Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 8/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50,51
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art.17 pkt 11 w związku z art. 101 ust. 1, art. 3 ust.3, art. 51 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 115 poz. 728) działający z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej P. odmówił K.W. skierowania do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż strona zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o skierowanie do ośrodka wsparcia poza terenem Gminy P., a to do G., wyrażając potrzebę korzystania z posiłków, rehabilitacji, kontaktów towarzyskich, a usługi te chciałaby mieć zapewnione przez 4 dni w tygodniu w jednym miejscu.

W toku postępowania ustalono, iż K. W. mieszka samotnie, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Jest w trakcie starań o przyznanie dodatku pielęgnacyjnego w związku z orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organ wskazał, iż pomimo takiej oceny jego stanu zdrowia wnioskodawca prowadzi aktywny tryb życia, bywa często nieobecny w domu, wyjeżdża do odległych od P. na turnusy rehabilitacyjne.

Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia oraz fakt, iż usługi, z których wnioskodawca wyraził wolę korzystania są możliwe do uzyskania na terenie Gminy P., czyli gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania K.W., uznano żądanie skierowania go do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G. za niezasadne.

W sposób szczegółowy opisano, w jaki sposób wyrażone przez K.W. potrzeby mogłyby zostać zaspokojone. Przedstawiono dwie stołówki, w których strona mogłaby korzystać z posiłków wskazując, iż byłoby to też możliwe w formie przynoszenia posiłków przez opiekunkę "A" w ramach usług opiekuńczych. Wskazano także, obok usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych realizowanych w ramach ustawy o pomocy społecznej, możliwość bezpłatnej rehabilitacji strony w Poradni Rehabilitacyjnej Przychodni B, który realizuje zadania zlecone i finansowane przez Gminę P.. Zaspokojenie potrzeby kontaktów towarzyskich, zdaniem organu, umożliwiłyby wnioskodawcy spotkania w siedzibie Związku C.

Organ zaznaczył, iż wskazane przez niego instytucje mieszczą się w niewielkiej odległości od siebie i od miejsca zamieszkania K.W., co eliminuje konieczność uciążliwych dla osoby niepełnosprawnej dojazdów.

Odnosząc się do żądania skierowania do placówki mającej swoją siedzibę poza Gminą P. organ wskazał, iż byłoby to jednoznaczne z zobowiązaniem jej do pokrywania kosztów pobytu K. W. w tej placówce. Wiązałoby się z odpłatnością obciążającą Gminę P. w kwocie [...] zł miesięcznie, a wnioskodawcy, którego dochód stanowi [...] % kryterium dochodowego, jedynie w kwocie [...] zł miesięcznie. Uznano, iż sytuacja taka byłaby sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej, bowiem mieszkańcy Gminy P., korzystający z usług opiekuńczych zgodnie z właściwością gminy już przy dochodzie przekraczającym [...] % kryterium dochodowego muszą ponosić 100% odpłatności za usługi.

Z powyższych względów uznano, iż wnioskodawca powinien korzystać z najbliższych i najłatwiej mu dostępnych ofert wsparcia, które są adekwatne do jego potrzeb i oczekiwań.

Powołując się na zasadę subsydiarności, zgodnie z którą w pierwszym rządzie powinny być wykorzystane możliwości udzielania świadczeń na terenie Gminy P., a dopiero przy braku takich możliwości zasadne byłoby poszukiwanie innych rozwiązań odpowiadających potrzebom, stwierdzono brak podstaw do uwzględnienia wniosku K.W.

W odwołaniu złożonym od opisanej wyżej decyzji K.W. oświadczył, iż nie zgadza się z jej treścią. Wskazał, iż chcąc przyspieszyć bieg sprawy wszczętej przez niego w dniu [...]r. złożył pismo w dniu [...]r., aby zlikwidować wątpliwości, czy dalej oczekuje na skierowanie na pobyt w Dziennym Domu Opieki Społecznej w G. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008r. sygn. akt I OSK 983/08, którym uchylono wydaną uprzednio w jego sprawie decyzję Burmistrza Miasta P. Nr [...].

Skrytykował przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji propozycje zaspokojenia jego potrzeb wykazując, iż wymienione przez organ placówki działają wyłącznie w ograniczonym do jednego lub dwóch dni w tygodniu czasie, nie są przystosowane dla osób niepełnosprawnych.

