Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 860/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 pkt 6
journal: Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] marca 2015 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie zwolnienia D. S. ze służby na podstawie art. 105 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1404), w związku z nieobecnością w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok.

Organ pierwszej instancji wskazał, że przyczyną zwolnienia D. S. ze służby była jej nieobecność w służbie z powodu choroby trwającej od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r. tj. dłużej niż rok. Ciągłość zwolnień lekarskich została przerwana dwoma dniami tj. 1 i 2 czerwca 2014 r., przypadającymi na niedzielę i poniedziałek. Zważywszy jednak na fakt, że regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w [...], w którym funkcjonariusz pełnił służbę przed zwolnieniem, przewiduje rozkład czasu służby od poniedziałku do piątku, okoliczność nieprzedłożenia na dzień 1 czerwca 2014 r. zwolnienia lekarskiego pozostaje bez wpływu na długość trwania nieobecności funkcjonariusza w służbie. Niedziela nie jest bowiem w tym przypadku dniem pełnienia służby. W odniesieniu zaś do dnia 2 czerwca 2014 r. (poniedziałek) Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że w tym dniu D. S. wykonywała jedynie badania kontrolne i okresowe w Zakładzie Opieki Medycznej w [...] oraz złożyła oświadczenie majątkowe w Izbie Celnej w [...]. W miejscu pełnienia służby tj. w Urzędzie Celnym w [...] nie stawiła się w okresie od dnia 11 października 2013 r. do dnia wydania decyzji w sprawie zwolnienia ze służby, w związku z czym nie zostały jej przydzielone do realizacji żadne czynności. Funkcjonariusz faktycznie nie pełnił służby z powodu choroby od ponad roku. Mając na uwadze, że wystawiającym zwolnienia lekarskie w okresie od dnia 3 czerwca 2014 r. był lekarz tej samej specjalizacji, należy domniemywać, iż była to kontynuacja choroby, co potwierdzają również wnioski D. S. składane do Dyrektora Izby Celnej w [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż w tym jednak przypadku interes służby jest priorytetem nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, gdyż publiczny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną powoduje, że nie jest możliwe przedkładanie ochrony zatrudnienia funkcjonariusza nad konieczność realizacji przez tę formację powierzonych jej ustawowych zadań. W tym zakresie organ wskazał na dezorganizację właściwego planowania i organizacji służby wskutek długotrwałego zwolnienia lekarskiego.

Na skutek odwołania D. S., sprawę rozpatrzył Szef Służby Celnej, który podzielił zasadność rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w [...].

Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby jest, zgodnie z przepisem art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej, nieobecność w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok.

W ocenie Szefa Służby Celnej przesłanka ta została spełniona. D. S. była bowiem nieobecna w służbie z powodu choroby od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r., co potwierdzają zwolnienia lekarskie przedkładane przez funkcjonariusza i znajdujące się w aktach sprawy. Faktem jest, że D. S. nie przedstawiła zwolnień lekarskich na dzień 1 i 2 czerwca 2014 r., jednakże powyższe nie spowodowało przerwania rocznego okresu nieobecności funkcjonariusza w służbie. Należy bowiem zwrócić uwagę, co podkreślił również Dyrektor Izby Celnej w [...], że dzień 1 czerwca 2014 r. przypadał w niedzielę. Zważywszy natomiast, że D. S. przed zwolnieniem pełniła służbę w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców w Urzędzie Celnym w [...], w którym rozkład czasu służby w regulaminie organizacyjnym określony jest od poniedziałku do piątku, fakt nieprzedłożenia zwolnienia lekarskiego za dzień 1 czerwca 2014 r. pozostawał bez wpływu na długość trwania nieobecności w służbie. Niedziela nie jest bowiem w tym przypadku dniem pełnienia służby. Z kolei w dniu 2 czerwca 2014 r. D. S. nie była obecna w służbie, gdyż w tym dniu wykonywała jedynie badania kontrolne i okresowe w placówce medycznej w [...]. Powyższe potwierdza Roczna karta ewidencji obecności w pracy (karta nr 4 akt sprawy), w której w dniu 2 czerwca 2014 r. widnieje litera "B" oznaczająca według zamieszczonej legendy badanie lekarskie.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 229 § 2 Kodeksu pracy w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby funkcjonariuszy celnych, w przypadku niezdolności do służby trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, funkcjonariusz podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania służby na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do służby funkcjonariusza bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do służby na określonym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy).

