Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 592/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 1 pkt 3 i  ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentów 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz pełnomocnika skarżącej T. M. adwokata P. P. 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31 marca 2005 r., powołując się na art. 51 ust. pkt 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nałożył na J. i K. S. - inwestorów robót budowlanych obejmujących budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w C. przy ul. [...] wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu na budowę - obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 60 dni od doręczenia decyzji, 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego zawierającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osoby uprawnione i sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; zaświadczeń potwierdzających wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, tj. osób sporządzających i sprawdzających projekt budowlany.

W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzeniu na wniosek skarżącej T. M. kontroli przedmiotowej budowy stwierdzono, iż zamiast określonego pozwoleniem na budowę budynku o wymiarach 5 m x 3,7 m, wybudowano budynek o wymiarach 6,07 m x 2,95 m. Zdaniem organu budowa została zrealizowana w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżąca stwierdziła, że państwo S. nie są inwestorami ani właścicielami spornego budynku, a jedynie współwłaścicielami. Ponadto zarzuciła, że bezczynność i nierzetelność organu I instancji doprowadziła do kolejnej nielegalnej budowy tj. wybudowania trzonu kuchennego i komina ponad dach budynku. Skarżąca podniosła również, iż podane przez państwa S., podczas kontroli, wymiary budynku są niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem skarżącej rzeczywiste wymiary budynku to 6 m x 4 m.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 2 sierpnia 2005 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 prawa budowlanego.

Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że w jego ocenie zmniejszenie zabudowy budynku o 0,7 m2 nie stanowi istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 5 prawa budowlanego. Ponadto organ II instancji uznał, że przekonanie skarżącej, że jest współwłaścicielką spornego obiektu nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W wyniku wniesienia przez skarżącą skargi na powyższą decyzję, została ona uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 18 kwietnia 2007 r. w sprawie II SA/Gd 847/05.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd nakazał organowi II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustosunkowanie się do zarzutów strony skarżącej i poczynienie ustaleń w przedmiocie ilości kondygnacji przedmiotowego obiektu oraz ewentualnego posadowienia w nim paleniska (pieca i trzonu kominowego). Dopiero wówczas organ dokona porównania poczynionych ustaleń - zarówno w zakresie wymiarów, kondygnacji i paleniska - z warunkami pozwolenia na budowę i oceny istotności ewentualnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę.

Organ II instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z 27 lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku oraz uchylił te decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ustalając nowy termin wykonania obowiązku do 30 czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że budowa spornego budynku nastąpiła w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. Odstępstwa polegają na zmianie wymiarów zewnętrznych budynku z 3,7 m x 5 m na 6.07 m x 2,95 m. Ponadto w wyniku uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ I instancji ustalono następujące odstępstwa od projektu: wykonanie kondygnacji nad parterem (strychu) o wysokości do 1,6 m - 2 m, wykonaniu piwnicy o wysokości w świetle 1,76 m w rzucie poziomym 3,7 m x 2,95 m. Organ I instancji poinformował, że w przedmiotowym budynku pieca i trzonu kominowego nie wykonano. Zdaniem organu II instancji wskazane powyżej odstępstwa zmieniają parametry przedmiotowego obiektu w zakresie powierzchni zabudowy, wysokości i liczby kondygnacji, co stanowi istotne odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę i w takim stanie rzeczy zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt prawa budowlanego z 1994 r. Organ stwierdził, że określony przez organ I instancji w decyzji termin wykonania obowiązku już upłynął, dlatego mając na uwadze art. 7 k.p.a. określił nowy termin. Odnosząc się do treści odwołania i zarzutów skargi organ II instancji wyjaśnił, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest tożsame do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, tym bardziej, że organ administracji jest zobligowany na podstawie art. 36a ust 2 prawa budowlanego do uchylenia pozwolenia na budowę. Organ uznał także, że nałożenie obowiązku jedynie na państwa S. jest prawidłowe, gdyż określony w pozwoleniu obok nich inwestor J. S. nie żyje. Organ powtórzył także, że kwestie podnoszone przez skarżącą związane z prawem własności nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego.

