Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 587/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 62 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 77 ust. 1 i 3, art. 73 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta G. B. z dnia [...] 2016 roku Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt G. B. decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. J. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni na działkach o nr ewid. nr [...] w S. , gm. B., wskazując, że przedsięwzięcie polega na budowie chlewni o maksymalnej powierzchni hodowlanej wynoszącej [...] m2 oraz o planowanej łącznej obsadzie [...] sztuk świń w różnych grupach dających łącznie 521,6 DJP.

Na chlewnię składają się planowane:

a) tuczarnia loszek o pow. do 120,00 m2 przeznaczona do utrzymywania maksymalnie 120 szt. zwierząt, tj. 16,8 DJP,

b) warchlakarnia o pow. do 864,00 m2 przeznaczona do utrzymywania maksymalnie 2880 szt. zwierząt, tj. 201,6 DJP,

c) sektor porodowy o pow. do 748,80 m2 przeznaczony do utrzymywania maksymalnie 160 szt. macior, tj. 56 DJP,

d) sektor krycia loch o pow. do 264,96 m2 przeznaczony do utrzymywania maksymalnie 184 szt. zwierząt, tj. 64,6 DJP,

e) sektor knurów loch o pow. do 28,00 m2 przeznaczony do utrzymywania maksymalnie 3 szt. zwierząt, tj. 1,2 DJP,

f) sektor loszek remontowych o pow. do 90,00 m2 przeznaczony do utrzymywania maksymalnie 40 szt. zwierząt, tj. 14 DJP,

g) sektor loch prośnych o pow. do 810,00 m2 przeznaczony do utrzymywania maksymalnie 360 szt. zwierząt, tj. 126 DJP.

W decyzji określono, że chów prowadzony będzie w systemie bezściółkowym (na rusztach). Inwestycja planowana jest do realizacji w południowo-wschodniej części działek o nr ewid.[...] i [...] w m. [...], gm. B., na gruntach należących do P. J..

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 71 ust. 2 pkt 1, art.72 ust.1 pkt 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, dalej: u.u.i.ś.), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej: rozporządzenie) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.)

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że obszar, na którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że na podstawie § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Właścicieli nieruchomości, na terenie których planowane jest przedsięwzięcie oraz właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z miejscem inwestycji powiadomiono o wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. na tablicach ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Gminy w B. , a także w pobliżu miejsca planowanej inwestycji - tj. na tablicy ogłoszeń w m. [...] oraz I. , zamieszczono informacje o: wpłynięciu wniosku w niniejszej sprawie; przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków w sprawie.

We wskazanym w informacji terminie wpłynął pisemny sprzeciw mieszkańców wsi [...] oraz właścicieli nieruchomości, w którym zarzucono zbyt bliską lokalizację chlewni w stosunku do zabudowy mieszkalnej. Sprzeciw podpisało 38 osób. W dniu 23 października 2015r. odbyło się zwołane przez sołtysa wsi [...] zebranie wiejskie, w wyniku którego wynikiem jest uchwała nr [...] negatywnie opiniująca lokalizacje chlewni w pobliżu zabudowań wsi [...]. W wyniku sprzeciwów inwestor podjął decyzję o zmianie lokalizacji przedsięwzięcia na przeciwległy kraniec działek. Po zmianie lokalizacji znacznie zwiększyła się odległość planowanego przedsięwzięcia od zabudowań I. .

Na podstawie art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. Wójt [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ) o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. (dalej: PPIS) o wyrażenie opinii w sprawie warunków realizacji przedsięwzięcia. Po uzupełnieniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko postanowieniem z dnia [...] 2016 r. RDOŚ w P. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia. PPIS w Ś. w opinii z dnia 9 października 2015 r. zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z zastrzeżeniami, które zostały uwzględnione w decyzji.

Dalej Wójt wskazał w uzasadnieniu, że wnioskodawca dokonując zmiany lokalizacji przedsięwzięcia (oddalając je od zabudowań wsi [...] oraz realizując i eksploatując przedsięwzięcie zgodnie z postanowieniami decyzji w sposób najlepszy z możliwych ogranicza potencjalne uciążliwości dla najbliższych zabudowań mieszkalnych. Wzięto też pod uwagę usytuowanie tych zabudowań względem planowanego przedsięwzięcia po kątem częstotliwości występowania wiatrów z poszczególnych kierunków geograficznych, stwierdzając, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest optymalnie, ponieważ wiatry z kierunków południowych (a więc oddziałujące w kierunku północnym tj. w kierunku zabudowań wsi [...] występują najrzadziej.