W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej. D. S. w miejscu pełnienia służby tj. w Urzędzie Celnym w [...] nie stawiła się począwszy od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r. Funkcjonariusz nie pełnił zatem służby od ponad roku, a przyczyną tego stanu rzeczy była choroba potwierdzona zwolnieniami lekarskimi wystawianymi przez lekarza tej samej specjalizacji. W tym miejscu organ drugiej instancji powołał się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 1008/06.

D. S. otrzymała w dniu 2 czerwca 2014 r. zaświadczenie lekarskie stwierdzające zdolność do służby wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych. Skoro jednak już z dniem 3 czerwca 2014 r. otrzymała kolejne zwolnienie lekarskie, przedłużane do dnia 7 stycznia 2015 r. stwierdzić należy, że wobec niestawienia się funkcjonariusza do służby i niepodjęcia przez niego obowiązków służbowych ww. zaświadczenie stało się bezprzedmiotowe. Zważywszy, że zwolnienia lekarskie w okresie od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r. wystawiane były przez lekarza tej samej specjalizacji domniemywać należy, że choroba D. S. nie zakończyła się z dniem 31 maja 2014 r., jak twierdzi odwołująca, lecz faktycznie trwała nadal do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Taki stan rzeczy potwierdza również korespondencja kierowana przez D. S. do Dyrektora Izby Celnej w [...].

Za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby przemawiały również względy natury organizacyjnej. Należy wskazać, że złożoność i wielość zagadnień spoczywających na administracji celnej wymaga właściwego planowania i organizacji służby. Przebywanie zaś funkcjonariusza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim dezorganizuje ten proces. Z wyjaśnień Naczelnika Urzędu Celnego w [...], zawartych w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. wynika, iż długotrwałe, wielokrotne przebywanie przez D. S. na zwolnieniach lekarskich zawsze miało wpływ na dezorganizację pracy w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców, w którym przed zwolnieniem pełniła służbę. Sprawy przydzielone jej do załatwienia musiały przejąć inne osoby - funkcjonariusze celni, którzy mieli swoje zadania a musieli przeorganizować swoją pracę tak, by na czas, w określonym terminie, załatwić wszystkie sprawy. Dodatkowo funkcjonariusze ci niejednokrotnie musieli w ramach samokształcenia, zapoznawać się szczegółowo z nowymi przepisami prawa, aby prawidłowo wykonać zadania, których do tej pory nie realizowali. Zakłóceniom ulegała również praca Kierownika Referatu. W związku z tym, że D. S. nie kontaktowała się z przełożonym i nie informowała o fakcie pozostawania na zwolnieniu lekarskim, a zwolnienia wystawiane były każdorazowo na okresy nie dłuższe niż 30 dni i na początku nieobecności istniało przypuszczenie, że funkcjonariusz powróci do służby i podejmie swoje obowiązki służbowe. Nadto informacje o kolejnych zwolnieniach lekarskich wpływały do Referatu z kilkutygodniowym opóźnieniem, co także utrudniało organizację i planowanie zadań. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wyjaśnił, że wszystkie sprawy, które D. S. miała do załatwienia na dzień 11 października 2013 r. (łącznie 151 spraw) przydzielono w dniu 10 grudnia 2013 r. (tj. po dwóch miesiącach nieobecności funkcjonariusza w służbie), dwóm innym funkcjonariuszom Referatu UPCR. W toku załatwiania ww. spraw wyszło na jaw, że wiele czynności technicznych, które D. S. opisywała tak, że można było je uznać za załatwione np. poprzez sporządzenie adnotacji o treści: "sprawdzone pod względem formalnym i merytorycznym, dług celny nie powstał", okazało się fikcją. Wymagało to sprawdzenia dodatkowo ok. 100 rozliczeń, aby rzeczywiście potwierdzić ten stan. To generowało dodatkowe obciążenie pracą i wpłynęło negatywnie na innych funkcjonariuszy celnych. Zadania D. S. w postaci obsługi kancelaryjnej oraz przygotowania danych statystycznych z zakresu działania Referatu, wydawania i zmiany pozwoleń na korzystanie z gospodarczych procedur celnych, a także zadania z zakresu gospodarowania składnikami majątkowymi, będącymi na wyposażeniu Urzędu Celnego w [...] również zostały przekazane jako dodatkowe obowiązki innym funkcjonariuszom celnym. Wskazane elementy przyczyniły się do tego, że wskaźnik redukcji zaległości w Referacie nie osiągnął na koniec 2014 r. zalecanej i planowanej wielkości. Obniżyła się także terminowość załatwiania spraw. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] podkreślił dodatkowo, że ciąg nieobecności w służbie funkcjonariusza, skutkował także problemami organizacyjnymi w skali makro, rzutując na organizację pracy oraz realizację zadań całego urzędu. Związane to było z koniecznością ciągłego rozmieszczania zasobów osobowych jednostki w sposób adekwatny do stawianych przez Urząd priorytetów wynikających z celów Służby Celnej.

