Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 100/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna") utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej "organ egzekucyjny" lub "ZUS") z dnia [...] r.

nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Katowicach przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną.

W dniu [...] r. wierzyciel, tj. ZUS wystawił wobec A. G. (dalej "zobowiązana" lub "skarżąca") następujące tytuły wykonawcze:

1) nr od [...] do [...] - obejmujące zaległości

z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 12/2010 r. do 08/2015 r. w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł,

2) nr od [...] do [...] - obejmujące zaległości

z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2010 r. do 08/2015 r. w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł;

3) nr [...], od [...] do [...] - obejmujące zaległości z tytułu niezapłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 05/2011 r. do 08/2015 r. w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł.

Tego samego dnia ZUS, działając jako organ egzekucyjny, nadał klauzule

o skierowaniu powyższych tytułów wykonawczych do egzekucji. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja z dnia [...] r.

nr [...].

Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały wysłane na adres [...] Z., ul. [...], a ich odbiór potwierdził pełnoletni domownik w dniu

4 października 2016 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A., w B S.A. oraz w C S.A.

Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. zatytułowanym "wezwanie do umorzenia postępowania egzekucyjnego", zobowiązana - zamieszkała w Wielkiej Brytanii, reprezentowana przez pełnomocnika, wezwała do bezzwłocznego zaniechania wszelkich czynności egzekucyjnych i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik strony wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest celem wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi powstałymi w latach 2010-2015, tymczasem w dniu 24 kwietnia 2016 r. w stosunku do zobowiązanej została ogłoszona upadłość konsumencka przez sąd brytyjski, która z pozytywnym skutkiem została zakończona. Podniósł, że zgodnie z treścią wydanego orzeczenia, którego odpis wraz z tłumaczeniem przysięgłym załączył, wszczęte postępowanie upadłościowe ma charakter główny, stosownie do treści art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. U. UE.L.00.160.1 ze zm., dalej "rozporządzenie Rady"). Wskazał, że na mocy przepisów art. 16, 17 i 18 ww. rozporządzenia postępowanie upadłościowe wszczęte na terenie Wielkiej Brytanii podlega uznaniu we wszystkich pozostałych państwach Unii Europejskiej. Wszczęcie takiego postępowania wywołuje skutki w każdym innym państwie członkowskim, bez potrzeby dopełniania jakichkolwiek formalności i nie może być podważane. Zaznaczył, że zgodnie

z przepisami ww. rozporządzenia organ jako wierzyciel objęty ww. postępowaniem upadłościowym został zawiadomiony o powyższym fakcie przez ustanowionego

w sprawie syndyka. Powiadomienie zawierało informację o terminach, których wierzyciel musi przestrzegać, skutkach ich niedochowania, organach właściwych

do przyjmowania zgłoszeń wierzytelności oraz innych przewidzianych prawem czynnościach. Wskazał, że postępowanie upadłościowe prowadzone wobec zobowiązanej zostało pomyślnie zakończone, skutkiem czego wszystkie jej zobowiązania istniejące w dacie ogłoszenia upadłości zostały umorzone. Dotyczy to również krajowych zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności objętych wystawionymi tytułami wykonawczymi. W związku z powyższym egzekwowana przez organ wierzytelność nie istnieje, a co za tym idzie prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezprawne. Końcowo pełnomocnik wskazał, iż zobowiązana nie ma miejsca zamieszkania na terenie kraju, a co za tym idzie, jedynie pisma wysłane na ww. adres zamieszkania można uznać za skutecznie doręczone.

Do ww. pisma pełnomocnik zobowiązanej dołączył pełnomocnictwo oraz dokument The Insolvency Service z dnia [...] r. (postanowienie

o bankructwie) z jego tłumaczeniem przysięgłym.

Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. organ egzekucyjny zwrócił się do pełnomocnika o przekazanie postanowienia sądu brytyjskiego o zakończeniu postępowania upadłościowego. Przy piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. pełnomocnik przedłożył zaświadczenie sądu brytyjskiego o zakończeniu postępowania upadłościowego z dnia [...] r. wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w Wielkiej Brytanii sąd upadłościowy nie wydaje żadnego osobnego postanowienia kończącego postępowanie upadłościowe.

Postanowieniem z dnia [...] r. ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do meritum stwierdził, iż jako wierzyciel nie zgłosił swoich wierzytelności do postępowania upadłościowego prowadzonego w Wielkiej Brytanii a zatem może je nadal egzekwować.

