Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2850/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 1 ust. 1, art. 1a,3,4
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 151,188, 145 par. 1 pkt 1 lit. a, arty. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 111/12 w sprawie ze skargi A. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] i decyzję Zarządu Dzielnicy Praga-Południe Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] września 2011 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. S. kwotę 854 (osiemset pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 111/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W jego uzasadnieniu Sąd podał, że przedmiotem postępowania jest nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...], składająca się z działek o nr [...] i nr [...]. W wykonaniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], w dniu [...] listopada 2008 r. zawarto w formie aktu notarialnego, Rep. A Nr [...], umowę o oddaniu w użytkowanie wieczyste części działki ewid. nr [...] o pow. 397 m² oraz części działki ewid. nr [...] o pow. 56 m², z obrębu [...]. A. B. w ½ części oraz A. W. w ½ części. Prawo użytkowania wieczystego ustanowione zostało w trybie i na zasadach dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Część gruntu działki ewid. nr [...] o pow. 20 m² oraz część gruntu pochodzącego z działki ewid. nr [...] o pow. 4 m² oddano w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym. Umową zawartą w dniu [...] grudnia 2008 r., Rep. A Nr [...], A. B. i A. W. sprzedali prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości składającej się z działek ewid. nr [...] i nr [...], o łącznej pow. 453 m², wraz z naniesieniami, A. i W. S.. Wnioskiem złożonym w dniu 29 grudnia 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia 2 marca 2011 r., A. S. i W. S. wystąpili m.in. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości podnosząc, że są "następcami prawnymi właściciela dekretowego".

Decyzją Zarządu Dzielnicy Praga – Południe m.st. Warszawy z dnia [...] września 2011 r., nr [...], odmówiono A. S. i W. S. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], podnosząc, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 1 ust. 1 i ust. 1a oraz ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. S. i W. S. nie zgadzając się z zasadnością powyższego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], utrzymało wyżej wymienioną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przytoczył w motywach decyzji brzmienie cytowanych wyżej przepisów, z których wynika, że prawo użytkowania wieczystego może być przekształcone w prawo własności m.in. na rzecz następców prawnych osób, które uzyskały je na podstawie art. 7 przywołanego dekretu, również wtedy, gdy nastąpiło to po dniu 13 października 2005 r., co jest pewnym odstępstwem od ogólnej reguły tego aktu prawnego. W związku z tym organ podkreślił, że kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest ustalenie czy odwołujący się są w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następcami prawnymi osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. W sprawie bezsporne jest, że przymiot ten wywodzą oni z czynności prawnej, tj. umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2008 r., mocą której A. B. i A. W. sprzedali im prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Przez użyte w powołanym wyżej przepisie pojęcie "następca prawny" rozumieć należy natomiast wyłącznie osoby, które uzyskały prawo w drodze sukcesji uniwersalnej (dziedziczenia), nie zaś osoby, które nabyły to prawo w drodze sukcesji syngularnej, tj. na podstawie umowy cywilnoprawnej o sprzedaży prawa. W związku z powyższym, skoro skarżących nie można zakwalifikować jako następców prawnych osób, którym przyznano prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r., to nie przysługuje im roszczenie o przekształcenie nabytego w drodze czynności prawnej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. S. i W. S.. W obszernym uzasadnieniu skargi opisali oni przebieg postępowania przed organami administracji publicznej podnosząc w szczególności, że nabywając nieruchomość w drodze aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2008 r. byli przekonani, iż są następcami prawnymi osób, które ją sprzedawały, a tym samym, że będą mieli możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem skarżących organ dokonał błędnej wykładni art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., gdy brak jest ich zdaniem podstaw do ograniczenia kręgu następców prawnych użytkowników wieczystych, którym może służyć przedmiotowe prawo.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, mimo błędnego uzasadnienia, są zgodne z prawem. Podkreślił, iż możliwość przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności co do zasady przysługuje tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., czyli w dniu 13 października 2005 r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo opisanych w art. 1 ust. 3 tej ustawy. Wyjątki od tej reguły przewiduje art. 1 ust. 4, przyznający to uprawnienie osobom, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały po tej dacie. Poprzednicy skarżących nabyli prawo użytkowania wieczystego na podstawie przepisów wspomnianego dekretu po dniu 13 października 2005 r. i zbyli je skarżącym w dniu 22 grudnia 2008 r. Zdaniem Sądu I instancji skarżącym nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości, ponieważ nie spełniają oni warunków określonych w art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 cytowanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nie mogą również skorzystać z regulacji zawartej w art. 1 ust. 3 tej ustawy, gdyż dotyczy on następców prawnych użytkowników wieczystych, którzy uzyskali to prawo w dniu 13 października 2005 r. Rozważania dotyczące pojęcia "następca prawny", o którym mowa w art. 1 ust. 3 powołanej ustawy uznał za zbędne, bo przepis ten, w stanie faktycznym ustalonym w rozpoznawanej sprawie, w ogóle nie może mieć zastosowania. Kwestią zasadniczą było bowiem ustalenie czy w sprawie spełnione są przesłanki z art. 1 ust. 4 w związku z art. 1 ust. 1a pkt 2 powołanej ustawy. Uchybienie powyższe nie jest jednakże w ocenie Sądu uchybieniem, które miało wpływ na wynik sprawy. Odmawiając zatem przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości organy obu instancji nie naruszyły prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. S. i W. S.. Zaskarżając go w całości zarzucili mu:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 3 i ust. 4 w związku z ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego wprawo własności nieruchomości

