Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1635/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.82 ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 748
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem J.S. z dnia 8 lipca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z [...] lipca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. o sygn. [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748, z późn. zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w tym trybie. W związku z powyższym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Podkreślił, że godnie z przyjętymi zasadami postępowania, potwierdzonymi przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium oceny. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art. 82 ust. 1 ww. ustawy.

Rozpoznając sprawę organ ustalił, że J.S., ur. [...] maja 1951 r. w L., zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o przyznanie mu renty specjalnej na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wniosek swój motywował bardzo trudną sytuacją materialną i stale pogarszającym się stanem zdrowia. Podał, że pierwsza grupa inwalidzka, którą posiada, jest skutkiem prześladowań go przez "komuchów, ubeków i tę całą zarazę bolszewicką, która okupowała nam dotąd Polskę". Podał, że ma 1000 zł renty i brakuje mu na leki, odzież, środki czystości i higieny osobistej oraz opłaty za media i za mieszkanie.

Wnioskodawca wyraził pogląd, że zważywszy na jego "wcześniejsze przejścia życiowe i walkę z komuchami" zasłużył się dla kraju. W tym zakresie podał, że mając 17 lat zgłosił się na ochotnika do wojska. W ten sposób chciał bowiem ukończyć technikum o kierunku radiowo-telewizyjnym. Po komisji wojskowej został w dniu [...] października 1968 r. skierowany do Wojskowej Szkoły Podoficerskiej i Młodszych Specjalistów Wojsk [...] w B., a po jej ukończeniu skierowano go w dniu [...] kwietnia 1968 r. do jednostki wojskowej w K . Tutaj odbywał służbę i równolegle, jak podał, rozpoczął naukę w Technikum [...]. Twierdzi, że nie pozwolono mu ukończyć Technikum i nie otrzymał świadectw ukończenia poszczególnych klas. Podał, że zmuszano go do zapisania się do PZPR, a gdy odmówił zaczęto go "szykanować, prześladować, gnębić, bić". Napisał: "wozili mnie po szpitalach, żeby zrobić, ze mnie wariata". Podał, że w dniu [...] kwietnia 1972 r., bez awansu, zwolniono go z wojska i następnie przez 33 lata pracował w zakładach państwowych.

Wnioskodawca nadesłał kopię świadectwa ukończenia w dniu [...] kwietnia 1981 r. Liceum [...] w trybie zaocznym, które uprawnia go do używania tytułu technika [...] o specjalności administracja terenowa.

W toku postępowania o rentę specjalną J. S. wykazał następującą aktywność zawodową:

1972.05.[...]-1974.03.0[...]- [...]w Stoczni [...} w G.;

wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika;

1974.04.[...]-1975.05.[...]- [...], a następnie [...] w Przedsiębiorstwie [...] w G.; wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika;

1975.08.[...]-1975.10.[...]- [...] w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym w L.;

umowa okresowa - wygaśnięcie umowy;

1975.11.[...]-1976.07.[...]- [...] ruchu osobowego w Oddziale PKS w L..; stosunek pracy rozwiązano natychmiastowo przez pracownika na mocy porozumienia stron;

1976.08.[...]-1981.09.[...]- [...]magazynów w Fabryce [...] w L.; stosunek pracy rozwiązano na mocy porozumienia stron;

1981.10.[...]-1996.04.[...]- [...] w ZOZ w K. ; stosunek pracy rozwiązano na mocy porozumienia stron;

1996.05.[...]-1997.03.[...]-zarejestrowany w PUP w B. jako bezrobotny z prawem do zasiłku;

1997.03.[...]-1997.04.[...]- [...] w [...] w K.; umowa okresowa - wygaśnięcie umowy;

1997.04.[...]-1997.05.[...]- [...] w [...]

w K.; stosunek pracy rozwiązano za wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracownika;

1998.04.[...]-1998.04.[...]- [...] w Przedsiębiorstwie [...]

w K.; umowa okresowa - wygaśnięcie umowy;

