Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 82/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż dnia 16 stycznia 2006 r. A. złożyła deklarację w podatku od nieruchomości za 2006 r., w której zadeklarowała podatek za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 613 m2 oraz za budynki pozostałe o powierzchni 933,10 m2. W dniu 20 lipca 2007 r. spółka skorygowała deklarację w części dotyczącej powierzchni budynków podając 1334,205 m2 oraz uwzględniając budowle w postaci utwardzonego placu wraz z bramą o wartości 5.500 zł

Pomimo wezwań, Spółka nie wyjaśniła zasadności zastosowania stawki przewidzianej dla budynków pozostałych, co spowodowało wszczęcie postępowania kontrolnego, a następnie podatkowego. Ze sporządzonego w dniu 11 stycznia 2007 r. protokołu oględzin wynika, że działka nr [...] o powierzchni 613 m2 zabudowana jest dwoma budynkami - budynkiem biurowym oraz budynkiem gospodarczym (magazynowym). Na terenie nieruchomości znajduje się także utwardzony kostką plac oraz brama wjazdowa. Ogólna powierzchnia użytkowa budynku biurowego wynosi 1.167,45 m2 /powierzchnia użytkowa pomieszczeń o wysokości powyżej 2,20 m wynosi 1.132,52 m2, natomiast powierzchnia użytkowa pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m wynsi 34,93 m 2/. Z kolei powierzchnia użytkowa budynku gospodarczego wynosi 184,22 m2. Wartość utwardzonego placu oraz bramy wjazdowej została określona przez spółkę odpowiednio na kwotę 5.000,00 zł i na kwotę 500,00 zł. Z poczynionych w trakcie kontroli ustaleń wynika, iż obiekty budowlane stanowiące własność A. Sp. z o. o. zostały na trwale związane z gruntem, posiadają ściany (przegrody budowlane), fundamenty oraz dachy. Ponadto utwardzony plac oraz brama wjazdowa spełniały definicję budowli określoną dla potrzeb podatku od nieruchomości. Zarówno budynek biurowy, jak i budynek gospodarczy znajdowały się w trakcie prac remontowo - adaptacyjnych na cele prowadzenia działalności, zaś konstrukcja obydwu budynków nie posiadała uszkodzeń. Okoliczności te znalazły potwierdzenie w operacie szacunkowym wyceny prawa własności tej nieruchomości sporządzonym w dniu 28 czerwca 2002 r.

Powyższe ustalenia stały się podstawą do wydania w dniu [...] decyzji, w której Prezydent Miasta określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 r. na kwotę 22.836 zł. w oparciu m.in. o treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W ocenie organu podatkowego, wskazane budynki należało zakwalifikować jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie jako "pozostałe". Przedmiot opodatkowania będący w posiadaniu przedsiębiorcy traci charakter związania z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko wówczas jeżeli nie jest i nie może być do tej działalności wykorzystywany w sposób trwały w wyniku zdarzenia niezależnego od podatnika i z przyczyn dotyczących stanu technicznego nieruchomości. Sam fakt, że posiadany przez przedsiębiorcę budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo użytkowany - nie może mieć wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych, powinien być natomiast potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ ustalił, iż spółka nie zwracała się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z wnioskiem o wydanie decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania w całości lub w części przedmiotowych budynków ze względu na ich zły stan techniczny. Spółka nie występowała również do Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta o zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na omawianej nieruchomości, jak również nie dokonywała zgłoszenia zmian na podstawie art. 71 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wymieniony wydział w latach 2005 - 2007 nie wydawał innych decyzji, w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczących obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w L. przy ul. C.

Organ podkreślił przy tym, że w rozumieniu przepisów podatkowych należy wyraźnie odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów prawa procesowego art. 122, art. 120, 121 § 1 i 180 § 1, 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, rezultatem czego był błąd w ustaleniach faktycznych.

Zdaniem spółki błąd organu podatkowy pierwszej instancji polegał na oparciu swojego rozstrzygnięcia na założeniu, iż jedyną przesłanką pozwalającą uznać budynki za nienadające się do prowadzenia działalności gospodarczej jest decyzja organów nadzoru budowlanego o opróżnieniu, bądź wyłączeniu z użytkowania budynku, podczas gdy okoliczność ta winna być ustalona w oparciu o ogólne reguły postępowania podatkowego, w tym opinię biegłego.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie spółki nie znalazło podstaw do uznania zarzutów w nim zawartych za uzasadnione.

Organ ten wskazał, iż wbrew twierdzeniom strony, organ I instancji nie oparł swego rozstrzygnięcia na założeniu, iż jedyną przesłanką pozwalającą uznać budynki za nienadające się do prowadzenia działalności gospodarczej jest decyzja organów nadzoru budowlanego o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania budynku, bowiem w toku postępowania przeprowadził szereg dowodów na istotne dla sprawy okoliczności / protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 11 stycznia 2007 r., protokół kontroli nieruchomości z dnia 18 kwietnia 2007 r. a także operat szacunkowy z dnia 28 czerwca 2002 r./.

W aktach sprawy znajduje się również opinia o stanie technicznym budynku biurowo - mieszkalnego w L. przy ul. C. sporządzona w grudniu 2005 r., z której wynika, że budynek biurowy i gospodarczy wymagają prac remontowych i adaptacyjnych.

