Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 982/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi E. M.-N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. M.-N. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202), po rozpatrzeniu zażalenia E. M. - N. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] oddalające skargę E. M. – N. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) wyjaśnił, że pismem z 14 grudnia 2018 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) E. M. – N. wniosła skargę na przewlekłość działania organu egzekucyjnego w wykonaniu decyzji PINB z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nakazującej M. i R. Z. rozbiórkę murowanego zadaszonego śmietnika (altany śmietnikowej) wybudowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] w L., usytuowanego przy granicy z działką nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w L.. Powyższa decyzja stała się ostateczna wobec tego, że [...]WINB postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB.

Przedstawiając przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego stanowiącego przedmiot skargi, [...]WINB podał, że zobowiązanym 13 kwietnia 2016 r. i 19 kwietnia 2016 r. zostało doręczone upomnienie, a następnie [...] czerwca 2016 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanym 28 czerwca 2016 r. Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] PINB oddalił zarzuty zobowiązanych wniesione pismem z 5 lipca 2016 r. Postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...] [...]WINB uchylił ww. postanowienie i umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym PINB [...] czerwca 2017 r. wystawił nowy tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony zobowiązanym 8 czerwca 2017 r. Powyższe skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w ramach którego zobowiązani pismem z 14 czerwca 2017 r. wnieśli zarzuty, które PINB postanowieniem z [...] lipca 2017 r. nr [...] oddalił. W wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanych [...]WINB postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...] uchylił w całości ww. postanowienie PINB nr [...] i umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutów, jednakże postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. nr [...] [...]WINB wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. postanowieniem nr [...], a następnie postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...] orzekł o uchyleniu własnego postanowienia z [...] grudnia 2017 r. i utrzymaniu w mocy postanowienia PINB nr [...]. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem GINB z [...]sierpnia 2018 r. znak: [...]. Wobec uporczywego uchylania się od wykonania obowiązku przez zobowiązanych postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...] PINB nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10000 zł, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z [...] stycznia 2019 r. [...].

Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr 1/19, działając na podstawie art. 54 § 2 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), dalej: u.p.e.a., PINB orzekł o oddaleniu skargi E. M. – N. na przewlekłość ww. postępowania egzekucyjnego, wskazując, że twierdzenie składającej skargę, iż organ dopuścił się rażącej przewlekłości, gdyż postępowanie trwa od sześciu lat i organ egzekucyjny mimo tego czasu nie podjął jakichkolwiek skutecznych działań w celu przymuszenia do wykonania nałożonego na zobowiązanych obowiązku jest całkowicie bezzasadne. PINB wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego. O przewlekłości można mówić wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. Nie może być stąd uznane za przewlekłe postępowanie, którego czas trwania spowodowany jest, jak w prowadzonej sprawie, trudnościami niezależnymi od organu egzekucyjnego. PINB podjął skuteczne czynności egzekucyjne w terminie, natomiast nie jest odpowiedzialny za przedłużanie się postępowania egzekucyjnego wskutek składania różnego rodzaju wniosków, odwołań, zażaleń, czy też zarzutów przez zobowiązanych. Nie miał i nie ma również wpływu na toczące się postępowania przed organami II instancji oraz przed sądami administracyjnymi, a także na terminowość podejmowanych rozstrzygnięć w wyniku podań wnoszonych przez uprawnione podmioty.

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] stycznia 2019 r. nr [...] oddalające skargę E. M. – N. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, przyjmując, że odpowiada ono prawu. Organ wyjaśnił, że poddany ocenie bieg postępowania egzekucyjnego świadczy o podejmowaniu przez PINB czynności egzekucyjnych, które miały na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji nr [...]. W ramach prowadzonego postępowania podejmowane były czynności przewidziane prawem celem wyegzekwowania obowiązku. [...]WINB zauważył, że zobowiązani korzystają z uprawnień przewidzianych przepisami prawa. Z akt sprawy wynika, że zobowiązani wnieśli zarzuty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego), które były przedmiotem postępowania zażaleniowego i postępowania wznowieniowego prowadzonego przez [...]WINB. Zgłoszenie przez zobowiązanych ww. zarzutu powodowało zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w tym zakresie. Wobec powyższego organ egzekucyjny podjął dalsze czynności egzekucyjne w sprawie po ostatecznym zakończeniu ww. postępowania. Następnie PINB postanowieniem nr [...] nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia, która była przedmiotem postępowania zażaleniowego. [...]WINB zwrócił w tym kontekście uwagę na to, że przewlekłość zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. Korzystanie przez stronę ze środków odwoławczych i zaskarżenia, jej choroba czy też brak majątku przedłużają postępowanie, jednak nie powodują jego przewlekłości (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2010 r. sygn. II FSK 1803/09). Ponadto, jak wskazał [...]WINB, zgodnie z wyrokiem NSA z 2 kwietnia 2015 r. sygn. II FSK 749/13, nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanym przypadku, pomimo że obowiązek rozbiórki murowanego zadaszonego śmietnika (altany śmietnikowej) nie został wykonany, to PINB nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Z akt sprawy wynika, że czas trwania postępowania egzekucyjnego i trudności w jego prowadzeniu (wyegzekwowaniu obowiązku) były niezależne od organu egzekucyjnego. Podejmowanie czynności przez zobowiązanych w ramach przepisów, w tym rozpatrywanie podań i wniosków, jak również toczące się postępowania przed organem II-instancji oraz przed sądami administracyjnymi nie potwierdzają, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w sposób przewlekły. Jakkolwiek PINB podjął czynności celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją nr [...] dopiero [...] marca 2016 r. (wydanie upomnienia), to obecnie podejmuje czynności przewidziane prawem celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ww. decyzją.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła E. M. – N..

Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż czynności egzekucyjne w sprawie zostały podjęte dopiero 30 marca 2016 r., kiedy PINB skierował do zobowiązanych pierwsze upomnienie. Fakt niepodejmowania czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny we wcześniejszym okresie jest zatem bezsporny, zaś w kolejnych latach PINB dopiero 2 października 2018 r. nałożył na zobowiązanych grzywnę celem przymuszenia do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Jeżeli zatem od 2012 r. do 2018 r. organ egzekucyjny z punktu widzenia zapewnienia efektywności postępowania podjął w sumie jedną istotną czynność egzekucyjną, bo trudno za taką uznać wystawiane i uchylane ze względu na błędy organu kolejne tytuły wykonawcze, urąga to nie tylko podstawowym zasadom postępowania egzekucyjnego, ale także sprawności działania organu administracji oraz zasadzie zaufania do działań organu władzy publicznej. Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji przez [...]WINB skutkuje usankcjonowaniem tego stanu rzeczy, a także oznacza, że osoby zobowiązane do podejmowania niezbędnych działań w imieniu organu, które nie dokonywały czynności, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a. lub też dokonywały ich w sposób nieprawidłowy, co niewątpliwie znacząco przedłużyło postępowanie w tej sprawie, nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpowiedzialności. Z uwagi zatem na fakt, że do przewlekłości działania ze strony organu egzekucyjnego doszło w okresie wieloletnim, jak również ze względu na wynikające z tego faktu konsekwencje dla skarżącej - właścicielki nieruchomości, w której granicy usytuowany jest śmietnik objęty nakazem jego rozbiórki, tj. ponoszenie przez wiele lat skutków braku właściwego działania organu w postaci ciągłej emisji ze śmietnika sąsiada, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również uchylenie postanowienia go poprzedzającego, stwierdzenie, że przewlekłość, do której doszło, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz nałożenie na organ grzywny w wysokości adekwatnej do stwierdzonego okresu dopuszczenia się przewlekłości działania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB z [...] marca 2019 r. narusza prawo w stopniu nakazującym jego uchylenie.

Przyjęta w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej przewiduje, że podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest wierzyciel, którym jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji (art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie organem tym jest PINB, który jest jednocześnie, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku określonego w decyzji z [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. Obok wierzyciela, drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, którym zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. pozostaje osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Poza wierzycielem i zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w ograniczonym zakresie mogą uczestniczyć także inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy. Taką możliwość przewiduje art. 6 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Temu samem podmiotowi, stosownie do treści art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a., służy również skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W sprawie tejże skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi wskazany wyżej art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a. Nie powinno budzić wątpliwości, że skarżąca, będąc właścicielem działki nr ew. [...] pozostającej w obszarze negatywnego oddziaływania murowanego zadaszonego śmietnika (altany śmietnikowej) wybudowanego w tzw. ostrej granicy na działce sąsiedniej (nr ew. [...] obręb [...]), posiada tak interes, o którym mowa w art. 54 § 2 u.p.e.a., do doprowadzenia do zrealizowania przez zobowiązanych obowiązku, od którego się uchylają, wobec czego przysługuje jej prawo do złożenia środka prawnego (skargi) mającej na celu przeprowadzenie kontroli sprawności postępowania egzekucyjnego. Realizacja wskazanego uprawnienia procesowego, inaczej aniżeli normuje to art. 54 § 4 u.p.e.a. w stosunku do skargi na czynności egzekucyjne, nie została ograniczona żadnym terminem, wobec czego merytoryczne rozstrzygnięcie przez [...]WINB o zasadności skargi z 14 grudnia 2018 r. złożonej przez skarżącą uznać trzeba za dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia przewlekłości postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 54 § 1 i 2 u.p.e.a. Wydaje się, że poprzez zastosowanie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. można do tego pojęcia odnieść na zasadzie odpowiedniości definicję przewlekłości postępowania administracyjnego, rozumianej jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W piśmiennictwie w tym kontekście wskazuje się, że stan przewlekłości postępowania może wystąpić w przypadku niepodejmowania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo. Przy takim sposobie rozumienia przewlekłości postępowania przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub obowiązek został wyegzekwowany później, niż mógłby być wyegzekwowany, przez co postępowanie trwało dłużej niż to jest niezbędne. Skarżący, wnosząc skargę na przewlekłość, może zarzucać organowi egzekucyjnemu, że bezpodstawnie odstąpił od dokonania określonych czynności albo że bezpodstawnie dokonał określonych czynności, które były zbędne i których dokonanie odwlekło w czasie moment przymusowego wykonania obowiązku. Skarżący może również kwestionować prawidłowość poszczególnych czynności egzekucyjnych, twierdząc, że sposób ich dokonania przez organ egzekucyjny doprowadził do przewlekłości postępowania egzekucyjnego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 322-323; R. Hauser, Z. Leoński, J. Olszanowski [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2016, s. 273-274; C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, red. D. Kijowski, Warszawa 2015, s. 517-518).

