Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 146/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 152
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi R.Z. P.-D. "[...]" z siedzibą w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. (Nr SKO 4134/1/20) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 152 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219, ze zm., zw. dalej ustawą), utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 31 sierpnia 2020 r. (nr 292/2020, SP- OŚ.6221.42.2020.AK), którą wniesiono sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych w ilości powyżej 50 Mg, zlokalizowanej na terenie Spółki z o.o. R. Z. P.-D. "[...]" z/s w Ż. – tj. w Ż., przy [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r. Starosta Wrocławski wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia - złożonego przez Spółkę z o.o. R. Z. P.-D. "[...]" z siedzibą w Ż. (dalej jako Spółka z o.o.) - zgłoszenia instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych w ilości powyżej 50 Mg, zlokalizowanej na terenie Spółki z o.o.

W odwołaniu od decyzji Spółka z o.o. stwierdziła, że instalacja do czyszczenia zboża i płodów rolnych stanowi "integralną część instalacji do przechowywania zboża i innych płodów rolnych w ilości łącznej powyżej 50 Mg" i "nie wymaga obligatoryjnie uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza". Argumentowała również, że "przeprowadzone w dokumentacji obliczenia wykazały dla stężeń pyłu zawieszonego spełnienie kryterium nieprzekraczania poziomu 10% obowiązujących norm dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu lub dopuszczalnych wartości odniesienia, przy czym podstawą prawną kwalifikacji w tym zakresie były wyniki obliczeń stężeń pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu (pyłu o średnicy ziaren poniżej 10 μm), dla którego określone są wartości odniesienia uśrednione dla okresu jednej godziny, co jest zgodne z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. Nr 130, poz. 881)". Spółka z o.o. stwierdziła, że "W dokumentacji przedstawiono również wyniki obliczeń stężeń pyłu PM2,5, jednak nie mogą one stanowić podstawy do klasyfikacji instalacji, ponieważ "podstawą takiej klasyfikacji mogą być tylko te substancje, dla których określone są wartości odniesienia uśrednione dla jednej godziny, a nie substancje dla których brakuje odpowiednich norm". Zdaniem odwołującej się, "w przypadku w/w instalacji, podstawą do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza mogą być wyłącznie - obliczone zgodnie z obowiązującą metodyką referencyjną - stężenia jedno-godzinne w powietrzu dla pyłu zawieszonego PM10, czyli łącznie dla pyłu o średnicy ziaren <10 μm, zawierające w swoim składzie również frakcje pyłu < 2,5 μm". Takie wnioski, według strony, potwierdza "opinia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu zawarta w decyzji SKO 4134/2/18 z dnia 27-11- 2018". "Cytując fragment uzasadnienia do w/w decyzji można jednoznacznie stwierdzić, że kryterium prawne, o którym mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia dotyczy tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu, z których emisja do powietrza nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. W sytuacji, gdy substancją emitowaną jest substancja, dla której nie określono normy jednogodzinnej (tu: PM2,5), przepis ten nie może znaleźć zastosowania."

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy, instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska (poza instalacją mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na wytwarzanie odpadów, art. 152 ust. 8). Zgodnie z art. 152 ust. 4 ustawy, do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Stosownie do art. 152 ust. 4a ustawy, sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli:

eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska;

instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2.

W art. 153 ust. 1 ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzajów instalacji, z których emisja nie wymaga pozwolenia, a których eksploatacja wymaga zgłoszenia, uwzględniając ich negatywne oddziaływanie na środowisko. Takie rozporządzenie zostało wydane: jest to rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. Nr 130, poz. 880). Zgodnie z § 2 ust. 4 tego rozporządzenia, zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymagają instalacje, z których emisja nie wymaga pozwolenia, określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 220 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, z wyjątkiem m.in.:

- instalacji do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych - o wydajności do 30 Mg na godzinę (pkt 3);

- instalacji do przechowywania owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych - w ilości do 50 Mg (pkt 4).

Rozporządzenie, o którym mowa w art. 220 ust. 2 ustawy to z kolei rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. Nr 130, poz. 881). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku instalacji określonych w załączniku do rozporządzenia. Są to m.in.:

instalacje do przetwórstwa owoców lub warzyw - o zdolności produkcyjnej mniejszej niż 50 Mg na rok.

instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych.

instalacje do przechowywania owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych.

młyny spożywcze.

