Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1311/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]maja 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego B. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1311/20

Uzasadnienie

B.S. (dalej też jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "SKO w W.") z dnia [...] maja 2020 roku znak: [...] stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]sierpnia 1016 r. nr[...].

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym:

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] skierował B.S. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii A, B prawa jazdy.

Skarżący pismem z dnia [...] września 2016 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji skierowane do SKO w W.

SKO w W. postanowieniem z dnia [...] września 2018 roku znak [...]dnia [...] maja 2020 roku znak: [...]stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od ww. decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]sierpnia 1016 r. nr[...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ww. decyzja Prezydenta [...] została odebrana przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2016 r. Natomiast odwołanie zostało złożone w dniu [...] września 2016 r. (data wpływu odwołania od organu I instancji). SKO wskazało, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu 14 dni wskazanego w pouczeniu decyzji, przewidzianego do odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] września 2016 r., natomiast odwołanie złożono w dniu [...] września 2016 r.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B.S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie oczywistej okoliczności, że odwołanie zostało złożone w terminie [...] września 2016 r. poprzez nadanie w polskiej placówce pocztowej, tj. ustawowym terminie do wniesienia odwołania, nie zaś w dniu [...] września 2016 r., tj. w dniu wpływu odwołania do organu I instancji, tak jak zostało wskazane w powyższym postanowieniu

2) art. 132 § 1 k.p.a. poprzez brak doręczenia powyższego postanowienia na adres wskazany w odwołaniu jako adres korespondencyjny.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że przedmiotowe odwołanie zostało przez niego nadane w dniu [...] września 2016 r. w polskiej placówce pocztowej. Zdaniem skarżącego data wpływu odwołania do organu I instancji nie powinna być brana pod uwagę, bowiem zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin wniesienia odwołania uznaje się za zachowany, jeżeli przed jego upływem zostało ono nadane w polskiej placówce pocztowej operatora, co miało miejsce w niniejszej sprawie. (tj. data stempla pocztowego na potwierdzeniu nadania załączonego do skargi wskazuje na [...] sierpnia 2016 r.).

Do skargi załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza kopie:

- potwierdzenia nadania przesyłki nr[...],

- potwierdzenie odbioru przesyłki nr[...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. SKO wskazało, że w aktach sprawy organu I instancji brak jest dowodów wskazujących, że pismo opatrzone datą [...] września 2016 r. zatytułowane "Odwołanie od decyzji", na którym widnieje naklejka z datą wpływu [...] września 2016 r. zostało złożone do organu I instancji za pośrednictwem poczty. W aktach brak jest bowiem koperty, w której to pismo miało być złożone do organu. Brak jest również informacji, w jaki sposób pismo to wpłynęło do organu – bezpośrednio czy za pośrednictwem poczty.

Odnosząc się do załączonych do skargi kopii potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki nr[...], organ wskazał, że niemożliwym jest jednoznaczne stwierdzenie, iż są to potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki dotyczącej odwołania od decyzji Prezydenta [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...].

W przesłanym drogą elektronicznie piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący wskazał, że w celu wyjaśnienia wątpliwości co do prawidłowości wniesienia odwołania za pośrednictwem poczty, wystąpił do Poczty Polskiej S.A. oraz do Prezydenta [...]w tej kwestii. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. przedstawiciel Prezydenta [...]wyjaśnił, że odwołanie zostało odebrane w dniu [...] września 2016 r. bezpośrednio w Delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...]w Dziale Rejestracji Pojazdów i Wydawania Uprawnień, który wtedy znajdowała się w W. przy ul.[...]. Dołączył kopię tego pisma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2020 roku, znak:[...], którym organ ten, na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 k.p.a.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2020 r. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z powyższego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. tj. czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania podjęte przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 – dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podnieść również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu rozpoznającego odwołanie.

Podkreślenia jednakże wymaga, że wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a. kończącego postępowanie w sprawie winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/11 LEX nr 1121796), prawidłowego ustalenia datę wniesienia przez stronę odwołania (vide: wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt 1700/19, LEX nr 3056217) jak też ustaleniami co do tego, czy strona skarżąca przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1683/05 LEX nr 220055.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydenta [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]została doręczona skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2016 r. Prawidłowo organy ustaliły, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] września 2016 r. Sporna jest natomiast data jak i sposób wniesienia omawianego odwołania przez skarżącego.