Organ drugiej instancji w pełni podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...], iż nieobecność funkcjonariusza w służbie spowodowana przebywaniem na zwolnieniach lekarskich, miała niewątpliwie negatywny wpływ na organizację służby w tamtejszej jednostce i stanowiła dodatkowe uzasadnienie dla zwolnienia Pani D. S. ze Służby Celnej. Na poparcie powyższej argumentacji przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 319/07.

Szef Służby Celnej wskazał także, iż na skutek długotrwałej absencji chorobowej funkcjonariusza nabyte przez niego doświadczenie w zakresie znajomości i stosowania przepisów celnych, dezaktualizuje się wobec częstych nowelizacji przepisów prawa dotyczących działalności Służby Celnej. Z kolei możliwość bieżącego uzupełnienia i aktualizacji wiedzy zawodowej jest bardzo ograniczona i utrudniona z uwagi m.in. na brak możliwości uczestnictwa w organizowanych szkoleniach. Jak wskazał Naczelnik Urzędu Celnego w [...] w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r., w okresie od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 grudnia 2014 r. tj. w czasie nieobecności D. S. w służbie, w Referacie UPCR przeprowadzono 23 szkolenia wewnętrzne, na których przekazano informacje merytoryczne oraz organizacyjne.

Szef Służby Celnej wskazał także, na finansowy aspekt sprawy. W okresie absencji chorobowej, kiedy funkcjonariusz nie wykonuje zadań, otrzymuje 100 % uposażenia. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nakładają na dyrektora izby celnej obowiązek wydatkowania środków publicznych w sposób celowy i oszczędny, przy czym przez celowość należy rozumieć wykorzystanie ich dla efektywnej realizacji zadań jednostki. Nie można natomiast za takie wydatkowanie uznać wypłacania funkcjonariuszom celnym przebywającym na długotrwałych zwolnieniach lekarskich 100% uposażenia w sytuacji, gdy nie przyczyniają się oni do realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną.

W ocenie organu drugiej instancji, w świetle powyższych ustaleń nie można decyzji o zwolnieniu ze służby D. S. uznać za dowolną i nieuzasadnioną. W szczególności rozpatrzono wszelkie okoliczności niniejszej sprawy w ramach uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa.