Podstawową okolicznością ustalaną przez właściwy organ ochrony środowiska, do którego wystąpiono ze zgłoszeniem instalacji niewymagającej pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest więc ustalenie, czy dana instalacja została wymieniona w powyższych rozporządzeniach. W tej sytuacji Kolegium odwołując się do wykładni literalnej wyjaśniło, że zgodnie z definicją językową, słowo "suszyć" oznacza czynić suchym coś mokrego, zmoczonego, pozbawiać wilgoci pod wpływem ciepła (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, PWN 2006, tom P-Ś, str. 1458). Z kolei "przechowywać" to przetrzymywać coś gdzieś, uchronić przed zepsuciem, zniszczeniem, zaginięciem itp. poprzez umieszczenie w odpowiednich warunkach, a także utrzymywać coś w odpowiednim stanie przez pewien czas (str. 623, ibidem). Suszarnia do zboża to zaś jedno z podstawowych i najważniejszych urządzeń, wykorzystywanych w branży przemysłowej i rolniczej. Do przechowywania (magazynowania) zboża służą silosy, m.in. płaskodenne (przeznaczone do długoterminowego magazynowania) i lejowe (przeznaczone do krótkoterminowego przechowywania).

W niniejszej sprawie, ze zgłoszenia eksploatacji instalacji z sierpnia 2020 r. wynika, że Spółka z o.o. zamierza rozpocząć eksploatację:

- instalacji do przechowywania zboża i innych płodów rolnych, w skład której mają wchodzić 3 silosy magazynowe płaskodenne, 2 silosy lejowe (buforowe ziarna mokrego) i 2 silosy spedycyjne;

- instalacji do suszenia zboża i innych płodów rolnych - suszarnia typu DT15;

- "instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych".

Jak stwierdzono na str. 12 zgłoszenia - w odniesieniu do instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych - jest ona zlokalizowana w części północno-zachodniej zakładu i była zgłaszana w roku 2014 r. jako "czyszczalnia zboża" o następujących parametrach:

- wialnia nr 1 (do wstępnego oczyszczania zboża) wyposażona w 7 cyklonów typu Riela o skuteczności 80 % każdy;

- wialnia nr 2 (do dokładnego oczyszczania zboża) wyposażona w urządzenie typu AIR- SEED i PROF.-SEED o wydajności 120 Mg/h.

W części centralnej zakładu zlokalizowana była - zgłaszana w 2004 r. - czyszczalnia składająca się z dwóch wialni firmy K. KF-40, o maksymalnej wydajności 40 t/h każda. Aktualnie w jej miejsce zainstalowano "nowe obiekty wchodzące w skład kompleksu magazynowego zboża firmy A., w tym nowa czyszczalnia bębnowa zboża typu CZB 904 o wydajności czyszczenia wstępnego 50 t/h". Służy do "wstępnego lub zgrubnego czyszczenia ziaren i przeznaczona jest do czyszczenia mechanicznego różnych typów ziaren zbóż i rzepaku. Doskonale sprawdza się w odseparowywaniu zanieczyszczeń lekkich jak kurz, plewy, piasek i zanieczyszczeń grubych - kamieni, słomy, kłosów itp. Czyszczalnia składa się z wialni z wentylatorem wyciągowym, sekcji bębna czyszczącego oraz koszy wysypowych". Na str. 15 zgłoszenia przedstawiono schemat przepływu ziaren w czyszczaku.

W obu powoływanych na wstępie rozporządzeniach prawodawca wyraźnie jednak rozróżnił - jako odrębne - instalacje do suszenia zboża i innych płodów rolnych oraz instalacje do przechowywania zboża. Zdaniem Kolegium, nie można w żadnej z tych instalacji "zawrzeć" kolejnej - tym razem do czyszczenia zboża. Jest to oczywistą konsekwencją faktu, że instalacje do suszenia i przechowywania stanowią dwa elementy niezależne od siebie: mogą funkcjonować razem lub oddzielnie. Takie same stwierdzenia dotyczyć będą instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych.

