Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2702/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 246, art. 247, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i ust. 2, art. 103 ust. 1 i ust. 2, art. 2566 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 80, art.84 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) , art. 152, art. 200, art. 205 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. J. i D. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady" [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących T. J. i D. M. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 246 i art. 247 w związku z art. 102 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej także jako: "p.w.p."), unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pod tytułem "Pojemnik na odpady", numer [...], udzielone na rzecz skarżących D. M. i T. J..

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 111 p.w.p., po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...], dokonanego w dniu [...] sierpnia 2009 r., udzielił na rzecz skarżących D. M. i T. J. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady".

W dniu [...] lipca 2011 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP sprzeciw spółki K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej także: "uczestnik postępowania" lub "wnoszący sprzeciw") wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2010 r. o udzieleniu na rzecz skarżących prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady" o numerze [...].

Wnoszący sprzeciw jako podstawę prawną wskazał art. 246 w związku z art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 p.w.p. Ponadto wnoszący sprzeciw zarzucił, że dokonanie zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego nastąpiło w warunkach złej wiary. Zdaniem spółki K. Sp. z o.o. naruszony został ponadto przepis art. 304 p.w.p. W opinii podmiotu wnoszącego sprzeciw, sporny wzór nie jest ani nowy, ani nie posiada indywidualnego charakteru. Wnioskodawca wskazał, że podobny kosz był wprowadzany do obrotu przez K. Sp. z o.o. w 2005 r., a w 2006 r. dodatkowo wnoszący sprzeciw zaczął wprowadzać do obrotu identyczny kosz z daszkiem. Wnoszący sprzeciw podkreślił cechy wspólne porównywanych wzorów, tj. wykorzystanie płaskowników stalowych zamiast listew drewnianych. Strona przedstawiła ponadto materiały dowodowe w postaci faktur i materiałów reklamowych (foldery). Zdaniem wnoszącego sprzeciw, zgłoszenie przedmiotowego wzoru przemysłowego nastąpiło w złej wierze, gdyż D. M. oraz T. J. byli pracownikami K. Sp. z o.o. w okresie od 2004 do 2005 roku na stanowiskach umożliwiających zapoznanie się z prototypem wzoru przemysłowego w postaci kosza na odpady. Wnoszący sprzeciw podniósł jednocześnie, że sporny wzór przemysłowy nie jest "wytworem działalności twórczej" skarżących D. M. oraz T. J., w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawnieni ze spornego prawa w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. wnieśli o oddalenie przedmiotowego sprzeciwu i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.

Według strony skarżącej, sam katalog "nie chroni wyrobów w nim zawartych przepisami prawa autorskiego i prawa patentowego". Strona uprawniona wskazała na opinię biegłego M. B. przygotowaną dla Prokuratury Rejonowej w C., która dotyczyła spornego wzoru przemysłowego. Ponadto uprawnieni ze spornego prawa z rejestracji wskazali, że w ich ocenie nie ma podstaw do stwierdzenia, iż sporny wzór przemysłowy nie jest ani nowy, ani nie posiada indywidualnego charakteru. Dodatkowo strona skarżąca dokonała analizy porównawczej spornych koszy, słupków i kuli osadzonych na słupkach. Skarżący podkreślili, że podmiot wnioskujący nie może mieć majątkowych praw autorskich od 2005 r., albowiem spółka K. Sp. z o.o. została zarejestrowana dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 r., o czym świadczy umowa spółki podpisana w dniu [...] listopada 2007 r. Do odpowiedzi strona dołączyła odpis pełny z KRS-u sprzeciwiającego się. Nadto uprawniony wskazał, że K. Sp. z o.o. nie miała prawa występować z zarzutem naruszenia art. 303 i art. 304 p.w.p., gdyż prawo takie służy jedynie twórcy, którego - w opinii skarżących - nie ma. Strona skarżąca w odpowiedzi na sprzeciw zauważyła także, iż przepis art. 11 p.w.p. stanowi wyraźnie, że prawo do uzyskania patentu na wynalazek, albo prawo ochronne na wzór użytkowy, jak również prawo z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje twórcy, zaś warunki, w jakich prawo to może być przeniesione na przedsiębiorstwo określa art. 20 cyt. ustawy. Zdaniem skarżących, nie zostały spełnione żadne warunki zezwalające na występowanie sprzeciwiającego się o naruszenie tych przepisów. W związku z powyższym skarżący uznali sprzeciw za bezzasadny.

Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 246 i art. 247 w związku z art. 102 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], unieważnił udzielone na rzecz skarżących prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pod tytułem "Pojemnik na odpady", nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na stosowne przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej, w tym na art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 p.w.p., wskazał na wstępie, iż w orzecznictwie panuje pogląd, że w przypadku wzoru przemysłowego chodzi o postać wytworu lub jego części, czyli o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Organ podniósł, że elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną (organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2007 r., sygn. II GSK 276/06). Urząd Patentowy RP podkreślił, że zgodnie z jego praktyką ocenie nowości (i oryginalności) w zakresie zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego podlega jedynie postać tego wzoru ujawniona w jego dokumentacji zgłoszeniowej. Organ dodał, że wzór przemysłowy powinien być oceniany w takiej postaci, w jakiej będzie możliwe wizualne zapoznanie się z nim przy zachowaniu wszystkich właściwości wyrobu (organ wskazał na wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 277/06). Organ wskazał ponadto, że w doktrynie podkreśla się, iż w świetle przepisów art. 102 - art. 104 p.w.p., wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Zdaniem organu, ujęcie to sprawia, że przy weryfikacji przesłanki nowości ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość. Z drugiej strony cechy nowości ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu (tak m.in. A. Wojciechowska /w:/ Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy: Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej, Radca Prawny 3/2004). Organ wskazał jednocześnie, że nowość wymagana od wzorów przemysłowych ma charakter obiektywny, nie zaś subiektywny, jak to ma miejsce w przypadku ochrony utworów w prawie autorskim. Organ wskazał, że nowym wzorem jest wzór, który nie jest znany gronu osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy (zob. P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2010). Ustalenie występowania przesłanki nowości wymaga porównania między wzorem, którego dotyczy ocena oraz wcześniejszymi podobnymi wzorami. Ocena powinna być dokonywana według stanu na dzień zgłoszenia wniosku o rejestrację. Organ stwierdził również, że zestawiane i porównywane powinny być wzory przemysłowe tego samego rodzaju (zob. E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Organ uznał, że po stwierdzeniu, że mamy do czynienia z wytworem tego samego rodzaju lub podobnym, należy przystąpić do oceny jego wyglądu (M. Poźniak- Niedzielska, Wzory zdobnicze i ich ochrona, Warszawa 1978).

Przechodząc do oceny merytorycznej, organ zwrócił uwagę, że w dokumentacji zgłoszeniowej sporny wzór przemysłowy został określony jako pojemnik na odpady. Zdaniem organu, są to dwie odmiany wzoru przemysłowego [...]. Organ wskazał, że przeciwstawione wzory przemysłowe stanowią natomiast kosze na odpady. W ocenie Urzędu Patentowego RP, porównywane wzory, niezależnie od ich nazw, stanowią pojemniki (kosze) na odpady. Tym samym organ uznał, że są wytworami o zakresie swobody twórczej ograniczonymi określonymi funkcjami (składowanie odpadów).

