Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3271/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 13 ust. 6, art. 97 ust. 12, art. 96art. 97 ust 1 i 9,
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skarg P. LLC z siedzibą w USA na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r.: nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r.. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. LLC z siedzibą w USA kwotę 13.377 zł (słownie: trzynaście tysięcy trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania P. LLC z siedzibą w USA (dalej: "Spółka") utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2010 r. i [...] sierpnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r.

Z motywów zaskarżonych decyzji wynika, że Spółka w dniu 11 października 2007 r. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym W. zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 i zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R. Podała, iż pierwszą deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożyła za wrzesień 2007 r. Dnia 12 października 2007 r. Spółka złożyła informację dotyczącą obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych – VAT/UE, informując o zamiarze wykonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i wskazując datę wykonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw – 1 września 2007 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał Spółce numer identyfikacji podatkowej (decyzja z dnia [...].10.2007 r.), potwierdził zarejestrowanie Spółki jako czynnego podatnika VAT w dniu 18 października 2007 r. oraz podatnika VAT UE - w dniu 24 października 2007 r.

W dniu 31 grudnia 2007 r. Spółka złożyła deklaracje VAT za miesiące od czerwca 2004 r. do sierpnia 2007 r. (z wyjątkiem deklaracji za październik 2004 r. i kwiecień 2005 r., w których nie wykazano żadnych czynności) z wykazanymi dostawami towarów na terytorium kraju opodatkowanymi według stawki 22% oraz kwotami zobowiązań podatkowych. W dniu 10 października 2008 r. Spółka skorygowała ww. deklaracje wykazując wyłącznie wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i eksport towarów, opodatkowane według stawki 0%.

Pismem z dnia 9 października 2008 r. Spółka zawnioskowała o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 2.717.698 zł obejmującej kwotę nadpłaconego podatku za poszczególne miesiące od czerwca 2004 r. do sierpnia 2007 r. oraz nienależnie uiszczone odsetki za zwłokę. Żądaną kwotę zwrócono Spółce w trybie art. 75 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."), bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. trzema decyzjami z [...] lipca 2010 r. i jedną z [...] sierpnia 2010 r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w VAT: za wrzesień 2005 r. – 31.657 zł, za październik 2005 r. - 7.999 zł, za listopad 2005 r. – 31.293 zł, za grudzień 2005 r. – 50.147 zł.

W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, że Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprowadza koncentrat alkoholowy ze Stanów Zjednoczonych, który przetwarza w składzie podatkowym W. S.A. w P. w produkt finalny – gin (Seagram’s GIN). Gin jest sprzedawany do innych państw członkowskich Unii Europejskiej (dalej: "UE") oraz do kontrahentów z państw trzecich, w szczególności do Norwegii i Szwajcarii. Spółka nie posiada w Polsce pracowników, biur, magazynów, oddziałów ani innych przejawów fizycznej obecności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, odwołując się do treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej "ustawa o VAT", stwierdził, że sprzedaż ginu do państw członkowskich UE spełniała wymogi określone w ww. ustawie do uznania jej za odpłatną dostawę towarów. Według organu Spółka spełnia też wymogi podmiotowe z art. 15 ustawy o VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że w niektórych przypadkach czynności spełniające warunki odpłatnej dostawy stanowią, na mocy art. 13 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (dalej: "WDT"). Podatnik musi jednak przed dniem wykonania pierwszej WDT zgłosić zamiar dokonania WDT i być zarejestrowany, jako podatnik VAT-UE, zgodnie z art. 97 ust. 1 i 4, art. 96 ust. 1, 3, 4 i art. 13 ust. 6 ustawy o VAT, musi też posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem WDT wywieziono z terytorium kraju i dostarczono nabywcy (art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Spółka w okresach rozliczeniowych objętych ww. decyzjami nie spełniała warunków z art. 13 ust. 6 ustawy o VAT, więc jej czynności nie stanowiły WDT. Zgłoszenie rejestracyjne złożono 11 października 2007 r., a 12 października 2007 r. poinformowano o zamiarze dokonywania WDT.

Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził ponadto, że z art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 13 ustawy o VAT wynika, że zastosowanie stawki 0% jest możliwe, gdy warunek z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jest spełniony na moment realizacji prawa – tj. złożenia lub skorygowania deklaracji. Natomiast analogicznej zasady nie przewidziano w przypadku art. 42 ust. 1 pkt 1, czy też art. 13 ust. 6 ustawy o VAT. Wówczas niemożliwe jest ani zastosowanie stawki 0%, ani uznanie, że doszło do WDT. Spółka nie miała zatem prawa do skorzystania ze stawki VAT 0%, gdyż dokonane przez nią dostawy nie stanowiły WDT. Transakcje Spółki w ww. okresach rozliczeniowych należało traktować jako odpłatną dostawę towarów opodatkowaną 22% stawką VAT (art. 41 ust. 1 ustawy o VAT).

