Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 106/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 1, 2 i 7, art. 87 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 4 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 roku sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania G. P.:

- uchyliło w całości (pkt 1) decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...];

- orzekło (pkt 2) o pobraniu przez Starostę Poznańskiego od G. P., w całości na rzecz budżetu tej Gminy, opłaty w wysokości [...] zł ustalonej w decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...] za usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów rosnących na działce nr [...], obręb P., w związku z niewykonaniem nasadzeń zastępczych na terenie działki nr [...], ark. mapy 11, obręb P.;

- nakazało (pkt 3) G. P. uiszczenie tej opłaty na wskazany w osnowie decyzji numer rachunku bankowego Starostwa Powiatowego w P..

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...] Starosta P. zezwolił G. P. na usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów rosnących na działce nr [...] w obrębie P., w G. P., jednocześnie ustalając termin – do końca czerwca 2013 r. – dokonania nasadzeń rekompensacyjnych w liczbie 44 drzew i 326 m2 krzewów na terenie działki nr [...], ark. mapy 11, obręb P., stanowiącej własność G. P.. Starosta zobowiązał jednocześnie stronę do pisemnego powiadomienia o dokonaniu nasadzeń zastępczych, z podaniem liczby, gatunków, miejsca i terminu posadzenia – do końca lipca 2013 r. Ponadto Starosta naliczył opłatę za usunięcie drzew w wysokości [...] zł oraz odroczył termin uiszczenia opłaty na okres trzech lat od dnia wydania decyzji.

Gmina dokonała w 2013 r. nasadzeń na działce nr [...], ark. 26, obr. P. oraz na działce nr [...], obręb P., stanowiących inne działki niż wskazana w decyzji Starosty z [...] stycznia 2013r. Wykonawca nasadzeń – spółka T. sp. z o.o. – w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. zawiadomił Starostwo Poznańskie o wykonaniu nasadzeń kompensacyjnych wynikających z decyzji z dnia [...] stycznia 2013r., wyjaśniając, że zmienione miejsce nasadzeń wskazał Urząd Miasta i G. P. (dalej: UMiG P.). Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w skierowanym do Starostwa piśmie UMiG P. z dnia [...] grudnia 2015 r., a także w wyniku przeprowadzenia przez pracowników Starostwa w dniu [...] sierpnia 2016 r. oględzin na terenie działek nr [...], ark. mapy 26, obręb P. i działki nr [...], obręb P., gdzie posadzono 326 m2 tawuły japońskiej, 6 szt. jarzębu pospolitego, 2 szt. jarzębu mącznego, 2 szt. klonu, 5 szt. grabu, 14 szt. świerku oraz 15 szt. brzozy drobnolistnej.

G. P. we wniosku z dnia [...] września 2016 r. zwróciła się do Starosty [...] o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. poprzez nałożenie na wnioskodawcę obowiązku dokonania nasadzeń rekompensujących na innych, wskazanych we wniosku, działkach stanowiących własność G. P., w miejsce działki opisanej w przedmiotowej decyzji – dz. nr [...], ark. mapy 11, obręb P.. Podniesiono, że nasadzenia zastępcze wykonano na innych działkach niż wskazana w decyzji, z uwagi na niekorzystne warunki glebowe tej działki.

Starosta P. pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i przeprowadzeniu oględzin w sprawie pobrania lub umorzenia odroczonej opłaty za usunięcie drzew i krzewów, ustalonej w decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2013r. znak: [...]

Decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] Starosta P., w związku z niewykonaniem nasadzeń zastępczych na terenie działki nr [...], ark. 11, obr. P. – na podstawie art. 84 ust. 1, 2 i 7 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651, ze zm., dalej: u.o.p.) – orzekł o pobraniu od G. P. w całości opłaty w wysokości [...] zł, ustalonej w decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...] za usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów. W uzasadnianiu decyzji Starosta stwierdził, że kwota wskazana w osnowie decyzji stanowi zgodnie z art. 402 ust. 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm., dalej: u.p.o.ś.) w całości dochód budżetu powiatu oraz wskazał numer rachunku bankowego, na który powinna zostać wniesiona ta opłata w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu od decyzji Starosty G. P. zakwestionowała zachodzenie podstaw do pobrania opłaty, argumentując, że terminowe wykonanie nasadzeń zastępczych na terenie innych działek niż wskazana w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. stanowiło wykonanie obowiązków określonych w tej decyzji. Argumentowała, że art. 83 ust. 3 u.o.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2013r., nie zawierał uprawnienia do wskazania przez organ zezwalający na usunięcie drzew i krzewów miejsca, w którym należy wykonać nasadzenia zastępcze. Ponadto Gmina stwierdziła, że kwota, o której mowa w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., ze względu na brzmienie przepisów przejściowych, nie stanowi dochodu budżetu starostwa, lecz dochód budżetu gminy.