W tym aspekcie sprawy Szef Służby Celnej wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. K 1/04,: "Każdy funkcjonariusz Służby Celnej z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową - co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby - jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie". W ocenie Szefa Służby Celnej takie uregulowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych powoduje, że uznanie administracyjne oraz słuszny interes obywatela w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariusza celnego winny być badane pod kątem interesu społecznego w związku z wagą i rodzajem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy w imieniu Państwa.

D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2015 r. zarzucając jej:

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane w sprawie orzeczenie - art. 6, art.7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa, poprzez ograniczenie się organu do stwierdzenia, że z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy bez wyczerpującego wskazania przez organ administracji publicznej, na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie dotyczące uznania, że choroba skarżącej nie zakończyła się z dniem 31 maja 2014 r.

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane w sprawie orzeczenie - art. 11 i art. 107 w zw. z art. 140 Kpa., poprzez pominięcie w treści uzasadnienia prawnego i faktycznego podniesionych w odwołaniu twierdzeń odnoszących się do zastosowania przepisów prawa pracy

naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 105 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i uznanie, że skarżąca nie pełniła służby z powodu choroby trwającej dłużej niż rok, podczas gdy skarżąca zakończyła leczenie w dniu 31 maja 2014 r. i w dniu 2 czerwca 2014 r. uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pełnienia służby.

Wskazując na powyższe D. S. zażądała:

- uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.;

- zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi D. S. podkreśliła, iż skoro po zakończeniu leczenia zgłosiła gotowość do pełnienia służby i w dniu 2 czerwca 2014 r. przeszła badania lekarskie dopuszczające ją do wykonywania czynności służbowych, to uznać należy, iż była zdrowa. Niedopuszczalnym jest bowiem to, aby rozstrzygnięcie w tak istotnej kwestii jakim niewątpliwie jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby oparte zostało na domniemaniu. Zatem, skoro organ powziął wątpliwości, czy faktycznie skarżąca nie zakończyła leczenia z dniem 31 maja 2014 r., winien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Podkreślić przy tym należy, iż na pogorszenie stanu zdrowia skarżącej, które skutkowało koniecznością poddania się skarżącej ponownemu leczeniu, wpływ miały okoliczności związane z nieudzieleniem skarżącej urlopu wypoczynkowego. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] posiadał wiedzę o poddaniu się skarżącej leczeniu za granicą oraz o konieczności podjęcia przez skarżącą szeregu czynności związanych z powrotem do kraju (m.in. zagospodarowanie wynajętego mieszkania, odebrania przesyłek z rzeczami osobistymi skarżącej i jej dzieci, formalności związane z zapisaniem dzieci do szkół), gdyż uzasadniając podanie o urlop skarżąca na okoliczności te wskazała. Jednakże po raz pierwszy od czasu podjęcia służby przez skarżącą, odmówiono jej udzielenia urlopu wypoczynkowego. Sytuacja ta spowodowała nawrót choroby i konieczność poddania się przez skarżącą ponownemu leczeniu.

Podtrzymując argumentację skargi w zakresie naruszeń prawa procesowego, skutkującego niewyjaśnieniem przez organ istotnych w sprawie okoliczności, skarżąca przywołała wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 .

W odpowiedzi na skargę, Szef Służby Celnej odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodatkowo wyjaśnił, co następuje:

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i akt personalnych, Dyrektor Izby Celnej w [...] pismem z dnia 24 października 2014 r. (karta nr 7) zwrócił się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z prośbą o udzielenie informacji dlaczego zaświadczenie lekarskie dla D. S. stwierdzające jej zdolność do wykonywania pracy bez przeciwwskazań zdrowotnych wydano na okres 3 miesięcy to jest od dnia 2 czerwca do dnia 2 września 2014 r., ponadto organ wskazał w piśmie, iż w dniu 18 czerwca 2014 r. funkcjonariusz celny przedstawił zwolnienie lekarskie, z którego wynika, iż w okresie od dnia 3 czerwca do dnia 15 lipca 2014 r. była niezdolna do wykonywania czynności służbowych - zatem w tym stanie faktycznym organ posiadał dwa wykluczające się w swej treści dokumenty określające zdolność D. S. do wykonywania zadań służbowych. W odpowiedzi na powyższe Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej pismem z dnia 9 listopada 2014 r. przesłał odpowiedź dr n med. A. M., który wystawił zaświadczenie lekarskie skarżącej w dniu 2 czerwca 2014 r. Z powyższego pisma wynika, iż wydanie zaświadczenia w dniu 2 czerwca 2014 r. wiązało się z obecnością na badaniach kontrolnych skarżącej, która zadeklarowała zakończenie zwolnienia lekarskiego i chęć powrotu do pracy. Na podstawie skierowania dr n med. A. M. po przeprowadzeniu badania wydał stosowne orzeczenie. Taki stan rzeczy nie wyklucza uzyskania przez skarżącą zaświadczenia ZUS ZLA o niezdolności do pracy, jeśli poczuła się ona gorzej i w wyniku wizyty u innego lekarza otrzymała zwolnienie z pracy. Jak wskazuje dr n med. A. M., w takiej jednak sytuacji, w związku z niepodjęciem przez D. S. obowiązków służbowych, orzeczenie lekarskie z badania kontrolnego przeprowadzonego w dniu 2 czerwca 2014 r. staje się bezprzedmiotowe.

W ocenie organu, mając powyższe ustalenia na uwadze oraz z uwagi na fakt, iż zwolnienia lekarskie w okresie od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r. wystawiane były przez lekarza tej samej specjalizacji, stwierdzić należy, iż choroba skarżącej nie zakończyła się z dniem 31 maja 2014 r., jak twierdzi pełnomocnik strony. Nadto wynik badania kontrolnego przeprowadzonego w dniu 2 czerwca 2014 r. stał się z uwagi na dalsze zwolnienia lekarskie bezprzedmiotowy.

Szef Służby Celnej podkreślił także, iż stosunek służby funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie stosunkiem pracy. Mianowanie funkcjonariusza celnego do służby nie jest tożsame z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie mianowania, o jakim mowa w art. 2 Kodeksu pracy. Przepis ten odnosi się do nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania w rozumieniu art. 76 tego Kodeksu pracy. Są dwa rodzaje mianowania (nominacji). Mianowanie (nominacja), która powoduje powstanie stosunku pracy (tzw. służbowego stosunku pracy), o jakim mowa w art. 76 Kodeksu pracy oraz mianowanie (nominacja), której skutkiem jest powstanie stosunku służbowego o charakterze administracyjno-prawnym. Drugi rodzaj mianowania dotyczy służb mundurowych. Wobec tych osób Kodeks pracy nie ma zastosowania, chyba że ustawa regulująca ich stosunek służbowy w pewnym zakresie odsyła do tego Kodeksu. Stosunek służbowy funkcjonariusza służby celnej jest stosunkiem administracyjno-prawnym. Prawa i obowiązki funkcjonariuszy celnych wynikające ze stosunku służbowego uregulowane są ustawą o Służbie Celnej (wyrok NSA z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt I OSK 210/06).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W tej sprawie sądem tym jest - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, w brzemieniu przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten jedynie bada czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu poddanego kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy okres począwszy od dnia 1 czerwca do dnia 2 czerwca (włącznie) 2014 r. stanowi, w rozumieniu art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej, przerywa okres nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu choroby?

Zaś w przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, zważyć należy, czy decyzja o zwolnieniu została wydana zgodnie z regułami procedowania w tego typu sprawach?

Aby na to pierwsze pytanie udzielić prawidłowej odpowiedzi, najpierw należy ustalić dopuszczalne granice wykładni normy art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej.

Wskazówkę ku temu zawiera wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. K 1/04, który stwierdza, że ..."Każdy funkcjonariusz Służby Celnej z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową - co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby - jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie...".