Przez wzgląd na postanowienia art. 106 ust. 1 ustawy o VAT i § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971), dalej "rozporządzenie o zwrocie", Spółka obowiązana była wystawić fakturę, w terminie 7 dni od dnia wydania towaru. Wszystkie faktury wystawiono po upływie ww. terminu. Obowiązek podatkowy powstał, zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, siódmego dnia od dnia wydania towaru. Skoro podstawę opodatkowania wyrażono w Euro, należało ją przeliczyć na złote, zgodnie z zasadami określonymi w § 37 rozporządzenia z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U nr 97. poz. 970 ze zm.) - dalej "rozporządzenie wykonawcze".

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie zgodził się z argumentacją Spółki, że warunek rejestracji powinien być spełniony na moment realizacji prawa do zastosowania stawki 0% podatku VAT oraz podkreślił, że należało go wypełnić, zgodnie z językową wykładnią art. 13 ust. 6 ustawy o VAT przed dokonaniem WDT. Organ nie uznał za zasadne zarzutów Spółki o niezgodności ww. przepisu z Szóstą Dyrektywą Rady z 17 maja 1997 r. (77/388/EWG) w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (dalej "VI Dyrektywa"), a obecnie Dyrektywą 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347, dalej: "Dyrektywa 112"), wyjaśniając, że przed 1 stycznia 2007 r. zastosowanie miała VI Dyrektywa, w której przewidziano jedynie zwolnienie dostawy towarów z VAT w sytuacji odpowiadającej wystąpieniu WDT, a podatnikowi takiej dostawy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego rezultat w postaci zwolnienia określonych czynności z zachowaniem prawa do odliczenia osiągnięto w ustawie o VAT przez zdefiniowanie odrębnego rodzaju czynności oraz opodatkowaniu ich stawką 0%. Natomiast obowiązki rejestracyjne określone w ustawie o VAT mają odzwierciedlenie w art. 22 ust. 1 lit. a) zd. 1 oraz lit. c) VI Dyrektywy. Ustawodawca polski korzystając z uprawnień określonych w art. 22 ust. 8 akapit 1 VI Dyrektywy wprowadził dodatkowy obowiązek odrębnego zgłaszania zamiaru wykonania WDT, a znikoma uciążliwość tego obowiązku nie powoduje uznania, że doszło do niepotrzebnych formalności związanych z przekroczeniem granic. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał też, że z art. 28c cz. A zd. wstępne VI Dyrektywy wynika, że państwa członkowskie zwalniają określone czynności od podatku "na warunkach ustanowionych w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania zwolnień (...), a także aby zapobiec oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania i nadużyciom" oraz nie zgodził się, że z przepisu tego wynika, że Państwo Polskie ma obowiązek w każdym przypadku uznać prawo do zastosowania stawki 0%. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego warunki określone w art. 13 ust. 6 ustawy o VAT nie wykraczają poza przesłanki z art. 28c cz. A lit. a akapit 1 VI Dyrektywy i nie naruszają zasady proporcjonalności, która wynika z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS"), w tym z wyroków powoływanych przez Spółkę. Art. 13 ust. 6 ustawy o VAT ma na celu dyscyplinowanie podatników dokonujących WDT, aby zgłosili dokonanie tych czynności, umożliwia składanie informacji podsumowujących wynikających z art. 22 ust. 6 lit. b) VI Dyrektywy i art. 100 ust. 1 ustawy o VAT, a Państwu Polskiemu pozwala na realizację obowiązków z rozdziału V rozporządzenia Rady WE nr 1798/2003 z 7 października 2003r. w sprawie współpracy administracji w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz. Urz. UE L Nr 264 ze zm.). Wszystkie ww. unormowania mają na celu kontrolę, a nie ograniczenie wewnątrzwspólnotowego obrotu towarowego i zapobieganie oszustwom podatkowym. Brak rejestracji uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę. Podatnik, który nie dokonał rejestracji, byłby w lepszej sytuacji, niż podmiot, który nie może uzyskać dowodów na dokonanie WDT z przyczyn niezależnych od siebie.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego stawka 0%, choć stanowi element konstrukcyjny VAT, pozwalający na unikanie podwójnego opodatkowania oraz realizujący zasadę neutralności VAT, nie zawsze musi być stosowana. Zasada neutralności wynikająca z VI Dyrektywy ma szereg wyjątków: art. 28b cz. A, art. 28c cz. A zd. wstępne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego odnosząc się do powołanego przez Spółkę orzecznictwa stwierdził, że nie dotyczy ono omawianego zagadnienia.

W odwołaniach Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowań. W jej ocenie decyzje te naruszały art. 13 ust. 6 w związku z art. 42 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o VAT i art. 22 ust. 1 i art. 28c cz. A (a) VI Dyrektywy.

Spółka podkreśliła, że nie kwestionowała zgodności art. 13 ust. 6 ustawy o VAT z prawem wspólnotowym, lecz żądała, aby organy podatkowe dokonywały jego wykładni, tak aby zrealizować cel VI Dyrektywy. Wykładania dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przeczy temu celowi. Po przystąpieniu do UE wykładania prowspólnotowa jest obowiązkiem organów podatkowych (wyr. ETS C-106/89, C-340/89, wyr. WSA w Warszawie z 6 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1467/08).

