Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 563/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179, art. 2 pkt 27, art. 181,
journal: Dz.U. 2000 nr 73 poz 852
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 21/10, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1415/09, w sprawie ze skargi D. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania;

Wspomnianym wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa (UKE) z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego i uchylił tę decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] marca 2009 r.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2003 r. Spółka D. wystąpiła do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.), dalej Pt w zw. z § 10-13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19, poz.166) o odroczenie na okres 18 miesięcy wykonania zadań dotyczących współpracy z organami odpowiedzialnymi za obronność, bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo i porządek publiczny, w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 3-5 ww. rozporządzenia. Wniosek spółka uzasadniła m.in. brakiem aktu wykonawczego - rozporządzenia przewidzianego w art. 88 ust. 3 Pt - które miało określić szczegółowe wymagania techniczne dla wykonania tego obowiązku.

Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes UKE, wskazując na zmiany stanu prawnego zaszłe po złożeniu wniosku, wezwał D. do przedstawienia szczegółowego uzasadnienia wniosku o niezależnych od Spółki trudnościach organizacyjnych, technicznych lub finansowych, uniemożliwiających wykonanie zadań wymienionych w art. 179 ust. 3 ustawy. W odpowiedzi D. w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. oświadczyła, że świadczy usługi satelitarnej transmisji danych korzystając z sieci satelitarnej G. sp. z o.o. nie włada bezpośrednio kluczowymi pomieszczeniami i urządzeniami transmisyjnymi, co stanowi trudną do pokonania przeszkodę organizacyjną w aktualnych warunkach.

Mając na uwadze te okoliczności Prezes UKE wydał decyzję w dniu [...] marca 2009 r. w oparciu o art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 3 września 2004 r. Pt., zgodnie z którym do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Pt i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy w dniu 3 września 2004 stosuje się przepisy tej ustawy.

Od decyzji D. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się odroczenia wykonania obowiązku.

Prezes UKE decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji i podzielił przedstawioną w niej argumentację prawną. Organ zaznaczył, że mógłby odroczyć przedsiębiorcy wykonanie obowiązków i zadań, o których mowa w art. 179 ust. 3 ustawy, jednakże po spełnieniu warunków z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 187, poz. 1568).

W ocenie organu, przedsiębiorca nie wykazał niezależnych od niego trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uzasadniających uwzględnienie wniosku. Prezes UKE wskazał na fakt, iż spółka jest współwłaścicielem przedsiębiorcy posiadającego tą infrastrukturę. W związku z tym, zgodnie z art. 179 ust. 7 Pt, okoliczność ta powinna sprzyjać zleceniu zadań i obowiązków podmiotowi posiadającemu pomieszczenia i urządzenia transmisyjne.

Od decyzji D. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do WSA w Warszawie

Sąd I instancji uwzględnił skargę Spółki na tę ostateczną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podkreślił, że ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz. 1800) weszła w życie z dniem 3 września 2004 r. Zatem stosownie do art. 222 ust. 2 ustawy do wniosku o odroczenie wykonania obowiązków z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne miały zastosowanie przepisy tej ustawy łącznie z obowiązującymi pod jej rządami przepisami wykonawczymi. Tymi przepisami wykonawczymi były wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19, poz. 166).

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że Prezes UKE wydał decyzję z naruszeniem prawa, gdyż zastosował w sprawie art. 222 ust. 2 Pt zamiast art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. i w konsekwencji błędnie zastosował również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego wydanego na podstawie ustawy znowelizowanej. Zdaniem Sądu I instancji naruszenie to, w związku z niewłaściwą interpretacją art. 222 ust. 2 Pt, miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem przepisy ustawy z 2000 r. - art. 40 ust. 2 - oraz z 2004 r. - art. 179 ust. 6 - nie są takie same. Podobnie przepisy rozporządzeń wykonawczych - § 10 i § 11 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2003 r. - oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 września 2005 r. - nie regulują tak samo warunków udzielenia odroczenia w sprawie wypełnienia zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Od wyroku Sądu I instancji Prezes UKE wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zarzucił:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800), dalej Pt w zw. z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852) dalej jako sPt, przez przyjęcie, że do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy sPt, gdy tym czasem powinno się stosować przepisy Pt,

b) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 222 ust. 2 Pt przez uchylenie decyzji w wyniku stwierdzonego przez WSA naruszenia przepisów prawa materialnego, gdy tymczasem takie naruszenie w tej sprawie nie zaistniało,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezawarcie w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania przed Prezesem UKE

- art. 152 p.p.s.a. przez wstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy te decyzje nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że obydwie decyzje zostały wydane w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i niezakończonym przed dniem wejścia w życie Pt. Stąd, w tej sytuacji stosuje się przepisy intertemporalne określone w art. 222 ust. 2 Pt. Zdaniem Prezesa UKE, pod pojęciem "tej ustawy": użytym w art. 222 ust. 2 Pt należy rozumieć nową ustawę Prawo telekomunikacyjne a nie, jak uważa WSA, przepisy dawnej ustawy. Przepis art. 222 ust. 2 ustawy Pt stanowi wyjątek od ogólnej zasady określonej w art. 22 ust. 1 ustawy Pt zgodnie z którą, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Pt stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl tego wyjątku od zasady do spraw wszczętych na podstawie przepisów art. 40 ust. 2 sPt i niezakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy nowej ustaw, tj. Pt. Według organu, przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że cel regulacja art. 222 ust. 2 Pt byłaby zbędna, bowiem ta sytuacja mieściłaby się w art. 222 ust. 1 Pt.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ podniósł, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie zawarł w uzasadnieniu orzeczenia wytycznych dla Prezesa UKE co do dalszego postępowania. Wada uzasadnienia wyroku polegająca na pominięciu tego istotnego elementu treści ma charakter istotny i jest brakiem nie podlegającym uzupełnieniu Tym samym czyni kontrolę orzeczenia Sądu I instancji w postępowaniu kasacyjnym iluzoryczną.

Argumentując zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 152 p.p.s.a. organ wskazał na bezcelowość wstrzymania wykonania decyzji w tej sprawie, bowiem uchylone decyzje organu są odmowne, czyli nie przyznają stronie żadnego prawa nie podlegają wykonaniu.

Mając powyższe na uwadze Prezes UKE wniósł o uchylenie zaskarżone wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie ewentualnie o uchyleni zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego: art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800), w zw. z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852), przez przyjęcie, że do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy poprzednio obowiązującej ustawy.

Skarżący w skardze kasacyjnej nie podzielił stanowiska Sądu I instancji i stwierdził, że prawidłowa wykładania art. 222 ust. 2 Pt prowadzi do odmiennego wniosku. Otóż, zdaniem skarżącego, do spraw objętych regulacją art. 40 ust. 2 sPt a nie zakończonych w dniu obowiązywania nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne, czyli w dniu 3 września 2004 r. stosuje się w myśl art. 222 ust. 2 Pt przepisy tej właśnie ustawy.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że art. 222 Pt jest przepisem intertemporalnym (przejściowym) i zawiera regulację co do stosowania starego i nowego prawa telekomunikacyjnego. Przepis art. 222 ust. 1 Pt ustanowił zasadę, że z zastrzeżeniem art. 226, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (3 września 2004 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że z wyłączeniem spraw dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia telekomunikacyjnego, o których mowa w art. 226 Pt, do spraw w toku stosuje się przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2000 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 222 ust. 2 Pt, zgodnie z którym do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt, tj. ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.) stosuje się przepisy tej ustawy. Art. 40 ust. 2 sPt precyzuje obowiązki operatorów telekomunikacyjnych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego, określa zobowiązania wymienionych podmiotów do ponoszenia kosztów związanych z realizacją tych obowiązków, moment początkowy powstania obowiązków oraz możliwość odroczenia terminu ich wykonywania przez Prezesa URTiP na wniosek zainteresowanego operatora. Przypadki ustalenia późniejszego terminu wykonywania obowiązków telekomunikacyjnych oraz sposób ich realizacji określa rozporządzenie wydane, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 40 ust. 3 sPt, przez Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19 poz. 166). Obecnie kwestię tę reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 187, poz. 1568).

