Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 28/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4,, art. 27,
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. B., jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej w skrócie: ARiMR) z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...], uchylająca w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia 30 listopada 2016 r., mocą której organ ten uchylił w całości decyzję własną z dnia 6 czerwca 2016 r. i odmówił przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oraz nakładająca na skarżącego sankcję w wysokości 10.026,06 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 10 czerwca 2015 r. T. B. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach o przyznanie płatności ONW na rok 2015. W sekcji VII wniosku – "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" skarżący zadeklarował do płatności m. in. działki ewidencyjne o numerach: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l oraz ł (obręb ewidencyjny [...]).

Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie faktycznego posiadania i użytkowania działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. W treści wezwania organ wskazał, że dla działek o numerach: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l oraz ł wystąpił błąd kontroli krzyżowej, albowiem powyższe działki zostały zgłoszone do płatności przez innego producenta rolnego.

Udzielając odpowiedzi na powyższe wezwanie, T. B. wyjaśnił, że płody rolne znajdujące się na działkach a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l oraz ł, położonych w miejscowości [...], należały do niego, ponadto na dzień 31 maja 2015 r. był i jest nadal faktycznym użytkownikiem tych działek. Do złożonego oświadczenia dołączył umowę dzierżawy z dnia 5 września 2003 r. oraz wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 7 listopada 2011 r. Oświadczył ponadto, iż pole w [...] zostało obsiane zbożem własnej produkcji, a jako świadka na tę okoliczność wskazał J. L.

Pismem procesowym, które wpłynęło do organu w dniu 12 stycznia 2016 r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego - adwokat I. J., wskazał, że T. B. jest jedynym podmiotem uprawnionym do ubiegania się o przyznanie płatności na rok 2015, a jego władztwo wynika z umowy dzierżawy z dnia 5 września 2003 r., zawartej z E. W.

W toku postępowania organ przeprowadził rozprawę administracyjną, której przedmiotem było ustalenie faktycznego użytkownika działek ewidencyjnych o nr: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l oraz ł, położonych w [...], na dzień 31 maja 2015 r. i przesłuchał w charakterze stron J. J. oraz T. B. a także w charakterze świadków: T. S., R. C., P. Z., D. D. oraz J. L.

Następnie, postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach dopuścił do postępowania w sprawie o przyznanie T. B. płatności ONW na rok 2015 dowody zgromadzone w aktach sprawy o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...].

Kolejnym postanowieniem, z dnia 17 maja 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach dopuścił do postępowania w sprawie dowody zgromadzone w sprawie J. J. o przyznanie płatności na rok 2015, nr sprawy [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach odmówił przyznania T. B. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Na skutek rozpoznania odwołania skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., decyzją z dnia 30 września 2016 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 6 czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawę prawną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 40 § 2 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a., z uwagi na wadliwe doręczenie tej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji zawiadomił pełnomocnika strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i doręczył postanowienie o dopuszczeniu dowodów zgromadzonych w aktach sprawy o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...].

Wnioskodawca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie wypowiedział się w sprawie zebranych dowodów i materiałów, nie zapoznał się również z włączonym do sprawy materiałem dowodowym.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, z późn.zm. – zwanej dalej ustawą PROW 2014-2020) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364) - zwanego dalej rozporządzeniem ONW PROW 2014-2020) oraz art. 104 K.p.a., uchylił w całości decyzję własną z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i odmówił przyznania T. B. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oraz nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 10.026,06 zł. Zdaniem organu, na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można stwierdzić, że T. B. w okresie do 31 maja 2015 r. był użytkownikiem działek ewidencyjnych o nr a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l i ł położonych w [...] i na wymienionych działkach prowadził działalność rolniczą w swoim imieniu i dla siebie, wykonując wszelkie zabiegi agrotechniczne i ponosząc wymagane nakłady. Poza swoimi oświadczeniami oraz zeznaniami świadka – J. L. (osoby bliskiej), skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne użytkowanie przez niego spornych działek. Organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza stan faktyczny polegający na tym, iż działki ewidencyjne nr a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł (położone w obrębie [...]), zadeklarowane przez T. B. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, były faktycznie użytkowane przez inną osobę. Odnosząc się do płatności ONW, organ wyjaśnił, że powierzchnia deklarowana, kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności w tej strefie, wynosiła 93,95 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła 42,04 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono zawyżenie dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności obszarowych o 51,91 ha. Konsekwencją stwierdzonych zawyżeń jest pomniejszenie deklarowanych płatności. Organ wyjaśnił, że wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek położonych na obszarze ONW zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia UE nr 640/2014, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Dodatkowo rolnik podlega karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. W tych okolicznościach organ uznał, że zachodzą przesłanki do odmowy przyznania płatności do obszaru ONW i wymierzył karę w wysokości 10.026,06 zł. Organ wskazał też, że kara ta zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 K.p.a. - przez zebranie materiału dowodowego oraz przeprowadzenie jego oceny w sposób wadliwy, w szczególności poprzez:

- ustalenie, że to J. J. był posiadaczem gruntów położonych w [...] - od września 2014 r. (w tym również w dniu 31 maja 2015 r.), i że to on, a nie skarżący wykonywał w tym okresie wszystkie prace polowe na ww. gruncie,

- ustalenie, że brak oficjalnego odniesienia się do twierdzeń o dokonaniu prac na gruncie w [...] miałoby świadczyć o niekwestionowaniu tego faktu przez skarżącego,

- pominięcie przy ocenie wiarygodności świadków będących pracownikami J. J. oraz tego, że są to osoby ściśle powiązane z J. J. i zależne od niego finansowo,

- pominięcie przy ocenie wiarygodności świadków będących pracownikami J. J. - wybiórczej szczegółowości tych zeznań,

- pominięcie przy ocenie zeznań A. O., złożonych w innym postępowaniu, że jest to osoba skonfliktowana ze skarżącym i J. L., wskutek natomiast podważenia przez nich w sprawach cywilnych opinii A. O. zostali powołani kolejni biegli,

- przyjęcie istnienia ścieżek technologicznych o szerokości 36 m, pomimo braku wiarygodnych dowodów, które by to potwierdzały, co dotyczy także oględzin dokonywanych bez udziału skarżącego,

2) art. 336 k.c. - poprzez uznanie, że w świetle tego przepisu posiadaczem gruntów w [...] od września 2014 r. był J. J.