Zdaniem Spółki zarówno ze wspólnotowej definicji WDT, art. 28c cz. A (a), jak i innych przepisów VI Dyrektywy nie wynika, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia z VAT jest obowiązek rejestracji dostawcy towarów, jako podatnika VAT. Wykładnię tę potwierdził ETS w orzeczeniu z 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04, w którym stwierdzono, że zwolnienie od podatku WDT znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy dostawca ustalił, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego i że w wyniku wysyłki lub transportu fizycznie opuścił on terytorium państwa członkowskiego dostawy.

Przesłanki te Spółka spełniła, a dokumenty potwierdzające spełnienie warunków merytorycznych przedstawiono w trakcie obu prowadzonych kontroli podatkowych. Kontrolujący nie kwestionowali prawidłowości tych dokumentów. Zdaniem Spółki obowiązek ustawiony w art. 22 ust. 1 VI Dyrektywy nie tworzy konstytutywnego warunku do skorzystania ze zwolnienia WDT, więc twierdzenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, że art. 13 ust. 6 ustawy o VAT musi być traktowany jako warunek do skorzystania ze zwolnienia z VAT, nie jest prawidłowe.

Spółka podkreśliła, że w świetle powoływanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przepisów art. 22 ust. 8 i art. 28c (A) zd. wstępne VI Dyrektywy, określenie dodatkowych warunków do zastosowania 0% stawki VAT z tytułu WDT może mieć miejsce tylko w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego poboru VAT oraz zapobieżenia oszustwom podatkowym.

Dalej Spółka wyjaśniła, iż deklaracje korygujące złożyła już po uzyskaniu statusu podatnika VAT i VAT-UE oraz że złożyła też informacje podsumowujące, w których wykazała niezbędne informacje o dokonanych WDT, w tym numery indentyfikacyjne VAT kontrahentów oraz wartości dokonanych dostaw. Zapewniła zatem organom podatkowym warunki do dokonania pełnej kontroli i możliwości nadzoru dokonanych transakcji za pomocą systemu VIES. Jeżeli dokonanie WDT jest bezsporne, zasada neutralności podatkowej wymaga by zwolnienie z VAT było przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne (powołała się na wyroki NSA z: 13 maja 2008 r. sygn. akt I FSK 611/07, 5 lutego 2009 r. sygn. akt I FSK 1882/07, 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I FSK 1500/08). Spółka stwierdziła ponadto, że ETS w wyroku z 8 czerwca 2000 r. C-400/98 jednoznacznie potwierdził, że do zakupów dokonanych przed rejestracją, podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia retrospektywnie, po dopełnieniu formalności. Zasadne jest zatem przyjęcie takiej interpretacji art. 13 ust. 6 ustawy o VAT, że spóźniona rejestracja jako podatnika VAT UE umożliwia podatnikowi dokonanie korekty swoich rozliczeń, tak aby nie był on pozbawiony zastosowania stawki 0% do WDT dokonanej przed rejestracją

Zdaniem Spółki, powołanie się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na ww. przepisy art. 22 ust. 8 i art. 28c (A) zd. wstępne VI Dyrektywy narusza zasadę neutralności i proporcjonalności VAT, bo prowadzi do podwójnego opodatkowania, co potwierdził ETS w wyrokach z 27 września 2007 r. C-146/05, 21 lutego 2006 r. C-255/02 Halifax oraz w sprawach połączonych C-110/98-C-147/98 Gabalfrisa SL i in. Dodatkowo interpretacja art. 28c cz. A zd. wstępne oraz lit. a VI Dyrektywy dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oznacza, że Polska nieprawidłowo implementowała prawo wspólnotowe. W związku z tym prawo wspólnotowe powinno być stosowane bezpośrednio, przed prawem krajowym (wyroki ETS z: 5 lutego 1963 r. 26/62, 19 stycznia 1982 r. 8/81).

Dyrektor Izby Skarbowej w W. czterema decyzjami z [...] października 2010 r. utrzymał w mocy ww. decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego, podtrzymując podstawę faktyczną i prawną.

W uzasadnieniach Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się ze Spółką, że organy podatkowe po przystąpieniu Polski do UE mają obowiązek stosowania i interpretowania prawa krajowego, stanowiącego implementację Dyrektyw, zgodnie z brzmieniem i celem Dyrektywy. Podniósł jednak, że rozpoczęcie dokonywania WDT nie stanowi zdarzenia nagłego i niespodziewanego, a w stanie faktycznym sprawy nic nie stało na przeszkodzie, aby Spółka wypełniła obowiązek zarejestrowania jako podatnik VAT UE i otrzymała potwierdzenie tego faktu przed dokonaniem dostawy. Przed dokonaniem WDT zawarła z "W." S.A. umowę 30 maja 2002 r. o przerób uszlachetniający.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, że przegląd orzecznictwa sądów administracyjnych dowodzi, że nie doszło do ukształtowania jednolitej linii w zakresie braku prawa do zastosowania stawki 0% przy braku rejestracji podatnika VAT UE. Stwierdził, iż argumentacja Spółki zawarta w odwołaniach, według której powoływanie się przez organy podatkowe na art. 22 ust. 8 i art. 28c (A) zd. wstępne VI Dyrektywy narusza zasady neutralności i proporcjonalności jest pozbawione racji. Słusznie było więc, w jego ocenie, uznanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, że Spółka nie mogła do sprzedaży potwierdzonej fakturami zastosować stawki VAT 0%. Brak zgłoszenia i rejestracji podmiotu jako podatnika VAT UE przed dokonaniem pierwszej WDT powoduje, że choć dostawa towarów odbyła się na terytorium innego państwa członkowskiego UE, nie może być uznana za WDT, a co za tym idzie nie można do niej zastosować stawki podatku w wysokości 0%. Transakcje Spółki zawarte przed datą rejestracji nie mogą być uznane za WDT, a dokonanie rejestracji nie może być skuteczne z datą wsteczną.