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w razie uwzględnienia zarzutu co do prawa materialnego - uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżących A. i W. S. zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej jej autorka wskazała, iż zarówno nabycie "dekretowe", jak i nabycie pochodne prawa użytkowania wieczystego przez skarżących miały miejsce po dniu 13 października 2005 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 1 ust. 4 omawianej ustawy zawiera odstępstwo od zawartej w ust. 1a zasady legitymizowania się przez wnioskodawców prawem użytkowania wieczystego na dzień 13 października 2005 r. Przepis ten bowiem stanowi, że także po dniu 13 października 2005 r. określone osoby będą mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odmawiając skarżącym prawa do skutecznego żądania przekształcenia nabytego przez nich prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął wykładnię przepisu art. 1 ust. 4 ustawy zawężającą w sposób nieuzasadniony przywilej złożenia wniosku dekretowego po dniu 13 października 2005 r. tylko do nabywców pierwotnych prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości dekretowej. Sąd nie wziął pod uwagę, że wcześniej (w ust. 3) ustawodawca ustanowił generalną zasadę, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą również wystąpić następcy prawni osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Błędna wykładnia art. 1 ust. 4 ustawy polega na tym, że w sposób nieuprawniony (poprzez zawężenie w drodze wykładni zakresu podmiotowego przepisu ust. 4 ustawy) wyłączona z działania art. 1 ust. 4 została część osób będących następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1a pkt 2. Z drugiej strony, w uchwale z dnia 29 kwietnia 1985 r., III AZP 11/84, składu siedmiu sędziów Sąd Najwyższy wyjaśnił zasadę następstwa prawnego praw majątkowych do nieruchomości (nabycie pierwotne, nabycie pochodne) nie znajdując podstaw do zróżnicowania uprawnień pomiędzy nabywcą pierwotnym, a nabywcą pochodnym w sferze praw i obowiązków wynikających z nabycia tych praw. Tę regułę uwzględnił ustawodawca w art. 1 ust. 3 omawianej ustawy, obejmując prawem do przekształcenia na zasadzie określonej w art. 1 ust. 1a pkt 2 także następców prawnych, czyli nabywców pochodnych nieruchomości warszawskich. Z powyższego wynika, że prawidłowo zastosowana wykładnia systemowa art. 1 ust.3 i ust. 4 w związku z ust. 1a pkt 2 tej ustawy prowadzi do konkluzji, iż prawo do skutecznego żądania przekształcenia użytkowania wieczystego posiadają także osoby, które prawo użytkowania wieczystego nabyły w sposób pochodny (następcy prawni) po dniu 13 października 2005 r. od osób, którym prawo to przyznane zostało na zasadzie przepisu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy po 13 października 2005 r. Uzasadniając zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej jej autorka podniosła, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia, co legło u podstaw zaprezentowanego przez Sąd I instancji rozumienia omawianych przepisów. Sąd ten uchybił więc wymogom zawartym w art. 141 § 4 P.p.s.a., co nadaje zaskarżonemu wyrokowi charakter rozstrzygnięcia arbitralnego, a tym samym uzasadnia zarzut naruszenia prawa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez W. S., z uwagi na to, że nie wystąpił on przed jej wniesieniem z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionej podstawie naruszenia prawa materialnego. Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zarzucono m.in. naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie orzeczenia. Podstawa ta wymagała rozważenia w pierwszej kolejności, gdyż zarzuty dotyczące uzasadnienia zaskarżonego wyroku doprowadzić mogły do konkluzji o braku rozpoznania istoty sprawy, a w konsekwencji do uchylenia się tego orzeczenia spod kontroli instancyjnej. Okazały się one jednak nietrafne. Sąd meriti bowiem ocenił wszystkie okoliczności sprawy i dał temu wyraz w motywach zaskarżonego wyroku. Wskazał bowiem dlaczego mające zastosowanie w sprawie przepisy tak wyłożył i jaki to odniosło skutek dla sprawy. Wszystkie elementy wymagane tym przepisem zostały wyczerpane. Skarżąca kasacyjnie zdaje się w ramach tej podstawy kwestionować merytoryczną stronę zaskarżonego rozstrzygnięcia, podczas gdy kwestia ta nie może być roztrząsana w tym trybie.

