Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 563/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 563/21

Uzasadnienie

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie:

1/ art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266), dalej ustawa, odmówił M. D. umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 285 303,48 zł, w tym:

ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 216 933,82 zł, w tym z tytułu:

- składek za okres: 12/2001, od 1/2002 do 5/2002, 8/2002, 12/2002, od 2/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 9/2013 - 75 618,22 zł,

- odsetek liczonych na 3 kwietnia 2019 r. od ww. składek - 94 323,00 zł,

- odsetek w kwocie 44 287,00 zł liczonych na 3 kwietnia 2019 r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres: 12/2001, od 1/2002 do 5/2002, 8/2002, 12/2002, od 2/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 9/2013 - 33 322,97 zł,

- kosztów upomnienia - 325,60 zł,

- opłaty dodatkowej - 2 380,00 zł,

ubezpieczenie zdrowotne - w łącznej kwocie 49 $75,74 zł, w tym z tytułu:

- składek za okres: od 4/2002 do 5/2002, 8/2002, od 2/2003 do 3/2003, od 6/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 5/2011 - 14 414,94 zł,

- odsetek liczonych na 3 kwietnia 2019 r. od ww. składek -18 302,00 zł,

- odsetek w kwocie 15 792,00 zł liczonych na 3 kwietnia 2019 r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres: od 4/2002 do 5/2008, 8/2002, od 2/2003 do 3/2003, od 6/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 5/2011 - 11 625,20 zł,

- kosztów upomnienia - 316,80 zł,

- opłaty dodatkowej - 550,00 zł,

c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres: 2/2001, od 12/2001 do 5/2002, 8/2002, 12/2002, od 2/2003 do 4/2003, 6/2003, od 9/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 9/2013 w łącznej kwocie 18 993,92 zł, w tym z tytułu:

- składek-8 171,92 zł,

- odsetek liczonych na 4 kwietnia 2019 r. -10 222,00 zł,

- kosztów upomnienia-440,00 zł,

- opłaty dodatkowej - 160,00 zł.

2/ art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy. oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z2003 r., Nr 141, poz. 1365), dalej rozporządzenie, domówił M. D. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 131 610,44 zł, w tym:

ubezpieczenia społeczne - za okres: od 12/2001 do 5/2002, 8/2002, 12/2002, od 2/2003 do 12/2005, od 4/2006 do 5/2007, od 11/2007 do 12/2008, od 3/2011 do 9/2013 w łącznej kwocie 90 592,52 zł, w tym z tytułu:

- składek - 39 229,92 zł,

- odsetek liczonych na 3 kwietnia 2019 r. - 48 657,00 zł,

- kosztów upomnienia - 325,60 zł,

- opłaty dodatkowej - 2 380,00 zł,

ubezpieczenie zdrowotne - za okres od 4/2002 do 5/2002, 8/2002, od 2/2003 do 3/2003, od 6/2003 do 12/2008, od 8/2010 do 5/2011 w łącznej kwocie 33 583,74 zł, w tym z tytułu:

- składek - 14 414,94 zł,

- odsetek liczonych na 3 kwietnia 2019 r. - 18 302,00 zł,

- kosztów upomnienia - 316,80 zł,

- opłaty dodatkowej - 550,00 zł,

Fundusz Pracy - za okres: 2/2001, od 12/2001 do 5/2002, 8/2002, 12/2002, od 2/2003 do 4/2003, 6/2003, od 9/2003 do 12/2005, od 4/2006 do 5/2007, od 11/2007 do 12/2008, od 3/2011 do 9/2013 w łącznej kwocie 7 434,18 zł, w tym z tytułu:

- składek-3 136,18 zł,

- odsetek liczonych na 3 kwietnia 2019 r. - 3 698,00 zł,

- kosztów upomnienia-440,00 zł,

- opłaty dodatkowej - 160,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

M. D. działalność gospodarczą prowadził do 26 września 2013 r. w zakresie produkcji pozostałych wyrobów z tworzyw sztucznych. W związku z tym, że nie wywiązywał się z obowiązku opłacania wymaganych składek, na jego koncie płatnika powstały zaległości.

W dniu 3 kwietnia 2019 r. do I Oddziału ZUS w Ł. wpłynął wniosek M.D. o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku poinformował, że prowadził działalność gospodarczą w latach 1980 - 2013, a w latach 2009 r. - 2012 r. był także prezesem zarządu spółki PPHU A. Oświadczył, że zobowiązania w stosunku m.in do ZUS powstały w czasie ostatniego okresu działalności. Jako przyczynę zadłużenia wskazał problemy rodzinne oraz sprawowanie opieki nad chorą matką mieszkającą w S. Poinformował, że w 2012 r. wspólnicy sprzedali swoje udziały wraz z zadłużeniem, a nowi nabywcy przejęli majątek Spółki i notarialnie zobowiązali się do uregulowania wszelkich jej należności (w tym zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Wskazał, że do dnia dzisiejszego zobowiązania wobec ww. spółki nie zostały uregulowane i nie zostały wyegzekwowane pomimo działań Urzędu Skarbowego oraz Sądu. Poinformował, że sam uregulował zadłużenie wobec pracowników. Ponadto problemy finansowe spółki spowodowały u wnioskodawcy problemy zdrowotne i konieczność leczenia u lekarza specjalisty. Poinformował, że od kilku lat pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem około 700,00 zł netto miesięcznie. Z uzyskiwanego wynagrodzenia utrzymuje się oraz ponosi koszty związane z leczeniem. Okazjonalnie uzyskuje pomoc ze strony dorosłych córek. Wnioskodawca stwierdził, że nie widzi możliwości chociażby częściowej spłaty należności. Wskazał, że ma 64 lata, a powstałe zobowiązania powstały w dużej części na skutek niewłaściwego postępowania organów Państwa. Oświadczył, że nie posiada majątku ruchomego oraz nieruchomości, nie osiąga innych dochodów prócz wskazanych w oświadczeniu, nie posiada oszczędności oraz konta bankowego. W ocenie wnioskodawcy większość należności wobec Zakładu uległo przedawnieniu i dochodzenie ich nie powinno być prowadzone.

