Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1074/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135,art. 200 i art. 205 § 2 ,art. 153,art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 124,124a, 124b
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 10 § 1,art. 107 § 1 pkt 6 i § 3,art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 83 i art. 58,art. 305(1)
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 08 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 697,- zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2021 r. K. C. wniósł skargę na decyzję Wojewody z 8 października 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 7 maja 2021 r. nr [...], [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której Prezydent Miasta K. ww. decyzją ograniczył sposób korzystania z gruntu o powierzchni 4023 m˛, będącego częścią położonej w K. działki nr [...], stanowiącej współwłasność M. N. do ˝ części oraz małżonków A. i K. C. do ˝ części, przez zezwolenie E. S.A. w G. na korzystanie z ww. gruntu w celu przebudowy linii napowietrznej dwutorowej 110kV relacji K. C. – K. P. oraz K. C. – P., polegającej na demontażu przewodów roboczych wraz z izolacją oraz montażu nowych przewodów wraz z izolacją, a także na wymianę łańcuchów izolatorowych na łańcuchy typu ŁPA. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że wnioskiem z 5 grudnia 2017 r., uzupełnionym pismem z 5 stycznia 2018 r., E. S.A. z siedzibą w G., zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wydanie na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: "u.g.n.") decyzji o udzieleniu na rzecz ww. podmiotu zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z ww. gruntu w celu przebudowy linii napowietrznej z uwagi na pilną potrzebę wykonania planowanej inwestycji celu publicznego w zakresie wymiany przewodów roboczych na nowe przewody w celu zwiększenia obciążalności prądowej linii dla temperatury pracy przewodów oraz wymiany łańcuchów izolatorowych. Organ pierwszej instasncji decyzją z 10 września 2018 r. ograniczył sposób korzystania z ww. gruntu i decyzję tę Wojewoda 21 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy, natomiast skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem tut. Sądu z 31 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 193/19. Jednakże NSA wyrokiem z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 13/20, uchylił ww. wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu podkreślił, że u.g.n. nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy, należy więc przyjmować, że strony zmierzające do załatwienia sprawy, w sposób określony w art. 124 ust. 3 danej ustawy, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań, jednakże negocjacje muszą być prowadzone przez osoby do tego uprawnione. W innym bowiem przypadku wszelkie oświadczenia ustne czy pisemne składane przez podmiot, który do tego nie miał legitymacji prawnej nie mogą być traktowane jako nawiązanie rokowań. Wnioskodawca zwracając się do właścicieli danej nieruchomości musi działać w imieniu przedsiębiorcy - legitymować się właściwym jego umocowaniem - już w momencie nawiązywania rozmów. Z uwagi na brak potwierdzenia pełnego umocowania osób prowadzących rokowania w imieniu wnioskodawcy nie doszło do skutecznego nawiązania rokowań. Jednocześnie NSA zobowiązał organ pierwszej instancji do udzielenia wnioskodawcy terminu na przedstawienie dowodów świadczących o tym, że prawidłowo zostały przeprowadzone rokowania z właścicielami nieruchomości, a następnie organ powinien umorzyć postępowanie (w sytuacji, gdy rokowania zakończyły się porozumieniem stron) albo nadać właściwy bieg wnioskowi.

Prezydent w toku ponownego postępowania ustalił, że przebiegająca przez ww. działkę linia została wybudowana w 1975 r., zaś Spółka jako właściciel tej linii jest upoważniona do złożenia wniosku o zezwolenie na korzystanie z ww. nieruchomości w celu przebudowy tej linii. Projekt inwestycji przygotowywany był pod nazwą "Modernizacja linii WN 110 kV", ale zakres prac w niej przewidzianych wskazuje, że faktycznie obejmować ona będzie przebudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 ust. 7a ustawy z dnia 1 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.). Organ ustalił, że do współwłaścicieli nieruchomości kierowane były pisma dotyczące wyrażenia przez nich zgody na przeprowadzenie na ich nieruchomości przewodów i urządzeń w ramach ww. inwestycji przebudowy linii napowietrznej w formie ustanowienia za wynagrodzeniem służebności przesyłu wraz z projektem porozumienia w tej sprawie. Porozumienie zawierało zapis, że do czasu ustanowienia służebności aktem notarialnym, inwestor będzie na podstawie zawartego porozumienia uprawniony do złożenia oświadczenia o dysponowaniu ww. nieruchomością na cele budowlane. Potwierdzają to skierowane do współwłaścicieli pisma z 8 września 2016 r., 18 kwietnia 2017 r., 23 maja 2017 r. i 28 czerwca 2017 r. wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru. Inwestor nie uzyskał jednak pozytywnej odpowiedzi od współwłaścicieli nieruchomości na złożone przez siebie propozycje wynagrodzenia tytułem ustanowienia służebności przesyłu i uznał, że wyczerpał możliwości negocjacyjne, co spowodowało złożenie wniosku w trybie art. 124 u.g.n.