Sąd podziela stanowisko organów egzekucyjnych orzekających w sprawie odnośnie do tego, że przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego, podziela również wniosek, zgodnie z którym organ egzekucyjny odpowiadać może tylko za własne zaniechania i opóźnienia, przez co kluczowe znaczenie dla uwzględnienia skargi ma to, czy postępowanie egzekucyjne trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2010 r. sygn. II FSK 1803/09). Oparcie się na takich wnioskach interpretacyjnych znajdujących swoją podstawę w treści art. 54 § 2 u.p.e.a. nie oznacza jednakże, że Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł podzielić argumentację [...]WINB, która bazując na wskazanej wykładni, dowodzi, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku określonego decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nakazującą rozbiórkę murowanego zadaszonego śmietnika nie cechowało się przewlekłością, a złożona w tym przedmiocie skarga, jak określił to PINB, była "całkowicie bezzasadna".

Odnosząc dalsze szczegółowe uwagi do konkretnych czynności podejmowanych przez organy egzekucyjne, Sąd zobowiązany jest równocześnie wyjaśnić, że zakresem swojej oceny w ramach rozpatrywanej skargi nie mógł objąć kilkuletniego okresu, który wystąpił pomiędzy nabyciem przez decyzję PINB nr [...] cechy wykonalności a momentem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, za który traktowany jest dzień doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). W złożonej skardze skarżąca trafnie zwróciła uwagę na znaczną zwłokę we wszczęciu postępowania egzekucyjnego, która uchybia zasadzie obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji, niemniej jednak tenże stan, jeżeli skarżąca dostrzega w nim naruszenie swojego interesu faktycznego lub prawnego, mógł podlegać kontroli poprzez złożenie przez skarżącą skargi na bezczynność PINB jako wierzyciela w podjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w trybie przywoływanego wyżej art. 6 § 1a u.p.e.a. Przez czynności wierzyciela zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych należy rozumieć zarówno upomnienie zobowiązanego, jak i wystawienie tytułu wykonawczego, stąd akcentowana kilkuletnia bezczynność chociażby w skierowaniu upomnienia powinna była być sankcjonowana wskazanym środkiem prawnym. Okoliczność, że wierzyciel w rozpoznawanej sprawie był jednocześnie organem egzekucyjnym, który powinien przystąpić z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego nie zmienia powyższego wniosku. Przedmiot skarg określonych w art. 6 § 1a i art. 54 § 2 u.p.e.a. w omawianym zakresie nie nakłada się na siebie, stąd w rozpoznawanej sprawie sprawność postępowania egzekucyjnego Sąd poddać mógł swojej ocenie tylko w odniesieniu do czynności egzekucyjnych, które miały miejsce po doręczeniu zobowiązanym tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2017 r. nr [...].