Kolegium, motywując swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2017 r., wyjaśniło, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013r. została wydana w odmiennym stanie prawnym niż aktualnie obowiązujący, gdyż art. 84 u.o.p. został zmieniony na podstawie art. 29 pkt 8 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045, z późn. zm.) – dalej: ustawa zmieniająca, który to przepis wszedł w życie 28 sierpnia 2015 r. Powołując się na art. 53 ust. 2 ustawy zmieniającej, organ II instancji stwierdził, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania (zawiadomienie z dnia 2.08.2016 r.) w sprawie pobrania lub umorzenia odroczonej opłaty (w sprawie uregulowanej w art. 84 u.o.p.), co nastąpiło po wejściu w życie art. 29 pkt 6-9 ustawy zmieniającej, do postępowania tego należy stosować art. 84 u.o.p. w aktualnym brzmieniu.

Wskazując na treść art. 84 ust. 2, 7 i 8 u.o.p. organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o pobraniu opłaty, skoro G. P. nie dokonała nasadzeń zastępczych w miejscu wskazanym przez Starostę w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. Kolegium wyjaśniło, że nie można uznać, iż skarżąca poprzez nasadzenia w innej lokalizacji zrealizowała obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych. Zdaniem Kolegium adresat decyzji nie może we własnym zakresie zmieniać sposobu realizacji nałożonego w decyzji obowiązku. Organ II instancji nie podzielił stanowiska Gminy co od tego, że przed 28 sierpnia 2015 r. regulujący kwestię nasadzeń zastępczych przepis art. 83 ust. 3 u.o.p. w ówczesnym brzmieniu nie określał wprost, że należy wskazać w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów miejsce wykonania nasadzeń zastępczych. W tym zakresie organ odwoławczy argumentował, że brak możliwości wskazania miejsca nasadzeń zastępczych w istocie uniemożliwiałby nałożenie tego obowiązku na adresata decyzji. Ponadto podniósł, że decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2013r. jest ostateczna, a skarżąca nie doprowadziła do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, tym samym była zobowiązana do realizacji obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w sposób wskazany w decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro Gmina tego obowiązku nie zrealizowała zaktualizował się obowiązek Starosty [...] do wydania decyzji o pobraniu opłaty.

Kolegium wyjaśniło również powody, dla których uznało odwołanie za częściowo zasadne. W tym zakresie organ II instancji podniósł, że konstytutywne rozstrzygnięcia decyzji organ zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium wskazanie rachunku bankowego, na jaki skarżąca winna dokonać opłaty, jak i stwierdzenie, że wpływy z opłaty, o której pobraniu organ I instancji rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji, stanowią w całości dochód budżetu powiatu, są w istocie elementami rozstrzygnięcia decyzji i powinny były się znaleźć w jej osnowie. Kolegium uznało, że Starosta tym samym naruszył art. 107 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), stąd zaszła konieczność uchylenia decyzji Starosty i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego stanowisko Starosty, że na podstawie art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. wpływy z opłaty, co do której pobrania organ I instancji rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji, stanowią w całości dochód budżetu powiatu, istotnie narusza prawo. Wskazując na brzmienie art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. obowiązującego w chwili wydania decyzji z dnia [...] września 2012 r. i jego nowelizację na podstawie art. 25 wcześniej już przywołanej ustawy zmieniającej, a także przepis przejściowy – art. 51 pkt 1 ustawy zmieniającej, Kolegium stwierdziło, że do wpływów z opłat naliczonych decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. należy stosować art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w brzmieniu sprzed 28 lipca 2015 r. Tym samym wpływy z tytułu opłat usunięcie drzew i krzewów w całości stanowią dochód budżetu G. P., a rozstrzygnięcie tej kwestii przez Starostę na podstawie art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 sierpnia 2015 r. pozbawiało skarżącą Gminę prawa do domagania się od organu, który pobrał opłatę, przekazania tej opłaty na rzecz budżetu gminy. Zdaniem Kolegium przepisy intertemporalne są jednoznaczne i wykluczają stosowanie art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją do wpływów z opłat naliczonych przed wejściem w życie art. 29 pkt 8 ustawy zmieniającej, to jest przed 28 sierpnia 2015 r.