Rejestracja VAT UE w prawie krajowym służy zapewnieniu identyfikacji podatników, która umożliwia kontrolę poprawności transakcji. Pełną kontrolę zapewnia możliwość weryfikacji dokumentacji, do czego w znacznym stopniu przyczynia się identyfikacja dostawcy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, niebezpieczeństwo podwójnego opodatkowania należy zrównać z niebezpieczeństwem unikania opodatkowania, co przy WDT jest o tyle łatwiejsze, o ile chodzi o transakcje dokonywane w odrębnych państwach.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

- art. 13 ust. 6 w związku z art. 42 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 22 ust. 1 i art. 28c część (A)(a) VI Dyrektywy przez błędną wykładnię i uznanie, iż Spółka jako zarejestrowany podatnik VAT UE nie może zastosować stawki VAT 0% do dostaw dokonanych przed okresem rejestracji;

- art. 22 oraz art. 28c(A) VI Dyrektywy - przez błędną wykładnię i przyjęcie, iż na gruncie ww. przepisów uznanie danej czynności za WDT warunkowane jest spełnieniem obowiązków rejestracyjnych.

Spółka w uzasadnieniu skarg w sposób zasadniczy potrzymała argumentację z odwołań, zaprezentowaną wyżej. Przedstawiając stan faktyczny spraw podniosła także, iż organ pierwszej instancji [...] grudnia 2008 r., korzystając z art. 75 § 4 O.p. zwrócił Spółce wnioskowaną nadpłatę – czyniąc wbrew stanowisku pierwszej kontroli podatkowej (prowadzonej od 6 listopada do 2 grudnia 2008 r.), według którego niemożliwe jest zastosowanie stawki 0% do dostaw dokonywanych przez Spółkę. Za niezrozumiałą i niebudzącą zaufania do organów podatkowych uznała, w związku z tym, ponowną kontrolę od 5 marca do 1 kwietnia 2009 r., jak również wydanie ww. decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, z pominięciem faktu dokonania wcześniejszego zwrotu podatku, przy jednoczesnym nie prowadzeniu postępowania dowodowego i nie kwestionowaniu prawidłowości posiadanych przez Spółkę dokumentów.

Spółka wyjaśniła również, że zapłaciła od transakcji WDT, którą potraktowała jako dostawę krajową, 22% podatek VAT przed dokonaniem zgłoszenia o dokonywaniu WDT oraz przed rejestracją VAT UE. Miała więc prawo – wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej wyrażonemu w zaskarżonych decyzjach – po uzyskaniu statusu zarejestrowanego podatnika VAT i VAT UE do złożenia korekty i wykazania stawki 0% po wypełnieniu obowiązków rejestracyjnych. Dodatkowo Spółka wskazała, że jej kontrahenci traktują transakcje ze Spółką jako WDT, a Spółka dokonując korekt, złożyła także informacje podsumowujące VAT-UE, w których wykazała niezbędne informacje o dokonywanych WDT, w tym numery identyfikacyjne VAT kontrahentów oraz wartości dokonanych WDT. Spełniła więc wszelkie obowiązki w celu zapewnienia organom możliwości sprawowania kontroli i nadzoru nad dokonywanymi transakcjami WDT za pomocą systemu VIES.

Zgodnie z VI Dyrektywą obowiązki rejestracyjne nie mogą być uznane za element konstrukcyjny WDT.

Zdaniem Spółki art. 13 ust. 6 ustawy o VAT interpretowany zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego prowadzi do wniosku, że podatnik, który dokona rejestracji VAT UE, jest uprawniony do zastosowania stawki 0%. Założenie, że podatnik, który tego nie uczyni, nie może zastosować ww. stawki jest sprzeczne z prawem wspólnotowym. Przepisy wspólnotowe nie przewidują rejestracji podatnika dokonującego WDT, jako niezbędnego warunku do zajścia WDT. Z art. 28c (A)(a) VI Dyrektywy wynika, że do uznania danej czynności za WDT konieczne jest przejście prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, przemieszczenie towaru pomiędzy dwoma państwami członkowskimi oraz posiadania statusu podatnika przez strony transakcji.