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącego odnośnie interpretacji art. 222 ust. 2 Pt. Z treści art. 222 ust. 2 Pt wynika, że do spraw określonych w art. 40 ust. 2 Pt a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne stosuje się przepisy tej ustawy. Przepis art. 222 ust. 2 Pt wprowadza wyjątek od ogólnej zasady stosowania przepisów dotychczasowych dla określonej kategorii spraw będących w toku i ustanawia obowiązek stosowania przepisów nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2004 r. Zatem do spraw dotyczących obowiązków operatorów telekomunikacyjnych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym odnoszących się do odraczania terminów wykonywania wymienionych zadań przez operatorów zastosowanie mają regulacje nowej ustawy, o ile postępowania administracyjne w tych sprawach zostały wszczęte lecz nie zakończone przed datą obowiązywania ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj. przed 3 września 2004 r.). Gdyby zamiarem ustawodawcy było poddanie tego rodzaju spraw reżimowi prawa poprzednio obowiązującego, tj. ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, wówczas nie wprowadzałby odrębnej regulacji w art. 222 ust. 2 ustawy lecz włączyłby te sprawy do grupy spraw, o których mowa w art. 222 ust. 1 ustawy. Zatem zbędne byłoby wtedy wprowadzenie do ustawy oddzielnego przepisu statuującego wyjątek od zasady ogólnej wyrażonej w art. 222 ust. 1 Pt.

Potwierdza to wykładnia językowa art. 222 ust. 2 Pt, w którym ustawodawca przez pojęcie "tej ustawy" odniósł się do ostatnio wspomnianej przedtem ustawy, którą jest "ustawa niniejsza" tj. Pt. Ustawa sPt nie jest bowiem ostatnią ustawą wspomnianą (wymienioną) przed pojęciem "tej ustawy." Pomiędzy pojęciami "niniejszej ustawy" i "tej ustawy" umiejscowionymi bezpośrednio po sobie w tym przepisie zachodzi związek, który trzeba interpretować tak, że "niniejsza ustawa" i "ta ustawa" to ten sam akt prawny, czyli ustawa Prawo telekomunikacyjne z 16 lipca 2004 r. Odczytując treść art. 222 ust. 2 Pt w ten sposób, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do spraw wszczętych w trybie art. 40 ust. 2 sPt stosuje się przepisy nowej ustawy Pt.

Jak wynika z akt sprawy, Spółka D. złożyła wniosek o odroczenie terminu wykonywania zadań na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz obronności i porządku publicznego w dniu [...] marca 2003 r. Sprawa z powyższego wniosku nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Jest to wniosek z art. 40 ust. 2 sPt. Wobec tego postępowanie w sprawie tego wniosku Spółki obejmuje dyspozycję art. 222 ust. 2 Pt i podlegało regulacjom nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne.

W tych okolicznościach NSA stwierdził, że organ - Prezes UKE powinien na podstawie art. 222 ust. 2 Pt z 2004 r. w sprawie niezakończonej przed dniem 3 września 2004 r. a toczącej się w trybie art. 40 ust. 2 sPt z 2000 r. stosować przepisy nowej ustawy z 2004 r. Wyrok Sądu I instancji uchylający decyzję Prezesa UKE z powodu błędnej wykładni art. 222 ust. 2 Pt był zatem wadliwy i został wydany z naruszeniem prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji należy wziąć pod uwagę stan prawny ukształtowany przez przepisy nowej ustawy.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z Komentarzami (por. J. P. Tarno oraz T. Wosia) wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, jeżeli: a) stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważał zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej uznając, że miało tu przede wszystkim miejsce naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje – zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy – nieważnością postępowania.