Wobec powyższego skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.

Decyzji wydanej przez organ II instancji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 75 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na podstawie notatek urzędowych sporządzonych przez organ niższej instancji, czyli w oparciu o pisma wewnątrz-służbowe z 4 września 2007 r. i z 5 października 2007 r., w których organ I instancji określił, iż w ten sposób dokonał przeprowadzenia oględzin zewnętrznych;

- naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 67 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - polegające na tym, że organ I instancji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym z wykonanych oględzin sporządził pisma służbowe - notatki służbowe z dnia 9 września 2007 r. i z dnia 5 października 2007 r. zamiast przewidzianego prawem protokołu z oględzin, co skutkowało uniemożliwieniem skarżącej czynnego udziału w postępowaniu (10 k.p.a.), do którego ma prawo ( art. 79 k.p.a.);

- naruszenie zasady dwuinstancyjności w uzupełniającym postępowaniu dowodowym prowadzonym na etapie postępowania odwoławczego poprzez dopuszczenie dopiero na tym etapie przez organ I instancji notatki służbowej z 4 września 2007 r. jako jej załącznik - odpisu dokumentacji technicznej - projektu budowlanego zamiennego z 18 kwietnia 2005 r. sporządzonego przez osobę, która posiada wiedzę specjalistyczną (lecz nie jest biegłym) w rozumieniu K.p.a., jako dowód potwierdzający ustalenia organu I instancji wykonane w trybie art. 136 k.p.a.;

- naruszenie art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a i 78 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z odpisu opinii biegłego sądowego z listy przy Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy mgr inż. Z. M. i niewskazanie przyczyn nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego przez organ wyższego stopnia;

- naruszenie zasady dwuinstancyjności w art. 15 k.p.a. przez organ wyższego stopnia, ponieważ organ I instancji wydał decyzję z 31 marca 2005 r. z istotnym uchybieniem przepisów K.p.a. w części dotyczącej zasad ogólnych i szczególnych, dotyczących dowodów i ich oceny (art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a.), co powoduje, iż niemożliwe jest zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa - to jest przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego; w takiej sytuacji powinno nastąpić wydanie decyzji kasacyjnej w myśl art. 138 § 2 k.p.a.;

- naruszenie zasady dwuinstancyjności - art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ wyższego stopnia nowego stanu faktycznego dotyczącego obiektu gospodarczego, ustalonego na podstawie okoliczności co do których nie wypowiedział się i w ogóle nie badał organ I instancji wydając decyzję z 31 marca 2005 r. w zakresie wysokości, liczby kondygnacji, podpiwniczenia, palenisk obiektu gospodarczego;

- naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie pisma skarżącej z 25 lutego 2008 r. na etapie postępowania odwoławczego i bezpodstawne uchylenie się organu wyższego stopnia od niewskazania przyczyn takiego działania;

- naruszenie materialnego prawa administracyjnego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez niewłaściwą jego wykładnię w części odnoszącej się do zwrotu "termin". WINB orzekł, iż J. i K. S. mają wykonać obowiązek do: "30 czerwca 2008 r."; zgodnie z obowiązującymi zasadami terminy wyznacza się w dniach, tygodniach lub miesiącach, a zatem organ wyższego stopnia nie mógł określić terminu przez jednoczesne określenie dnia, miesiąca i roku, gdyż w ten sposób oznacza się datę np. decyzji administracyjnej oraz przez niewłaściwą jego wykładnię w decyzji administracyjnej organu I instancji z 31 marca 2005 r. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 stanowi, iż organ w osnowie decyzji może zawrzeć maksymalnie dwa elementy: obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego obiektu gospodarczego (1) określając termin wykonania obowiązku (2). Przywołany przepis prawa materialnego nie zna elementu trzeciego polegającego na tym, że organ jest władny orzec w decyzji o sposobie obliczania terminu (3 - dodatkowy składnik osnowy), tj. momencie, od którego należy liczyć termin wykonania obowiązku;

- utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej organu I instancji wydanej bez podstawy prawnej w zakresie w jakim przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane nie przewiduje uprawnienia organu nadzoru budowlanego do: określenia liczby egzemplarzy zamiennego projektu budowlanego obiektu gospodarczego, wskazania osoby i jej uprawnień, która ma sporządzić projekt budowlany zamienny, nałożenia dodatkowego obowiązku przedstawienia przez stronę zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie osoby która ma sporządzić projekt;

- naruszenie art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 10 K.p.a., 11 K.p.a. i art. 81 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie przez organ wyższego stopnia możliwości zapoznania się z aktami w innym terminie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu, rozpatrzeniu i ocenie stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą decyzji, które to uchybienia - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 847/05 - miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ dodał także, że postępowanie zostało uzupełnione zgodnie ze wskazaniami Sądu oraz, że zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed podjęciem zaskarżonej decyzji. Ponadto przeanalizował wyjaśnienie skarżącej z 25 lutego 2007 r. dotyczące niemożności zapoznania się z zebranym materiałem w wyznaczonym przez organ terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola, o której mowa w tym przepisie sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. przepisu). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Gd 847/05 stwierdził, iż "niezasadne jest domaganie się przez skarżącą rozbiórki budynku garażowego, w sytuacji, gdy jego realizacja nastąpiła na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem w takim stanie rzeczy całość procedury legalizującej ewentualne istotne odstępstwa została uregulowana w przyjętym przez organy administracji jako podstawa orzekania przepisie art. 51 ust. 1-3 prawa budowlanego". Ta ocena prawna, zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wiążą w sprawie ten sąd oraz organy. W tym stanie rzeczy organy w niniejszej sprawie właściwie zastosowały przepisy art. 51 ust. 1pkt 3 prawa budowlanego w brzmieniu zgodnym z tekstem jednolitym opublikowanym w Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm., gdyż postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte pismem skarżącej z dnia 16 września 2004r., tj. po wejściu w dniu 31 maja 2004r.w życie zmiany tego przepisu na podstawie art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U.04.93.888).

W tym miejscu trzeba stronie skarżącej wyjaśnić jakie skutki pociąga za sobą stwierdzenie istotnych odstępstw od projektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę.

Ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego oparta na przepisie art.51ust.1pkt 3 prawa budowlanego przesądzi o tym, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, niezgodnie z pozwoleniem na budowę. W takim wypadku zgodnie z art. 36a prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany uchyla pozwolenie na budowę (patrz: Prawo budowlane Komentarz, pod redakcją prof. zw. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego, str. 542-543, wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006). Zatem w niniejszej sprawie właściwy organ architektoniczno - budowlany (Starosta Powiatowy w C.) na podstawie art. 36a prawa budowlanego zostanie zobowiązany do bezzwłocznego orzeczenia o uchyleniu decyzji o pozwoleniu K. i J. S. na budowę (wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 24 kwietnia 1979r., nr [...]) budynku gospodarczego, parterowego bez palenisk o pow. zabudowy 18,5m², o wymiarach 3,70m na 5,00m.

Zatem w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zgodnie z wiążącym je stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartym w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Gd 847/05 przeprowadziły postępowanie w trybie art. 51 prawa budowlanego. Po stwierdzeniu istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę polegających na:

- zmianie powierzchni zabudowy i wymiarów obiektu (17,8m² zamiast 18,5m² oraz 6,03m x 2,95m zamiast 5,00m x 3,70m),

- wykonaniu nad parterem dodatkowej kondygnacji (strychu) o wys. 1,60m – 2,00m,

- wykonaniu piwnicy o wys. W świetle 1,76m i wymiarach w rzucie poziomym 3,70m x 2,95m,

organy zastosowały w sprawie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Przepis ten stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W tym miejscu trzeba wyjaśnić – szczególnie stronie skarżącej – że postępowanie w trybie przewidzianym w art. 51 prawa budowlanego nie prowadzi do usunięcia istotnych odstępstw i doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, lecz jak wynika z ust 1 pkt 3 tego przepisu do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, czyli z przepisami prawa budowlanego.

