Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1001/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J.G. i B.G. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z 16 września 2014 roku, na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 22 lutego 2008 roku znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez M. K. przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W., w oparciu o decyzję Starosty Powiatu Nr [...] z 18 sierpnia 2000 roku znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przydomowym krytym basenem na działce nr [...] w W., zmienioną decyzją Wójta Gminy nr [...] z 19 kwietnia 2001 roku znak: [...].

W uzasadnieniu organ podał, że w piśmie z 12 czerwca 2008 roku B. G. i J. G. złożyli wniosek o wznowienie postępowań administracyjnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami z 22 lutego 2008 roku, znak: [...], [...], ponieważ, jako strony postępowania bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami.

Niniejszym postępowaniem objęto sprawę z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 22 lutego 2008 roku znak: [...].

Organ podał, że decyzją z 22 maja 2002 roku znak: [...] odmówił A. N. i B. i J. G. wydania nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego z przydomowym krytym basenem na działce nr [...] w W. dla M. K.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 20 lipca 2004 roku znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i odmówił wnioskodawcom wydania nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z basenem przydomowym, zlokalizowanego na działce nr [...] w W., realizowanych na podstawie decyzji Nr [...] z 18 sierpnia 2000 roku znak: [...] Starosty Powiatu zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę, zmienionej decyzją Nr [...] z dnia 19 kwietnia 2001 roku znak: [...] Wójta Gminy, zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z basenem przydomowym na działce nr [...] w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12 kwietnia 2007 roku sygn. akt II SA/Kr 1319/04 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek w zasadzie z przyczyn formalnych, bowiem odmowa wstrzymania robót budowlanych powinna nastąpić w drodze postanowienia, a nie decyzji. Ponadto wyraził wątpliwości co do całości znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. Ponownie rozstrzygając sprawę, organ uzupełnił materiał dowodowy o projekt budowlany, dziennik budowy i operat z tyczenia obiektu i wydał decyzję z 22 lutego 2008 roku znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych.

W sprawie zakończonej tą decyzją z dnia 22 lutego 2008 roku znak: [...], organ nie uznał B. i J. G. oraz A. N. za strony postępowania i pismem z 18 lutego 2008 roku i z 18 marca 2008 roku poinformował, że ich skargi są bezzasadne. Decyzja stała się ostateczna z dniem 12 marca 2008 roku.

Pismem z 18 marca 2008 roku znak: [...] poinformowano B. i J. G. o sposobie załatwienia sprawy.

Organ stwierdził, że B. i J. G. dowiedzieli się o wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 22 lutego 2008 roku znak: [...] w T. w dniu 21 marca 2008 roku, czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z 18 marca 2008 roku. Wniosek o wznowienie postępowania, został złożony w dniu 16 czerwca 2008 roku. W związku z powyższym decyzją z 21 lipca 2008 roku, uzupełnioną postanowieniem z 29 sierpnia 2008 roku znak: [...] PINB w T. odmówił wznowienia postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpatrzeniu skargi wyrokiem z 22 stycznia 2010 roku sygn. akt II SA/Kr 1530/09 skargę oddalił. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 września 2011 roku sygn. akt II OSK 1333/10 uchylił wyrok WSA w Krakowie z 22 stycznia 2010 roku sygn. akt II SA/Kr 1530/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Krakowie, podnosząc w uzasadnieniu wyroku, że pismo z 18 marca 2008 roku, znak: [...] zostało doręczone skarżącym nieprawidłowo, zatem nie można wykluczyć, że dowiedzieli się o wydaniu ostatecznej decyzji w dniu 12 maja 2008 roku po otrzymaniu zawiadomienia od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. WSA w Krakowie wyrokiem z 12 stycznia 2012 roku sygn. akt. II SA/Kr 1666/11 uchylił zaskarżoną decyzje obydwu instancji.

Organ – ponownie prowadząc postępowanie - ustalił, że B. i J. G. dowiedzieli się o ostatecznej decyzji z 22 lutego 2008 roku znak: [...], w dniu 29 maja 2008 roku, od pełnomocnika - radcy prawnego A. T.. W związku z powyższym postanowieniem z 28 lipca 2014 roku wznowił postępowanie.

