Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 74/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.2 ust.1 pkt 2, art. 13, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt. 6 lit. a i b
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz 128
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - tekst jedn.
article: art.104, art.138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1, art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 2 ust 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 71 ust 1 i 2, art. 72
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 174 pkt 1, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Izabella Kulig -Maciszewska, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska,, Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1396/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1396/06, oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych:

Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Starosta Powiatu M., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj.: Dz.U. z 1975 r., nr 25, poz. 128 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o uznaniu A. K. z dniem [...] kwietnia 2000 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] kwietnia 2000 r., w wysokości 335,50 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ podał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż A. K. w dniu rejestracji spełniała ustawowe warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Starosta Powiatu M., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj.: Dz.U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2003 r. wobec podjęcia przez skarżącą zatrudnienia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Starosta Powiatu M., na podstawie art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o uznaniu pani A. K. z dniem 4 listopada 2005 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 12 listopada 2005 r., w wysokości 417,60 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji podał, że z przestawionych dokumentów wynika, iż ww. w dniu rejestracji spełniała warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Starosta Powiatu M., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie dotyczące utraty statusu osoby bezrobotnej przez A. K. od dnia [...] lutego 2003 r., zakończone decyzją Starosty Powiatu M. z dnia [...] lutego 2003 r. oraz uznania za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2005 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] listopada 2005 r., zakończonej decyzją Starosty Powiatu M. z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. A. K. dostarczyła do Powiatowego Urzędu Pracy zaświadczenie z dnia [...] maja 2001 r. z Urzędu Gminy w S. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz zaświadczenie z dnia [...] lutego 2006 r. z Urzędu Gminy w S. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] sierpnia 2001 r. Powyższy fakt stanowi nowe okoliczności istotne dla sprawy, dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] lutego 2003 r. i przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] listopada 2005 r., co na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2006 r., nr 1E.5100/233/AB/06, Starosta Powiatu M., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 104 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. uchylił:

- decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...], znak [...] nr [...], dotyczącą utraty przez A. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]lutego 2003 r.;

- decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...], znak [...] nr [...], dotyczącej uznania A. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2005 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] listopada 2005 r. oraz orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]sierpnia 2001 r. oraz o odmowie uznania za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. K. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, z tytułu pozostawania bez pracy od dnia [...] kwietnia 2000 r. Dnia [...] lutego 2003 r. utraciła status osoby bezrobotnej w związku z podjęciem zatrudnienia. Dnia [...] listopada 2005 r. została ponownie zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, z tytułu pozostawania bez pracy od dnia [...] listopada 2005 r. W dniu [...] kwietnia 2006 r. dostarczyła do urzędu zaświadczenie z dnia [...] maja 2001 r. z Urzędu Gminy w S. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wskazujące datę rozpoczęcia działalności gospodarczej [...] sierpnia 2001 r., ponadto dołączyła zaświadczenie z dnia [...] lutego 2006 r. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dotyczące zmiany przedmiotu przedsiębiorstwa. Bez zmiany pozostała data rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba, która między innymi nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, do dnia wyrejestrowania tej działalności.

Pismem z dnia [...] maja 2006 r. A. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wyjaśniła, że w 2001 r. ubiegała się o udzielenie pożyczki z PUP na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Wówczas poinformowano ją, że warunkiem uzyskania takiej pożyczki jest wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Pożyczka nie została jej udzielona, wobec czego nie podjęła działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą podjęła dopiero w dniu [...] lutego 2006 r.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Starosty Powiatu M. z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który definiuje bezrobotnego, jako osobę o której mowa wart. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-d, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej i nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia rolników. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego który nie spełnia warunków o których mowa wart. 2 ust. 1 pkt 2. A. K. w dniu [...] maja 2001 r. dokonała wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, że od dnia [...] sierpnia 2001 r. prowadziła działalność gospodarczą, następnie w dniu [...] lutego 2006 r. dokonała zmiany w przedmiocie prowadzonej działalności gospodarczej, w zakresie przedmiotu przedsiębiorstwa, przy czym data rozpoczęcia działalności nie została zmieniona.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi podkreślała, że wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonała, ponieważ starała się o pożyczkę z PUP. Działalność gospodarczą podjęła dopiero w 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i procesowego. Wskazał, że materialnoprawną przesłanką przyznania statusu bezrobotnego jest art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cytowanej ustawy, bezrobotnym może być osoba, która - oprócz spełnienia innych wymagań określonych przez ustawę - "nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego". Wskazano, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. wiąże ustawową definicję bezrobotnego, zawartą wart. 2 ust. 1 pkt 2 z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednak istotą tej definicji jest założenie, że chodzi o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem gotowości jej podjęcia. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, że osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym samym nie jest podmiotem gospodarczym. Zwrócono uwagę, że zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji powinno zawierać oprócz innych danych, także wskazanie daty rozpoczęcia tej działalności. Ponadto osoba, która uzyskała wpis do ewidencji może zmieniać dane zawarte w zgłoszeniu do ewidencji, a więc także datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże ma obowiązek zgłosić te zmiany organowi ewidencyjnemu. Z powodu treści tych obowiązków wykazanie przez osobę, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie podjęła działalności gospodarczej jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cytowanej ustawy wskazuje, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej musi wykazać nie tylko, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, że wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji.