W świetle art. 57 § 5 k.p.a. termin złożenia pisma (odwołania) uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

W niniejszej sprawie w aktach sprawy na piśmie skarżącego z dnia [...] września 2016 r. widnieje naklejka z kodem kreskowym oraz treścią "2016-09-[...]", "[...]",[....]", "[...]". W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że odwołanie zostało złożone w dniu [...] września 2016 r. (data wpływu odwołania od organu I instancji). Podkreślić należy, że data wpływu odwołania do organu I instancji w świetle treści art. 57 § 5 k.p.a. jest bez znaczenia dla ustalenia terminowości wniesienia odwołania do organu I instancji. SKO niejako sugeruje, że omawiane odwołanie zostało złożone osobiście, gdyż w aktach sprawy brak jest koperty, w której to odwołanie zostało złożone. Jednakże w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, że odwołanie skarżący złożył osobiście, co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę.

Podkreślić także należy, że odwołanie zostało skierowane – zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji I instancji - do Prezydenta[...], Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...]w Dziale Rejestracji Pojazdów i Wydawania Uprawnień, [...]w W.Wpływ odwołania do tej jednostki w dniu [...] września 2016 r. potwierdza znajdujące się w aktach sądowych sprawy pismo z dnia [...] sierpnia 2020 r. Naczelnika Wydziału Ewidencji Ludności i rejestracji Pojazdów właściwego dla Dzielnicy [...] w Biurze Administracji i Spraw Obywatelskich. Ponadto skarżący załączył do skargi potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza kopie potwierdzenia nadania o odbioru przesyłki nr[...] , z których wynikało, że przesyłka ta została skierowana przez skarżącego ww. jednostki w dniu [...] września 2016 r. i odebrana w tej jednostce w dniu [...]września 2016 r. Powyższa zbieżność dat nie znalazła uznania organu, który w odpowiedzi na skargę wskazał, iż niemożliwym jest jednoznaczne stwierdzenie, iż są to potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki dotyczącej odwołania od decyzji Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Zdaniem Sądu uszło uwagi SKO, że w formularzu potwierdzenia nadania przesyłki poleconej brak jest możliwości wpisania przez nadawcę, co jest przedmiotem przesyłki. Przyjmując stanowisko SKO, strony postępowań administracyjnych nie miałyby żadnej możliwości przeprowadzania kontrdowodów w sytuacjach takich jak ta, gdy organ wskazuje na brak koperty, w której zostało przesłane odwołanie. Sąd jest przeciwnego zdania.

Podkreślić należy, że w myśl art. 81a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Konieczną przesłanką do zastosowania tego przepisu jest to, aby w prowadzonym postępowaniu istniały wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które nie dają się usunąć. W ocenie Sądu, w ślad za poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądowym należy stwierdzić, że przez rozstrzygnięcie wątpliwości w rozumieniu art. 81a § 1 k.p.a. należy rozumieć wybór takiego sposobu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Przepis ten ma zastosowanie tylko w razie wystąpienia wątpliwości, których nie dało się usunąć po przeprowadzeniu wnikliwego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Jeśli brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, organ winien rozważyć zastosowanie omawianego przepisu.

Zdaniem Sądu, skoro w aktach znajdowało się pismo skarżącego datowane na dzień [...] września 2016 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji, a które jest odwołaniem od decyzji tego organu, rzeczą organu odwoławczego było jednoznaczne i wiążące wyjaśnienie - z uwagi na treść powyższych przepisów - czy odwołanie to skarżący złożył osobiście czy drogą pocztową oraz jaka była data wniesienia odwołania. W przypadku wniesienia odwołania za pośrednictwem poczty ewentualne niezachowanie przez organ koperty z datownikiem nie powinno nieść negatywnych konsekwencji dla skarżącego.

Skoro organ odwoławczy nie wyjaśnił tej kwestii poprzestając jedynie na uznaniu, że odwołanie skarżącego wpłynęło do organu w dniu [...] września 2016 r., naruszył przepisy postępowania - art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także art. 8 § 1 k.p.a., który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Bez wyjaśnienia kwestii daty wniesienia przez skarżącego odwołania sporządzonego w dniu [...] września 2016 r., uznanie na podstawie art. 134 k.p.a. przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, było co najmniej przedwczesne.

W tej sytuacji Sąd stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 210 § 2 powołanej ustawy.