Powyższe wskazuje, iż zakresu wykładni przepisów regulujących uprawnienia, czy przywileje podmiotowe zawarte w analizowanej ustawie pragmatycznej nie można dokonywać w sposób rozszerzający, tak jakby to miało miejsce z przywilejami pracowniczymi, zawartymi w Kodeksie pracy, który stanowi jedynie zespół norm minimalnych dla pracowników i pracodawca zawsze może przyznać pracownikowi szersze uprawnienia. Nie ma tu także zastosowania charakterystyczna dla stosunków cywilnoprawnych zasada współżycia społecznego (art. 8 Kp).

Wykładnia uprawnień wynikających z pragmatyk służbowych musi być dokonywana wprost, zgodnie z konkretnym przepisem uprawnienie takie nadającym. Dlatego prawa i obowiązki funkcjonariuszy celnych wynikające ze stosunku służbowego uregulowane są przede wszystkim przepisami ustawy o Służbie Celnej (wyrok NSA z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt I OSK 210/06).

Z tezy wyroku NSA z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2824/13 wynika, iż: "Zgodnie z przepisem art. 105 pkt 6 ustawy z 2009 r. o Służbie Celnej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok. Z regulacji tej wynika, że funkcjonariuszom celnym niepełniącym służby z powodu choroby nie zapewniono bezwzględnej trwałości stosunku służbowego. Ustawodawca przyznał celnikom w tym zakresie tylko ochronę czasową, jedynie przed upływem wyznaczonego okresu nie mogą być oni zwolnieni ze służby. Przełożeni nie muszą natomiast w nieskończoność tolerować dłuższej nieobecności celnika w służbie z powodu choroby. Jeżeli absencja chorobowa funkcjonariusza jest dłuższa niż 12 miesięcy, to dopuszczalne jest już rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Po zakończeniu okresu ochronnego kwestia pozostawienia tych osób w służbie oraz ewentualnego terminu rozwiązania stosunku służbowego zależy od właściwych przełożonych."

Z uwagi na podobieństwo omawianego przepisu ustawy o Służbie Celnej z odpowiednim przepisem ustawy o Policji, poprzez analogię do niniejszej sprawy będą miały odpowiednie zastosowanie wyroki sądów administracyjnych wydane w spawach policjantów zwolnionych ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), to jest np. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1021/07 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 1008/06. Argumentacja tych wyroków dotyczy analizy tego samego stanu faktycznego i odnosi się do rozumienia czasu choroby funkcjonariusza w kontekście okresu pełnienia przez niego służby. W treści uzasadnień tych wyroków czytamy, iż "...fakt podjęcia przez skarżącego w dniu 1 lutego 2006 r. obowiązku stawienia się w Sądzie w charakterze świadka, nawet podpisanie listy obecności i nieposiadanie na ten dzień zwolnienia lekarskiego nie spowodował, że okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby został w ten sposób skutecznie przerwany."

Idąc zatem w kierunku wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny i wyżej przytoczonych wyroków sądów administracyjnych, stwierdzić należy, iż tak jak to wynika wprost z brzemienia przepisu art. 105 pkt 6 ustawy z 2009 r. o Służbie Celnej, dla prawidłowej oceny stanu faktycznego regulowanego tym przepisem istotne znaczenie ma odniesienie czasu trwania choroby (absencji chorobowej funkcjonariusza) do czasu służby. Zatem aby móc prawidłowo zastosować ten przepis (nie poruszając zagadnienia uznaniowości) należy wykazać, iż absencja funkcjonariusza w służbie trwa ponad rok. Inaczej mówiąc, przepis art. 105 pkt 6 ustawy z 2009 r. o Służbie Celnej nie może być zastosowany gdy nastąpiła przerwa w tej absencji, poprzez pełnienie przez funkcjonariusza służby. Warto w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, iż omawiany przepis nie stanowi o czasie trwania choroby funkcjonariusza, ale przede wszystkim odnosi się do czasu jego nieobecności w służbie z tej przyczyny, trwającej dłużej niż rok.

W niniejszej sprawie D. S. była nieobecna w służbie z powodu choroby trwającej od dnia 11 października 2013 r. do dnia 7 stycznia 2015 r. tj dłużej niż rok. Ciągłość zwolnień lekarskich została przerwana dwoma dniami tj. 1 i 2 czerwca 2014 r., przypadającymi na niedzielę i poniedziałek. W niedzielę (1 czerwca 2014 r.) na stanowisku zajmowanym dotychczas przez skarżącą służba nie jest pełniona - co organ wykazał, wskazując na regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w [...] – natomiast w dniu 2 czerwca 2014 r. (poniedziałek) D. S. wykonywała jedynie badania kontrolne i okresowe w Zakładzie Opieki Medycznej w [...] oraz złożyła oświadczenie majątkowe w Izbie Celnej w [...]. Zatem w miejscu pełnienia służby tj. w Urzędzie Celnym w [...] skarżąca nie stawiła się i służby nie pełniła poprzez cały okres licząc od dnia 11 października 2013 r. do dnia wydania decyzji o zwolnieniu jej ze służby przez Dyrektora Izby Celnej w [...], to jest służby tej nie pełniła przez ponad rok.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadny jest zatem pogląd przedstawiony przez organy Służby Celnej obu instancji, iż skarżąca nie pełniła służby w sposób nieprzerwany przez okres trwający ponad rok i przyczyną tego była choroba funkcjonariusza. Powyższe prowadzi do wniosku, iż ziściły się przesłanki zawarte w art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej, umożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie wskazanego przepisu. Organ pierwszej instancji postępowanie takie wszczął w dniu [...] października 2014 r., zawiadamiając o tym stronę i w rezultacie tego postępowania w dniu [...] stycznia 2015 r. wydał decyzję o zwolnieniu ze służby.

Analizując dogłębnie przedstawiony wyżej stan faktyczny, należy zastanowić się czy dla oceny zasadności decyzji o zwolnieniu w trybie art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej miał fakt legitymowania się w dniu 2 czerwca 2014 r. przez skarżącą zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez dr n. med. A. M. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można się zgodzić z twierdzeniem skargi, iż sam fakt wydania takiego zaświadczenia, uniemożliwia w tym stanie faktycznym zastosowania art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej, a to wprost z tej przyczyny, iż zaświadczenie to jedynie teoretycznie dopuściło skarżącą, przebywająca przedtem na długotrwałym (trwającym nieprzerwanie od dnia 11 października 2013 r.) zwolnieniu lekarskim do służby, jednakże nie spowodowało ono faktycznego przerwania okresu niepełnienia przez skarżącą służby, czyli podjęcia przez D. S. obowiązków służbowych – inaczej mówiąc faktycznego pełnienia służby. Skarżąca nie pozostawała także w gotowości do jej pełnienia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższa konstatacja jest w niniejszej sprawie przesądzająca o prawidłowym zastosowaniu przez organ trybu zwolnienia funkcjonariusza, wskazanego w omawianym przepisie.

Nadto wątpliwa jest także moc zaświadczenia z dnia 2 czerwca 2014 r. o dopuszczeniu skarżącej do służby, skoro już następnego dnia – to jest 3 czerwca 2014 r. skarżąca uzyskuje kolejne zwolnienie lekarskie, przedłużane aż do dnia 7 stycznia 2015 r. W aktach administracyjnych sprawy istnieje korespondencja pomiędzy Dyrektorem Izby Celnej w [...] a Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w sprawie rozbieżności powyższego zaświadczenia z wystawionym następnego dnia zwolnieniem lekarskim, na którą to korespondencję powołuje się organ w odpowiedzi na skargę. Jak wskazuje w odpowiedzi dr n. med. A. M. - lekarz wystawiający zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby - w takiej sytuacji, w związku ze zwolnieniem chorobowym z dnia 3 czerwca 2014 r., orzeczenie lekarskie z badania kontrolnego przeprowadzonego w dniu 2 czerwca 2014 r. staje się bezprzedmiotowe.