W tej sytuacji NSA nie miał podstaw do merytorycznego zbadania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i nie dokonał wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania jest jednak zobowiązany do jej ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

Przedmiotem ponownego rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Prezesa z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezesa UKE z dnia [...] marca 2009 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że świadczenie usług przy braku przygotowania do wykonywania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego jest niezgodne z prawem, a więc niedopuszczalne. Organ podkreślił, że okoliczności przedstawiane przez skarżąca związane z charakterem prowadzonej przez nią działalności telekomunikacyjnej nie stanowią niezależnych od niej trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań wynikających z art. 179 § 3 Pt z 2004 r. Organ wskazał także, iż przy okazji rozpoznawania wniosku firmy D. uzyskał od niej informację, że firma ta świadczy usługi satelitarnej transmisji danych korzystając z satelitarnej sieci transmisji danych firmy G. (obecnie T.). Jednym ze wspólników D. jest T. Nie jest zatem zgodne z prawdą oświadczenie T., że jest jedynym użytkownikiem sieci transmisji danych.

Odroczenie jest instrumentem, który służy przesunięciu terminu wykonywania obowiązków, a nie zwolnieniu z ich wykonywania. Nie jest to środek do uzyskania rozstrzygnięcia wskazującego, że przedsiębiorca nie musi wykonywać powyższych obowiązków. Ponadto odroczenie może być zastosowane w sytuacji, gdy przedsiębiorca podjął już pewne działania zmierzające do wykonania obowiązków nałożonych na niego przepisami prawa, a nie w przypadku, gdy uchyla się od ich wykonania.

Prezes UKE uznał, że przyczyny niewykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności podane przez skarżącą we wniosku z dnia [...] marca 2003 r., a także okoliczności wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w obecnym stanie faktycznym i prawnym, nie stanowią niezależnych trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych, uniemożliwiających wykonywanie tych zadań. Nie został zatem spełniony warunek wskazany w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2005 r. i tym samym udzielenie odroczenia, o którym mowa w art. 179 ust. 6 Pt z 2004 r., jest nieuzasadnione.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie i rozpatrzenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony,

2) naruszenie art. 179 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego oraz przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez zawężającą interpretację niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań.

Skarżąca ubiegała się o odroczenie wykonywania obowiązków określonych w art. 179 ust. 3 Pt z 2004 r. ze względu na to, że rodzaj danych przesyłanych do sieci nie uzasadnia wykonywania tych obowiązków, a próba dostosowania systemu telekomunikacyjnego do ich wykonania napotyka na trudne do przezwyciężenia przeszkody. D. w swojej sieci nie przesyła komunikatów i danych, do których miałby zastosowanie art. 179 ust 3 PT z 2004 r.

Prezes UKE nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności dotyczących instalowania systemu, który nie ma przeznaczenia, a musi spełniać szczególne wymagania w zakresie ochrony danych. Organ odmawiając odroczenia wykonania obowiązku naruszył granice uznania administracyjnego. Wykonanie obowiązków określonych w art. 179 ust. 3 Pt z 2004 r. stanowi dla D. trudność finansową - bowiem musi przeznaczyć środki na zakup urządzeń i oprogramowania, trudność techniczną - polegającą na konieczności zbudowania systemu do "legalnego podsłuchu", trudność organizacyjną - polegającą na zaangażowaniu do tego celu pracowników. Prezes UKE nie odniósł się do tych kwestii i tym samym naruszył zasady postępowania administracyjnego.

W obszernej (11 str.) odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Wskazał, że skarżąca nie powołała konkretnych naruszonych przepisów prawa, powtórzył opis przebiegu sprawy i wskazał, że w myśl § 8 ust. 1 Rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. warunkiem udzielenia odroczenia, o którym mowa w art. 179 ust. 6 Pt, jest wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań oraz złożenie wraz z pisemnym wnioskiem o odroczenie terminu wykonania zadań i obowiązków, o których mowa w art. 179 ust. 3 Pt z 2004 r., harmonogramu osiągania przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania zadań. Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział dla Prezesa UKE uprawnienia do zwalniania przedsiębiorców, w części lub całości, z wykonywania obowiązków określonych w dziale VIII ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Takiego uprawnienia nie określono także w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Prezes UKE posiada uprawnienia jedynie do zawieszania, na czas określony, i to pod określonymi warunkami, obowiązku wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podstawowym argumentem skarżącej jest wskazanie na bezcelowy i nieekonomiczny proces spełniania wymogów nałożonych ustawą Pt z 2004 r., a w opinii organu proces ten powinien zostać rozpoczęty przez skarżącą dużo wcześniej niż w dniu wydania zaskarżonej decyzji, gdyż wymagały tego przepisy prawa.

Jak wynika z akt sprawy, Spółka D. złożyła wniosek o odroczenie terminu wykonywania zadań na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz obronności i porządku publicznego w dniu [...] marca 2003 r.- o okres 18 miesięcy. Sprawa z powyższego wniosku nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Jest to wniosek z art. 40 ust. 2 sPt. Wobec tego postępowanie w sprawie tego wniosku Spółki obejmuje – jak wyżej wskazano - dyspozycję art. 222 ust. 2 Pt i podlegało regulacjom nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i uznał, że skarga jest nieuzasadniona.

Podobne stanowisko w praktycznie identycznym stanie faktycznym zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1414/09.

Jak stwierdzono w powołanym wyżej wyroku, zasadą jest, że zgodnie z art. 179 ust. 1 Pt z 2004 r. obowiązki na rzecz obronności spoczywają na wszystkich przedsiębiorcach telekomunikacyjnych z mocy ustawy.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 27 Pt z 2004 r. przedsiębiorcą telekomunikacyjnym jest przedsiębiorca lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, udogodnień towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych.

Zgodnie z art. 179 ust. 5 przedsiębiorcy telekomunikacyjni zapewniają wykonanie zadań i obowiązków na rzecz obronności począwszy od dnia rozpoczęcia działalności telekomunikacyjnej. Zgodnie z art. 179 ust. 6 Pt z 2004 r. Prezes UKE w szczególnie uzasadnionych wypadkach może odroczyć termin wykonywania omawianych zadań i obowiązków.

Wymagania i sposób wykonywania obowiązków oraz warunki, jakie muszą być spełnione dla udzielenia ewentualnego odroczenia i maksymalny termin odroczenia reguluje rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie art. 181 Pt z 2004 r., cytowane wyżej, jako rozporządzenie RM z 13 września 2005 r.

Omawiane rozporządzenie precyzuje przewidzianą ustawą możliwość odroczenia terminu wykonywania obowiązków na rzecz obronności i określa przesłanki odroczenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2005 r., te przesłanki to wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań. Do wniosku powinien być dołączony harmonogram osiągnięcia przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania zadań (§ 8 ust. 1 pkt 2). Wniosek o odroczenie powinien złożyć przedsiębiorca najpóźniej w terminie 14 dni od powstania trudności (§ 8 ust. 2), a maksymalny okres odroczenia wynosi 6 miesięcy (§ 8 ust.4). Niezależnie od wniosku o odroczenie, przedsiębiorca jest zobowiązany do wykonywania zadań na rzecz obronności w zakresie posiadanych możliwości organizacyjnych, technicznych i finansowych (§ 8 ust.3).

Jak wynika z przytoczonych uregulowań, odroczenie terminu wykonywania obowiązków na rzecz obronności jest wyjątkiem od zasady ich wykonywania i jako wyjątek musi być interpretowane ściśle. Odroczenie może być udzielone na krótki czas (6 miesięcy) i tylko w razie wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. Nie ma możliwości całkowitego zwolnienia z wykonywania obowiązków na rzecz obronności.

Rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2005 r. zawiera także wyłączenie przedmiotowe określonych rodzajów działalności spod obciążenia obowiązkiem na rzecz obronności. Zgodnie z § 9 rozporządzenia obowiązkowi wykonywania zadań na rzecz obronności nie podlega wykonywanie działalności telekomunikacyjnej polegającej na: 1) dostarczaniu udogodnień towarzyszących, 2) rozpowszechnianiu lub rozprowadzaniu programów radiofonicznych lub telewizyjnych.

Wobec treści powyższych uregulowań organ powinien ustalić, czy wnioskodawca jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym oraz czy wykazał wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. W ocenie Sądu organ te okoliczności ustalił i przy ich ustalaniu nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a.