Zaskarżając decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2017 r. w części, tj. w zakresie dotyczącym pkt 2 i 3 tej decyzji, G. P. zarzuciła tej decyzji naruszenie:

- art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym na niewyjaśnieniu w treści uzasadnienia decyzji, czym kierował się organ, orzekając o pobraniu od Gminy przez Starostę w całości, na rzecz budżetu Gminy, opłaty w wysokości [...] zł, ustalonej w decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2013r.;

- art. 7 k.p.a. – ze szczególnym uwzględnieniem tego, że Gmina w złożonym odwołaniu powoływała się na wyjątkowe okoliczności, tj. interes społeczny, jak i ważny interes strony, wskazując, iż kierowała się najlepszą i najpełniejszą kompensacją szkód wyrządzonych środowisku przez wycinkę drzew poprzez wykonanie nasadzeń w sposób umożliwiający faktyczną i pełną realizacją ochrony przyrody;

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału strony w postępowaniu.

Nadto Gmina podniosła, że zgodnie z art. 87 ust. 1 u.o.p. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Dalej argumentowała, że nie ma żadnego znaczenia, czy termin uiszczenia opłaty został odroczony w związku z nasadzeniami kompensacyjnymi, gdyż na gruncie opłat za usuwanie drzew lub krzewów ustawodawca nie przewidział przerwania biegu przedawnienia, w związku z czym termin ten biegnie także w okresie odroczenia terminu płatności. Skarżąca stwierdziła, że skoro Starosta w ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. zezwolił Gminie na usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów rosnących na działce nr [...], obręb P., gm. P. i odroczył termin uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł na okres trzech lat od dnia wydania decyzji, to w związku z powyższym 5-letni okres przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2017 r.

Gmina wniosła o:

- uchylenie decyzji w zaskarżonej części (pkt 2 i 3) i umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie pobrania od Gminy opłaty ustalonej w decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2013r.,

- ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w kwestionowanej części, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i "przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia".

W odpowiedzi na skargę Kolegium, odnosząc się do zarzutów skargi, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r., którą w pkt 1 została uchylona w całości decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie pobrania opłaty za usunięcie drzew i Kolegium w pkt 2 orzekło o pobraniu od G. P. przez Starostę, w całości na rzecz budżetu G. P., opłaty w wysokości [...] zł, ustalonej w decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...] za usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów – w związku z niewykonaniem nasadzeń zastępczych na terenie działki nr [...], ark. mapy 11, obręb P.. Organ odwoławczy nakazał jednocześnie G. P. uiszczenie tej opłaty na wskazany w osnowie decyzji numer rachunku bankowego Starostwa (pkt 3).

Zaskarżona decyzja Kolegium jest prawidłowa.

Trafnie organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 84 u.o.p. w aktualnym brzmieniu. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. w odniesieniu do opłaty za usunięcie wskazanych w tej decyzji drzew i krzewów została wydana na podstawie art. 84 ust. 1-5a u.o.p., który został zmieniony z dniem 28 sierpnia 2015 r., co wynika z art. 29 pkt 8 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045, z późn. zm.). Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 53 ust. 1 [organ odwoławczy błędnie określił, że chodzi o art. 53 ust. 2] ustawy zmieniającej do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W niniejszej sprawie z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie pobrania opłaty za usunięcie drzew (zawiadomienie z dnia 2 sierpnia 2016 r.) należało stosować przepisy w nowym brzmieniu. W przypadku wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew pod warunkiem ich przesadzenia lub zastąpienia innymi i w związku z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty za ich usunięcie, a następnie stwierdzenia niewykonania tego warunku w wyznaczonym w decyzji terminie, musi być podjęte rozstrzygnięcie o pobraniu opłaty. Chodzi zatem o odrębne postępowanie w przedmiocie pobrania opłaty za usunięcie drzew, której termin uiszczenia został odroczony (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2024/13 i 17 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1797/14 – i powołane tam orzecznictwo; wyroki dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 84 u.o.p. w aktualnym brzmieniu (Dz.U. z 2018 r., poz. 142 ze zm.) posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu (ust. 1); opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia (ust. 2); w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (ust. 3). Przy czym przepis art. 84 w ust. 7 stanowi, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem.