Dokonując oceny przesłanki nowości spornego wzoru przemysłowego, organ stwierdził, że w świetle art. 103 p.w.p., ocena nowości wzoru przemysłowego wymaga uwzględnienia dwóch czynników w postaci wcześniejszego udostępnienia publicznego wzoru oraz ustalenia różnicy między dwoma wzorami (braku identyczności). Urząd Patentowy podkreślił, że "test nowości" wzoru ma charakter obiektywny, a więc ocena powinna ograniczać się do zbadania, czy wzory są identyczne, przy czym ewentualne trudności mogą powstać przy ocenie występowania "nieistotnych szczegółów" (organ powołał się na publikację P. Kostańskiego Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Organ zauważył m.in., że ustalenie występowania przesłanki nowości wymaga porównania między wzorem, którego dotyczy ocena oraz wcześniejszymi podobnymi wzorami. Zdaniem organu, ocena powinna być dokonywana według stanu na dzień zgłoszenia wniosku o udzielenie prawa z rejestracji, zaś zestawiane i porównywane powinny być wzory przemysłowe tego samego rodzaju. Organ podkreślił, że porównanie wzorów wspólnotowych następuje tylko na podstawie wzorów przemysłowych z tego samego asortymentu (organ powołał się na: K. Wernicka, Nowość i indywidualny charakter wzoru przemysłowego w praktyce Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, EPS nr 8 z 2008 r.). Organ podkreślił, że zniweczenie przymiotu nowości następuje poprzez stworzenie możliwości zaznajomienia się ze wzorem (np. wydanie folderu reklamowego, w którym wzór jest przedstawiony) i nie jest istotne, czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z tą informacją (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 118/07). Organ wskazał, że nowym jest wzór wcześniej nieujawniony, a także wzór niemający identycznego poprzednika. Organ uznał, że stwierdzając identyczność z wzorem przeciwstawionym, należy wykazać tę identyczność, a więc porównać krok po kroku wzory, a w przypadku stwierdzenia jakichś różnic uzasadnić, dlaczego organ uznaje je jedynie za nieistotne szczegóły (tak m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1331/06). Organ stwierdził, że ocena "nowości" powinna być prowadzona w odniesieniu do tych cech wzoru przemysłowego, które są widoczne na ilustracji zamieszczonej w dokumentacji zgłoszeniowej. A zatem, zdaniem organu, w toku badania nowości wzoru uwzględniane są tylko te cechy, które są dostrzegalne w graficznym przedstawieniu wzoru. Urząd Patentowy RP stwierdził, że porównanie wzorów powinno służyć wychwyceniu różnic między zestawianymi rozwiązaniami i ewentualnym ustaleniu ich istotności dla całego wzoru, co może być determinowane np. stosunkiem wielkości elementów różniących wzory do całkowitych rozmiarów wzoru (organ powołał się na publikację: P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Organ wyjaśnił ponadto, że ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Zdaniem organu, koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki charakter mają występujące różnice. Organ zauważył, że w literaturze przyjmuje się, iż porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH nr 3 z 2005 r.). Z kolei powołując się na stanowisko M. Poźniak-Niedzielskiej, organ stwierdził, że wzór nie jest nowy, jeżeli posiada w stosunku do poprzednika tylko drugorzędne różnice (M. Poźniak-Niedzielska, Wzory zdobnicze i ich ochrona, Warszawa 1978). Brak nowości ocenia się przez zestawienie z jednym konkretnym rozwiązaniem. Organ wskazał, że zakres porównywanych wzorów został ograniczony do tych, które mogły dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się dziedziną, której wzór dotyczy. Dla stwierdzenia braku tej cechy nie jest wystarczające stwierdzenie, że istotne elementy rozwiązania występują w kilku rozwiązaniach wcześniejszych, lecz wskazanie, że są one obecne w jednym zestawianym wytworze (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej, Komentarz, Warszawa 2010).

Przechodząc do oceny przeciwstawionych wzorów, Urząd Patentowy RP stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że badane wzory, określone jako pojemnik na odpady (zarejestrowany pod numerem [...]) oraz kosze na odpady (m.in. zarejestrowane wzory przemysłowe o nazwach Agora 3216, Agora z daszkiem 3220, a także kosze o symbolach Ratusz 3409 i Agora 3411) stanowią w istocie pojemniki w postaci koszy na odpady. W ocenie organu, są to wytwory należące do tego samego asortymentu towarów. Organ wskazał, że pojemniki te z racji swojej funkcji, niezależnie od kształtu, mają zawsze pojemnik na śmieci, a ponadto często występują w postaci wytworu składającego się dodatkowo ze słupka podtrzymującego kosz oraz daszka zabezpieczającego kosz przed deszczem lub śniegiem.

Urząd Patentowy RP wskazał, że przeprowadzając analizę porównawczą, miał na uwadze zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy obu wytworów. Organ podkreślił, że zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie, przy czym rysunek wzoru ujawnia cechy postaciowe wzoru niezależnie od używanego w opisie nazewnictwa. W toku oceny postać wytworu nie jest uzależniona od trafności jego nazwy.

Organ wskazał jednocześnie, że obie odmiany spornego wzoru przemysłowego zostały oddzielnie poddane analizie porównawczej.

Organ zauważył, że w przypadku odmiany spornego wzoru, oznaczonej jako fig. 2, przeciwstawione wzory przemysłowe stanowiły kosze o nazwach Agora 3216 i Agora z daszkiem 3220. Organ podkreślił, że szczególnie ten drugi kosz był brany pod uwagę (różnica polega na wykorzystaniu elementu w postaci daszka). Organ stwierdził, że z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postacie tych wytworów przeciwstawionych zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego. Organ podkreślił, że wzór o nazwie Agora 3216 występuje w katalogu produktów uczestnika postępowania z 2005 r., a ponadto, wraz ze wzorem o nazwie Agora z daszkiem 3220, w katalogu tej firmy z 2006 r. Organ zwrócił uwagę, że oba kosze występują w katalogach firmy K. Sp. z o.o. z lat 2007/2008 i 2009/2010. Zdaniem organu, istotne w sprawie jest to, że w katalogu produktów wnoszącego sprzeciw (z lat 2007/2008) zamieszczone jest zdjęcie przedstawiające zamontowany (przypuszczalnie w parku) kosz o nazwie Agora z daszkiem 3220. W ocenie organu o upublicznieniu spornego wzoru przemysłowego świadczą zlecenia zamówienia koszy o nazwie Agora 3216 przez jednostki samorządu terytorialnego (m. in. Urząd Miejski w N. z 2005 i 2006 r. oraz firma S. sp. z o.o. ze S. z 2006 r.). Natomiast wykonanie zamówienia potwierdzają wystawione faktury. Organ zwrócił także uwagę na znajdujące się w materiale dowodowym zamówienia dotyczące kosza o nazwie Agora z daszkiem 3220 złożone przez firmę H. z K. w 2005 roku oraz M. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. w 2007 roku, zaś wykonanie zamówienia potwierdzają wystawione faktury stanowiące materiał dowodowy sprawy.

