Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1766/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd na drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1766/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania W. K. (dale: skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 5.000zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 10 grudnia 2013r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] Oddziału Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu członowego, składającego się z ciągnika samochodowego marki MERCEDES-BENZ, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki ASCA, nr rejestracyjny [...], należącego do przewoźnika W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. W. K. Podczas kontroli dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz masy całkowitej ww. pojazdu, w wyniku czego stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowej oraz dopuszczalnych wymiarów zewnętrznych, tj. długości i szerokości pojazdu. Powyższe przekroczenia zakwalifikowały kontrolowany pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii IV. Jednocześnie ustalono, że kontrolowanym pojazdem członowym przewożony jest ładunek podzielny w postaci: kombajnu zbożowego 1 szt., wózka do kombajnu 1 szt., sieczkarni 1 szt., rozrzutnika plew 1 szt., kół do kombajnu 4 szt., pompy hydraulicznej 1 szt., przesiewacza zbożowego 1 szt., przesiewacza plew 1 szt., przekładni skrzyni biegów 2 szt. oraz wału z trybami 1 szt.

W związku z tym, że wykonujący transport nie posiadał wymaganego zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdem nienormatywnym, a ponadto kontrolowanym pojazdem nienormatywnym wymagającym zezwolenia kategorii IV przewoził towar podzielny (składający się z 14 odrębnych towarów), co zgodnie z przepisem art. 140ab ust. 2, w związku z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - dalej: Prawo o ruchu drogowym) jest zabronione i podlega karze pieniężnej jak za przejazd bez zezwolenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Następnie w dniu [...] września 2014r. organ I instancji wydał decyzję

w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000zł, która została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej.

Na powyższą decyzję organu II instancji W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia

9 września 2015r. (sygn. akt II SA/Rz 307/15) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego strony dotyczącego przesłuchania kierowcy kontrolowanego pojazdu. Sąd stwierdził, że należało uwzględnić ww. wniosek dowodowy strony, przeprowadzić dowód z zeznań świadka i dopiero mając zgromadzony pełny materiał dowodowy należało go ocenić zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm. – dalej: k.p.a.).

W ponownym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego, wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w [...], jako najbliższego miejsca zamieszkania świadka, z wnioskiem o jego przesłuchanie. Przesłuchany w dniu 6 maja 2016r., w obecności pełnomocnika strony, G. T. zeznał m.in., że nie został poinformowany jak wjeżdżać na wagę, ani o możliwości powtórnego ważenia. Jego zdaniem waga na przejściu granicznym w M. nie wskazuje faktycznej wagi zestawu, natomiast przy samochodzie ciężarowym Mercedes nr rej. [...] jest urządzenie, które wskazuje nacisk na oś. Wskazał na trudności z zachowaniem wymaganej prędkości 5 km/h i bliżej nie określone sytuacje powtórnego ważenia oraz że wjechał na wagę raz, bez powtórnego najeżdżania, a podczas mierzenia zestawu kazano mu czekać w kabinie. Kierowca stwierdził, że w trakcie pomiarów ustalono szerokość 2,50 m, a naczepa ma 2,55 m, że długość zestawu po rozsunięciu ma 18 m, a przed rozsunięciem o 1,5 mniej, po czym kazano mu szybko opuścić terminal, aby nie blokować przejścia. Wskazał również, że sprawdzenia nacisków osi dokonał po załadunku i wtedy urządzenie nie wskazywało przeważenia, jednak nie ma ono możliwości zapisania ani wydruku wyników. Dodał, że od załadunku do kontroli na przejściu granicznym w M. niczego nie doładowywał. Podał również, że długość zestawu jest stała - nierozsuniętego wynosi 16,50 m, rozsuniętego - 18,00. Wskazał także, że kombajn przewożony był w całości, przy czym zdemontowane były koła i urządzenie tnące.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000zł ustaloną zgodne z art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Od decyzji organu I instancji skarżący złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor Izby Celnej powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2016r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Stosownie zaś do art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Organ II instancji wskazał, że ww. ustawa przewiduje 7 kategorii zezwoleń (I- VII). Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Na mocy art. art. 140aa w ust. 1 i ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje m.in. właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Służby Celnej. Wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określono w art. 140ab ust 1 ustawy. Dodatkowo w art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidziano, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dopuszczalne parametry pojazdów poruszających się po drogach publicznych Rzeczypospolitej Polskiej określone zostały w Prawie o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 305 ze zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów). Natomiast art. 61 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, odnosi się do sytuacji gdy pojazdem przewożony jest ładunek wystający poza płaszczyzny jego obrysu. Z kolei według obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012r. poz. 1061) prowadząca do przejścia granicznego w [...] droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Normy nacisków pozostałych osi pojazdów poruszających się po tej kategorii drogach określa § 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że na podstawie dokonanych w trakcie kontroli granicznej w dniu 10 grudnia 2013r. pomiarów wymiarów zewnętrznych pojazdu członowego, ustalono, że jego długość wraz z wystającym poza tylne obrysy ładunkiem wynosi 1775 cm natomiast długość bez ładunku 1665 cm, szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wystającym poza boczne obrysy wynosi 308 cm, a bez ładunku - 250 cm. Natomiast pomiar nacisków osi przy użyciu automatycznej wagi samochodowej wykazał, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika wynosił 10540 kg i przekroczył nacisk dopuszczalny (10 t) o 540 kg. W/w ustalenia spowodowały zakwalifikowanie pojazdu jako nienormatywnego, wymagającego zezwolenia kategorii IV. Organ II instancji podkreślił, że pomiary nacisków osi pojazdu zostały wykonane przez uprawnione osoby, przy użyciu stacjonarnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu - Tamtron Systems OY (nr fabryczny [...], znak producenta [...], znak typu [...]), która spełniała wymogi techniczne, była sprawna i posiadała ważne świadectwo legalizacji Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z dnia 2 października 2013 r., znak wniosku [...], co oznacza, że zarówno waga, jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia), spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych pomiarów. Do pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu wykorzystano przymiar wstęgowy (nr fabryczny [...], produkcji BMI) posiadający świadectwo legalizacji pierwotnej Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z dnia 6 października 2010r. (znak wniosku [...]).