W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanej wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady

w zw. z art. 281 ust. 1 Insolvency Akt z 1986 r., albowiem - pomimo wykazania umorzenia wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi stanowiącymi podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego - organ egzekucyjny odmówił jego umorzenia. Pełnomocnik ponownie powołał się na fakt ogłoszenia na terytorium Wielkiej Brytanii w stosunku do zobowiązanej upadłości, co potwierdzają złożone do akt sprawy dokumenty, tj. odpis orzeczenia o ogłoszeniu upadłości z dnia [...] r. (Bankruptcy Order) oraz odpis zaświadczenia o zakończeniu postępowania upadłościowego z dnia [...]r. (Certificate of Discharge). Zaznaczył przy tym, że zgodnie z obowiązującymi w Wielkiej Brytanii przepisami Insolvency Akt

z 1986 r. zwolnienie upadłego z długów (discharge) następuje automatycznie poprzez upływ czasu - co do zasady po upływie 12 miesięcy od daty ogłoszenia upadłości. Nie jest przy tym wydawany żaden osobny dokument stwierdzający jakie dokładnie zobowiązania uległy umorzeniu. Podobnie jak ma to miejsce na gruncie przepisów krajowych, umorzenie obejmuje bowiem co do zasady wszystkie zobowiązania upadłego istniejące przed datą ogłoszenia upadłości, które zostały przezeń wyjawione - w tym zobowiązania publicznoprawne. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanej wpływ ww. postępowania upadłościowego na krajowe zobowiązania należy oceniać w świetle przepisów rozporządzenia Rady, które obowiązywało zarówno w dacie ogłoszenia upadłości, jak i jej zakończenia. Wskazując na treść

art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady, zgodnie z którym dla określenia skutków postępowania upadłościowego właściwe jest prawo Państwa Członkowskiego,

w którym zostaje wszczęte postępowanie, pełnomocnik zobowiązanej podniósł,

że skutki postępowania upadłościowego ogłoszonego na terytorium Wielkiej Brytanii określają przepisy Insolvency Akt z 1986 r., którego przepis art. 281 ust. 1 stanowi, że umorzeniu podlegają wszystkie niezabezpieczone zobowiązania, które istniały

w dniu ogłoszenia upadłości. Powyższy skutek - jak to ma miejsce także na gruncie przepisów krajowych - następuje również w stosunku do zobowiązań, których wierzyciele upadłego nie zgłosili w toku postępowania upadłościowego. Jedynym warunkiem objęcia danego zobowiązania skutkami postępowania upadłościowego jest bowiem jego wykazanie przez upadłego oraz zawiadomienie wierzycieli przez syndyka o ogłoszeniu upadłości i możliwości zgłaszania wierzytelności. Powyższe zdaniem pełnomocnika skarżącej potwierdza syndyk zobowiązanej w załączonym do zażalenia piśmie z dnia 21 września 2017 r. wraz z jego tłumaczeniem.

Końcowo nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, że w związku z brakiem dokonania zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym na terenie Wielkiej Brytanii przedmiotowe zobowiązania nie uległy umorzeniu, a co za tym idzie nie ma podstaw do umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Organ nadzoru rozpatrując zażalenie na wstępie zacytował treść art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 u.p.e.a., wskazując przy tym, że zdaniem organu egzekucyjnego ogłoszenie bankructwa w Anglii prowadzi do oddłużenia jedynie z tych długów, które były uwzględnione w postępowaniu upadłościowym wszczętym przez sąd angielski, natomiast długi w Polsce jakie zobowiązana posiada wobec ZUS, z uwagi na fakt, że organ ten nie kierował do syndyka w Wielkiej Brytanii zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości, tj. długi nie zostały zgłoszone do postępowania upadłościowego w Anglii, mogą być nadal egzekwowane przez wierzyciela.

Organ nadzoru podniósł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bankructwem osoby fizycznej o charakterze transgranicznym, w sytuacji, gdy konsument posiada długi w więcej niż jednym państwie członkowskim. Wskazał dalej, że zgodnie z art. 84 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. U. UE L.2015.141.19) rozporządzenie to stosuje się jedynie do postępowań upadłościowych, które zostały wszczęte od dnia 26 czerwca 2017 r. Do czynności dokonanych przez dłużnika przed tą datą stosuje się prawo, które stosowało się do tych czynności w chwili ich dokonania. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 2 ww. rozporządzenia niezależnie od art. 91 niniejszego rozporządzenia rozporządzenie Rady z dnia 29 maja 2000 r. (1364/2000) stosuje się do postępowań upadłościowych objętych zakresem zastosowania tego rozporządzenia i które wszczęto przed dniem 26 czerwca 2017 r.

Wskazując następnie na obowiązek bezpośredniego stosowania przepisów ww. rozporządzenia podniósł, że zgodnie z polską ustawą upadłościową postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej stanowi wspólne dochodzenie roszczeń wierzycieli od niewypłacalnego dłużnika, będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, której niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych okoliczności. Zakresem podmiotowym rozporządzenia wspólnotowego zostali objęci dłużnicy będący osobami fizycznymi, osobami prawymi, zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby niewykonujące działalności gospodarczej. Do zakresu przedmiotowego rozporządzenia należą zbiorowe postępowania upadłościowe przewidujące niewypłacalność dłużnika, które obejmują całkowite lub częściowe zajęcie jego majątku oraz powołanie zarządcy. Konsumenckie postępowania upadłościowe nie zostały wyłączone z przedmiotowego zakresu zastosowania rozporządzenia (art. 1 ust. 2 rozporządzenia). Wykaz postępowań upadłościowych, do których stosuje się rozporządzenie zawiera załącznik A. W stosunku do Polski wymieniono m. in. upadłość obejmującą likwidację majątku. Na podstawie polskiej ustawy prawo upadłościowe postępowanie upadłościowe wobec osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej prowadzi się według przepisów o postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku upadłego (art. 491¹ ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm. - obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2344).

