Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1839/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  aktu prawa miejscowego z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 5 i 6,  art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 1  pkt 1 lit. b w zw. z art. 34a ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 6a,6, 10
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora 1. stwierdza, że zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odwołujące A. Z. ze stanowiska Dyrektora Publicznego Zespołu Szkół i Przedszkoli Samorządowych w S. z dniem [...] września 2006 r. zostało wydane z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wójta Gminy S. na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy S. pismem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odwołał A. Z. ze stanowiska Dyrektora Publicznego Zespołu Szkół i Przeszkoli Samorządowych w S. bez wypowiedzenia. Jako podstawę prawną odwołania przytoczył art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty tj.: (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Przeprowadzona w dniach 19 czerwca – 14 lipca 2006 r. przez komisję powołaną przez Wójta Gminy S. kontrola w publicznym Zespole Szkół i Przedszkoli Samorządowych w S. oraz Uczniowskim Klubie Sportowym "[...] " w [...] za okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. ustaliła szereg nieprawidłowości między innymi:

- przekazywanie nieodpłatnie mienia komunalnego (obiektów szkolnych) dla klubu sportowego "[...]" oraz odpłatny wynajem obiektów bez zgody właściciela

- przekazywanie bez podstawy prawnej środków finansowych z kont; rachunku bankowego środka specjalnego na konto rachunku bankowego uczniowskiego Klubu Sportowego "[...]", rachunków bankowych szkoły, środka specjalnego, oraz zakładanego funduszu świadczeń socjalnych i kasy zapomogowo – pożyczkowej bez wyjaśnienia zasadności, celowości i gospodarności, rachunku bankowego Publicznego Zespołu Szkół Samorządowych – zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na konto rachunku bankowego środka specjalnego, a następnie dokonanie operacji odwrotnej. Stwierdzono także brak: dokumentacji finansowo – księgowej na turnieje sportowe, które odbywały się na terenie zespołu szkół w [...] tj.:

- VI Ogólnopolski Turniej Piłki Ręcznej Dziewcząt, który odbył się w dniach [...] marca 2001 r.

- VII Ogólnopolski Turniej Piłki Ręcznej Dziewcząt, który odbył się w dniach [...] kwietnia 2002 r.

- VIII Ogólnopolski Turniej Piłki Ręcznej Dziewcząt, który odbył się w dniach [...] kwietnia 2003 r.

- dokumentów potwierdzających zawarcie umów na część ograniczonych imprez sportowych

- brak opisu przeznaczenia zakupionych materiałów oraz osób którym je powierzono

- rozbieżności pomiędzy kwotami wypłat na zakwaterowanie, wyżywienie, a kwot wynikających z umów

- wypłacanie wynagrodzeń pracownikom szkoły z konta rachunku bankowego Uczniowski Klub Sportowy "[...]", który nie był organizatorem imprez sportowych

- podstawy prawnej do zawierania umów cywilnoprawnych z osobami niebędącymi pracownikami szkoły.

Zdaniem organu powyższe nieprawidłowości, które stanowiły podstawę negatywnej oceny cząstkowej dyrektora szkoły z zakresie dysponowania środkami finansowymi, nieprawidłowego nadzoru nad prowadzeniem dokumentacji finansowo – księgowej oraz nieprawidłowego gospodarowania mieniem wyczerpały w całości dyspozycję zawartą w art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

W wyniku odwołania A. Z. od oceny cząstkowej Wójt Gminy S. Zarządzeniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] powołał Gminy Zespół Oceniający, który w całości powyższą ocenę podtrzymał.

Zatem wobec braku ścisłej współpracy i zaufania pomiędzy organem a dyrektorem zespołu szkół Wójt Gminy uznał odwołanie A. Z. ze stanowiska dyrektora zespołu szkół za uzasadnione.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie A. Z. wniosła do Sądu Rejonowego w C., Wydział IV Pracy pozew o przywrócenie do pracy.

Wobec ugody zawartej przed sądem przez strony tego postępowania i zobowiązanie Wójta Gminy S. do zapłaty A. Z. kwoty [...] złoty tytułem odszkodowania, Sąd postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. postępowanie w tej sprawie umorzył.

Jednocześnie toczyło się z wniosku Wójta Gminy S. postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w P. w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełniania obowiązków przez Dyrektora Publicznego Zespołu Szkół Samorządowych w S. tj. o czym z art. 231 § 1 kodeksu karnego. Postępowanie to (między innymi na podstawie opinii biegłych i zeznań świadków) zostało ostatecznie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. umorzone wobec braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Zażalenie Wójta Gminy S. w tej sprawie zostało rozpatrzone negatywnie.

