Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2635/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 7 września 2007 r. wniesionej przez J. M. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem datowanym na 27 czerwca 2006 r. J. M. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Wnioskodawca wskazał, że zadłużenie powstało z przyczyn od niego niezależnych i do chwili obecnej jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako poszukujący pracy, a przez ostatnie cztery lata pracował jedynie przez cztery miesiące. Podniósł, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów, natomiast jego żona otrzymuje stałą rentę w wysokości [...] zł - małżonkowie utrzymują się przy pomocy rodziny.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Pismem datowanym na 4 września 2006 r. J. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] - dalej: k.p.a., Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał decyzję z [...] sierpnia 2006 r. w mocy.

Na powyższą decyzję J.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 13 kwietnia 2007 r. wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 472/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wada kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż została wydana przez organ nieuprawniony. Dodatkowo Sąd zauważył, że decyzje ZUS z [...] sierpnia 2006 r. oraz z [...] września 2006 r. podpisane zostały przez tę samą osobę, czyli tego samego pracownika organu, co pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. w części dotyczącej składek na:

- ubezpieczenia społeczne za okres [...] w łącznej kwocie [...] zł,

-ubezpieczenie zdrowotne - za okres [...]. w łącznej kwocie [...] zł,

- Fundusz Pracy za okres [...]. w łącznej kwocie [...] zł,

i w tym zakresie orzekł, iż właściwa kwota zaległości wynosi:

- ubezpieczenie zdrowotne - za [...]. w łącznej kwocie [...]zł,

- Fundusz Pracy- za okres [...]. w łącznej kwocie [...] zł,

W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję Prezes ZUS utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przytoczył m.in. treść art. 28 ust. 2 i ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Następnie organ przedstawił sytuację majątkową i rodzinna skarżącego oraz stwierdził, że ponowna analiza akt sprawy wykazała, że w przypadku J.M. nie zachodzą przesłanki określone w wyżej wskazanych przepisach.

Organ stwierdził, że z przyczyn oczywistych w przypadku wnioskodawcy nie mają zastosowania przesłanki umorzenia zawarte w pkt 1 cyt. artykułu 28 ustawy o s.u.s. Prezes ZUS podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, że płatnik złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, jak również brak jest informacji, iż sąd ogłosił upadłość dłużnika. Organ stwierdził także, że w sytuacji zainteresowanego nie wystąpiła również przesłanka związana z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności(...). Zdaniem organu II instancji nie zachodzi ponadto przesłanka związana z nie zaspokojeniem należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, ze względu na fakt, że takie postępowanie nie było prowadzone u dłużnika.

Prezes ZUS podkreślił, że wysokość zadłużenia na koncie dłużnika z tytułu nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślił również, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do dłużnika, przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., okazało się skuteczne. Organ wskazał, że w dniu [...]r. ww. organ egzekucyjny przekazał łącznie [...] zł na pokrycie nieopłaconych przez dłużnika należności.

Organ stwierdził, że z powyższego wynika, że żadna z przesłanek umorzenia zawartych w art. 28 ust 1 i 2 nie ma zastosowania do wnioskodawcy.

Dalej Prezes ZUS stwierdził, że w przypadku dłużnika, nie występuje możliwość umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust 3a. Zgodnie z ww. artykułem Zakład i analogicznie Prezes Zakładu może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie nie zachodzą ww. przesłanki umorzenia. Sam fakt znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej przez dłużnika nie może wywoływać skutków w zakresie umorzenia należności.

Prezes ZUS podkreślił, że analiza akt sprawy wykazała, że egzekucja prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego okazała się skuteczna, a sam organ egzekucyjny nie umorzył postępowania ze względu na stan majątkowy zobowiązanego lecz prowadził skuteczną egzekucję w wyniku której dłużnik wpłacił w dniu [...]r. kwotę [...] zł zmniejszając tym samym wysokość zobowiązań wobec ZUS do kwoty [...]zł.

W ocenie organu zobowiązany nie może twierdzić, iż jego sytuacja majątkowa jest na tyle ciężka iż opłacenie powyższych należności pozbawi ww. i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Organ wskazał, że przepisy art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. z 2002r., Nr 241, poz.2074 ze zm./ przewidują możliwość umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Prezes ZUS stwierdził, że w sytuacji zobowiązanego przesłanka taka nie zachodzi.

Organ zauważył, że należności z tytułu składek zgodnie z wymogami art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych /teks jednolity Dz. U. z 2007 roku Nr 11, poz. 74 ze zm./ powinny być regulowane we właściwej wysokości i we właściwym czasie. Prezes ZUS podkreślił, że ZUS obowiązany jest do egzekwowania należnych składek od podmiotów zobowiązanych do ich opłacania. Wobec powyższego zobowiązany, prowadząc działalność gospodarczą powinien również opłacać składki wobec ZUS w należnej kwocie, jak i w określonym ustawowo terminie płatności. Fakt, iż tego nie uczynił dotychczas, nie zwalnia go z odpowiedzialności uiszczenia występującej zaległości.