Ponadto, Spółka przedłożyła: stanowiące podstawę udzielenia M. J. pełnomocnictwa: z 14 stycznia 2016 r. - pełnomocnictwo Zarządu E. S.A. do udzielania pełnomocnictw przez prokurentów z dnia 17 grudnia 2015 r. wraz z załącznikiem określającym rodzaje czynności, w zakresie których mogą być udzielane pełnomocnictwa przez prokurentów oddziałowych oraz z 4 kwietnia 2017 r. - pełnomocnictwo Zarządu E. S.A. do udzielania pełnomocnictw przez prokurentów z 25 stycznia 2017 r. wraz z załącznikiem określającym rodzaje czynności, w zakresie których mogą być udzielane pełnomocnictwa przez prokurentów oddziałowych. Organ ustalił, że M. J. podpisując pierwsze pismo skierowane do współwłaścicieli - zaproszenie do rokowań z 18 kwietnia 2017 r. - nie działał w imieniu E. S.A. w G., ponieważ pełnomocnictwa, którymi się legitymował przy tej czynności nie zawierały upoważnienia do prowadzenia przez niego rokowań na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n. Tym samym z uwagi na brak potwierdzenia pełnego umocowania osoby prowadzącej rokowania w imieniu Spółki nie doszło do skutecznego nawiązania rokowań. W piśmie z 14 stycznia 2021 r. Spółka poinformowała, że ponownie zwróci się do współwłaścicieli nieruchomości z propozycją ustanowienia służebności przesyłu, załączając pełnomocnictwo z 31 lipca 2018 r. udzielone A. S. przez prokurentów oddziałowych, upoważniające go m.in. do reprezentowania E. S.A. w G. w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b u.g.n., prowadzenia rokowań przewidzianych art. 124 ust. 3 tej ustawy, a także do zawierania umów dotyczących pozyskania tytułu prawnego do nieruchomości, na których mają być posadowione (lub są posadowione) urządzenia elektroenergetyczne do wartości nieprzekraczającej [...] zł. Pełnomocnictwo to zostało udzielone na mocy pełnomocnictwa Zarządu skarżącej do udzielania pełnomocnictw przez prokurentów z 28 czerwca 2018 r. Umocowanie A.. S. objęte pełnomocnictwem nr [...] jest tożsame z zakresem czynności wymienionych na stronie 13 poz. 25 i stronie 18 poz. 43 załącznika do pełnomocnictwa Zarządu z 28 czerwca 2018 r. W dniu 31 lipca 2018 r. M. K.-K. oraz A. P. byli wpisani w KRS jako prokurenci oddziałowi, uprawnieni do składania oświadczeń w zakresie prokury (współdziałania co najmniej dwóch prokurentów danego oddziału - prokura łączna). W dniu 28 czerwca 2018 r. M. K. i K. B. byli wpisani w KRS jako Wiceprezesi Zarządu a Zarząd uprawniony był do składania oświadczeń w imieniu Spółki przez współdziałanie dwóch osób wchodzących w skład Zarządu albo jednej z tych osób łącznie z prokurentem. Następnie, przedkładając dokumentację dotyczącą rokowań Spółka w dniu 9 marca 2021 r. podtrzymała pierwotny wniosek z 5 grudnia 2017 r. W tej sytuacji organ uznał, że pisma z 14 stycznia 2021 r. oraz 9 marca 2021 r. podpisane przez A. S. zostały złożone przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika w imieniu Spółki.

Organ wyjaśnił, że pismami z 8 lutego 2021 r. wnioskodawca w związku z planowaną inwestycją przedstawił współwłaścicielom propozycję wyrażenia przez nich zgody na przeprowadzenie na przedmiotowym gruncie prac budowlanych, polegających na wymianie przewodów roboczych oraz łańcuchów izolatorowych oraz ofertę ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie [...]zł. Współwłaściciele pismem z 18 lutego 2021 r. poinformowali, że nie wyrażają zgody na jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Jednocześnie zaproponowali wykupienie przez inwestora działki nr [...] o pow. 1,8083 ha albo likwidację linii napowietrznej i posadowienie w to miejsce linii kablowej podziemnej na głębokości 2 m. P. z 24 lutego 2021 r. wnioskodawca stwierdził, że nie jest możliwy zakup ww. nieruchomości ani realizacja danej linii elektroenergetycznej jako kablowej, ponawiając wcześniejszą propozycję i zaznaczając, że w przypadku niewyrażenia na nią zgody w drodze stosownej umowy (lub braku odpowiedzi na złożoną przez inwestora ofertę w wyznaczonym terminie), inwestor ma prawo wystąpienia do właściwego organu administracji rządowej o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki ustawowe wydania decyzji w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Powołując się na art. 124 ust. 3 u.g.n. wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia jest to, aby przed wydaniem decyzji odbyły się rokowania. Fakt, że rokowania odbywają się na późniejszym etapie postępowania, nie ma żadnego wpływu na istotę sprawy, tj. decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Spółka załączyła dokumentację z rokowań, które okazały się prawnie nieskuteczne, ale przed wydaniem niniejszej decyzji prawidłowo przeprowadziła rokowania, które zakończyły się niepowodzeniem - współwłaściciele nie wyrazili zgody na przeprowadzenie planowanej inwestycji na działce nr [...].

W odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, skarżący wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 6, art. 8 art. 7, art. 10 § 1 i 2, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "K.p.a."), art. 124 u.g.n. oraz art. 83 i art. 58 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2000 r. poz. 1740 ze zm.; dalej: "K.c.").

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Wojewoda podkreślił, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powoduje powstanie trwałego tytułu prawnego dla podmiotu realizującego określone zamierzenie inwestycyjne do nieruchomości należących do osoby prywatnej, w określonym w decyzji zakresie, a to z uwagi na brzmienie art. 124 ust. 6 u.g.n. W ocenie organu zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zawartej art. 124 ust. 1 u.g.n., ponieważ polega na przebudowie linii energetycznej, ponadto zastosowane zostaną nowe przewody o większej średnicy – AFLs1O - 300 mm˛ wraz z izolacją, a także wymianie łańcuchów izolatorowych na łańcuchy typu ŁPA w celu zwiększenia obciążalności prądowej linii dla temperatury pracy przewodów +80ş C oraz nastąpi wymiana łańcuchów izolatorowych. Ponadto organ wskazał, że z załączonych dokumentów wynika, iż do dnia złożenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie inwestor nie uzyskał pozytywnej odpowiedzi od współwłaścicieli nieruchomości na złożone przez siebie propozycje wynagrodzenia tytułem ustanowienia służebności przesyłu i uznał, że wyczerpał możliwości negocjacyjne, co potwierdzają pisma z 8 września 2016 r., 18 kwietnia 2017 r., 23 maja 2017 r. i 28 czerwca 2017 r. Organ podkreślił, że art. 124 ust. 3 u.g.n. zawiera jedynie nakaz, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac, nie wymieniając konieczności umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Warunkiem są rokowania, a zatem de facto przystąpienie do rozmów w celu osiągnięcia porozumienia, rozwiązania sporu. Mając na uwadze wyrok NSA o sygn. I OSK 13/20, Wojewoda podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo E. S.A. w G. Oddział w K. z 31 lipca 2018 r., reprezentowanej przez prokurentów oddziałowych w K. M. K.-K. i A. P., udzielone A. S., działającemu w imieniu firmy: P. S.A. K. do wykonywania w imieniu i na rzecz E. w K. czynności reprezentowania (m.in.): o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, art. 124a, 124b u.g.n oraz prowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, że udzielone pełnomocnictwo jest ważne i wydano je celem reprezentowania E. S.A. w G.. Pełnomocnictwo dotyczy A.. S. jako działającego w imieniu wskazanej firmy. Natomiast P. S.A. w K. nie jest stroną postępowania. Ponadto określenie wysokości pełnomocnictwa do kwoty [...]zł nie jest podstawą do uznania wadliwości pełnomocnictwa, bowiem w korespondencji pomiędzy stronami postępowania wymieniana była kwota [...]zł. Nadto, wskazanie przez Spółkę w piśmie z 9 marca 2021 r. "w związku z powyższym wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości uznać należy za aktualny" nie może być uznane za wniosek, gdyż w aktach znajduje się już wniosek z 5 grudnia 2017 r., który ww. pismo podtrzymuje.

W ocenie Wojewody nie można też uznać, że przeprowadzone rokowania miały charakter rokowań pozornych. Z wyjaśnień Spółki oraz materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że posiadała ona faktyczną wolę uregulowania w sposób polubowny i dobrowolny na gruncie prawa cywilnego kwestii udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia prac, a co za tym idzie, rokowania nie były przeprowadzone dla pozoru. Skarżący miał pełne rozeznanie sytuacji. Bezspornym jest, że Spółka zwróciła się do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na przeprowadzenie zaplanowanych prac, proponując ustanowienie umownej służebności przesyłu - za wynagrodzeniem.

W skardze na powyższą decyzję K. C. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych i przeprowadzenie dowodu z wydruku księgi wieczystej na fakt niezgodności danych nieruchomości z decyzją administracyjną. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 10 § 1 i 2 K.p.a. przez pozorne wezwanie strony do wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez Wojewodę, pomijając w uzasadnienie decyzji zastrzeżenia i uwagi strony przedłożone w trybie art. 10 K.p.a., w tym przez pominiecie zastrzeżeń stron, pozbawiając strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu;

2. art. 8 w zw. z art. 10 § 1 i 2 K.p.a. przez brak powiadomienie o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji i umożliwieniu czynnego udziału, w szczególności w okolicznościach, że został podniesiony zarzut względem Prezydenta pozorności wezwania strony do wypowiedzenia się w sprawie i pominięcie składanych przez nią zarzutów oraz wniosków, w tym nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do braku umocowania do działania osób w imieniu wnioskodawcy, braku konieczności podjęcia konsultacji środowiskowych, braku oddalenia wniosków dowodowych strony;

3. art. 7 i 77 K.p.a. przez wydanie decyzji dotyczącej działki ewidencyjnej, która nie istnieje lub jest sprzeczna z KW nr [...] [...] w stosunku do błędnej powierzchni gruntu i innych danych niezgodnych z rękojmią wiary ksiąg wieczystych;

4. art. 7 i 77 K.p.a. przez wydanie decyzji pomimo niezbadania należycie okoliczności podjęcia rzekomych rokowań przez wnioskodawcę, w tym podjęcie rokowań po wszczęciu już postępowania - skoro organy stwierdzają w decyzji, że M. J. podpisując pierwsze pełnomocnictwo (zaproszenie do rokowań) nie działał w imieniu Spółki, to znaczy, że rokowania nie były prowadzone należycie, wystąpienie z wnioskiem dopiero po przeprowadzeniu rokowań nie miało miejsca, zatem postępowanie należało umorzyć;

5. art. 7 i 77 oraz art. 80 K.p.a w zw. z art. 1094 K.c. oraz art. 95 i 96 K.c. przez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęciu, że Spółka udowodniła, iż A.. S. był umocowany do składania oświadczeń prawnych w imieniu wnioskodawcy, podjął rokowania, mógł potwierdzić pierwotnie złożony wniosek, przy czym błędna ocena dowodów polegała na niewłaściwej ocenie:

a) zapisu pełnomocnictwa z 25 stycznia 2017 r. umocowującego prokurentów, który w pkt 2 wskazuje, że umocowanie może być udzielone "wyłącznie przez prokurentów oddziałowych posiadających pełnomocnictwa o zakresie prokury", a zatem wyłącznie w zakresie spraw oddziału (zakres prokury oddziałowej) a nie spraw dotyczących całej Spółki,

b) w piśmie z 9 marca 2021 r. brak jest oświadczeń o podtrzymaniu wniosku z 5 grudnia 2017 r. (jest jedynie argumentacja, że wniosek należy uznać za zasadny), bądź złożeniu nowego wniosku, więc brak jest wniosku umocowanej osoby,

c) błędnie sformułowanego pełnomocnictwa [...], w którym A. S. "działającej w imieniu P. S.A.", której to spółki brak pełnomocnictwa, a zatem brak ciągłości umocowania, bowiem pełnomocnictwo zostało wydane na spółkę P. S.A., jako osoby prawnej reprezentowanej tylko w tym zakresie przez pełnomocnika A.. S.,

d) pełnomocnictwo zostało udzielone do czynności podjęcia rokowań i służebności do wartości [...] zł, a zatem nie ustalając wartości służebności na działce skarżącego, organ nie jest w stanie stwierdzić, czy pełnomocnictwo zawierało umocowanie do działania w sprawie;

6. art. 6 i 8 K.p.a. ze względu na prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny i jednostronny, z pominięciem stron, ich twierdzeń i interesów;

7. art. 7a w zw. z art. 81a K.p.a. przez rozstrzyganie wszystkich wątpliwości interpretacyjnych wyłącznie na niekorzyść strony, w szczególności wątpliwości, co do treści normy z art. 83 i art. 58 K.c.;

8. art. 124 u.g.n. przez jego zastosowanie, pomimo braku podjęcia rokowań przez wnioskodawcę, w tym przez:

a) przyjęcie umocowania do rokowań przez A.. S., który miał zaledwie umocowanie w zakresie prokury oddziałowej;

b) przyjęcie umocowania do potwierdzenia złożenia wniosku, złożonego wcześniej przez osobę nieuprawnioną;

c) przyjęcie, że jest możliwość w sytuacji bezwzględnej nieważności podjętych rokowań, podjęcie rokowań w trakcie postępowania administracyjnego już o zezwolenie na przymusowe ograniczenia korzystania z nieruchomości przed wydaniem decyzji i rokowania nie muszą poprzedzać wszczęcie postępowania,

d) naruszenie art. 83 i art. 58 K.c. przez uznanie, że wnioskodawca podjął rokowania podczas, gdy podjęte przez podmiot nieupoważniony działania były pozorne i zmierzały do obejścia prawa, tym samym były nieważne,

e) naruszenie art. 58 przez uznanie, że A.. S. w piśmie z 9 marca 2021 r. złożył oświadczenie materialnoprawne i procesowe oraz ponowił wniosek strony lub "podtrzymał pierwotny wniosek" strony z 5 grudnia 2017 r.;

9. art. 83 i art. 58 K.c. przez uznanie, że wnioskodawca podjął rokowania podczas, gdy podjęte przez podmiot nieupoważniony działania były jedynie pozorne i zmierzały jedynie do obejścia prawa, tym samym były nieważne;

10. art. 1094 oraz art. 95 i 96 K.c. przez przyjęcie, że podejmowane wymiennie czynności przez dwa podmioty E. S.A. z siedzibą w G. oraz E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w K., że istnieje upoważnienie P. S.A. dla A.. S., a podmioty wnioskodawcy są tożsame i należycie umocowane, a zatem ważne, zarówno w zakresie prowadzenia postępowania, podjęcia rokowań, złożenia dokumentów i propozycji;

11. art. 64 ust.1, 2 i 3 Konstytucji w zw. z art. 140 i 143 K.c. w zw. z art. 124 u.g.n. przez przyjęcie, że pojęcie "zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie", "do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań" można rozumieć szeroko, mimo że wywłaszczenia z art. 124 u.g.n., jako wyjątku od zasady własności, należy interpretować wąsko, zaś okres przeprowadzenia rokowań, który jest niedookreślony, powinien podlegać szczególnej kontroli;

12. błędne ustalenie przez organ okoliczności dotyczących podjęcia rokowań przez wnioskodawcę i przebiegu tych rokowań oraz błędne przyjęcie, że z uwagi na brak zgody na skutek rokowań, których istnienie strona kwestionuje, nie było konieczności podejmowania rokowań względem wszystkich współwłaścicieli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, choć większości zarzutów w niej podniesionych Sąd nie podzielił.