W wyniku przeprowadzonej oceny przesłanki nowości, Urząd Patentowy RP uznał, że w porównywanych wzorach przemysłowych różnice występują w kształcie i wykończeniu. Zdaniem organu, z katalogu załączonego do akt niniejszej sprawy wynika, że kolory porównywanych wzorów są niemal identyczne. Organ wyjaśnił, że w ramach oceny przesłanki nowości dokonał analizy poszczególnych elementów, w tym podstawy słupka, kuli ozdobnej, korpusu kosza oraz daszka i jego mocowania, a także ogranicznika wychyłu ukrytego w dolnym zawiasie kosza. Równocześnie miał też na uwadze wygląd ogólny badanych wzorów. Organ doszedł do przekonania, że podstawy słupka różnią się nieznacznie, mianowicie podstawa stopy w koszu wnoszącego sprzeciw jest wysunięta bardziej na zewnątrz i posiada większą średnicę od walca umieszczonego nad tą stopką. Wałek w stopie wzoru przeciwstawionego posiada zaokrąglone podtoczenie przechodzące w łagodny promień łuku tworzącego stożkowaty kształt zamknięty pierścieniem górnym. Zdaniem organu, kształt kul ozdobnych jest także nieco inny, albowiem w spornym wzorze kula jest osadzona na łagodnym przejściu w pierścieniową szyjkę i podstawę osadzoną na rurze, podczas gdy we wzorze przeciwstawionym nie występuje takie łagodne przejście (występuje natomiast frez oddzielający kulę od podstawy osadzonej na szyjce). Nadto organ stwierdził, że kształt koszy jest bardzo zbliżony, jednak nie jest identyczny, ponieważ do jego konstrukcji zostały użyte płaskowniki o innej szerokości (ponadto odstępy między płaskownikami w obu wzorach różnią się). W ocenie Urzędu Patentowego RP, mocowanie daszka i sam kształt daszka różnią się nieznacznie. Organ stwierdził także, iż daszek w przeciwstawionym koszu spółki wnoszącej sprzeciw jest mocowany ze słupkiem za pomocą wysięgnika z blachy i ma ozdobę na swoim zwieńczeniu w postaci elementu przypominającego kroplę (przypomina stożek), podczas gdy sporny wzór przemysłowy jest mocowany za pomocą ceownika, a jako ozdoba na jego zwieńczeniu występuje element w postaci rozciągniętej kuli (przypomina wyoblony na końcach walec). Zdaniem organu, element w postaci ogranicznika wychyłu nie odgrywa znaczenia, gdyż jest praktycznie niewidoczny dla odbiorcy.

Z kolei, jeśli chodzi o przypadek odmiany wzoru spornego, oznaczonej jako fig. 1, Urząd Patentowy RP wskazał, że przeciwstawione wzory przemysłowe stanowiły kosze o symbolach Ratusz 3409 i Agora 3411. Organ zauważył, że z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postacie tych wytworów zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego. Organ stwierdził, że wzory o nazwie Ratusz 3409 i Agora 3411 występują między innymi w katalogu firmy K. Sp. z o.o. z 2005 roku. Organ podkreślił, że w sprawie istotne jest, że katalog ten trafił do potencjalnych odbiorców wnoszącego sprzeciw, o czym świadczy fakt odniesienia się przez Urząd Miasta w N. do przedmiotowego katalogu w pismach skierowanych do K. Sp. z o.o. (zlecenia z 2005 i 2006 roku).

Oceniając przesłankę nowości, organ uznał, że w porównywanych wzorach przemysłowych różnice występują w kształcie i wykończeniu. Ponadto, co wynika z katalogu załączonego do akt niniejszej sprawy, kolory porównywanych wzorów są niemal identyczne. Organ wskazał, że dokonał analizy poszczególnych elementów, w tym podstawy słupka, kuli ozdobnej, korpusu kosza oraz daszka i jego mocowania, a także ogranicznika wychyłu ukrytego w dolnym zawiasie kosza. Równocześnie organ stwierdził, że miał również na uwadze wygląd ogólny badanych wzorów. W konsekwencji organ doszedł do przekonania, że podstawy słupka różnią się nieznacznie, mianowicie podstawa stopy w koszu wnoszącego sprzeciw jest wysunięta bardziej na zewnątrz i posiada większą średnicę od walca umieszczonego nad tą stopką. Zdaniem organu, wałek w stopie wzoru przeciwstawionego posiada zaokrąglone podtoczenie przechodzące w łagodny promień łuku tworzącego stożkowaty kształt zamknięty pierścieniem górnym. W ocenie organu, element ten występujący w koszu o symbolu Agora 3411 jest bardzo zbliżony do podstawy słupka występującej w spornym wzorze przemysłowym. Zdaniem organu, kształt kul ozdobnych jest także nieco inny. Organ wyjaśnił, że w spornym wzorze kula jest osadzona na łagodnym przejściu w pierścieniową szyjkę i podstawę osadzoną na rurze, podczas gdy we wzorach przeciwstawionych nie występuje takie łagodne przejście (występuje natomiast frez oddzielający kulę od podstawy osadzonej na szyjce). Urząd Patentowy RP zauważył, że podobnie element ten występujący w koszu o symbolu Agora 3411 jest bardzo zbliżony do kuli ozdobnej spornego wzoru. Organ doszedł do przekonania, że kształt samych koszy jest zbliżony jednak nie jest identyczny, ponieważ listwy drewniane są w spornym wzorze przemysłowym dłuższe. Natomiast, odnosząc się do kolorystyki listew, organ zaznaczył, że spółka K. Sp. z o.o. sygnalizowała możliwość wyboru koloru (katalog z 2005 przedstawia kolory standard i solid odpowiadające kolorystyce użytej w spornym wzorze). Organ zauważył ponadto, że we wzorach przeciwstawionych nie występuje daszek. Organ stwierdził jednocześnie, że element w postaci ogranicznika wychyłu nie odgrywa znaczenia, gdyż jest praktycznie niewidoczny dla odbiorcy.

Mając na względzie przeprowadzone porównanie podobieństw i różnic wzoru spornego (jego odmian) i wzorów przeciwstawionych, Urząd Patentowy RP uznał, że w ogólnej ocenie nie są one identyczne. Zdaniem organu, różnic tych nie można uznać za nieistotne szczegóły, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p, a więc sporny wzór przemysłowy posiada cechę nowości.

Przechodząc do oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że indywidualny charakter jest to wypadkowa różnych elementów, które przesądzają o pewnej "inności" przedmiotu ukształtowanego według wzoru. Tę "inność", zdaniem organu, osiąga się poprzez nadanie postaci wytworu cech lub właściwości, które jednak nie mogą pozostawać w sprzeczności z funkcją wytworu będąc wyznacznikiem swobody twórczej projektanta wzoru (vide: M. Poźniak-Niedzielska, Glosa do wyroku SN z 23.10.2007 r., II CSK 302/07, OSP 6/2009). Organ powołał się na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., wydanego w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 30/06, z którego wynika, że przedmiotem porównania wzorów przemysłowych są całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji, tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej, w świetle ich cech istotnych.