Cytując następnie kolejne przepisy rozporządzenia Rady, tj. art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 organ nadzoru wskazał, że sądem właściwym do wszczęcia konsumenckiego postępowania upadłościowego jest sąd tego państwa członkowskiego, na terytorium którego osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą ma miejsce stałego pobytu, bowiem w tym miejscu znajduje się centrum jej podstawowych interesów COMI - centre of main interests. Co do zasady będzie to miejsce zamieszkania dłużnika. Sąd angielski stosuje prawo angielskie (Insolvency Akt 1986 i Insolvency Rules 1986) zgodnie z zasadą, że dla wszczęcia, prowadzenia i zakończenia postępowania upadłościowego właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Podniósł, że wierzyciel polski może zgłosić swoją wierzytelność w języku polskim do postępowania upadłościowego toczącego się w Anglii, zgłoszenie to nie jest jednak obowiązkowe. Oznacza to, że upadłość konsumencka ogłoszona w Anglii może objąć nie tylko długi powstałe w Anglii, ale także te powstałe w Polsce. Państwo wszczęcia postępowania upadłościowego nie może odmówić przyjęcia zgłoszenia wierzytelności z uwagi na to, że wierzyciel ma siedzibę, czy miejsce zamieszkania za granicą. Zaznaczył, że prawo państwa wszczęcia postępowania stosuje się nie tylko do wszczęcia, prowadzenia i ukończenia konsumenckiego postępowania upadłościowego, ale także do skutków tego postępowania, w szczególności według tego prawa określa się prawa wierzycieli po ukończeniu postępowania upadłościowego (art. 4 rozporządzenia). Według prawa państwa, do którego złożono wniosek o ogłoszenie upadłości określa się zarówno procesowe, jak i materialne skutki postępowania upadłościowego. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie do oceny skutków postępowania upadłościowego właściwe będzie prawo angielskie.

Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika zobowiązanej zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał na pismo syndyka z dnia 21 września 2017 r., z którego wynika, iż syndyk potwierdził, iż wszystkie niezabezpieczone długi, które zobowiązana miała w dniu wydania postanowienia o jej niewypłacalności są uznawane za długi upadłego, o ile są to długi możliwe do udowodnienia. W takiej sytuacji jedynym sposobem, w jaki wierzyciel posiadający możliwą do udowodnienia należność może ubiegać się o odzyskanie swojej należności jest za pośrednictwem syndyka masy upadłości, nawet po zwolnieniu dłużnika z niewypłacalności.

W ocenie organu nadzoru na dzień ogłoszenia bankructwa wobec zobowiązanej, tj. na dzień [...] r. ani nie wydano decyzji, która stanowiła podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego ani nie wszczęto wobec niej postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze wystawiono bowiem w dniu [...] r. na podstawie decyzji z dnia [...] r., zatem dopiero po ogłoszeniu bankructwa nastąpiło wydanie decyzji, w której stwierdzono zadłużenie z tytułu składek ubezpieczeniowych. Tym samym zobowiązanie to nie mogło zostać udowodnione przez zobowiązaną z uwagi na fakt, że istnienie tegoż długu nie mogło zostać wówczas stwierdzone żadnymi dokumentami.

Dalej organ wskazał, że przepis art. 281 ust. 1 Insolvency Akt odnosi się do długów zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym orzeczonym w państwie brytyjskim wobec zobowiązanej. Umorzenie długów upadłego następuje tylko co do tych długów, które zostały zgłoszone w postępowaniu upadłościowym. W sytuacji, gdy długi te nie zostały zgłoszone do postępowania upadłościowego, a i syndyk w konsekwencji nie dokonał zawiadomienia zgodnie z art. 40 rozporządzenia, nie można oczekiwać skutku w postaci umorzenia obowiązku i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów prawa organ podniósł, że zobowiązana nie udowodniła, iż w postępowaniu upadłościowym ogłoszonym w dniu [...] r. wykazała należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, co spowodowało ich umorzenie. Jak wskazał pełnomocnik zwolnienie upadłego z długu następuje automatycznie poprzez upływ czasu - po upływie 12 miesięcy od daty ogłoszenia upadłości, nie jest przy tym wydawany żaden dokument stwierdzający jakie dokładnie zobowiązania uległy umorzeniu. Umorzenie obejmuje bowiem wszystkie zobowiązania istniejące przed datą ogłoszenia upadłości, które zostały przezeń wyjawione - w tym zobowiązania publiczne. Organ powtórzył, że zobowiązana nie mogła zgłosić należności objętych tytułami wykonawczymi w dniu ogłoszenia upadłości albowiem w tym dniu powyższe zobowiązania nie istniały, gdyż zostały określone decyzją z dnia [...]r.

Zgłoszenia powyższych należności do postępowania upadłościowego nie dokonał również wierzyciel - stosownie do art. 39 rozporządzenia Rady - co wynika z akt sprawy. Nie sposób więc zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika, iż zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS uległy umorzeniu w wyniku postępowania upadłościowego ogłoszonego na terytorium Wielkiej Brytanii wobec zobowiązanej.