Przystępując do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należy mieć przede wszystkim na względzie, że kontrolowana sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 13/20, mocą którego został uchylony w całości wyrok tut. Sądu z 31 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 193/19 oraz zaskarżona wówczas decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Obecnie rozpoznawana skarga dotyczy decyzji organów obu instancji wydanych na skutek ww. orzeczenia NSA, zatem orzeczenie to ma istotny wpływ na procedowanie organów obu instancji w kontrolowanej sprawie, jak i na rozpoznanie niniejszej skargi. Wydanie bowiem przez NSA wyroku o sygn. akt I OSK 13/20 skutkowało koniecznością zastosowania się przez organy obu instancji, jak i tut. Sąd, przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, w myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji powyższego na obecnym etapie postępowania organ administracji, ale również sąd administracyjny, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku NSA o sygn. I OSK 13/20. Przepis art. 153 P.p.s.a. określa zatem taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma już miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2015 r., II OSK 2547/13 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości (zob. wyrok WSA w Kielcach z 28 lutego 2019 r., I SA/Ke 478/18).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przypomnieć, że NSA przyjął, iż w kontrolowanym wówczas stanie faktycznym rokowania nie miały miejsca. Nakazał również organowi udzielenie wnioskodawcy stosownego terminu na przedstawienie dowodów świadczących o tym, że prawidłowo zostały w tym przypadku przeprowadzone rokowania z właścicielami nieruchomości, a następnie albo umorzenie postępowania (w sytuacji, gdy rokowania zakończyły się porozumieniem stron), albo nadanie właściwego biegu wnioskowi przy ujednoliceniu podmiotu wnioskującego, który dotychczas traktowany był wymiennie. W tej sytuacji wszelkie zarzuty skarżącego, kwestionujące możliwość prowadzenia przez wnioskodawcę rokowań w 2021 r. (po wydaniu przez NSA ww. wyroku) są niezasadne. Sąd nie może przychylić się do prezentowanego przez skarżącego rozumienia wyroku NSA. Skoro uchylając wyrok tut. Sądu oraz decyzje organów obu instancji, NSA stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym rokowania nie miały miejsca, to nakazania organowi udzielenia wnioskodawcy stosownego terminu do przedstawienia dowodów świadczących o prawidłowo przeprowadzonych rokowaniach nie sposób odczytać inaczej niż umożliwienie wnioskodawcy w zakreślonym przez organ terminie przeprowadzenia prawidłowych rokowań. W innej sytuacji NSA nakazałby organowi umorzenie prowadzonego postępowania i to bez zakreślania wnioskodawcy terminu do jakichkolwiek działań. NSA, wskazując na opcję umorzenia postępowania już po przedstawieniu przez wnioskodawcę stosownych dowodów dotyczących rokowań, wyraźnie zaznaczył, że to umorzenie dotyczyć będzie sytuacji, gdy rokowania zakończyły się porozumieniem stron. Do takiego porozumienia przed wyrokiem NSA przecież nie doszło, zatem mogło do niego dojść jedynie po wydaniu tego wyroku. Natomiast w sytuacji przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów dotyczących rokowań, które nie zakończyły się porozumieniem, NSA nakazywał nadanie właściwego biegu wnioskowi, a zatem dopuścił możliwość prowadzenia postępowania wszczętego wnioskiem z 2017 r. przy prawidłowej reprezentacji wnioskodawcy oraz po prawidłowym przeprowadzeniu rokowań.

Wobec powyższego, zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.c. oraz art. 124 u.g.n., zaprezentowane pkt 4 i pkt 8b (oznaczenie w niniejszym uzasadnieniu) skargi, są niezasadne. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Zatem przeprowadzenie rokowań w kwestii zgody na wykonanie prac jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W dalszej części ww. przepis wskazuje, że do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań i takie dokumenty już w 2017 r. wnioskodawca przedłożył. Ich zakwestionowanie przez NSA spowodowało konieczność powtórzenie rokowań i przedłożenia stosownej dokumentacji z nimi związanej, a nie konieczność umorzenia postępowania, co wyraźnie wynika z wyroku NSA. Zdaniem Sądu, podzielenie stanowiska skarżącego oznaczałoby nie tylko procedowanie sprzeczne w wytycznymi NSA, ale również zbędny, niczym nie uzasadniony formalizm.

Niezasadne są zarzuty skargi wskazane w jej pkt 1 i 2. W myśl art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nawet jeżeli organ odwoławczy pominąłby w uzasadnieniu wydanej decyzji jakiekolwiek, przedłożone w trybie powołanego wyżej przepisu, zastrzeżenia strony, to nie można zarzucać mu naruszenia tego przepisu. Nie reguluje on kwestii uzasadniania wydawanych decyzji. Natomiast w kontrolowanej sprawie Wojewoda naruszył ten przepis, albowiem nie zawiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem w postępowaniu odwoławczym nie były zebrane żadne materiały, czy dowody, ani zgłaszane jakiekolwiek zastrzeżenia. Natomiast zawiadomienie takie skierował do stron organ pierwszej instancji i to dwukrotnie (2 i 30 kwietnia 2021 r.). Skarżący 4 maja 2021 r. wysłał do organu pierwszej instancji pismo ze swoimi uwagami (które do Prezydenta dotarło już po wydaniu przez niego decyzji), w którym sformułował zastrzeżenia, które później podniósł w odwołaniu. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia stanowisko organu odnośnie podnoszonych przez skarżącego kwestii w sposób zgodny z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.