W związku z kwestionowaniem pomiarów w zakresie długości i szerokości pojazdu członowego bez ładunku, organ celny I instancji dokonał kontrolnego pomiaru pojazdu członowego, który w dniu 15 lipca 2014r. przekraczał granicę państwa bez ładunku i ustalił, że jego długość (przy naczepie nierozsuniętej) wynosi 1650 cm, natomiast szerokość pojazdu wynosi 255 cm. Kontrolne pomiary wykazały, że pomiary wymiarów zewnętrznych kontrolowanego pojazdu z dnia 10 grudnia 2016r., nie zostały wykonane z należytą starannością, co wskazuje na błąd ludzki

i podważa ich wiarygodność.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w przedmiotowej sprawie udowodnione pozostaje przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu, stwierdzone podczas kontroli granicznej w dniu 10 grudnia 2013r., w wyniku prawidłowo przeprowadzonego ważenia wagą automatyczną, a więc nie wymagającą udziału człowieka w procesie ważenia. Waga była sprawna, posiadała aktualne, ważne świadectwo legalizacji, ważenie przebiegało prawidłowo, bez jakichkolwiek zakłóceń, a kierowca pojazdu, został wcześniej pouczony o wymaganych warunkach przejazdu przez panel wagowy i nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń, ani też nie wnioskował o powtórzenie ważenia, które wymagało uzasadnienia. W wyniku tego ważenia organ I instancji ustalił, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika wynosił 10540 kg, co oznacza przekroczenie normy dla drogi po której pojazd się poruszał o 540 kg. W związku z tym, iż nacisk w/w osi nie przekroczył wielkości 11,5 tony, całkowita szerokość pojazdu nie przekroczyła 3,4 m, całkowita długość pojazdy nie przekroczyła 23m, a pozostałe parametry kontrolowanego pojazdu nienormatywnego mieściły się w normie, zgodnie z załącznikiem do Prawa o ruchu drogowym, wymaganym dokumentem uprawniającym do poruszania się tym pojazdem członowym po drodze krajowej nr [...] byłoby zezwolenie kategorii IV.

Organ II instancji wskazał, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pojazdu do zezwolenia kategorii IV miał nacisk osi napędowej ciągnika, który przekroczył wielkość 10 t dopuszczalną dla drogi krajowej nr [...], po której pojazd się poruszał, ale nie przekroczył wielkości 11,5 t. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi zadecydowało o tym, że zezwolenie kategorii III, w które skarżący wyposażył kierowcę, nie było właściwym i nie uprawniało do przewozu tym pojazdem.

W ocenie organu odwoławczego, wykazane niedokładności w pomiarach wymiarów zewnętrznych pojazdu nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż nawet w sytuacji gdyby szerokość i długość pojazdu pozostawały normatywne, to samo przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi powoduje wymóg posiadania zezwolenia kategorii IV, którego strona nie posiadała.

Stwierdzenie podczas kontroli granicznej parametrów kontrolowanego nienormatywnego pojazdu członowego, wskazujące na wymóg posiadania zezwolenia kategorii IV, oznacza, że pojazdem tym dozwolony był przewóz wyłącznie ładunku niepodzielnego, tj. ładunku, który zgodnie art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym, nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody. Tymczasem strona przewoziła ładunek składający się z czternastu oddzielnych towarów: kombajnu zbożowego 1 szt., wózka do kombajnu 1 szt., sieczkarni 1 szt., rozrzutnika plew 1 szt., kół do kombajnu 4 szt., pompy hydraulicznej 1 szt., przesiewacza zbożowego 1 szt., przesiewacza plew1 szt., przekładni skrzyni biegów 2 szt. oraz wału z trybami 1 szt., który z pewnością nie spełniał kryterium ładunku niepodzielnego. Dokonano zatem przewozu z naruszeniem zakazu wynikającego z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, co zgodnie z przepisem art. 140 ab ust 2 tej ustawy skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia. W sprawie istotnym jest zatem udowodniony fakt przewożenia ładunku podzielnego. W tej sytuacji bowiem, niezależnie od tego czy pojazd nienormatywny wymaga zezwolenia kategorii III, IV, V, VI, czy też VII, przewóz jest zabroniony i jako niezgodny z prawem podlega karze pieniężnej jak za brak zezwolenia. W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji skarżący słusznie został obciążony skutkami tego przewozu - karą pieniężną jak za przejazd bez zezwolenia kategorii IV.

Odnosząc się do zeznań kierowcy organ II instancji stwierdził, że o zachowaniu właściwych warunków przejazdu przez panel wagowy świadczy fakt zarejestrowania wyników ważenia, w sytuacji bowiem niezachowania właściwej prędkości przejazdu urządzenie pomiarowe sygnalizowałoby błąd, a pomiar zostałby przerwany

i powtórzony z urzędu. Organ podkreślił, że przed rozpoczęciem kontroli kierowca złożył oświadczenie, które poświadczył własnoręcznym podpisem, że został pouczony o wymaganiach dotyczących przejazdu przez pomost wagi, ze wskazaną prędkością, bez przyspieszeń i hamowań oraz, że przedmiotowy pojazd jest sprawny technicznie i przygotowany do ważenia. W trakcie dokonywania pomiarów nacisków osi przy użyciu automatycznej dynamicznej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, nie miały miejsca nieprawidłowości, które skutkowałyby nieważnością kontroli. Podczas kontroli granicznej kierujący pojazdem G. T. uczestniczył w czynnościach kontrolnych i miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie przeprowadzonego dowodu, wnoszenia uwag oraz składania wyjaśnień, nie skorzystał jednak z przysługujących mu uprawnień.

Organ II instancji wskazał, że odpowiedzialność za przestrzeganie powyższych obowiązków i zakazów podczas przejazdu po drogach publicznych została nałożona przez ustawodawcę na podmioty wykonujące przewozy. Ich też obciążają skutki takiego stanu pojazdu wraz z ładunkiem, który podczas przejazdu po drodze publicznej nie odpowiada normom określonym w obowiązujących przepisach prawa.

Odnosząc się do przedstawionej wraz z odwołaniem opinii Ogólnopolskiego Stowarzyszenia przewoźników Transportu Nienormatywnego, krytyczna w stosunku do obowiązujących przepisów prawa w zakresie przewozów nienormatywnych, nie może być dla organów celnych podstawą do odstąpienia od stosowania i egzekwowania tego prawa.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej, w sprawie nie wystąpiły określone w art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, przesłanki w przypadku których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. W szczególności zaś strona nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, tj. uczyniła wszystko, czego można rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niej okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie to skarżący ponosi odpowiedzialność administracyjną za czynności i zaniedbania osoby wykonującej w jego imieniu przewóz drogowy i na nim ciążył obowiązek dopilnowania aby pojazd odpowiadał wymaganym przez przepisy normom.

Zdaniem organ II instancji, postępowanie organu celnego I instancji prowadzone było w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego, wszystkie czynności podejmowane były na podstawie konkretnie wskazanego przepisu prawa i zmierzały do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Stronie natomiast zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustalił stan faktyczny i podjął prawidłową decyzję.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten naruszył:

1) art. 7, art. 77 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności na skutek wydania rozstrzygnięcia nieuwzględniającego stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9.09.2015r. II SA/Rz 307/15, brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i prawne,

2) art. 80 k.p.a. przez częściowe oparcie ustaleń faktycznych na podstawie protokołu z dnia 10.12.2013r., tj. w zakresie przekroczenia o 540 kg dopuszczalnego nacisku osi napędowej, mimo, że organ II instancji nie dal wiary temu protokołowi odmówił mu wiarygodności w zakresie wiarygodności wyników pomiaru wymiarów zewnętrznych, który to protokół zawierał nieprawidłowości w pomiarze pojazdu, co same organy potwierdziły protokołem z dnia 15.07.2014r. sporządzonym po upływie 7 m-cy od kontroli

z dnia 10.12.2013r., nierzetelność tego protokołu stwierdził WSA

w Rzeszowie w wyroku z dnia 9.09.2015r., II SA/Rz 307/15 oraz świadek, który był bezpośrednim uczestnikiem kontroli przeprowadzonej w dniu 10.12.2013r.,

3) art. 80 k.p.a. przez dokonanie oceny dowodów, która ma charakter dowolny,

a nie swobodny, gdyż organy uznają za udowodnione okoliczności, które są sprzeczne z zeznaniami świadka G. T. będącego bezpośrednim świadkiem kontroli z dnia 10.12.2013r.,

4) art. 80 k.p.a. przez dokonanie oceny dowodów, która ma charakter dowolny,

a nie swobodny, gdyż organy nie dały wiary zeznaniom świadka

G. T. będącego bezpośrednim świadkiem kontroli z dnia 10.12.2013r. mimo braku dowodów przeciwnych i powołując się na gołosłowne twierdzenia, np. że zeznania świadka "pozostają w sprzeczności z praktyką stosowaną od lat na drogowych przejściach granicznych..." albo że świadek nie wyjaśnił, gdzie i kiedy były sytuacje powtórnego ważenia, kiedy waga pojazdu była dobra (gdy nikt go o to nie pytał podczas przesłuchania),

5) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu,

6) art. 75 § 1 k.p.a. przez dokonanie oceny dowodów z zastosowaniem hierarchii ich ważności tj. uznania za lepsze dowody dokumenty, a za gorszy dowód zeznania świadka,

II. prawa materialnego:

1) art. 2 pkt 35b, art. 64 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek przyjęcia, że ładunek przewożony w dniu 10.12.2013 r. był ładunkiem podzielnym,

2) art. 140aa ust.3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym przez jego zastosowanie

w sprawie,

3) art. 140aa ust.4 Prawa o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię

i niezastosowanie w sprawie,

4) art. 140aa ust.3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie w sprawie,

5) art. 140ab ust. 1 pkt 2, art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie skutkujące nałożeniem na stronę kary pieniężnej w wysokości 5000zł,

6) z ostrożności procesowej - art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit.a przez jego niezastosowanie w sprawie i nienałożenie kary 500 zł w sytuacji stwierdzenia przez organ, że doszło do przekroczenia nacisku osi o 5.4%, co skutkowało zawyżeniem nałożonej na stronę kary.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jaki pozostaje do rozstrzygnięcia, jest kwestia, czy pojazd należący do skarżącego jako przewoźnika, który w dniu 10 grudnia 2013r., przekroczył granicę w [...] stanowił pojazd nienormatywny oraz czy przewoził ładunek podzielny, czy też niepodzielny, z tym że ta ostatnia kwestia jest już przesądzona wyrokiem Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 września 2015r. sygn. akt II SA/Rz 307/15, który uznał że przewożony ładunek miał charakter podzielny.

Tym stanowiskiem zawartym w powyższym wyroku, zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. Sąd był związany. Powyższy przepis stanowi, że ochrona prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Powyższy wyrok z dnia 9 września 2015r. jest prawomocny i nie był zaskarżony przez żadną ze stron.

Odnośnie wymiarów zewnętrznych, kontrolowanego pojazdu w dniu 10 grudnia 2013r. organ odwoławczy ostatecznie uznał, że nie zostały wykonane z należytą starannością i przyjął, iż doszło do skutecznego podważenia wiarygodności wyników tych pomiarów.

Definicję ładunku niepodzielnego zawiera art. 2 pkt 35b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 1137 z późn.zm.) zgodnie z którym ładunek niepodzielny – ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.

Zgodnie zaś z art. 2 pkt 35a ustawy pojazd nienormatywny, to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W tej sytuacji słuszne było stanowisko organu odwoławczego, iż bez uwzględnienia wymiarów kontrolowanego pojazdu, z powodów szczegółowo przedstawionych przez organ co do których pojawiły się poważne wątpliwości odnośnie ich rzeczywistych wielkości, pojazd jednakże należało uznać za nienormatywny, gdyż naciski pojedynczej osi napędowej ciągnika wynosił 10540kg, co oznaczało przekroczenie normy dla danej drogi, po której poruszał się pojazd o 540kg.