Organ uznał, że dla zbadania przesłanki indywidualnego charakteru istotne jest wyjaśnienie pojęć zawartych w przepisie art. 104 p.w.p., tj.: "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalenie zakresu swobody twórczej w przedmiotowej branży - koszy na odpady (wykorzystywanych w przestrzeni zabudowanej). Organ podkreślił, że ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter postaci wytworu, nadana mu przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację musi być dokonana przez zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że powyższe oznacza, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. A zatem, w ocenie organu, "zorientowany użytkownik" wie, że w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej przy ich opracowywaniu jest mniejszy niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne - w niniejszym przypadku porównywane wytwory mają spełniać określone funkcje (tj. stanowić kosze umożliwiające składowanie drobnych odpadów i śmieci). Nadto organ, powołując się na stanowisko zawarte w literaturze przedmiotu, wskazał, że wzór cechuje indywidualny charakter wówczas, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje on u zorientowanego (rozeznanego) użytkownika różni się znacznie od wrażenia wywoływanego przez wcześniejszy wzór. Mając na uwadze powyższe, organ podkreślił, że wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy (zob. D. Musker, Community Design Law. Principles and Practice, London 2002). Ponadto organ przyjął, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Organ wyjaśnił, że "zorientowany użytkownik" posiada świadomość na temat znaczenia określonych cech wzoru i wiedzę o innych podobnych rozwiązaniach, a także osobę mającą orientację w określonym sektorze, do którego należą produkty obejmujące wzór, w szczególności świadomość aktualnego stanu wzornictwa w określonej dziedzinie produkcji. Organ zauważył, że zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic. Organ wskazał ponadto, że pojęcie zorientowanego użytkownika nie powinno być utożsamiane z modelem przeciętnego konsumenta odpowiednio poinformowanego i uważnego. Nie powinno budować się analogii między miernikiem zorientowanego użytkownika a miernikiem znawcy (fachowca, specjalisty) w prawie patentowym, którego wiedza stanowi wyznacznik przy ocenie poziomu wynalazczego (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Organ wskazał, że powyższe stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07, w którym uznał, że wykładnia językowa pojęcia "zorientowany użytkownik" wskazuje, że chodzi o osobę dobrze poinformowaną, mającą dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystającą z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów. Pojęcie to odnosi się do konkretnej grupy przedmiotów porównywanych, do której należy przedmiot zarejestrowany jako wzór przemysłowy oraz przedmiot zakwestionowany. Organ stwierdził, że w opinii Sądu Najwyższego, "zorientowany użytkownik" nie jest ani znawcą (ekspertem), ani przeciętnym odbiorcą. Organ zauważył ponadto, że w literaturze i orzecznictwie unijnym przeważa stanowisko, że jest to osoba używająca w sposób stały danych przedmiotów, mająca na ich temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność spostrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu. Organ, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego - zauważył, że nawet, jeżeli chodzi o porównanie przedmiotów codziennego użytku, z których każdy korzysta, nie każdy jest zorientowanym użytkownikiem, w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p., nie każdy bowiem, nawet stały użytkownik, ma wystarczające rozeznanie stanu wzornictwa przemysłowego, umożliwiające porównanie wzorów w zakresie niezbędnym dla oceny odmienności lub podobieństwa wzorów z punktu widzenia ochrony praw z rejestracji wzoru. Organ powołał się ponadto na orzecznictwo OHIM, z którego wynika, że zorientowany użytkownik powinien mieć ogólne wyobrażenie o cechach wzorów występujących w obrocie gospodarczym, którymi interesuje się jako użytkownik, zaś jego orientacja zrównywana jest ze zwykłym doświadczeniem wynikającym z faktycznego posługiwania się danym produktem i posiadaniem przeciętnej wiedzy o segmencie rynkowym, do którego zaliczany jest produkt (L. Brancus-Cieślak, Podstawy nieważności wzorów wspólnotowych w świetle decyzji OHIM, EPS 10/2008).

Mając na uwadze powyższe rozważania teoretyczne, zaczerpnięte zarówno z literatury, orzecznictwa, jak i doktryny - organ wskazał, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim producentów stacjonarnych koszy na śmieci instalowanych w przestrzeni zabudowanej oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za zagospodarowywanie przestrzeni zabudowanej. To oni, według organu, szczególnie uważnie analizują występującą na rynku ofertę. W ocenie organu, istotne jest, że ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna być dokonywana przy założeniu, że dokonuje on bezpośredniego zestawienia porównywanych wzorów przemysłowych. Organ podkreślił, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, w którym zastosowano wzór lub który wzór ucieleśnia, a także w szczególności sektor przemysłu, do którego należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru. Organ zauważył, że przy małym marginesie swobody twórczej, jaki jest praktykowany w przypadku produktów (wzorów) użytkowych - już stosunkowo niewielkie różnice zostaną zauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru.

Organ zwrócił uwagę, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. W przypadku wąskiego zakresu tej swobody różnice mogą być tylko dostrzegalne. Organ, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07 - stwierdził, że zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, a także umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Organ wskazał, że dokonał analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie tego typu koszy na odpady. Organ doszedł do przekonania, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Organ uznał, że przedmiotowe pojemniki (kosze) na odpady taką naturę funkcjonalną niewątpliwie posiadają, a zatem - zdaniem organu - swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona. Organ wskazał, że materiały dowodowe zgromadzone w aktach zawierają przykłady innych koszy na odpady (zob. katalogi spółki K. Sp. z o.o., szczególnie katalog z 2005 r.). Urząd Patentowy RP uznał, że pomimo pełnionych funkcji prezentowane kosze na odpady różnią się - mają klasyczną (kosze Wiedeń, Wenecja, Sofia, Miasto, Retro, Ratusz i Agora) albo nowoczesną (Tallin, Kemi, Haga, Pasaż, Brno i Genewa) architekturę. Organ stwierdził, że jedynym elementem wspólnym jest pojemnik na odpady, jego kształt, proporcje, kolorystyka, ornamentacja i mocowanie są we wskazanych przypadkach inne.

Reasumując, Urząd Patentowy RP uznał, że rozpatrywany, jako całość, sporny wzór przemysłowy w swoich dwóch odmianach (fig. 1 oraz fig. 2) nie różni się od wzorów przeciwstawionych w takim stopniu, że zorientowany użytkownik rozróżni porównywane wzory. W ocenie organu, decydujące znaczenie będą miały w tym przypadku wskazane powyżej nieznaczne różnice dotyczące mocowania, kształtu, wykończenia, kolorystyki, jak też proporcji. Organ stwierdził, że podstawy słupka różnią się jedynie nieznacznie. Zdaniem organu, dowolność jego ukształtowania jest znaczna, o czym świadczy podstawa słupka w koszu o nazwie Miasto 3408. Według organu, analogiczna ocena dotyczy kuli ozdobnej wieńczącej słupek. Organ podkreślił, że uprawniony do spornego wzoru przemysłowego opracował wzór kosza na śmieci umocowanego na jednym słupku, mimo że możliwy był inny sposób mocowania. Organ uznał ponadto, że kształt korpusów porównywanych koszy jest bardzo zbliżony, lecz nie jest identyczny (kształt i kolorystyka pojemników może być odmienna, co wynika ze zdjęć koszy na odpadki prezentowanych we wskazanych katalogach). Organ zauważył także, że proporcje porównywanych pojemników są podobne. Odnośnie do mocowania daszka i samego kształtu daszka organ stwierdził, że różnice są nieznacznie. Organ uznał, że okoliczność, iż w koszu spornym (jego odmianie określonej jako fig. 1) nie występuje daszek nie odgrywa znaczenia, gdyż występuje on we wzorze przeciwstawionym Agora z daszkiem 3220. Jedyna różnica dotyczy zdobienia daszka na jego zwieńczeniu.