Organ wyjaśnił, że przedsięwzięcie będzie polegać na budowie obiektów inwentarskich przeznaczonych do chowu świń o łącznej obsadzie do 5827 szt., tj. 521,6 DJP na działkach nr [...] w m. [...] oraz wykonaniu niezbędnych silosów paszowych, podrusztowych kanałów gnojowicowych pod obiektami inwentarskimi; utwardzeniu terenu przed budynkami inwentarskimi oraz montażu instalacji wodociągowej, sanitarnej, elektrycznej. Powierzchnia działek wynosi ok. 16,98 ha, z czego pod inwestycję przeznaczono ok. 0,5 ha. Jak wynika z raportu w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca lokalizacji planowanych obiektów inwentarskich nie znajdują się zabudowania mieszkalne, obiekty inwentarskie należące do innych właścicieli ani żadne inne budynki, znajdują się natomiast grunty wykorzystywane rolniczo oraz drogi. Planowana do wygenerowania powierzchnia hodowlana dla utrzymywania planowanej obsady wynosi około 2925,76 m2. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że wymiary powierzchni hodowlanej, na której będą utrzymywane zwierzęta będą spełniały wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 56 poz. 344 ze zm.). W budynkach zostaną wykonane systemy wentylacji mechanicznej oraz instalacje podawania paszy i pojenia. Przewiduje się ciągły cykl chowu i hodowli od krycia loch do osiągnięcia przez potomstwo masy poniżej 30 kg, po czym zwierzęta będą przekazywane do tuczu na terenie innych obiektów.

Wójt wskazał, że z przedstawionych w raporcie obliczeń rozprzestrzeniania substancji wynika, że emisje z terenu chlewni nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych dla tych substancji w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, które zawiera "Referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu" (Dz. U. Nr 16, poz. 87).

Podkreślono, że w decyzji nałożono warunki, których spełnienie przyczyni się do redukcji emisji substancji zanieczyszczających powietrze oraz ograniczenie uciążliwości związanej z odorami pochodzącymi z chlewni.

Wyjaśniono też, że hałas na przedmiotowym terenie związany będzie z ruchem pojazdów oraz pracą wentylatorów. Przedstawione w raporcie wyniki komputerowych obliczeń propagacji hałasu w środowisku świadczą o tym, że działalność gospodarstwa nie spowoduje przekroczenia akustycznych standardów środowiska na granicy terenów wymagających ochrony akustycznej. Oddziaływanie na klimat akustyczny ograniczy się do najbliższego otoczenia. W decyzji nałożono obowiązek zamontowania wentylatorów o określonej mocy akustycznej, którą przyjęto do obliczeń wpływu inwestycji na środowisko, nakazano konserwację wentylatorów zgodnie z zaleceniami producenta oraz prowadzenie prac związanych z ruchem kołowym pojazdów tylko w porze dziennej.

Organ wskazał też, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia przyczyni się do powstawania odpadów. W raporcie założono, że inwestor będzie postępował z wytworzonymi odpadami zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. w wyznaczonym miejscu do czasu ich odbioru przez uprawnione podmioty.

Wyjaśniono, że przedsięwzięcie będzie zlokalizowane poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.).

Dalej podano, że na terenie inwestycji i w zasięgu jej oddziaływania nie występują zadrzewienia, zakrzewienia, wody powierzchniowe ani tereny podmokłe. Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie nie stwierdzono występowania w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia chronionych gatunków rośliny zwierząt lub grzybów. Po analizie raportu, uwzględniając lokalizację przedsięwzięcia na terenie rolniczym i poza obszarami chronionymi lub cennymi przyrodniczo, nie przewiduje się negatywnego wpływu inwestycji na bioróżnorodność, obszary lub gatunki chronione, a w szczególności na gatunki, siedliska gatunków lub siedliska przyrodnicze stanowiące przedmioty ochrony obszarów Natura 2000, ani pogorszenia integralności tych obszarów lub ich powiązania z innymi obszarami.