Zobowiązanie (w pierwszej kolejności) do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego ma na celu wykazanie rozbieżności pomiędzy obiektem zaprojektowanym

a obiektem zrealizowanym. Wskazać ma też na sposoby doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi. Do zmian projektu budowlanego stosuje się art. 20 ust. 2 i 3, art. 33 ust. 1,ust. 2 pkt 1 i 4, ust. 2a, ust. 3 i ust. 5, art. 34 ust. 2, 3, 3a i art. 36 prawa budowlanego. Przestrzeganie tych przepisów podczas wykonywania projektu budowlanego zamiennego musi spowodować precyzyjne zinwentaryzowanie wykonanych robót budowlanych ujawnić wszystkie odstępstwa od projektu stanowiącego załącznik do pierwotnego pozwolenia na budowę. Projekt zamienny składa się z części opisowej i graficznej, a na rysunkach projektu muszą być uwidocznione wszystkie parametry budynku, wymiary i urządzenia budowlane. Zatem nie ma niebezpieczeństwa, że jakiekolwiek odstępstwo od pozwolenia na budowę zostanie pominięte. Gwarancją tego jest nie tylko rzetelność zawodowa osób uprawnionych do wykonywania projektów, lecz także następcza kontrola projektu zamiennego przez organ nadzoru budowlanego. Dopiero zapoznanie się organu z projektem zamiennym i jego analiza powinna prowadzić do ustalenia, czy i jakie należy przeprowadzić przeróbki techniczne lub częściową rozbiórkę, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego prawem.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że nawet gdyby organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie dokonały jakiegoś nieprecyzyjnego pomiaru lub przeoczyły jakieś odstępstwo od projektu to projekt zamienny o jakim mowa w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego powinien usunąć wszystkie takie uchybienia.

Następnie po dokonaniu oceny projektu zamiennego organ w razie potrzeby może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeśli organ uzna, że nie ma podstaw do takiego działania wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego i nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W wypadku niewykonania w terminie obowiązku wykonania i przedłożenia projektu zamiennego lub określonych czynności lub robót budowlanych o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 5).

W tym stanie rzeczy każde stwierdzone istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego musi spowodować podjęcie postępowania naprawczego określonego w art. 51 prawa budowlanego.

Takie też postępowanie po stwierdzeniu istotnych odstępstw od projektu budowlanego polegających na zmianie powierzchni zabudowy i wymiarów obiektu (17,8m² zamiast 18,5m² oraz 6,03m x 2,95m zamiast 5,00m x 3,70m), wykonaniu nad parterem dodatkowej kondygnacji (strychu) o wys. 1,60m – 2,00m, oraz wykonaniu piwnicy o wys. świetle 1,76m i wymiarach w rzucie poziomym 3,70m x 2,95m, zostało wszczęte i toczy się w niniejszej sprawie.

Jeśli idzie o zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. art. 75, 77, 136 k.p.a.) to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem sądu organ II instancji niewątpliwie naruszył przepisy postępowania, w szczególności, gdy nie przeprowadził oględzin z udziałem wszystkich stron bądź ich przeprowadzenia nie zlecił organowi I instancji, w tym skarżącej. Oparł się na piśmie organu I instancji z dnia 4 września 2007r. (k. 73 akt administracyjnych organu I instancji), w którym wskazano, że odstępstwa od projektu polegają na wykonaniu dodatkowej kondygnacji nad parterem(strychu), wykonaniu piwnicy oraz zmianie wymiarów zewnętrznych budynku (tu organ podał wymiary 6,13m x 2,95m). Podając te dane organ powołał się na przeprowadzoną inwentaryzację. Nie ma wątpliwości, że podczas tej czynności (inwentaryzacji) skarżąca nie była obecna. Jednak te uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Wskazać tu należy, że z protokołu oględzin z dnia 29 czerwca 2006r. (k. 39 akt administracyjnych organu I instancji), w których skarżąca uczestniczyła wynika, iż wymiary przedmiotowego obiektu budowlanego wynoszą 6,03m x 2,95m. Nadto z protokółu oględzin przeprowadzonych w dniu 28 października 2004r., w których skarżąca nie uczestniczyła