1998.05.[...]-1990.01.[...]- [...], a następnie [...]

w Przedsiębiorstwie [...] w K.; umowa okresowa - wygaśnięcie umowy;

1999.02.[...]-1999.09.[...]- [...] w Przedsiębiorstwie [...]

w K.; stosunek pracy rozwiązano za wypowiedzeniem przez pracodawcę;

1999.10.[...]-2000.02.[...]- zarejestrowany w G. Urzędzie Pracy z prawem do zasiłku od [...] października 1999 do [...]lutego 2000;

2000.03.[...]-2000.08.[...]- [...] w [...]S.A. w K.; umowa o pracę rozwiązana przez zakład za wypowiedzeniem;

2001.05.[...]-2002.05.[...]- świadczenia rehabilitacyjne przyznane przez ZUS;

2001.11.[...]-2003.04.[...]- zarejestrowany w G.Urzędzie Pracy z prawem do zasiłku od [...] listopada 2001 do [...]maja 2002.

J. S. nadesłał kopię orzeczenia o ponownym ustaleniu stopnia jego niepełnosprawności, zgodnie z którym jego niepełnosprawność istnieje od 2000 r., zaś ustalony w tym orzeczeniu znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] kwietnia 2009 r. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2009 r. wnioskodawcy przyznano zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł/m-c.

Wnioskodawca podniósł, że jest samotny. Podał, że jego rodzice nie żyją. Napisał o nich: "byli, w czasie niemieckiej okupacji, w niemieckich obozach. Walczyli o wolną Polskę, mieli renty Zbowidowskie". Nadesłał kopię odpisu skróconego aktu zgonu jego matki, A. S. , w dniu [...] kwietnia 2005 r.

W toku postępowania o rentę specjalną J. S. powołał się również na swoją działalność związkową w NSZZ "Solidarność", przy czym nie wskazał osobistych, konkretnych dokonań. Podał jedynie, że był [...] KZ NSZZ "Solidarność" w Fabryce [...] w L .

IPN, w wyniku przeprowadzonej na prośbę Sekretariatu Prezesa Rady Ministrów kwerendy w swoim zasobie archiwalnym, nadesłał jedynie kopię akt paszportowych wnioskodawcy. Zgodnie z tymi aktami J. S. w 1989 r. otrzymał paszport z prawem do wielokrotnego przekroczenia granicy [...], ważny przez dwa lata. Dodatkowo z podania J.S. o paszport wynika, iż o zezwolenie na wyjazd za granicę wystąpił w 1989 r. i pozostawał wówczas w związku małżeńskim ze S. S. z domu K .

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przekazał, że wnioskodawca nie korzysta z pomocy Ośrodka. W trakcie rozmowy z pracownikiem socjalnym podał, że od 1988 r. jest wdowcem i nie ma dzieci, ani też innych osób zobowiązanych do pomocy. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje mieszkanie kwaterunkowe składające się z 1 pokoju wraz z aneksem kuchennym. Opłaty za mieszkanie reguluje na bieżąco: za czynsz - 418,51 zł, za energię elektryczną - 86,03 zł. Źródłem dochodu J. S. jest renta inwalidzka z ZUS w wysokości 1043,62 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł/m-c. Podano, że wnioskodawca leczy się psychiatrycznie, reumatologicznie, okulistycznie oraz laryngologicznie. Pracownik socjalny poinformował wnioskodawcę o zasadach i formach przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.

Wnioskodawca poinformowany o możliwości zajęcia stanowiska przed rozstrzygnięciem sprawy przekazał, że miesięczny koszt zakupu leków wynosi ok. 300 zł. Zwrócił uwagę, że w piśmie MOPS nie poruszono takiej kwestii jak comiesięczne koszty wyżywienia, zakupu środków higieny osobistej i innych niezbędnych do codziennego funkcjonowania. Wyjaśnił, że nie korzysta z opieki MOPS, gdyż w przeszłości ubiegał się o świadczenie (nie podał jakie) i otrzymał decyzję odmowną. Podał również, iż do niedawna mógł liczyć na wsparcie ze strony znajomego. Jednak ten zmarł w wyniku choroby nowotworowej w grudniu 2015 r. Podniósł, że aktualnie nie może liczyć na niczyją pomoc. Ponownie odwołał się do okresu z przełomu lat 60-tych i 70-tych, kiedy był w wojsku. Podał, że był to niezwykle trudny czas w jego życiu, a doświadczenia z tego okresu zaważyły na jego dalszym życiu i zdrowiu, gdyż spowodowały chorobę psychiczną. Ponownie podał ogólnikowo: "w wojsku byłem gnębiony, bity i dręczony, a wynikało to z odmowy zapisania się do PZPR". Dodatkowo wyjaśnił, że nie posiada dokumentów z okresu pełnienia przez niego funkcji "[...] zakładowej Solidarności".

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił przyznania J.S. renty specjalnej.

J. S. , wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie podniósł nowych okoliczności mających wpływ na sprawę i przedstawił tę samą argumentację.

W związku z powyższym organ uznał, że zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia J. S. nie dowodzą istnienia szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ podkreślił, że ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Omawiane uprawnienie (prerogatywa) Prezesa Rady Ministrów historycznie zostało ukształtowane i oparte na założeniu wyróżniania świadczeniami renty lub emerytury specjalnej ze względu, co do zasady, na szczególne zasługi osób, którym świadczenie jest przyznawane oraz chęci ich szczególnego uhonorowania. Zatem brzmienie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych należy odczytywać i wywodzić normę z niego wynikającą w tym właśnie przywołanym historycznym kontekście. Tym samym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca na niwie swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej, czy gospodarczej posiada wybitne i niepowtarzalne zasługi. Wnioskodawca, w ocenie organu, nie udokumentował żadnych zasług o wymaganym charakterze, a podnoszona przez niego działalność związkowa - niezależnie od faktu, iż nie została ona udokumentowana - nie posiada wymaganego waloru wyjątkowości. Pełnienie funkcji [...] KZ NSZZ "Solidarność" w zakładzie pracy jest niewystarczające do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wnioskodawca, pomimo prośby organu, nie podał żadnych informacji o swoich osobistych, konkretnych dokonaniach podczas pełnienia tej funkcji. Również kwerenda przeprowadzona, na prośbę organu, w zasobie archiwalnym IPN nie potwierdziła aktywności związkowej wnioskodawcy. Natomiast podnoszona przez wnioskodawcę bezpartyjność i odmowa wstąpienia do PZPR nie została uznana jako zasługa w znaczeniu jej wyjątkowości i niepowtarzalności. Według organu trudno również za przejaw wybitnych osiągnięć wnioskodawcy uznać jego pochodzenie z rodziny o tradycjach patriotyczno-niepodległościowych.

Drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego jest wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości w skali kraju. Organ uznał, że wnioskodawca nie udokumentował takiego zdarzenia w swoim życiu. Podnoszone przez wnioskodawcę prześladowania w trakcie służby wojskowej, do której zgłosił się na ochotnika, nawet w przypadku ich udokumentowania, nie zostałyby potraktowane jako uzasadniające istnienie zdarzenia losowego o charakterze szczególnym. W opisanej przez wnioskodawcę sprawie jego postawa oraz poglądy polityczne są nieistotne z punktu widzenia możliwości przyznania świadczenia specjalnego. Świadczenia te nie mogą bowiem stanowić żadnego odszkodowania, rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje.

O ich charakterze przesądza zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają one charakteru roszczeniowego.

Natomiast w odniesieniu do obecnej sytuacji wnioskodawcy - tak zdrowotnej, jak i socjalno-bytowej organ podkreślił, że świadczenia przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie są świadczeniami socjalnymi i nie zależą wyłącznie od potrzeb osób wnoszących o nie, nawet gdy są one w pełni uzasadnione. W tym zakresie wnioskodawca ma możliwość ubiegania się o środki z pomocy społecznej. Równolegle działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych, znajdujący się w trudnej sytuacji socjalno- bytowej mogą otrzymać świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną, które przyznaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 z późn.zm.).

Kierując się zasadą dochodzenia do prawdy obiektywnej, organ stwierdził, iż wykazane w toku postępowania okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy nie wypełniają celu ustanowienia art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym nie dają podstaw do przyznania panu J. S. renty specjalnej.

Skargę do tutejszego Sądu od powyższej decyzji wywiódł J. S . Zarzucił organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, oraz błędne uznanie że nie spełnia warunków do przyznania dochodzonego świadczenia. Podniósł w niej, że zasadnym byłoby dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka – "przedstawiciela wspomnianego wcześniej zakładu pracy".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała żądania zwarte w skardze. Dodatkowo zwróciła uwagę na to, że organ winien rozszerzyć zakres postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zakresy działalności opozycyjnej prowadzonej przez stronę podczas służby wojskowej, czy podczas nauki w technikum, skoro w tym okresie strona doznawała szykan i prześladowań.

Zwróciła też uwagę na uchybienie organu polegające na braku pouczenia strony o możliwości domagania się przyznania renty w drodze wyjątku od Prezesa ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ miał podstawy ku temu, aby nie dopatrzyć się występowania po stronie wnioskodawcy przesłanek uzasadniających przyznanie mu emerytury lub renty specjalnej.

Omawiana tematyka została uregulowana w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w myśl którego Prezes Rady Ministrów może w szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określona w ustawie. Przepis ten nie zawiera wyszczegółowienia sytuacji uzasadniających przyznanie świadczenia specjalnego. Pozostawia organowi, będącemu decydentem tego świadczenia, swobodę w ustalaniu przesłanek, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania renty lub emerytury specjalnej.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, iż decyzja wydawana w trybie przepisu art. 82 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jest rozstrzygnięciem stricte uznaniowym. Uznaniowość związana jest zaś ściśle z pojęciem subiektywizmu. Ustawodawca pozostawiając Prezesowi Rady Ministrów swobodę w zakresie ukształtowania sposobu rozumienia pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków", umożliwił mu tym samym stosowanie subiektywnych kryteriów oceny zasadności wniosków składanych w omawianym trybie. Skoro więc organ ma ustawowe umocowanie do dokonywania swobodnej i subiektywnej oceny zasadności wniosków, o jakich mowa w omawianym przepisie, to oznacza to, że nie sposób czynić organowi skutecznych zarzutów z tego, że prezentuje swój subiektywny punkt wiedzenia przy ocenianiu wniosków stron.

Powyższa materia była też przedmiotem wielokrotnej oceny sądów administracyjnych, które w drodze orzeczniczej wypracowały wykładnię omawianego przepisu. Dla przykładu wskazać należy m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 894/06 w którym wskazano, iż: "(...) szczególnie uzasadniony przypadek wiązać się winien nie tylko z ekstremalnie nawet trudną sytuacją bytową, lecz także ze szczególnymi właściwościami osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia, wskazującymi na wyjątkowość danego przypadku w aspekcie społecznym. Chodzić tu może o posiadanie przez wnioskodawcę pewnych cech wyróżniających, jak wybitne osiągnięcia na niwie zawodowej, artystycznej i sportowej czy społecznej, świadczące o zasługach danej osoby wobec społeczeństwa. Sytuacja bytowa spowodowana stanem zdrowia, czy też zdarzeniem losowym nie daje zatem podstaw do domagania się przyznania emerytury lub renty(...)".

W podobny sposób wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 7/07, stwierdzając, iż: "Niedookreślone pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków bez wskazania jakichkolwiek kryteriów i przesłanek oznacza, że ustawodawca pozostawił Prezesowi Rady Ministrów ocenę, czy sytuacja osoby ubiegającej się o świadczenie specjalne nosi znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku. Przy czym warto wskazać, iż celem przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) jest uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności".

