Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2782/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1-6
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 269 poz 34 art. 5 ust. 2
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2120/12 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm. – zwanej dalej ustawą o recyklingu) oraz art. 72 i art. 74a ustawy z dnia 29 czerwca 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.):

1. określił wysokości zobowiązania [...] sp. z o.o. w K. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na kwotę 626.664 zł,

2. stwierdził nadpłatę w wysokości 26.856,00 zł w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez [...] sp. z o.o.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz art. 72 i art. 74a Ordynacji podatkowej orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji. Jak podał organ, Spółka, nie zapewniając sieci zbierania pojazdów przez 350 dni w 2006 r. wprowadziła 1.307 pojazdów. Wysokość zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. została prawidłowo określona w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. na kwotę 626.644,00 zł, a ponieważ Spółka wniosła opłatę za brak sieci w wysokości 653.500,00 zł ustalono, że powstała nadpłata w wysokości 26.856,00 zł. Brak było natomiast podstaw do określenia wysokości zobowiązania Spółki w zależności od uzyskanego przez nią stopnia pokrycia terytorium kraju. Znowelizowany ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236) przepis art. 14 ma zastosowanie do obliczania opłaty za brak sieci za 2007 r., a nie za 2006 r. Jako niezasadne uznał także organ zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Skargę na powyższą decyzję złożyło [...] sp. z o. o. zarzucając jej naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu, art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, art. 2 w zw. z art. 20 i art. 22 z zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, a nadto art. 79 § 1 i 2 K.p.a., art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Skarżąca wniosła o skierowanie stosownych pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Cytując na wstępie art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE oraz art. 11 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 1, art. 14 ust. 1, 2 i art. 17 ust. 1 i 3 ustawy o recyklingu, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 14 został zmieniony ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236) m.in. poprzez dodanie ust. 5 i 6 (art. 2 ww. ustawy nowelizującej). Zastosowanie samej tylko wykładni językowej prowadzi do wniosku, że w świetle art. 2 ww. ustawy nowelizującej jedynym okresem sprzed wejścia w życie nowelizacji z 2007 r., do którego stosuje się nowe brzmienie przepisów ustawy o recyklingu jest 2007 r. (miesiące sprzed wejścia w życie nowelizacji). Tak więc – a contrario – do obliczania opłaty za brak sieci za 2006 r. nie stosuje się przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r. Zastosowanie w tych sytuacjach znajdą przepisy sprzed nowelizacji.

