Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 731/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136,137,142,216,229a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145a,145 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Mirosław Gdesz WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2009 r. sprawy ze skargi K. T., G. W. i R. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. T., R. W. i G. W., reprezentowanych przez adwokata L. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że pismem z dnia 8 lipca 2004 r. K. T., R. W. i G. W., reprezentowane przez adwokata L. C. złożyły wniosek o zwrot nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] o pow. [...] ha, wpisanej aktualnie w księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., nabytej przez Skarb Państwa umową sprzedaży w formie aktu notarialnego Rep. A. Nr [...] z dnia [...] września 1974 r. z przeznaczeniem [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Na powyższą decyzję skarżące wniosły odwołanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżących wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt II SA /GL845/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. Na wyżej wymienione postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która postanowieniem z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 201/08 została oddalona.

W dniu 5 maja 2008 r. skarżące złożyły wniosek do Prezydenta Miasta K. o wznowienie postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powołując się na Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta K. przekazał wyżej wymieniony wniosek według właściwości Wojewodzie [...], który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2006 r. O odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że przepisy uznane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05 za niezgodne z Konstytucją nie stanowiły podstawy prawnej dla odmowy zwrotu nieruchomości w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny orzekł o ich niezgodności z Konstytucją.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły skarżące reprezentowane przez adwokata L. C. zarzucając miedzy innymi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że na całej nieruchomości prowadzona była [...] zgodnie z celem wywłaszczenia.

Minister Infrastruktury wskazał, iż podstawę do złożenia przez strony wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie stanowił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., i organ prawidłowo wznowił postępowanie po stwierdzeniu, że wniosek pochodzi od strony i został złożony w terminie wraz ze wskazaniem przesłanki wznowienia.

Minister podał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. orzekł między innymi o niezgodności z Konstytucją art. 136 ust. 6i art. 229a oraz art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Minister Infrastruktury stwierdził, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż na całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia i że odmowa zwrotu nastąpiła z uwagi na to, że na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, a następnie przekazano na inny cel. Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. nieprawidłowo powołał się na przepis art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem przepis ten nie stanowił podstawy orzekania w przedmiotowej sprawie.

Z uwagi na to, że przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyżej wyroku nie stanowiły podstawy do odmowy zwrotu w zakresie, w jakim orzeczono o ich niekonstytucyjności, nie miały związku z tym zastosowaniem w przedmiotowej sprawie.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły: K. T., R. W. i G. W. reprezentowane przez adwokata L. C. zarzucając:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że po wywłaszczeniu na całej nieruchomości prowadzona była [...] zgodna z celem wywłaszczenia:

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodu, przez przyjęcie, że nieruchomość była wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jak również, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na całej powierzchni nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia oraz zaniechanie przedsięwzięcia jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zakresie, w jakim odrzuciła się do możliwości zwrotu części nieruchomości;

- naruszenie art. 145a kpa w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że nie zachodzi konieczność rozważenia zasadności zwrotu części nieruchomości, skoro przepis art. 137 ust. 2 ustawy nie stanowił podstawy decyzji z [...] sierpnia 2007 r.;

- naruszenie art. 107 §1 i 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania dowodów, na których oparta została decyzja. W szczególności w zakresie ustalenia, że " zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" wskazuje, że na całej powierzchni nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia:

- naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie: że w rozpatrywanej sprawie zrealizowany został cel, na który nieruchomość wywłaszczono oraz art. 229a poprzez niesłuszne przyjęcie iż dodatkowo zrealizowano inny cel niż określony w dniu wywłaszczenia, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszały prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stan faktyczny ustalony przez Ministra Infrastruktury nie budzi wątpliwości. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 145 §1 kpa i art. 145a kpa. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Zgodnie z art. 145a kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja:(§1). W sytuacji określonej w §1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia.

Zgodnie z uregulowaniami przyjętymi w kpa postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Najpierw organ bada czy wznowienie jest dopuszczalne.

W sprawie niniejszej organ uznał prawidłowo, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145a §1 kpa jest dopuszczalne. Po przejściu do drugiego etapu postępowania organ I instancji prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw z art. 145a kpa do uchylenia decyzji dotychczasowej.

Kontrolując prawidłowość tego rozstrzygnięcia Sąd zważył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. orzekł, że art. 136 ust. 6, art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niezgodny z Konstytucją, jak również art. 137 ust. 2 w zakresie, w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniem terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Skarżące jako podstawę skargi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. wskazały właśnie w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego podnosząc, iż utrata mocy obowiązującej art. 137 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami otworzyła im drogę do ubiegania się o zwrot nieruchomości na tej podstawie, że cel wywłaszczenia mógł być zrealizowany jedynie na niewielkiej części nieruchomości, a utrata mocy obowiązującej art. 229a pozwala na odrzucenie przyjętego przy poprzednim rozpoznaniu sprawy poglądu, że zrealizowanie innego celu gospodarczego uzasadniało wywłaszczenie nieruchomości.

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że prawidłowo organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. bowiem żaden z przepisów uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Podstawą prawną decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2006 r., były przepisy art. 136, art. 137, art. 142, art. 216 oraz art. 229a, natomiast podstawą prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. były art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 oraz art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd zauważa, że co prawda Prezydent Miasta K. w podstawie prawnej swojej decyzji powołuje przepis art. 229a, jednocześnie z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż organ powołał art. 229a niezależnie od zastosowania art. 136 ust. 3 i art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] w decyzji z dniem [...] sierpnia 2007 r. wskazał, że przepis ten w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania oraz wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, bowiem została wykorzystana zgodnie z jego celem. Ponadto zauważyć należy, iż organy w przedmiotowej sprawie wskazały, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyczyną odmowy zwrotu nie był zaś ust. 2 tego przepisu w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z Konstytucją. Stwierdzić przy tym należy, iż przedmiotem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości był zwrot całej nieruchomości, która w ocenie wnioskodawców stała się zbędna na cel wywłaszczenia zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Reasumując Sąd uznał, że skoro przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. za niezgodne z Konstytucją nie stanowiły podstawy prawnej decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa zaś zarzuty podniesione w skardze dotyczą głównie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Przedmiotem zaś kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydana po wznowieniu postępowania w zakresie zaistnienia przesłanki z art. 145a kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.