wynika, że pod przedmiotową przybudówka znajduje się piwnica, w której znajduje się kotłownia na paliwo stałe, a tę kotłownię wykonano bez pozwolenia w 1976r.

Przede wszystkim trzeba wskazać na to, że na podstawie owych protokółów oględzin i pism organu I instancji stwierdzono w/w istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i to zgodnie z twierdzeniami skarżącej. Dotyczy to wybudowania dodatkowej kondygnacji nad parterem (strychu), wykonania podpiwniczenia i urządzenia tam kotłowni oraz zmiany powierzchni zabudowy, długości i szerokości obiektu. Skarżąca jako podstawowy argument mający przemawiać za uchyleniem decyzji uczyniła istniejącą niezgodność co do wymiarów zewnętrznych budynku, a wskazując, że wynoszą one 6m x 4m powołała się na opinię biegłego inżyniera z 1997r. To, że poszczególne pomiary różnią się od siebie o kilka centymetrów nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż dokładna inwentaryzacja będzie musiała nastąpić przy sporządzaniu projektu zamiennego. Dla potrzeb niniejszego postępowania podstawowe znaczenie ma stwierdzenie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, a takie zostały stwierdzone i to (poza wymiarami zewnętrznymi obiektu) zgodnie z twierdzeniami skarżącej.

Jeszcze raz trzeba podkreślić, że podczas wykonania projektu zamiennego wszystkie wymiary i urządzenia muszą być precyzyjnie określone i wykazane tak w jego części opisowej, jak i graficznej. Projekt ten będzie podlegał następnie sprawdzeniu przez organ nadzoru budowlanego i tylko w wypadku stwierdzenia jego prawidłowości i zgodności z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi zostanie zatwierdzony.

Zatem zdaniem sądu w/w naruszenia przepisów postępowania polegające przede wszystkim na wykonaniu przez organy oględzin i inwentaryzacji bez udziału skarżącej nie miały w niniejszej sprawie istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca w niniejszej sprawie usiłowała wykazać, że jest jedyną właścicielką przedmiotowego obiektu. Kwestie prawa własności nie należą do kategorii spraw administracyjnych lecz cywilnych, a ich rozstrzyganie należy do właściwości sądów powszechnych. Może zatem się zdarzyć, że w wyniku postępowania naprawczego w trybie art. 51 prawa budowlanego dojdzie do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności (zob. Prawo budowlane Komentarz, pod redakcją prof. zw. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego, str. 540-541, wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006).

Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut błędnego, niezgodnego z przepisami k.p.a. określenia przez organ odwoławczy w osnowie decyzji terminu wykonania nałożonego obowiązku na konkretną datę, w tym wypadku na dzień 30 czerwca 2008r. Ów termin materialnoprawny organ wyznacza w ramach uznania administracyjnego i jest uprawniony do określenia jego upływu w postaci konkretnej daty, wyrażonej w dniu, miesiącu i roku. Przepis art. 57 k.p.a. odnosi się do kwestii sposobu obliczania terminów określonych w wielokrotnościach dni, miesięcy lub lat i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wobec oznaczenia terminu w postaci konkretnej daty. W przywołanym w skardze wyroku z dnia 21 czerwca 1996 r., w sprawie sygn. akt I SAB 28/96 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 kpa, jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 57 kpa (tj. w dniach, tygodniach lub miesiącach) i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 kpa." Zatem wyrok ten odnoszący się do terminów załatwienia sprawy administracyjnej o jakich mowa w art. 35 § 3 i 36 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie niniejszej.