Sąd uznał, że przyjęte przez [...]WINB w zaskarżonym postanowieniu stanowisko nakazujące oddalić skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie ww. tytułu wykonawczego jest nieuprawnione z uwagi na nie dość wnikliwą ocenę poprawności, jak również sprawności i terminowości podejmowanych czynności przez organy egzekucyjne. Istota formułowanego przez organ stanowiska zasadza się na wykazywaniu, że na długość postępowania i nieskuteczność egzekucji obowiązku rozbiórki zasadniczy wpływ miały działania procesowe zobowiązanych, którzy w szerokim zakresie korzystali ze wszystkich dostępnych im środków prawnych tak w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i poza nim (w ramach postępowań sądowych nakierowanych na kontrolę legalności aktów podjętych przez organy egzekucyjne). Korzystanie z uprawnień procesowych przez zobowiązanych nie znosi jednakże wymogu rozważenia, czy w każdym przypadku organy egzekucyjne, nie uchybiając obowiązkowi respektowania praw zobowiązanych, podjęły działania nakierowane na przeciwdziałanie uchylaniu się zobowiązanych od wykonania obowiązku, a przy tym cechowały się one konieczną szybkością. Działanie niesprawne w znaczeniu ogólnym obejmuje najczęściej przypadki dokonywania przez organ czynności w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w wyniku ich zsumowania prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania danego postępowania. W kontrolowanej sprawie [...]WINB w wydanym przez siebie postanowieniu nie rozważył, czy okresy pomiędzy kolejnymi czynnościami podejmowanymi w sprawie były niezbędne, tj. trwały tyle, ile było to konieczne z uwagi na ich treść i warunki podjęcia. Sąd ma na uwadze ten aspekt, który ma związek z dyspozycją art. 35 § 1 u.p.e.a., niemniej jednak niezwłocznie po wydaniu przez GINB postanowienia z 2 sierpnia 2018 r. utrzymującego w mocy postanowienie [...]WINB nr [...] zachodziła podstawa do podjęcia przez organ egzekucyjny dalszych czynności zmierzających do egzekucji kwestionowanego przez zobowiązanych obowiązku. Wątpliwości budzi w sprawie w tym kontekście kwestia prawidłowego skorzystania przez PINB z kompetencji do zastosowania względem zobowiązanych środka egzekucyjnego o charakterze przymuszającym dopiero 2 października 2018 r. Sąd przypomina, że skarżący w ramach skargi na przewlekłość postępowania jest uprawniony kwestionować prawidłowość poszczególnych czynności egzekucyjnych z uwagi na to, że wadliwy sposób ich dokonania przez organ egzekucyjny doprowadził do przewlekłości postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście [...]WINB powinien był ocenić, czy za bezpodstawne nie powinno zostać uznane odstąpienie przez PINB od nałożenia na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia po wystawieniu i doręczeniu tytułu wykonawczego i jaki skutek to zaniechanie miało na przebieg postępowania. Poza koniecznym rozważeniem przez organ pozostawała w sprawie również kwestia tego, czy, a jeżeli tak, to jak istotny wpływ na długość prowadzonego postępowania miała ujawniona wadliwość wydanego przez [...]WINB postanowienia z [...] października 2016 r. nr [...]. Nie może budzić wątpliwości, że tok postępowania zainicjowanego zgłoszeniem przez zobowiązanego zarzutów do momentu rozpatrzenia zażalenia, o którym mowa w art. 34 § 5 u.p.e.a., przerywa z mocy prawa czynności egzekucyjne, stąd konieczne było w sprawie określenie, czy konieczność weryfikacji ww. postanowienia w trybie wznowienia postępowania stanowi zdarzenie procesowe mogące być wyrazem zawinionego działania organu egzekucyjnego, a przez to powodować nieuzasadnione opóźnienie skutkujące tym, że postępowanie trwało dłużej niż to na tym etapie było konieczne.

[...]WINB, pomimo że prawidłowo przestawił przebieg postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji PINB z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oraz podejmowane w jego toku czynności, nie dokonał rzeczywistej i pełnej analizy zaistniałego stanu rzeczy, stąd zaskarżone postanowienie oddalające skargę oraz postanowienie je poprzedzające, które obarcza podobna wadliwość, musiały zostać uchylone. W postępowaniu administracyjnym powinien zostać przez organy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, który następnie powinien zostać oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wynik tej oceny ujawniony w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Ta zasada ma charakter obowiązujący odpowiednio również w postępowaniu egzekucyjnym, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, [...]WINB powinien uwzględnić ocenę prawną Sądu sformułowaną w niniejszym wyroku, uzupełniając przyjęte przez siebie ustalenia o te, które w świetle poczynionych wyżej wyjaśnień zostały wskazane jako konieczne do rozpatrzenia kontrolowanej sprawy w sposób prawidłowy.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd swoim rozstrzygnięciem nie objął tych kwestii, które zostały wskazane w żądaniu skargi, a więc stwierdzenia, że przewlekłość miała charakter rażący oraz nałożenia z tego powodu na organ egzekucyjny grzywny. Konstrukcja rozpatrywanej sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym postanowieniem [...]WINB czyni ją bowiem całkowicie odmienną od sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem jest przewlekłość, jakiej dopuszcza się organ prowadzący postępowanie, w ramach której sąd administracyjny dysponuje instrumentami określonymi w art. 149 § 1a i 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.