Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1954/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1408/07 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. oddalił skargę M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Sąd I instancji wskazał, że w dniu 10 października 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską M.B. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że M.B. został skazany prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach II Wydział Karny i uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. tj. działania na szkodę dwóch podmiotów gospodarczych w drodze wyłudzenia wyrobów metalowych i robót żelbetonowych. Za powyższe wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 4 lat i karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 40 złotych.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach uznał, że wskazany wyżej fakt w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tym stanie rzeczy, organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. cofnął stronie pozwolenie na broń.

Od tej decyzji M.B. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji podnosząc, że fakt skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu jest bezsprzeczny. Niemniej jednak uważa on, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem, a zaliczeniem go do osób, którym należy cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską. Stwierdził także, że posiadał pozytywne opinie w miejscu zamieszkania, Koła Łowieckiego "Młody Leśnik" oraz Polskiego Związku Łowieckiego, jak również to, że dawał pełną gwarancję tego, iż nie użyłby broni z jakimkolwiek naruszeniem prawa stwarzającym sugerowane wyżej zagrożenie.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w tym konkretnym przypadku dla organów Policji, przy ocenie i rozstrzygnięciu sprawy, najważniejszym pozostawało ustalenie, czy skarżący popełnił takie przestępstwo, które stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (w szczególności czy jest to przestępstwo wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). W ocenie organu, zebrany materiał dowodowy potwierdził zaistnienie powyższych okoliczności. Popełnienie zabronionego czynu, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie Sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie oskarżonego. W przedmiotowej sprawie karnej o czyn przeciwko mieniu wina M.B. nie budziła wątpliwości, o czym świadczy prawomocne orzeczenie Sądu. Zdaniem organu odwoławczego, strona, jako osoba, która dopuściła się przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu, nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądu nie mogło skutkować innym – niż zapadło – rozstrzygnięciem. Niewątpliwie M.B. popełnił przestępstwo wymierzone przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Organ zauważył nadto, że w toku postępowania odwoławczego nawet ustalenia korzystnie świadczące o M.B., tj. pozytywna opinia wydana mu przez jego macierzyste koło łowieckie, jak również z miejsca zamieszkania nie mogły mieć wpływu na inny sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Według organu odwoławczego nie było też podstaw do umorzenia postępowania, o co strona wnosiła w odwołaniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.B. Według skarżącego Komendant Główny Policji w ślad za Śląskim Komendantem Wojewódzkim w Katowicach – podobnie zresztą jak to miało miejsce już uprzednio w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie kolejnych sztuk broni myśliwskiej przez skarżącego – dokonał błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez odwrócenie szyku hipotezy wskazanej normy prawnej, co wywołało efekt w postaci całkowitej zmiany jej sensu oraz założeń. Prawodawca polski bowiem w sposób czytelny i nie wywołujący w tej materii jakichkolwiek wątpliwości stwierdził, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a następnie dopiero dokonuje przykładowego uszczegółowienia katalogu tych osób. Wobec czego warunkiem sine qua non stosowania powyższego przepisu (a w jego zaś rezultacie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy) jest w pierwszym rzędzie uzasadniona obawa użycia broni, a nie, jak było to podnoszone w treści uzasadnień wszystkich zaskarżonych do tej pory w obu tych sprawach decyzji, fakt samego prawomocnego skazania za jedno z ogólnie wymienionych przestępstw.

Ustawodawca wyraźnie wskazał, że organ administracji powinien rozważyć w pierwszej kolejności, czy popełnione przestępstwo uzasadnia powstanie obawy użycia broni "w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" biorąc pod uwagę rodzaj popełnionego przestępstwa. Samo popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, bez analizy czy przestępstwo to spowodowało powstanie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w ocenie skarżącego nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, rozpatrując powyższą skargę, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą organom, w jakich sytuacjach obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego może mieć miejsce, a skarżący przez sam fakt popełnienia przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu utracił wiarygodność, co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Przepisy regulujące zasady cofania pozwoleń na broń mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organ był zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń osobie, która popełniła przestępstwo wymienione wskazanym przepisem.

Użycie słów "w szczególności", które poprzedzają wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M.B. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię polegającą na przejęciu jako zasady, że samo skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu rodzi uzasadnioną obawę użycia przez sprawcę tego czynu broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji". Jako kolejny zarzut podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że w wyniku ewidentnego naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., materiał dowodowy w sprawie nie został wyczerpująco zgromadzony. Natomiast, jedynego ocenianego dowodu (tj. wyroku skazującego) wyprowadzono nieuprawniony, dowolny wniosek, że skarżący jest osobą, co do której istnieje obawa, że użyje broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dokonania własnych ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), skargę kasacyjna można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie nastąpiło w tej sprawie naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że chybiony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z naruszeniem art. 7, 8, 11, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wynika to z tego, że Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., która objęła wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że brak jest uchybień organów administracji w przestrzeganiu norm prawa procesowego, jak i interpretacji norm prawa materialnego. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący M.B. w dacie wydania decyzji przez organ I jak i II instancji został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach II Wydział Karny z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II K 3/03 i uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. czyli działania na szkodę dwóch podmiotów gospodarczych w drodze wyłudzenia wyrobów metalowych i robót żelbetonowych. Za powyższe została mu wymierzona kara 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 4 lat, a także orzeczono karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 40 złotych. Ponadto powyższe przestępstwo zostało stypizowane w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko mieniu.

Po drugie, w stanie faktycznym tej sprawy chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Nie nastąpiło bowiem naruszenie przez Sąd I instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) przez błędną wykładnię z tej przyczyny, że Sąd orzekł, iż już nawet samo skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu rodzi uzasadnioną obawę użycia przez sprawcę tego czynu broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wynika to z tego, że z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Oznacza to, że nie jest to działanie organu w ramach uznania administracyjnego. Powyższą wykładnię przepisu zastosowaną przez Sąd I instancji w pełni potwierdza uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. (sygn. akt II OPS 4/09). Stanowi ona jednoznacznie, że "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". Dlatego też użycie przez ustawodawcę kwantyfikatora "w szczególności" w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oznacza w świetle powyższej wykładni dokonanej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., że w odniesieniu do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu – czyli tak jak w przedmiotowej sprawie – zachodzi uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni.

Po trzecie, całkowicie chybiony jest także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w tej sprawie, w świetle dyspozycji art. 141 § 1 p.p.s.a. zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze jak i stanowisk pozostałych stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wbrew zarzutom ze skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest wybiórcze biorąc pod uwagę nałożony przez ustawodawcę obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy.

Z tych względów, z powodu braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.