Dalej Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy przez instalację rozumie się:

a) stacjonarne urządzenie techniczne,

b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję;

Dokonując wykładni pojęcia prawnego "instalacja" należy więc uwzględnić procesy korelacji pomiędzy jej częściami składowymi. Nie chodzi przy tym o proste korelacje w szerokim tego słowa znaczeniu, a więc nie o wzajemne zależności w funkcjonowaniu części składowych instalacji (stacjonarnych urządzeń technicznych, zespołu stacjonarnych urządzeń technicznych oraz budowli niebędących urządzeniami technicznymi ani ich zespołami), lecz takie, które znajdują swój wyraz w procesie jej eksploatacji mogącej spowodować "wspólną" emisję.

Jak wynika ze zgłoszenia, eksploatacja każdej ze wskazywanych w zgłoszeniu instalacji powoduje inny rodzaj emisji. Jeśli chodzi o instalację do przechowywania zboża i innych płodów rolnych, silosy są z założenia hermetyczne i ewentualna emisja pyłu może mieć wyłącznie charakter przypadkowy i niezorganizowany. Z kolei w przypadku instalacji do suszenia zboża i innych płodów rolnych emisja powstaje głównie z palników na gaz płynny. Zupełnie inny rodzaj emisji powstaje w związku z eksploatacją instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych. W tym wypadku mamy do czynienia z emisją pyłu PM10 i PM2,5. Fakt tego typu emisji z instalacji do czyszczenia zboża spowodował, że w przeciwieństwie do instalacji do suszenia i przechowywania, instalacja do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych nie została wymieniona we wskazanych wyżej rozporządzeniach.

Stosownie do § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w § 1 ust. 1 instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy spełniony jest przynajmniej jeden z poniższych warunków:

gazy lub pyły są wprowadzane z instalacji do powietrza w sposób niezorganizowany, bez pośrednictwa przeznaczonych do tego celu środków technicznych lub za pośrednictwem wentylacji grawitacyjnej;

żadna z substancji wprowadzanych z instalacji do powietrza nie jest objęta poziomami dopuszczalnymi lub wartościami odniesienia w powietrzu;

instalacja stosowana jest wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych przez okres nie dłuższy niż dwa lata.

Przepis ten w rozpatrywanej sprawie – zdaniem Kolegium - nie ma jednak zastosowania.

Dalej organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w § 1 ust. 1 lub 2 rodzajów instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. Stosownie do § 1 ust. 4, przy ocenie dotrzymywania 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny, nie uwzględnia się dopuszczalnych częstości przekraczania dopuszczalnych poziomów substancji i wartości odniesienia substancji w powietrzu (percentyla 99,726 dla dwutlenku siarki albo 99,8 dla pozostałych substancji).

Zwolnienie, o którym mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia dotyczy tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu, z których emisja do powietrza nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. W sytuacji, gdy substancją emitowaną jest substancja, dla której nie określono normy jednogodzinnej (tu: PM2,5; por. załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, Dz. U. Nr 16, poz. 87), przepis ten nie może znaleźć zastosowania, gdyż nie dokonano zwolnienia eksploatującego instalację z obowiązku posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku braku normy jednogodzinnej.

Odnosząc się do argumentacji odwołania Kolegium zauważyło, że prawodawca wyraźnie rozróżnia pył PM2,5 i pył PM10. W tym kontekście Kolegium przywołało fragment decyzji Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. dotyczącej wytycznych w sprawie tymczasowej metody referencyjnej pobierania próbek i pomiaru pyłu PM2,5 (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 160, str. 51). Z jej treści wynika, że "skład chemiczny pyłu PM2,5 różni się zasadniczo od składu PM10, w szczególności pył półlotny (np. azotanu amonowego, związków organicznych) jest wzbogacony we frakcje najdrobniejsze pyłu PM2,5. Pyły w rozmiarze między pyłami PM10 i PM2,5 składają się głównie ze składników obojętnych, jak dwutlenek krzemu, tlenki metali itp. Stąd też zaobserwowane przy pobieraniu próbek pyłu PMio problemy z ubytkami substancji półlotnych przy okazji pomiarów pyłu PM2,5 mogą się nawet nasilić. Ubytki w znacznej mierze będą zależały od składu aerozoli i obecności pyłu lotnego, jak również od różnicy między temperaturą otoczenia a temperaturą podczas pobierania próbek."