Prezes Zakładu stwierdził, że po przeanalizowaniu całości akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazł uzasadnienia w postaci ważnego interesu wnioskodawcy, który przemawiałby za umorzeniem składek. W niniejszej sprawie trudna sytuacja finansowa, na którą powołuje się dłużnik, nie jest wynikiem ani klęski żywiołowej, ani też żadnego innego nadzwyczajnego zdarzenia, a jedynie konsekwencją ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r. J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący m.in. zwrócił uwagę na to, że kwota [...] zł została niesłusznie ściągnięta oraz że wpłaty dokonał jego syn, który myślał, że pieniądze odzyska po zakończeniu sprawy. Skarżący podkreślił, że w [...] r. zlikwidował prowadzoną działalność gospodarcza, oraz że nie posiadał osobowości prawnej i nie mógł jak twierdzi ZUS ogłosić upadłości.

J. M. wyjaśnił, że działalność przynosiła straty w związku z tym jego płynność finansowa nie pozwalała na terminowe wpłaty do ZUS oraz że nie oznacza to, że uchylał się od płacenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie należy zwrócić uwagę na to, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.

Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Badając prawidłowość decyzji administracyjnych Sąd zwrócił uwagę na to, że zarówno decyzja zaskarżona jak i decyzja wydana w dniu [...] sierpnia 2006 r., zostały podpisane w imieniu uprawnionego organu przez tę samą osobę to jest Dyrektora Z. R. Podkreślić przy tym należy, że Sąd co do zasady, nie kwestionuje prawa określonego pracownika ZUS, w tym Dyrektora Oddziału, posiadającego właściwe upoważnienie - do wydawania decyzji w imieniu Zakładu. Kwestię tę wyjaśnia w wielu swoich orzeczeniach NSA w tym m.in. w wyroku z 14 grudnia 2006 r. sygn. II GSK 264/06. W rozważaniach zawartych w tym wyroku jednoznacznie zaprezentowano pogląd, że kompetencje Prezesa Zakładu wynikają z treści art. 73 u.s.u.s., zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako jednostka organizacyjna stanowiąca całość, jest organem administracji państwowej wykonującym swoje zadania za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych przy czym ustrój, zadania i kompetencje ZUS określają art. 66- 79a u.s.u.s. W związku z treścią wspomnianych przepisów NSA podkreślił, że art. 74 ust.5 u.s.u.s. w zestawieniu z treścią § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, stanowi wystarczającą podstawę prawną do udzielania przez Prezesa ZUS upoważnień pracownikom ZUS, w tym Dyrektorom Oddziałów do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu. Skoro zaś art. 75 ust.5 u.su.s stanowi, że kompetencje organów Zakładu określa statut, tym samym powoduje to, że upoważnienie Dyrektora do działania w imieniu ZUS jako organu pozwala na przyjęcie, że także Dyrektor Oddziału poza Prezesem ZUS działając za organ, ma prawo upoważniać innych pracowników do takiego działania. Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Sąd nie kwestionuje prawa posiadającego stosowne upoważnienie Dyrektora Oddziału ZUS do wydawania decyzji w imieniu Zakładu. Zaznaczyć jednak należy, że z treści art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Unormowanie takie zawiera także art. 180 § 1 wspomnianego Kodeksu stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W art. 83 ust. 4 u.s.u.s. postanowiono, iż od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Należy wskazać, że w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku i zarazem organem działającym za Zakład ( por. wyrok NSA z dnia 15 .11.2006 r. sygn akt II GSK 224/06, z dnia 28.02.2007 r. sygn. akt II GSk 317/06). Zgodnie z art. 3 ust.1 u.su.s m.in. ZUS wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z treścią art. 66.ust.1 u.s.u.s Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. W skład ZUS wchodzi centrala i terenowe jednostki organizacyjne. Zgodnie z art. 72 u.s.u.s organami ZUS są Prezes Zakładu, Zarząd, Rada Nadzorcza. Prezes ZUS a także Dyrektor Oddziału - co wyjaśniono powyżej- ma prawo do udzielania upoważnień do działania za Zakład. Tym niemniej biorąc pod uwagę fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie jest organem monokratycznym, brak jest podstaw ażeby w wyniku ponownego rozpoznawania konkretnej sprawy, co polega na rozpoznaniu jej od początku na zasadach właściwych do rozpoznawania odwołań, decyzję wydawał i podpisywał ten sam pracownik. Stanowisko takie jakkolwiek w odniesieniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA W-wa z dnia 22 lutego 2007r.-ONSAiWSA 2007/3/61, w której stwierdzono, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 zastosowanie ma art. 24 § 1 pkt 5 ustawy k.p.a. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłanką wznowienia postępowania jest wydanie decyzji ostatecznej przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Jak już wskazano wcześniej sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wobec tego wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji ZUS - w imieniu, którego posiadając stosowne upoważnienie, działał określony pracownik ZUS.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja podlega również uchyleniu z uwagi na naruszenie art. 138 §1 k.p.a. Jak wynika z treści art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.), w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r. [Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071]), chyba że ustawa stanowi inaczej. Unormowanie takie zawiera także art. 180 § 1 wspomnianego Kodeksu stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W art. 83 ust. 4 u.s.u.s. postanowiono, iż od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi również art. 127 § 3 k.p.a.