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności. W uzasadnieniu decyzji Zakład stwierdził, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, określona w art. 28 ust. 3 ustawy, stanowiąca przesłankę umorzenia należności. Nadto organ uznał, że nie wykazano przesłanek przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku o umorzenie, wynikających z art. 28 ust. 3a ustawy.

M. D. złożył o ponowne rozpatrzenie podnosząc, że spełnia przesłanki całkowitej nieściągalności. Zaznaczył, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można prowadzić egzekucję, brak małżonka oraz następców prawnych. Nadmienił, że w skutek prowadzonych egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz wielu Komorników Sądowych stwierdziło brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zaznaczył, że egzekucja prowadzona przez Komornika za lata od 2001 do 2007 jest sprzeczna z przepisami prawa. W jego ocenie spełnia przesłanki określone w art. 28 ust 3a ustawy. Natomiast posiadane choroby (przepuklina jądra miażdżystego oraz nadciśnienie) mają charakter przewlekły, a lekarstwa muszą być przyjmowane do końca życia. Trudności płatnicze mają charakter stały, pogłębiający się.

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...]

Od ww. decyzji M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z 10 marca 2020 r., III SA/Łd 1040/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując przeprowadzenie przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy ustalenia prawidłowej wysokości należności z tytułu składek, będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia, okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia, jak również przebieg postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem pełnej dokumentacji w tym zakresie.

Ponadto Sąd nakazał ustalenie jak najbardziej aktualnego stanu zdrowotnego, rodzinnego i majątkowego skarżącego, w szczególności w odniesieniu do osiąganych dochodów. Ustalenie majątku i dochodów w relacji do wysokości zadłużenia oraz wysokość obowiązującego minimum socjalnego i minimum egzystencji, co powinno dać podstawę do rozważań co do realności spłaty zadłużenia.

Pismem z 17 lipca 2020 r. organ zawiadomił wnioskodawcę o warunkach umorzenia należności z tytułu składek oraz możliwości przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności podnoszone we wniosku. Poinformowano również, że nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji we wskazanym terminie spowoduje, że sprawa zostanie rozpatrzona wyłącznie na podstawie posiadanych przez Zakład informacji i może to mieć negatywny wpływ na wynik rozpatrzenia sprawy.

W piśmie z 10 sierpnia 2020 r. wnioskodawca podkreślił, że wobec niego została spełniona przesłano całkowitej nieściągalności, jak również przesłanka mówiąca o tym, że ZUS może umorzyć należności, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie dla niej skutki tzn. pozbawiłoby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Do akt sprawy dołączył następującą dokumentację:

- pismo z 10 sierpnia 2020 r.,

- zawiadomienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z 18 marca 2020 r. o zakończeniu egzekucji,

- szczegółową lista płac za m-ce od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.,

- PIT-11 za 2019 r.,

- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 18 sierpnia 2018 r.,

- pismo z 21 sierpnia 2020 r.,

- dokumentację medyczną za lata 2017-2020 - 125 str.,

- akt notarialny z 10 lipca 2020 r. z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki A Sp. z o.o. wraz z pisemnym zobowiązaniem.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał własnych ustaleń na podstawie danych z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych, Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. D. umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wykazała, że wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia u płatnika PPHU A za wynagrodzeniem wskazanym w wysokości 845,15 zł brutto, tj. 620,44 zł netto. Osiąga ponadto dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2 075,18 zł brutto, tj. 1 740,41 zł netto miesięcznie. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia w kwocie 518,41 zł., a do dyspozycji stronie pozostaje 1 221,61 zł miesięcznie. Nie posiada dochodów z innych źródeł, jak również nie korzysta z innych form pomocy.

Ponadto wnioskodawca jest żonaty, jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z żoną ma ustaloną rozdzielność majątkową. W oświadczeniu wnioskodawca wykazał stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 1 000,00 zł w tym: z tytułu miesięcznych opłat - czynsz - 500,00 zł, opłat eksploatacyjnych - 300,00 zł, koszty zawiązane z leczeniem -200,00 zł.

Wskazał Pan, że poza zaległościami w ZUS posiada Pan inne zobowiązania pieniężne w łącznej wysokości 125 000,00 zł, które dochodzone są w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego w kwocie około 815,00 zł.

Wnioskodawca poinformował, że nie posiada nieruchomości, (co zostało potwierdzone ustaleniami z urzędu), praw majątkowych ani wierzytelności. Wskazał, że od 15 lat stale przyjmuje leki na nadciśnienie, ma przepuklinę jądra miażdżystego odcinka lędźwiowego kręgosłupa.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdził, że należności z tytułu składek figurujące na koncie płatnika są wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Od 1 stycznia 1999 r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust. 4 ustawy. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 ustawy bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 ustawy, stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. W związku z powyższym tylko upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do 31 grudnia 2002 r. -5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu. Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Natomiast skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (wyrok NSA z 30 września 2009 r., II GSK 72/09). Na podstawie wskazanej wyżej ustawy z 18 grudnia 2002 r. dodano w art. 24 ust. 5a-5d regulujący przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w tym przepis ust. 5b, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Przepis art. 24 ust. 5b - z dniem 1 lipca 2004 r. - uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 121, poz. 1264) i otrzymał brzmienie: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego".