W dniu 27 września 2006 r. A. Z. skierowała do [...] Kuratora Oświaty w W. Delegatury Kuratorium Oświaty w C. pismo w którym przedstawiła argumentację prawną wskazującą na rażące naruszenie przepisów prawa przez Wójta Gminy S. dokonującego oceny jej pracy, co w konsekwencji doprowadziło do odwołania jej ze stanowiska. Organ który otrzymał pismo uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał je [...] Kuratorowi Oświaty zamiast Wójtowi Gminy S., chociaż z treści pisma wynikało wprost, że A. Z. domagała się usunięcia naruszenia prawa, których dopuścił się Wójt Gminy. Pismo to [...] Kurator Oświaty na podstawie art. 65 § 1 KPA przekazał postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Wójtowi Gminy S. właściwemu do jego rozpatrzenia.

W odpowiedzi Wójt Gminy S. w piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r. skierowanym do pełnomocnika A. Z. wyjaśnił, iż jego zdaniem przedmiot sprawy należy do zakresu prawa pracy i nie może być zaskarżony do sądu administracyjnego, a poddanie tego aktu weryfikacji w tym trybie byłoby jego zdaniem naruszaniem prawa. Ponadto podniósł iż sprawa będąca przedmiotem skierowanego do niego wezwania dotyczącego usunięcia naruszenia prawa przy jej podjęciu korzysta z przymiotu res indicata.

W związku z powyższym A. Z. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie (pismo) Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odwołujące ją ze stanowiska dyrektora Publicznego Zespołu Szkół i Przedszkoli Samorządowych w S. zarzucając:

obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o sprawie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na niewłaściwej ocenie w świetle zebranego materiału dowodowego okroczności stanowiących podstawę odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S., poprzez uznanie że zachodziły przesłanki do ustalenia negatywnej oceny wykonywania zadań w zakresie prawidłowości dysponowania przyznania środkami budżetowymi oraz środkami finansowymi pozyskanymi przez szkołę a pochodzącymi z innych źródeł i dysponowania tym mieniem, a także rażącą obrazę przepisów postępowania która miała zdaniem skarżącej istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty poprzez błędne ich zastosowanie polegające na przeprowadzeniu oceny pracy bez porozumienia i udziału organu sprawującego nadzór pedagogiczny tj. bez porozumienia z [...] Kuratorem Oświaty, co może oznaczać nieważność wydanego zarządzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 1KPA, naruszenie art. 6a ust. 7 Karty Nauczyciela w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu zasięgnięcia przy dokonywaniu oceny pracy dotyczącej zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 powyższej ustawy opinii zakładowych organizacji związkowych działających przy Publicznym Zespole Szkół i Przedszkoli Samorządowych w S., naruszenie przepisu art. 6a ust. 1 Karty Nauczyciela w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty poprzez jego niezastosowanie polegające na ocenie pracy (jako nauczyciela i dyrektora) przez organ prowadzący szkołę z urzędu bez złożenia wniosku przez uprawniony podmiot, naruszenie § 5 ust. 1 w związku z § 8 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego w związku z art. 6a ust. 12 Karty Nauczyciela i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty poprzez zaniechanie zapoznania skarżącej z pisemnym projektem oceny oraz wysłuchania jej uwag i zastrzeżeń, naruszanie § 9 ust. 1 i 4 powyższego Rozporządzenia w związku z art. 6a ust. 12 Karty Nauczyciela i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu przez Wójta Gminy S. do rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku o ponowne ustalenie oceny jej pracy zespołu oceniającego w składzie sprzecznym z wymogami rozporządzenia, naruszenie art. 34b w związku z art. 5c pkt 2 i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o systemie oświaty poprzez ingerencję w działalność zespołu szkół przez Wójta Gminy S. w sposób sprzeczny z przepisami prawa określającymi dopuszczalny zakres i zasady takiej ingerencji, naruszenie art. 7, art. 11, art. 10 § 1 KPA poprzez brak wyjaśnienia przesłanek uzasadniających odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora zespołu szkół, poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi ustaleniami zakresu podstaw do ustalenia negatywnej oceny pracy w zakresie dysponowania przyznanymi środkami budżetowymi i wniosła o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego zarządzenia z prawem.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi (12 stron) podniesiono między innymi, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że okoliczności iż określony akt (zarządzenia Wójta Gminy S.) wywołuje również skutki w sferze prawa pracy nie wyłącza go z kręgu aktów administracyjnych, które podlegają ocenie w postępowaniu sądowo – administracyjnym (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 6196).

