Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 254/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2021 r., nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. K., reprezentowana przez adwokata, wystąpiła w dniu 15 czerwca 2020 r. z wnioskiem do Burmistrza o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką M. T.

Decyzją z dnia 3 listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako "ustawa", Burmistrz odmówił M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką M. T.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że strona jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jest po przeszczepie wątroby, od 10 lat stan jej zdrowia jest stabilny. Od 1993 r. otrzymuje rentę. Strona w okresie od września 2005 r. do sierpnia 2006 r. pracowała jako nauczyciel wychowania przedszkolnego. Od 2010 r. zamieszkała z rodzicami, którzy z powodu wieku wymagali pomocy. W okresie od maja 2011 r. do grudnia 2013 r. strona prowadziła działalność gospodarczą, z której zrezygnowała z uwagi na znaczne pogorszenie się stanu zdrowia ojca, którym opiekowała się do dnia jego śmierci, tj. do 8 listopada 2018 r. W czerwcu 2018 r. strona założyła działalność gospodarczą pod nazwą "A", jednak w dniu 28 czerwca 2019 r. działalność tę zawiesiła. Wnioskodawczyni nie podejmuje zatrudnienia z powodu opieki nad matką, która orzeczeniem z dnia 27 marca 2019 r. została na stałe zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić, od kiedy powstała niepełnosprawność. Wnioskodawczyni zamieszkuje z matką. W ramach sprawowanej opieki 3-4 razy w tygodniu przygotowuje posiłki, 2 razy dziennie podaje lekarstwa, pomaga w ubieraniu i w czynnościach higienicznych (kąpiel, mycie, zakładanie pieluchomajtek), towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich, dba o porządek w domu i obejściu, zawozi oraz odbiera matkę z Dziennego Domu Pobytu (dalej również jako "DDP"). Długość pobytu w Dziennym Domu Pobytu jest zależna od samopoczucia i ogólnej kondycji chorego i nie zawsze trwa 8 godzin. Matka strony przebywa w DDP w godzinach od 10-tej do 15-tej. Od dnia 30 października 2020 r. działalność DDP jest zawieszona na okres 3 tygodni z powodu pandemii. Matka strony porusza się przy pomocy laski, miewa zawroty głowy, które skutkują upadkami, w związku z tym konieczna jest stała pomoc drugiej osoby.

Zdaniem organu pierwszej instancji wnioskodawczyni mogłaby podjąć zatrudnienie na część etatu w czasie, gdy jej matka przebywa w DDP, ale w obecnej sytuacji epidemiologicznej, w której działalność DDP została już dwukrotnie zawieszona i nie ma pewności, czy sytuacja się unormuje, jest to niemożliwe, ponieważ matka strony nie może pozostawać sama w domu.

Organ pierwszej instancji uznał jednakże, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18 lub w trakcie nauki nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie Kolegium nie została spełniona przez stronę określona w art. 17 ust. 1 ustawy przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

Kolegium stwierdziło na podstawie dokonanej w dniu 18 stycznia 2021 r. weryfikacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od dnia 19 czerwca 2018 r. do chwili obecnej, działalność ta nie została zawieszona, a status wpisu nadal jest "aktywny". Podmiot, który nadal figuruje w ewidencji działalności gospodarczej musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika również, by rozmiar i zakres opieki nad matką wymuszał na skarżącej niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Matka strony nie jest osobą leżącą, po mieszkaniu porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki oraz jest samodzielna w zakresie podstawowej higieny osobistej Czynności opiekuńcze wymienione przez skarżącą, jak przygotowanie i podawanie posiłków i leków, pomoc w kąpieli, pomoc w ubieraniu się, zawożenie i przywożenie z DDP, zajmują łącznie najwyżej 2,5 godziny, a pozostały czas wypełniony jest czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym skarżąca zamieszkuje, tj. praniem, sprzątaniem, robieniem zakupów. Matka skarżącej pięć razy w tygodniu w godzinach od 10-tej do 15-tej przebywa w DDP, w tym czasie nie znajdując się pod opieką skarżącej.