Zasadne natomiast okazały się zarzuty zaprezentowane w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego. Istotnie bowiem Sąd meriti dokonał błędnej wykładni przepisów art. 1 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przepisy tej ustawy wprowadzają jako zasadę uprawnienie do żądania przekształcenia wspomnianego prawa służące osobom fizycznym i prawnym będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości (art. 1 ust. 1). Uszczegółowienie tej reguły dotyczy osób fizycznych, będących w tym dniu użytkownikami wieczystymi nieruchomości: uzyskanych w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. (art. 1 ust. 1a pkt 1) oraz uzyskanych na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (art. 1 ust. 1a pkt 2). Nieistotne dla niniejszej sprawy jest rozszerzenie tego uprawnienia zawarte w art. 1 ust. 2 oraz wyłączenia uregulowane w art. 1 ust. 1b, dlatego zostaną pominięte w obecnych rozważaniach. Przepisy art. 1 ust. 3 i 4 tej ustawy wprowadziły nadto odpowiednio możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przez osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, 1a i 2, nadto postanowiły, że przepisy art. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po 13 października 2005 r.

Z uwagi na fakt, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętej żądaniem przekształcenia rozpoznawanym w niniejszej sprawie powstało na podstawie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r., istotnymi przede wszystkim są przepisy dotyczące tego sposobu nabycia. Pozwalają one na domaganie się przekształcenia prawa na mocy powołanych przepisów przez użytkowników wieczystych, który bądź byli nimi w dniu 13 października 2005 r. (art. 1 ust. 1a pkt 2), bądź po tej dacie (art. 1 ust. 4). Zatem dla tych osób ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego. Jest to zapewne uzasadnione m. in. praktyką orzekania w tych sprawach, bowiem wnioski dekretowe nadal są niezałatwione. Przeto wynika z tej regulacji wola ustawodawcy zapewnienia tym osobom możliwości odzyskania prawa własności gruntu, którego zostali pozbawieni, a nie mogą go obecnie otrzymać na podstawie tego dekretu, który przewiduje wyłącznie możliwość uzyskania użytkowania wieczystego gruntu. Jest to zresztą konsekwencją intencji odchodzenia od tej formy prawa do nieruchomości, będącego prawem pośrednim pomiędzy prawem własności a ograniczonymi prawami rzeczowymi. Te okoliczności nie mogą jednak przemawiać za przyjęciem ograniczenia owego uprawnienia w razie przeniesienia własności prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza wówczas, gdy konkluzja taka byłaby sprzeczna z brzmieniem właściwych przepisów prawa. Ponieważ skarżąca kasacyjnie (wraz z mężem) nabyła prawo użytkowania wieczystego w sposób pochodny, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy dotyczące następców prawnych tych użytkowników wieczystych. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd, wedle którego użyte w przywołanych przepisach pojęcie "następca prawny" nie zawiera żadnego innego dodatkowego określenia, wyznacznika ani ograniczenia, stąd należy przyjąć, że następcą prawnym jest każdy podmiot, który nabył prawo od poprzednika w sposób legalny, bez względu na charakter tytułu. Przeto dywagacje w materii syngularnego czy uniwersalnego następstwa są dla wyniku sprawy zbędne. W tym zakresie należy w pełni podzielić stanowisko przedstawione w ostatnim fragmencie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1687/07, publ. w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zawężenie znaczenia pojęcia następców prawnych w rozumieniu tego przepisu wyłącznie do pewnego tylko kręgu nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego; nie pozwala na to ani literalne odczytanie przepisu ani żadna z metod wykładni prawa, brak bowiem ku temu jakichkolwiek wskazań. Dlatego obecny skład tego Sądu nie przenosi na grunt niniejszej sprawy dalszego stanowiska wyrażonego w przywołanym orzeczeniu, jak też w innych, w tym przykładowo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 128/10, publ. jw.) co do możliwości żądania przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności li tylko przez następcę uniwersalnego. Po pierwsze sformułowane ono zostało w odniesieniu do innych przepisów, bo odpowiednio: przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) oraz przepisu art. 5 pkt 1 cytowanej tu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a zatem w innych stanach faktycznych i prawnych, po wtóre nie dostrzega Sąd podstaw w wykładni celowościowej do jego zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. Interpretacja łączna przepisów art. 1 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. prowadzi do konkluzji, iż obejmują one swą regulacją wszystkich następców prawnych każdego użytkownika wieczystego, który uzyskał to prawo na podstawie art. 7 powołanego wcześniej dekretu z dnia 26 października 1945 r., bez względu na datę jego uzyskania (nie wcześniej jednak niż przed dniem 13 października 2005 r.), przy czym z uwagi na stan tej sprawy można wypowiadać się tylko o następstwie prawnym powstałym po tej dacie. Następcy prawni użytkownika wieczystego dysponującego prawem tym w dniu 13 października 2005 r. w oczywisty sposób są uprawnieni do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem, bo jednoznacznie wskazuje na to brzmienie przepisu art. 1 ust. 3 omawianej ustawy. Wykładnia gramatyczna jest tu wystarczająca. Natomiast jak chodzi o następców prawnych użytkowników wieczystych, którym to prawo nie przysługiwało w tej dacie, a uzyskali je później, jak w niniejszej sprawie, to ich uprawnienie nie wynika jednoznacznie z tej normy, ani z normy zawartej w przepisie art. 1 ust. 4 tej ustawy. Ten ostatni przepis wprost reguluje tylko uprawnienie dla nabywców pierwotnych (dekretowych). Skoro jednak we wcześniejszym przepisie przyznano je następcom prawnym wieczystych użytkowników, którzy na podstawie dekretu nabyli prawo przed dniem 13 października 2005 r., to nie ma żadnych racjonalnych powodów dla odmowy przyznania tego prawa następcom użytkowników wieczystych dekretowych, którzy uzyskali to prawo po tej dacie. Byłoby to niczym nieuzasadnione zawężenie kręgu uprawnionych, niegodne z zasadą równości, celem ustawy, bo skoro uprawnienie to przysługuje wszystkim wieczystym użytkownikom dekretowym, to winno służyć i wszystkim ich następcom prawnym. Podstawę do takiej wykładni i konstatacji daje też przepis art. 1 ust. 3 ustawy, który można interpretować jako obejmujący wszelkich następców prawnych wszystkich użytkowników wieczystych dekretowych. Pod pojęciem użytkowników wieczystych tej kategorii, do jakich odnosi się ów przepis, można rozumieć nie tylko wymienionych w art. 1 ust. 1a pkt 2, ale też tych, którzy zostali wskazani w art. 1 ust. 4 tej ustawy. Bez znaczenia jest okoliczność niewykazania nabycia przez skarżącą kasacyjnie w drodze umowy sprzedaży również przedmiotowego roszczenia. Nie jest to wszak konieczne, skoro prawo przekształcenia służy wieczystym użytkownikom dekretowym bez względu na datę powstania tego prawa (byle przed 13 października 2005 r.), a prawo to istniało w dacie zawarcia umowy przeniesienia prawa z dnia [...] grudnia 2008 r., bo ustawa obowiązuje od 13 października 2005r. Okoliczności zawarcia umowy nie wykluczają woli przeniesienia i tego prawa.

Naruszenie prawa materialnego pozwoliło Sądowi Kasacyjnemu na rozpoznanie skargi po uchyleniu wyroku. Z przedstawionych przyczyn zapadłe w sprawie decyzje okazały się chybione, toteż podlegały uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a.

Rzeczą właściwego organu będzie więc rozpatrzenie żądania skarżących zgodnie z obowiązującymi przepisami, po ustaleniu stosownych przesłanek prawnych i wydanie odpowiedniej do tego decyzji.

Co mając na uwadze, na zasadzie art. 188 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało o przepis art. 203 pkt 1 i art. 200 w związku z art. 193 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1249 ze zm.). Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą skarbową (454 zł).