Urząd Patentowy RP uznał, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony. Zdaniem organu, wskazani wyżej zorientowani użytkownicy w zakresie koszy na odpady są osobami, które nie odróżnią porównywanych koszy na odpady z uwagi na niewielkie różnice wskazane powyżej (m.in. mocowanie, kształt, wykończenie, kolorystyka oraz proporcje). Organ stwierdził, że miał na względzie zakres swobody twórczej przy opracowywaniu tego rodzaju wzorów, która jest ograniczona z uwagi na funkcje spełniane przez badane wytwory - kosze umożliwiające składowanie drobnych odpadów i śmieci.

W konsekwencji, Urząd Patentowy RP uznał, że materiały zebrane w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy w swoich odmianach (fig. 1 oraz fig. 2) spełniał wymóg nowości, gdyż występujące różnice nie miały nieistotnego charakteru. Jednakże, w ocenie organu, sporny wzór przemysłowy w swoich obu odmianach (fig. 1 oraz fig. 2) pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory publicznie udostępnione przez wnoszącego sprzeciw przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że dokonał oceny przesłanek wskazanych zarówno w przepisie art. 103, jak i art. 104 ustawy - Prawo własności przemysłowej, mimo, iż unieważnienie spornego prawa z rejestracji nastąpiło na podstawie przesłanki braku indywidualnego charakteru wskazanej w art. 104 p.w.p. Organ wskazał, że taki sposób badania wynika z tego, iż przesłanka nowości ma charakter filtrujący i winna być analizowana przed oceną w zakresie indywidualnego charakteru danego wzoru.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu dotyczącego dokonania zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego w złej wierze, Urząd Patentowy RP stwierdził, że nie mógł on stanowił przedmiotu oceny organu, gdyż przesłanka ta nie występuje jako przesłanka unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 304 p.w.p., organ wyjaśnił, że przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu przed sądami powszechnymi w sprawach karnych.

Rozstrzygając w kwestii zwrotu kosztów postępowania spornego, organ oparł się na dyspozycji przepisów art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. w zw. z § 10 pkt 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349), obciążając stronę uprawnioną ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego obowiązkiem zwrotu na rzecz podmiotu wnoszącego sprzeciw kosztów postępowania w wysokości 1.840 złotych.

W dniu [...] listopada 2012 r. skarżący T. J. i D. M., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucili spornej decyzji Urzędu Patentowego RP Urzędu Patentowego RP:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 104 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej - poprzez błędną jego wykładnię, w konsekwencji czego organ uznał, że zgłoszony przez skarżących wzór przemysłowy pt. "Pojemnik na odpady" nie odznacza się indywidualnym charakterem, co miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 i art. 77 k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, skarżący - działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

a) ogłoszenia o zamówieniu dostawy z dnia 20 czerwca 2012 r. oraz

b) załącznika nr 10 do SIWZ pt.: "Szczegółowy opis elementów małej architektury".

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że organ słusznie zauważył, iż w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać wymogi funkcjonalne, zakres swobody twórczej jest znacznie mniejszy, niż przy wzorach, w których przeważają założenia estetyczne. Zdaniem strony skarżącej, organ uwzględnił to, dokonując oceny pierwszej z przesłanek, tj. cechy nowości. Skarżący przyznali jednocześnie rację ustaleniom organu, że w porównywanych wzorach różnice występują zarówno w kształcie jak i w wykończeniu, a w konsekwencji zgodzili się z organem, że porównywane wzory przemysłowe nie są identyczne, a różnice występujące pomiędzy nimi nie można uznać za nieistotne szczegóły, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. W tej sytuacji skarżący uznali, że organ prawidłowo ustalił, iż sporny wzór przemysłowy posiada cechę nowości.

Skarżący uznali zatem, że w tej sytuacji zupełnie niezrozumiała dla nich okazała się dokonana przez organ analiza drugiej z wymaganych przesłanek, a mianowicie cechy indywidualnego charakteru. Skarżący podnieśli, że cecha indywidualnego charakteru jest ściśle powiązana z cechą nowości. Skarżący zwrócili uwagę na niekonsekwencję stanowiska organu zawartego w uzasadnieniu spornej decyzji, podkreślając, że skoro najpierw organ ustalił, że wzór skarżących różni się od wzoru przeciwstawionego istotnymi szczegółami, w dalszej części uzasadnienia wskazuje, że "zorientowany użytkownik" to taki, który umie zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, to dokonanie takiej oceny, że wzór nie odznacza się indywidualnym charakterem, nie ma, zdaniem skarżących, logicznego sensu i uzasadnienia. Skarżący stwierdzili, że wzór przemysłowy, który różni się w sposób istotny od innych wzorów, siłą rzeczy musi wywoływać na zorientowanym użytkowniku odmienne wrażenie niż inne wzory, a w konsekwencji nie można mu odmówić posiadania cechy indywidualnego charakteru. Ponadto skarżący stwierdzili, że przesłanka z art. 104 p.w.p. odwołuje się do zakresu swobody twórczej, a skoro - jak ustalił organ - mamy tu do czynienia ze wzorem, który musi uwzględniać wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres tej swobody jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. A zatem, w ocenie skarżących, przy ustalaniu indywidualnego charakteru należy uwzględnić nawet stosunkowo małe różnice, które zorientowany użytkownik jest z pewnością w stanie wyłapać i zauważyć.

Ponadto skarżący podnieśli, że Urząd Patentowy RP, wydając sporną decyzję, dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przede wszystkim skarżący zauważyli, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., uznając wniesiony przez uczestnika postępowania sprzeciw za bezzasadny - wskazali, że sporny wzór był już przedmiotem badania przez biegłego w opinii sporządzonej na zlecenie Prokuratora Rejonowego w C., na potrzeby prowadzonego przez niego postępowania karnego. Strona skarżąca podniosła, że powołany wówczas biegły – M. B., uznał, że sporny pojemnik na odpady jest nowy i posiada indywidualny charakter. Zdaniem skarżących, biegły dokonywał tej oceny na podstawie takich samych materiałów, jakimi dysponował Urząd Patentowy RP, z tą różnicą, że w przeciwieństwie do organu, mógł on zostać uznany za zorientowanego użytkownika. Strona skarżąca zarzuciła w tej sytuacji, że pomimo posiadania przez organ takiej informacji, powodującej z pewnością powstanie dużych wątpliwości, Urząd Patentowy RP zamiast przeprowadzić w tym zakresie dowód z opinii biegłego, sam wcielając się niejako w rolę zorientowanego użytkownika - uznał, że przeciwstawne wzory nie wywołują odmiennego ogólnego wrażenia na zorientowanym użytkowniku.