Spółka podkreśliła ponadto, że z powoływanych przez nią w trakcie postępowania podatkowego wyroków WSA w Kielcach (z 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 110/08) i w Olsztynie (z 23 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 237/08) wynika, że niedopuszczalne jest ograniczanie prawa do zastosowania stawki 0% od dokonania rejestracji podatnika. Utrzymywała, że w świetle powoływanych wyżej wyroków ETS C-400/98 oraz NSA z 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 378/06 wynika, iż rejestracja nie ma wpływu na uprawnienia podatnika płynące z konstrukcji VAT, czyli zasady opodatkowania w miejscu konsumpcji (prawo do zastosowania stawki 0% przy WDT), czy też zasady neutralności (prawo do odliczenia).

Zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej wadliwie warunkował uznanie danej czynności za WDT od spełnienia warunków formalnych w postaci rejestracji podatnika VAT-UE, przed dokonaniem pierwszej WDT. Posiadanie przez Spółkę dokumentacji uprawniającej do zastosowania stawki VAT 0% nie jest sporne. Zbadano ją w trakcie obu kontroli podatkowych, nie stawiając zarzutów, co do prawidłowości i kompletności. Sposób rozliczeń podatkowych dokonywanych przez Spółkę nie mógł doprowadzić do jakichkolwiek nadużyć czy oszustw podatkowych. Tymczasem określenie dodatkowych warunków do zastosowania stawki 0% może mieć miejsce tylko w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenie oszustwom podatkowym, co wynika z art. 22 ust. 1 i 8, art. 28c (A) zd. wstępne VI Dyrektywy. Przepisy te jednak nie mogą być podstawą do odmowy uznania danej czynności za WDT, a wymogi dotyczące formalnych warunków do zastosowania zwolnienia muszą być zgodne z zasadami proporcjonalności i skuteczności. Kluczowe znaczenie do uznania danej dostawy za WDT mają przesłanki merytoryczne, a nie spełnienie wymogów formalnych, w tym dokonania rejestracji.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie 7 czerwca 2011 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), połączył sprawy o sygn. akt III SA/Wa 3271/10, III SA/Wa 3272/10, III SA/Wa 3273/10 i III SA/Wa 3274/10 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą III SA/Wa 3271/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi są zasadne. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym wypadku decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, stosownie do treści art. 145 powołanej wyżej P.p.s.a.

Sąd wobec nadanych uprawnień w pierwszej kolejności rozważył zarzut naruszenia przez organy podatkowe prawa wspólnotowego oraz stwierdził, że art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zobowiązuje Sąd do stosowania nie tylko polskiego prawodawstwa podatkowego, lecz również prawa Wspólnoty Europejskiej - przepisów dyrektyw i orzecznictwa ETS. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP, zgodnie z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, a umowa międzynarodowa, ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Prawo UE obowiązuje zatem w Polsce, obok przepisów krajowych zgodnie z Traktatem Akcesyjnym z 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. WE L Nr 236, poz. 17) od 1 maja 2004 r., z racji podpisania przez Prezydenta PR aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej, z tą datą, do UE, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatu.

Sąd stwierdza ponadto, że ustawą z 10 lipca 2008 r. upoważniono Prezydenta RP do złożenia oświadczenia o uznaniu właściwości ETS (Dz.U. z 2009r. Nr 249, poz. 253). Oznacza to poddanie się jurysdykcji ETS.

Z art. 249 TWE wynika, że Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. W stanie faktycznym i prawnym spraw będących przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie, tj. w 2004r. - Rzeczpospolitą Polską wiązała VI Dyrektywa, jak prawidłowo przyjęły organy podatkowe obu instancji.

Sąd stwierdza, że analiza akt wskazuje, że spór w sprawach dotyczy kwestii, czy podatnik może zastosować stawkę 0% VAT z tytułu WDT dokonanych, mimo że w momencie ich wykonania, nie spełnił warunku, ustalonego w dyspozycji art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, czyli nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT UE, przy czym fakt wykonania dostawy na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego nie był kwestionowany i nie budził wątpliwości żadnego z organów podatkowych w trakcie kontroli podatkowych i postępowania podatkowego.

Sąd zwraca uwagę, że powołany przez organy podatkowe obu instancji przepis art. 13 ust. 6 ustawy o VAT do 1 grudnia 2008 r. miał brzmienie: "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7".

Po zmianie, dokonanej na mocy art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 209, poz. 1320, dalej: "ustawa zmieniająca") przepis ten stanowi, że "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7".

Należy podkreślić, że w obecnej treści z przepisu art. 13 ust. 6 ustawy o VAT usunięto zapis, z którego wynikał obowiązek zgłoszenia przez podatnika, o którym mowa w art. 15 tej ustawy zamiaru dokonywania WDT.