Jako nieuprawnione ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisko, że w niniejszej sprawie należy stosować art. 14 ustawy o recyklingu po nowelizacji z 2007 r. Wątpliwości konstytucyjne w tym zakresie rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) orzekł, że art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu – w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2007 r. – w zakresie, w jakim nie różnicuje przy wymiarze kary administracyjnej sytuacji podmiotów zobowiązanych do tworzenia sieci z uwagi na stopień dokonanego pokrycia siecią terytorium kraju jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Z wyroku tego wynika, że art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie jest nadmiernie restrykcyjny i nie narusza zasady proporcjonalności. Sąd pierwszej instancji szeroko przytoczył uzasadnienie ww. wyroku odnośnie sanacyjnego charakteru przedmiotowej opłaty i wykonalności nałożonego art. 11 ust. 1 ww. ustawy o recyklingu obowiązku. Sąd podzielił także ocenę, że art. 14 ww. ustawy w pierwotnym brzmieniu nie narusza zasady proporcjonalności, a obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 jest nie tylko wykonalny, ale znajduje uzasadnienie w celach i wartościach prawa. Polega on na zapewnieniu sieci w taki sposób, aby każdy potencjalny właściciel pojazdu miał dostęp do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu znajdującej się w odległości nie większej niż 50 km. Tak ujęty obowiązek jest wykonalny dla dużych przedsiębiorców, którymi z reguły są wprowadzający pojazdy. Ponadto, restrykcyjność wskazanej normy łagodzi fakt, że utworzenie sieci zbierania pojazdów może odbyć się na podstawie umów z już istniejącymi stacjami demontażu. W przypadku nieutworzenia sieci przedsiębiorca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za brak sieci – 500 zł za każdy pojazd, co nie jest nadmiernie wygórowaną kwotą, w sytuacji gdy wprowadzane pojazdy z reguły przedstawiają znaczną wartość. W ocenie Sądu badany obowiązek nie stanowi zatem nieproporcjonalnej dolegliwości w stosunku do wyspecjalizowanego podmiotu, który obraca rocznie pojazdami w ilości ponad 1000 sztuk o wartości jednostkowej przewyższającej wielokrotnie kwotę 500 zł. Nadto w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o recyklingu Sąd nie uznał za zapewnienie sieci zbierania pojazdów odbioru przez skarżącą pojazdu od jego właściciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE. Z mocy dyrektywy na krajach członkowskich spoczywał obowiązek zapewnienia utworzenia systemu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przywoływane przez skarżącą argumenty nie przesądzają, że przyjęte regulacje pozostawały w sprzeczności z wymaganiami dyrektywy. System zbierania pojazdów mógł być, bowiem zapewniony w kraju także poprzez redystrybucję środków publicznych uzyskanych od przedsiębiorców, którzy nie utworzyli sieci w wymaganym zakresie. Stosowne wymagania dyrektywy mogły więc zostać wypełnione. Celem nakazanym do osiągnięcia było zagwarantowanie utworzenia sieci zbierania pojazdów na obszarze każdego z krajów tworzących Wspólnotę Europejską. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku chodziło przede wszystkim o "zapobieganie powstawaniu odpadów z pojazdów, a ponadto ponowne użycie i recycling lub inne formy odzysku pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części". Stąd też ustawodawca polski realizując cele dyrektywy 2000/53/WE przyjął, że siecią zbierania pojazdów powinien być objęty obszar całego kraju. Odmienna interpretacja w tym zakresie byłaby nieracjonalna oraz nie gwarantowałaby realizacji celu dyrektywy 2000/53/WE. Zdaniem zaś Sądu pierwszej instancji, przepisy krajowe nie są nadmiernie rygorystyczne w stosunku do przepisów wspólnotowych, ale dążą do ich właściwej transpozycji. Niezasadne byłoby zatem bezpośrednie zastosowanie dyrektywy 2000/53/WE, z pominięciem prawa krajowego (niezależnie od zakresu dopuszczalności bezpośredniego stosowania dyrektyw).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu określał sankcję za naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu i jest zgodny z zasadą proporcjonalności, to również norma wywodzona z art. 11. ust 1 tej ustawy nie narusza powołanej zasady. Rozumowanie, z którego wynika wniosek o braku naruszenia konstytucyjnie określonej zasady proporcjonalności odnosi się zaś w pełni do zasady proporcjonalności określonej w prawie europejskim. Brak jest podstaw do formułowania oceny, że przyjęty sposób transpozycji dyrektywy 2000/53/WE narusza zasadę proporcjonalności określoną w prawie europejskim lub krajowym. Tym samym w ocenie Sądu, stopień trudności wykonania obowiązku określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz zasady ustalania opłaty za brak sieci w 2006 r., zinterpretowane poprawnie przez organ, są w pełni uzasadnione celami i wartościami przyjętymi przez ustawodawcę konstytucyjnego (art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP), europejskiego (dyrektywa 2000/53/WE).

Nie istnieje także podstawa, aby odstąpić od powyższego rozumienia art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Stanowisko to potwierdza fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. orzekł, że ww. art. 2 w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Trybunał przyjął, że art. 14 ust. 1 – 4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie narusza art. 2 Konstytucji i wyrażonej w nim zasady adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Trudno uznać, by za niezgodny z tym samym wzorcem kontroli kwalifikować brak retroaktywnego stosowania art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu. Nowelizacja z 2007 r. nie miała, bowiem co "naprawiać", skoro sam art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu nie narusza zasady proporcjonalności regulacji opłaty za brak sieci do celów ustawy.

Prezentowana przez organ i podzielana przez Sąd wykładnia nie prowadzi również do naruszenia zasady równości podmiotów (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ani do zakazu dyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał również argumentów celowościowych, funkcjonalnych, konstytucyjnych i historycznych skarżącej, aby odstąpić od powyższej wykładni.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przepis ten może być zastosowany jedynie w przypadku uzupełnienia sieci w terminie trzech miesięcy od wystąpienia danej przyczyny. Tymczasem skarżąca nie miała zapewnionej sieci zbierania pojazdów w każdym dniu prowadzenia działalności w 2006 r.

Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia art. 79 § 1 i 2, art. 81 i art. 84 § 1 oraz 107 § 1 i 3 K.p.a., stwierdzając, że informacje przedstawione skarżącej przez organ umożliwiają w wystarczającym zakresie ocenę działania programu "Rejestr Podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo". Zastosowanie tego programu nie narusza żadnej normy prawnej, a skarżąca dysponowała odpowiednimi informacjami co do stanu faktycznego przyjętego przez organ i sposobu jego oceny.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło [...] sp. z o.o., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska, ustalając jeden z kluczowych dla rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego, oparł się na wynikach wygenerowanych za pomocą stworzonego na jego zamówienie programu komputerowego, którego kopia i wyjaśnienie kluczowych algorytmów nie zostały dostarczone skarżącej na żadnym etapie postępowania.

- ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia sformułowanego powyżej zarzutu:

1. naruszenie norm prawa wspólnotowego, tj.:

a. przepisów art. 1 oraz art. 5 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów i wycofanych z eksploatacji (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 269 z dnia 21 października 2000 r., ss. 34-43)

b. zasady prowspólnotowej interpretacji przepisów prawa krajowego implementujących postanowienia Dyrektywy,

c. wspólnotowej zasady proporcjonalności i efektywności, poprzez ich niezastosowanie w procesie wykładni art. 14 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ww. ustawy, prowadzące do nietrafnego przyjęcia, iż art. 14 ust. 1 - 4 ustawy należycie realizuje cel wyznaczony Dyrektywą, nie jest niezgodny z powołanymi wyżej normami prawa wspólnotowego i uzasadnia pobranie od skarżącego opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w pełnej wysokości niezależnie od stopnia, w jakim sieć zapewniona przez skarżącego objęła terytorium kraju;

2. naruszenie przepisów (i) art. 2 Konstytucji w zakresie statuującym zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, zasadę prawidłowej legislacji oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (ii) art. 22 Konstytucji (iii) art. 32 Konstytucji (iv) art. 74 ust. 2 i 4 w związku z art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 oraz art. 84 Konstytucji - w związku z 178 ust. 1 i art. 193 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie w procesie wykładni art. 14 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ww. ustawy oraz art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy, prowadzące do przyjęcia, iż nie ma wątpliwości co do zgodności art. 14 ust. 1 - 4 ustawy z powołanymi wyżej wzorcami konstytucyjnymi i tym samym brak jest podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego stwierdzenia, iż art. 14 ust. 1 - 4 ustawy oraz art. 2 ustawy o zmianie ustawy uzasadniają pobranie od skarżącego opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w pełnej wysokości niezależnie od stopnia, w jakim sieć zapewniona przez skarżącego objęła terytorium kraju.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie w całości, zgodnie z wnioskami sformułowanymi przez skarżącą, w oparciu o art. 188 P.p.s.a. lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Nadto strona skarżąca wniosła o:

- zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską pytania prejudycjalnego o następującej treści: "Czy art. 1 i art. 5 ust. 1 Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, iż zapewnienie sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji obejmującej ponad 99% terytorium kraju winno być traktowane w sposób identyczny jak nie zapewnienie sieci zbierania ww. pojazdów w ogóle i obciążone opłatą sankcyjną za brak sieci w pełnej wysokości?

- zadanie Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji pytań prawnych o następującej treści:

"1. Czy art. 14 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ww. ustawy, w zakresie, w jakim ustanawia obowiązek obliczenia i uiszczenia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji w pełnej wysokości niezależnie od stopnia wykonania obowiązku zapewnienia tejże sieci, jest zgodny z (i) art. 2 Konstytucji w zakresie statuującym zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, zasadą prawidłowej legislacji oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (ii) z art. 22 Konstytucji (iii) z art. 32 Konstytucji (iv) z art. 74 ust. 2 i 4 w związku z art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 oraz art. 84 Konstytucji?,

2. Czy art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w zakresie, w jakim w odniesieniu do obliczenia opłaty za brak sieci za rok 2006 przewiduje stosowanie przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. jest zgodny z art. 2 Konstytucji w zakresie statuującym zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, z zasadą prawidłowej legislacji oraz z zasadą sprawiedliwości społecznej, z art. 22 Konstytucji, z art. 32 Konstytucji, z art. 74 ust. 2 i 4 w związku z art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 oraz art. 84 Konstytucji?".