Stosownie do powyższych zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania na jego rzecz pełnej kwoty płatności ONW za 2015 r. zgodnie z wnioskiem (czyli z uwzględnieniem wszystkich gruntów objętych wnioskiem) oraz odstąpienia od nałożenia sankcji. W uzasadnieniu odwołania skarżący nie godził się ze stanowiskiem organu, że to J. J. był posiadaczem działek położonych w [...] oraz by to on dokonywał zasiewów i wszelkich zabiegów rolnych. Podkreślił, iż nigdy nie potwierdził skuteczności rozwiązania przez J. J. umowy dzierżawy, w zakresie działek położonych w [...]. Rozwiązanie umowy nastąpiło całkowicie bezprawnie i nie wywołało skutków prawnych. Akcentował również, że świadkowie, na których zeznaniach oparł się organ, są pracownikami J. J. i jako osoby podległe i uzależnione finansowo nie są osobami wiarygodnymi. Ponadto, zdaniem skarżącego, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był także wystarczający do przyjęcia przez organ ścieżek technologicznych o szerokości 36 m na przedmiotowych gruntach. Zarówno dokumentacja fotograficzna, jak i oględziny dokonane przez pracowników Komendy Policji, tej okoliczności nie potwierdzają. W ocenie skarżącego, niezależnie od tego, kto w rzeczywistości użytkował grunty w [...] w dniu 31 maja 2015 r. oraz kto dokonał spornych zasiewów, organ nie był uprawniony do przyznania płatności obszarowych J. J. Zdaniem skarżącego, treść art. 336 k.c. oraz odwołanie się do posiadania działek, jako podstawy płatności, tylko dodatkowo potwierdzają (niezależnie od faktu dokonania zasiewów przez T. B.), że to skarżącemu przysługiwały płatności do spornych działek. Hipotetyczna sytuacja, w której osoba bezprawnie obsiewa cudzy grunt, nie świadczy o tym, że to ta osoba na skutek bezprawnych działań staje się posiadaczem tego gruntu. Powyższe świadczyć może najwyżej o naruszeniu tego posiadania. Uprawniony do posiadania dzierżawca w dalszym ciągu pozostaje jego posiadaczem, jeśli tylko wyraża wolę takiego posiadania. Zdaniem skarżącego, w sposób wystarczający wykazał on swoje uprawnienie do uzyskania płatności oraz to, że był w przedmiotowym okresie posiadaczem gruntów położonych w [...]. Ponadto, jako spójne i logiczne uznał dowody, które przedstawił w sprawie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia 31 marca 2017 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem zaskarżenia przez T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 243/17, uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że rozstrzygając niniejszą sprawę organ drugiej instancji nie tylko naruszył normy prawa procesowego, ale uchybił także przepisowi art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd dostrzegł, iż zaskarżoną decyzją z dnia 31 marca 2017 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach, w sentencji której organ pierwszej instancji orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia 6 czerwca 2016 r., wyeliminowanej z obrotu prawnego na mocy ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia 30 września 2016 r. Zatem, organ pierwszej instancji rozstrzygnął w sentencji o uchyleniu decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym i to w dacie orzekania przez ten organ. Nieprawidłowość tę zauważył organ odwoławczy, ale jej nie usunął, stwierdzając, że powyższe uchybienie nie ma wpływu na sposób podjętego rozstrzygnięcia, albowiem decyzja organu pierwszej instancji "została wydana na podstawie art. 104 K.p.a., ponadto nie została podjęta w trybie nadzwyczajnym." W ocenie Sądu, decyzja organu pierwszej instancji, z uwagi na jej wadliwą sentencję, nie może zostać uznana za decyzję prawidłową, albowiem zawarte w sentencji decyzji rozstrzygnięcie organu jest jej najważniejszym elementem, stanowi bowiem o ustaleniu danego prawa lub nałożeniu na dany podmiot obowiązku. Rozstrzygnięcie powinno być zatem dostosowane do przedmiotu postępowania, a jako "rdzeń decyzji" musi być sformułowane ze szczególną dbałością i mieć oparcie w przepisach prawa. Zdaniem Sądu, zawarte przez organ pierwszej instancji w sentencji decyzji rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego na mocy ostatecznej decyzji organu odwoławczego i utrzymanie w mocy tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy oznacza, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, akceptując takie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Sformułowana sentencja decyzji organu pierwszej instancji jest dla strony niezrozumiała, a oceniana przez pryzmat przepisów art. 107 K.p.a., jako istotna wada winna podlegać usunięciu przez organ odwoławczy w ramach przysługujących mu kompetencji wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia 30 listopada 2016 r. i odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2015 r. oraz nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 10.026,06 zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ omówił stan faktyczny sprawy, po czym odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, regulującego tryb i warunki przyznawania płatności ONW. W ocenie organu, zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy, w sposób jednoznaczny dowodzi, iż T. B. nie był faktycznym użytkownikiem spornych działek. Działki te były użytkowane nieprzerwanie (od września 2014 r. do lipca 2015 r.) oraz ciągle przez innego użytkownika, co zostało ustalone na podstawie m.in. spójnych i współgrających ze sobą zeznań świadków, którzy opisywali poszczególne czynności agrotechniczne dokonywane na tych działkach. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że T. B. w postępowaniu odwoławczym nie przedstawił dodatkowych dowodów, które wymagałyby ich oceny w ramach prowadzenia postępowania odwoławczego. W dalszej kolejności odniósł się również do zarzutów odwołania, szczegółowo je uzasadniając. Wskazał także, że w wyniku kontroli administracyjnej wykryto błąd dotyczący zawyżenia dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności obszarowych, a łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów wynosi 51,91 ha. Konsekwencją stwierdzonych zawyżeń jest pomniejszenie deklarowanych płatności. Z kolei, wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW (strefa ze specyficznymi utrudnieniami) zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej wynosi 100%, a zatem prawidłowo odmówiono przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności i wymierzono karę w wysokości 10.026,06 zł. Organ odwoławczy podał nadto, iż wysokość kary została wyliczona z uwzględnieniem stawki pławności do 1 ha na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami, określonej w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 wynoszącej 264,00 zł.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego T. B. -reprezentowany przez pełnomocnika, powtórzył zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 75 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez uznanie dowodu z protokołu oględzin przeprowadzonych przez pracownika KPP w [...] w ramach odrębnego postępowania karnego, jako dowodu potwierdzającego twierdzenia J. J. co do szerokości ścieżek technologicznych. Mając powyższe na uwadze, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, jednakże uczynił to w sposób wadliwy, powielając błędy popełnione przez organ pierwszej instancji. Argumentował nadal, że w spornym okresie był posiadaczem gruntów położonych w [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 28/18, WSA w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek na jakich opiera swój wniosek, czy też dokumentów uzasadnianych wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd z zastrzeżeniem art. 57a, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja, nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań, które doprowadziły Sąd do takiego wniosku, koniecznym jest przypomnienie, że przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...], mocą której organ ten uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia 30 listopada 2016 r., o uchyleniu w całości decyzji własnej z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów ONW na rok 2015 i odmowie przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oraz nałożył sankcję w wysokości 10.026,06 zł.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 349, z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), dalej jako ustawa oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 364, z późn. zm.), dalej nadal jako rozporządzenie ONW PROW 2014-2020.