M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwości samodzielnej egzystencji,

- naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawieszenie działalności gospodarczej jest równoznaczne z podejmowaniem pracy zarobkowej przez skarżącą, podczas gdy zawieszenie działalności gospodarczej jest równoznaczne z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności,

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące nieuwzględnieniem faktu, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto wskazano, że jak wynika z załączonego do skargi zaświadczenia z dnia 18 lutego 2021 r., matka skarżącej nie korzysta od listopada 2020 r. z zajęć organizowanych w Dziennym Domu Pobytu B. Do skargi załączono nadto wydruk z CEIDG, z którego wynika, że wykonywanie działalności gospodarczej przez skarżącą zostało zawieszone, co jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium w swej decyzji z dnia 29 września 2020 r., zapadłej na wcześniejszym etapie przedmiotowego postępowania, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności matki skarżącej nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który przyjął, iż istnieje negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 1b ustawy. Oceny swej w tym zakresie Kolegium nie zmieniło również w treści zaskarżonej obecnie decyzji.

Okoliczność powyższa nie przesądza jednak w sposób samodzielny istnienia podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak bowiem wynika z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy, wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

Zdaniem organu pierwszej instancji skarżąca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką poprzez pomoc w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Istnieje wobec tego związek pomiędzy rezygnacją skarżącej z pracy, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką.

Z kolei zdaniem organu odwoławczego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą nad matką, a rezygnacją przez nią z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie zachodzi związek przyczynowy.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką – M. T. Matka skarżącej (ur. w 1932 r.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 27 marca 2019 r. Z orzeczenia tego m.in. wynika, że matka skarżącej wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacji pozarządowe oraz inne placówki.

Z przeprowadzonego w lipcu 2020 r. wywiadu środowiskowego wynikało, że czynności opiekuńcze skarżąca wykonuje w dniach, w których jej matka pozostaje w domu i nie uczestniczy w zajęciach DDP, na które skarżąca matkę zawozi i odbiera. DDP wznowił działalność od 1 lipca 2020 r. i prowadzi zajęcia od poniedziałku do piątku, trwające do 8 godzin dziennie, przy czym długość pobytu w DDP jest uzależniona od samopoczucia i ogólnej kondycji podopiecznych. Z informacji nadesłanej przez Dzienny Dom Pobytu B w D. z dnia 28 października 2020 r. wynikało, że matka skarżącej przebywa w DDP w godzinach od 10-tej do 15-tej.

Słusznie przyjął organ odwoławczy, że okoliczność uczestniczenia przez matkę skarżącej w zajęciach prowadzonych przez DDP przez pięć dni w tygodniu po pięć godzin dziennie jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić bowiem należy, że fakt uczestnictwa matki w tychże zajęciach nie wymusza konieczności niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia, gdyż jej matka ma zapewnioną w podanym wymiarze czasowym opiekę, co pozwala skarżącej na podjęcie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy może być podmiot wymieniony w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy).

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który w swym rozstrzygnięciu stwierdził, że opisana w ww. przepisie przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką a niepodejmowaniem lub rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji uznał ponadto, że przedmiotowe świadczenie powinno być skarżącej przyznane, bowiem - mimo że mogłaby ona podjąć choćby w pewnym wymiarze pracę zarobkową – działalność DDP była dwukrotnie zawieszana z uwagi na stan epidemiologiczny i nie ma pewności, czy sytuacja się unormuje.

W tej sytuacji organ ten uznał, że przedmiotowe świadczenie skarżącej przysługuje z uwagi na okoliczności , które mogą, ale nie muszą zaistnieć w przyszłości.