W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzanie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Z umowy nabycia przedmiotowej nieruchomości niezbicie wynika, iż spółka kupuje tę nieruchomość na cele działalności gospodarczej. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników tej działalności. Sam fakt, że posiadany przez przedsiębiorcę budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo użytkowany - nie może mieć wpływu na wymiar podatku od nieruchomości określony przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

A. sp. z o.o. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, żądając uchylenia jej w całości i zarzucając naruszenie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 122, art. 120, 121 § 1 i 180 § 1, 187 § 1 Ordynacji podatkowej rezultatem czego był błąd w ustaleniach faktycznych oraz w efekcie naruszenie przepisów prawa materialnego.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, iż oba budynki od początku (od ich nabycia w dniu 30 czerwca 2005 r.) nie nadawały się i nie nadają się nadal do jakiegokolwiek użytku, a nie tylko do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podatkowy pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, iż jedyną przesłanką pozwalającą uznać budynki za nienadające się do prowadzenia działalności gospodarczej jest decyzja organów nadzoru budowlanego o opróżnieniu, bądź wyłączeniu z użytkowania budynku. Skarżąca zaprezentowała pogląd, iż o tym, czy budynek nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, powinny rozstrzygać organy podatkowe prowadzące konkretne postępowania dowodowe. Brak jest bowiem przepisu zawierającego jakiekolwiek domniemanie prawne w tym zakresie. Okoliczność polegająca na niemożności wykorzystania budynku do prowadzenia działalności ze względów technicznych musi być wykazana zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, zgodnie z którymi jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) – zwana dalej "ustawą", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, iż grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z powyższego wynika, że co do zasady, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (wyrok WSA w Białymstoku z 30 maja 2006 r., sygn. I SA/Bk 95/2006, Lex nr 192872). Wyłączenie z zakresu opodatkowania wyższą stawką przewiduje dodane przez ustawodawcę zastrzeżenie, które dotyczy sytuacji kiedy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojęcie "względów technicznych", nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę i jest niewątpliwie wieloznaczne. Podzielić należy pogląd, że wyłączenie z zakresu opodatkowania dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości (wyrok WSA w Gliwicach z 5 października 2004 r., sygn. I SA/Ka 2227/03, niepubl - który to pogląd Sąd w niniejszym składzie podziela).

Zgodzić należy się z organami podatkowymi, że sytuacja taka będzie miała między innymi miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny.

Zauważyć jednak należy, co nie jest też w orzecznictwie sporne, że nie tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza. Takiego warunku nie przewiduje bowiem art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy. Brak decyzji organów nadzoru budowlanego był tylko jedną z okoliczności branych pod uwagę przez organ podatkowy, nie stanowił zaś podstawy rozstrzygnięcia. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej korekty deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy "względy techniczne" faktycznie występują. Organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych - przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych, które umożliwiają mu dokonanie właściwej oceny. W niniejszej sprawie, organ miał, zdaniem sądu, do dyspozycji wystarczające dowody dla podjęcia prawidłowej decyzji. Słusznie zatem uznał, iż względy techniczne nie stoją na przeszkodzie zastosowania stawki podatku o nieruchomości jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ wziął pod uwagę między innymi operat szacunkowy wyceny prawa własności nieruchomości, sporządzony w dniu 28 czerwca 2002 r. przez rzeczoznawców majątkowych. Z zawartej w nim oceny stanu technicznego wynikało, że budynek nie posiada uszkodzeń elementów konstrukcyjnych, brak jest widocznych spękań ścian i nadproży oraz nadmiernych ugięć stropu, budynek jest po doraźnym remoncie elewacji, balkonów, malowaniu, jednak konieczna jest częściowa wymiana i konserwacja podłóg, które są w średnim i złym stanie, podobnie jak stolarka okienna. W toku postępowania organ odwoławczy przeanalizował także opinię o stanie technicznym budynku, sporządzoną przez specjalistę z branży konstrukcyjno- budowlanej w grudniu 2005 r., zawierającą ocenę stanu technicznego poszczególnych części budynków oraz wnioski i zalecenia co do konieczności przeprowadzenia w nich niezbędnych prac remontowych (remont stropu, więźby dachowej, elewacji). Stan budynku został też odzwierciedlony w protokole kontroli podatkowej, spisanym dnia 18 kwietnia 2007 r., czyli w okresie prowadzonych już na terenie budynku prac remontowych. Do protokołu zostały dołączone fotografie wnętrza remontowanego budynku.

Należy też zauważyć, że organy podatkowe, nie kwestionują, że budynek wymaga remontu i wykonania niezbędnych prac przystosowujących go do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Zasadnie jednak organy stoją na stanowisku, iż budynek wymaga konkretnych prac remontowych, w celu poprawienia jego stanu technicznego i przystosowania do rodzaju prowadzonej działalności. Nie oznacza to jednak, iż po przeprowadzeniu tego remontu, to jest po okresie przejściowym, przemijającym, w budynku nie będzie mogła być prowadzona działalność gospodarcza. Podzielić zatem należało pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności (wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., sygn. II FSK 301/05. Lex nr 193364). Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Decyzja właściciela budynków o prowadzeniu koniecznego remontu, jest zaplanowanym działaniem podatnika, etapem przygotowawczym w ramach realizowanej przez niego działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jej wydania, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) należało orzec jak w sentencji.