Podsumowując Wójt [...] stwierdził, że po przeprowadzeniu analizy i oceny wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz biorąc pod uwagę uzgodnienia właściwych organów uznał, że po zrealizowaniu przez inwestora warunków zawartych w przedłożonych dokumentach, realizacja przedmiotowej inwestycji będzie zgodna z wymaganiami ochrony środowiska.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. N., A. B., H. B., M. B., J. B. i M. B.. Zarzucili organowi I instancji, że w zaskarżonej decyzji określając odległość inwestycji od różnych miejscowości (M. , Ś., C., B. ) nie podał odległości od wsi I. . Tymczasem chlewnia ma być zlokalizowana kilkaset metrów od najbliższych zabudowań mieszkalnych tej wsi. W związku z tym powstać mogą uciążliwe odory, zwiększona populacja much i szczurów roznoszących bakterie oraz inne zagrożenia biologiczne. Nadto odwołujący podnieśli, że w załączniku do decyzji zapisano, że "chlewnia zaopatrywana będzie w wodę z gminnej sieci przesyłowej". Ich zdaniem w chwili obecnej ciśnienie w sieci wodociągowej we wsi [...] jest bardzo niskie. W ciągu doby są przestoje w dostarczaniu wody pitnej. Zatem gdy przedmiotowa chlewnia będzie zasilana wodą z wodociągu wszyscy mieszkańcy wsi oraz zwierzęta gospodarskie zostaną pozbawione dostępu do wody, ponieważ lokalizacja chlewni będzie przed wsią [...]. Wskazali też, że ich zdaniem inwestor jest niewiarygodny, ponieważ nie wywiązuje się z wcześniejszych uzgodnień np. miał nie składować kurzego obornika na działce w pobliżu przystanku autobusowego dla dzieci, a tymczasem obornik znów pojawił się na tym samym miejscu i teraz gdy są wysokie temperatury przebywanie w okolicy przystanku jest nie do zniesienia.

W uzupełnieniu odwołania A. B. podniósł, że:

1) w decyzji wpisano, że chlewnia zostanie zrealizowana w płd-wsch. części działek nr [...], gdy RDOŚ uzgodnił lokalizację we wsch. części działki nr [...] - rozbieżności z tytułu zmiany lokalizacji inwestycji mogą mieć istotny wpływ na przeprowadzone analizy rozprzestrzeniania się hałasu i odorów, tym bardziej, że teren inwestycji, jak i okoliczny obszar w promieniu kilku km to puste przestrzenie (pola uprawne praktycznie bez zadrzewień), co pozwala na szybkie i łatwe rozchodzenie się hałasu i odorów na znaczne odległości;

2) w decyzji nie podano odległości od najbliższej zabudowy z podaniem stron występowania oraz ich rodzaju (zagrodowa, mieszkaniowa), a jedynie wskazano odległości od miejscowości, co nie ma żadnego znaczenia dla sprawy;

3) ograniczenie się w decyzji do stwierdzenia, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanych chlewni nie występują żadne budynki jest niepełne, bowiem dopiero podanie odległości do najbliższych zabudowań czyni zadość wymogom obowiązującego prawa;

4) w związku z tym, że inwestor planuje montaż otwartych wentylatorów o znacznej mocy i liczbie, winien zostać zawarty wymóg o instalacji wentylatorów wyposażonych w filtry do pozbawiania powietrza przykrego zapachu; co oczywiste z chlewni, w których znajdować się będzie blisko 6 tys. świń będzie się wydobywał intensywny odór;

5) wątpliwości co do zakresu rozprzestrzeniania się odorów przy założeniu siły, z jaką będą one wypychane na zewnątrz przez tak mocne wentylatory, co nie wzięto pod uwagę;

6) nakaz zaprojektowania (a nie wykonania) nasadzeń izolacyjnych od strony najbliżej położonych terenów zabudowy mieszkaniowej; Wójt nie ustalił podstawowych wymogów realizacji pasa zieleni izolacyjnej (konkretnej lokalizacji pasa, jego szerokości, zwartości, minimalnej wysokości początkowej drzew i krzewów, udziału roślinności zimozielonej), pozostawiając to uznaniowości inwestora.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji powołał art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia stwierdzając następnie, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w niniejszej sprawie podlegał dwukrotnym uzupełnieniom i wyjaśnieniom. W celu dokonania uzgodnień był przesyłany do RDOŚ oraz PPIS, które uzgodniły i zaopiniowały w zakresie swoich kompetencji warunki realizacji przedsięwzięcia z zastrzeżeniami, które zostały uwzględnione w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium Wójt [...] i organ uzgadniający określając zakres raportu, uwzględniły stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Raport wraz z uzupełnieniami zawiera elementy wynikające z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. Organ orzekający i uzgadniająco-opiniujące pozytywnie go oceniły i na jego podstawie przedstawiły własne stanowiska oraz wytyczne co do planowanego przedsięwzięcia. SKO stwierdziło, że odwołujący się nie precyzują, ani nie przedstawiają zaś danych, na podstawie których można by powziąć wątpliwość, iż raport zawiera dane, które są nieprawdziwe bądź niekompletne. Twierdzenia odwołujących się są gołosłowne i nie wskazują na konkretne braki oraz ich wpływ na wydaną decyzję. Kolegium uznało, że w toku sprawy nie pojawiły się argumenty potwierdzone jakimikolwiek dowodami, czy nawet nie uprawdopodobniono negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które nie zostałoby uwzględnione w raporcie. Organ nie miał żadnych uzasadnionych podstaw, by podważać opinię specjalistów wyrażoną w raporcie, ani uzgodnienie RDOŚ i stanowisko organu opiniującego, nawet w obliczu składanych protestów.