Stosownie do art. 4. ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie do ust. 2 art. 27 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów K.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej – wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a.

Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki, ukształtowany w orzecznictwie na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego - Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1729/14, wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 420/13, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2078/13, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 98/14 – dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl//) - ze względu na tożsamość regulacji – pozostaje aktualny również pod rządami ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. W konsekwencji, więc to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy w toku postępowania przez organami ARiMR, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, iż działalność prowadzona jest przez niego na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane w ww. rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020. Stosownie do treści § 2 ust.1 cyt. rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl § 2 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną"; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. d), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha. W myśl natomiast § 2 ust. 6, w przypadku gdy użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW są przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatność ONW przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy.

W myśl § 2 ust. 4 rozporządzenia, elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach. W myśl § 2 ust. 6 rozporządzenia, w przypadku gdy użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW są przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatność ONW przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. (ust. 2). W myśl § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia, w przypadku rolników realizujących 5-letnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości w wysokości 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu ze specyficznymi utrudnieniami. Stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha (pkt 1); 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha (pkt 2); 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha (pkt 3).

Wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, z późn. zm.) (§ 3 ust. 7).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej.

Stosownie natomiast do art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasad wzajemnej zgodności z dnia 20 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 181, str. 48), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającego różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzony. Kwota ta zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 będzie odliczana od wszystkich płatności związanych z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeżeli odliczenie tej kwoty w ciągu trzech lat kalendarzowych nie będzie możliwe, wówczas pozostałe do spłaty saldo zostanie anulowane.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zasadniczą kwestię sporną w sprawie stanowi ustalenie, czy skarżący posiadał w dniu 31 maja 2015 r. zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na ten rok działki. Jest to istotne z punktu widzenia jego uprawnienia do uzyskania wnioskowanych płatności, albowiem jednym z głównych warunków uzyskania ONW przez rolnika gruntów rolnych, zgłoszonych we wniosku jest ich posiadanie w dniu 31 maja danego roku.

Tym samym, rozstrzygając kwestię uprawnienia do uzyskania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, organ zobowiązany był, przede wszystkim ustalić podmiot będący faktycznym posiadaczem działek rolnych uprawnionym do wsparcia na dzień 31 maja 2015 r.

Skarżący uznał, że ustalenia organów w tym zakresie są błędne i zarzucił naruszenie prawa, polegające na uznaniu przez organ, iż skarżący - pomimo posiadanego tytułu prawnego - umowy dzierżawy z dnia 5 września 2003 r. zawartej z E. W. na okres od 5 września 2003 r. do 31 grudnia 2018 r. - nie był na dzień 31 maja 2015 r., posiadaczem nieruchomości zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy obu instancji uznały w sprawie, że skarżący nie wykazał faktu posiadania w roku 2015 zadeklarowanych gruntów (działki ewidencyjne nr: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l oraz ł (obręb ewidencyjny [...]) oraz dokonywania na spornych działkach zabiegów agrotechnicznych. W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem jest, że ww. działki - zgłoszone zostały również do płatności przez innego producenta, J. J.

W związku z powyższym powiedzieć przyjdzie, iż przesłanką przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest, zgodnie z powołanym wyżej przepisem § 2 ust. 3 rozporządzenia 2014-2020, posiadanie działki rolnej, do której ma być przyznana płatność. Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 12/10 (orzeczenie publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), że ustawodawca w przypadku płatności obszarowej nie dokonał rozróżnienia na posiadanie samoistne i zależne, co oznacza, że płatność przysługuje niezależnie od wskazanych postaci posiadania. Wystąpienie o przyznanie płatności jest okolicznością faktyczną, dla oceny której nie ma znaczenia, w jakiej formie osoba ubiegająca się o płatność wykonuje władztwo nad gruntami rolnymi (prawo własności, dzierżawa). Dlatego, w ocenie Sądu, prawo własności gruntu w ujęciu cywilistycznym, do którego strona odwoływała się w trakcie postępowania, jest niedostateczne i na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Pojęcie "posiadania gruntów rolnych" w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej i pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Tym samym należy stwierdzić, że warunkiem sine qua non uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów, ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim poczynić ustalenia, a następnie ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność, oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 227/07 - powołana wyżej strona internetowa).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że skarżący - w odniesieniu do zadeklarowanych gruntów - nie udowodnił w sposób niepozostawiający wątpliwości faktu, że od 31 maja był użytkownikiem działek ewidencyjnych o nr a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł położonych w [...] i na działkach tych prowadził działalność rolniczą w swoim imieniu i dla siebie, wykonując wszelkie zabiegi agrotechniczne i ponosząc wymagane nakłady.

W opinii Sądu, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły materiał dowodowy, w szczególności przeprowadzone na wniosek skarżącego dowody. Zeznania świadków uprawniały przyjęcie, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornego gruntu. Dochodząc do powyższego wniosku organy dokonały oceny dowodów przedstawionych przez stronę a mianowicie zeznania T. B., pisma procesowego w pełnomocnika strony oraz świadka J. L. oraz dopuściły dowody zgromadzone w aktach sprawy [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...]. Dodatkowo organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której przesłuchał skarżącego oraz J. L. a także J. J. oraz wskazanych przez niego świadków: T. S., R. C., P. Z., D. D. Analizując materiał dokumentacyjny sprawy, Sąd podziela ustalenia organu pierwszej instancji, iż przedmiotowe działki, zadeklarowane przez T. B. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, faktycznie były wykorzystywane rolniczo przez innego producenta rolnego niż skarżący – J. J. To właśnie J. J. na wymienionych działkach wykonywał wszelkie zabiegi agrotechniczne, wyszczególnione w dostarczonym do ARiMR rejestrze zabiegów agrotechnicznych. Zabiegi były wykonywane sprzętem rolniczym, który pozostawia ścieżki technologiczne o szerokości 36 m, w tym siewnikiem o szerokości roboczej 6 m. W ocenie Sądu, zgromadzone w sprawie dowody w sposób logiczny i nie budzący wątpliwości pozwoliły również na ustalenie stanu faktycznego w przedmiocie czynności, jakie były podejmowane i przez kogo od września 2014 r. do lipca 2015. Zdaniem organu odwoławczego, to poszczególni pracownicy J. J., na jego zlecenia i koszt oraz za stosownym wynagrodzeniem dokonywali poszczególnych czynności, a mianowicie: P. Z. - talerzował pole o areale 54,80 ha w dniu siewu tj. 29 września 2014 r., T. S. - obsiał areał pszenicą, z kolei R. C. - dokonywał oprysku całego pola oraz rozsiewał nawóz. Zgodzić należało się z organem odwoławczym, że zeznania ww. świadków są wiarygodne a przede wszystkim obrazują, iż uprawa na powierzchni ponad 50 ha wymagała koordynacji i zaangażowania wielu osób i maszyn.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego wiarygodności pracowników J. J., zauważyć należy, że zeznania każdego z poszczególnych świadków były weryfikowane przez organ w kontekście informacji uzyskanych na mocy wszystkich zeznań, w tym w zestawieniu z zeznaniami jedynego świadka T. B. – J. L. (szwagra T. B.). Wiarygodność tych świadków była oceniania w kontekście jak dany dowód (zeznanie świadka) może przyczynić się do uznania danej okoliczność za udowodnioną, a następnie jak dany dowód można ocenić jako wiarygodny dokonując jego konfrontacji z pozostały dowodami w sprawie. W związku z powyższym nie można zarzucić organom braku obiektywizmu, wręcz przeciwnie analiza uzasadnień decyzji obu instancji dowodzi, iż organy dokonały oceny wszystkich zeznań uznając, że zeznania pracowników J. J., w kontekście zeznań jedynego świadka skarżącego – J. L., są kompatybilne, współgrają ze sobą i tworzą spójną całość.

Odnośnie przyjęcia przez organ istnienia ścieżek technologicznych o szerokości 36 m zauważyć należy, iż powyższy fakt potwierdza włączony do sprawy dowód w postaci oględzin pola uprawnego w obrębie [...] i [...], przeprowadzony 19 sierpnia 2015 r. przez pracownika KPP [...], z którego wynika, że na przedmiotowych działkach, położonych w miejscowości [...] widoczne były zachowane ścieżki technologiczne z poprzedniego zasiewu. Podczas oględzin dokonano zmierzenia szerokości ścieżki technologicznej (rozstaw kół) 2,65 m, co stanowi zewnętrzny wymiar ścieżki. Następnie dokonano pomiaru odległości pomiędzy dwoma ścieżkami technologicznymi. Pomiaru dokonano od śladu jednej ścieżki do śladu drugiej ścieżki oraz wykonano dokumentację zdjęciową. Zgodzić należało się z organem odwoławczym, że przeprowadzenie oględzin przez organ państwowy, który dokonuje tych oględzin na podstawie udzielonego mu przez prawo upoważnienia, wobec braku przedstawienia przeciwdowodu, czyni ten dowód wiarygodnym.

Podsumowując, powiedzieć przyjdzie, że ustalenia organu pierwszej instancji potwierdzają, iż T. B. nie był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Co prawda w lipcu 2015 r. skarżący wszedł w posiadanie spornych gruntów poprzez dokonanie zbioru pszenicy z około 20 ha spornej powierzchni, jednakże było to wtargnięcie jednorazowe w celu dokonania ww. czynności. W ocenie Sądu, na ustalenie faktu użytkowania spornych gruntów przez T. B. nie mogły mieć wpływu zarówno zeznania złożone przez J. L., jak również "Ewidencja zabiegów ochrony roślin" - przedstawiona przez skarżącego - wskazująca, w jakich terminach były wykonywane zabiegi ochrony roślin i nawozów. Stwierdzić bowiem należy, że pisemna informacja o czynnościach agrotechnicznych (tj. dokonanych opryskach w terminach 8 kwietnia 2015 r., 10 kwietnia 2015 r., 14 kwietnia 2015 r., 29 kwietnia 2015 r. oraz 15 maja 2015 r.) w zestawieniu ze szczegółowym opisem czynności agrotechnicznych wykonywany przez pracowników J. J. - ze wskazaniem kto i jakim sprzętem, w jakim dniu, wykonywał poszczególne zabiegi agrotechniczne (m.in. talerzowania, siewu), potwierdzona również w zeznaniach innych osób, nie mogła zostać uznana za wiarygodną. Taki stan rzeczy, w którym J. J. ponosił wszelkie koszty związane z uprawą tych gruntów i ostatecznie uzyskał dochód w postaci sprzedaży plonu wypełnia znamiona, pozwalające na uznanie go za faktycznego użytkownika owych gruntów.

Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem stwierdzić należy, iż organy pierwszej i drugiej instancji wzięły pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji powyższego, prawidłowo oceniły okoliczności mające wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Rozpatrzyły i dokonały wnikliwej oceny całego materiału dowodowego i w wyniku procesu dedukcyjnego wydały decyzję, w której odmówiono przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Wskazać przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i wyczerpujące, nie budzi też żadnych zastrzeżeń co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy podały, z jakich przyczyn uznały wskazane dowody za mające znaczenie dla ustalenia istotnych i kluczowych okoliczności w sprawie. Wyjaśniły, którym zeznaniom dały wiarę i z jakich przyczyn, a którym nie. Organy przedstawiły także przepisy prawne, sposób ich rozumienia oraz sposób obliczenia płatności. Uzasadniając rozstrzygnięcie prawidłowo zredagowały pod względem merytorycznym i prawnym swoją decyzję, czyniąc tym samym zadość wymogom formalnym przewidzianym dlań w przepisach prawa administracyjnego (art. 107 § 1 K.p.a.) oraz wyjaśniając skarżącemu przesłanki i dowody, którymi się kierowały w podjętym rozstrzygnięciu.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że zgodnie z postanowieniami art. 4 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl zaś art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powołany art. 3 ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w K.p.a. W związku z powyższym za niezasadny uznać należało uznać zarzut naruszenia art. 7 i art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ww. ustawy została bowiem ujęta odmiennie niż we wskazanych przepisach K.p.a. Otóż jak wskazano powyżej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Podkreślić jeszcze raz należy, że w sprawach prowadzonych przez ARiMR, wynikających z ustawy, organy te nie mają nieograniczonego obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta. Przyjęta w art. 27 ust. 2 ustawy zasada ciężaru dowodu leżącego po stronie postępowania nie odbiega od reguły dowodzenia przewidzianej w art. 6 K.c. Oznacza to, że ustawa wprowadziła do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności, co z kolei powoduje, że to strona ma obowiązek udowodnić prawdziwość swoich twierdzeń.

Bez wątpienia, to wnioskujący o płatności ma obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolnym, który to stan posiadania ustalany jest na dzień 31 maja roku, w którym ma być przyznana płatność. Jednakże, aby spełnić warunek otrzymania płatności, producent musi utrzymywać grunty rolne zgodnie z normami (w dobrej kulturze rolnej) przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W ocenie Sądu, skarżący nie dostrzegł, że to on - jako ubiegający się o przyznanie płatności - powinien wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że użytkował rolniczo sporne grunty w 2015 r. Warunkiem uzyskania płatności jest bowiem posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego oprócz wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze, a więc dokonanie również na nich zasiewów. W przekonaniu Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że faktycznym posiadaczem gruntów, których dotyczył wniosek o płatność, był J. J., który - wbrew twierdzeniom skarżącego - działał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Sam bowiem podejmował decyzje dotyczące sposobu gospodarowania przedmiotowymi gruntami, profilu działalności i upraw, sam ustalał też kwestie finansowe.

W stanie faktycznym i prawnym sprawy właściwe było działanie organów polegające na wykluczeniu spornych nieruchomości z płatności oraz nałożeniu trzyletnich sankcji. W konsekwencji, organy prawidłowo ustaliły, w odniesieniu do płatności ONW, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności we wniosku (93,95 ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej (42,04 ha) wyniosła 100 %. Zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisem art. 19 ust. 2 rozporządzenia UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy miedzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Skoro w rozpoznawanej sprawie procentowe zawyżenie płatności ONW wyniosło 100 %, to organ zobowiązany był do wydania decyzji odmawiającej przyznania tej płatności oraz do nałożenia sankcji na okres trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Wobec powyższego, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.