Odnosząc się natomiast do kwestii podważenia skuteczności doręczenia pism kierowanych do zobowiązanej na adres w Z., organ wyjaśnił, że odpisy tytułów wykonawczych zostały wysłane na adres wskazany przez wierzyciela w tych dokumentach, na podstawie posiadanych przez organ egzekucyjny danych adresowych, wobec czego uznać należy, iż zostały one skutecznie doręczone w trybie art. 43 k.p.a. Jednocześnie podniósł, że zobowiązana wraz z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych została pouczona o treści art. 36 § 3 u.p.e.a., wskazującego na obowiązek powiadomienia organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Niewywiązanie się natomiast z tego obowiązku skutkuje uznaniem doręczenia korespondencji uwzględniającej adres figurujący w bazie danych organu egzekucyjnego. Dopiero zaś wniesienie do organu egzekucyjnego w dniu 19 czerwca 2017 r. pełnomocnictwa wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego obligowało ten organ do doręczenia korespondencji wyznaczonemu pełnomocnikowi.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o rozważenie uchylenia postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącej zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady w zw. z art. 281 ust. 1 Insolvency Act 1986 r., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż wierzytelności wobec ZUS nie istniały w dacie ogłoszenia upadłości skarżącej, a powstały dopiero w dniu 21 lipca 2016 r. po wydaniu przez ZUS decyzji ustalającej wysokość należności przysługujących od skarżącej, przez co nie mogły być zgłoszone do postępowania upadłościowego prowadzonego przez syndyka w Wielkiej Brytanii;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy należności przysługujące ZUS zostały umorzone w ramach postępowania upadłościowego przeprowadzonego na terenie Wielkiej Brytanii;

3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, polegające na dowolnym, nieznajdującym oparcia w rzeczywistości, a dopasowanym jedynie do stanowiska organu, ustaleniu stanu faktycznego w zakresie daty powstania obowiązku skarżącej;

4) przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1

i art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez utrzymanie w mocy wadliwej "decyzji" organu

I instancji, podczas gdy powinna być uchylona.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej na wstępie uznał, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, iż nie istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w konsekwencji błędnej wykładni i zastosowania prawa materialnego. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 281 ust. 1 Insolvency Act, który znajduje zastosowanie w oparciu o 4 ust. 1 rozporządzenia Rady, skutkiem ogłoszenia upadłości na terenie Wielkiej Brytanii jest umorzenie wszystkich niezabezpieczonych zobowiązań, które istniały w dniu ogłoszenia upadłości. Chodzi w tym przypadku o zobowiązania istniejące, wykazane przez upadłego, co do których wierzyciele zostali przez syndyka zawiadomieni o ogłoszeniu upadłości i możliwości zgłaszania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Zdaniem pełnomocnika przysługujące ZUS wierzytelności względem skarżącej istniały, powstały bowiem w latach 2010 - 2015, w błędzie pozostaje zatem organ nadzoru twierdząc, iż skarżąca nie mogła ich wykazać w postępowaniu upadłościowym. Uznanie zaś przez organ II instancji, że moment powstania zobowiązania publicznoprawnego jest tożsamy ze stwierdzeniem przez organ administracji istnienia i wysokości tegoż zobowiązania, nie znajduje oparcia w przepisach prawa i stanowi wynik całkowitego niezrozumienia istoty zobowiązania. Dług wynikający z obowiązku zapłaty powstaje w momencie uchybienia terminowi do spełnienia zobowiązania, tj., gdy dłużnik opóźni się z zapłatą świadczenia. Jest to również moment, w którym powstaje wierzytelność uprawnionego. Stwierdzenie przez uprawniony organ istnienia zobowiązania i jego wysokości nie ma wpływu na powstanie obowiązku, ma bowiem na celu określenie, że zobowiązanie istnieje w określonej kwocie, od określonej daty i przysługują od niego określone świadczenia, np. uboczne w postaci odsetek.

Pełnomocnik skarżącej podniósł, że należności przysługujące ZUS zostały ustalone już w dniu 13 lutego 2015 r. (data zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez ZUS) i zostały zgłoszone przez skarżącą do postępowania upadłościowego w wysokości odpowiednio zawyżonej, uwzględniającej wzrost zobowiązania w związku z upływem czasu. Skoro należności te zostały ustalone, to znaczy, że na datę 13 lutego 2015 r. istniały i nie mogły powstać dopiero w dniu

21 lipca 2016 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wydanie decyzji z dnia [...] r. miało charakter deklaratoryjny. Podniósł, że organ odwoławczy sam wskazał,

iż w decyzji stwierdzono zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, co nie jest równoznaczne z powstaniem zadłużenia. Błędem jest zatem twierdzenie organu, jakoby skarżąca nie mogła udowodnić istnienia długu, a tym samym, że nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 281 ust. 1 Insolvency Act.

