Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 475/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107, art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 26 ust.6
journal: Dz.U. 2018 poz 1784
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Z. (dalej jako: "skarżący") w dniu [...].05.2019 r. złożył za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji wniosek o przyznanie płatności na 2019 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) do przejętego zobowiązania ekologicznego.

W dniu [...].06.2019 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której dołączył oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego (PROW 2014-2020) w przypadku przeniesienia posiadania gruntów w części z dnia [...].05.2019 r. oraz umowę dzierżawy gruntu zawartą w dniu [...].05.2019 r.

Decyzją z dnia [...].02.2020 r. nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.przyznał skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na 2019 r. w kwocie 675,05 zł, w tym: pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha, pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do powierzchni 0,49 ha. Przyznana płatność została zwiększona o kwotę 112,51 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2019 r. Przedmiotową decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił też przyznania płatności w ramach realizacji pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. (dalej jako Dyrektor POR ARMiR) decyzją z dnia [...].04.2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...].06.2020 r. nr [...]przyznał skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na 2019 r. w kwocie 675,05 zł, w tym: pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha, pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do powierzchni 0,49 ha. Przyznana płatność została zwiększona o kwotę 112,51 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2019. Przedmiotową decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.odmówił też przyznania płatności w ramach realizacji pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor POR ARMiR postanowieniem z dnia [...].09.2020 r. nr [...]stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].06.2020 r. nr [...]w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2019 r.

W dniu [...].10.2020 r. (data wpływu) skarżący złożył do Dyrektora POR ARiMR wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].06.2020 r. nr [...]w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).

Dyrektor POR ARiMR decyzją z dnia [...].11.2020 r. nr [...]odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...].06.2020 r. Prezes ARiMR w W. decyzją z dnia [...].01.2021 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

W dniu [...].07.2021 r. (data wpływu) skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.prośbę o wznowienie postępowania.

Decyzją z dnia [...].08.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.wydał postanowienie, na mocy którego odmówił wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2019 r., zakończonego decyzja ostateczną z dnia [...].06.2020 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia organ II instancji postanowieniem z dnia

[...].09.2021 r. nr [...]uchylił w całości zaskarżone postanowienie

z dnia 04.08.2021 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].06.2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu [...].11.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał Stronę do wskazania nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi stanowiących podstawę wznowienia postępowania oraz wskazania terminu, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach lub nowych dowodach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania.

W dniu [...].11.2021 r. (data nadania) skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.odpowiedź na wezwanie (bez podpisu), prośbę o wyłącznie z prowadzenia przedmiotowej sprawy M. N. - Naczelnika Wydziału (bez podpisu), zażalenie z dnia [...].08.2021 r. oraz pismo W. W. - doradcy rolnośrodowiskowego.

W dniu [...].11.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych tj. podpisów w odpowiedzi na wezwanie i prośbę o wyłączenie pracownika.

W dniu [...].11.2021 r. (data nadania) skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.uzupełnione dokumenty.

Postanowieniem z dnia [...].12.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.odmówił wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2019 r., zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].06.2020 r.

Dyrektor POR ARiMR w Ł. postanowieniem z dnia [...].01.2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 22.04.2022 r. sygn. akt I SA/Bk 65/22 oddalił skargę.

W dniu [...].07.2022 r. (data nadania) skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej.

Decyzją z dnia [...].08.2022 r. nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję o odmowie uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...].06.2020 r. nr [...]w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor POR ARMiR decyzją z dnia [...].09.2022 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść oraz wykładnię art. 155 k.p.a., a następnie stwierdził, ze w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zmiany decyzji i zastosowania § 26 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ekologiczne").

Wobec braku przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku złożonego na podstawie przepisu art. 155 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wydane w trybie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym i w jego zakresie nie mieści się ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Podniósł, że oczekiwane przez stronę postępowanie wyjaśniające w zakresie wstąpienia do toczącego się w sprawie przyznania płatności ekologicznej nie mieści się w granicach niniejszego postępowania.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pełnomocnik skarżącego, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 8 k.p.a., tj. zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli poprzez uznanie że w sprawie nie istnieje interes publiczny nazwany w decyzji Dyrektora POR ARMiR "interesem państwowym" oraz prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej;

- Art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego w związku z art. 8 § 4 a rozporządzenia UE nr 809/2014 poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy zwłaszcza pominięcie zasady kontynuacji i w konsekwencji błędne przyjęcie, że przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnika przekazującego nastąpiło zanim ten rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej;

- Art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji zwłaszcza nie odniesienie się do podnoszonej od początku kwestii kontynuacji w sposób jasny i zrozumiały dla skarżącego;

- art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdy ewidentnie zdaniem strony skarżącej odwołanie strony wypełniało wszystkie warunki zmiany lub uchylenia ww. decyzji łącznie z interesem publicznym i interesem stron.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie ww. decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych od organu na rzecz skarżącego.