Ponadto skarżący uznali, że potwierdzeniem tego, iż sporny wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, może być przeprowadzone postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w dniu [...] czerwca 2012 r., którego przedmiotem była dostawa elementów małej architektury zgodnie z załącznikiem nr 10 do SIWZ. Strona zauważyła, że w załączniku tym wskazano wzory, które były przedmiotem dostawy, gdzie obok kosza "Agora", którego producentem jest uczestnik postępowania (strona 4 załącznika), zamawiający wśród przedmiotów dostawy na stronie 8 załącznika wymienił także sporny kosz Classic z daszkiem, którego producentem są skarżący. Zdaniem strony skarżącej, nie ma w tej sytuacji wątpliwości, że pracownicy Zarządu Terenów Publicznych w W., którzy przygotowywali przedmiotowy przetarg, mogą być uznani za zorientowanego użytkownika, o którym mowa w art. 104 ust. 1 p.w.p. W opinii skarżących, Zarząd Terenów Publicznych w W. umieszczając w zamówieniu dwa przeciwstawne wzory, które miały być przedmiotem dostawy równocześnie, a nie alternatywnie, dał tym samym wyraz temu, że wzory te wywołują jednak odmienne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, a zatem w konsekwencji odznaczają się indywidualnym charakterem.

Mając powyższe na względzie, strona skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy RP, nie przeprowadzając dowodu z opinii biegłego, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, co mogło w konsekwencji mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Urząd Patentowy RP nie zgodził się zarówno z zarzutami naruszenia przepisu art. 104 p.w.p., jak również z zarzutami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - w toku postępowania spornego dokładnie przeanalizował nadesłaną przez obie strony sporu dokumentację i wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne, związane z niniejszą sprawą, respektując przy tym naczelną zasadę postępowania, tj. zasadę prawdy obiektywnej. Ustosunkowując się z kolei do zarzutu nieuwzględnienia opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, Urząd Patentowy RP stwierdził, że "przypis do opinii biegłego sądowego opracowanej dla Prokuratury Rejonowej w C. do dochodzenia w sprawie [...]" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ wskazał, że biegły sądowy stwierdził lakonicznie jednym zdaniem, że "wzór zgłoszony przez J. do Urzędu Patentowego RP nie jest nowy i nie ma indywidualnego charakteru w odniesieniu do analogicznego wzoru produkowanego i sprzedawanego przez K.". Organ wskazał, że dokonał podobnych ustaleń – stwierdzając brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, przy czym uznał, że dokonał jednak dogłębnej analizy porównawczej badanych wzorów przemysłowych. Zdaniem organu, strona skarżąca przedstawiła natomiast zgoła odmienne stanowisko wskazując, iż "powołany wówczas biegły M.B. uznał, że sporny pojemnik na odpady jest nowy i posiada indywidualny charakter" (organ wskazał, że takie stwierdzenie w opinii nie pojawia się). Ustosunkowanie się natomiast do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, Urząd Patentowy RP uznał, że wniosek ten nie jest kierowany do organu, a zatem polemika w tym względzie jest ograniczona. Niemniej organ wskazał, że strona skarżąca była reprezentowana przed Urzędem Patentowym RP przez profesjonalnego pełnomocnika, który mógł przedstawić stosowne dowody. Na marginesie organ zaznaczył, że dokonanie wyboru oferty przez Zarząd Terenów Publicznych w W. nie może stanowić determinanty w ustaleniu istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, albowiem dokonanie owego wyboru opierało się na innych kryteriach, niż określone w przepisie art. 104 p.w.p.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz zarzuty skargi a także ustosunkowując się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi naskarżę - podnieśli, że twierdzenia Urzędu Patentowego RP jakoby "przypis do opinii biegłego sądowego opracowanej dla Prokuratury Rejonowej w C." nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem, jak wskazał organ, biegły stwierdził, że "wzór zgłoszony przez J. do Urzędu Patentowego RP nie jest nowy i nie ma indywidualnego charakteru w odniesieniu do analogicznego wzoru produkowanego i sprzedawanego przez K." - jest nieprawdziwe. Strona skarżąca zauważyła, że organ w toku postępowania miał do wzglądu zarówno przypis jak i wyciąg z opinii biegłego sądowego M. E. B.. Zdaniem strony skarżącej, w przedmiotowej opinii biegły stwierdził coś zupełnie odmiennego, niż wskazuje organ w swojej odpowiedzi na skargę, a mianowicie - uznał, iż pojemnik na odpady Classic kod 0205 (będący przedmiotem niniejszego postępowania), jako całość, jest nowy i posiada indywidualny charakter względem koszy spółki K. Sp. z o.o. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, zupełnie niezrozumiałe jest dla strony zawarte w odpowiedzi na skargę twierdzenie organu, że biegły stwierdził, iż przeciwstawione wzory są identyczne. Zdaniem strony skarżącej, organ dysponując takimi informacjami zawartymi w opinii biegłego, które były zupełnie odmienne niż ustalenia poczynione przez Organ i tym samym spowodowały powstanie dużych wątpliwości, powinny były skłonić Urząd Patentowy RP do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, celem wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z dyspozycją przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżących, podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony skarżącej zawarte zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. postanowienie, na podstawie którego oddalił wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentów opisanych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T. J. oraz D. M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] - narusza prawo.

Zdaniem Sądu, unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady", numer [...], udzielone na rzecz skarżących D. M. i T. J., Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, że Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr [...] był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m. in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód, wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu, organ może - w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.

Według Sądu, zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

Przechodząc do oceny merytorycznej spornej decyzji organu, należy wskazać, iż w myśl art. 102 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 103 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

W świetle powyższych unormowań uznać należy, iż w przypadku ujawnienia wzoru musi mieć ono charakter materialnie istotny, a więc nastąpić w okolicznościach, które pozwalają zakładać rzeczywistą jego znajomość, będącą efektem prowadzenia normalnej działalności zawodowej, wyspecjalizowanej w danym sektorze (danej branży) przed datą pierwszeństwa.

W rozpatrywanej sprawie na okoliczność braku nowości spornego wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady" nr [...], udzielonego na rzecz skarżących, spółka K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. przedstawiła dowody w postaci wzorów przemysłowych z wcześniejszym pierwszeństwem: w przypadku odmiany wzoru spornego oznaczonej jako fig. 2 - przeciwstawiono wzory przemysłowe stanowiące wcześniej ujawnione kosze o nazwach Agora 3216 i Agora z daszkiem 3220, zaś w przypadku odmiany wzoru spornego oznaczonej jako fig. 1 - przeciwstawiono wzory przemysłowe stanowiące kosze o symbolach Ratusz 3409 i Agora 3411.