Również treść art. 97 ust. 12 ustawy o VAT według stanu prawnego obowiązującego przed 1 grudnia 2008 r. wskazuje, że "W przypadku podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT UE, który w zgłoszeniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 96, nie zgłosił, iż zamierza rozpocząć dokonywanie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, podatnik ten jest zobowiązany do złożenia aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego, przed dniem dokonania takiej pierwszej dostawy". Przepis ten, na podstawie art. 1 pkt 50 lit. c) ustawy zmieniającej został uchylony z mocą od 1 grudnia 2008r.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazane wyżej zmiany w ustawie o VAT mają doniosłe znaczenie przy rozstrzyganiu w rozpoznawanej sprawie spornej kwestii między skarżącą Spółką a organami podatkowymi obu instancji. Wykreślenie z treści art. 13 ust. 6 ustawy o VAT zapisu mówiącego o obowiązku zgłoszenia organowi zamiaru dokonywania WDT należy interpretować, jako zmianę skutkującą dostosowaniem dotychczasowych przepisów do norm prawa UE. Od 1 grudnia 2008 r. - bez potrzeby sięgania do prowspólnotowej wykładni – wprost z brzmienia art. 13 ust. 6 ustawy o VAT, prawidłowo implementowanego - za WDT, należy uznać także dostawę, wykonaną przez podatnika, który w momencie wykonania tej dostawy nie był zarejestrowany zgodnie z treścią art. 97 ust. 1 i 9 ustawy o VAT jako podatnik VAT UE i obowiązku rejestracji dopełnił po wykonaniu dostawy, a także spełnił pozostałe warunki do uznania dostawy za WDT. Wniosek ten uzasadniony jest wykreśleniem z ustawy o VAT art. 97 ust. 12, który nakazywał podatnikom dokonania aktualizacji zgłoszenia, o którym mowa w art. 96 ustawy o VAT przed dniem dokonania pierwszej WDT.

Zdaniem Sądu również z powodu unormowań zawartych w prawie wspólnotowym interpretacji art. 13 ust. 6 ustawy o VAT, której dokonywały organy podatkowe w stanie faktycznym i prawnym spraw – wrzesień, październik, listopad, grudzień 2005 r. – nie można uznać za prawidłową.

Podstawą do zwolnienia WDT z VAT, które w polskiej ustawie realizowane jest przez zastosowanie stawki 0%, jest art. 28a ust. 3 akapit pierwszy i art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy w związku z art. 5 pkt 1VI Dyrektywy. ETS w wyrokach z 27 września 2007r. w sprawie C-409/04 Teleos plc i in. przeciwko Commissioners of Customs & Excise oraz w sprawie C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn zajmował się istotą WDT.

W pierwszym z ww. wyroków ETS podkreślił, że WDT i wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru stanowią w rzeczywistości jedną i tę samą czynność gospodarczą, nawet jeśli jest ona źródłem różnych praw i obowiązków zarówno dla stron, jak i dla organów podatkowych zainteresowanych państw członkowskich. Zatem każdemu wewnątrzwspólnotowemu nabyciu towarów opodatkowanemu w państwie członkowskim, w którym zakończono wewnątrzwspólnotową wysyłkę lub wewnątrzwspólnotowy transport towarów odpowiada dostawa zwolniona z opodatkowania w państwie członkowskim, w którym ta wysyłka lub transport zostały rozpoczęte (wyrok z 6 kwietnia 2006r. w sprawie C-245/04 EMAG Handel Eder).

Wynika z tego, że zwolnienie od podatku WDT, odpowiadającej nabyciu wewnątrzwspólnotowemu, pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym unikania naruszania zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT.

ETS wskazał jednak, że czynność stanowiąca odpowiednik nabycia wewnątrzwspólnotowego, to znaczy WDT, jest zwolniona od podatku VAT, jeśli spełnia przesłanki określone w art. 28c część A lit. a) VI Dyrektywy.

W odróżnieniu od przesłanek określonych w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego przepis ten przewiduje, że w celu skorzystania ze zwolnienia z tytułu WDT towary muszą być wysłane lub transportowane do "miejsca poza terytorium określonym w art. 3, lecz znajdującego się na obszarze Wspólnoty", to znaczy, że wysyłka lub transport muszą mieć miejsce pomiędzy państwem członkowskim stanowiącym część obszaru Wspólnoty, gdzie obowiązuje wspólny system podatku VAT, a innym tego rodzaju państwem.

Uznanie danej dostawy lub danego nabycia za czynności wewnątrzwspólnotowe musi być dokonywane na podstawie elementów obiektywnych, takich jak fizyczne przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi.

Stąd też zdaniem ETS, art. 28a ust. 3 akapit pierwszy i art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy ze względu na określenie "wysyłane" użyte w obu tych przepisach należy interpretować w ten sposób, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru następuje, a zwolnienie od podatku WDT znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy dostawca ustali, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego i że w wyniku wysyłki lub transportu fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy.

ETS podkreślił jednak – na co w sposób prawidłowy zwróciła uwagę skarżąca Spółka formułując uzasadnienie zarzutów skarg - że ww. przepisy VI Dyrektywy, do przyjęcia których państwa członkowskie są upoważnione w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych, nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT.

Zagadnienie neutralności VAT, w aspekcie wymogów formalnych stanowionych przez państwa członkowskie w związku ze zwolnieniem od podatku z tytułu WDT, zostało rozwinięte przez ETS w orzeczeniu w sprawie C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn, słusznie powoływanym przez skarżącą Spółkę.

W sprawie tej ETS zajmował się zagadnieniem prejudycjalnym, czy art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by organy podatkowe państwa członkowskiego odmawiały zwolnienia od podatku VAT WDT, która rzeczywiście miała miejsce, jedynie na tej podstawie, iż we właściwym czasie nie został przedstawiony dowód na dokonanie tej dostawy?