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 ustawy i skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek z 10 lat do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, że do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu.

Zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-6.

5. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. la, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty.

5b. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

5c. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.

5d. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

5e. Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

5f. W przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

6. Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

Organ podał, że bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do zaległości z tytułu składek wnioskodawcy został zawieszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym przez Dyrektora Oddziału ZUS (które nie zostało zakończone) na należności:

- 2/2001 - FP, FGŚP na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2001 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 1/2002 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2002 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 3/2002 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 4/2002 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 5/2002 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 8/2002 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2002 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 3/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 4/2003 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 5/2003 - FUS - od 20 listopada 2003 r. (tj. od doręczenia tytułów) - egzekucja w toku,

- 6/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 7/2003 - FUS, FUZ od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) - egzekucja w toku,

- 8/2003 - FUS, FUZ od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) - egzekucja w toku,

- 9/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) -egzekucja w toku,

- 10/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) -egzekucja w toku,

- 11/2003 - FUS, FUZ FP, FGŚP od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) -egzekucja w toku

- 12/2003 - FUS, FUZ, FP, FGŚP od 20 września 2004 r. (tj. od doręczenia tytułów) -egzekucja w toku

- 1/2004 - FUS na okres od 13 maja 2004 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) -egzekucja wtoku,

- 1/2004 - FUZ, FP, FGŚP - od 20 listopada 2003 r. (tj. od doręczenia tytułów) -egzekucja w toku,

- 2/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 3/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 4/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 5/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 6/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 7/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 8/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 9/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 10/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 11/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2004 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 1/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 3/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 4/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 5/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 6/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 7/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 8/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 9/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - skierowane do przymusowego dochodzenia 9 stycznia 2006 r., tytuł wykonawczy doręczony płatnikowi 28 października 2010 r. - egzekucja w toku,

- 10/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 27 grudnia 2005 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 11/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 25 kwietnia 2006 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2005 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 25 kwietnia 2006 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 1/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 25 kwietnia 2006 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 25 kwietnia 2006 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 3/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 4/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 5/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 6/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 7/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 8/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 9/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 10/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 11/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2006 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 1/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 29 marca 2007 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

3/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 4/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 5/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 6/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 7/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 8/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 9/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 13 grudnia 2007 r.( tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 10/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenia upomnienia) - egzekucja w toku,

- 11/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenia upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 12/2007 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 1/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 2/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia)'do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 3/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 4/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 5/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 2 czerwca 2008 r. (tj. od doręczenie upomnienia) do 30 czerwca 2016 r. (tj. do zakończenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów ) - egzekucja w toku,

- 6/2008 - FUS, FUZ, FP,FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 7/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 8/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 9/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 10/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 11/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 12/2008 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 8/2010 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 9/2010 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 10/2010 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 11/2010 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 12/2010 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 1/2011 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 2/2011 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 3/2011 - FUS, FUZ, FP, FGŚP na okres od 5 maja 2011 r. (tj. od doręczenie upomnienia) - egzekucja w toku,

- 4/2011 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów wykonawczych) - egzekucja w toku,

- 5/2011 - FUS, FUZ, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 26 czerwca 2019 r. (tj. od daty doręczenia tytułów wykonawczych) - egzekucja w toku,

- 6/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 7/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku,

- 8/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 9/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku,

- 10/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 11/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku,

- 12/2011 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 1/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 2/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 3/2012 - FUS, FP, FGŚP na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) - egzekucja w toku,

- 4/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 5/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 6/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 7/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 8/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 9/2012 - FUS, FP, FGŚP na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) - egzekucja w toku,

- 10/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 11/2012 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 12/2012 - FUS, FP, FGŚP na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 1/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 2/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku,

- 3/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 4/2013 - FUS, FP, FGŚP - termin płatności składki 15 marca 2012 r. - skierowane do przymusowego dochodzenia 7 maja 2012 r., tytuł wykonawczy doręczony płatnikowi 31 maja 2012 r. - egzekucja w toku,

- 5/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 6/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 7/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku,

- 8/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja w toku,

- 9/2013 - FUS, FP, FGŚP - na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od daty złożenia wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia) oraz od 20 listopada 2014 r. (tj. od daty wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek) -egzekucja wtoku.

Organ nadmienił przy tym, że bieg terminu przedawnienia całości należności został zawieszony na okres od 15 grudnia 2013 r. (tj. od wpływu wniosku o abolicję) do 19 maja 2016 r. (tj. do uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia).

Zgodnie z art. 1 ust 15 z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13.

Organ wskazał następnie, ze na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498,);

nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ wskazał, że z analizy dokumentacji zebranej w trakcie postępowania wynika, że w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek.

Z przyczyn oczywistych w sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1.

W stosunku do działalności wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b, nie zachodzą w stosunku do omawianego zadłużenia. Wysokość nieopłaconych składek przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości umożliwiającej prowadzenie skutecznego dochodzenia należności oraz z wynagrodzenia z umowy zlecenia. W stosunku do wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone, zatem nie nastąpiło stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z uwagi na powyższe wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 3, 5 i 6.

Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa (wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., V SA/Wa 969/09) postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji.

Organ uznał zatem, że wobec wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy.

W rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365) zostały zawarte przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie, tj. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności w oparciu o przepisy rozporządzenia.

Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do wnioskodawcy zastosowania, ponieważ nie prowadzi on już działalności gospodarczej.