Jeżeli, z różnych przyczyn, organ zatrudnienia dopiero w późniejszym czasie uzyska dowody - będące podstawą wznowienia postępowania - że określona osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej, do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Osobie takiej należy umożliwić wykazanie, że działalności takiej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała.

Sąd uznał w niniejszej sprawie, że bezsporne jest, że skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i jako datę rozpoczęcia tej działalności podano [...] sierpnia 2001 r. Działalność gospodarcza nie została z ewidencji wykreślona. Wobec poczynionych wyżej ustaleń w ocenie Sądu A. K. nie spełniała przesłanek zawartych wart. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania statusu bezrobotnego.

Zwrócono uwagę, że uchwała SN z dnia 9 września 1993 r. IIIAZP12/93 OSNCP 1994/3/63, na którą powołuje się skarżąca, dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie cytowanej ustawy, a również poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca A. K. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegające na przyjęciu, że o pozbawieniu statusu bezrobotnego decyduje uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pomimo faktycznego jej niepodjęcia tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wywiodła z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że status bezrobotnego łączy się z faktycznym podjęciem (prowadzeniem) działalności gospodarczej, a nie z formalnym wpisem do ewidencji. Podjęcie działalności jest pewnym stanem faktycznym, który nie może być utożsamiany już z samym faktem zgłoszenia tej działalności do ewidencji, i który to wpis ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i świadczy o posiadaniu uprawnień do jej prowadzenia. Zgłoszenie inicjuje określone postępowanie ewidencyjne, które powinno zakończyć się wpisem do ewidencji, co nie jest identyczne z faktycznym rozpoczęciem działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności gospodarczej powodowałoby m.in. konieczność uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz zgłoszenia działalności w organach podatkowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a co skarżąca udowodniła. Dalej wskazano, że podjęcie działalności gospodarczej może oznaczać tylko rzeczywiste jej realizowanie przez zespół czynności faktycznych podjętych dla osiągnięcia tego zamiaru. Wynika to również z czasownikowej formy zwrotu zawartego w art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. f ustawy z 2004 r. Wskazano, iż skarżąca udowodniła fakt niepodjęcia działalności gospodarczej przed organami do spraw zatrudnienia. Przedłożyła deklarację, że nie osiągała przychodów z prowadzenia działalności gospodarczej oraz zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że nie podlegała ubezpieczeniu. Zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej nie musi również oznaczać, wbrew stanowisku Sądu, braku gotowości do podjęcia pracy w ramach stosunku pracy. Brak gotowości do pracy zachodzi przeważnie wtedy, gdy osoba poszukująca pracy faktycznie i prawnie nie byłaby w stanie przyjąć oferty pracy przedstawionej przez organ zatrudnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie miały miejsca okoliczności uzasadniające nieważność postępowania Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Skarżąca kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opierając skargę na określonej w art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawach, tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnią przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Niekwestionowanie przez skarżącą zastosowanych przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, a w konsekwencji przyznanie, że stan faktyczny ustalony został przez organy administracyjne zgodnie z obowiązującą je procedurą zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny winien był orzekać na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji.

Przechodząc do oceny zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Powyższy przepis został zinterpretowany i zastosowany przez Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy.

Kwestionowany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w przedmiotowej sprawie administracyjnej rozstrzygnięć, które zapadły w toku wznowionego postępowania w przedmiocie statusu bezrobotnego i przyznania zasiłku. Ujawniono bowiem nową okoliczność, która miała istotne znaczenie dla sprawy z tego względu, że niezbędną przesłanką do nabycia i posiadania prawa do świadczeń określonych w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest legitymowanie się statusem bezrobotnego, a zatem spełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy. Okoliczność ta dotyczyła wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 1 sierpnia 2001 r. prowadzonej przez skarżącą i jej niewykreślenia.

W myśl powołanego przepisu bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępująca do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony na tle obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj.: Dz.U. z 1996 r., nr 47, poz. 211 ze zm.) przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 5/96, ONSA 1997/2/47), zachowujący aktualność na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdzający, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji.

Jeśli więc, z różnych przyczyn, organ zatrudnienia dopiero w późniejszym czasie uzyska dowody - będące podstawą wznowienia postępowania - że określona osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Osobie tej organy zatrudnienia powinny umożliwić wykazanie, że działalności tej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego.

Oznacza to, iż Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że skarżąca nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skoro nie wykazała faktu wyrejestrowania działalności gospodarczej. Mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą, skarżąca nie mogła uzyskać statusu bezrobotnego nawet w sytuacji niepodjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności.

Podniesione w skardze okoliczności nie mają najmniejszego wpływu na treść i wykładnię 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sformułowanie tego przepisu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania. Omawiany przepis stwarza domniemanie, że osoba wpisana do ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Jest to oczywiście domniemanie wzruszalne. Niemniej jednak warunkiem wstępnym, stwarzającym możliwość jego obalenia jest uprzednie wykreślenie wpisu z ewidencji. Jeżeli zatem w okresie, w którym posiadała status bezrobotnego, a także pobierała zasiłek dla bezrobotnych skarżąca nie dokonała wykreślenia uzyskanego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, to powołany przepis czyni pozbawionymi znaczenia prawnego wszelkie podjęte przez nią próby wykazania, że nie podjęła ona żadnej działalności gospodarczej w okresie, w którym posiadała status bezrobotnego.

Z przytoczonych wyżej względów skargę kasacyjną należało oddalić na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).