Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1434/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1, art. 106, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2012 poz 1356
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta udzielił zezwolenia S. P. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu gastronomicznym [...] położonym w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca, który jest przedsiębiorcą, przedstawił wymagane ustawą dokumenty, tj. zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, odpis zwykły księgi wieczystej oraz postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 lipca 2015 r. o przyznaniu wnioskodawcy prawa do wyłącznego korzystania z budynku położnego przy ul. [...] w M. z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Podano, że lokal w którym będą sprzedawane napoje alkoholowe, nie jest położony w budynku mieszkalnym wielorodzinnym i strona wnioskująca o wydanie zezwolenia nie była zobowiązana do dostarczenia zgody właściciela budynku. Podniesiono, że Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w M. zaopiniowała pozytywnie zgodność lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych z uchwałą Rady Miejskiej w M. w sprawie określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Wyjaśniono, że przedstawione przez współwłaścicielkę lokalu – I. P. okoliczności dotyczące wnioskodawcy oraz niespełniania wymogów bezpieczeństwa przez lokal nie zostały uwzględnione przez organ, gdyż nie mają wpływu na wynik sprawy, a organ zezwalający nie jest uprawniony do badania tego typu faktów. Wskazano, że organ nie posiada informacji, aby wnioskodawca był ubezwłasnowolniony częściowo lub całkowicie i tym samym miał ograniczoną zdolność do czynności prawnych lub był jej pozbawiony. Także brak zgody I. P. na udzielenie zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie mógł być wzięty pod uwagę, ponieważ lokal nie znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, a tylko w takim przypadku wymagana jest zgoda właściciela budynku. Na dzień wydania decyzji organ nie posiadał także informacji, aby postanowienie Sądu Rejonowego w M. przyznające prawo do wyłącznego korzystania z budynku S. P. zostało uchylone.

Od decyzji tej odwołała się I. P., reprezentowana przez adw. R. Z., zarzucając naruszenie Prawa budowlanego poprzez uznanie, że lokal nie znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym oraz przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że naruszenie wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego nie stanowi podstawy do wydania decyzji odmownej. Pełnomocnik odwołującej się podniósł także, że organ I instancji naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione i swobodne uznanie, że przedstawione dowody na naruszenie wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej oraz nieuwzględnienie w decyzji okoliczności, że postanowienie o zabezpieczeniu nie jest prawomocne, a więc nie może być podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik odwołującej się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając zarzuty pełnomocnik strony odwołującej się podniósł, że skoro w Prawie budowlanym została sformułowana definicja tylko budynku jednorodzinnego, to każdy inny budynek mieszkalny powinien być traktowany jako budynek mieszkalny wielorodzinny. Podniesiono, że warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa, a prowadzenie sprzedaży w lokalu niespełniającym wymogów bezpieczeństwa pożarowego narusza przepisy prawa i organ winien zażądać od wnioskodawcy stosownych dokumentów co do spełniania tych wymogów przez lokal. Wskazano także, że postanowienie Sądu o zabezpieczeniu nie jest prawomocne, a odwołująca się złożyła na nie zażalenie.