Za trafne uznać należy ustalenie, że D. jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym w rozumieniu ustawy, bowiem świadczy usługi telekomunikacyjne (na rzecz totalizatora), jak też dostarcza sieci telekomunikacyjnej (na rzecz G.), zatem podlega obowiązkom z art. 179 ust.1 i 3 Pt z 2004 r.

Rodzaj danych przesyłanych do sieci nie uzasadnia ani zwolnienia D. z wykonywania obowiązków na rzecz obronności ani też odroczenia wykonywania tych obowiązków, bowiem ustawa nie zawiera żadnych szczególnych uregulowań związanych z treścią przesyłanych danych.

Podstawą odroczenia obowiązku, i to jedynie na 6 miesięcy, może być tylko wykazanie istnienia przesłanek z § 8 rozporządzenia, tj. wykazanie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że D. takich okoliczności nie wykazała. Nie wystarczy bowiem wskazanie w piśmie do organu, że wnioskodawca ma trudność finansową - polegającą na konieczności przeznaczenia środków na zakup urządzeń i oprogramowania, trudność techniczną - polegającą na konieczności zbudowania systemu do "legalnego podsłuchu", trudność organizacyjną - polegająca na zaangażowaniu do tego celu pracowników. To, że z wykonywaniem obowiązków na rzecz obronności wiążą się wydatki, konieczność zbudowania systemu oraz zatrudnienia pracowników, jest oczywiste i nie stanowi niezależnych od przedsiębiorcy trudności. Przedsiębiorca musiałby wykazać, że z niezależnych od niego przyczyn nie może tych trudności pokonać. Takich konkretnych przyczyn ani we wniosku, ani w pismach późniejszych przedsiębiorca nie wskazał, ograniczając się właściwie do stwierdzenia, że w jego ocenie, nakładanie na spółkę obowiązków na rzecz obronności nie ma sensu i jest kosztowne. Okoliczności te nie mogą stanowić uzasadnienia dla odroczenia terminu wykonania obowiązków, gdyż nie mieszczą się w katalogu określonym w rozporządzeniu RM.

Należy podkreślić, że rozporządzenie Rady Ministrów z 13 września 2005 r. weszło w życie 14 października 2005 r. Od tej daty znane są i obowiązują wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych wymagania i sposób wykonywania zadań na rzecz obronności. Wobec faktu, że do wykonywania omawianych zadań, zgodnie z wymogami rozporządzenia, przedsiębiorcy musieli się przygotować, rozporządzenie w § 10 pkt 1 przewidziało 12 miesięczny okres na dostosowanie. Po upływie tego okresu, tj. od dnia 14 października 2006 r., przedsiębiorca powinien wykonywać spoczywające na nim zadania zgodnie z wymogami rozporządzenia.

Wskazać też należy, że mimo treści ustawy Pt z 2004 r., ustanawiającej obowiązki na rzecz obronności oraz mimo treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. określającego wymogi, co do sposobu wypełniania tych obowiązków, przedsiębiorca nie uczynił nic, aby dostosować się do wykonywania obowiązków zgodnie z wymogami rozporządzenia. Bezskutecznie odczekał zatem roczny okres dostosowawczy (do dnia 14 października 2006 r.) i nie podjął żadnych starań dla sprostania spoczywającym na nim obowiązkom. Tymczasem chodzi o obowiązki na rzecz obronności, które z przyczyn oczywistych, bezwzględnie muszą być wykonywane.

W tym stanie rzeczy uznać należy za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie i rozpatrzenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony, bowiem wszystkie podniesione przez stronę okoliczności zostały przez organ rozważone i ocenione, w ramach możliwości stworzonych przez przepisy prawa materialnego. To treść prawa materialnego zadecydowała o nieuwzględnieniu wniosku skarżącej, która wywodziła, iż z uwagi na charakter i zakres prowadzonej działalności telekomunikacyjnej domaganie się od niej wykonywania obowiązków na rzecz obronności nie jest uzasadnione i nie wykazała określonych w rozporządzeniu przesłanek warunkujących odroczenie.

Wobec braku przesłanek przewidzianych przepisami prawa, odmowa odroczenia była zasadna, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.