Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 48/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 3 pkt 3, art. 31 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Wojewody z dnia 26 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. K. decyzją z dnia 30 września 2010 r. Nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na "Budowie ulicy K. w ciągu drogi gminnej nr [...] wraz z brakującą infrastrukturą". Jednocześnie Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę i rozbiórkę dla inwestycji:

* budowa drogi na działkach o nr ew. gr. 90/1,10, 8/3, 8/2, 94/7, 94/1, 89, 94/3, 94/5 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K..

* budowa kanalizacji deszczowej wraz z podziemnym zbiornikiem retencyjnym na działkach o nr ew. gr. 90/1,10, 8/3, 8/2, 94/7, 94/10, 94/1, 89, 94/5 w obrębie ewid. 9 oraz na działce o nr ew. gr. 109/2 w obrębie ewid. nr 8 w miejscowości K., gmina K.,

* budowa sieci elektroenergetycznej oświetleniowej na działkach o nr ew. gr. 90/1, 10, 8/2, 8/3, 94/7, 23/4, 12, 11/1, 11/3, 94/10, 94/1, 134, 94/3, 94/4, 94/5 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

* budowa parkingu na działce o nr ew. gr. 94/10 w obrębie ewid. nr 9 w miejscowości K., gmina K.,

* przebudowa sieci wodociągowej na działkach o nr ew. gr. 90/1, 10, 94/10, 89, 94/3, 94/5, 8/2, 8/3, 94/7 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

* przebudowa sieci kanalizacji sanitarnej na działkach o nr ew. gr. 8/3, 8/2, 94/7, 94/1, 94/5, 94/3,10 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

* przebudowa linii kablowej SN na działkach o nr ew. gr. 94/1, 94/7, 94/10 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

* rozbiórka obiektu handlowego "C." zlokalizowanego na działkach o nr ew. gr. 10, 8/3, 8/2, 8/4 w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K..

Ponadto Starosta zatwierdził projekt podziału nieruchomości przeznaczonych do realizacji drogi publicznej na działkach oznaczonych numerami ewidencji gruntów według tabelki stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji, która wskazuje działki objęte projektowanym podziałem, przeznaczone pod inwestycje drogowe, przez które będzie przebiegać planowana inwestycja, według złożonego projektu podziału nieruchomości opracowanego przez uprawnionego geodetę. W punkcie VI decyzji organ ustalił termin wydania nieruchomości na dzień 1 marca 2011 r.

Wnioskiem z dnia 30 września 2010 r. Burmistrz Gminy K. wystąpił do Starosty K. o nadanie decyzji z dnia 30 września 2010 r. rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na uzasadniony interes społeczny i gospodarczy. Wnioskujący wyjaśnił, iż przedłużenie ulicy K. - od ul. D. do ul. K. było od wielu lat przedmiotem szeregu różnych opracowań i planów. W roku 2007 wykonano I etap jej budowy w postaci przyłączenia przecznicy od ul. K. do skrzyżowania z ruchem okrężnym usytuowanego w ciągu ul. G. (droga wojewódzka nr 211). Obecnie realizowany odcinek rozwiąże problemy połączenia ważnych ciągów komunikacyjnych w mieście. Wnioskujący wskazał, iż najbardziej uczęszczana część miasta - rejon k. dworców: kolejowego i autobusowego, gdzie mieści się także gęsta zabudowa handlowo-usługowa, w tym targowisko miejskie i domy handlowe - jest swobodnie dostępne tylko od strony istniejącej ul. K.. Obecna organizacja ruchu (brak łącznika ul. K.) powoduje, że jest on praktycznie odcięty komunikacyjnie od oddalonego w linii prostej o ok. 400 m ronda w ciągu ul. G., pozwalającego sprawnie opuścić miasto w dowolnym kierunku. Projektowany odcinek połączy północną i południową część miasta. Zmniejszy to natężenie ruchu w centrum K., emisję szkodliwych spalin i skróci czas przejazdu przez miasto, nastąpi poprawa bezpieczeństwa kierowców i pieszych. Inwestycja została ujęta w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym Gminy K., z uwagi na wieloletnie oczekiwanie mieszkańców K. dotyczące płynnego i bezpiecznego poruszania się użytkowników dróg w centrum miasta - planowana inwestycja jest priorytetowa ze względów gospodarczych i społecznych.