W przeprowadzonej przez Wójta Gminy S. ocenie realizacji zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przez dyrektora szkoły (skarżącej) nie zachowano żadnego z warunków legalności trybu oceny dyrektora szkoły tj.:

- przeprowadzenia oceny dyrektora szkoły na wniosek uprawnionego podmiotu

- dokonania oceny pracy dyrektora szkoły przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę

- nie zasięgnięcia opinii zakładowych organizacji związkowych działających w szkole

- niezapoznanie dyrektora szkoły z pisemnym projektem oceny oraz wysłuchania jego uwag i zastrzeżeń

- ponownego ustalenia oceny pracy dyrektora przez Komisję oceniającą w składzie zgodnym z wymogami § 9 ust. 1 i 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącej stanowiącym odpowiedz na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z postępowaniem które doprowadziło do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora zespołu szkół.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne polegają, między innymi, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wymienione wyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Sąd w niniejszej sprawie dokonał oceny zgodności pisma (zarządzenia) Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2006 r. odwołującego A. Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania tego zarządzenia (pisma).

Pomimo braku określenia formy, w praktyce i w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się dla takich czynności formę zarządzenia. Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej i to z wszelkimi tego konsekwencjami łącznie z ingerencją nadzorczą wojewody (patrz uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r. sygn. OPS 6/96 ONSA z 1997 r. nr 2 poz. 48; wyrok NSA z 30 czerwca 2004 r. sygn. OSK 439/07; wyrok NSA z 1 grudnia 2006 r., sygn. OSK 706/06 LEX 320829). Mając na uwadze charakter prawny zarządzenia o odwołaniu nauczyciela z funkcji dyrektora Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 1 grudnia 2006 r. sygn. I OSK 706/06 (Lex 320829) o konieczności traktowania tego zarządzenia na równi z decyzją administracyjną (tj. aktem jednostronnym, władczym, skierowanym do skonkretyzowanego podmiotu).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 10 k.p.a. wynika także uprawnienie strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. od chwili wszczęcia aż do jego zakończenia. Czynny udział strony ważny jest w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co ma istotne znaczenie dla ochrony jej praw gdyż zapewnia wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to i wpływ na stosowanie przepisów prawa materialnego lub procesowego.

W stosunku do skarżącej wymienione wyżej uprawnienia zostały w sposób rażący naruszone.

W zaskarżonym zarządzeniu jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Wójt Gminy wskazał art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b w związku z art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. W myśl tego przepisu organ który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczyciela – bez wypowiedzenia.

Przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego określone w art. 38 ustawy o systemie oświaty stanowią zamknięty katalog i w związku z tym wykluczone jest odwołanie umotywowane w jakikolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie, niż wynikający z tego przepisu.

W art. 38 ust. 1 pkt 1lit. b mowa jest o ustaleniu negatywnej oceny pracy "w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli", co oznacza odesłanie do art. 6a ust 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97 poz. 674 ze zm.). Zgodnie z art. 6a ust. 6 Karty Nauczyciela oceny pracy dyrektora szkoły dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, jeżeli organ prowadzący szkołę nie sprawuje nadzoru pedagogicznego lub sam organ prowadzący szkołę, jeżeli równocześnie sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia w razie ustalenia - w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust,.2, tj. w szczególności prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem, przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

Tryb oceny pracy nauczycieli, w tym również dyrektora szkoły, o którym mowa w powyższym przepisie, został uregulowany w przepisach art. 6a ust, 6 pkt 1, ust, 7, ust. 9 i 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) oraz § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. Nr 98, poz. 1066 ze zm.).

Stosownie do treści art. 6a ust. 6 Karty Nauczyciela oceny pracy dyrektora szkoły dokonuje:

1) organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, jeżeli organ prowadzący szkołę nie sprawuje nadzoru pedagogicznego;

2) organ prowadzący szkołę, jeżeli równocześnie sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołą

Organy, o których mowa wyżej, dokonują oceny pracy dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii rady szkoły i zakładowych organizacji związkowych działających w tej szkole (art. 6a ust 7 Karty Nauczyciela).

Od ustalonej oceny pracy, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, przysługuje dyrektorowi szkoły prawo złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny jego pracy do organu, który tę ocenę ustalił. Organ, o którym mowa wyżej, powołuje w celu rozpatrzenia odwołania lub wniosku zespół oceniający. Od oceny dokonanej przez zespół oceniający nie przysługuje odwołanie (art. 6a ust. 9 i ust. 10 Karty Nauczyciela).

Wymaga podkreślenia, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. oceny pracy dyrektora szkoły dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Kryterium oceny pracy dyrektora szkoły stanowi stopień realizacji zadań określonych art.6, art. 7 i art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela oraz art. 4 i art. 39 ustawy - ustalony w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego, oraz nadzoru w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

Trzeba także podnieść, że oceny cząstkowej w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 39 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela dokonuje organ prowadzący szkołę, a w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 4 i art. 39 ust. 1 pkt.2 i 7 ustawy o systemie oświaty oraz w art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą (§ 8 ust. 3 rozporządzenia).