Przyjęte przez odwołującą się założenie, że "podstawą prawną kwalifikacji w tym zakresie były wyniki obliczeń stężeń pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu (pyłu o średnicy ziaren poniżej 10 μm), dla którego określone są wartości odniesienia uśrednione dla okresu jednej godziny" musi więc zostać uznane za dowolne.

Kolegium wyjaśniło również, że w powoływanej w odwołaniu decyzji z dnia 27 listopada 2018 r. (SKO 4134/2/18) utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego wnoszącą sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia instalacji. W tej sprawie, podobnie jak w niniejszej, strona odwołująca się argumentowała, że podstawą prawną kwalifikacji były wyniki obliczeń stężeń pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu, choć przedstawiono również (ale "tylko poglądowo") wyniki obliczeń stężeń pyłu PM2,5. Identycznie jak w przypadku Spółki z o.o., strona odwołująca się w sprawie zakończonej decyzją z dnia 27 listopada 2018 r. argumentowała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami obliczenia stężeń jednogodzinnych dla tej frakcji pyłu nie mogą stanowić podstawy prawnej do klasyfikacji danej instalacji, jako wymagającej uzyskania pozwolenia, ponieważ podstawą takiej klasyfikacji mogą być tylko te substancje, dla których określone są wartości odniesienia dla jednej godziny. Z takim poglądem nie zgodziło się Kolegium, podkreślając, że "zwolnienie, o którym mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia dotyczy tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu, z których emisja do powietrza nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. W sytuacji, gdy substancją emitowaną jest substancja, dla której nie określono normy jednogodzinnej (tu: PM2,5), przepis ten nie może znaleźć zastosowania. W powołanym piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. Minister Środowiska zauważył, że w § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (...), nie dokonano zwolnienia eksploatującego instalację z obowiązku posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku braku normy jednogodzinnej, której to normy dotyczy warunek zwolnienia." Stąd pogląd, że argumenty zawarte w odwołaniu Spółki z o.o. potwierdza "opinia Kolegium" wyrażona w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 listopada 2018 r. (SKO 4134/2/18) jest więc co najmniej niezrozumiały.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyły R. Z. P.-D. "[...]" z siedzibą w Ż. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym m.in. błędną interpretację w zakresie dokonanej przez niego klasyfikacji instalacji podlegających zgłoszeniu eksploatacji i nie wymagających pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, oraz błędne przyjęcie, że w wyniku eksploatacji instalacji będącej źródłem emisji pyłu, stężenia godzinowe pyłu zawieszonego w powietrzu, dla którego jest określona wartość odniesienia D1 dla stężeń jednogodzinnych nie przekraczają poziomu 10 % norm dopuszczalnych lub wartości odniesienia jest obowiązek uzyskania pozwolenia na wprowadzanie pyłów lub gazów.

Motywując zasadność wniesionej skargi strona podniosła, że przedmiotem postępowania jak i skargi jest zgłoszenie eksploatacji instalacji niewymagających pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, zlokalizowanych na terenie spółki. Dla osiągnięcia powyższego konieczna jest właściwa klasyfikacji przedmiotowych instalacji w celu ewentualnego podjęcia dalszych działań administracyjnych i uzyskania wymaganych uzgodnień i decyzji dla wszystkich instalacji zlokalizowanych na terenie zakładu. Definicja prawna pojęcia "instalacja" zawarta jest w ustawie Prawo Ochrony Środowiska, a wskazane w niej regulacje przepisy w żaden sposób nie wykluczają tego, żeby w skład jednej kompleksowej instalacji - a taka jest przedmiotem zgłoszenia - wchodziły inne instalacje, zespoły i podzespoły.