Organ przedstawił ustalenia odnośnie stron postępowania, wskazując, że stronami postępowania są aktualni właściciele działek sąsiednich. Ponadto w związku z tym, że prawo własności działki nr [...] w W. zostało ograniczone służebnością gruntową przejazdu, przechodu i przegonu wschodnim krańcem tej działki, za strony postępowania należałoby również uznać osoby posiadające prawo do tej służebności. Jednakże wyrokiem z 14 maja 2004 roku sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział l Cywilny zmieniono treść tej służebności w taki sposób, że służebność gruntowa do działek nr [...] i [...] w W. wygasła, a służebność gruntowa do działki nr [...] w W., której właścicielami są J. i B. G., została ustanowiona południowym krańcem działki nr [...] i [...] w W.. W związku z tym, że przebieg służebności został zmieniony, organ uznał, że osoby posiadające prawo do korzystania z tej służebności, utraciły interes prawny (i obowiązek) w prowadzonym postępowaniu w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W., zatem nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu. Ustalając strony postępowania PINB w T. wziął również pod uwagę wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie z 16 marca 2007 roku sygn. [...] przywracający państwu B. i J. G. służebność. Zgodnie z uzyskaną informacją w piśmie z 6 lutego 2008 roku sygn. akt [...], wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie z 16 marca 2007 roku sygn. [...] nie był prawomocny, a postępowanie apelacyjne zostało zawieszone - protokół z 6 września 2007 roku sygn. akt [...].

Z ww. wyroków i odpisu księgi wieczystej wynika, że w obecnym stanie prawnym na działkach nr [...] i [...] ustanowiono służebność, między innymi na rzecz działek nr [...] i [...] w W., których właścicielami są państwa B. i J. G. Służebność ta ustanowiona jest: dla działki [...] w W. - południowym krańcem działek nr [...] i [...], szlakiem oznaczonym jako alternatywa III od punku A-B na wyrysie mapy ewidencyjnej z dnia 28 kwietnia 2004 roku sporządzonej przez biegłego geodetę S. K.; dla działki nr [...] w W. - służebność przejazdu, przechodu i przegonu szlakiem, oznaczonym na kopii mapy ewidencyjnej stanowiącej załącznik do opinii biegłego geodety A. T. z dnia 20 lutego 2009 roku literami A-B-C-D-E-F, o długości 130 m i zmiennej szerokości od 4,3 m do 7,1 m, usytuowanym w południowej części działki nr [...], południowej, zachodniej i północno - zachodniej oraz północno - wschodniej części działki nr [...], a także zachodniej, północnej i północno wschodniej części działki nr [...].

Organ stwierdził, że B. G. i J. G. nie posiadali interesu prawnego ani obowiązku w sprawie prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. w dacie rozstrzygania sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia 22 lutego 2008 roku znak: [...], jak również nie posiadają obecnie. W związku z powyższym organ doszedł do wniosku, że podanie o wznowienie postępowania wniósł podmiot nie będący stroną.

Od w/w decyzji odwołanie wnieśli B. i J. G., wskazując, że odmówienie im przymiotu strony postępowania jest niezasadne w świetle orzecznictwa sadów administracyjnych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 9 czerwca 2015 roku, znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, cechuje etapowość działania organu. W etapie wstępnym, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, musi zbadać przesłanki formalne tj. ustalić czy wniosek z żądaniem wznowienia postępowania został złożony przez podmiot do tego uprawniony, czy zachowano ustawowy termin do złożenia wniosku oraz czy we wniosku zostały wskazane przesłanki do wznowienia postępowania. Pierwszy etap może zakończyć postanowieniem o wznowieniu postępowania bądź też postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe w swojej drugiej fazie - prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - ma na celu w pierwszej kolejności, zbadanie istnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Dopiero po ustaleniu faktu wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa lub art. 145b § 1 kpa organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, rozpoznaje sprawę na nowo i wydaje decyzję kończącą postępowanie wznowieniowe.

Organy nadzoru budowlanego działające w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, winny działać na podstawie art. 28 kpa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego".

Organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie legalności robót budowlanych wykonywanych przez M. K. przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W.. PINB w T. nie przyznał B. i J. G. - współwłaścicielom działki [...] w W., którzy jednocześnie mają ustanowioną służebność przejazdu, przechodu i przegonu po działkach nr [...] i [...] w W., będących własnością M. K., statusu strony w prowadzonym postępowaniu. Jak bowiem wskazał organ I instancji w skarżonej decyzji, wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny z 14 maja 2004 r., sygn. akt [...] została zmieniona służebność gruntowa przejazdu, przechodu i przegonu po działce nr [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki ewid. nr [...] (właścicielami są B. i J. G.) w taki sposób, że służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz działki ewid. nr [...] w W. została ustanowiona południowym krańcem działek ewid. nr [...] i [...] położonych w W. (właścicielką jest M. K.).

Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie Wydział I Cywilny z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt [...] została zmieniona służebność przejazdu, przechodu i przegonu po działce ewid. nr [...] na rzecz właściciela działki ewid. nr [...] (właścicielami są B. i J. G.) w taki sposób, że służebność ta przebiega w południowej części działki ewidencyjnej nr [...], południowej, zachodniej i północno-zachodniej oraz północno-wschodniej części działki ewid. nr [...] a także zachodniej, północnej i północno-wschodniej części działki ewid. nr [...]. Działki ewid. nr [...] oraz [...] są własnością M. K..

Organ odwoławczy uznał, iż stanowisko PINB w T. wyrażone w skarżonej decyzji jest prawidłowe. Z uwagi na przebieg służebności gruntowej, B. i J. G. nie posiadali i nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu, prowadzonym ws. legalności robót budowlanych, wykonywanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W..

WINB zauważył, że budynek mieszkalny na działce ewid. nr [...] w W. w żaden sposób nie oddziałuje negatywnie na prawa i obowiązki B. i J. G., wynikające z ustanowionej na ich rzecz służebności przejazdu, przechodu i przegonu po działkach ewid. nr [...] i [...]. Przedmiotowy budynek mieszkalny nie wprowadza żadnych ograniczeń oraz nie godzi w żadne konkretne uprawnienia B. i J. G.. Działka ewid. nr [...] nie graniczy bezpośrednio z żadną działką, stanowiącą własność skarżących, natomiast graniczy z działką nr [...] na której w części południowej została ustanowiona służebność gruntowa. Służebność przejazdu, przechodu i przegonu została tak ustanowiona, aby nie ograniczać skarżących w prawie do dysponowania lub korzystania z ich nieruchomości. Zatem fakt ustanowienia na rzecz B. i J. G. służebności przejazdu, przechodu i przegonu po działce nr [...] sąsiadującej z działką nr [...] na której stoi przedmiotowy budynek mieszkalny, nie kreuje automatycznie po stronie B. i J. G. interesu prawnego.

J. G. i B. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art 28 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane poprzez uznanie, że nie posiadają przymiotu strony postępowania pomimo, że są właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu mieszkalnego wznoszonego przez Inwestora M. K. na działkach pierwotnie [...], następnie [...], a obecnie także powiększonej o działki nr [...] i [...];

- naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie stanowiska, że J. i B.

G., nie byli i nie są stronami postępowania, gdyż nie posiadają interesu prawnego ani faktycznego, jako bezpośrednio zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy i nie mogą tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, pomimo, że taki interes posiadają, gdyż inwestor nie uzyskał dotychczas decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przydomowym krytym basenem po dniu 11 luty 2001 roku, gdyż z dniem 10 luty 2001 roku decyzja Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 10 lutego 2000 r. (znak: [...]) - utraciła ważność, a co wynika wprost z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 11 września 2007 r. (sygn. akt II S A Kr 1248/05) ze skargi M. K. i J. B. i innych dokumentów skonkretyzowanych w uzasadnieniu skargi — Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie miał żadnych wątpliwości, że B. i J. G. są stronami postępowania, gdyż w marcu maju 2008 r. przekazał zawiadomienie o uznaniu ich skargi na bezczynność PINB w T. w sprawie nakazu wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] oraz w wyniku działania Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego uznającego skargę tych osób - za zasadną: dowód: zawiadomienie WINB z 12-05-OS(znak: [...]) adresowane do pełnomocnika B. i J. G., radcy prawnego A. T.;

- błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że inwestor M.