Według przepisów obowiązujących w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8t (Dz.U. z 2012r., poz. 1061) prowadząca do przejścia granicznego w [...] droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. Normy nacisków pozostałych osi pojazdów poruszających się po tej kategorii drogach określa § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 951 z późn. zm.).

Jednocześnie § 5 ust. 2 tego ostatniego rozporządzenia stanowi, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste.

Stwierdzenie przez organy nacisku pojedynczej osi napędowej, ponad obowiązującą normę, jednak bez przekroczenia wielkości 11,5t kwalifikowało pojazd jako nienormatywny i zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy, wymaganym dokumentem uprawniającym do poruszania się po drodze krajowej nr [...] byłoby zezwolenie kategorii IV (1p. 4).

Pozwolenie powyższe wydawane jest zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy w trybie administracyjnym.

Kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać osobom uprawnionym zezwolenie na prowadzenie pojazdu nienormatywnego stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepisy art. 140aa ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 ustawy.

Jednak w niniejszej sprawie, przekroczony był ładunek podzielny, co skutkowało tym, że w oparciu o zezwolenie kategorii od III do VII brak było możliwości prawnej wykonania przewozu. W takiej sytuacji strona naruszyła treść art. 64 ust. 2 ustawy, który stanowi, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II, które to samo naruszenie powoduje nałożenie kary pieniężnej w oparciu o art. 140ab ust. 2 w wysokości 500zł.

W sprawach dotyczących kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym okolicznością podstawową jest stwierdzenie przekroczenia przez pojazd dopuszczalnych parametrów, w tym przypadku nacisku osi napędowej. Okoliczność ta może być stwierdzona wyłącznie poprzez ważenie pojazdu udokumentowane protokołem kontroli, który jest dokumentem urzędowym. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach wskazuje na znaczenie dowodowe protokołu kontroli, który obrazuje stan trudny do odtworzenia (tak wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2008r. sygn. akt II GSK 89/08, z dnia 3 września 2008r. sygn. akt II GSK 291/08, z dnia 13 maja 2009r. sygn. akt II GSK 810/08).

Pomiary nacisków osi pojazdu wykonane zostały przez uprawnione osoby, przy użyciu stacjonarnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, która spełnia wymogi techniczne, była sprawna i posiadała ważne świadectwo legalizacji.

Zarzut zawarty w skardze, iż kierowca G. T., wielokrotnie przekraczał granicę z tym samym ładunkiem i nie stwierdzono wówczas żadnych nieprawidłowości nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.

G. T. był więc doświadczonym kierowcą w przewozach międzynarodowych, był pouczony o swoich uprawnieniach co wynika z protokołu i oświadczenia. Od niego zależało czy z nich skorzystał, między innymi z faktu powtórnego ważenia. Świadek zeznał, że pojazd był wyposażony w urządzenie do mierzenia nacisku osi, jednakże nie potrafił wskazać jego nazwy, parametrów ani też wskazać utrwalonych wyników pomiarów.

Ponadto na przedsiębiorcy ciążył obowiązek takiego przeszkolenia osoby, której zlecił realizację przewozu, aby znała swoje obowiązki i uprawnienia i mogła skutecznie reprezentować interesy pracodawcy.

Art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym przewiduje wyjątkowe sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte się umarza, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Z uwagi na charakter przewożonego ładunku pkt 2 nie może mieć w sprawie zastosowania.

Skarżący jako przewoźnik był odpowiedzialny uzyskać zezwolenie odpowiedniej kategorii, oraz aby przewożony ładunek spełniał warunek niepodzielności.

Organ celny nie miał podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1500zł określonej przepisem art. 140ab ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż zezwolenia kategorii I i II które upoważnia do przewozu ładunków podzielnych nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Taka sama sytuacja odnosi się do żądania zastosowania przepisu art. 140ab ust. 1 pkt 1 ustawy, przewidującego karę pieniężną w wysokości 500zł za brak zezwolenia kategorii VII. JZ art. 64d ust. 1 ustawy wynika jednocześnie, że zezwolenie kategorii VII może być zastosowane dla pojazdu, który ze względu na wymiary, masę lub naciski osi nie kwalifikuje się do zezwoleń kategorii I-VI.

Mając powyższe na względzie, ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.