Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 764/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136,  art. 137, art. 140
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2009 roku nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 , będącą częścią dawnej działki nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz zobowiązującej do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 roku nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz byłej właścicielki M. J. i spadkobierczyni byłego właściciela B. G. opisanej wyżej nieruchomości oraz równocześnie zobowiązał ww. osoby do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania. Organ I instancji swoją decyzję uzasadnił tym, że przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, jakim była budowa dzielnicy mieszkaniowej "N." wraz z zespołem ulic. Odwołanie od decyzji Starosty P. wniósł Prezydent m. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia , poprzez wykorzystywanie jej jako zieleni rekreacyjnej zlokalizowanej pomiędzy budynkami mieszkalnymi. Skarżący podniósł, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest umową dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005 roku zawarta z trzema spółdzielniami mieszkaniowymi w celu utrzymania zieleni i placu zabaw dla dzieci. Prezydent m. W. zarzucił również, iż w części określającej wartość zwaloryzowanego odszkodowania pominięto wartość ogrodzenia znajdującego się na gruncie.

Wojewoda [...] rozpatrując sprawę stwierdził, że działka będąca przedmiotem postępowania, stanowi część nieruchomości oznaczonej dawniej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, nabytej na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] października 1988 roku Rep.A Nr [...] w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomość. Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość pod realizację celu publicznego – budowę dzielnicy "N." i z zespołu ulic , zgodnie z decyzją nr [...] i nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] grudnia 1976 r.

Wojewoda [...] stwierdził, że bezspornym jest, że cel, na który przejęto przedmiotową nieruchomość ( budowa dzielnicy "N." i zespołu ulic) nie został zrealizowany. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2008 r. wynika, iż omawiana nieruchomość stanowi teren ogrodzony, porośnięty trawą, niezabudowany. Wojewoda [...] podał również, że Starosta P. podjął próbę o odnalezienia planu realizacyjnego oraz decyzji zatwierdzającej ten plan, obejmujące działkę nr [...]. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu m. W. z dnia [...] sierpnia 2008 roku wynika, że nie odnaleziono wskazanych dokumentów. W związku z czym organ orzekający stwierdził , że nie istniała możliwość wyjaśnienia, co dokładnie miało znajdować się na przedmiotowej nieruchomości. Obecny stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości oraz fakt, iż na nieruchomości nie podjęto działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia wskazuje , że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 136 oraz 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.( Dz. U. Z 2004 r. Nr 261 , poz. 2603 ze zm. ) . W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut odwołania, iż w części określającej wartość zwaloryzowanego odszkodowania należnego na rzecz Miasta W. pominięto wartość ogrodzenia znajdującego się na nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 140 ust. 4 ugn, w razie zmniejszenia lub zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu , ustalone stosownie do ust. 2 odszkodowanie powiększa się albo pomniejsza o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Regulacja ta, zdaniem organu, uzasadnia nieuwzględnienie wartości ogrodzenia przy określaniu wartości zwaloryzowanego odszkodowania. Reasumując, w ocenie organu nadzorczego, spełniony został wymóg określony w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniający zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent m. W. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Kwestionując zaskarżoną decyzję, zarzucił jej naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn, poprzez ustalenie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki dotyczące zwrotu nieruchomości oraz naruszenie art. 140 ust. 4 ugn i wadliwe ustalenie wysokości podlegającego zwrotowi odszkodowania poprzez nieuwzględnienie naniesień w postaci ogrodzenia znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym jej zarzutami i wnioskami oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny skontrolował zaskarżoną decyzję w jej całokształcie i nie stwierdził uchybień, które eliminowałyby ją z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 216 ust. 3 powołanej ustawy przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (t.j. Dz..U. z 1991 r., Nr 30 , poz. 127 ze zm. dalej ugn). Jak wynika z akt sprawy, w wyniku umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 1988 roku M. J. i C. J. sprzedali Skarbowi Państwu nieruchomość , oznaczoną numerem [...] i [...], pod budowę osiedla mieszkaniowego "N." wraz z zespołem ulic.

Wniosek M. J. i B. G. z dnia 14 listopada 1996 roku rozpatrywany był w oparciu o przesłanki z art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do treści art. 136 ust. 3 powołanej ustawy zasadniczą okolicznością, jaką organ administracji publicznej winien badać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została nabyta. O tym, kiedy nieruchomość można traktować jako zbędną rozstrzyga art. 137 w/w ustawy, stanowiąc w ust. 1, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2 art. 137).

Badając w jaki sposób wykorzystana została wnioskowana do zwrotu działka, organ przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające, poparte szczegółowo zebranym materiałem dowodowym. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji wynika, że celem przejęcia w 1988 roku na rzecz Skarbu Państwa działki oznaczonej numerem [...]o pow. [...] m2 stanowiącej własność M. J. i C. J. była budowa dzielnicy mieszkaniowej "N." i zespołu ulic zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] grudnia 1976 roku. Jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie, nie podjęto jednak żadnych działań związanych z budową tego osiedla na wnioskowanej do zwrotu działce. Przesłanka z art.137 ust.1 pkt 1 ustawy zachodzi zatem w szczególności w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia (przejęcia), bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jednocześnie podnieść należy, iż jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wywłaszczona nieruchomość, która została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli prace związane z realizacja tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna ( porównaj wyrok NSA z dnia 4 września 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1552/00 niepublikowany ). Organ zatem zasadnie przeprowadził ocenę stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W toku tak przeprowadzonego postępowania, po przeprowadzonej w dniu 25 lipca 2005 r. wizji na gruncie, ustalił, iż działka o nr [...] (stanowiąca część dawnej działki nr [...]) stanowi grunt niezabudowany, porośnięty trawą, ogrodzony . Dopiero w 2005 roku została zawarta umowa z trzema spółdzielniami mieszkaniowymi dotycząca budowy placu zabaw. Niewątpliwie zatem w stosunku do tych terenów nie został osiągnięty cel, na jaki działki te zostały nabyte.

Odnosząc się do zaś do zarzutów zawartych w skardze, że nie uwzględniono wartości naniesień znajdujących się na gruncie, to należy uznać je za niezasadne. Przepis art. 140 ugn stanowi bowiem, że w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie (...) pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Zmniejszenie bądź zwiększenie wartości nieruchomości ( a w konsekwencji odszkodowania podlegającego zwrotowi), o których mowa w powołanym przepisie, może być stwierdzone wyłącznie w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy, który dokonuje wyceny nieruchomości w sposób określony w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz.2109 ze zm.) Przepisy tego rozporządzenia określają szczegółowo zarówno, w jaki sposób należy wyliczać wartość nakładów poczynionych na nieruchomości. Z opinii biegłego A. K. wynika, że wartość naniesień w postaci płotu nie zwiększa wartości wnioskowanej do zwrotu nieruchomości.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1