Ustawodawca w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stwierdził, że jedną z okoliczności przemawiających za umorzeniem pomimo braku całkowitej nieściągalności jest choroba przewlekła zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jako przewlekłą chorobę należy uznać jedynie chorobę o długotrwałym charakterze i nie każdą, a tylko taką, która uniemożliwia uzyskiwanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wnioskodawca wskazał, że od 15 lat stale przyjmuje leki na nadciśnienie i ma przepuklinę jądra miażdżystego odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W ocenie organu jednak, pomimo trudności zdrowotnych, wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci pobieranego (niezależnie od stanu zdrowia) świadczenia emerytalnego. Uzyskiwane świadczenie może stanowić źródło stopniowej spłaty należności z tytułu składek.

Ponadto organ uznał, że wnioskodawca nie udowodnił, że stan zdrowia uniemożliwia mu zarobkowanie, a tym samym uzyskiwanie środków na spłatę zadłużenia. Jest osobą czynną zawodowo - uzyskuje dochód z wykonywania umowy zlecenia.

Wnioskodawca nie udowodnił także, że nie może uzyskiwać dochodów w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

Organ wykluczył również możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, która w przypadku spłaty zadłużenia pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia). Wskazał, że zaprzestał on prowadzenia działalności, aktualnie uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego (1740,41 zł) oraz umowy o zlecenia (620,44 zł) w łącznej kwocie około 2 360,85 zł miesięcznie. Jest w związku małżeńskim, z żoną ma ustaloną rozdzielność majątkową, a w złożonym oświadczeniu wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Organ zaznaczył jednak, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 powołanej ustawy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r., II GSK 4831/16).

Dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę (bez uwzględnienia potrąceń ze świadczenia emerytalnego) jest wyższy od minimum socjalnego określonego przez IPISS (dane za II kwartał 2020 r.) zarówno dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1 277,93 zł) jak również dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego (1 257,21 zł). Powyższe wskazuje, że obecna sytuacja materialna wnioskodawcy umożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb i nie wyczerpuje znamion ubóstwa.

W ramach niezbędnych potrzeb rodziny mieszczą się wydatki na żywność, mieszkanie, leki, alimenty. Jak podkreśla się w orzecznictwie, "niezbędne potrzeby życiowe" należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez wnioskodawcę, gdyż egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak możliwości zaspokojenia takich potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb życiowych, gdyż nie każda potrzeba stanowi potrzebę niezbędną. Dla oceny, czy przesłanka braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jest spełniona wymagane jest ustalenie i ocena, czy analiza finansów strony skarżącej pozwala na przyjęcie, że w jej budżecie, po uwzględnieniu stałych i koniecznych wydatków pozostaje kwota po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, która mogłaby służyć zaspokojeniu należności ZUS.

Stałe miesięczne wydatki zostały wyliczone przez wnioskodawcę na łączną kwotę 1 000 zł.

Organ wskazał, że takie okoliczności, jak konieczność ponoszenia wydatków bytowych, w tym obowiązek ponoszenia kosztów związanych z gospodarstwem domowym, nie stanowią okoliczności wyjątkowych ani nadzwyczajnych i nie spełniają przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Opłaty te ponoszone są przez ogół społeczeństwa. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Opłacanie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zapłaty nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem.

Organ nie zakwestionował możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości na sytuację bytową strony, ale jest to niewystarczające do umorzenia należności. Podstawy umorzenia należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały stworzone dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).

Organ uznał, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ dodał również, że posiadane inne zobowiązań nie może być argumentem za umorzeniem zaległości wobec ZUS. Dodatkowo ewentualne umorzenie należności z tytułu składek nie spowoduje znaczącej poprawy sytuacji materialnej wnioskodawcy, gdyż pozostali wierzyciele będą w dalszym ciągu dochodzić swoich należności. Przepisy, w oparciu o które Zakład realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, w szczególności cywilnoprawnych, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej.

Zakład prowadzi wobec wnioskodawcy zaległości egzekucję. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości. Zasada ta dopuszcza prowadzenie egzekucji z majątku zobowiązanego tylko w zakresie, w którym nie zostanie zagrożone minimum utrzymania, a kwoty wolne od zajęć są ustalone przepisami prawa.

Organ dodał, że decydując się na założenie działalności gospodarczej wnioskodawca powinien być świadomy konieczności opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Priorytetem dla przedsiębiorcy winno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek. Składki są bowiem publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.

Również fakt zakończenia prowadzenia działalności nie zwalnia z obowiązku uregulowania zobowiązań, a trudności finansowe nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań z tytułu składek i nie mogą stanowić automatycznie podstawy do ich umorzenia.

Zasadą powinno pozostać płacenie składek, nie zaś ich umarzanie. Umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Dbając o stan finansów funduszów emerytalno-rentowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi każdorazowo ważyć zasadność podejmowanego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2018 r., II GSK 2937/17, stwierdził, że sprzeciwia się interpretacji art. 28 ust. 3a ustawy i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzącej do przyjęcia, że przedsiębiorca, który nie wywiązywał się z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne doprowadzając do kumulacji należności, może uniknąć spłaty zaległości z tego tylko powodu, że powołał się na niewysokie dochody i związaną z tym dysproporcję między tymi dochodami, a zaległościami".

Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. (wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2016 r., V SA/Wa 833/16.

W ocenie organu umorzenie zaległości naruszyłoby interes publiczny, poprzez przyznanie nieuzasadnionej preferencji osobie zobowiązanej względem innych podmiotów gospodarczych, które ponosiły ciążące na nich obowiązki wynikające z ustawy.

Niedopuszczalne jest przy tym przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność konsekwencji na ZUS. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 lipca 2012 r., III SA/Wr 88/12).

W ocenie organu wnioskodawca nie udowodnił, że jego sytuacja materialna uniemożliwia spłatę należności, tym samym brak jest podstaw do uznania, że uregulowanie należności pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych.