Niezasadny okazał się również zarzut wskazany w skardze w pkt 3. Organ odwoławczy kwestię numeru działki, której dotyczy zaskarżona decyzja wyczerpująco wyjaśnił w odpowiedzi na skargę. Z wyjaśnienia tego, jak i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w kwestionowanej decyzji Prezydent prawidłowo wskazał nr działki jako [...], ponieważ tak oznaczona jest ww. działka w ewidencji gruntów i budynków. Nie należy do obowiązku żadnego z orzekających w sprawie organów regulowanie działu I-O księgi wieczystej nieruchomości objętej kontrolowanym postępowaniem. Nadto Sąd zwraca uwagę, że dane zawarte w dziale I-O księgi wieczystej nie są objęte rękojmią wiary publicznej uregulowaną art. 5 ustawy z dnia o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy mogły przyjąć dowody dokumentujące odbyte przez wnioskodawcę rokowania oraz wykazujące umocowanie osób je przeprowadzających, jak i reprezentujących w postępowaniu administracyjnym Spółkę.

W kwestii nowych, przedłożonych do akt pełnomocnictw skarżący sformułował szereg zarzutów, które Sąd częściowo podzielił. Odniesienie się do nich wymaga jednak przypomnienia oceny prawnej zawartej w wyroku I OSK 13/20.

Uzasadniając powyższy wyrok, NSA wskazał, że inwestorem a następnie wnioskodawcą był E. S.A. w G.. Ponieważ inwestycja jest realizowana w K., to w rzeczywistości aktywnie działał Oddział kaliski tej Spółki, który nie jest jednak osobą prawną, ani odrębnym od spółki podmiotem gospodarczym. Jego działania, jako wyodrębnionej i samodzielnej organizacyjnie części przedsiębiorcy, odnoszą skutek wprost w stosunku do samego przedsiębiorcy. Zatem osoba, która zwraca się bezpośrednio do właścicieli nieruchomości, musi działać w imieniu przedsiębiorcy, tj. legitymować się właściwym jego umocowaniem już w momencie nawiązywania rozmów. NSA zarzucił, że pełnomocnik firmy P. S.A. w K. miał umocowanie do prowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości, ale udzielone przez prokurentów oddziałowych kaliskiego Oddziału Spółki, którzy nie mieli uprawnień do występowania w imieniu Spółki Akcyjnej, bowiem ją mogli reprezentować jedynie dwaj członkowie zarządu albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. W tak zakreślonych ramach Sąd jest zobowiązany do dokonania oceny umocowania osób prowadzących w 2021 r. negocjacje z właścicielami nieruchomości, w tym skarżącym, a także reprezentujących Spółkę w postępowaniu administracyjnym.

Z przedłożonych przez spółkę dokumentów wynika, że 28 czerwca 2018 r. wiceprezesi zarządu Spółki M. K. i K. B. upoważnili do udzielania przez prokurentów oddziałowych, zgodnie z zasadami reprezentacji, pełnomocnictw do czynności prawnych o zakresach zgodnych z załącznikiem do tego pełnomocnictwa. W ww. załączniku, który określa rodzaje czynności prawnych, w zakresie których mogą być udzielone pełnomocnictwa przez prokurentów oddziałowych oraz osoby, którym takich pełnomocnictw mogą oni udzielić, w jego punkcie 25 wskazano "reprezentowanie Spółki w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, w szczególności podpisywanie i składanie w jej imieniu wniosków, oświadczeń woli oraz dokonanie innych czynności w sprawach: (...) o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Natomiast pełnomocnictwem z 31 lipca 2018 r. nr [...] prokurenci oddziałowi Oddziału kaliskiego (M. K. – K. i A. P. udzielili A. S. pełnomocnictwa do wykonywania w imieniu i na rzecz Oddziału kaliskiego Spółki czynności reprezentowanie Spółki w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, w szczególności podpisywania i składania w jej imieniu wniosków, oświadczeń woli oraz dokonania innych czynności w sprawach o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz prowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W pełnomocnictwie zaznaczono, że A.. S. działa w imieniu i na rzecz firmy P. S.A. w K.. Analiza opisanych wyżej dokumentów doprowadziła Sąd do konstatacji, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, mimo oceny prawnej i wytycznych wskazanych przez NSA w wyroku o sygn. I OSK 13/20, organy obu instancji ponownie popełniły błąd przyjmując, że A.. S. był właściwie umocowany do reprezentowania Spółki podczas rokowań z właścicielami nieruchomości. Zdaniem Sądu przede wszystkim w oparciu o opisane wyżej pełnomocnictwo z 28 czerwca 2018 r. prokurenci oddziałowi mogli udzielić umocowania w sprawach wskazanych w załączniku do tego pełnomocnictwa (w tym do prowadzenia rokowań i składania wniosków w trybie art. 124 u.g.n.), ale tylko osobom wymienionym w tym załączniku, które mogą zostać umocowane do tego rodzaju czynności. Załącznik do czynności istotnych w niniejszej sprawie (rokowania, składanie wniosku) umożliwia upoważnienie szczegółowo wymienionych pracowników Spółki (takim A.. S. nie jest, a w każdym razie nie wynika to z akt administracyjnych) oraz osób fizycznych działających w ramach umowy lub zlecenia udzielonego przez Spółkę. W aktach brak takiej umowy, czy zlecenia udzielonego A.. S. przez Spółkę. W pełnomocnictwie zaznaczono, że A.. S. działa w imieniu i na rzecz spółki P. , choć spółka ta nie ma w kontrolowanej sprawie umocowania do reprezentowania E. S.A. w G.. W tej sytuacji zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. Sąd uznał za zasadne.

Skarżący w zarzutach skargi zwrócił także uwagę, że pełnomocnictwo nr [...] umocowuje A.. S. do wykonywania czynności w imieniu i na rzecz E. S.A. Oddział w K., a zatem na rzecz podmiotu, który – jak wskazał NSA już w wyroku I OSK 13/20 – nie jest osobą prawną, ani odrębnym od spółki podmiotem gospodarczym. Jednakże, bez względu na to określenie podmiotu w tym pełnomocnictwie, istotne jest, że zakres spraw objętych przepisem art. 1095 K.c. obejmuje czynności w sprawach dotyczących przedsiębiorcy w ramach oddziału, a zatem w kontrolowanej sprawie - Spółki w ramach Oddziału kaliskiego. To oznacza, że działania prokurentów oddziałowych odnoszą skutek bezpośrednio wobec Spółki, o ile mieszczą się w granicach umocowania wynikającego z udzielonej prokury oddziałowej czy udzielonego prokurentom pełnomocnictwa (w kontrolowanej sprawie to pełnomocnictwo z 28 czerwca 2018 r.). Z uwagi na osobę, której prokurenci pełnomocnictwa udzielili (tj. osobę A.. S., działającego w imieniu wykonawcy), uczynili to z przekroczeniem zakresu udzielonego im w dniu 28 czerwca 2018 r. umocowania.

Wobec braku umocowania A.. S. do reprezentowania Spółki podczas rokowań z właścicielami nieruchomości, jak i składania w jej imieniu wniosku w trybie art. 124 u.g.n., należy stwierdzić, że skierowane przez ww. osobę do organu pierwszej instancji pismo z 9 marca 2021 r. nie może być uznane za wniosek o wydanie decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości skarżącego i pozostałych współwłaścicieli. Gdyby pismo takie skierowała do organu osoba właściwie umocowana, organ ten mógłby uznać je za pimo podtrzymujące wniosek o wydanie decyzji ograniczającej własność.

Mimo zakwestionowania umocowania osoby prowadzącej rokowania i składającej w imieniu Spółki wniosek o wydanie spornej decyzji, Sąd dokonał również oceny samych rokowań prowadzonych po 2018 r. Należy podkreślić, że na ocenę prawidłowości decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie mają wpływu, co do zasady, same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 179/15). Rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z: 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1099/14 oraz 3 września 2014 r., II SA/Rz 542/14). Rokowania w sprawie ograniczenia praw do nieruchomości powinny zatem dotyczyć czasu zajęcia, przedmiotu zajęcia i ewentualnie stosowanego wynagrodzenia z tego tytułu.

Mając na uwadze wypracowane przez orzecznictwo zasady prowadzenia rokowań, należy zauważyć, że - wbrew stanowisku organów obu instancji - brak jest podstaw do twierdzenia, że rokowania dotyczące uzyskania zgody na wykonanie prac objętych przepisem art. 124 ust. 1 u.g.n. miały miejsce, a brak zgody właścicieli nieruchomości na podpisanie przedstawionego im porozumienia należy uznać za brak zgody na wykonanie objętych wnioskiem prac. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy za bezsporne przyjął, iż Spółka zwróciła się do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na przeprowadzenia zaplanowanych prac, proponując ustanowienie umownej służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Z tym należy się zgodzić, co nie oznacza jednak (nawet w sytuacji prawidłowego umocowania osoby prowadzącej rozmowy ze współwłaścicielami), że przeprowadzone zostały rokowania, wymagane przepisem art. 124 ust. 3 u.g.n.

Zawarty w powołanym wyżej przepisie wymóg poprzedzenia wniosku o udzielenie zezwolenia rokowaniami z właścicielem nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac powoduje, po stronie podmiotu zainteresowanego taką zgodą, obowiązek przeprowadzenia z właścicielem nieruchomości negocjacji, które powinny obejmować przedmiot i czas zajęcia oraz stosowne wynagrodzenie za wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac. Natomiast w przypadku braku takiej zgody, w razie skorzystania z określonej ww. przepisem drogi administracyjnej, wnioskodawca jest zobowiązany dowieść tej okoliczności we wszczętym na jego wniosek postępowaniu administracyjnym. Oznacza to w istocie wymóg skontaktowania się z właścicielem nieruchomości, przedstawienia mu propozycji i wymiany stanowisk. Niemniej jednak za spełnienie omawianego warunku można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, czy sytuację, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich. Nie można jednak przy kontrolowaniu czy złożenie wniosku poprzedzały rokowania, pominąć nie tylko kwestii stron uczestniczących w omawianych negocjacjach i ich właściwej reprezentacji, ale i przedmiotu, którego powinny one dotyczyć.

Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że do współwłaścicieli nieruchomości zostało skierowane pismo z 8 lutego 2021 r., w którym została przedstawiona propozycja inwestora w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń w ramach inwestycji służących do przesyłu energii elektrycznej, a także ustanowieniem służebności przesyłu, zgodnie z art. 305ą K.c. Załączając do pisma projekt umowy cywilnoprawnej, sporządzający pismo wskazał, że wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu inwestor proponuje kwotę [...]zł. Odpowiadając na powyższe pismo, współwłaściciele nieruchomości stwierdzili, że nie wyrażają zgody na wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...]zł i czekają na propozycje drugiej strony. Współwłaścicielom ponownie zaproponowano kwotę [...]zł za ustanowienie służebności przesyłu, zakreślając 10-dniowy termin na ustosunkowanie się do oferty. Po jego upływie Prezydent został poinformowany o aktualności wniosku złożonego w trybie art. 124 u.g.n.

Z opisanych wyżej dokumentów wynika, że w 2021 r. współwłaścicielom zaproponowano ustanowienie służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem, a zatem do zawarcia między inwestorem a nimi umowy cywilnoprawnej i to dotyczącej służebności przesyłu. Ta propozycja była przedmiotem negocjacji, ponieważ to za ustanowienie służebności przesyłu zaproponowano wynagrodzenie i w tej kwestii nie mogło między stronami dojść do porozumienia. Tymczasem kontrolowana sprawa dotyczy udostępnienia nieruchomości celem wykonania na niej prac związanych z przebudową linii napowietrznej. Trudno zatem uznać, że negocjacje, których przedmiotem jest zawarcie umowy ustanowienia służebności są tożsame z rokowaniami w kwestii uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na wykonanie ww. prac, a te właśnie prace są przedmiotem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący nie odmawiali wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości celem przeprowadzenia przewodów i urządzeń, choć z prośbą o taką zgodę kierujący do nich pismo też wystąpił. Jednakże za udzielenie takiej zgody żadnego wynagrodzenia współwłaścicielom nie zaproponował. Należy też zaznaczyć, że w aktach sprawy brak załącznika zawierającego projekt porozumienia, a zatem brak ostatecznej możliwości oceny przedmiotu prowadzonych negocjacji. Zdaniem Sądu zaproponowania współwłaścicielom zawarcia umowy ustanowienia służebności przesyłu wraz z propozycją wynagrodzenia za jej ustanowienia nie można uznać za prowadzenie rokowań w sprawie uzyskania zgody współwłaścicieli na wykonanie prac związanych z przebudową linii napowietrznej. Należy podkreślić, że w aktach brak dokumentu, z którego wynikałoby jakie z tego tytułu jest proponowane współwłaścicielom nieruchomości wynagrodzenie. Wykorzystywanie trybu administracyjnego uregulowanego przepisami art. 124 u.g.n. do prowadzenia negocjacji celem ustanowienia służebności przesyłu, czyli zawarcia umowy cywilnoprawnej, której nie obejmuje powyższa regulacja, nie można uznać za spełnienie warunku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Do skarżących nie wystąpiono z żadną propozycją wynagrodzenia za zgodę na wykonanie prac (a nie zgodę na zawarcie umowy służebności przesyłu). Należy podkreślić, że ograniczenie prawa własności, wynikające z art. 124 § 1 w zw. z § 6 u.g.n. nie jest tożsame z ograniczeniem wynikającym z zawarcia umowy przesyłu na podstawie art. 305ą K.c., lecz ma od niego węższy zakres. Zatem propozycja wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu nie może oznaczać rokowań w sprawie zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W tej sytuacji i z tego powodu również wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 124 ust. 1 u.g.n. Jej wydanie musi bowiem zostać poprzedzone rokowaniami z osobami mającymi prawa rzeczowe do nieruchomości na wykonanie określonych prac, a czynności te muszą zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia skorzystania z trybu administracyjnego, zastępującego zgodę właściciela nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń dotyczących wystąpienia obydwu przesłanek z art. 124 ust. 1 u.g.n., a więc nie wyjaśniły dokładnie sprawy i nie zebrały oraz nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W tej sytuacji decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia proceduralne spowodowały wydanie decyzji naruszającej przepis art. 124 ust. 1 u.g.n.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku, będzie zobowiązany ponownie zastosować tryb postępowania wskazany przez NSA w wyroku I OSK 13/20, tj. udzielić wnioskodawcy stosownego terminu na przedstawienie dowodów świadczących o tym, że prawidłowo zostały przeprowadzone rokowania ze współwłaścicielami nieruchomości. W zależności od dokumentów przedstawionych organowi w zakreślonym Spółce terminie, organ ten podejmie dalsze właściwe kroki (zgoda właścicieli na prowadzenie prac spowoduje konieczność umorzenia postępowania, jej brak mimo przeprowadzenia rokowań – nadanie wnioskowi właściwego biegu). Ta okoliczność, jak i konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniała potrzebę wyeliminowania z obrotu także decyzji organu pierwszej instancji w celu zapewnienia realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).