Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 257/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.59 ust.1, art.101 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: arrt.15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Ostrołęka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Ostrołęka a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 listopada 2015 r. Prezydent Miasta Ostrołęka wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta Ostrołęka wskazał, że M. K. przebywa od maja 2015 r. w Warszawie. W trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 18 września 2015 r. wyraził chęć skierowania na pobyt stały do Domu Pomocy Społecznej w Warszawie przy ul. [...].

W związku z powyższym, w ocenie organu, zainteresowany wiąże centrum swych interesów życiowych z Warszawą, gdzie posiada też zameldowanie na pobyt czasowy. Nawet jeśli fakt zameldowania M. K. w Warszawie ma charakter czasowy, to powiązania jakie wytworzył z tą miejscowością, a także zamiar stałego w niej zamieszkiwania jednoznacznie świadczą o chęci stałego pobytu w Warszawie.

W odpowiedzi Prezydent m.st. Warszawy wniósł o oddalenie wniosku, wskazując że M. K. w dniu 18 maja 2015 r. został przyjęty do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. [...] w Warszawie. W trakcie hospitalizacji wystąpił z wnioskiem o umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Wskazał, że miejscem jego zamieszkania jest Ostrołęka, lecz w miejscu dotychczasowego zamieszkania nie ma możliwości funkcjonowania. Z akt sprawy wynika, że zainteresowany posiada zameldowanie na pobyt czasowy do dnia 30 września 2016 r. w Warszawie przy ul. [...], jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy. Jak wynika z ustaleń przeprowadzonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z właścicielem ww. nieruchomości M. K. jest osobą obcą, która została zameldowana pod wskazanym adresem podczas leczenia w Warszawie. Bezpośrednio, po hospitalizacji w Warszawie, zainteresowany został przewieziony do Mazowieckiego Centrum Rehabilitacji STOCER w Konstancinie-Jeziornie, a w dniu 4 grudnia 2015 r. do Motelu w Ł. przy ul. [...].

W ocenie organu Warszawa nie jest i nie była miejscem zamieszkania M. K. Miejscem aktualnego pobytu zainteresowanego jest motel w Ł., który nie może zostać uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Wobec powyższego M. K. należy uznać za osobę bezdomną w rozumieniu art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji organem właściwym do wydania decyzji jest Wójt Gminy Baranowo, według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały osoby bezdomnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Do takich sporów dochodzi wówczas, gdy przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Ostrołęka a Prezydentem m.st. Warszawy, albowiem oba wymienione organy uznały się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku M. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu kierowania jej do domu pomocy społecznej. W myśl zaś art. 101 ust. 1 ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 k.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu.

Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania konkretnej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w określonej miejscowości. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby.

Z akt sprawy wynika, że M. K. przebywał od maja 2015 r. na terenie Warszawy w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. [...]. Mieszkając w Warszawie korzystał ze specjalistycznej opieki medycznej i był pod stałą kontrolą lekarzy. Zainteresowany deklaruje jednoznacznie chęć dalszego pobytu w Warszawie, wskazując że z tym miastem wiąże swoje dalsze plany życiowe w związku ze swoim stanem zdrowia i brakiem możliwości powrotu do Ostrołęki. Na powyższe wskazuje treść wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że tylko systematyczne leczenie w mieście, gdzie jest szeroki dostęp do świadczeń opieki medycznej może przyczynić się do poprawy zdrowia M. K. i umożliwi mu poruszanie się na wózku inwalidzkim. Ponadto z opinii chirurga plastycznego z dnia 22 września 2015 r. wynika, że mieszkanie w Ostrołęce, do którego miałby wrócić zainteresowany nie jest przystosowane dla osoby niepełnosprawnej, a powrót chorego do dawnego środowiska groziłby ponownymi trudnościami i zaniedbaniami.

Okoliczności powyższe świadczą o tym, że aktywność życiowa M. K. skoncentrowana jest Warszawie, gdzie wymieniony zameldowany jest na pobyt czasowy, a także ma zamiar założenia tam ośrodka jego osobistych interesów. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, że przesłanki miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. w odniesieniu do M. K. spełnia aktualnie Warszawa.

Organem właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 59 ust. 1 i art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest wobec powyższego Prezydent m.st. Warszawy.

Z przedstawionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.