Jednakże samo zagadnienie badania ewentualnej bezprzedmiotowości powyższego zagadnienia, mogło by być dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne, gdyby wraz z wydaniem tego zaświadczenia albo bezpośrednio po jego wydaniu, skarżąca faktycznie przystąpiła do służby – przystąpiła do wykonywania obowiązków służbowych, albo wyraziła gotowość do jej pełnia i w gotowości tej pozostawała. Skoro takiego przystąpienia do służby i jej wykonywania oraz pozostawania w gotowości do jej pełnienia nie było to okres niepełnienia przez D. S. służby trwający od dnia 11 października 2013 r. w ogóle w niniejszej sprawie nie został w żaden sposób przerwany, niezależnie jak ocenimy treść tego zaświadczenia.

Dlatego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie możliwe było zastosowanie w tym stanie faktycznym sprawy art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej.

Ponieważ zwolnienie funkcjonariusza ze służby w trybie art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej ma charakter fakultatywny, rozważyć należy czy oba organy dokonały prawidłowego ważenia interesu strony i interesu służby i czy wydana w tej sprawie decyzja nie ma charakteru dowolnego.

W tym zakresie należy w całości podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji Służby Celnej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnikliwość argumentacji organu, odwołanie się do konkretnych faktów, czyni tą część uzasadnienia zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji przekonywującą.

Organy odwołując się do ilości szkoleń - na których skarżąca była nieobecna i w związku z tym jej wiedza praktyczna może być niewystarczająca do właściwej oceny prawnej stale zmieniających się zdarzeń celnych, odwołując się do opisów trudności organizacyjnych związanych z zastępstwami skarżącej przez innych celników w czasie jej absencji, bezspornie wykazały, iż interes służby, właściwego i terminowego wykonywania przez komórkę organizacyjną (w której była zatrudniona skarżąca) zadań wynikających z ustawy o Służbie Celnej przemawiał za zwolnieniem skarżącej ze służby.

Trafnie na poparcie powyższej argumentacji Szef Służby Celnej przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 319/07 w którym Sąd ten stwierdził, że w określonym stanie faktycznym sprawy, długotrwałe, powtarzające się nieobecności celnika w służbie mogą mieć istotne znaczenie przy ustaleniu zagrożenia dla dobra służby. Wymagają one bowiem podejmowania przez organ stałych działań organizacyjnych (wyznaczanie zastępstw, oddawanie wolnych dni za pełnienie przez innych funkcjonariuszy służby w ponadnormatywnym wymiarze służby), mogą zatem dezorganizować pracę służb celnych i uniemożliwiać wywiązywanie się przez te służby z ustawowych obowiązków.

Dodać tu także należy, iż zgodnie z cytowanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stawianie prymatu dobra służby nad dobro funkcjonariusza, w przypadku właściwego wykazania wagi dobra publicznego jest zasadne.

Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zasadności żadnego z zarzutów wskazanych w skardze. Zarówno tych tyczących się naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego (zwłaszcza co do konstrukcji przerwania okresu służby), jak i tych w zakresie naruszeń proceduralnych.

Skarga w żaden sposób nie wykazała, aby okres niepełnienia przez skarżącą służby począwszy od dnia 11października 2013 r. aż do dnia zwolnienia z tej służby został przez skarżącą przerwany. Skarga nie wykazała także aby decyzja o zwolnieniu skarżącej ze służby oraz zaskarżona decyzja pozbawione były przekonywującej argumentacji, uzasadniającej zwolnienie interesem służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji zarówno w zakresie w jakim uchybienia te mogły by skutkować ich uchyleniem jak i stwierdzeniem nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.