Również w wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 396/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "Świadczenie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) nie ma charakteru socjalnego, gdyż wtedy zatraciłoby wyjątkowy charakter przyznania i stałoby się świadczeniem o charakterze powszechnym".

Zwrócić także należy uwagę, że w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja uznaniowa, to kognicja Sądu administracyjnego przy ocenie takiego rozstrzygnięcia ogranicza się do zbadania, czy organ przedstawił motywy jakimi się kierował i wyjaśnił w sposób czytelny podstawy swojego działania. Sąd nie może zaś ingerować w subiektywny sposób oceny zasadności wniosku, prezentowany przez organ. Nie może bowiem ograniczać prawa organu do samodzielnej i nieskrępowanej swobody, przy ocenie zasadności wniosku.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż okoliczności przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji świadczą o tym, że organ podołał ww. obowiązkom, które na nim spoczywały przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. Zaprezentował bowiem wyczerpująco sposób, w jaki odczytuje normę art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Dokonał też analizy zasług podnoszonych przez wnioskodawcę, przez pryzmat swojej subiektywnej wykładni omawianego przepisu i doszedł do przekonania, że ze wskazanych we wniosku osiągnięć strony, nie można skutecznie wywodzić faktu istnienia zasług skarżącego dla całego kraju, a zwłaszcza zasług o charakterze wyjątkowym i niepowtarzalnym.

Powyższą analizę uznać należało za poprawną pod względem zasad logicznego rozumowania i wnioskowania, za wyczerpująco uzasadnioną, jak również za pozostającą w zgodzie z orzecznictwem Sądów administracyjnych wypowiadających się w materii omawianego świadczenia.

Uwypuklana w skardze trudna sytuacja materialna i zdrowotna, nie stanowiła wystarczającej przesłanki dla przyznania omawianego świadczenia. Przedmiotowy przepis nie ma bowiem charakteru świadczenia socjalnego. Brak jest więc także skutecznej możliwości zarzucania organowi, niepoczynienia dogłębniejszych ustaleń w powyższym zakresie. Sytuacja materialne, czy zdrowotna nie stanowi bowiem samodzielnej przesłanki do przyznania omawianego świadczenia.

Odnosząc się natomiast do dowodów powoływanych przez stronę w skardze, to wskazać należało, iż nie mogły być one przedmiotem analizy Sądu. Sąd administracyjny bada bowiem skarżoną decyzję na dzień jej wydania, uwzględniając stan faktyczny ustalony na ten moment. Stąd więc, późniejsze powoływanie nowych okoliczności pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Nadto Sąd administracyjny nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka. Ustawodawca nie wyposażył bowiem tutejszego Sądu w takie instrumentarium procesowe, ograniczając w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zakres dopuszczalnego postępowania dowodowego przed Sądem administracyjnym do przeprowadzenia dowodów tylko z dokumentów.

Wbrew wywodom pełnomocnika skarżącego, w realiach faktycznych sprawy nie istniała też potrzeba rozszerzania zakresu postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia okoliczności działalności opozycyjnej prowadzonej jakoby przez stronę podczas służby wojskowej, czy podczas nauki w technikum. Okolicznością niekwestionowaną w postępowaniu był bowiem fakt, że doznawane szykany, bicia i prześladowania w powyższym okresie, strona sama łączyła jedynie z tym, że odmawiała wstąpienia do PZPR. Skarżący nie podnosił zaś twierdzeń co do tego, aby w tym czasie prowadził działalność opozycyjną i by wspomniane szykany były jej następstwem.

Na prawidłowość skarżonej decyzji bez wpływu pozostaje też podnoszony na rozprawie fakt braku pouczenia strony przez organ o możliwości domagania się przyznania renty w drodze wyjątku od Prezesa ZUS. Pomijając już bowiem wątpliwe istnienie możliwości przyznania tego rodzaju świadczenia w związku z tym, że strona pobiera już rentę w trybie zwykłym z ZUS, to brak pouczenia o możliwości prowadzenia innych postępowań pozostaje w oderwaniu od materii prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art.1 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).