W wyroku tym ETS odpowiedział na to pytanie twierdząco orzekając, że art. 28c cześć A lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy Rady należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by organy podatkowe państwa członkowskiego odmawiały zwolnienia od podatku od wartości dodanej dostawy wewnątrzwspólnotowej, która rzeczywiście miała miejsce, jedynie na tej podstawie, że dowód na dokonanie tej dostawy nie został przedstawiony we właściwym czasie.

ETS wskazał, że zwolnienie od podatku WDT w państwie członkowskim rozpoczęcia wewnątrzwspólnotowej wysyłki lub wewnątrzwspólnotowego transportu towarów, której odpowiada nabycie wewnątrzwspólnotowe, podlegające opodatkowaniu w państwie członkowskim zakończenia wysyłki lub transportu, pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania, a przez to naruszenia zasady neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT (por. też wyrok z 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos i in., do którego odwoływała się również Spółkę na poparcie argumentacji).

ETS, odnosząc się natomiast bezpośrednio to wymogów formalnych, jakie mają spełniać podatnicy, aby uzyskać prawo do zwolnienia od podatku WDT – co jest przedmiotem sporu w rozpoznawanych sprawach - wskazał że: "Jeśli chodzi o dowody, jakie podatnicy muszą przedstawić w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT, to należy stwierdzić, że żaden przepis VI Dyrektywy nie dotyczy tej kwestii bezpośrednio. Pierwsza część zdania w art. 28c część A tej Dyrektywy mówi jedynie, że do państw członkowskich należy określenie warunków, na jakich zwalniają one od podatku WDT.

Oczywiście art. 22 VI Dyrektywy nakłada na podatników określone obowiązki formalne dotyczące księgowości, wystawiania faktur i deklaracji podatkowych oraz przedstawiania organom podatkowym zestawień. Ustęp 8 tego artykułu przyznaje jednak państwom członkowskim możliwość wprowadzenia innych obowiązków, które uznają one za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych.

Jednak z utrwalonego orzecznictwa wynika, że przepisy, do przyjęcia których państwa członkowskie są upoważnione na podstawie art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy, w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych, nie powinny wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tychże celów (por. wyrok z 21 marca 2000r. w sprawach połączonych od C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa i in., Rec. str. I-1577, pkt 52 oraz postanowienie z 3 marca 2004 r. w sprawie C-395/02 Transport Service, Rec. str. I-1991, pkt 29). Przepisy te nie mogą być więc wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT, stanowiącą podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT, ustanowionego przez przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie (zob. wyrok z 19 września 2000r. w sprawie C-454/98 Schmeink & Cofreth i Strobel, Rec. str. I-6973, pkt 59 oraz wyrok z 21 lutego 2006r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. str. I-1609, pkt 92)."

ETS, konstatując powyższe stwierdził, "że przepis krajowy, który w istocie uzależnia prawo do zwolnienia od podatku WDT od spełnienia obowiązków formalnych, nie uwzględniając wymogów merytorycznych, a w szczególności nie biorąc pod uwagę kwestii, czy zostały one spełnione, wykracza poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku."

Czynności powinny być bowiem opodatkowane z uwzględnieniem ich obiektywnych cech (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawie Optigen i in. C- 354/03, pkt 44, oraz w sprawie Kittel i Recolta Recycling C-439/04 i C-440-04, pkt 41). Natomiast jeśli chodzi o ustalanie wewnątrzwspólnotowego charakteru danej dostawy, to zgodnie z orzecznictwem ETS, jeśli dostawa spełnia przesłanki przewidziane w art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy, wówczas z tytułu takiej dostawy nie powstaje żaden obowiązek w zakresie podatku VAT.

Jeżeli zatem fakt dokonania WDT jest bezsporny, zasada neutralności podatkowej wymaga, by zwolnienie od podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne. Inaczej byłoby jedynie w przypadku, gdyby naruszenie tych wymogów formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonywującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych.

W świetle tych orzeczeń oczywistym jest, że warunki stosowania zwolnienia podatkowego przy WDT (w Polsce stawki 0%) określa ustawodawstwo wewnętrzne państw Wspólnoty, lecz – wbrew stwierdzeniem zaskarżonych decyzji - warunki te nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku, a w szczególności nie mogą godzić w zasadę neutralności podatkowej, zwłaszcza gdy fakt dokonania dostawy WDT jest bezsporny.