O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych zaległości. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Na decyzję ostateczną M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie:

1/ art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przesyłek za doręczone, podczas gdy upomnienia nie zostały mi doręczone i brak jest na to dowodu,

2/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- bezpodstawne uznanie, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, podczas gdy z akt sprawy wynika, że brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a także, że jest oczywiste, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne

- bezpodstawne uznanie, że uzyskiwane świadczenia, tj. emerytalne oraz dochód z umowy zlecenia mogą stanowić źródło stopniowej spłaty należności z tytułu składek, podczas gdy ten dochód to kwota około 2200 zł, a zaległość przekracza 416 000 zł,

- bezpodstawne uznanie, że jego obecna sytuacja materialna umożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb i nie wyczerpuje znamion ubóstwa,

3/ art. 153 k.p.a. poprzez niewykonanie przez organ wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi co do dalszego postępowania, wskazanych w wyroku z dnia 10 marca 2020 r.

4/ art. 24 ustawy, poprzez niedokonanie stosownych obliczeń co do przedawnienia dochodzonych należności, co w konsekwencji odprowadziło do przyjęcia, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu,

5/ art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, poprzez uznanie, że nie występują w sprawie przesłanki z pkt 5 i 6, tj. że nie zachodzi całkowita nieściągalność, podczas gdy z dokumentów złożonych do akt sprawy, a także z samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że komornik stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a także, że w sprawie jest oczywiste, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne

6/ § 3 rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3b ustawy, poprzez uznanie, że nie występują szczególne okoliczności pozwalające na umorzenie składek, podczas gdy z akt sprawy wynika, że jest przewlekle chory, opiekował się matką przez wiele lat, a opłacenie należności pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i doprowadzi do ubóstwa.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie umorzenie należności.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyroku o sygn. akt III SA/Łd 1040/19 WSA w Łodzi wskazał na szereg uchybień, których dopuścił się organ wydając pierwotną decyzję tj.:

1/ organ rentowy nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie przedawnienia należności składkowych - Sąd wskazał, że argumentacja dotycząca kwestii przedawnienia spornych należności była niewystraczająca by uznać, że Zakład wykazał ich istnienie;

2/ treści w uzasadnieniu decyzji nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy, a akta nie zawierają dokumentów, na które organ powołuje się w decyzji;

3/ organ rentowy uchybił obowiązkowi zgromadzenia w aktach sprawy dowodów na zawieszenie/przerwanie biegu terminu przedawnienia należności objętych decyzją, a także nie zbadał stanu prawnego dotyczącego terminu przedawnienia poszczególnych należności, który zmieniał się wielokrotnie;

4/ co do analizy materiału dowodowego w kontekście zastosowania art. 28 ust. 3b ustawy Sąd wskazał, iż organ całkowicie uchybił dokonania jakiegokolwiek szacunku dotyczącego majątku skarżącego, a stwierdzenie, że nie zachodzi przesłanka w postaci "nieściągalności", ponieważ nadal toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne jest błędne; dodatkowo, organ nie wskazał, czy istnieją jakiekolwiek realne szanse na zaspokojenie należności w wysokości przekraczającej 400 tys. zł,

5/ w odniesieniu do odmowy umorzenia składek na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia i uznaniowego charakteru tej decyzji wskazano, że została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - organ rentowy nie rozpatrzył zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wszechstronny; organ nie wykazał, że skarżący jest w stanie opłacać należności i nie popaść w stan ubóstwa;

Skarżący stwierdził, że organ jedynie w części sprostał wymaganiom nałożonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wyjaśniając jednak meritum sprawy.

Skarżący od samego początku postępowania wskazywał, że należności te są przedawnione i nadal podtrzymuje to stanowisko.

Organ winien wskazać, w stosunku do każdej z należności odrębnie, kiedy nastąpił termin wymagalności składki jako początek biegu terminu przedawnienia oraz w jakim okresie miało miejsce zawieszenie biegu przedawnienia. Zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości nie jest wystarczające, skoro każda z należności ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia. I tak, na stronach 9-20 decyzji organ wskazuje dla każdej z należności z osobna, kiedy według organu nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia stosownie do regulacji zawartej w art. 24 ustawy. Niemniej jednak, brak dowodu doręczenia upomnień skarżącemu, a chociażby nawet informacji w tym zakresie. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazanie przez organ jedynie dat, bez przedstawienia konkretnych dowodów doręczenia upomnień, nie może sprostać wymogom ustawowym tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący stwierdził, że żadnych upomnień nie otrzymał.

Nawet jeśliby uznać, że doręczenia mimo wszystko miały miejsce, co skarżący jednak kwestionuje, przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy, należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio związaną z postępowaniem egzekucyjnym, jaką może być np. wystawienie tytułów wykonawczych, zajęcie wynagrodzenia, czyli czynności sensu stricte egzekucyjne. Wystosowane upomnienia nie mogą zostać uznane za pierwszą czynność egzekucyjną zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o której dłużnik został zawiadomiony, a o której to czynności mowa w art. 24 ust. 5b ustawy.

Należności te nie mogą być egzekwowane przez organ z uwagi na upływ terminu przedawnienia do ich dochodzenia. Od czasu wymagalności składek upłynęło lat 10. Zgodnie z art. 24 ustawy, obowiązującego w dacie powstania zaległości, termin przedawnienia wynosił 10 lat. Ustawa została zmieniona, a okres ten uległ skróceniu do lat 5. Przepisy przejściowe stanowią, że do przedawnienia należności z tytułu, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012, stosuje się 5 letni termin przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami, tj. po upływie 10 lat licząc od dnia, kiedy stały się wymagalne, nastąpiłoby wcześniej.