K. uzyskała pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego

jednorodzinnego z przydomowym krytym basenem na działce nr [...] w W. - decyzją nr [...] z 19 kwietnia 2001 r. (znak: [...])

Wójta Gminy i to ostatnie pozwolenie, czyli z 19 kwietnia 2001 r. -jest

aktualne i ważne, podczas gdy jest to ustalenie niezgodne z dokumentami

zawnioskowanymi w niniejszej skardze dla jej uzasadnienia oraz tego, że

nieprawidłowo Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T., w całości

postępowania wznowieniowego, tj. od m-ca czerwca 2008 r., a także w okresie

poprzedzającym - bez żadnej podstawy przyjmuje, że Inwestor prowadzi budowę na

podstawie posiadanego zezwolenia z 19 kwietnia 2001 r., a Wojewódzki

Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stanowisko takie podziela, pomimo że

w aktach postępowania brak jest takiego dokumentu (zatwierdzenie projektu

zamiennego i wydania pozwolenia na budowę) oraz innych niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, a w tym m.in. prawnego dojazdu do drogi publicznej przez inwestora z działki nr [...], [...], a także do działek [...] i [...] i braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec zmiany posadowienia budynku o 7 metrów w kierunku zachodnim od dotychczasowego usytuowania;

- naruszenie art. 140 w związku z art. 7 i 8, 77 § 1 kpa, gdyż

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego K. nie rozpatrzył w

sposób wszechstronny wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a w

szczególności stanowiska odwołujących się, ze w sposób zasadny posiadają przymiot strony w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z 22 lutego 2008 roku, umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych

prowadzonych przez M. K. przy budowie budynku

mieszkalnego na działce nr [...] w W.;

- prowadzenia postępowania przez organ I instancji oraz Wojewódzki

Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. w warunkach nieważności

postępowania, tj. z naruszeniem art. 156 § 1pkt 7 kpa, gdyż w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji (poczynając od lutego 2008 r. do teraz) bezpodstawnie przyjęły, że inwestor M. K. prowadzi roboty budowlane w oparciu o posiadane pozwolenie na budowę budynku

mieszkalnego wraz z przydomowym krytym basenem- przed 22 lutego 2008 roku i w

dalszym okresie, tj. obecnie, a co jest niezgodne z prawdą.

W uzasadnieniu skargi zawarto rozwinięcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WINB w K. z 9 czerwca 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. 16 września 2015 r. - którą organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 22 lutego 2008 roku znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez M. K. przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W., w oparciu o decyzję Starosty Powiatu Nr [...] z 18 sierpnia 2000 roku znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przydomowym krytym basenem na działce nr [...] w W., zmienioną decyzją Wójta Gminy nr [...] z 19 kwietnia 2001, znak: [...].

Na wstępie należy poczynić kilka uwag i charakterze ogólnym. Wznowienie postępowania jest jedną z instytucji procesowych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych, które mimo że są dotknięte wadami kwalifikowanymi, funkcjonują w obrocie prawnym. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Należy wskazać, że żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przytoczoną powyżej przesłankę skutkuje tym, że organ po pozytywnych ustaleniach co do terminu zgłoszenia wniosku (art. 148 kpa) oraz co do przedmiotu wznowienia (istnienie kwestionowanej we wniosku (podaniu) danej decyzji ostatecznej) ma obowiązek wszcząć postępowanie wznowieniowe. Na tym etapie postępowania organ nie bada bowiem wnikliwie czy wniosek złożony został przez podmiot legitymowany. Dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, które następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 kpa), organ podejmie czynności wyjaśniające w kierunku ustalenia czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną, a tym samym czy decyzja wydana została z uchybieniem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Zgodnie z przepisem art. 149 § 2 kpa wznowienie postępowania postanowieniem stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy

W rozpoznawanej sprawie PINB w T. postanowieniem z 28 lipca 2014 r. prawidłowo wznowił postępowanie zakończone wydaniem ww. decyzji własnej z 22. 02. 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych na działce nr [...] w W..

Zgodnie z art. 151 § 1 kpa po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 organ wydaje decyzję w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W postępowaniu wznowieniowym może zatem dojść do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ale ma to miejsce w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające doprowadzi do potwierdzających wniosków, że dana decyzja ostateczna dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, wskazaną w podaniu o wznowienie postępowania.