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą dokonuje oceny pracy dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii rady szkoły (rady programowej) i zakładowych organizacji związkowych działających w szkole. Opinie powinny być wyrażone na piśmie (§ 8 ust. 4 rozporządzenia).

Z kolei, zgodnie z § 9 rozporządzenia, wniosek dyrektora szkoły o ponowne ustalenie oceny jego pracy rozpatruje powołany przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą zespół oceniający w składzie:

- przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą jako przewodniczący zespołu;

- przedstawiciel organu prowadzącego szkołę, jeżeli organ prowadzący nie sprawuje nadzoru pedagogicznego;

- przedstawiciel rodziców wchodzących w skład rady szkoły, a w szkole, w której rada szkoły nie została powołana

- przedstawiciel rady rodziców;

- na wniosek ocenianego dyrektora szkoły - nauczyciel doradca metodyczny;

- na wniosek ocenianego dyrektora szkoły - przedstawiciel wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej.

W skład zespołu oceniającego nie mogą wchodzić osoby uczestniczące w dokonywaniu oceny, od której dyrektor szkoły się odwołuje.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika wprost, że organ prowadzący szkołę może odwołać bez wypowiedzenia nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w przypadku uzyskania przez niego negatywnej oceny realizacji zadań nadzorowanych przez ten organ, jednak postępowanie dotyczące oceny pracy musi być prowadzone przez organ nadzoru pedagogicznego. Trzeba bowiem podkreślić, że wyłącznie ten organ w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę dokonuje, oprócz merytorycznej oceny, wszelkich czynności dających rękojmię zachowania prawidłowego trybu dokonywanej oceny, m. in. poprzez zasięganie opinii rady szkoły i organizacji związkowych, a także powołanie zespołu oceniającego, o jakim mowa w § 9 rozporządzenia. Nie budzi przy tym wątpliwości, że organ prowadzący szkołę w postępowaniu dotyczącym oceny posiada możliwość inicjowania takiego postępowania, a takie dokonywania oceny cząstkowej w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 39 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy i w konsekwencji, gdy zachodzą do tego przesłanki, odwołania dyrektora bez wypowiedzenia. Zestawienie brzmienia art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z treścią § 8 rozporządzenia i 6a ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela daje, zdaniem Sądu, podstawę do stwierdzenia, że organ prowadzący szkołę nie posiada kompetencji do samodzielnego, z całkowitym pominięciem udziału organu nadzoru pedagogicznego, przeprowadzenia oceny pracy dyrektora szkoły.

Z przedstawionych rozważań wynika, że odwołanie bez wypowiedzenia nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymaga uprzedniego ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy – dokonanych w trybie określonym w § 8 i9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. Nr 98, poz. 1066 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tryb ten nie został dochowany, a zatem trafnie skarżąca podnosi, że została pozbawiona uprawnień.

Materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy potwierdza, że oceny pracy dyrektora szkoły dokonał nieuprawniony organ, nie zasięgnięto opinii zakładowych organizacji związkowych działających w szkole, a komisja oceniająca pracę dyrektora nie działała w składzie wymaganym przez przepisy prawa dotyczące tej kwestii, a dyrektor szkoły nie miał możliwości zapoznania się z pisemnym projektem oceny jego pracy i wniesienia uwag oraz zastrzeżeń.

Ponadto absolutnie nieuzasadnione jest stwierdzenie Wójta Gminy S., że jako organ odwołujący dyrektora zespołu szkół mógł samodzielnie dokonać oceny jego pracy z powodów związanych z gospodarką środkami finansowymi (art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty), a także pogląd, że przedmiot sprawy nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych. W tej kwestii Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 6196) z której wynika wprost, że "akty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska nie są czynnościami prawa pracy (...). Mają one treść administracyjnoprawną".

Natomiast akt administracyjny wywołujący dodatkowo pewne skutki w sferze regulowanej prawem pracy (w stosunku pracy) nie przestaje być aktem administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 439/04, OWSS 2005/3/69) co słusznie podniesiono.

Zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2006 r. zostało wydane z zupełnym pominięciem obowiązującej procedury odwołania dyrektora szkoły, a także z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów proceduralnych. Powyższe uchybienia winny skutkować stwierdzeniem nieważności tego zarządzenia z powodu rażącego naruszenia przepisu art. 38 ust. 1 pkt1 lit b ustawy o systemie oświaty. Jednak z treści art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DZ. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) wynika, że nie stwierdza się nieważności zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jego wydania, a jeżeli istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności takiego zarządzenia z prawem.

Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie i dlatego Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.