Autor skargi wskazał dalej, że w konsekwencji prawidłowego zgłoszenia długu względem ZUS, skarżąca zgodnie z prawem brytyjskim była w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 27 kwietnia 2017 r. pod ścisłą kontrolą biura syndyka. ZUS powinien był zatem wejść w spór z syndykiem, nie zaś ze skarżącą. Zaliczony do upadłości dług podlega bowiem tyko syndykowi i tylko na podstawie prawa brytyjskiego. Ponieważ zwolnienie upadłego z długów zgodnie z Insolvency Act z 1986 r. następuje z mocy samego prawa po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia upadłości, w dniu 27 kwietnia 2017 r. zobowiązanie przysługujące ZUS przeciwko skarżącej przestało istnieć, a tym samym prowadzenie postępowania egzekucyjnego stało się bezprzedmiotowe. Wskazując na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej pełnomocnik podniósł, że w niniejszej sprawie obowiązek wygasł z uwagi na zwolnienie upadłej z długów, co powinno skutkować wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia reformatoryjnego względem postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, powielił błędy tego organu, stosując nieprawidłową i sprzeczną z prawem wykładnię prawa materialnego oraz stosując prawo materialne i przepisy postępowania w sposób obarczony błędami.

Zdaniem pełnomocnika organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne oderwane od rzeczywistego stanu rzeczy, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało dopasowane do dowolnie ustalonego stanu faktycznego w zakresie istnienia

i chwili powstania zobowiązań publicznoprawnych skarżącej. Stan faktyczny został ustalony nieprawidłowo, w sposób oczywiście naruszający interes skarżącej oraz szeroko rozumiany interes społeczny. Jak wskazał pełnomocnik, samowolne nadanie przez organ charakteru konstytutywnego decyzji deklaratoryjnej, stoi

w sprzeczności z zasadą praworządności i godzi w zasadę obiektywizmu, zgodnie

z którą organ obowiązany jest do dążenia do ustalenia prawdy materialnej.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości zajęte w sprawie stanowisko. Dodatkowo wskazał, że w dniu [...] r., tj. w dniu ogłoszenia upadłości angielskiej zobowiązanie wobec ZUS nie istniało. Należy bowiem rozróżnić pojęcie obowiązku od zobowiązania. Obowiązek zapłaty to wynikająca z ustawy nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w przepisach ustawy. Zobowiązaniem z tytułu niezapłaconych składek jest wynikające z obowiązku zobowiązanie płatnika składek do zapłacenia na rzecz ZUS składek w określonej wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach ustawy.

Podniósł, że zobowiązanie ujęte w przedmiotowych tytułach wykonawczych wynika z ostatecznej decyzji z dnia [...] r., a wierzyciel miał prawo domagać się jego wykonania na podstawie art. 24 ust. 2 oraz art. 32 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U.

z 2017 r., poz. 1778 ze zm. - dalej u.s.u.s.).

W ocenie organu podstawę prawną wymaganego obowiązku stanowi decyzja z dnia [...] r., a nie zawiadomienie z dnia 13 lutego 2015 r. o wszczęciu postępowania przez ZUS. Zawiadomienie odnosiło się do wszczęcia

z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, stanowiąc jednocześnie wezwanie do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacania składek Niezaskarżona przez stronę decyzja, wydana w trybie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, i w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego

w art. 46 ust. 1 tej ustawy, określała wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu nadzoru z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie wskazać należy, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja ta ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2018r., sygn. akt I SA/Gd 96/18). Przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje organ zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. Postępowanie to może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w myśl której postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Strona podnosiła, że w dniu [...] r. została ogłoszona jej upadłość w Wielkiej Brytanii (jako postępowanie główne). Do postępowania upadłościowego zgłosiła istniejące zaległości składkowe wobec ZUS za okres 2010 - 2015 r., o czym - według jej pełnomocnika - wierzyciel został powiadomiony. Postępowanie upadłościowe zostało zakończone z dniem 27 kwietnia 2017 r. i zgodnie z prawem brytyjskim po upływie 12 miesięcy nastąpiło zwolnienie upadłej z długów, w tym także z powstałych w Polsce należności wobec organu rentowego. Z kolei organ nadzoru na poparcie swojego stanowiska argumentował, że po pierwsze skarżąca należności objętych tytułami wykonawczymi nie mogła skutecznie zgłosić do postępowania upadłościowego, gdyż w dniu ogłoszenia jej bankructwa przez sąd brytyjski powyższe zobowiązania nie istniały albowiem określone zostały dopiero decyzją z dnia [...] r. Po drugie, ZUS nie zgłosił swoich wierzytelności do postępowania upadłościowego, co oznacza, że mógł ich w dalszym ciągu dochodzić w trybie egzekucji.

Mając na uwadze tak sprecyzowane stanowiska stron, w pierwszej kolejności odnieść się trzeba do kwestii charakteru decyzji wydanej przez organ rentowy w dniu [...] r. w przedmiocie stwierdzenia wysokości zadłużenia zobowiązanej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Mocą tej decyzji ZUS stwierdził, iż zadłużenie skarżącej (jako płatnika składek) wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji wynosi łącznie [...] zł i obejmuje należności wynikające z deklaracji za okres od maja 2010 r. do sierpnia 2015 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ rentowy wskazał przepis art. 83 ust. 1 u.s.u.s. (który stanowi generalną podstawę wydawania przez ZUS decyzji w indywidualnych sprawach), nie wskazując przy tym konkretnego punktu tego uregulowania.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 13 pkt 4 u.s.u.s. kreuje obowiązek podlegania osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą ubezpieczeniom z mocy ustawy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Ubezpieczenie powstaje zatem z mocy prawa, a decyzja organu rentowego ma jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający powstanie prawa z chwilą ziszczenia się jego ustawowych przesłanek. Z kolei, z mocy art. 46 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek, a w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej sam przedsiębiorca, jest zobowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Należnościami z tytułu składek są tylko takie należności, które nie zostały opłacone w terminie (a zatem stały się zaległością składkową). Oznacza to, że z dniem następującym po dniu terminu płatności powstaje wymagalna należność z tytułu składek i ZUS jest uprawniony do ich odchodzenia w trybie egzekucji (vide: art. 24 ust. 2 u.s.u.s.).