Zgodnie z art. 24 ust. 5a, 5b i 5e-6 ustawy zawieszenie terminu przedawnienia następuje m.in. w przypadku:

- zawarcia umowy w przedmiocie rozłożenia należności z tytułu składek na raty - od dnia zawarcia tej umowy do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty;

- podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony - od dnia podjęcia tej czynności do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności należy uznać pisemne upomnienie skierowane do dłużnika, albowiem bez doręczenia upomnienia nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego;

Skarżący stwierdził, że ZUS ma obowiązek zgromadzić w aktach sprawy dowody na okoliczności związane ze skutecznością zastosowanych środków egzekucyjnych, doręczeń upomnień wymaganych prawem powszechnie obowiązującymi, czy też czynności mających wpływ na bieg terminu przedawnienia należności. Dodatkowo, uzasadnienie stanowiące integralną część każdego postanowienia jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Winno znaleźć się w nim pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie winno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Skarżący stwierdził, że organ rzeczywiście podzielił należności i rozpisał czynności, które przerywały bieg terminu przedawnienia, niemniej jednak nie wskazał, kiedy należność ulegała przedawnieniu (stosując również zmiany w prawie i przepisy przejściowe). Dodatkowo, w dalszym ciągu brak w aktach jakichkolwiek dokumentów potwierdzających doręczenie. Zdecydowana większość należności jest przedawniona.

Następnie skarżący podtrzymał stanowisko, że w jego sprawie wystąpiły co najmniej dwie przesłanki określone w art. 28 ustawy tj. pkt 5 - naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję oraz pkt 6 - jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Skarżący wskazywał już wcześniej, że wydano w trakcie postępowania postanowienia o zakończeniu egzekucji wobec braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ustalenie całkowitej nieściągalności jest możliwe nie tylko w przypadku przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, w którym organ wykorzystałby wszystkie możliwe środki egzekucyjne. Organ ma możliwość i powinien jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przeprowadzić analizę, czy dłużnik ma majątek wystarczający na pokrycie chociażby części egzekwowanego roszczenia i całości przewidywanych kosztów egzekucyjnych. Organ podaje w decyzji, że skarżący uzyskuje z umowy zlecenia dochód w wysokości 620 zł miesięcznie netto oraz emeryturę - około 1700 zł. Zaległość wynosi ponad 416 tysięcy złotych. Nie jest możliwa "stopniowa spłata należności z tytułu składek", o której organ wspomina w decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam podaje, że skarżący ma jeszcze inne zobowiązania. Stwierdzenie, że osoba, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe tj. samodzielnie opłaca wszystkie rachunki, uzyskująca dochód w wysokości 2200 zł netto, posiadająca inne zobowiązania, jest w stanie spłacić zadłużenie względem ZUS w łącznej wysokości 416 tysięcy zł, jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Skarżący stwierdził, że w jego sprawie występuje całkowita nieściągalność. Żadna dotychczas prowadzona egzekucja nie doprowadziła do spłaty zadłużeń. Powyższe potwierdzają postanowienia organów egzekucyjnych.

Dodatkowo - nawet jeśli nie występuje całkowita nieściągalność, przypadki wskazane w rozporządzeniu pozwalają na umorzenie składek. Organ sam przyznaje, że od ponad 15 lat skarżący leczy się na nadciśnienie. Dodatkowo przedłożył dokumentację medyczną dla potwierdzenia przepukliny jądra miażdżystego odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Wielokrotnie wskazywał też, że przez wiele lat jeździł do matki i opiekował się nią aż do śmierci.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z 15 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego, adwokat M. P.-B., podtrzymując zawartą w skardze argumentację, wniosła uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obydwu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim podkreślić należy, że sprawa odmowy umorzenia M. D. należności z tytułu składek była przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 10 marca 2020 r., III SA/Łd 1040/19, uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu [...]. o odmowie umorzenia tych należności. W wyroku tym Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia, w tym okoliczności odnośnie do przedawnienia składek, o umorzenie których skarżący wnosił. Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu będzie dokonanie analizy przesłanek przedawnienia z uwzględnieniem stanu prawnego, okresów jego przerwania i przedawnienia i szczegółowe wykazanie istnienia spornych należności składkowych i odsetek w konkretnej wysokości, przeprowadzenie samodzielnej oceny przesłanek całkowitej nieściągalności, ustalenie jak najbardziej aktualnego stanu zdrowotnego, rodzinnego i majątkowego skarżącego, w szczególności w odniesieniu do osiąganych dochodów. Ustalenie majątku i dochodów w relacji do wysokości zadłużenia oraz wysokość obowiązującego minimum socjalnego i minimum egzystencji powinny dać podstawę do rozważań co do realności spłaty zadłużenia.

Jednocześnie jednak Sąd podkreślił, że wyrok nie przesądza umorzenia zaległości składkowych. Nie można zapominać, że zaległości składkowe powstały w okresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. W orzecznictwie ugruntowany jest natomiast pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ubezpieczeniowych.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie..

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., II SA/Ol 443/09).

Znaczenie i ranga ustrojowa tego unormowania, jako gwaranta spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniającego realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej, były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie. Związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Sąd wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania, determinuje rozstrzygnięcie administracyjne w różnych aspektach. Z całą pewnością przesądza o sposobie, a nawet o rezultatach stosowania prawa (wyrok NSA z 24 września 2008 r., I OSK 1341/07).