Dodatkowo wniósł o dołączenie do niniejszej sprawy akt postępowania przed WSA Białystok sygn. akt I SA/Bk 65/22 o wznowienie postępowania zwłaszcza uzasadnienia wyroku z 23 maja 2022 r. w którym na stronie 9 sąd orzekający wyraźnie zaznaczył cyt :" Wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu organ nie odniósł się do podnoszonej przez pełnomocnika kwestii...." jako dowodu na fakt, że organ nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, pominął istotne fakty w tym zwłaszcza stale ignorował i ignoruje kwestię kontynuacji przez skarżącego syna P.Z.zobowiązań ojca pełnomocnika P.Z. i choć sprawa od początku dotyczy tego samego skarżący ciągle musi wnosić nowe odwołania i skargi ale nie może uzyskać konkretnej odpowiedzi dlaczego w jego przypadku nie zastosowano tej zasady".

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł

o jej oddalenie.

Podczas rozprawy w dniu 16 grudnia 2022 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z oświadczenia doradcy rolnośrodowiskowego W. W. będące informacją dot. błędu kontroli krzyżowej na okoliczność woli skarżącego i jego pełnomocnika w kontynuacji programu rolnośrodowiskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).

Na wstępie należy zaznaczyć, co jest najistotniejsze w niniejszej sprawie, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 Kpa jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Jest to postępowanie szczególne. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Przepis art. 155 Kpa determinuje zakres postępowania dowodowego, które w przypadku prowadzenia w jego trybie postępowania musi być przeprowadzone. Z jego wykładni gramatycznej wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji; 2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; 3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali łączne istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Należy w tym miejscu wskazać, że postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie przepisu art. 155 Kpa, jest postępowaniem nadzwyczajnym odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, uregulowanej w art. 16 Kpa. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt 1 OSK 586/06, Lex nr 320845), lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 Kpa, tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 Kpa mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie do decyzji związanych jest niedopuszczalne. Uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Trzeba podkreślić, że trybu z art. 155 Kpa nie można traktować jako służących ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania zwyczajnego – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ I instancji w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją ostateczną, ustalił że przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnika przekazującego, nastąpiło zanim rolnik ten złożył wniosek, tak wiec nowy posiadacz czyli Pan P.Z.zobowiązany był do spełnienia warunków o których mowa w § 9 ust. 4 i ust. 9 rozporządzenia tj. posiadania przez rolnika zwierząt wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego, których liczba w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosi, co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej co zostało określone w § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu z dnia 15 marea 2018 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1775). W związku z powyższym w trakcie przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że Pan P. Z. nie spełnił warunku posiadania 0,3 DJP na wszystkich trwałych użytkach zielonych w gospodarstwie a co za tym idzie nie spełnia jednego z warunków przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji określonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu z dnia 15 marca 2018 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1775). Organ nie kształtował wysokości płatności wg. własnego uznania, charakter decyzji wyklucza zatem możliwość zastosowania trybu określonego w art. 155 Kpa. Stwierdzając nieprawidłowości w deklaracji złożonej przez rolnika organ nie nadaje im wagi, gdyż konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepisy regulujące prawo przyznawania płatności ekologicznej jak również zmniejszenia płatności czy sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - co oznacza, że ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zarzuty przedstawione w skardze sprowadzają się w istocie, na co słusznie wskazuje organ, do "zmuszenia" organu do ponownego rozpoznania sprawy merytorycznie, gdyż skarżący niejako żąda ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o przyznaniu płatności ekologicznej, a sama decyzja w tej materii (decyzja merytoryczna) pozostaje na tym etapie ostateczna i niezaskarżona. Wobec braku przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku złożonego na podstawie przepisu art. 155 Kpa Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że postępowanie wydane w trybie art. 155 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym w jego zakresie nie mieści się ponowne ustaleni stanu faktycznego sprawy zakończonej ostateczną decyzję zatem oczekiwane przez Stronę postępowanie wyjaśniające w zakresie wstąpienia do toczącego się w sprawie przyznania płatności ekologicznej nie mieści się w granicach niniejszego postępowania. Z tych względów nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, art. 7 i 8 KPA, art. 77 § 1 KPA oraz art. 107 KPA. Zarzuty te mogłyby być brane pod uwagę w postępowaniu odwoławczym i skargowym w stosunku do decyzji merytorycznej, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił