Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1251/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2017 r. do [...] OR ARiMR wpłynął wniosek J.Z. o udzielenie informacji na temat dopłat bezpośrednich wypłacanych przez ARiMR w związku z nieruchomościami rolnymi nr [...] i [...] położonymi w obrębie geodezyjnym C., stanowiącymi współwłasność J., J i B. Z. Wniosek w imieniu Pana J.Z. (współwłaściciela nieruchomości) złożył pełnomocnik (r. pr. M.O.). Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości toczy się postępowanie sądowe. W ramach tego postępowania współwłaściciele chcieliby również rozliczyć ewentualne przychody uzyskane z ww. nieruchomości rolnej. Dowód: wniosek współwłaściciela nieruchomości – J.Z. o udzielenie informacji w sprawie dopłat bezpośrednich wraz z załącznikami.

W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. ARiMR zwróciła się do wnioskodawcy z prośbą o uzupełnienie oraz o doprecyzowanie w jakim trybie ma być rozpatrywany wniosek. Jednocześnie organ poinformował, że informacja na temat beneficjentów i wysokości dopłat jest dostępna na stronie internetowej MRiRW. Pismo zostało odebrane w dniu [...] stycznia br.

Następnie pismem z dnia [...] marca 2017 r. wnioskodawca ponowił wniosek o udzielenie informacji na temat wszystkich dopłat wypłaconych współwłaścicielom nieruchomości: J., J. i B. Z. w latach 2006-2013 oraz 2016-2017. W ocenie wnioskodawcy, skoro analogiczne informacje są dostępne na stronie internetowej - nie mogą być objęte tym samym ochroną danych osobowych. Wnioskodawca wskazał, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 17 w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p. oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), odmówiono udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie w decyzji zawarto pouczenie o tym, że wnioskodawcy przysługuje wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa ARiMR, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W dniu [...] maja 2017 r. do Centrali ARiMR wpłynęła skarga na decyzję Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. Następnie pismem z dnia [...] maja 2017 r. w nawiązaniu do otrzymanej skargi, organ poinformował wnioskodawcę, że w decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej stwierdzono błąd polegający na błędnym pouczeniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 kpa stronie przysługuje prawo do wniosku o przywrócenie terminu, oraz zgodnie z poprawną treścią pouczenia prawo do wniesienia środka odwoławczego od doręczonej decyzji, tj. wniosku do Prezesa ARiMR o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W dniu [...] czerwca 2017 r. do organu wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. organ po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej utrzymał w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z dnia [...] marca 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że celem systemu wsparcia bezpośredniego jest finansowanie i wspieranie producentów rolnych, osób faktycznie uprawiających grunty rolne, nawet gdy są posiadaczami zależnymi. ARiMR rozpatruje, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyłącznie rzeczywiste władanie gruntami rolnymi, prowadzenie na nich produkcji rolnej. Właściciele (współwłaściciele), osoby które dysponują jedynie prawem własności, a nie zajmują się produkcją rolną, nie są objęci systemem wsparcia bezpośredniego. Dane dotyczące wysokości płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomocy finansowej z tytułu ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych i innych dotyczące poszczególnych lat, a także poszczególnych beneficjentów, w zakresie dozwolonym przez prawo, są dostępne na stronie internetowej: http:// [...].

W związku z powyższym, z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych, zgodnie z przywołanym art. 5 ust 2 u.d.i.p., organ uważa za uzasadnioną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie udostępnieniu informacji o podmiotach, które wystąpiły z wnioskami o przyznanie płatności do działek rolnych. Zgodnie bowiem z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie II SA/Gd 300/13 "...charakteru informacji publicznej nie mają wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, a także wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. wnioskodawca skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] o odmowie udostępniania informacji publicznej, wydaną dnia [...] czerwca br., zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

• art. 1 ust. 1 u.d.i.p., polegające na nieudostępnieniu skarżącemu informacji o pobieraniu przez J., J. i B. Z. dopłat strukturalnych w latach 2006-2013 oraz 2016-2017 stanowiących informację publiczną;

• Rozporządzenia Komisji (WE) Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie publikowania informacji na temat beneficjentów środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w zakresie nieudostępnienia informacji dotyczących dopłat strukturalnych pobieranych przez J., J., B.Z. w latach 2006-2013 oraz 2016-2017, poprzez niewłaściwe zastosowanie;

• art. 5 ust. 2 u.d.i.p., polegające na błędnej kwalifikacji danych na temat dopłat strukturalnych otrzymywanych przez J., J., B.Z. jako danych podlegających ograniczeniu dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Jednocześnie J.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania przed WSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty w skardze są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1389 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie z powodów w niej wyrażonych. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowi w art. 61 ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Przepis art. 61 ust. 4 Konstytucji RP stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy.

Zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, w tym przypadki, gdy dostęp do informacji podlega ograniczeniu, określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. Ustawa wskazuje, że zasadą jest, iż informacje publiczne powinny być udostępniane z urzędu w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP), natomiast informacje, które nie zostały udostępnione w BIP podlegają udostępnieniu na wniosek. Należy również wskazać, ze w art. 1 ust 1 u.d.i.p. zostało zdefiniowane pojęcie "informacji publicznej" jako każdej informacji o sprawach publicznych, a więc informacja publiczna to taka informacja, która dotyczy funkcjonowania Państwa i może być wykorzystana w celu jego naprawy. Przypomnieć bowiem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej stanowi prawo polityczne, za pomocą którego obywatel jest uprawniony do kontroli organów władzy. Prawo to jest przejawem rozwoju demokracji jako ustroju, w którym obywatele współuczestniczą w sprawowaniu władzy i jednocześnie kontrolują organy władzy publicznej. Prawo to nie powinno zatem służyć zaspokajaniu osobistej ciekawości osoby wnoszącej o udostępnienie informacji publicznej lub też załatwieniu jej osobistych interesów (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 895/13).

Nadużycie prawa do informacji publicznej będzie polegało zatem "Na próbie wykorzystania jego instytucji dla osiągniecia innego celu niż dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa" (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Warszawa 2005, s. 147 oraz podobnie I. Kamińska, M. Rozbicka–Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, s. 273).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w świetle wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2016 r. było otrzymanie informacji w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym, a zatem intencją wnioskodawcy było uzyskanie informacji o charakterze dowodnym w związku z postępowaniem toczącym się przed Sadem Rejonowym w [...]. Oznacza to, że faktycznie wniosek o udzielenie informacji publicznej zmierza do realizacji jego roszczenia o charakterze cywilnoprawnym. W tym zakresie sprawa już jest rozpoznawana przez sąd powszechny, gdzie kwestie pozyskania dowodów i uzasadniania twierdzeń są regulowane przez przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.). Cel żądania nie zmienia w istocie nie dotyczy danych publicznych, ale danych, które mają służyć załatwieniu indywidulanej sprawy. Tymczasem prawo dostępu do informacji publicznej nie powinno służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem, tym bardziej, że dostęp do informacji publicznej na wniosek ma miejsce jedynie wówczas, gdy inne sposoby są niemożliwe, a przede wszystkim gdy żądane dane nie są dostępne w powszechnym obiegu.

Nadto należy wskazać na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że "wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji publicznej uregulowane są w ustawie szczególnej innej niż u.d.i.p. – pierwszeństwo w zastosowaniu będą miały przepisy ustawy szczególnej" (P. Sitniewski, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wrocław 2011, s. 38). Jak bowiem zauważono w uchwale NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13 "z art.1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że w przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Wymaga to skrupulatnego badania przedmiotu wniosku. Odrębna regulacja dotyczy bowiem tylko tego co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej" (ONSAiWSA z 2014 r. nr.3 poz.38). Tak więc w sytuacji, w której reguły pozyskiwania informacji są uregulowane na podstawie innej ustawy niż ustawa o dostępie do informacji publicznej - należy zatem stosować przepisy innej regulacji. W takiej sytuacji nie należy wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – decyzji administracyjnej, ale organ powinien poinformować pisemnie wnioskodawcę, że żądane dane nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na które składają się: wpis (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej (17 zł) od pełnomocnictwa, uwzględniając fakt korzystania przez skarżącego z pomocy prawnej (adwokata). W odniesieniu do wysokości kosztów zastępstwa prawnego Sąd wziął pod uwagę aktualne w dniu złożenia skargi, jak i w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie, stawki oraz zasady ustalania opłat wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.

-----------------------

6