Zauważyć należy, że organ administracji powinien wydać decyzję w oparciu o wszechstronne rozważenie okoliczności sprawy. Organ pierwszej instancji nie wziął natomiast pod uwagę , że skarżąca prowadziła wcześniej działalność zarobkową , polegającą na płatnym świadczeniu usług w zakresie transportu klientów samochodem osobowym. Sama skarżąca wskazywała ( oświadczenie z dnia 30 października 2020 r.) , że wybrała pracę , którą godzinowo mogła sama regulować, aby jak najmniej odciągała ją od obowiązków opieki nad matką.

Mimo to skarżąca stwierdziła, że działalności tej nie wykonuje, bowiem matka wymaga opieki przez cały czas.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób, które dobrowolnie nie podejmują pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/1, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wyżej wskazano, niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej musi być wyłącznie spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś przyczynami leżącymi po stronie osoby, która tę opiekę ma sprawować.

Skoro skarżąca - mimo że mogła podjąć choć w ograniczonym wymiarze pracę zarobkową, bowiem jej matka przez parę godzin dziennie przebywała w DDP - pracy tej nie podejmowała, nie można uznać, by sytuacja taka była spowodowana koniecznością sprawowania przez skarżącą opieki nad matką. Nie zaistniała bowiem konieczność, by skarżąca musiała sprawować opiekę "non - stop", skoro opiekę tę sprawowali także pracownicy DDP. Wobec tego niewykonywanie pracy przez skarżącą było jej wyborem, nie zaś okolicznością wymuszoną potrzebą sprawowania opieki.

Z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki , o jakiej mowa we wskazanym przepisie, a co wynika z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżąca wykonuje w zasadzie czynności dnia codziennego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z matką. Do czynności tych należą przygotowywanie i podawanie posiłków i leków, pomoc w kąpieli i ubieraniu się, dowożenie i przywożenie z DDP. Czynności powyższe, a związane ściśle z opieką nad matką zajmują najwyżej 2,5 godziny dziennie, a w dniach uczestniczenia przez matkę z zajęć w DDP skarżąca dysponuje czasem minimum 5 godzin, który to czas mogłaby wykorzystać na podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jednocześnie matka skarżącej nie jest osobą leżącą na stałe, jest w stanie samodzielnie spożyć posiłek, zrobić sobie kanapkę, obrać owoce, umyć twarz i ręce, przemieszczać się po mieszkaniu, skorzystać z toalety. Z opisu zakresu sprawowanej opieki oraz stopnia samodzielności matki wynika, że wykonywane przez skarżącą czynności stanowią wsparcie ze strony skarżącej dla matki w jej chorobie.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że ustalone w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne wskazują, że skarżąca może wywiązać się wobec matki z obowiązku sprawowanej przez nią opieki bez rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Świadczona na rzecz matki terapia i rehabilitacja w DDP oczywiście nie zapewnia jej całodobowej opieki, jednak istotne znacznie ma to, czy sprawowana przez skarżącą opieka wymaga jej rezygnacji z podjęcia zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. Zakres czasowy jak i czynności wykonywane przy opiece nad niepełnosprawną nie wskazują, że tej opieki nie da się pogodzić z zatrudnieniem.

Wskazać też należy, że organ pierwszej instancji uznał , że świadczenie pielęgnacyjne powinno być skarżącej przyznane, bowiem działalność DDP ( zawieszona wówczas na trzy tygodnie) była już zawieszana i okoliczność ta może się powtórzyć. Zdaniem Sądu nie może być to okoliczność determinująca przyznanie skarżącej świadczenia w oderwaniu od pozostałych okoliczności ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że skarżąca nawet kiedy mogła podjąć pracę, pracy tej nie podejmowała.

Powyższej oceny nie mogły zmienić twierdzenia zawarte w skardze oraz kserokopia dokumentu do niej załączonego. Organy administracji publicznej rozstrzygają bowiem na podstawie stanu prawnego i ustalonego stanu faktycznego na dzień wydania decyzji. Według też takiego stanu prawnego i faktycznego sąd administracyjny dokonuje kontroli aktów organów administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zauważyć należy, że skarżąca w skardze twierdzi – na podstawie przedłożonej kserokopii oświadczenia z dnia 18 lutego 2021 r. – że jej matka od listopada 2020 r. nie korzysta z pobytu w DDP.