W stosunku do wniosku zastosowanie zatem znajduje między innymi wymóg dochowania 14-dniowego terminu na jego złożenie (art. 129 § 2 k.p.a.), a postępowanie wszczęte tym wnioskiem kończy się rozstrzygnięciem - sposobem załatwienia sprawy - przewidzianym w art. 138 § 1 k.p.a., który to przepis stosuje się wprost (por. wyroki NSA z dnia 17.11.2000 r., sygn. akt I SA 1543/99, LEX nr 57182 i z dnia 27.11.2001 r., sygn. akt I SA 1011/00, LEX nr 81760).

Powyższe oznacza, że organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sprawie niniejszej - wniosku z 4 września 2006 r., obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta, przy zastosowaniu tylko i wyłącznie takich rozstrzygnięć, które zostały przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a. Wskazany przepis zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Według dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a. w przypadku rozstrzygnięć merytorycznych organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1) - gdy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy uznaje w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (§ 1 pkt 2 ab initio) - gdy widzi potrzebę skorygowania wad prawnych decyzji pierwszej instancji, wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, tudzież w toku postępowania nastąpiła zmiana tych okoliczności, mająca wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) w ramach art. 138 § 1 k.p.a. może także uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§ 1 pkt 2 in fine) albo umorzyć postępowanie odwoławcze (§ 1 pkt 3). Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne. Wskazany art. 138 § 1 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów zakończenia odwoławczego postępowania administracyjnego i w tym zakresie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a. narusza przepisy postępowania.

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. stanowi oczywiste i wyraźne zaprzeczenie niebudzących wątpliwości interpretacyjnych w zakresie mającym w sprawie zastosowanie (z uwagi na brzmienie art. 127 § 3 zdanie drugie k.p.a.) przepisów art. 138 § 1 k.p.a. Prezes Zakładu w sentencji powyższej decyzji stwierdził: "W związku z wpływem do Oddziału ZUS w R. Inspektorat w P. w dniu 26 czerwca 2007 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 472/07 stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r. znak [...] i przekazującego wniosek o umorzenie należności w celu ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

I. Uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w części dotyczącej kwot składek w wysokości na:

- Ubezpieczenia społeczne za okres [...] w łącznej kwocie [...] zł,(...)

-Ubezpieczenie zdrowotne - za okres [...]. w łącznej kwocie [...],(...)

- Fundusz Pracy za okres [...]. w łącznej kwocie [...] zł,(...)

i w tym zakresie orzekł, iż właściwa kwota zaległości wynosi:

-Ubezpieczenie zdrowotne - za [...]. w łącznej kwocie [...], (...)

- Fundusz Pracy- za okres [...]. w łącznej kwocie [...] zł,(...)

II. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy."

Przytoczona treść sentencji ww. decyzji jednoznacznie wskazuje, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wprawdzie powołał w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże wbrew temu przepisowi w swoim rozstrzygnięciu nie utrzymał w mocy zaskarżonej decyzji w całości. Wskazane wyżej nie jest również zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem organ II instancji w sentencji zaskarżonej decyzji. w ogóle nie orzekł co do istoty sprawy w części, w której uchylił zaskarżoną decyzję.

Należy zatem stwierdzić, iż zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie stanowi naruszenie art. 138 §1 k.p.a.

Zaskarżona decyzja podpisana została przez pracownika podlegającego wyłączeniu oraz została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a. Uchylenie decyzji nastąpiło więc wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie oznacza, że wniosek skarżącego o umorzenie należności uznano za zasadny bądź niezasadny. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny organu, który winien uwzględnić pogląd Sądu co do naruszenia omówionych powyżej przepisów formalnych. Zakład winien ustalić także, czy stan faktyczny ustalony w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym nie uległ istotnej zmianie tj. wyjaśnić czy w sprawie - już po wydaniu zaskarżonej decyzji - nie wystąpiły okoliczności przewidziane w art. 28 ust. 3 oraz w art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - dające podstawę do rozważenia możliwości umorzenia wnioskowanych przez J. M. należności. Zasady prowadzenia postępowania odwoławczego wymagają przy tym nie tylko dokonania kontroli postępowania organu pierwszej instancji (Zakładu), ale też ustosunkowania się do wszystkich ewentualnie podnoszonych przez stronę okoliczności i zarzutów dotyczących istoty sprawy.

Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.