W niniejszej sprawie należy uznać, że Urząd Patentowy RP, oddalając zarzut braku nowości spornego wzoru przemysłowego w obu jego odmianach (fig. 1 i fig. 2), dokonał właściwej oceny faktycznej oraz materialnoprawnej zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzając przy tym szczegółowe porównanie wszelkich podobieństw i różnic porównywanych wzorów, a w konsekwencji - w sposób prawidłowy uznał, że w ogólnej ocenie przedmiotowe wzory nie są one identyczne. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ zadanie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskazanych różnic nie można uznać za nieistotne szczegóły, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p, co oznacza, że sporny wzór przemysłowy posiada cechę nowości.

Zdaniem Sądu, nie sposób uznać więc, że organ dokonał niewłaściwej oceny przesłanki nowości, jak również, że nieustosunkował się do wszelkich argumentów przedstawionych przez stronę wnioskującą o unieważnienie spornego wzoru.

Otóż należy wskazać, że stwierdzając identyczność z wzorem przeciwstawionym organ powinien wykazać tę identyczność, a więc porównać krok po kroku wzory, a w przypadku stwierdzenia jakichś różnic - uzasadnić, dlaczego uznaje je jedynie za nieistotne szczegóły. Ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki charakter mają występujące różnice. W doktrynie przyjmuje się, że porównywanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory są identyczne (vide: A. Tischner /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 575 i powołana tam publikacja: K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH z 2005 r., nr 3, s. 47).

Urząd Patentowy RP, dokonując w niniejszej sprawie szczegółowej analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów, w sposób prawidłowy uzasadnił w decyzji, dlaczego dana cecha różnicująca - zdaniem organu - jest istotna i zarazem decydująca przy ocenie przesłanki nowości, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. W ocenie Sądu, należy w tej sytuacji uznać, że Urząd Patentowy RP w sposób zgodny z prawem przyjął, że sporny wzór przemysłowy jest nowy.

Jeśli chodzi z kolei o zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy wskazać, że zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p., wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Według przepisu art. 104 ust. 2 cyt. ustawy, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP, przyjmując, że sporny wzór przemysłowy, udzielony na rzecz skarżących, nie posiada indywidualnego charakteru, dokonał właściwej interpretacji przepisu art. 104 p.w.p., przedstawiając przy tym w sposób prawidłowy zarówno stosowne orzecznictwo, jak i poglądy nauki.

Zdaniem Sądu, organ w sposób właściwy podkreślił, że ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter postaci wytworu, nadany mu przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację musi być dokonana przez zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął również, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. A zatem, w ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że "zorientowany użytkownik" wie, że w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej przy ich opracowywaniu jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Organ, przechodząc do analizy niniejszej sprawy, w sposób prawidłowy zwrócił uwagę, że w przypadku porównywanych wytworów należy pamiętać o tym, że mają one spełniać określone funkcje (tj. stanowić kosze umożliwiające składowanie drobnych odpadów i śmieci). Nadto organ, powołując się na stanowisko zawarte w literaturze przedmiotu, zasadnie wskazał, że wzór cechuje indywidualny charakter wówczas, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje on u zorientowanego (rozeznanego) użytkownika różni się znacznie od wrażenia wywoływanego przez wcześniejszy wzór. Mając na uwadze powyższe, organ słusznie podkreślił, że wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy.

Kierując się wspomnianymi wyżej założeniami, organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego istotne cechy obu odmian spornego wzoru przemysłowego nie wywierają łącznie na zorientowanym użytkowniku odmiennego ogólnego wrażenia w stosunku do łącznie analizowanych cech istotnych przeciwstawionych wzorów z wcześniejszym pierwszeństwem.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP, wydając sporną decyzję administracyjną, w sposób wszechstronny wskazał, dlaczego - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - omówione przez organ cechy są istotne przy ocenie całościowego ogólnego wrażenia, jakie wywołuje sporny wzór u zorientowanego użytkownika, a które winny różnić ten wzór od rozwiązań przeciwstawionych przez uczestnika postępowania.

Ponadto, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom skarżących - organ przeprowadził prawidłową ocenę pojęcia "zorientowanego użytkownika", podnosząc, że pod pojęciem tym rozumieć można użytkownika określonych produktów lub osobę mającą orientację w określonym sektorze, do którego należą produkty obejmujące wzór, w szczególności świadomość aktualnego stanu wzornictwa w określonej dziedzinie produkcji. Organ zasadnie podniósł, że warto mieć na uwadze, iż orientacja użytkownika może wynikać z długotrwałego, stałego używania określonych produktów. Nie jest jednak, jak wskazał organ, uzasadnione wymaganie, by zorientowany użytkownik znał wszystkie wzory przemysłowe z określonego sektora, ani tym bardziej wymaganie, by był to specjalista z dziedziny projektowania wzorów przemysłowych. Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ słusznie przyjął, że zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy, niż u przeciętnego konsumenta, poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic. Organ zasadnie zastrzegł jednak przy tym, że pojęcie zorientowanego użytkownika nie powinno być utożsamiane z modelem przeciętnego konsumenta odpowiednio poinformowanego i uważnego, wykształconym w orzecznictwie europejskim i krajowym dotyczącym znaków towarowych i nieuczciwej konkurencji. Organ w sposób właściwy przyjął ponadto, że nie powinno budować się również analogii między miernikiem zorientowanego użytkownika a miernikiem znawcy (fachowca, specjalisty) w prawie patentowym, którego wiedza stanowi wyznacznik przy ocenie poziomu wynalazczego. W tym zakresie organ w sposób właściwy odwołał się zarówno do literatury (m.in. P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2010), jak i do judykatury (vide: m.in. stanowisko zaprezentowane przez Sąd najwyższy /w:/ wyrok SN z dnia 23 października 2007 r., sygn. II CSK 302/07, a także zaprezentowane stanowisko OHIM).

W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie powinno budzić zasadniczych kontrowersji stanowisko Urzędu Patentowego RP, który stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim producentów stacjonarnych koszy na śmieci instalowanych w przestrzeni zabudowanej oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za zagospodarowywanie przestrzeni zabudowanej. Organ uznał bowiem, że to oni szczególnie uważnie analizują występującą na rynku ofertę. Zdaniem Sądu, istotne jest to, że organ wyraźnie zaznaczył przy tym, że ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna być dokonywana przy założeniu, że dokonuje on bezpośredniego zestawienia porównywanych wzorów przemysłowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując analizy zaskarżonej decyzji administracyjnej - zauważył, że organ przeprowadził ponadto w uzasadnieniu spornej decyzji rozważania w zakresie zagadnienia "zakresu swobody twórczej". Organ, powołując się zarówno na orzecznictwo krajowych sądów powszechnych, jak i administracyjnych - stwierdził, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Organ zasadnie wskazał, że w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Z kolei, tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Organ prawidłowo uznał przy tym, że zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07).

Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP, przeprowadzając analizę kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie tego typu koszy na odpady, w sposób prawidłowy przyjął, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Organ zasadnie uznał zatem, że przedmiotowe pojemniki (kosze) na odpady taką naturę funkcjonalną niewątpliwie posiadają, a zatem - jak słusznie stwierdził organ - swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona. W ocenie Sądu, organ - dokonując wspomnianej oceny zakresu swobody twórczej - słusznie odwołał się do materiałów dowodowych zgromadzone w aktach zawierających przykłady innych koszy na odpady, przywołując katalogi spółki K. Sp. z o.o., w tym w szczególności katalog tej firmy z roku 2005.