W ocenie Sądu analiza treści decyzji z dnia [...] r. jednoznacznie wskazuje, iż jest to decyzja określająca wyłącznie okresy zadłużenia i jego wysokość. Decyzja stwierdzająca zadłużenie jako decyzja deklaratoryjna określa wysokość zobowiązania już istniejącego, które powstało w wyniku niewykonania przez zobowiązaną ustawowego obowiązku obliczania, rozliczania i opłacania należnych składek. W istocie orzeczenie to ma charakter raczej informacyjny a nie kształtujący prawa i obowiązki. W załączniku stanowiącym integralną część decyzji dokładnie wykazano okresy zaległości, ich tytuły i terminy płatności poszczególnych składek. Nie jest to natomiast decyzja w zakresie wymiaru składek i ich poboru, gdzie w sytuacjach spornych organ ustala źródło składek i ich wymiar (na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.)

W świetle powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu nadzoru, że zobowiązanie powstało dopiero z chwilą wydania decyzji o wysokości zadłużenia, a co za tym idzie nie mogło być zgłoszone przez stronę do postępowania upadłościowego wszczętego przez sąd w Wielkiej Brytanii w dniu [...] r.

Kolejną sporną kwestią wymagającą omówienia jest egzekucja należności składkowych w przypadku niezgłoszenia przez ZUS tychże wierzytelności do postępowania upadłościowego.

Nie budzi wątpliwości pomiędzy stronami, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady (WE) 1364/2000 w sprawie postępowania upadłościowego oraz przepisy prawa państwa, w którym wszczęto postępowanie główne, w tym przypadku Wielkiej Brytanii. Poza sporem jest także, że w Polsce nie zostało wszczęte postępowanie wtórne, a postępowanie egzekucyjne wszczęto po dacie ogłoszenia upadłości. Organ nadzoru szczegółowo omówił wskazane regulacje prawne, natomiast odnośnie wpływu postępowania upadłościowego na dochodzenie w trybie egzekucji administracyjnej należności skonstatował jedynie, że skoro wierzyciel może (ale nie musi) zgłosić wierzytelności w postępowaniu upadłościowym - to w sytuacji gdy ich nie zgłosi - nie ulegają one umorzeniu i mogą być nadal dochodzone przymusowo. Twierdzenia tego jednakże w żaden sposób nie umotywował.

Odwołać się zatem należy do regulacji dotyczących spornych kwestii zawartych w rozporządzeniu Rady nr 1364/2000, dotyczącym transgranicznych postępowań upadłościowych. Rozporządzenie to reguluje kwestię jurysdykcji, uznawania orzeczeń oraz prawa właściwego i obejmuje swym zakresem także upadłości konsumenckie (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 listopada 2012 r. (sygn. C-116/11). Preambuła tego aktu w pkt 12 i 21 stanowi, że rozporządzenie pozwala na wszczęcie głównego postępowania upadłościowego w państwie członkowskim, w którym dłużnik posiada główny ośrodek swojej podstawowej działalności (COMI). Postępowanie to ma zakres uniwersalny, jego celem jest objęcie całego majątku dłużnika. W celu ochrony różnych interesów rozporządzenie pozwala na wszczęcie równolegle z postępowaniem głównym wtórnych postępowań upadłościowych. Ponadto każdy wierzyciel mający miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę na obszarze Wspólnoty powinien być uprawniony do zgłoszenia swojej wierzytelności w każdym z toczących się na obszarze Wspólnoty postępowań upadłościowych dotyczących majątku dłużnika. Powinno to również dotyczyć organów podatkowych oraz instytucji ubezpieczenia społecznego. Jednakże w celu zapewnienia równego traktowania wierzycieli podział funduszów masy musi być skoordynowany (21).

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (zatytułowanym "Jurysdykcja") sądy państwa członkowskiego, na terytorium którego znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, są właściwe dla wszczęcia postępowania upadłościowego. Z art. 4 rozporządzenia wynika zaś, że - o ile nie stanowi ono inaczej - dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie upadłościowe (lex fori concursus). Prawo państwa wszczęcia postępowania określa przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego, sposób jego prowadzenia i ukończenia. W szczególności określa ono skutki (wpływ) wszczęcia tego postępowania na środki dochodzenia praw przez poszczególnych wierzycieli; z wyłączeniem toczących się postępowań (art. 4 ust. 2 pkt f). W myśl art. 15 rozporządzenia wpływ postępowania upadłościowego na toczące się postępowanie dotyczące przedmiotu albo prawa wchodzącego w skład masy podlega wyłącznie prawu państwa członkowskiego, w którym toczy się to postępowanie. Art. 20 tego aktu (zatytułowany: "Obowiązek zwrotu zaspokojenia i zaliczenie otrzymanego zaspokojenia") przewiduje natomiast, że wierzyciel, który po wszczęciu postępowania upadłościowego, określonego w art. 3 ust. 1 w jakikolwiek sposób, w szczególności w drodze postępowania egzekucyjnego, zostaje zaspokojony całkowicie lub częściowo z przedmiotu należącego do masy znajdującego się w innym państwie członkowskim, jest zobowiązany, z zastrzeżeniem art. 5 i 7, do zwrotu zarządcy otrzymanego zaspokojenia. Dla zapewnienia równego traktowania wierzycieli wierzyciel, którego wierzytelność została częściowo zaspokojona w postępowaniu upadłościowym, może wziąć udział w podziale w ramach innego postępowania dopiero wówczas, gdy wierzyciele tej samej kategorii lub należący do tej samej grupy zostaną w tym postępowaniu zaspokojeni w takiej samej części. I wreszcie, art. 39 rozporządzenia brzmi: "Każdy wierzyciel, którego miejsce zwykłego pobytu, miejsce zamieszkania lub siedziba znajdują się w innym państwie członkowskim niż państwo wszczęcia postępowania, włącznie z organami podatkowymi i instytucjami ubezpieczenia społecznego państw członkowskich, może pisemnie zgłosić swoje wierzytelności w postępowaniu upadłościowym".

W badanej sprawie lex fori concursus jest prawo brytyjskie a w szczególności The Insolvency Act 1986 (Ustawa o niewypłacalności z 1986 r.) i Insolvency Rules 2016, które zastąpiły z dniem 6 kwietnia 2017 r. Insolvency Rules 1986. Przepisy te określają zatem jakie wierzytelności muszą być zgłoszone w postępowaniu upadłościowym, sposób postępowania z wierzytelnościami powstałymi po ogłoszeniu upadłości oraz zasady zgłoszenia, sprawdzania i ustalania wierzytelności. Będą także określały skutki ukończenia postępowania upadłościowego i jego wpływ na prawa wierzycieli, którzy nie brali udziału w postępowaniu. Innymi słowy, lex fori concursus określa wszystkie procesowe i materialne skutki postępowania upadłościowego w odniesieniu do dotkniętych nim osób i stosunków prawnych (por. też pkt 23 Preambuły).

Podkreślenia także wymaga, że na podstawie rozporządzenia państwa członkowskie są zobowiązane do wzajemnego uznawania postępowań wszczętych w jednym z nich oraz, że wszczęcie postępowania upadłościowego wywołuje w nich skutki, które wynikają z lex fori concursus (art. 16 i 17 rozporządzenia). W judykaturze i piśmiennictwie podkreśla się przy tym, że uznanie następuje w innym państwie członkowskim zarówno bez kontrolowania orzeczenia pod względem merytorycznym, jak i bez możliwości weryfikacji jurysdykcji państwa, w którym wydano orzeczenie o wszczęciu postępowania upadłościowego (lub wydano inne orzeczenie w tym postępowaniu). Jest to związane m.in. z założeniem prawodawcy europejskiego, że systemy prawne i wymiar sprawiedliwości wszystkich państw członkowskich urzeczywistniają podobne wartości i oparte są na takich samych fundamentach (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 2 maja 2006 r. w sprawie C-341/04, ZOTSiSPI, 2006/5A/I-03813). Automatyczny skutek ogłoszenia upadłości, które miało miejsce w innym państwie członkowskim na terenie Polski potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. (sygn. akt II CSK 425/10).

W tym miejscu warto odwołać się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. C-212/15, który zapadł w bardzo zbliżonym stanie faktycznym. TSUE rozstrzygnął spór pomiędzy spółką ENEFI Energiahatekonysagi Nyrt (dalej "ENEFI") a Finanțelor Publice Brașov (DGRFP) (Regionalną Dyrekcją Generalną ds. finansów publicznych w Braszowie, Rumunia dalej "DGRFP") w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek DGRFP w odniesieniu do wierzytelności podatkowej. Jak wyjaśnił Trybunał, wobec ENEFI wszczęto postępowanie upadłościowe na Węgrzech. W trakcie trwania tego postępowania DGRFP w Braszowie wydała decyzję podatkową i wszczęła postępowanie egzekucyjne, nie zgłaszając żadnej wynikającej z tej decyzji wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego. Tymczasem zgodnie z prawem węgierskim, które na podstawie art. 4 rozporządzenia miałoby być prawem właściwym - wierzytelności, które nie zostały zgłoszone w ramach postępowania upadłościowego, co do zasady, wygasają. Rozstrzygając tę sprawę TSUE uznał, że przepis prawa wewnętrznego państwa wszczęcia postępowania, który w stosunku do wierzyciela nie biorącego udziału w postępowaniu głównym przewiduje wygaśnięcie prawa dochodzenia jego wierzytelności, jest objęty zakresem stosowania art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000. Uznał nadto, że lex fori concursus może również przewidywać zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności, która nie została zgłoszona w wyznaczonym terminie. Jak bowiem stwierdził w pkt 46 i 47 swojej opinii rzecznik generalny, skoro wygaśnięcie wierzytelności niezgłoszonych jest co do zasady dopuszczalne, rozporządzenie musi a fortiori dopuszczać także uregulowanie lex fori concursus, które powoduje jedynie zawieszenie prowadzonego względem tychże wierzytelności postępowania egzekucyjnego. TSUE dodał, że wobec faktu, iż rozporządzenie nie dokonuje harmonizacji terminów na zgłaszanie wierzytelności w ramach postępowań upadłościowych objętych jego zakresem stosowania, ustanowienie owych terminów należy do wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich na mocy zasady autonomii proceduralnej tych państw, jednak pod warunkiem, że przepisy te nie są mniej korzystne niż przepisy w przypadku podobnych spraw o charakterze krajowym (zasada równoważności) oraz że praktycznie nie uniemożliwiają lub nie czynią nadmiernie uciążliwym wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii (zasada skuteczności). Stwierdził także, iż postępowania egzekucyjne nie są objęte zakresem stosowania art. 15 rozporządzenia, który należy interpretować w związku z jego art. 4 ust. 2 lit. f) rozróżniającym pomiędzy "toczącymi się postępowaniami" a pozostałymi środkami dochodzenia praw przez poszczególnych wierzycieli. Jak podkreślił, rozporządzenie jest oparte na zasadzie, w myśl której wymóg równego traktowania wierzycieli, stanowiący myśl przewodnią konstrukcji całego postępowania upadłościowego, stoi co do zasady na przeszkodzie dochodzeniu praw przez poszczególnych wierzycieli za pośrednictwem postępowań egzekucyjnych, wszczynanych i prowadzonych równolegle do toczącego się postępowania upadłościowego. Zaakcentował, że lex fori concursus określa wpływ postępowania upadłościowego na prawa także tych wierzycieli, którzy nie brali udziału w tym postępowaniu. W przeciwnym razie wierzyciele ci mogliby - po jego ukończeniu - żądać zaspokojenia przysługującej ich wierzytelności w pełnej wysokości, co powodowałoby nierówność traktowania wierzycieli. TSUE również przesądził w komentowanym wyroku, że rozporządzenie nie dokonuje żadnego rozróżnienia pomiędzy wierzytelnościami prywatno i publicznoprawnymi.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć przyjdzie, że organ przytoczył treść art. 281 ust. 1 ustawy o niewypłacalności, zgodnie z którym po zakończeniu postępowania upadły jest zwolniony ze wszystkich długów zgłoszonych do postępowania upadłościowego (ang. Effect of discharge). W tych ramach - jak już wskazano - ograniczył się jednakże do stwierdzenia, iż skarżąca nie mogła wykazać zobowiązania wobec ZUS przed wydaniem decyzji stwierdzającej wysokość zadłużenia, nie dysponowała bowiem żadnymi dokumentami potwierdzającymi zaległość składkową.

Na uwagę jednakże zasługuje fakt, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego treści organ wywodzi swoje stanowisko o niezgłoszeniu przez skarżącą zobowiązań wobec ZUS do postępowania upadłościowego w Anglii. Ponadto organy nie wypowiedziały się w sposób jednoznaczny czy organ rentowy został prawidłowo zawiadomiony przez syndyka o możliwości i terminach zgłoszenia wierzytelności do postępowania upadłościowego wszczętego wobec zobowiązanej, stosownie do art. 40 ust. 2 rozporządzenia czy też nie. Sam natomiast fakt niezgłoszenia wierzytelności do masy upadłości przez ZUS nie przesądza - wbrew twierdzeniom organu - że należności te mogą być egzekwowane w Polsce po zakończeniu postępowania upadłościowego. Jak już zostało bowiem wskazane, kwestię tę rozstrzyga w badanym przypadku prawo brytyjskie jako lex fori concursus.

Mając powyższe na uwadze, twierdzenie organu co do istnienia należności i możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego uznać trzeba za gołosłowne, nie zostało bowiem ono poparte żadną argumentacją. W ocenie Sądu organ w istocie pominął okoliczność przeprowadzonego w Anglii postępowania upadłościowego, istniejących w tym zakresie orzeczeń sądowych i ich wpływu na egzekwowane należności. Zaniechał ustalenia w sposób jednoznaczny istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie kwestii ujawnienia zobowiązania wobec ZUS w prowadzonym wobec skarżącej postępowaniu upadłościowym i zawiadomienia wierzyciela o zgłaszaniu wierzytelności do tego postępowania, naruszając tym samym art. 7 i 77 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie został bowiem przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ egzekucyjny - będący jednocześnie wierzycielem - powinien dysponować stosownymi dokumentami, względnie winien był zwrócić się do sądu prowadzącego postępowanie upadłościowe (bądź do syndyka) o udzielenie informacji w ww. zakresie. Nie można natomiast uznać, że dla uzasadnienia odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wystarczające było przywołanie przepisów, które miały w sprawie zastosowanie oraz stwierdzenie, że ZUS nie zgłosił wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien odnieść się szczegółowo do kwestii skutków prawnych przeprowadzenia przez skarżącą procedury upadłościowej w Anglii, mając przede wszystkim na uwadze wiążące organy polskie przepisy prawa unijnego, a wnioski przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. Na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.