Starosta K., postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. Nr [...], nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Starosty K. z dnia 30 września 2010 r. nr [...] oraz skreślił punkt VI decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia 30 września 2010 r. nr [...], dotyczący określenia terminu wydania nieruchomości, ustalonego na dzień 1 marca 2011 r.

Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.. Nr 154, poz. 958) oraz art. 108 § 1 i 2 i 130 k.p.a.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wniosek Burmistrza Gminy K. został złożony w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania.

Starosta wskazał, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia zakończy planowaną od ok. 30 lat inwestycję oraz rozwiąże problemy połączenia ważnych ciągów komunikacyjnych w mieście. Przedłużenie ulicy K. połączy ze sobą północną i południową część miasta, które w chwili obecnej są od siebie odcięte i zmuszają uczestników ruchu do długich objazdów. W wyniku realizacji inwestycji poprawie ulegnie bezpieczeństwo uczestników ruchu i pieszych. Układ komunikacyjny K. w chwili obecnej nie spełnia podstawowych wymogów płynnego poruszania się pojazdami w mieście. W przypadku jakichkolwiek robót drogowych powstaje paraliż komunikacyjny, powodujący zwiększoną emisję spalin. Prognozuje się, iż w wyniku realizacji inwestycji zmniejszeniu ulegnie emisja spalin do środowiska, a także skróci się czas wymagany do przejazdu przez miasto. Zgodnie z Wieloletnim Planem Inwestycyjnym Gminy K. na lata 2007-2012 przedmiotowa inwestycja została przewidziana do realizacji w 2010 r. i zostały zabezpieczone na nią środki finansowe w budżecie Gminy K..

Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, iż za nadaniem decyzji z dnia 30 września 2010 r. rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia słuszny interes społeczny, polegający na poprawieniu warunków komunikacyjnych mieszkańców miasta i gminy K. oraz słuszny interes strony, polegający na realizacji Wieloletniego Planu Inwestycyjnego Gminy K. na lata 2007 – 2013. W świetle art. 108 § 1 k.p.a., interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, stanowią przesłankę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym (ust. 1). Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (ust. 2). Starosta stwierdził, iż w niniejszej sprawie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione interesem społecznym oraz interesem gospodarczym.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. W związku z tym, zasadnym jest skreślenie punktu VI decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczącego określenia terminu wydania nieruchomości. Nadto organ stwierdził, iż zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy, zarządca drogi zobowiązany jest wskazać lokal zamienny jedynie wówczas, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny. Jak wynika z wniosku Burmistrza Gminy K. z dnia 30 września 2010 r. o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności działka o nr ewidencyjnym gr. 10 położona w obrębie ewidencyjnym nr 9 w K. jest zabudowana budynkiem handlowym, a zatem zarządca drogi nie ma obowiązku wskazywać lokalu zamiennego dla tego obiektu.

A. D. w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazał, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 17 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, polegającym na uznaniu, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym, art. 12 ust 6 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy, polegającym na skreśleniu w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji terminu wydania nieruchomości oraz terminu opróżnienia obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu oraz art. 40 § 2 k.p.a., polegającym na wadliwym doręczeniu zaskarżonego postanowienia, które nie zostało doręczone ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. W myśl ust. 3 tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (pkt 2), uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi (pkt 3) i uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych (pkt 4).

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dokonywane jest na wniosek zarządcy przyszłej drogi publicznej, rygor ten nie może być nadany z urzędu. Wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności może być zawarty w samym wniosku o wydanie decyzji albo w odrębnym wniosku, złożonym także po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed jej uostatecznieniem się. We wniosku wnioskodawca powinien określić, w czym przejawia się interes społeczny lub interes gospodarczy uzasadniający nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, iż droga publiczna z samej definicji ma służyć użyteczności ogółu w zakresie prowadzenia na niej ruchu pojazdów, dlatego też nie można za uzasadniony interes społeczny, uzasadniający nadanie rygoru, uznawać celu jakim jest wybudowanie drogi, ponieważ cel ten występuje w każdym przypadku inwestycji drogowej. Organ wskazał, iż rygor natychmiastowej wykonalności jest wyjątkiem od zasady niewykonywania aktów administracyjnych, które nie stały się jeszcze ostateczne. Nadanie rygoru może nastąpić tylko w indywidualnie uzasadnionej sytuacji, gdy zaistnieją okoliczności o charakterze niestandardowym, z samej definicji nie mogące wystąpić w każdym przypadku budowy drogi publicznej..

Wojewoda wskazał, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że planowany termin realizacji inwestycji drogowej na 2010 r. i zabezpieczenie na jej realizację środków finansowych w budżecie Gminy K. jak również poprawa jakości i bezpieczeństwa użytkowników dróg stanowi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, uzasadniający nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Na poparcie swego stanowiska w tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. I S.A./Wa 1447/06.

Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Wobec powyższego, organ I instancji zasadnie skreślił punkt decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczący określenia terminu wydania nieruchomości.

Odnosząc się do treści zażalenia, Wojewoda wskazał, iż w myśl art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Postanowienie doręczono z pominięciem art. 40 § 2 k.p.a., postanowienie organu I instancji, zostało jednak przekazane przez stronę jej pełnomocnikowi, który w terminie określonym w art. 141 § 2 k.p.a., liczonym od dnia doręczenia postanowienia stronie, wniósł na nie zażalenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż naruszenie przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinno być oceniane indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności sprawy i skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem postanowienia. Organ stwierdził, iż odwołujący się nie poniósł negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z nieprawidłowego doręczenia postanowienia. Organ wskazał, iż sytuacja taka, jaka zaistniała w niniejszej sprawie była uprzednio rozstrzygana w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 136/06 (publ. Lex nr 319187) i z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. II GSK. 3/08 (niepubl.). W obydwu tych orzeczeniach wskazano, iż odwołanie wniesione przez stronę przy udziale pełnomocnika, któremu nie doręczono decyzji, było złożone w terminie. W pierwszym z przywołanych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, że sam fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi w sytuacji, gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 k.p.a., ale niemającym wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

A. D. w skardze na powyższe postanowienie domagał się uchylenia postanowienia zarówno organu I jak i II instancji, wskazując, iż zostało ono wydane z naruszeniem:

• art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, polegającym na uznaniu, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym;

• art. 12 ust. 6 ustawy w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy, polegającym na skreśleniu w decyzji terminu wydania nieruchomości oraz terminu opróżnienia obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu, a w związku z tym uniemożliwieniu uczestnikowi postępowania nieodpłatnego użytkowania nieruchomości do tak określonego terminu;

• art. 40 § 2 k.p.a., polegającym na wadliwym doręczeniu postanowienia Starosty K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym wojewoda, w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację drogi rygor natychmiastowej wykonalności, na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.

Przesłanką nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony interes społeczny lub gospodarczy. Jak wskazano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ocena zaistnienia tych przesłanek winna być dokonywana z uwzględnieniem celu i charakteru uregulowań ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ustawa ta ma na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Została ona zamierzona jako regulacja czasowa, zgodnie bowiem z art. 45 ust. 2 tej ustawy, ma ona obowiązywać do 31 grudnia 2020 r. Ustawodawca zamierzał w sposób szczególny unormować stosunki prawne w określonej sytuacji gospodarczej. Wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się w uproszczeniu procedur administracyjnych w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestorów budowlanych. Celem uregulowań ustawy jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w Polsce. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy (druk sejmowy nr 858 z 30 sierpnia 2002 r.), jej celem jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, a przyspieszenie rozwoju sieci dróg krajowych jest warunkiem nadrobienia zaległości w tym zakresie występujących między Polską a większością krajów europejskich oraz podstawą do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i cywilizacyjnego kraju.

Taka intencja ustawodawcy, nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów omawianej ustawy. (vide: uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. I SA/Wa 1099/06 Lex Nr 342583, uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. I OSK 1734/07 Lex Nr 510792)

Za niezwłocznym zajęciem nieruchomości i nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiał ważny interes społeczny polegający na konieczności realizacji inwestycji drogowej niezbędnej dla usprawnienia sytuacji komunikacyjnej, w istotnej z punktu widzenia ruchu drogowego części miasta. Inwestycja jest realizowana w centrum miasta, w którym istnieje znaczne natężenie ruchu drogowego. Planowana inwestycja poprawi płynność i bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zapewni ona prawidłowe połączenie komunikacyjne obszaru dworca PKP i pozostałej części miasta, w tym ronda w ciągu ul. G., umożliwiające sprawny wyjazd z miasta. Przedłużenie ul. K. od ul. D. do ul. K. stanowić miało zakończenie już wykonanej części inwestycji drogowej, której I etap obejmował przyłączenie przecznicy od ul. K. do skrzyżowania z ruchem okrężnym, usytuowanego w ciągu ul. G.. Jak wskazał na rozprawie skarżący, do tej pory ruch drogowy odbywał się ze znacznym natężeniem po terenie nieruchomości skarżącego, na której nie było urządzonej drogi, przez teren parkingu, co jest niewątpliwie sytuacją niepożądaną z punktu widzenia bezpieczeństwa i zasad ruchu drogowego. Realizacja inwestycji ma zatem istotne znaczenie dla lokalnej społeczności.

Nadto za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiały kwestie związane z uzyskaniem przez gminę środków na realizację inwestycji. Inwestycja została zaplanowana do realizacji w 2010 r., gmina realizuje inwestycję częściowo ze środków własnych, nadto wystąpiła ona o dotację na realizację drogi, a z warunków jej udzielenia wynika konieczność zakończenia inwestycji do 31 grudnia 2011 r. (dowód odpis umowy Nr [...] k. 76 -78 akt sądowych). Wystąpienie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności miało zatem na celu sprawne rozpoczęcie i zakończenie inwestycji, przedłużanie się w czasie rozpoczęcia prac mogło bowiem doprowadzić do znacznych przesunięć terminu zakończenia robót.

Konieczność poprawy jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg, poprawy płynności ruchu drogowego i efektywnego gospodarowania publicznymi środkami finansowymi uzasadnia istnienie przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 17 ust. 1 ustawy. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. I Sa/Wa 1447/06 Lex Nr 355067, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. I SA/Wa 1099/06 Lex Nr 342583).

Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 30 września 2010 r. Nr [...] zezwalającą na realizację drogi. Zatem w obrocie prawny pozostaje nieostateczna decyzja organu I instancji. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie realizacja inwestycji drogowej została rozpoczęta, będący własnością skarżącego obiekt budowlany został już rozebrany, a ewentualne uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności skutkowałoby wstrzymaniem realizowanej w centrum miasta budowy drogi.

Fakt, iż inwestor nie rozpoczął robót bezpośrednio po wydaniu decyzji organu I instancji i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podważa zasadności wydanego postanowienia, bowiem w dacie nadania rygoru, nie była znana data wydania decyzji organu II instancji, a w przypadku prowadzenia postępowania wyjaśniającego wydanie takiej decyzji mogło ulec odsunięciu w czasie. Brak jest także w niniejszej sprawie podstaw do uznania, iż wystąpienie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności miało na celu jedynie zapewnienie skutków przewidzianych w art. 31 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a. Sąd podziela bowiem interpretację art. 31 ust. 2 ustawy, dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 2148/10 (dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/doc/1CFA863A01). W wyroku tym wskazano, iż w rozumieniu art. 31 ust. 2 ustawy, decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, i której kontrolę Sąd może przeprowadzić jedynie w ograniczonym zakresie wskazanym w tym przepisie, jest wyłącznie decyzja organu I instancji. Tak rozumiany przepis art. 31 ust. 2 ustawy nie wyłącza stosowania przez sąd środków przewidzianych w art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stosunku do decyzji organu II instancji. Taka wykładnia zapewnia z jednej strony właściwą ochronę interesów stron postępowania i możliwość usunięcia uchybień wydanej decyzji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przed organem odwoławczym. Z drugiej zaś strony fakt nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, umożliwia kontynuację rozpoczętej realizacji inwestycji drogowej.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, iż w sprawie istniały podstawy do nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, przewidzianego w art. 17 ust. 1 ustawy.

Wskazać należy, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje na wniosek zawarty w samej decyzji lub na odrębny wniosek złożony po wydaniu decyzji.

W pierwszym przypadku nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w samej decyzji. Natomiast w drugim przypadku, nadanie rygoru nastąpić winno odrębnym postanowieniem, przy czym rygor ten może być nadany jedynie przed ustatecznieniem się decyzji. (vide: Marian Wolanin "Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Komentarz" C.H Beck Warszawa 2010 str. 264)

Decyzja, zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt 3 ustawy zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Z istoty swej nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącza zatem ustalenie terminu przewidzianego w art. 16 ust. 2 ustawy, który to przepis stanowi, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin odpowiednio wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Cytowany w skardze przepis art. 12 ust. 6 ustawy umożliwia natomiast dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieodpłatne użytkowanie nieruchomości do czasu upływu terminu, o którym jest mowa w art. 16 ust. 2 ustawy.

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości i opróżnienia lokali, po wydaniu decyzji przez organ I instancji, jeszcze przed jej uostatecznieniem się. W ocenie Sądu, w taki przypadku, organ w decyzji, której nadaje rygor natychmiastowej wykonalności nie ma obowiązku wyznaczenia przewidzianego w art. 16 ust. 2 ustawy terminu, który to termin biegnie od uostatecznienia się decyzji, wyznaczenie tego terminu pozostaje bowiem w sprzeczności z obowiązkiem niezwłocznego wydania nieruchomości i opróżnienia lokali. W razie jednoczesnego orzeczenia o wyznaczeniu terminu na podstawie art. 16 ust. 2 i orzeczenia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy, orzeczenie o wyznaczeniu terminu pozbawione byłoby w istocie skuteczności, wobec natychmiastowej wykonalności decyzji.

Natomiast w przypadku, gdy orzeczenie o rygorze natychmiastowej wykonalności następuje postanowieniem już po wydaniu decyzji, przyjąć należy, iż skutek wynikający z nadania rygoru pozbawia skuteczności wcześniejsze, zawarte w decyzji, orzeczenie o wyznaczeniu terminu do wydania nieruchomości orzeczone na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy. Uchylanie decyzji w tym zakresie postanowieniem o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest zbędne, bowiem skutek natychmiastowego obowiązku wydania nieruchomości następuje automatycznie wobec orzeczenia o rygorze natychmiastowej wykonalności. Zawarcie takiego orzeczenia w treści punktu 2 postanowienia było zatem niewłaściwe, zarówno z punktu widzenia jego celowości jak i zasadności orzekania o uchyleniu decyzji postanowieniem. Okoliczność ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wyłączenie skuteczności uchylonego punktu decyzji nastąpiło z mocy samego orzeczenia o rygorze, a więc punktu 1 postanowienia i istnienie punktu 2 nie wywołuje żadnych, istotnych z punktu widzenia stron postępowania, skutków prawnych.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 12 ust. 6 ustawy w związku z art. 16 ust. 2 ustawy nie uzasadnia zatem uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Podobnie ocenić należy zarzut niedoręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu postanowienia organu I instancji. Rozważania organu w tym zakresie są prawidłowe. Wadliwość doręczenia nie ma w niniejszej sprawie wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia. Brak właściwego doręczenia postanowienia nie wywołał bowiem niekorzystnych skutków dla strony, która w terminie wniosła zażalenie. W szczególności w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia by strona w skutek wadliwego doręczenia została pozbawiona możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.