Zauważyć wobec tego należy, że skarżąca w niniejszej sprawie reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika z wyboru. Mimo to do skargi dołączona została kserokopia oświadczenia, której nie można uznać za dokument w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. , bowiem kserokopia ta nie została poświadczona za zgodność z oryginałem (choćby przez reprezentującego skarżącą adwokata).

Abstrahując od powyższego stwierdzenia zauważyć należy, że "oświadczenie" zostało sporządzone w dniu 18 lutego 2021 r. , czyli po wydaniu przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji z dnia 19 stycznia 2021 r. Do czasu wydania decyzji ostatecznej strona skarżąca nie informowała organu odwoławczego , aby matka skarżącej nie pozostawała już pod opieką DDP ( by zrezygnowała z pobytu w DDP).

Nie wiadomo też, czy "oświadczenie" podpisała osoba, uprawiona do składania tego typu oświadczeń.

W tym stanie rzeczy twierdzenie skarżącej , że jej matka nie korzysta z DDP od listopada 2020 r. nie zostało poparte jakimikolwiek wiarygodnymi dowodami. Powoływanie się przez skarżącą dopiero w skardze na elementy stanu faktycznego, które nie miały odzwierciedlenia w stanie faktycznym przedstawionym przez skarżącą w toku postępowania przed organami , a przede wszystkim przed organem odwoławczym, nie może przynieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia kwestionowanych decyzji.

Podkreślić należy, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dysponował informacjami o okolicznościach, które obecnie w skardze skarżąca próbuje wykazać przez Sądem.

Nie sposób zatem zarzucać organowi odwoławczemu, że jako przesłankę negatywną przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przyjął okoliczność uczestniczenia matki skarżącej w zajęciach terapeutycznych i rehabilitacyjnych w wymiarze pięciu godzin dziennie przez pięć dni w tygodniu, skoro skarżąca w toku postępowania nie wykazała w żaden sposób, by jej matka zrezygnowała z uczestniczenia w zajęciach w DDP.

Fakt uczestniczenia matki skarżącej w zajęciach w DDP należy zatem rozpatrywać w kontekście zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką i związku tej opieki z koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą. W czasie pobytu w DDP szeregu czynności, wykonywanych w ramach opieki przez skarżącą, dokonuje personel DDP, co ma bezpośredni wpływ na możliwość podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tego rodzaju podział obowiązków w zakresie sprawowanej nad matką skarżącej opieki (pomiędzy skarżącą a osobą trzecią) powoduje, że nie można zasadnie twierdzić, że opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest stała i długoterminowa, a przy tym całodzienna, i tym samym wyklucza podjęcie przez skarżącą zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie wskazanej w art. 3 pkt 22 ustawy.

Z tych wszystkich względów jako prawidłowe Sąd uznał stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w niniejszej sprawie brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz fakt, że matka skarżącej radzi sobie samodzielnie w wielu czynnościach dnia codziennego stwierdzić należy, że wykonywane przez skarżącą czynności nie stoją na przeszkodzie podjęciu przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W rezultacie należy przyjąć, że skarżąca nie spełnia obecnie przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Opisane powyżej okoliczności faktyczne i prawne stanowiły wystarczającą podstawę do oddalenia skargi, zatem brak było podstaw do merytorycznego odnoszenia się do pozostałych okoliczności podniesionych w skardze, a mianowicie kwestii, czy zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej stanowi o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nawet bowiem w przypadku ustalenia, że skarżąca zawiesiła wykonywanie prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 28 czerwca 2019 r. , wobec wskazanych powyżej okoliczności nie było podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę, jako bezzasadną, oddalił.