Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 271/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), del. Sędzia SO Paweł Kornacki,, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej w skrócie "ZUS"), na podstawie art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej w skrócie kpa) w związku z art. 83 ust. 4 oraz w świetle art. 28 ust. 2, 3 i ust. 3a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.- dalej "usus") utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] odmawiającą H.S. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okresy wymienione w tej decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS wskazał, iż wnioskiem z 7 listopada 2012 r. zobowiązany zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek. Strona powołała się na swoją ciężką sytuację finansową oraz zdrowotną i stwierdziła, że decyzja z dnia [...] jest dla niej niesprawiedliwa i krzywdząca.

Następnie organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 usus, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a. Zgodnie z ust. 3 art. 28 ustawy całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesie odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 Iutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

ZUS podkreślił, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, oznacza dla organu podejmując rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek umorzenia. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności ustalonej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Dalej organ powołał przepis art. 28 ust. 3a stanowiący, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzeń powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ zauważył, że rozpatrując przedmiotowy wniosek ponownie zbadał przedstawione przez stronę argumenty i dowody zgromadzone w toku postępowania. W tych ramach ustalił, że okresie od dnia 1 września 1993 r. do dnia 16 czerwca 2011 r. zobowiązany prowadził działalność gospodarczą pod nazwą A, a w okresach: od 1 stycznia 1999 r. do 31 stycznia 2008 r., od 1 kwietnia do 30 czerwca 2008 r., od 1 do 19 września 2008 r. oraz od 1 kwietnia 2009r. do 31 grudnia 2010 r. - zatrudniał pracowników. Z dniem z dniem 30 grudnia 2011 r. działalność została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej.

Odnośnie sytuacji materialno - bytowej zobowiązanego organ podniósł, iż aktualnie pobiera on emeryturę policyjną w kwocie 2.086,66 zł. brutto, przy czym ze świadczenia tego dokonywane są comiesięczne potrącenia na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. w wysokości 521,67 zł. Po potrąceniach do wypłaty pozostaje kwota 1.209,19 zł. Do dnia 19 listopada 2012 r. zobowiązany otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 153,00 zł. miesięcznie. Z poczynionych ustaleń wynika, że strona jest właścicielem ½ części nieruchomości zabudowanej położonej w C. przy ul. [...], na której na wniosek organu ustanowiono hipoteki w celu zabezpieczenia należności składkowych - w wysokości [...] zł. Współwłaścicielką tej nieruchomości w ½ części jest S.B., która jest w niej także zameldowana na pobyt stały. W księdze wieczystej KW Nr [...] (stan na 18 września 2012 r.) wpisana jest umowa dożywocia (akt notarialny Nr Rep [...]), zgodnie z którą S.B. zobowiązała się zapewnić stronie dożywotnie utrzymanie polegające na dostarczeniu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie.

Zobowiązany jest także właścicielem dwóch samochodów osobowych: Opel Astra Caravan z 1992 roku i Mercedes Benz 124 z 1993 roku.

Powołując się na oświadczenie zobowiązanego z dnia 27 lipca 2012 r. organ wskazał, iż jego stałe koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 579 zł. w skali miesiąca, w tym czynsz 69,00 zł., gaz 300,00 zł., energia 150,00 zł. oraz woda 60,00 zł. Wydatki na żywność i odzież to kwota ok. 400 zł., na lekarstwa - 400 zł. i na utrzymanie samochodu - 50 zł. miesięcznie. Organ nadmienił, że oświadczenie to nie zostało poparte żadnymi dokumentami. Strona posiada także zobowiązania cywilnoprawne na kwotę 150.000,00 zł. Z pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2009r. wynika, iż ze świadczenia emerytalnego dokonywane są potrącenia na rzecz Komornika Sądowego oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na poczet zadłużenia, które na dzień 31maja 2009 r. wynosiło łącznie 147.981,75 zł. Zobowiązany nie korzysta z innych form pomocy społecznej.

W tym stanie rzeczy nie sposób mówić, zdaniem organu, o całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Jak bowiem ustalono zobowiązany pobiera emeryturę policyjną w kwocie 2.086,66 zł. brutto. W celu wyegzekwowania zaległości z tytułu składek za okres od stycznia 1999 r. do maja 2001 r., od października do grudnia 2001 r., od czerwca do września 2006 r., za miesiąc luty 2007 r., za okres od kwietnia do czerwca 2007 r., za sierpień 2007 r. i za okres od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r. skierowano tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia emerytury zobowiązanego. Aktualnie prowadzone jest wobec zobowiązanego skuteczne postępowanie egzekucyjne przez komornika sądowego (z uwagi na zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej), który przekazuje na konto ZUS comiesięczne wpłaty. Ponadto zobowiązany posiada nieruchomość i jest właścicielem dwóch samochodów (nabytych w 2006 i 2008 r.), zaś współwłaścicielką nieruchomości jest S.B. - w zamian za zapewnienie zobowiązanemu dożywotniego utrzymania. Na nieruchomości tej ZUS dokonał zabezpieczenia zobowiązań strony wobec Zakładu poprzez wpisy hipotek.