Konsekwencją odroczenia terminu płatności jest zatem konieczność powrotu do sprawy po upływie terminu odroczenia, celem ustalenia, czy nałożony obowiązek został wykonany, a jeśli tak, to czy przesadzone lub nasadzone zastępczo drzewa lub krzewy zachowały żywotność, a jeśli nie, to z jakiej przyczyny. Następuje to jednak w nowym (odrębnym) postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 990/09 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1483/15 - dostępne j.w.).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostają następujące kwestie:

- ww. decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. jest ostateczna i nie została zmieniona ani wyeliminowana z obrotu prawnego;

- w ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. zezwalającej Gminie na usunięcie 44 drzew i 326 m2 krzewów naliczono na podstawie art. 84 u.o.p. opłatę w wys. [...] zł za usunięcie drzew i krzewów, której termin uiszczenia odroczono na okres trzech lat od dnia wydania decyzji – z uwagi na nałożenie na Gminę obowiązku wykonania w terminie do końca czerwca 2013 r. nasadzeń rekompensacyjnych (zastępczych) na terenie działki nr [...], ark. mapy 11, obręb P.;

- Gmina nie wykonała żadnych nasadzeń zastępczych na działce nr [...], wskazanych w decyzji z [...] stycznia 2013r.;

- nasadzenia wykonano zaś na innych działkach; wykonawca nasadzeń (spółka T. P. sp. z o.o.) w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. zawiadomił Starostwo Poznańskie o wykonaniu nasadzeń kompensacyjnych, wyjaśniając, że zmienione miejsce nasadzeń wskazał UMiG P.; okoliczności te potwierdza pismo UMiG P. z [...] grudnia 2015 r. do Starostwa Poznańskiego.

Podstawową kwestią sporną jest ocena, czy w wyniku wykonania nasadzeń w innym miejscu – na terenie innych działek niż wskazana w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. – można uznać, że Gmina zrealizowała obowiązek w zakresie nasadzeń zastępczych. To zaś ma podstawowe przełożenie na dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie pobrania ustalonej w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. opłaty za usunięcie drzew i krzewów.

Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko Kolegium.

W decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. określono wyraźnie, w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy – termin graniczny: do końca czerwca 2013 r. – i gdzie Gmina ma dokonać nowych nasadzeń, na działce nr [...], ark. 11, obr. P.. Nasadzeń zastępczych na przedmiotowej działce Gmina nie wykonała, zamiast tego dokonała nasadzeń na działkach: nr [...], ark. mapy 26, obręb P. i nr [...], obręb P..

Wobec takiego stanu rzeczy podkreślić należy, że rozwiązania u.o.p. w odniesieniu do możliwości nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych przyjmują formę prawną warunku, od spełnienia którego zależy obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu usunięcia drzew i krzewów. Zdaniem Sądu organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów ma kompetencję do określenia miejsca dokonania nasadzeń zastępczych. Upoważniony był do tego również Starosta na podstawie przepisów obowiązujących w dniu [...] stycznia 2013r. Ponadto warto podkreślić, że w niniejszej sprawie przedmiotowy obowiązek został określony, a strona nie zakwestionowała jego treści w trybie instancyjnym. Z kolei powołana w skardze zmiana przepisów u.o.p., dokonana ustawą z dnia [...] czerwca 2015 r., jedynie doprecyzowała elementy decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów powiązanego z nałożeniem obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych (por. np. K. Gruszecki – komentarz do art.83(d) ustawy o ochronie przyrody [w:] Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, LEX/el. 2017, nr 548922).

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd dotyczący decyzji wydawanych przed wspomnianą zmianą prawa, tj. przed dniem [...] sierpnia 2015 r., że skoro nasadzenia zastępcze mają na celu możliwie najlepszą kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych, a nie tylko ogólnie w zasobach przyrodniczych jako takich, to organ uprawniony jest do wskazania miejsca wykonania takich nasadzeń (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1965/15, dostępny jw.).

Ponadto, określenie omawianego obowiązku, w tym lokalizacji nasadzeń zastępczych, w ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r. nie pozwalało Gminie na odstąpienie od jego wykonania bez uprzedniego zastosowania trybu zmiany treści tej decyzji (obowiązku) w trybie art. 155 k.p.a. Skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2016 r. na podstawie tego przepisu zwróciła się do Starosty [...] o zmianę decyzji w części dotyczącej działki ewidencyjnej, na której winien być wykonany obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych to choć Starosta wniosku tego nie rozpoznał, Gmina nie broniła się przed ewentualną bezczynnością organu (na podstawie art. 37 § 1 k.p.a.).

Skoro zatem treść obowiązku została określona w ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2013r. o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów, a przepisy prawa nie dają podstaw do zmiany treści tego obowiązku w trybie art. 84 ust. 7 u.o.p. (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt II OSK 169/14, dostępny jw.), to Gmina nie mogła skutecznie podnosić w niniejszym postępowaniu kwestii związanych ze zmianą lokalizacji wykonania nasadzeń i przyczyn podjęcia takich działań.

Wobec powyższego wykonanie nasadzeń na działkach nr [...] ark. mapy 26, obręb P. i nr [...], obręb P., a zatem w innym miejscu niż wskazane w decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2013r., nie jest prawidłowym wykonaniem obowiązku wynikającego z tej decyzji, w swych skutkach równoznacznym z niewykonaniem obowiązku realizacji nasadzeń kompensacyjnych. Stąd też nie może być podstawą do umorzenia należności na podstawie art. 84 ust. 4 u.o.p.. Kwestia przyczyn, dla których wykonanie nasadzeń zastępczych w miejscu uzgodnionym z organem nie zostało zrealizowane nie ma żadnego znaczenia w świetle art. 84 u.o.p. Jedynie w przypadku gdyby nasadzenia kompensacyjne wykonano w miejscu wynikającym z decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, a mimo to rośliny nie zachowały żywotności – znaczenie miałyby przyczyny tego stanu rzeczy. Wówczas organ byłby zobowiązany zbadać, czy niezachowanie żywotności nowo posadzonych lub przesadzonych roślin nastąpiło z przyczyn zależnych lub niezależnych od podmiotu zobowiązanego do wykonania nasadzeń (art. 84 ust. 4 i 5 u.o.p.).

Podejmując czynności faktyczne sprzeczne z treścią ostatecznej decyzji administracyjnej, Gmina dokonała samowolnej modyfikacji jej treści, do której nie była uprawniona. Nie można bowiem uznać działania strony polegającego na dokonaniu nasadzeń w innym miejscu niż wskazane w zezwoleniu za wypełnienie warunku określonego w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. Obowiązek nasadzeń nie został więc skutecznie wykonany. Ponadto trzeba mieć na względzie, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest typową decyzją związaną, gdyż organ po stwierdzeniu zaistnienia określonych przez prawo przewidzianych przesłanek, ma obowiązek wydać decyzję o określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1965/15, dostępny jw.).

Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy, wskazując beneficjenta przedmiotowej opłaty oraz sposób jej uiszczenia (określił obowiązek uiszczenia opłaty na konkretny rachunek bankowy Starostwa). Starosta P. zaniechał wskazania w osnowie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. podmiotu, którego dochodem będzie przedmiotowa opłata, a przy tym w uzasadnieniu decyzji błędnie stwierdził, że przedmiotowa opłata stanowi na podstawie art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w całości dochód budżetu powiatu.

Wpływy z tytułu opłat za usunięcie drzew lub krzewów stanowiły, zgodnie z art. 402 ust. 5 u.p.o.ś., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, w całości przychód budżetu gminy, z której terenu usunięto drzewo lub krzewy. Przychód ten stanowił przypadającą jednostce samorządu terytorialnego należność publicznoprawną, o jakiej mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 541/10 i 28 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1277/11 – dostępne jw.). Przepis art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. uległ zmianie z dniem 28 sierpnia 2015 r. (patrz: art. 25 ustawy zmieniającej) i wpływy z tytułu opłat za usunięcie drzewa lub krzewu oraz kar, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p., stanowią w całości dochód budżetu gminy, ale z wyjątkiem m.in. wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez starostę, które stanowią w całości dochód budżetu powiatu. Przepis art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w nowym brzmieniu nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z przepisem przejściowym, tj. art. 51 pkt 1 ustawy zmieniającej, do wpływów z tytułu opłat naliczonych za usunięcie drzewa lub krzewu przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 8 tej ustawy stosuje się art. 402 ust. 5 u.p.o.ś. w brzmieniu dotychczasowym.

W świetle wszystkiego, co zostało powyżej przedstawione, nieusprawiedliwione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Wszelkie doniosłe prawnie okoliczności sprawy zostały przez Kolegium ustalone i rozważone. Sąd uznał za niezasadne w szczególności zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został wyjaśniony przez organy w sposób wyczerpujący. Ponadto, wbrew twierdzeniem skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano okoliczności, z powodu których nie uwzględniono argumentacji Gminy i orzeczono o pobraniu opłaty za usunięcie drzew.

Ponadto Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, które dyskwalifikowałoby zaskarżoną decyzję. Wprawdzie Starosta bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie zawiadomił Gminy na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, jednakże wszelkie uchybienia w tym zakresie Gmina mogła sygnalizować w toku postępowania odwoławczego. W tej fazie postępowania Gmina została zawiadomiona przez Kolegium o przedłużeniu terminu jego zakończenia oraz o przysługującym jej prawie do przeglądania akt oraz składania na piśmie wniosków i uwag, ze wskazaniem stosownego miejsca i godzin urzędowania (postanowienie z dnia 17 stycznia 2016 r. wydane w trybie art. 36 § 1 k.p.a.), zatem pomimo formalnego braku zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. przed samym wydaniem decyzji w drugiej instancji Gmina mogła odpowiednio wcześnie zapoznać się z całością zgormadzonych materiałów i przedstawić wnioski końcowe przed wydaniem decyzji w instancji odwoławczej. W skardze zaś zabrakło chociażby wyjaśnienia, jakich konkretnie dowodów i innych materiałów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie zgromadzono właśnie na skutek uchybienia obowiązkom, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a.

Całkowicie chybiony okazał się także zarzut dotyczący przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty naliczonej w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.o.p. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu albo decyzje, o których mowa w art. 84 ust. 5 i 7, stały się ostateczne (art. 87 ust. 3).

Należy przy tym zgodzić się ze skarżącą co do tego, że na gruncie opłat za usuwanie drzew lub krzewów ustawodawca nie przewidział przerwania biegu przedawnienia w sytuacji, gdy termin uiszczenia opłaty został odroczony w związku z nasadzeniami kompensacyjnymi. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia systemowa i analiza treści art. 87 u.o.p. oraz art. 273 ust. 3, art. 281 ust. 1 i art. 321 u.p.o.ś. (por. K. Gruszecki, op. cit., komentarz do art. 87). Przedmiotowa kwestia jest jednak pozbawiona doniosłości prawnej w niniejszej sprawie i nie ma potrzeby jej bliżej omawiać.

Z uwagi na datę wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i naliczającej opłatę z tego tytułu – [...] stycznia 2013r. – termin przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty w tej sprawie upływa z dniem 31 grudnia 2018 r. (końcowy dzień ostatniego roku liczonego zgodnie z art. 87 ust. 1 u.o.p.), jak na to wskazała sama Gmina w skardze. Ostateczna decyzja Kolegium w sprawie pobrania przedmiotowej opłaty została wydana w dniu [...] grudnia 2017 r., a doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2017 r.

W tak kształtującym się bezspornym stanie faktycznym sprawy należało uznać, że w dacie rozstrzygania przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy nie było żadnych podstaw do uwzględnienia terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 u.o.p. Stąd też niezasadne było żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania z tej przyczyny. Z uwagi na granice niniejszej sprawy Sąd nie był też zobowiązany do rozpatrywania zagadnień egzekucyjnych dotyczących przedmiotowej opłaty.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.