Kolegium nie stwierdziło też, ażeby zakres raportu i jego treść nie pozwalały na prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przeciwnie, uznano, że daje on podstawy do takiej oceny i zajęcia stanowiska w sprawie. W ocenie SKO raport odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy, uwzględniające jego specyfikę a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo.

Podkreślono, że podważanie ustaleń raportu przez inne niż inwestor strony nie może sprowadzać się do niepopartych wiarygodnymi dokumentami (opiniami, czy też ekspertyzami) dowolnych twierdzeń kwestionujących zastosowaną metodykę oceny, czy też wyprowadzone na jej podstawie wnioski. Zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Jednocześnie wskazano, że organ wydający decyzję nie ma obowiązku, jeżeli w jego opinii raport nie budzi wątpliwości, poszukiwania dalszych dowodów w sprawie - jeżeli takie wątpliwości istnieją po stronie którejkolwiek ze stron postępowania, to ona winna przedstawić dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń.

SKO stwierdziło, że przed wydaniem decyzji Wójt [...] zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podał do publicznej wiadomości społeczeństwu informacje wymagane art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. i wyznaczył społeczeństwu 21-dniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, informując o możliwości składania uwag i wniosków. Informował też o uzgodnieniu i opinii. Dopełnił również obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 K.p.a.

Kolegium nie stwierdziło też żadnych uchybień organu I instancji w zakresie dokonanych uzgodnień.

Kolegium wyjaśniło, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia. Realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów np. do kontroli korzystania ze środowiska. Zatem decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym o warunkach zabudowy, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla innych postępowań.

Kolegium zaznaczyło, że sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej) lub części stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a sama u.u.i.ś. wskazuje konkretne przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Wyjaśniono, że analiza raportu, w szczególności stosowanych zabezpieczeń i technologii, nie daje podstaw do wysnuwania wniosków, że realizacja przedsięwzięcia będzie się wiązała z takimi uciążliwościami jak: fetor, hałas, zwiększona populacja much, insektów i szczurów. Z analizy dokumentacji nie można również wywieść, aby inwestycja spowodowała zagrożenia powstania rożnego rodzaju wirusów i bakterii. Odwołujący się nie popierają swoich hipotez żadnymi dowodami. W decyzji w pkt 2b) wskazano położenie inwestycji względem kilku wybranych punktów lokalizacyjnych, w tym ośrodków gminnych. Nie wskazywano odległości najbliższych wsi. Z jednej strony w odwołaniach pojawiają się zarzuty, że jest zbyt bliskie sąsiedztwo chlewni od zabudowań (kilkaset m), a z drugiej, że teren inwestycji i okoliczny obszar w promieniu kilku kilometrów to puste przestrzenie, co ułatwi rozprzestrzenianie się hałasu i odorów. Wskazano, że organ oceniał odległości i oddziaływanie na podstawie map i raportu, a ze względu na protesty mieszkańców zamierzenie co do lokalizacji inwestycji zmieniono, odsuwając ją od terenów zabudowanych. Niczym nie poparto zarzutu, że chlewnia pozbawi mieszkańców dostępu do wody i takiego wniosku nie można wywieść z analizy materiału dowodowego. Decyzja zawiera te elementy, które są wymagane prawem i ocenia zastosowania wskazane przez inwestora, wskazując również warunki na jakich ma być realizowane przedsięwzięcie - jednak organ nie może tu dowolnie narzucać inwestorowi rozwiązań, zaś do oceny przyjmuje takie warunki i wskazania, w tym stosowane technologie, jakie wskazuje inwestor. Zdaniem Kolegium zapis o zieleni izolacyjnej wskazuje, że inwestor ma dokonać nasadzeń drzew i krzewów o szybkim wzroście od strony najbliższej zabudowy, a szczegółowe kwestie wynikać będą z funkcji izolacyjnej, jaką ma pełnić nasadzenie.

A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie protestów mieszkańców, co doprowadziło do niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zwrot kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach skargi powtórzono argumentację zaprezentowaną w odwołaniu (i jego uzupełnieniu) od decyzji Wójta [...] z dnia [...] 2016 r.

W piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2017 r. inwestor – P. J. wniósł o oddalenie skargi, zgadzając się ze stanowiskiem organów orzekających.

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta G. B. z dnia [...] 2016 r., znak: [...] określającą na wniosek P. J. środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni na działkach nr [...] w m. [...], gm. B..