Bezprzedmiotowy jest zarzut dotyczący zawarcia w osnowie decyzji organu I instancji określenia "momentu, od którego należy liczyć termin wykonania obowiązku", gdyż organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin. Treść punktu 2 zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że organ II instancji uchylił orzeczenie organu I instancji w pełnym zakresie w odniesieniu do terminu i orzekł o terminie na nowo.

Chybiony jest zarzut braku podstawy prawnej do określenia przez organ wymaganej liczby egzemplarzy projektu zamiennego. Przepis art. 33 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego określa, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. Wymogi te obowiązują także w razie wykonywania projektu zamiennego (zob. Prawo budowlane Komentarz, pod redakcją prof. zw. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego, str. 542-543, wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006).

Także wymóg wskazania osoby mającej sporządzić projekt zamienny i jej uprawnień znajduje uzasadnienie a wymogach przepisów art. 33 ust. 2 pkt 1 i art. 12 ust. 7 prawa budowlanego.

Wskazane wyżej zarzuty w żadnej mierze nie dotyczą strony skarżącej, a stanowią dolegliwość dla inwestora i w tym kontekście ich podnoszenie przez skarżącą jest niezrozumiałe, bo to stronie skarżącej powinno zależeć na tym by projekt zamienny sporządziła osoba mająca jak największą wiedzę, właściwe przygotowanie zawodowe i zgodne z wymogami prawa kompetencje.

Nie jest zasadny zarzut nie zapewnienia skarżącej przez organ możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu i dostępu do akt. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 1 lutego 2008r., doręczonym skarżącej 12 lutego 2008r. (dowód; pismo - k. 17 i pocztowy dowód potwierdzenia odbioru – k. 17a akt administracyjnych organu II instancji) powołując się na art.7 i art. 10 k.p.a. poinformował skarżącą o zamiarze zakończenia sprawy i wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma, wskazując miejsce i czas, w którym skarżąca może zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem. Jak wynika z akt administracyjnych organu II instancji skarżąca nie zapoznała się we wskazanym okresie z zebranym materiałem dowodowym, lecz nadesłała zaświadczenie wystawione przez lekarza Poradni Reumatologicznej Szpitala w C., że nie może uczestniczyć w rozprawach sądowych od dnia 12 czerwca 2007r. na czas nieograniczony. Trzeba tu wskazać, że jeśli osoba nie może ze względu na stan zdrowia czynnie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym powinna umocować pełnomocnika, gdyż nie można uniemożliwiać w ten sposób prowadzenia postępowania.

Pismo organu, jak już wyżej powiedziano doręczono skarżącej 12 lutego 2008r., a decyzję organ wydał 27 lutego 2008r. dochowując tym samym terminu 14-dniowego zakreślonego w piśmie. Nadto skarżąca ustosunkowała się do w/w pisma organu w swoim piśmie z dnia 25 lutego 2008r. skierowanym do organu. W piśmie tym skarżąca nie zwróciła się do organu z wnioskiem o przedłużenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a jedynie jako załącznik dołączyła wskazane wyżej zaświadczenie lekarskie. Sam fakt dołączenia do pisma jako załącznika zaświadczenia lekarskiego sprzed 6 miesięcy, przy tym specyficznego bo odnoszącego się do niemożności stawiennictwa w sądzie ze względu na to, że byłoby ono dla skarżącej" zbyt negatywnym przeżyciem", bez jakiegokolwiek wniosku o przedłużenie terminu zakreślonego do a poznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie w żadnym razie nie obligował organu do takiego przedłużenia terminu.

Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty dotyczące nie zapewnienia stronie skarżącej dostępu do akt i naruszenia jej uprawnienia do czynnego uczestniczenia w postępowaniu przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie znalazły potwierdzenia, a przepis art. 10 § 1 nie został naruszony.

Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.