Odwołujący uznał nadto, iż nie rozpatrzono w sposób należyty jego sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniesionego przez K.W. odwołania, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy po ustaleniu stanu faktycznego sprawy w sposób tożsamy, co w zaskarżonej decyzji powołał się na treść art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej i stwierdził, iż stan zdrowia odwołującego wymaga usług opiekuńczych, a właściwym w tej sprawie jest Burmistrz Miasta P. Ze względu na właściwość miejscową organu Gmina P. powinna w pierwszej kolejności zapewnić wykonanie usług opiekuńczych na swoim terenie, a zdaniem organu, materiał sprawy wskazuje na taką możliwość. Wykonanie usług opiekuńczych poza terytorium gminy łączy się dla organu z konsekwencjami finansowymi, zatem dopiero w sytuacji braku możliwości realizacji usług opiekuńczych na terenie danej gminy może ona to zadanie przekazać na mocy porozumienia innej gminie i jest zobowiązana do zwrotu wydatków poniesionych przez wykonawcę usługi( art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

K. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której zakwestionował słuszność stanowiska organów, co do odmowy skierowania go do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G. Podniósł, iż w postępowaniu prowadzonym przed uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wydanych decyzji przyznano mu usługę opiekuńczą w postaci domu wsparcia w G., a obecnie całkowicie mu tego odmówiono.

Zakwestionował wysokość kosztów jego pobytu w placówce w G. obliczonych w zaskarżonej decyzji, a nadto wskazał, iż na terenie P. nie zaproponowano mu pobytu w Domu Dziennego Pobytu dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych, mimo, iż zdaniem skarżącego, taka placówka istnieje.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko podkreślając, iż skarżący w dniu [...]r. złożył wniosek o skierowanie go do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G. na okres 6 miesięcy, w związku z czym wszczęto postępowanie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny przed przeprowadzeniem rozprawy uzyskał informację, iż po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. decyzji z dnia [...]r. Nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej P. organ ten nie podjął dalszych czynności ( notatka służbowa z dnia [...]r. ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.)

Rozpoznający sprawę Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi.

Na wstępie należy przypomnieć, iż po myśli art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 115 poz. 728) świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje natomiast w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 wymienionej ustawy).

Bezspornym jest, iż skarżący, w [...]r. zainicjował postępowanie w sprawie przyznania mu usług opiekuńczych w postaci skierowania go do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G. przy ul. [...] będącego ośrodkiem wsparcia. Organ rozstrzygnął sprawę decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P., na podstawie art. 17 pkt 11, art. 50 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593) , przyznając K. W. żądane usługi opiekuńcze na okres od [...]r do [...]r., a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

Wskutek toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009r. sygn. akt I OSK 983/08 obie wymienione decyzje zostały uchylone.

Rolą organu administracji I instancji było przeto ponowne rozpoznanie sprawy i zakończenie jej poprzez wydanie właściwej decyzji.

Zarówno z przytoczonego wyżej art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jak i z treści art. 104 §1 i § 2 k.p.a stosowanego odpowiednio w sprawach z przedmiocie pomocy społecznej wynika bowiem, iż organ administracji załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Oznacza to, iż w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie, wymagane jest jej zakończenie, czyli załatwienie sprawy w postaci wydania decyzji.

Tymczasem z treści złożonego przez skarżącego odwołania wynika, iż decyzja taka nie zapadła. Potwierdza to organ I instancji w sporządzonej przez pracownika Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego notatce służbowej. Bezspornie nadto w sytuacji, gdy brak było w obrocie prawnym rozstrzygnięcia dotychczasowego wniosku skarżącego powodującego wszczęcie sprawy w przedmiocie usług opiekuńczych, wszczęto odrębną sprawę tego samego podmiotu w tożsamym przedmiocie.

Mając na względzie stanowisko K.W. prezentowane w postępowaniu administracyjnym, a także w skardze oraz informację uzyskaną od organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie usług opiekuńczych dla K. W., przed ostatecznym zakończeniem toczącego się już wcześniej tożsamego postępowania

( z wniosku tego samego podmiotu, w tym samym przedmiocie, na tej samej podstawie prawnej) nie zakończonego decyzją ostateczną powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...]r. Nr [...].

W ponownym postępowaniu organ ustali, czego domagał się w istocie K.W. w swoim "podaniu –wniosku" złożonym do organu w dniu [...]r.a uzyskawszy pełną w tym zakresie informację podejmie stosowne działania.

Na uwadze mieć trzeba bowiem, iż organ zobowiązany jest przede wszystkim załatwić wszczętą sprawę poprzez wydanie decyzji, a prowadząc równolegle tożsame sprawy stwarza sytuację skutkującą w przyszłości stwierdzeniem nieważności jednego z wydanych w sprawach tych rozstrzygnięć.

Przed ostatecznym zakończeniem sprawy już wszczętej, nawet, gdyby strona domagała się wprost wszczęcia równoległego postępowania, organ nie jest uprawniony do takiego działania. Pismo strony winno zostać natomiast dolączone do akt sprawy będącej już w toku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty, orzekł jak w sentencji po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.