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że rodzaj i rozmiary planowanego przez inwestora przedsięwzięcia (tj. budowa chlewni o maksymalnej powierzchni hodowlanej wynoszącej 2925,76 m2 oraz o planowanej łącznej obsadzie 5827 sztuk świń w różnych grupach dających łącznie 521,6 DJP) spowodowały, że przedsięwzięcie to zostało, ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi, zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jako określone w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia.

Organy orzekające w związku z powyższym prawidłowo przyjęły, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś., że przedsięwzięcie to wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w ramach postępowania w tej sprawie, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

W myśl art. 73 ust. 1 u.u.ś. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Przepis art. 74 ust. 1 u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez inwestora w niniejszej sprawie określał, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko należy dołączyć:

- raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (...);

- poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

- załącznik graficzny przedstawiający zasięg oddziaływania przedsięwzięcia;

- wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Przy czym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedkłada się w trzech egzemplarzach, wraz z jego zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych (art. 74 ust. 2 u.u.i.ś.).

Zważyć należy, że już na wstępnym etapie umknęło organowi I instancji (błędu tego nie skorygował organ odwoławczy), że dołączona przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej kopia mapy ewidencyjnej nie obejmowała obszaru, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Przedłożona światłokopia mapy została sporządzona w takim formacie i skali, że nie objęto nią ww. obszaru. Uchybienie to jest o tyle istotne, że podważa rzetelność ustaleń organów I i II instancji co do zbadania realnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na otoczenie. Co więcej w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie znalazła się żadna mapa, na podstawie której można by stwierdzić, w jakiej odległości od planowanego miejsca lokalizacji przedmiotowych obiektów chlewni znajdują się zabudowania, w szczególności zabudowa mieszkaniowa. Jednocześnie w decyzji organu I instancji nie wyjaśniono, jaka odległość dzieli najbliższe zabudowania mieszkalne od planowanego miejsca chlewni. W ocenie Sądu okoliczność ta jest o tyle istotna, że w toku zakończonego postępowania mieszkańcy sąsiedniej wsi [...] nie kwestionowali samej realizacji planowanego przedsięwzięcia, lecz właśnie jego lokalizację w bliskim sąsiedztwie ich domostw. W uzasadnieniu swej decyzji w tym zakresie Wójt G. B. ograniczył się zaś do stwierdzenia, że na skutek sprzeciwów społeczności wsi [...] inwestor zgodził się na zmianę lokalizację planowanego przedsięwzięcia przenosząc je w przeciwległy kraniec działek, przez co znacznie zwiększyła się odległość planowanego przedsięwzięcia od zabudowań tej wsi. Wyjaśnienia te, jak w cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie obrazują, jaka jest rzeczywista odległość miejsca planowanego zamierzenia od najbliższych zabudowań mieszkalnych.

Powyższe uchybienia nabierają dodatkowego znaczenia wziąwszy pod uwagę, że lokalizację przedmiotowego przedsięwzięcia Wójt G. B. określił w decyzji z dnia [...] 2016 r. odmiennie aniżeli uczynił to RDOŚ w P. w uzgodnieniu z dnia [...] 2016 r.

Wskazać należy, że w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. organ ochrony środowiska określił warunki realizacji przedsięwzięcia określając w pkt 19, że budynek inwentarski winien zostać zlokalizowany w płd-wsch. części działki nr [...] obręb S.. W uzasadnieniu tegoż postanowienia wyjaśniono, że wedle pierwotnych zamierzeń inwestora najbliższa zabudowa zagrodowa znajdowała się w odległości 315 m od planowanej inwestycji. Jednakże inwestor zmienił lokalizację planowanej chlewni w obrębie działek objętych wnioskiem w taki sposób, że odległość planowanej inwestycji od ww. zabudowy wyniesie ok. 610 m. RDOŚ uznał, że przyczyni się to do minimalizacji uciążliwości akustycznej i zapachowej.

Tymczasem organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] 2016 r. przedmiotową chlewnię zlokalizował w płd-wsch. części działek nr [...] w m. [...], a więc odmiennie. Dopuścił bowiem do lokalizacji zamierzenia inwestora również na działce nr [...] (w jej płd-wsch. części), czego nie przewidywało uzgodnienie RDOŚ.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż choć postanowienie organu uzgadniającego nie wiązało bezwzględnie Wójta Gminy, to jednak organ I instancji winien wyjaśnić dlaczego rozstrzygnął w sprawie odmiennie niż zaproponował to wyspecjalizowany w dziedzinie ochrony środowiska organ współdziałający. W uzasadnieniach zarówno decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego zabrakło zaś jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia przez w tym zakresie treści postanowienia RDOŚ.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.,u.i.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:

1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;

2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 22.

Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje w drodze postanowienia (art. 77 ust. 3 u.u.i.ś.). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska m.in. uzgadnia realizację przedsięwzięcia oraz określa warunki tej realizacji (art. 77 ust. 4 pkt 1 u.u.i.ś.). Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Organ wydając decyzję powinien jednak wykazać wadliwość zajętych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 339/15, jak również wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1027/10 i z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 320/12, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż kwestia ta jest o tyle istotna, że pominięte przez organ I instancji (i w ślad za nim SKO) uzgodnienia obejmują oddziaływanie związane z hałasem i odorami z planowanej chlewni względem siedlisk ludzkich. Wystarczy podać, że sam Wójt [...] w piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. kierowanym do RDOŚ (przed zmianą wprowadzoną uzgodnieniem RDOŚ z [...] 2016 r.) wskazał, że najbliżej położone tereny chronione pod względem ochrony akustycznej (tereny zabudowy mieszkaniowej – zabudowa zagrodowa na dz. nr [...] [...], oddalone są od terenów działek nr [...] o ok. 315 m. Mając to na względzie RDOŚ w piśmie z 14 stycznia 2016 r. nakazał pełnomocnikowi inwestora określić jednoznacznie i ostatecznie na mapie poglądowej lokalizację planowanych obiektów na działce nr [...], z wyraźnym zaznaczeniem poszczególnych obiektów. W odpowiedzi (pismo z 29 marca 2016 r.) pełnomocnik P. J. podał, że zmianie uległa w zasadzie tylko orientacja inwestycji względem stron świata. Wyjaśniono przy tym, że zasadniczym celem inwestora było przeniesienie inwestycji z zachodniej części należącego do niego terenu do części wschodniej. Do pisma dołączono ilustrację poglądową, z której wynika zaś, że zamiarem inwestora jest lokalizacja inwestycji w części płd-wsch. działki nr [...], co zostało przyjęte następnie w uzgodnieniu RDOŚ z [...] 2016 r.

Podsumowując stwierdzić należy, iż z powyższego jednoznacznie wynika, że ustalenie w decyzji środowiskowej lokalizacji przedsięwzięcia nastąpiło odmiennie aniżeli w powołanym uzgodnieniu RDOŚ i przede wszystkim zmodyfikowanym wniosku strony, przy czym w żaden sposób nie wyjaśniono przyczyn takiego orzeczenia i powodów nieuwzględnienia w nim tych zmian.

Tym samym należało uznać, że organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.). Dopuszczenie przez organy orzekające bliższej lokalizacji przedmiotowych zabudowań chlewni względem zabudowy zagrodowej zlokalizowanej we wsi [...] (do ok. 315 m, jak wskazuje Wójt [...] w piśmie z 16 listopada 2016 r.) mogło prowadzić do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112 ze zm.).

Przechodząc dalej stwierdzić należy, że organy obu instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie dokonały wystarczająco wnikliwej i rzetelnej weryfikacji przedstawionego przez inwestora wraz z wnioskiem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnić należy, że w ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ustala się i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.u.i.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Przepis art. 67 pkt 1 u.u.i.ś. określa zaś, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzany w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowiącej część postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej powinien zawierać informacje, o których mowa w art. 66, określone ze szczegółowością i dokładnością odpowiednio do posiadanych danych wynikających z projektu budowlanego i innych informacji uzyskanych po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest kluczowym dowodem. Jest on dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2584/15, dostępny j.w.).

W okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest, że poza deklaracją o poprawności sporządzenia przedłożonego przez inwestora, a następnie uzupełnionego raportu, organy orzekające faktycznie go nie zweryfikowały.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać:

1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:

a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania,

b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,

c) przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia;

2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, (...);

3) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

3a) opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane;

4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia;

5) opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

6) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego;

7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na:

a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,

b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz,

c) dobra materialne,

d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,

da) krajobraz,

e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-da,

f) bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej;

8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:

a) istnienia przedsięwzięcia,

b) wykorzystywania zasobów środowiska,

c) emisji;

9) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;

(...)

12) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie drogi krajowej;

13) przedstawienie zagadnień w formie graficznej;

14) przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

15) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem;

16) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;

17) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport;

18) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;

19) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport;

20) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.

Obowiązkiem organów orzekających była weryfikacja, czy przedłożony przez inwestora raport, następnie uzupełniony spełnia powyższe wymogi.

Tymczasem organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2016 r. przedstawił przebieg postępowania, stanowiska stron (inwestora i protestujących mieszkańców wsi [...] oraz organu uzgadniającego i opiniującego, a uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie poszczególnych postanowień powołał się ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, lecz nie dokonał uprzedniej oceny, czy ów raport spełnia wymogi ww. art. 66 u.u.i.ś.