W ocenie skarżących w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją PINB w T. z 22 lutego 2008 r. przysługiwał im przymiot stron, a ponieważ nie zapewniono im prawa czynnego udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją kończącą postępowanie - w sprawie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

O tym, kto jest stroną w postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 51 prawa budowlanego stanowi art. 28 kpa w, myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek prawny. W ten sposób określony interes prawny ma charakter materialnoprawny, przez który należy rozumieć zobiektywizowaną, realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany. Nadto interes ten musi istnieć w sprawie, w której organ administracji jest władny wydać decyzję. Trzeba podkreślić, że źródłem interesu prawnego jest konkretny przepis prawa materialnego, który przewiduje, iż w określonej sprawie indywidualnej organ administracji publicznej ma zdolność do władczego określenia w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnień lub obowiązków w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 27.09. 2001, I SA2326/00, niepubl.) Interes prawny jest kategorią normatywną, a może mieć swoje źródło w przepisach materialnego prawa administracyjnego (np. budowlanego), ale także w przepisach prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12. 09. 2013 r. II OSK 889/12; wyrok WSA w Krakowie z 25. 05. 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1578/13). W jednolitej i utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjny, który zajmował się wykładnią przepisu art. 28 kpa przyjmuje się, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 1999 r. (sygn. akt IVSA 1285/98) wyraził pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie, że: mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa).

Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji( post. NSA z 19. 01. 1996, sygn. akt I SA/Łd 1843/95). Pojęcie interesu prawnego może być więc rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyroki NSA w Warszawie: z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; z 13 marca 2002r, IV SA 2085/98, Lex nr 55752 ). W konsekwencji należy przyjąć, że podmiot, który domaga się wznowienia postępowania wskazując jako przesłankę wznowieniową przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa powinien wskazać normy prawa powszechnie obowiązujące, w oparciu o które wywodzi swój interes prawny. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa bowiem na składającym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w 11 czerwca 2013 r. II OSK 324/12), natomiast organ administracji publicznej w postępowaniu wznowieniowym poddaje ocenie czy okoliczności wskazane przez wnioskodawcę – tj. przepisy prawa, na które się powołuje uzasadniają przyjęcie, iż miał on interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Analogicznie po złożeniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, w której organ w oparciu o art. 151 § 1 ust 2 kpa odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, stwierdzając brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – zadaniem sądu jest dokonanie oceny w zakresie wskazanego przez stronę skarżącą interesu prawnego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że skarżący w podaniu o wznowienie postepowania z 16 czerwca 2008 r. , powołując jako przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji PINB w T. z 22.02. 2008 r. nie wskazali normy prawa powszechnie obowiązującego, uprawniającej ich do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji dotychczasowej przez PINB w T. z 22 lutego 2008 r., którą organ umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych na działce nr [...] w W.. Skarżący wskazali jedynie, że postępowanie zakończone ww. decyzją było prowadzone było bez ich udziału , co w ocenie B. G. i J. G. stanowi naruszenie prawa, w tym przepisów prawa postępowania administracyjnego (art. 10 § 1, art. 61 i art. 40 kpa ). W związku z tym należy zważyć, że samo subiektywne przekonanie, iż skarżący są stronami postępowania w przedmiotowej sprawie oraz wykazanie chęci uczestniczenia w niej jako strony nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania przez organ administracji, że skarżącym przysługuje przymiot strony postępowania. Należy podkreślić, że sama chęć czynnego uczestnictwa w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji z wniosku innego podmiotu nie uprawnia organu do przyznania osobie trzeciej takiego statusu, jeżeli postępowanie to nie wiąże się z potencjalną możliwością naruszenia prawnie chronionego interesu takiej osoby czy osób. Interes faktyczny w toczącym się postępowaniu tj. zainteresowanie w rozstrzygnięciu w tej sprawy nie przesądza o istnieniu interesu prawnego, który mu się opierać na normach powszechnie obowiązujących prawa i który uprawnia strony do domagania się od organu konkretnego rozstrzygnięcia – ochrony własnych prawnie strzeżonych interesów (wyrok WSA w Krakowie z 25 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1578/13). W skardze złożonej do WSA w Krakowie B. i J. G. uzasadniają swój status stron postępowania wskazując, że będąc właścicielami działki nr [...] sąsiadującej z nieruchomością inwestora oznaczoną pierwotnie jako dz. nr [...], następnie [...], a obecnie także obejmującą działki nr [...] i [...]. Wskazali nadto, że WINB w K. nie miał wątpliwości, iż są stronami postepowania w sprawie nakazu wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez inwestora na dz. nr [...], o czym świadczy przekazanie im w marcu 2008 r. zawiadomienia o uznaniu ich skargi na bezczynność PINB w T. w sprawie nakazu wstrzymania ww. robót budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły i uzasadniły, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu przepisu art. 28 kpa. W świetle art. 28 kpa według której określa się strony w postępowaniu toczącym się w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania są właściciele nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością inwestora, przy czym nie można wykluczyć, że w pewnych sytuacjach także osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości sąsiadujących. Jak wynika z akt sprawy B. i J. G. co prawda nie przysługuje prawo własności do działek nr [...] i [...] ale przysługuje im prawo służebności gruntowej po tych działkach do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], której są właścicielami. Należy jednak podkreślić, że z dokonanej przez organy administracyjne obu instancji trafnej analizy w ramach postępowania wyjaśniającego wynika, że w sytuacji gdy skarżącym nie przysługuje prawo własności do działek nr [...] i [...] a jedynie służebność gruntowa przejazdu, przechodu i przegonu do działki stanowiącej ich własność oznaczonej nr [...] - to nie wystarczy samo wskazanie tego prawa. Istotny jest również przebieg tej służebności, który zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie z 16 marca 2007 r. ( sygn. akt [...]) i odpisu księgi wieczystej przebiega po terenie działek nr [...] i [...] na rzecz m. in. działek nr [...] i [...] w W., których właścicielami są państwa B. i J. G.. Należy przy tym wskazać, że służebność dla działki [...] przebiega - południowym krańcem działek nr [...] i [...], szlakiem oznaczonym jako alternatywa III od punku A-B na wyrysie mapy ewidencyjnej z 28 kwietnia 2004 r. (sporządzonej przez biegłego geodetę), a dla działki nr [...] w W. - służebność przejazdu, przechodu i przegonu szlakiem, oznaczonym na kopii mapy ewidencyjnej stanowiącej załącznik do opinii biegłego geodety A. T. z 20 lutego 2009 r. literami A-B-C-D-E-F, o długości 130 m i zmiennej szerokości od 4,3 m do 7,1 m, usytuowanym w południowej części działki nr [...], południowej, zachodniej i północno - zachodniej oraz północno - wschodniej części działki nr [...], a także zachodniej, północnej i północno wschodniej części działki nr [...]. W efekcie trzeba, że względu na przebieg ww. służebności skarżący nie posiadali interesu prawnego ani obowiązku w sprawie prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W., a zatem nie przysługuje im status stron o w sprawie dotyczącej wstrzymania budowy na działce nr [...].

Nadto, w ocenie Sądu organ odwoławczy wnikliwie uzasadnił swoje swoją decyzję wskazując, iż skarżący w związku z ww. zmianą ustalająca przebieg szlaku przysługującej im służebności utracili także status strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W.. Nie mógł być uwzględniony zarzut, że w innych postępowaniach dotyczących budynku na działce [...] J. i B. G. przyznano status stron postępowania ponieważ Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie jest związany poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w innych sprawach w sytuacji gdy niniejsza sprawa nie stanowi ich kontynuacji. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż w decyzji organu I instancji organ ten odmawiając uchylenia decyzji pierwotnej nie tylko stwierdził, że postępowanie wznowieniowe doprowadziło do ustalenia, że skarżący nie mieli interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 22 lutego 2008 r., ale nadto określił podstawę odmowy stwierdzając, że nie było podstawy do uchylenia decyzji pierwotnej ponieważ wykonano roboty budowlane doprowadzając do stanu zgodnego z prawem - należy wskazać, że uchybienie to nie stanowiło innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a), a zatem nie mogło stanowić podstawy uchylenia skarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji