone i zastabilizowane punkty graniczne okazano właścicielowi gruntu – J. M., co potwierdził własnoręcznym podpisem.

Wniosek o zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowych nieruchomości J. i W. M. złożyli dopiero w dniu 29 maja 1991r. – w jego treści brak jest zapisu wskazującego, iż załączyli oni do niego sporządzony przez siebie projekt podziału.

W wyniku rozpatrzenia tego wniosku - w oparciu o art. 10 ust. 1,2,3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz § 13 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczania i podziału nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 77) - Kierownik Urzędu Rejonowego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 1991r. nr [...] ustalił warunki dokonania

.wnioskowanego podziału. Jednym z tych warunków było dostarczenie projektu podziału nieruchomości, sporządzonego przez uprawnionego wykonawcę prac geodezyjnych i kartograficznych.

Z uzasadnienia postanowienia wynika jednak, iż warunek ten został już spełniony.

Przyjmując taki tryb postępowania organ geodezyjny nie zauważył, że z dniem 5 grudnia 1990 r. utracił moc obowiązywania rozdział 3 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. Od tego dnia podział nieruchomości mógł odbyć się jedynie w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości - bez potrzeby wydawania przez Kierownika Urzędu Rejonowego postanowienia z dnia 4 czerwca 1991 r. o możliwości i sposobie podziału nieruchomości.

Postępowanie takie miało tryb jednofazowy i polegało na zatwierdzeniu lub odmowie zatwierdzenia projektu podziału przedłożonego przez podmioty wnioskujące o jego dokonanie - a więc według ich koncepcji.

W związku z powyższym, zasadniczą kwestią sporną jest w tej sprawie sposób oceny zgodności projektu podziału nieruchomości - w części dotyczącej wydzielenia drogi oznaczonej jako działka nr [...] - z planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium uzupełniło więc postępowanie dowodowe poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność zgodności zatwierdzonego podziału - w części obejmującej drogę i stanowiącej działkę nr [...] - z planem zagospodarowania przestrzennego.

Z opinii tej wynika, że zapisy ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L, zatwierdzonego w dniu [...] grudnia 1986r. uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w L., są bardzo lakoniczne i praktycznie nie stawiają żadnych wiążących warunków brzegowych odnośnie np. wielkości i ilości wydzielonych działek budowlanych, czy też ich skomunikowania. Według biegłego wynika to z faktu, że w planie autorzy powołują się na ustalenia szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu oznaczonego symbolem F.1.MN, który nigdy nie został jednak uchwalony. Dlatego też możliwe było sporządzenie wielu projektów podziału działki nr [...] - zgodnych z tym planem.

W konkluzji biegły stwierdza, że zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego projekt podziału nieruchomości jest zgodny ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego, funkcja terenu wyznaczona symbolem F.1.MN została zachowana, a z uwagi na ogólnikowość jego zapisów trudno dopatrzyć się tu jakiejkolwiek kolizji. W ocenie biegłego dla ustalenie zgodności projektowanego podziału z planem zagospodarowania decydujące znaczenie ma plan ogólny.

Tak więc projekt podziału nieruchomości, mimo, że różni się nieco od planu realizacyjnego, jest całkowicie zgodny z planem miejscowym - plan realizacyjny nie miał wpływu na ocenę zgodności projektowanego podziału z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego.

W toku postępowania wyjaśniającego biegły jeszcze raz podkreślił, że zarówno plan realizacyjny, jak również zatwierdzony projekt podziału nieruchomości są zgodne z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego i można było zrobić jeszcze wiele różnych projektów podziału zgodnych z planem ogólnym.

Wyjaśnił również, że działkę nr [...], wydzieloną pod drogę, można uznać za nową ulicę - przeznaczona do obsługi działek powstałych w wyniku podziału.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że według art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Niezbędnym warunkiem jest ponadto wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Dopiero spełnienie tych dwóch warunków daje podstawę do orzekania o podziale nieruchomości.

W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Kolegium potwierdziło, że nie może uznać za wiarygodne twierdzenia wnioskodawców, iż podział odbył się bez ich wiedzy i udziału.

Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że wniosek o zatwierdzenie projektu podziału został złożony przez właścicieli nieruchomości. Pełnomocnik wnioskodawców potwierdził, iż znajdująca się w aktach kopia tego wniosku jest zgodna z dokumentem, który właściciele złożyli w Urzędzie Rejonowym w P. Nie załączyli do tego wniosku projektu podziału, jednakże z okoliczności sprawy wynika, iż dostarczyli go do organu właściwego. Projekt ten sporządzony został na ich zlecenie przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. Rejonowy Oddział w G. Strony brały udział w procesie sporządzania tego projektu, uczestniczyły nawet w wyznaczaniu punktów granicznych w terenie. Wprawdzie w dacie [...] czerwca 1991r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. wydał postanowienie w sprawie ustalenia warunków dokonania podziału, ale w rzeczywistości w tej dacie projekt był już przez wnioskodawców sporządzony. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdza, że "warunki 1 i 2 zostały spełnione przez wnioskodawców" Projekt został wykonany 14 maja 19991r., a wyznaczenie punktów granicznych miało miejsce w dniu 7 maja 1991r., zatem jeszcze przed wydaniem powyższego postanowienia. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że projekt - sporządzony co prawda przez jednostkę geodezyjną - został jednak wykonany zgodnie z koncepcją wnioskujących o podział, z ich inicjatywy i nie został im w żaden sposób narzucony. Opierał się on na materiałach i koncepcjach wypracowanych w ramach postępowania związanego z planami realizacji na tym terenie skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego, ale koncepcja ta została przez wnioskodawców zaakceptowana. Ponadto zrzekli się oni odszkodowania za wydzielone drogi dojazdowe, wskazując w złożonym przez siebie oświadczeniu zarówno oznaczenie działek [...],[...] oraz ich powierzchnię [...] m². Tym samym postępowanie podziałowe, mimo wydania bez podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] czerwca 1991r. - w rzeczywistości było jednofazowe.

Odnosząc się zaś do kwestii zgodności dokonanego podziału z planem Kolegium wskazało, iż w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] czerwca 1991r., jedynym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm.) był plan ogólny zatwierdzony w dniu 2 grudnia 1986 r. uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w L. Plan ten przewidywał, iż dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem F.1.MN powinny być sporządzone plany szczegółowe zagospodarowania przestrzennego. Jednakże tego rodzaju plan, opisany w art. 27 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, nigdy nie został uchwalony w trybie przewidzianym w tej ustawie. Waloru takiego planu nie można zatem przypisać planom realizacyjnym, zatwierdzonym decyzjami Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1991r. Nr [...] i Nr [...]. Dlatego też plan realizacyjny nie może stanowić podstawy oceny zgodności proponowanego podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Takie też stanowisko zajął w opinii biegły geodeta, a Kolegium ocenę tą podziela. Ponadto sporządzenie i zatwierdzenie planu realizacyjnego nie było wymagane w postępowaniu podziałowym. Te dwa postępowania tj. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału i w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego, mimo iż w każdym przypadku decydujące znaczenia miała zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, są od siebie niezależne, służyły innym celom i prowadzone były na podstawie innych przepisów. Plan realizacyjny był pierwszym etapem procesu inwestycyjnego, a dla zatwierdzenia zaproponowanego przez właściciela podziału nieruchomości, planowana przez niego zabudowa przyszłych działek lub inne zamierzenia inwestycyjne nie miały znaczenia. Na etapie podziału nieruchomości istotna była tylko zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.

Dla przedmiotowego terenu plan został uchwalony w dniu [...] grudnia 1986r. uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w L., zatwierdzającą plany ogólne zagospodarowania przestrzennego wsi gminnej i gminy L. na okres perspektywiczny do roku 2000. Według rysunku planu działka Nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem F.1.MN - co oznacza tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ludności nierolniczej - projektowane, w tym dla pracowników leśnictwa. Jeżeli plan dopuszczał jednorodzinną zabudowę mieszkaniową, to wydzielenie działek budowlanych, jak również ulicy koniecznej do obsługi tychże działek, nie jest sprzeczne z postanowieniami planu - drogi stanowią bowiem infrastrukturę takich osiedli.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Zawarte w tym przepisie sformułowanie: "pod budowę ulic" zostało wyjaśnione w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993 r. TK W 13/92 w sprawie wykładni art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (OTK 1993 cz. I poz. 17). W sentencji tej uchwały Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "użyte w przepisie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości sformułowanie "pod budowę ulic" oznacza, że wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału". W świetle tego przepisu skutek przewidziany w art. 10 ust. 5 ustawy następował z mocy prawa wówczas, gdy z nieruchomości podlegającej podziałowi w trybie postępowania administracyjnego zostały wydzielone działki pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku takiego podziału.

Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z opinii i wyjaśnień biegłego wynika, że jedynie działka oznaczona nr [...] została wydzielona jako nowa ulica - stanowi ona drogę do nowo wydzielonych działek nr. [...], [...] i [...]. Ponieważ tylko działka nr [...] została wydzielona pod budowę nowej ulicy przeznaczonej do obsługi działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości, a zatem skutek - o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy - w postaci przejścia własności działki drogowej na rzecz gminy, nastąpił tylko w stosunku do niej.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem J. i W. M. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Natomiast w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie, zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Rozpatrywana sprawa była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I SA/WA 723/06, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...].

Powołane orzeczenie zawiera wiążącą ocenę prawną w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach i wskazania co do dalszego postępowania organów ją rozpatrujących.

Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. - przy ponownym rozpoznaniu sprawy – do tego by :

- uzupełniło akta administracyjne o wniosek skarżących dotyczący zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości (lub potwierdzony za zgodność jego odpis) oraz zatwierdzony projekt podziału będący załącznikiem nr 1 do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r.,

- wyjaśniło, czy zatwierdzony projekt podziału przedmiotowej nieruchomości był projektem wykonanym na zlecenie wnioskodawców, czy też nie,

- ustaliło (i poparło te ustalenia odpowiednimi dokumentami geodezyjnymi) przebieg spornych działek drogowych i wyjaśniło, czy w całości lub części (w tym przypadku określi, w której części) zostały one wydzielone pod budowę nowych ulic (jeśli tak, to których) przeznaczonych do obsługi nowo powstałych na skutek podziału działek, czy też zostały przeznaczone, pod poszerzenie już istniejących dróg.

W zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu je poprzedzającym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uwzględniło ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odnośnie prawidłowości:

- stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. w części orzekającej o przejściu na rzecz gminy działki oznaczonej nr [...],

- odmowy stwierdzenia nieważności tejże decyzji w pozostałej części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie stwierdziło, że nie ma możliwości odnalezienia oryginalnych akt postępowania podziałowego - co uniemożliwia dokładne wykonanie poleceń Sądu.

Jednakże skarżący - małżonkowie M. - nie kwestionują, iż kserokopia pisma z dnia 29 maja 1999 r. znajdująca się w aktach sprawy jest kopią wniosku, który złożyli w celu dokonania podziału nieruchomości.

Również z tego samego powodu, w aktach sprawy znajduje się tylko kserokopia mapy, która stanowi integralną część decyzji z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej we wsi S. gmina L. - stanowiącej własność W. i J. M. Na mapie tej są wyraźnie zaznaczone granice wyodrębnionych działek przeznaczonych pod drogi – w tym działek nr [...]

i nr [...],są też podane ich powierzchnie: [...] i [...] ha. Również jest oznaczona działka budowlana nr [...] o powierzchni [...] ha.

Kolegium prawidłowo przyjęło, że w/w projekt podziału nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który został

zatwierdzony Uchwałą Gminnej Rady Narodowej Nr [...] dnia [...] grudnia 1986 r. - natomiast takiego waloru nie ma plan realizacyjny zespołu działek budowlanych stanowiący załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Nr [...] z dnia [...] maja 1991 r. (nigdy nie został on zatwierdzony jako szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego stosowną uchwałą Gminnej Rady Narodowej w L.).

Również Kolegium właściwie uznało, iż projekt podziału przedmiotowej nieruchomości był projektem wykonanym na zlecenie wnioskodawców. Dokładnie wyjaśniło okoliczności jego sporządzenia oraz przyczyny, które spowodowały zajęcie takiego stanowiska - które Sąd w niniejszym składzie całkowicie akceptuje.

Organ dopuścił też nowy dowód z opinii biegłego, który potwierdził zgodność zatwierdzonego podziału - w części obejmującej drogę i stanowiącej działkę nr [...] - z planem zagospodarowania przestrzennego, dodając, że w/w działkę, wydzieloną pod drogę, można uznać za nową ulicę - przeznaczoną do obsługi działek powstałych w wyniku podziału.

Natomiast nie można tego stwierdzić odnośnie działki nr [...] – przeznaczonej na poszerzenie istniejącej już drogi.

Podsumowując Sąd uznał, że obie decyzje są zgodne z prawem. Stwierdzić też należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy.

Prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. tylko w części orzekającej o przejściu na rzecz gminy działki oznaczonej nr [...] – jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt.2 kpa) oraz słusznie odmówiło stwierdzenia nieważności tejże decyzji w pozostałej części tj. działki nr [...] – jako zgodnej z prawem (z art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.