Decyzją z dnia 3 listopada 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości decyzję pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 lipca 2015 r. (sygn. akt. [...]) udzielono zabezpieczenia przez unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania o podział majątku i przyznano wnioskodawcy prawo do wyłącznego korzystania z tej części nieruchomości położonej w M. przy [...], obejmującej działkę gruntu oraz budynek użytkowy, która jest niezbędna do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług związanych z funkcjonującym [...]. Postanowienie to opatrzone jest rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazano, że skoro celem art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest, aby podmiot ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych posiadał uprawnienie do korzystania z lokalu, w którym ma prowadzić reglamentowaną działalność, to tytuł prawny do takiego lokalu powinien być skuteczny wobec wszystkich (erga omnes). Natychmiastowa wykonalność postanowienia z dnia 20 lipca 2015 r. powoduje, że jest ono skutecznym tytułem prawnym do lokalu, o którym mowa w art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. Wyjaśniono, że ustawodawca nie przewidział możliwości odmowy przyznania zezwolenia z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 ust. 1, 3a oraz 5 i 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Dlatego okoliczności określone w art. 18 ust. 7 pkt 9 tej ustawy stanowić mogą co najwyżej przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ale nie odmowy jego przyznania. To samo dotyczy naruszenia art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Odnosząc się do terminu, na jaki udzielono zezwolenie wskazano, że wydaje się je na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata i tak też rozstrzygnął organ w zaskarżonej decyzji. Natomiast organ odwoławczy wyjaśnił, że powodem uchylenia decyzji Kolegium było niedoręczenie I. P., jako mającej interes prawny w sprawie, postanowienia Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z dnia 7 sierpnia 2015 r. nr [...]. Dlatego bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu opiniującym, określonym w art. 18 ust. 3 a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Stąd w ocenie Kolegium doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył S. P., zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy. Podniósł, że wprawdzie doszło do naruszenia przepisów postępowania, wskazanych przez Kolegium, ale nie miało to wpływu na faktyczne prawa i obowiązki uczestniczki postępowania. Wskazał, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zostało wydane skarżącemu na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu, przyznającego skarżącemu wyłączny zarząd nad lokalem. Zatem nawet gdyby współwłaścicielka I. P. otrzymała postanowienie Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, to nie miałoby to przełożenia na wydanie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, na podstawie którego wydana jest decyzja dotycząca możliwości sprzedaży alkoholu. Podniósł, że postanowienie o zabezpieczeniu, jak i decyzja zezwalająca na sprzedaż napojów alkoholowych to dwa, niezależne od siebie akty. Zatem udział współwłaścicieli w postępowaniu jest zdaniem skarżącego nieistotny dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. t.j. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2015 r. poz. 1286 ze zm., dalej jako: u.w.t.i.p.a.) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Stosownie do art. 18 ust. 3 u.w.t.i.p.a. zezwolenie wydaje organ zezwalający po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2. Opinia gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, o której mowa w art. 18 ust. 3a u.w.t.i.p.a. przybiera formę postanowienia, wydawanego w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w związku z tym służy na nie zażalenie stosownie do art. 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać też należy, że w myśl art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kolegium uchylająca decyzję organu I instancji w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji z uwagi na niedoręczenie jednej ze stron postępowania postanowienia zawierającego opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Organ uznał w związku z tym, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Należy podnieść, że podstawą wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest wydanie pozytywnej opinii przez gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych, która ocenia zgodność lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Niewątpliwie opinia ta – wydawana w formie postanowienia – winna być doręczona wszystkim stronom postępowania. Wprawdzie w niniejszej sprawie z wnioskiem o wydanie zezwolenia wystąpił S. P., który na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w M. (sygn. akt [...]), w ramach zabezpieczenia na czas trwania postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, uzyskał prawo do wyłącznego korzystania z części nieruchomości, która jest niezbędna do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług związanych z funkcjonującym "[...]", to jednak do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podział majątku współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości jest I. P. Co więcej z odwołania złożonego przez uczestniczkę postępowania wynika, że ona także złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przedmiotowym lokalu. Słusznie zatem Kolegium uznało, że jako strona postępowania ma prawo brać udział we wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania zezwolenia, a tym bardziej winny być jej doręczane wszystkie rozstrzygnięcia zapadłe w tej sprawie. Udział strony powinien być bowiem faktyczny i realny, a obowiązek przestrzegania tej zasady spoczywa na organie administracyjnym, który winien podjąć takie działania, aby stronie zapewnić czynne uczestnictwo w postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym jest wyłącznie zaskarżona decyzja administracyjna, a nie postanowienie sądu cywilnego o zabezpieczeniu. W związku z tym Sąd nie badał wpływu braku doręczenia uczestniczce postępowania postanowienia gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych na wydanie przez Sąd Rejonowy w M. postanowienia o zabezpieczeniu, gdyż leży to poza zakresem kognicji sadu administracyjnego. Zatem zarzuty skargi w tym zakresie są nie tylko bezskuteczne, ale też zupełnie niezrozumiale.

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 138 § 2 Kodeksu postepowania administracyjnego i w związku z tym decyzję organu I instancji należało uchylić celem ponownego przeprowadzenia postępowania w części, w jakiej strona została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.