W konsekwencji, Urząd Patentowy RP, dokonując analizy przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego - uznał, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony. Organ stwierdził jednocześnie, że wskazani wyżej zorientowani użytkownicy w zakresie koszy na odpady nie odróżnią porównywanych koszy na odpady z uwagi na niewielkie różnice opisane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (vide: m. in. mocowanie, kształt, wykończenie, kolorystyka oraz proporcje).

Zdaniem Sądu, powyższa końcowa ocena przesłanki indywidualnego charakteru, choć niewątpliwie przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP zgodnie z prawidłowo wyłożoną normą prawa materialnego zawartą w przepisie art. 104 p.w.p., a także z odwołaniem się do zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, nie może zostać uznana za prawidłową z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Otóż należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania spornego strona skarżąca, uzasadniając swoje stanowisko, powołała się na dokument pt. "Opinia biegłego sądowego opracowana dla Prokuratury Rejonowej w C. do dochodzenia o sygn. akt [...]", sporządzony przez biegłego sądowego M. E. B., którego wyciąg strona uprawniona ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przedłożyła do akt sprawy.

We wspomnianej opinii biegły sądowy M. E. B. stwierdził, że "Pojemnik Classic, kod 02005 jako całość jest nowy i posiada indywidualny charakter względem koszy K." (vide: Konkluzja nr 19, s. 22 opinii).

Należy, zdaniem Sądu, wskazać, że pomimo znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego sądowego, która - zdaniem strony skarżącej - świadczyć ma o zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego z uwagi na posiadanie przymiotu nowości oraz indywidualnego charakteru, Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], nie ustosunkował się do przedłożonej przez stronę skarżącą opinii, w żaden sposób nie dokonując oceny argumentów biegłego sądowego i znaczenia tej opinii w niniejszej sprawie.

Dopiero w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących pominięcia powyższego dowodu, Urząd Patentowy RP stwierdził, że wspomniana opinia biegłego sądowego nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, albowiem - jak wskazał organ – "(...) Biegły sądowy stwierdził lakonicznie jednym zdaniem, że "wzór zgłoszony przez J. do Urzędu Patentowego RP nie jest nowy i nie ma indywidualnego charakteru w odniesieniu do analogicznego wzoru produkowanego i sprzedawanego przez K.". Ponadto organ dodał, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - w przedmiotowej opinii nie pojawiło się stwierdzenie, iż "powołany wówczas biegły M. B. uznał, że sporny pojemnik na odpady jest nowy i posiada indywidualny charakter".

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady", nr [...], udzielone na rzecz skarżących, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie wskazał ponadto przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej odwołujących się do opinii biegłego sądowego.

Zdaniem Sądu, skoro strona skarżąca wyraźnie zauważyła, że w przedmiotowej opinii biegły sądowy stwierdził zupełnie odmiennie, niż wskazuje organ w swojej odpowiedzi na skargę, a mianowicie uznał, że sporny pojemnik na odpady Classic kod 0205 (będący przedmiotem niniejszego postępowania), jako całość, jest nowy i posiada indywidualny charakter względem przeciwstawionych koszy spółki K. Sp. z o.o., obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie analizy całości zgromadzonego materiału, a więc również przedmiotowej opinii i zawartych w niej konkluzji biegłego sądowego.

Organ winien w twej sytuacji podjąć się samodzielnej oceny zasadności stawianych przez biegłego tez i ich znaczenia (istotności) w zakresie całościowej oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru, bądź też rozważyć - jak sugeruje strona skarżąca - konieczność przeprowadzenia, na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., dowodu z opinii biegłego, celem wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, zgodnie z dyspozycją przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił w sposób pełny, dlaczego zarzuty skarżących dotyczące niewłaściwej oceny przesłanki indywidualnego charakteru spornego rozwiązania - są niezasadne.

Według Sądu, przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego nie można uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności, albowiem przy tak arbitralnej i lakonicznej w swej treści ocenie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, a w przypadku niektórych dowodów - braku jakiejkolwiek analizy - nie sposób wykluczyć odmiennej oceny całości zgromadzonego materiału.

W ocenie Sądu, brak pełnego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego, istotnego dla oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, nie dało stronie skarżącej możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji.

Z tej przyczyny należy uznać, że uchybienia formalne poczynione w toku postępowania spornego przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Według Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r. ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących zarówno zdolności ochronnej spornego wzoru, jak i pełnej oceny dowodów przedłożonych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł w tej sytuacji do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawodawcę, a zawartych w normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej unieważniającej prawo z rejestracji wzoru [...].

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej. Dokonując oceny przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, organ zobowiązany będzie dokonać stosownej analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów przemysłowych, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego - w jego ocenie - zachodzą lub też nie zachodzą podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji tego wzoru przemysłowego. Przeprowadzając tą ocenę, organ administracji zobowiązany będzie ustosunkować się zarówno do powołanej przez stronę skarżącą opinii biegłego sądowego, jak i podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).

W tej sytuacji trudno uznać na obecnym etapie kontroli sądowoadministracyjnej, że przy tak niepełnej ocenie, jakiej dokonał Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji, Sąd mógłby zgodzić się z rozstrzygnięciem w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy. Tak przeprowadzona ocena materiału dowodowego, jako niepełna, wymagać będzie uzupełnienia.

Zdaniem Sądu, należy zauważyć, że Urząd Patentowy RP w sposób bardziej konkretny, choć nadal mało szczegółowy, ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej dopiero w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odniósł się bowiem zarówno do zarzutów dotyczących pominięcia opinii biegłego sądowego sporządzonej na potrzeby Prokuratury Rejonowej w C., jak i kwestii objętych wnioskami dowodowymi skarżących (vide: kwestia przetargów organizowanych przez Zarząd Dróg Publicznych w W.).

Należy jednakże w tym momencie wyraźnie podkreślić, że zgodnie z poglądami doktryny oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, że odpowiedź organu administracji na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (tak m. in. A. Kabat /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 141 i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45; podobnie: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 292-293 i cyt. tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; por. także m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/04).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, że oddając na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. wnioski dowodowe strony skarżącej, złożone w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Należy zwrócić uwagę, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

W tej sytuacji Sąd uznał, że nie jest jego rolą dokonanie analizy dokumentacji przedłożonej przez stronę skarżącą, celem przeprowadzenia dowodu, i dokonywanie na jej podstawie ustaleń faktycznych, co nie oznacza, że organ nie będzie zobowiązany w toku ponownego postępowania do przeprowadzenia w tym zakresie stosownej oceny i podjęcia decyzji, czy ów dodatkowy materiał dowodowy, na który powołuje się strona skarżąca, może mieć w ogóle jakiekolwiek istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej spornego wzoru przemysłowego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd orzekł jednocześnie, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, mając na względzie normę prawną wyrażoną w przepisie art. 152 p.p.s.a.

Zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w łącznej kwocie 1.600 złotych, Sąd rozstrzygnął w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).