Zdaniem Sądu, sformułowania zawarte w treści art. 13 ust. 6 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. i w treści art. 42 ust. 1 pkt 1 oraz art. 97 ust. 1 tej ustawy uzależniające istnienie WDT od dokonania rejestracji oraz warunku zastosowania stawki 0% do WDT, w postaci wskazania na fakturze dokumentującej tę dostawę numeru identyfikacyjnego dostawcy nadanego mu dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych, różniącego się od numeru tego podatnika wykorzystywanego w transakcjach krajowych prefiksem PL, narusza zasadę neutralności opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zawarcie w ww. przepisach wymogów formalnych, specjalnie do celów WDT było wprawdzie możliwe z uwagi na treść powoływanych przez organy podatkowe i skarżącą Spółkę przepisów art. 22 ust. 1 i 8 oraz art. 28c (A) a VI Dyrektywy, niemniej jednak Sąd uznaje, że uzależnienie przez polskiego ustawodawcę na mocy ww. przepisów ustawy o VAT uznania dostawy za WDT od wymogów formalnych - niezależnie od merytorycznych warunków wykonania tej dostawy - narusza zasadę neutralności opodatkowania podatkiem VAT i zasadę proporcjonalności prawa wspólnotowego.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca Spółka – czego nie kwestionowały organy podatkowe obu instancji – zapłaciła 22% podatek VAT od transakcji WDT, którą potraktowała jako dostawę krajową przed dokonaniem zgłoszenia o dokonywaniu WDT oraz przed rejestracją VAT UE Spółka wskazała też, że jej kontrahenci traktują transakcje ze Spółką jako WDT, a Spółka dokonując korekt złożyła także informacje podsumowujące VAT-UE, w których wykazała niezbędne informacje o dokonywanych WDT, w tym numery identyfikacyjne VAT kontrahentów oraz wartości dokonanych WDT. Spełniła więc wszelkie obowiązki w celu zapewnienia organom możliwości sprawowania kontroli i nadzoru nad dokonywanymi transakcjami WDT za pomocą systemu VIES. Istniała ponadto możliwość zweryfikowania dokonanych przez Spółkę transakcji w trakcie toczącego się postępowania podatkowego.

W świetle natomiast powołanych w zaskarżonych decyzjach przepisów art. 22 ust. 1 i 8, art. 28c (A) zd. wstępne VI Dyrektywy określenie dodatkowych warunków do zastosowania stawki 0% może mieć miejsce tylko w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenie oszustwom podatkowym. Przepisy te jednak nie mogą być podstawą do odmowy uznania danej czynności za WDT, a wymogi dotyczące formalnych warunków do zastosowania zwolnienia muszą być zgodne z zasadami proporcjonalności i skuteczności (por. wyroki ETS w sprawach C-255/02 Halifax, C-146/05 Albert Collée oraz wyroki NSA I FSK 1500/08, I FSK 611/07, I FSK 1882/07; wyroki WSA: III SA/Wa 155/08, III SA/Wa 1210/07, I SA/Ke 114/08).

Z treści VI Dyrektywy wynika, że do uznania dostawy, która wystąpiła w rzeczywistości za WDT konieczne jest: 1) przejście prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, 2) przemieszczenie towaru pomiędzy dwoma państwami członkowskimi, 3) posiadania statusu podatnika przez strony transakcji. Spełnienie ww. warunków materialnoprawnych pozwala na zachowanie neutralności opodatkowania podatkiem VAT, co jest podstawową zasadą podatku od wartości dodanej, do której wielokrotnie odwoływał się ETS, także w powołanych wyżej orzeczeniach.

Jeśli zatem w rozpoznawanych sprawach ww. warunki materialnoprawne zostały spełnione, co powinny ustalić organy podatkowe, to możliwe jest zwolnienie WDT z podatku w państwie rozpoczęcia dostawy przez zastosowanie stawki 0%, gdyż WDT została opodatkowana w państwie, w którym nastąpiła ostateczna konsumpcja przedmiotu dostawy.

Opodatkowanie WDT w innym państwie członkowskim wskazuje również, że wymogi formalne nie mogą przesądzać o pozbawieniu podmiotu, który spełnił warunki materialne do uznania dostawy za WDT, prawa do zastosowania stawki 0%. Przyjęcie tego rodzaju "sankcji" za obowiązującą godziłoby w podstawową zasadę neutralności opodatkowania podatkiem VAT. Uzyskany skutek w postaci pozbawienia podatnika prawa stosowania stawki 0% byłby niewspółmiernie dolegliwy w stosunku do potrzeby zapewnienia realizacji celów wskazanych w art. 22 i 28c cz. A lit. a zdanie wstępne VI Dyrektywie.

Sąd wyjaśnia ponadto, że podziela argumentację zawartą w powoływanych przez skarżącą Spółkę wyrokach WSA: w Kielcach z 19 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/Ke 110/08 i w Olsztynie z 23 lipca 2008r. sygn. akt I SA/Ol 237/08, że niedopuszczalne jest ograniczanie prawa do zastosowania stawki 0% od dokonania rejestracji podatnika. Rejestracja, jak wynika z powołanych wyżej wyroków: ETS w sprawie C-400/98 oraz NSA z 21 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 378/06, nie ma wpływu na uprawnienia podatnika płynące z konstrukcji VAT, czyli zasady opodatkowania w miejscu konsumpcji (prawo do zastosowania stawki 0% przy WDT), czy też zasady neutralności (prawo do odliczenia). Zasadny jest zatem zarzut Spółki, że organy podatkowe wadliwie warunkują uznanie danej czynności za WDT od spełnienia warunków formalnych w postaci rejestracji podatnika VAT-UE, przed dokonaniem pierwszej WDT, dysponując nie kwestionując dokumentacji uprawniającej Spółkę do zastosowania stawki VAT 0%.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji. Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określony został na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.