W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę organ wypełnił wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku III SA/Łd 1040/19. W aktach administracyjnych znalazły się wszelkie niezbędne dokumenty pozwalające na ustalenie istnienia zaległości z tytułu składek. Organ prawidłowo ocenił, że należności skarżącego z tytułu składek za okresy przedstawione w uzasadnieniu decyzji nie uległy przedawnieniu. W uzasadnieniu obu decyzji organ szczegółowo wyjaśnił, jak zmieniały się przepisy odnośnie do przedawnienia należności z tytułu składek i dlaczego nie uległy one przedawnieniu. Organ dokładnie przy tym wyjaśnił, jakie terminy przedawnienia składek obowiązywały w poszczególnych okresach. Ogólnie rzecz ujmując do dnia 31 grudnia 2002r. termin przedawnienia składek wynosił 5 lat, od dnia 1 stycznia 2003 r. - 10 lat, zaś od 1 stycznia 2012 r. wynosi on 5 lat. Składki, co do których skarżący wnioskował o ich umorzenie, obejmowały okres od lutego 2001 r. do września 2013 r. Organ, na stronach od 9 do 20 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odniósł się w tej materii do składek za poszczególne okresy, wyjaśniając, ze wskazaniem konkretnych okoliczności i dat, dlaczego należności się nie przedawniły, dodając przy tym, że ich egzekucja jest w toku. W ocenie Sądu zatem kwestia nieprzedawnienia składek została wyjaśniona przez organ.

Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu określają przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej ustawa, które w sposób ścisły regulują sytuacje dające możliwość ubiegania się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 28 ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, w rozumieniu ust. 3 powołanego przepisu zachodzi, gdy:

1/ dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2/ sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 498 ze zm.);

3/ nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4/ nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a/ wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b/ nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5/ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6/ jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach, umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania tych należności zostały określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy:

1/ opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2/ poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3/ przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tej ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego - nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07).

Kontroli Sądu podlega w związku z tym nie zasadność odmowy umorzenia należności - gdyż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może zastępować tego organu w podejmowaniu decyzji uznaniowej - lecz zgodność podjętej decyzji z przepisami prawa. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, przeprowadzono postępowanie i czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast Sąd nie rozstrzyga o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, bowiem o tym decyduje organ administracji publicznej w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 k.p.a.). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sadu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego trafnej oceny prawnej.

Sąd uznaje za legalne działanie organu, który uznał, że w przypadku skarżącego nie zaistniała przesłanka do umorzenia. Ustalenia poczynione przez organ zostały oparte na wiarygodnych informacjach i dokumentach, a zebrane w sprawie dowody dostatecznie potwierdzały i uzasadniały stanowisko organu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ZUS poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę, jak również skorzystano z danych wygenerowanych z Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych. Dane te zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd przytoczył je również w niniejszym uzasadnieniu (w części dotyczącej stanu faktycznego sprawy) i nie ma powodów, by kolejny raz te dane przytaczać.

Oznacza to, że Zakład zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącego, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. Zaznaczyć należy, że ciężar udowodnienia faktów, na które powołuje się strona spoczywa na tym, kto z faktów tych wywodzi skutki prawne. A zatem to skarżący musi udowodnić fakty, które według niego przemawiałyby za umorzeniem, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ administracyjny nie jest władny zweryfikować danej okoliczności w ramach prowadzonego postępowania.

W skardze strona podnosi przede wszystkim okoliczności związane z rzekomym niewyjaśnieniem przez organ kwestii przedawnienia należności z tytułu składek za poszczególne okresy. Argumentacja ta sprowadza się zarzutów o braku dokładnej analizy organu w tym zakresie. Jednakże argumenty te nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu, bowiem kontroli sądu podlega nie postępowanie egzekucyjne prowadzone od lat wobec skarżącego, w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r,. poz. 1427 ze zm.), ale postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja odnosi się de facto do poprawności podejmowanych w stosunku do niego czynności egzekucyjnych, a nie do zasadności kwestionowanego niniejszą skargą rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Ewentualne zastrzeżenia co do prowadzonej w stosunku do niego egzekucji skarżący mógł wnosić w toku postępowania egzekucyjnego, czy to w formie zarzutów, czy też w formie skargi na czynności egzekucyjne, uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem skarżący wciąż powiela tę samą argumentację, która w niniejszym postępowaniu pozostaje bez prawnego znaczenia.

Podkreślić należy, że obecny etap postępowania sądowego nie służy prowadzeniu postępowania dowodowego, lecz sprowadza się do kontroli legalności skarżonego aktu, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz stan prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanego aktu. W takim przypadku kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Kontroli Sądu w związku z tym nie podlega sama zasadność odmowy umorzenia należności, gdyż sąd administracyjny nie może zastępować organu w podejmowaniu decyzji uznaniowej, lecz zgodność podjętej decyzji z przepisami prawa. Charakter kasacyjny wyroków sadów administracyjnych oznacza zatem, że sąd nie może rozstrzygnąć co do istoty sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 14 stycznia 2021 r., I GSK 1569/20).

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa. W ocenie Sądu, organ podjął wszelkie niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego działania i wyjaśnił sytuację majątkową skarżącego, w tym źródła dochodów jego gospodarstwa domowego, posiadanych i ponoszonych wydatków (w oparciu o dane uzyskane od samego zainteresowanego) oraz rozważył wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącego, a wyciągniętym z poczynionych ustaleń wnioskom nie można zarzucić dowolności. W konsekwencji Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a., a sporządzone uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organ wykazał, że należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji organ przedstawił stan faktyczny związany z tymi składkami. Uzasadnił też swoje stanowisko prezentując stosowną argumentację prawną, że należności te nie uległy przedawnieniu. Organ wskazał w tym zakresie, że należności te są wymagalne, a postępowanie egzekucyjne jest w toku. Załączył do akt sprawy stosowne dokumenty, w tym tytuły wykonawcze, a wszczęte postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.