Mając powyższe na uwadze organ stanął na stanowisku, że nie zaistniały przesłanki, które pozwoliłyby na zastosowanie przedmiotowej ulgi na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 usus.

Rozważając kwestię istnienia okoliczności przewidzianych w art. 28 ust. 3a tej ustawy i § 3 rozporządzenia organ podkreślił, że w tym przypadku dysponuje prawem do umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że może, ale nie musi umorzyć wnioskowanej należności, pomimo stwierdzenia istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek bowiem składki na ubezpieczenie społeczne mają charakter należności publicznoprawnych i dlatego ZUS zobligowany jest do zachowania szczególnej ostrożności w dysponowaniu nimi, ważąc z jednej strony interes budżetu państwa, a z drugiej strony zaś uwzględniając ważny interes zobowiązanego. W świetle powyższego umorzenie należności może nastąpić w sytuacjach szczególnie drastycznych i wyjątkowych, wywołanych czynnikami natury losowej.

W tym miejscu organ odniósł się do podniesionych przez zobowiązanego problemów zdrowotnych. Wskazał on, iż choruje na przewlekłą chorobę nerek. Na potwierdzenie tej okoliczności załączył informację o chorym dializowanym z 25 czerwca 2009 r., kartę Informacyjną leczenia uzdrowiskowego z dnia 17 lipca 2009 r., karty wypisowe szpitalnego na Oddziale Nefrologii i Dializoterapii B w S. z dnia 12 lutego 2009 r. oraz 23 lutego 2010 r. oraz informację o chorym dializowanym z dnia 21 czerwca 2011 r. Z dokumentacji tej wynika, iż zobowiązany jest dializowany trzy razy w tygodniu po 4 godziny w B w S. Ponadto cierpi na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną mięśnia sercowego oraz zwyrodnienie kręgosłupa.

Nie negując okoliczności dotyczących złej sytuacji zdrowotnej zobowiązanego i konieczności ponoszenia wydatków na leczenie organ podkreślił, że wnioskując o umorzenie niewystarczającym jest wskazanie na uciążliwość i trudność w zapłacie zaległości. Stwierdził, że zobowiązany posiada stałe źródło dochodu (świadczenie emerytalne) a jego stan zdrowia nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość pozyskiwania środków na spłatę zaległości.

Dodatkowo organ zaznaczył, że fakt posiadania przez stronę zobowiązań cywilnoprawnych nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie należności z tytułu składek.

Reasumując, organ stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono, a strona nie wykazała, istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek. Zaakcentował, iż strona wnioskująca o umorzenie zaległości zobowiązana jest przedstawić wszelkie dowody potwierdzające, że nie jest w stanie spłacić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla nie i jej rodziny. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na zobowiązanym, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 321/07.

Końcowo organ wskazał, że brak jest również podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), bowiem we wskazanym tam okresie zobowiązany podlegał przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1257 ze zm.).

W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc, że ZUS nie uwzględnił nowych okoliczności związanych z jego sytuacją życiową tj. ciężkiego stanu zdrowia, egzekucji komorniczej i kosztów leczenia - co powoduje, że zapłata zaległych składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazał, iż po potrąceniach pozostaje mu kwota 900 zł. (na dowód czego załączył odcinek wypłaty emerytury), która nie wystarcza na pokrycie kosztów leczenia i na życie.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie ,podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata.

W piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja zdrowotna i materialna uległa dalszemu pogorszeniu. Zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o pomoc rzeczową i finansową tj. dopłatę do leków, utrzymania mieszkania, remontu ale uzyskał decyzję odmowną, której kopię załączył do akt.

Na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę wniesioną osobiście przez stroną i wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję ZUS z dnia 27 września 2012 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu - tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, iż podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 usus. Powołany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1- 3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4).

Przesłanki całkowitej nieściągalności zostały z kolei określone w art. 28 ust. 3 usus. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (vide: wyrok NSA dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 187/10). Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ administracyjny dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania.

W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 kpa, zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1- 3 usus. Przyjęty w tym przedmiocie wniosek, że nie zaszła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, znajduje swoje oparcie w ustaleniach faktycznych sprawy. Zaakcentować trzeba, że skarżący osiąga stałe dochody z tytułu emerytury policyjnej w wysokości 2.086,66 zł. brutto miesięcznie. Wobec skarżącego prowadzone jest skutecznie postępowanie egzekucyjne, w toku którego ściągane są co miesiąc kwoty na poczet zaległości z tytułu składek. ZUS dokonał także wpisu hipotek na zabudowanej nieruchomości, której współwłaścicielem w ½ części jest strona skarżąca. W tej sytuacji całkowicie zasadnie organ przyjął brak istnienia przesłanki całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana posiada stałe dochody - a więc tak jak w badanej sytuacji - nie jest możliwe przyjęcie istnienia całkowitej nieściągalności, a więc warunku koniecznego, który daje organowi uprawnienie do ewentualnego uwzględnienia wniosku. Okoliczności podnoszone przez skarżącego, a więc niewielka kwota, która pozostaje do jego dyspozycji po potrąceniu, znaczące zadłużenie wobec innych wierzycieli w żadnej mierze nie wyczerpują przesłanki "całkowitej nieściągalności", a skoro tak, to z przyczyn określonych w art. 28 ust. 2 i 3 usus nie było w badanej sprawie możliwe umorzenie należności.

Oceniając z kolei legalność rozstrzygnięcia w zakresie przesłanek wynikających z regulacji art. 28 ust. 3 a usus oraz § 3 powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. przypomnieć wypada, że możliwe jest także umorzenie należności wobec ZUS w sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki całkowitej ich nieściągalności. Zgodnie z w/w przepisami, organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadkach wymienionych w pkt od 1 do 3 tego uregulowania, przytoczonych już w pierwszej części uzasadnienia.

Z twierdzeń strony skarżącej należy wnioskować, iż jej zdaniem spełnione zostały przesłanki określone w tym właśnie przepisie. Skarżący podniósł bowiem, że otrzymywane świadczenie emerytalne (kwota 900 zł. - jak wskazał w skardze) wystarcza jedynie na podstawową egzystencję, ale już nie na pokrycie kosztów leczenia i zakupu leków. Podkreślił, że jego stan zdrowia jest bardzo ciężki, ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym, co uniemożliwia podjęcie zatrudnienia w celu pozyskania dodatkowych dochodów.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stan ustalony w przedmiotowej sprawie odnosi się do dnia 2 stycznia 2013 r. (data wydania zaskarżonej decyzji) i wszelkie podnoszone przez skarżącego okoliczności i zdarzenia zaistniałe po tej dacie z przyczyn oczywistych nie były przedmiotem oceny prawnej, co nie oznacza jednak niemożności ich podniesienia przy ewentualnym kolejnym wniosku w przedmiocie umorzenia wskazanych w decyzji zaległości.

Oceniając argumentację strony w pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należnych z tytułu składek mogłoby być niemożliwe. W opinii Sądu organ wykazał także, iż nie zaistniała sytuacja, w której opłacanie przedmiotowych składek pozbawiłoby skarżącego - prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe - możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak bowiem ustalono kwota otrzymywana przez skarżącego już po uwzględnieniu wszystkich potrąceń przekracza poziom określany jako minimum socjalne opracowane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych za 2011 rok dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego, które wynosi 984,38 zł. brutto. W zaskarżonej decyzji organ zwrócił uwagę, że poza pisemnymi oświadczeniami skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji stanowiącej dowód ponoszenia comiesięcznych wydatków, w tym na utrzymanie mieszkania, media czy opiekę lekarską i leki, a zatem nie była możliwa weryfikacja wysokości wydatków strony. Wskazał również, że osoba trzecia, na podstawie stosownej umowy, zobowiązała się w zamian za udział we własności nieruchomości skarżącego, do dostarczania mu wyżywienia, ubrania, mieszkania oraz odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie. Organ podkreślił, że nie kwestionuje i nie bagatelizuje schorzeń skarżącego oraz tego, że wymaga on stałego leczenia, jednakże nie może stwierdzić, że podnoszone we wniosku okoliczności (dotyczące stanu zdrowia) miały i mają bezpośredni wpływ na spłatę przedmiotowych należności.

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w niej stan faktyczny oraz przedstawione przez skarżącego dowody. Jednocześnie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 września 2005 r. (sygn. VI SA/Wa 173/05), zgodnie z którym "jeżeli postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych."

Sąd podziela również stanowisko, iż "decyzja dotycząca umorzenia płatności składek ubezpieczeniowych ma charakter uznaniowy, a w takim przypadku kontrola sądowo - administracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego" (tak wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 900/09).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ sprostał wymaganiom określonym w art. 7 oraz 77 kpa i nie naruszył przepisów postępowania zarówno w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1- 3 usus, jak i w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy w związku z § 3 rozporządzenia. W decyzji bowiem organ podał przesłanki, które zdecydowały o odmowie uwzględnienia wniosku. Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 usus). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową i finansową strony skarżącej i wskazał na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.