Już tylko wstępna ocena znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy raportu z września 2015 r. pozwala zaś na stwierdzenie, że jest on niekompletny. Brakuje w nim stron 18, 20, 27, 39, 63 i 74. Zgodnie ze spisem treści raportu przykładowo na str. 18, 20 i 27 powinien znaleźć się "Opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko", a na str. 63 część dotycząca gospodarki odpadami. Brak str. 74 raportu oznacza zaś lukę w uzasadnieniu wybranego przez wnioskodawcę wariantu oraz przewidywanego oddziaływania na środowisko.

Nadto organy obu instancji nie zwróciły uwagi, że w raporcie ograniczono się jedynie do przedstawienia dwóch wariantów – tzw. zerowego polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu proponowanego przez wnioskodawcę jako wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Wbrew przepisowi art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.u.i.ś. nie przedstawiono zaś racjonalnego wariantu alternatywnego. Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią zaś jeden z najważniejszych instrumentów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w powołanym przepisie, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r, sygn. akt II OSK 257/16, dostępny j.w.).

O tym, że w realiach kontrolowanej sprawy istniała obiektywna możliwość przedstawienia i omówienia racjonalnych wariantów alternatywnych świadczy zaś chociażby okoliczność, iż już w czasie postępowania inwestor zmieniał swój wniosek poprzez zmianę miejsca lokalizacji inwestycji na działkach nim objętych. Wielkość obszaru objętego wnioskiem wielokrotnie przewyższającą minimalną powierzchnię niezbędną dla zrealizowania planowanego przedsięwzięcia wyraźne wskazuje zatem, iż już tylko różne miejsca lokalizacji inwestycji, względnie ujęcie w niej elementów służących obniżeniu poziomu uciążliwych emisji (np. zieleń izolacyjna itp.) mogły stanowić racjonalne warianty alternatywne, różniące się stopniem uciążliwości dla mieszkańców okolicznych terenów oraz dla środowiska.

W ocenie Sądu za gołosłowne należy też uznać twierdzenia SKO w P. zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które wskazało, iż raport daje podstawy do prawidłowej ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zajęcia stanowiska w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego wraz z uzupełnieniami raport sporządzony w sprawie posiada przymiot wiarygodności i nie można zakwestionować jego znaczenia dowodowego w sprawie i tego , że mógł on stanowić podstawę weryfikacji i oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu rozważania organu II instancji w powyższym zakresie w żaden sposób nie stanowią weryfikacji raportu sporządzonego w niniejszej sprawie. Kolegium bez realnej oceny zgodności tegoż dokumentu z wymogami art. 66 u.u.i.ś. uznało zatem, że organ I instancji prawidłowo się na nim oparł wydając decyzję z dnia [...] 2016 r.

Zdaniem Sądu w związku z powyższym należy stwierdzić, że organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 8 i art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez brak weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko w procesie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Uchybienia te mogły zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dopiero rzetelna weryfikacja raportu pozwala stwierdzić, że organy orzekające faktycznie przeprowadziły ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Sąd pragnie również zaznaczyć, że sporządzony w niniejszej sprawie raport (z września 2015 r.), na skutek stwierdzonych przez organ uzgadniający uchybień (uwagi z 4 listopada 2015 r. i z 14 stycznia 2016 r.), był kilkukrotnie uzupełniany. Jak wskazał RDOŚ w piśmie z dnia 14 stycznia 2016 r. wzywającym pełnomocnika inwestora do uzupełnienia raportu, raport uzupełniono w dniu 12 grudnia 2015 r. Tymczasem w aktach sprawy brak jest tegoż uzupełnienia raportu. Akta sprawy zawierają jedynie uzupełnienie raportu z dnia 29 marca 2016 r. Tymczasem organy I i II instancji w uzasadnieniach swych decyzji nie wyjaśniły tej kwestii. W szczególności nie podały, czy faktycznie w dniu 12 grudnia 2015 r. doszło do uzupełnienia raportu i czy miały okazję się z nim zapoznać, czy tylko był on przedmiotem analizy RDOŚ przed wydaniem postanowienia uzgadniającego z dnia [...] 2016 r.