Następnie organ w sposób przekonujący wyjaśnił dlaczego w sprawie nie zaistniała żadna przesłanka całkowitej nieściągalności wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy, co uniemożliwiało w ogóle pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Jak już wyżej zaznaczono dopiero bowiem stwierdzenie istnienia przesłanki całkowitej nieściągalności otwiera w ogóle organowi możliwość pozytywnego załatwienia wniosku o umorzenie. Brak przesłanki całkowitej nieściągalności możliwość taką zamyka. W wyroku z 23 marca 2011 r., II GSK336/10, NSA wyjaśnił, że należności mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 ustawy ustawodawca wskazał zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniała możliwość uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Należy jeszcze raz podkreślić, że w sytuacjach, w których nie występuje całkowita nieściągalność składek w świetle art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy mamy do czynienia z tzw. decyzją związaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności ZUS, nie zaś decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego w przedmiocie umorzenia tych należności, gdyż wydanie takiej decyzji nie jest możliwe, bowiem naruszałaby ona prawo materialne.

Organ przekonująco i logicznie wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie ma mowy o całkowitej nieściągalności. Zgodzić się przy tym należy z organem, że fakt, że egzekucja należności z tytułu składek jest w toku (prowadzone jest postępowanie egzekucyjne odnośnie do tych należności), w trakcie którego organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku i wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Dopóki postępowanie to jest w toku nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczność egzekucji (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., V SA/Wa 969/09).

W ocenie Sądu nie można również zarzucić organowi wadliwości odnośnie do rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia, w którym zostały zawarte przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie, tj. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ obszernie odniósł się do wskazanych przesłanek i na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie znalazł podstaw do umorzenia należności w oparciu o przepisy rozporządzenia.

Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do wnioskodawcy zastosowania, ponieważ nie prowadzi on już działalności gospodarczej.

Ustawodawca w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stwierdził, że jedną z okoliczności przemawiających za umorzeniem pomimo braku całkowitej nieściągalności jest choroba przewlekła zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jako przewlekłą chorobę należy uznać jedynie chorobę o długotrwałym charakterze i nie każdą, a tylko taką, która uniemożliwia uzyskiwanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wnioskodawca wskazał, że od 15 lat stale przyjmuje leki na nadciśnienie i ma przepuklinę jądra miażdżystego odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Jednakże, pomimo trudności zdrowotnych, wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci pobieranego (niezależnie od stanu zdrowia) świadczenia emerytalnego. Uzyskiwane świadczenie może stanowić źródło stopniowej spłaty należności z tytułu składek.

Ponadto organ uznał, że wnioskodawca nie udowodnił, że stan zdrowia uniemożliwia mu zarobkowanie, a tym samym uzyskiwanie środków na spłatę zadłużenia. Jest osobą czynną zawodowo - uzyskuje dochód z wykonywania umowy zlecenia.

Wnioskodawca nie wykazał także, że nie może uzyskiwać dochodów w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny – wprawdzie skarżący powoływał się na opiekę nad chorą matką, jednakże sytuacja ta nie ma już miejsca, bowiem matka skarżącego nie żyje.

Organ odniósł się także do możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, która w przypadku spłaty zadłużenia pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Wskazał, że zaprzestał on prowadzenia działalności, aktualnie uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego (1740,41 zł) oraz umowy o zlecenia (620,44 zł) w łącznej kwocie około 2 360,85 zł miesięcznie. Jest w związku małżeńskim, z żoną ma ustaloną rozdzielność majątkową, a w złożonym oświadczeniu wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Organ słusznie jednak zaznaczył, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 powołanej ustawy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r., II GSK 4831/16).

Wypełniając wskazania zawarte w wyroku III SA/Łd 1040/19, organ wskazał także, że dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę (bez uwzględnienia potrąceń ze świadczenia emerytalnego) jest wyższy od minimum socjalnego określonego przez IPISS (dane za II kwartał 2020 r.) zarówno dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1 277,93 zł) jak również dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego (1 257,21 zł). Zatem obecna sytuacja materialna wnioskodawcy umożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb i nie wyczerpuje znamion ubóstwa – organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego i w oparciu o jakie okoliczności doszedł do takiej konkluzji. Wyjaśnienia organu Sąd uznał za przekonujące.

Organ nie zakwestionował możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości na sytuację bytową strony, ale uznał, że jest to niewystarczające do umorzenia należności. Podstawy umorzenia należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały stworzone dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).

Organ uznał, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodzić się również należy z konkluzją organu, że zasadą powinno pozostać płacenie składek, nie zaś ich umarzanie. Umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Dbając o stan finansów funduszów emerytalno-rentowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi każdorazowo ważyć zasadność podejmowanego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2018 r., II GSK 2937/17, stwierdził, że sprzeciwia się interpretacji art. 28 ust. 3a ustawy i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzącej do przyjęcia, że przedsiębiorca, który nie wywiązywał się z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne doprowadzając do kumulacji należności, może uniknąć spłaty zaległości z tego tylko powodu, że powołał się na niewysokie dochody i związaną z tym dysproporcję między tymi dochodami, a zaległościami".

Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. (wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2016 r., V SA/Wa 833/16.

O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych zaległości. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

W ocenie Sądu organ trafnie wskazał, że umorzenie należności z tytułu składek jest co do zasady wyjątkiem, a ZUS może ale nie musi umorzyć należności nawet jeżeli zachodzą przesłanki do umorzenia. W tej sprawie charakter spornych należności pozwala uznać, że ZUS nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając umorzenia skarżącemu tych należności.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842).

a.l.