Zdaniem skarżącej czyszczalnia zboża firmy A. stanowi ze względów konstrukcyjnych integralną część instalacji do suszenia zboża i innych płodów rolnych, w skład której wchodzi zespół magazynów - silosy zbożowe powiązanych technologicznie z koszem przyjęciowym, redlerami, podnośnikami i suszarnią, z którą to czyszczalnia jest również w ciągu technologicznym ściśle powiązana, ponieważ wymóg oczyszczenia płodów rolnych przed ich skierowaniem do suszarni jest obligatoryjny ze względu na konieczność przestrzegania odpowiednich parametrów jakościowych. Z suszarnią jest również powiązana (zarówno technologicznie, jak konstrukcyjnie) instalacja energetyczna suszarni wyposażona w palnik gazowy. Cała kompleksowa instalacja jest zarządzana i sterowana centralnie za pomocą programu komputerowego.

Wymienione wyżej urządzenia stanowią więc zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie i zdefiniowane mogą być (zgodnie z art. 3 pkt 6b ustawy POŚ) jako jedna instalacja do suszenia zboża i innych płodów rolnych, niezależnie od tego jak nazywane są jej części składowe (w tym przypadku instalacje) czyli poszczególne, stacjonarne urządzenia techniczne (czyszczalnia, suszarnia i palniki gazowe). Fakty przedstawione wyżej znajdują oparcie w opisie i danych technicznych zawartych we wniosku o zgłoszeniu instalacji czego Kolegium nie wzięło pod uwagę przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy.

Instalacja do suszenia zboża i innych płodów rolnych nie wymaga więc (jako całość) uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a jedynie zgłoszeniu jej eksploatacji organowi ochrony środowiska.

Skarżący podnosi również, że interpretacja prawna dotycząca pyłu zawieszonego powinna być powiązana z obowiązującą w Polsce metodyką referencyjną dotyczącą oceny prognozowanego stanu jakości powietrza w odniesieniu do norm stężeń dopuszczalnych w powietrzu lub wartości odniesienia (załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu - Dz.U. 2010 nr 16 poz. 87).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami (rozp. Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia - Dz.U. 2010 nr 130 poz. 881), w przypadku kiedy w wyniku eksploatacji instalacji będącej źródłem emisji pyłu, stężenia godzinowe pyłu zawieszonego w powietrzu, dla którego jest określona wartość odniesienia D1 dla stężeń jednogodzinnych nie przekraczają poziomu 10 % norm dopuszczalnych lub wartości odniesienia - nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Kryterium to dotyczy wszystkich frakcji pyłu zawieszonego PM10 o wielkości ziaren nie przekraczającej 10 jam (czyli frakcji pyłu w zakresie 0-10 μm), zawierającego w swoim składzie również frakcje pyłu o wielkości ziaren nie przekraczającej 2,5 um (0 - 2,5 μm), czyli tzw. pył zawieszony PM2,5.

W świetle powyższego, nie ma aktualnie logicznego i prawnego uzasadnienia konieczności dokonania osobnych uzgodnień w zakresie emisji dopuszczalnej pyłu PM2,5 w przypadku kiedy stężenia godzinowe pyłu zawieszonego PM10 nie przekraczają 10 % wartości odniesienia ze względu na brak osobnych kryteriów dla pyłu PM2,5 (brak normatywnej wartości odniesienia dla stężeń jednogodzinnych PM2,5), a kwalifikacja prawna dotyczy jedynie pyłu zawieszonego PM10, definiowanego jako suma frakcji pyłu zawieszonego w przedziale wielkości ziaren pyłu 0-10 μm.

Dokonana ocena obowiązujących w tym zakresie przepisów przez organ orzekający jest więc błędna ponieważ wyklucza pył zawieszony PM2,5 (czyli pył o średnicy ziaren 0 - 2,5 μm) z kryteriów prawnych dotyczących pyłu zawieszonego PM 10 (czyli pyłu o średnicy ziaren 0-10 μm). Skoro tak to zdaniem strony przedmiotowa instalacja winna podlegać jednie zgłoszeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2020 r. (Nr SKO 4134/1/20) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 31 sierpnia 2020 r., którą wniesiono sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych w ilości powyżej 50 Mg, zlokalizowanej na terenie Spółki z o.o. R. Z. P.-D. "[...]" z/s w Ż.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 152 ustawy regulujący zgłoszenie instalacji nie wymagającej uzyskania zezwolenia. Za taką uznano instalację, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko (art. 152 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 152 ust. 4 i 4a ustawy do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Sprzeciw zaś jest wnoszony jeżeli:

1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska;

2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2.