Pismem z dnia 6 maja 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Oceniając w granicach określonych art. 183 § 1 P.p.s.a. wniesioną skargę kasacyjną za nie zasługujący na uwzględnienie należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż zgodnie z treścią art. 84 § 1 K.p.a.: "Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii". Użycie słowa "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego, a granice korzystania z tej swobody wyznaczone są przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy (patrz: B. Adamiak [w] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. CH Beck Warszawa 2011, str. 356-357). W niniejszej sprawie nie było potrzeby korzystania przez organ z możliwości wskazanej w art. 84 § 1 K.p.a. Skuteczna polemika z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi w niniejszej sprawie przez organ i zaakceptowanymi przez Sąd w zakresie ustalenia stopnia pokrycia kraju siecią wymagała od strony skarżącej przedstawienia przeciwdowodu, z którego wynikałyby odmienne wnioski, a czego skarżąca się nie podjęła. Wbrew twierdzeniom kasacji, organ nie miał obowiązku przedkładania stronie skarżącej kopii, czy wyjaśniania "kluczowych algorytmów" programu.

Nie można było podzielić również pozostałych zarzutów kasacji, tj. naruszenia art. 1 oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE w związku z art. 14 ust. 1 – 4 ustawy o recyklingu oraz art. 2, art. 22, art. 32, art. 64, art. 74 ust. 2 i 4, art. 84 w związku z art. 178 i art. 193 Konstytucji w związku z art. 14 ust. 1 – 4 ustawy o recyklingu oraz art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy (...). Analizując w tym zakresie podstawową kwestię niniejszej sprawy, tj. czy zastosowanie w sprawie winien znaleźć przepis art. 14 ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym ustawy, czy nadanym mu ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r., zwrócić należy uwagę, iż pojawiające się na tle tego przepisów zagadnienie prawne było przedmiotem uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt II OPS 1/15 – orzeczenie dostępnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z powyższą uchwałą: "Przepis art. 14 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2013 r., poz. 1162 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236), ma zastosowanie do określania wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w 2006 r., jeżeli wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w 2006 r. i postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania, z tytułu tej opłaty zostało wszczęte po wejściu w życie powołanej ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji".

Inna jest natomiast sytuacja, gdy podmiot zobowiązany z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów dokonał wpłaty opłaty za jej brak. W powyższej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2012 r. sygn. akt P 8/10 potwierdził, że "zamierzeniem ustawodawcy wprowadzającego normę intertemporalną zawartą w art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. było wyłącznie określenie zasad postępowania w odniesieniu do sytuacji, w której podmiot wprowadzający samodzielnie dokonał obliczenia opłaty za brak sieci i opłatę taką uiścił za rok 2006. Ustawodawca stwierdził, że nie będzie ponownego obliczania wysokości tych opłat według nowych zasad. Intencją ustawodawcy nie było natomiast regulowanie w tym przepisie takich sytuacji, gdy podmiot wprowadzający pojazd nie dokonał samodzielnego obliczenia wysokości opłaty za brak sieci, zaś organ administracji nie wydał ostatecznej decyzji o naliczeniu opłaty przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji". Powyższe stanowisko Sąd rozpoznający niniejszą kasacji również podziela.

Tym samym, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie wszczęto w sprawie określenia zobowiązania skarżącego w związku z wnioskiem o zwrot nadpłaty opłaty za brak sieci za 2006 r., to zastosowanie w odniesieniu do wysokości tego zobowiązania winny znaleźć przepisy art. 14 ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Takie też stanowisko zajął Sąd pierwszej instancji, prawidłowo podzielając pogląd zaprezentowany w sprawie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Brak było, zatem podstaw do ponownego obliczania wysokości opłaty za brak sieci w związku z nowelizacją przepisu na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r.

Stwierdzić trzeba, iż w świetle szerokiej analizy, również norm konstytucyjnych, przedstawionej w powyżej powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. oraz w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2012 r., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw, by zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o dalsze badanie zgodności z Konstytucją RP art. 14 ust. 1 ustawy o recyklingu i art. 2 ww. ustawy nowelizującej. Podobnie należy również ocenić kwestię prawidłowości implementacji dyrektywy 2000/53/WE do polskiego porządku prawnego i konieczności kierowania pytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie to zostało poddane analizie w ww. uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r., zaś Sąd rozpoznający w pełni zgadza się z jej wynikami. Jak podkreślono w konkluzji, analiza treści normatywnej dyrektywy wskazuje, że jej zasadniczym celem było zapewnienie ochrony środowiska poprzez stworzenie warunków do jak najpełniejszego recyklingu pojazdów wycofywanych z eksploatacji. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przepisy ustawy o recyklingu nie naruszały zasad prawa wspólnotowego, natomiast możliwość poddania ich analizie kasacyjnej wymagał od autora kasacji odniesienia się do konkretnych przepisów źródeł prawa pierwotnego czy wtórnego Unii Europejskiej zgodnie z zasadami konstrukcji skargi kasacyjnej.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną kasację.