Sąd pragnie też zaznaczyć, że obowiązkiem Wójta [...] przed wydaniem decyzji środowiskowej, było – poza uzyskaniem uzgodnienia RDOŚ – uzyskanie opinii sanitarnej (zgodnie z art. 77 § 1 pkt 2 u.u.i.ś.). Opinię taką wydał w dniu 9 października 2015 r. PPIS w Ś.. Zważyć jednak należy, że obowiązkiem Wójta [...] ubiegającego się o opinię sanitarną było - jak stanowi art. 77 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś.- przedłożenie PPIS m.in. raportu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z wydanej przez PPIS opinii z dnia 9 października 2015 r. wynika, że organ ten zapoznał się z raportem sporządzonym we wrześniu 2015 r., który został dołączony do wniosku inwestora. Organ I instancji nie wyjaśnił zaś, dlaczego, pomimo późniejszego uzupełnienia raportu (faktycznie zmiany jego treści) nie wystąpił do PPIS o nową opinię sanitarną. Wyjaśnień takich zabrakło również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu powyższe uchybienie organów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji odstępując od zapoznania organu sanitarnego z uzupełnionym raportem, pozbawił go możliwości wypowiedzenia się, czy owe uzupełnienie mogło mieć wpływ na uprzednio wydaną opinię z dnia 9 października 2015 r. Innymi słowy, jakkolwiek opinia sanitarna w niniejszej sprawie została wydana to przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 77 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. poprzez niezapoznanie organu opiniującego z kompletnym raportem, w oparciu o który następnie wydano decyzję środowiskową.

Sąd dopatrzył się w zakończonym postępowania również naruszenia przepisów procesowych w zakresie zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta jest obligatoryjna wobec przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (a contrario art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.). W ramach oceny oddziaływania na środowisko m.in. zapewnia się możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś.). Przepis art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. określa zaś, że przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o:

1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

2) wszczęciu postępowania;

3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie;

4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień;

5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;

6) możliwości składania uwag i wniosków;

7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania;

8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;

9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona;

10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone.

Przepis art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś. określa, że przez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się: a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie, c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu, d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.

Zgodnie zaś z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., powinno zawierać, w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, m.in. informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (...).

Zważywszy na powołane regulacje obowiązkiem organów orzekających było zapewnienie w przewidzianych prawem wszystkich formach zapewnienie społeczeństwu możliwości udziału w postępowaniu, jak i wykazanie w uzasadnieniu decyzji, że udział w postępowaniu społeczeństwu został zapewniony.

Sąd stwierdził zaś, że jakkolwiek organy orzekające w uzasadnieniach wydanych w niniejszej sprawie decyzji stwierdziły, że zapewniły społeczeństwu udział w postępowaniu, to deklaracje te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Mianowicie z akt sprawy nie wynika, by o wszczęciu postępowania, o jego przedmiocie, o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz możliwości składania uwag i wniosków w określonym terminie zostali powiadomieni mieszkańcy wsi S., w obrębie której położone są działki nr [...] objęte planowanym przez P. J. przedsięwzięciem. Jakkolwiek z akt wynika, że Wójt [...] pismem z dnia 5 października 2015 r. przekazał swoje ogłoszenie o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z dokumentacją niniejszej sprawy, które zawierało prośbę o podanie tej informacji do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń, to brak jest informacji, czy czynności te zostały przez Sołtysa wsi S. przeprowadzone. Akta wskazują, że Sołtys wsi S. odebrał powyższe pismo Wójta [...], brak w nich jednak dowodu, że mieszkańcom wsi S., w której zaplanowano inwestycję umożliwiono udział w postępowaniu. Jednocześnie akta zawierają dowód zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jego przedmiocie, o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków adresowany do mieszkańców wsi sąsiedniej – [...]. Sołtys tej wsi potwierdził bowiem, że przekazane mu ogłoszenie Wójta G. B. w tym przedmiocie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniu 16 października 2015 r. i odczytane na Zebraniu Wiejskim w dniu 23 października 2015 r. Wskazać należy, że to mieszkańcy tej właśnie wsi, złożyli liczne protesty co do lokalizacji planowanej chlewni. W tym kontekście tym bardziej jaskrawe wydają się być uchybienia co do zapewnienia możliwości udziału w postępowaniu mieszkańcom wsi S., na terenie której inwestor zaplanował lokalizację przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania dają podstawę do uchylenia decyzji organów I i II instancji, co uczyniono w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Obowiązkiem organów orzekających prowadzących postępowanie ponownie będzie – stosownie do przepisu art. 153 P.p.s.a. - uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku, a ponadto ponowne zgodne z tą oceną rzetelne powtórzenie postępowania w całości, ze wszystkimi jego wymogami, również w zakresie ponownego uzgodnienia i zaopiniowania przedsięwzięcia. W szczególności organy winny zadbać o zapewnienie społeczeństwu możliwości udziału w postępowaniu, o wyjaśnienie kwestii lokalizacji przedsięwzięcia i obszaru jego oddziaływania, w tym w kontekście najbliższej zabudowy zagrodowej.

Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) zasądził w pkt II. wyroku od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł, jako sumę kosztów: wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i uiszczonego wpisu od skargi (200 zł).