W realiach badanej sprawy skarżący pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. dokonał zgłoszenia: instalacji do suszenia zboża i innych płodów rolnych, instalacji do przechowywania zboża i innych płodów rolnych, instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych. Przez instalację należy z kolei rozumieć: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 ustawy). W orzecznictwie przyjęto, że dokonując wykładni pojęcia prawnego "instalacja" należy uwzględnić procesy korelacji pomiędzy jej częściami składowymi. Co istotne - nie idzie tu o proste korelacje w szerokim tego słowa znaczeniu, a więc nie chodzi o wzajemne zależności w funkcjonowaniu części składowych instalacji (stacjonarnych urządzeń technicznych, zespołu stacjonarnych urządzeń technicznych oraz budowli niebędących urządzeniami technicznymi ani ich zespołami) lecz takie, które znajdują swój wyraz w procesie jej eksploatacji mogącej spowodować emisję (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1668/17, CBOSA). Stąd nie jest wystarczające wyłącznie powiązanie technologiczne oraz konstrukcyjne, na które to powołuje się skarżący w skardze, a co słusznie zauważyło Kolegium. Z tego też względu – wobec tak sformułowanej definicji legalnej – brak było podstaw do podzielenia stanowiska spółki, że w sprawie mamy do czynienia z jedną instalacją nie wymagającą pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza, tj. – będącą jedną instalacją do suszenia zboża i innych płodów rolnych, której element częściowy stanowi czyszczalnia. Objęte bowiem zgłoszeniem instalacje do suszenia, czyszczenia i przechowywania zboża i płodów rolnych mogą bowiem funkcjonować również oddzielenie, powodując inny rodzaj emisji.

W realiach badanej sprawy Sąd podzielił stanowisko organów, że w realiach badanej sprawy brak jest przepisu, który pozwalałaby na przyjęcie zgłoszenia instalacji do czyszczenia zboża i innych płodów rolnych (w ilości powyżej 50Mg), zlokalizowanej na terenie należącym do skarżącej spółki. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 4 rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. Nr 130, poz. 880) zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymagają instalacje, z których emisja nie wymaga pozwolenia, określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 220 ust. 2 ustawy, z wyjątkiem m.in.:

- instalacji do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych - o wydajności do 30 Mg na godzinę (pkt 3);

- instalacji do przechowywania owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych - w ilości do 50 Mg (pkt 4).

Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. Nr 130, poz. 881) pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku m.in. 1) instalacji do przetwórstwa owoców lub warzyw - o zdolności produkcyjnej mniejszej niż 50 Mg na rok; 2) instalacji do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych; 3) instalacji do przechowywania owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych; 4) młyny spożywcze. Sporna oczyszczalnia zboża i innych płodów rolnych w ilości powyżej 50 Mg nie zalicza się do żadnej z tych kategorii.

Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, że względem spornej inwestycji ustawodawca przewidział zwolnienie w oparciu o brzmienie § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r., który stanowi, że pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w ust. 1 lub 2 rodzajów instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. Przepis ten pozwala więc na zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia w przypadku spełnienia podanej normy jednogodzinnej. A contrario – w przypadku braku takiej normy brak jest podstaw do zwolnienia ze wspomnianego obowiązku. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z treści bowiem samego zgłoszenia wynika, że sporna instalacja do czyszczenia będzie emitowała pył PM10 i PM2,5, przy czym są to dwie oddzielne kategorie. Pierwsza stanowi mieszaninę zawieszonych w powietrzu cząsteczek o średnicy nie większej niż 10 μm, a druga – aerozole atmosferyczne (pył zawieszony) o średnicy nie większej niż 2,5μm. Są to więc dwie różne kategorie, które wbrew twierdzeniom skargi nie mogą być łącznie uzgadniane w zakresie emisji. Tym samym skoro nie ma - w realiach niniejszej sprawy dla pyłu PM2,5 - określonej dopuszczalnej normy godzinnej, to brak jest podstaw do zastosowania wspomnianego rozporządzenia. Stanowiłoby to bowiem działanie bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by naruszała ona prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził, by prawa strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały naruszone w jakikolwiek sposób, który wymagałby uchylenia lub zmiany decyzji. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy, nie naruszając przy tym zasady praworządności.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.