Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3803/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Barbara Wasilewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi U.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., wydaną na podstawie art. 156§ 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 157 § 1 Kpa i art. 158 § 1 oraz art. 65 § 1 Kpa , Minister Sprawiedliwości stwierdził nieważność decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1995 r., stwierdzającej, że pozbawienie wolności Pani U. S. w okresie od [...] lipca 1946 r. do [...] grudnia 1946 r. spowodowane było jej działalnością polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość oraz przekazał sprawę według właściwości Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości ww. decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r.

W uzasadnieniu tej decyzji Minister Sprawiedliwości podniósł m.in., że do dnia 30 lipca 1997 r. właściwym do potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, był wyłącznie Minister Sprawiedliwości, ponieważ "powołana wyżej ustawa kombatancka oraz kodeks postępowania administracyjnego, nie zawierały przepisu upoważniającego Ministra Sprawiedliwości do scedowania jego w tym względzie uprawnień na podległe organy. Nie stanowił bowiem takiej podstawy art. 268 kpa, ponieważ Prokurator Wojewódzki nie był pracownikiem kierowanej przez Ministra Sprawiedliwości jednostki organizacyjnej, jaką jest Ministerstwo Sprawiedliwości".

W skardze (k. 22 i 2 akt sądowych) Pani U.S. jako okoliczności "stwierdzające niezgodność decyzji z prawem" podniosła m.in. to, że Prokurator Wojewódzki w K. wydał decyzję w jej sprawie [...] grudnia 1995 r. "na podstawie ustawy z dnia 24 01 1991 r. (Dz.U. Nr 17, poz. 75) i posiadanego upoważnienia ówczesnego Ministra Sprawiedliwości".

Obecny Minister Sprawiedliwości kwestionuje przekazane przez ówczesnego Ministra Sprawiedliwości upoważnienie Prokuratorom Wojewódzkim do potwierdzania okoliczności, o których mowa w art.4 ust. l pkt 4 powyższej ustawy, gdyż właściwym do tej działalności był wyłącznie Minister Sprawiedliwości. Według Skarżącej, "ustawa jednak nie zobowiązuje Ministra do osobistego wydawania w/w potwierdzeń".

Nawiązując do zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że "powołana wyżej ustawa kombatancka nie zawierała przepisu upoważniającego Ministra Sprawiedliwości do przekazania tego upoważnienia na inne organy", Pani U. S. stwierdziła, że "nie zawierała także zakazu wydania prokuratorom takiego upoważnienia" i, jej zdaniem, "nie można uznać, że Prokurator Wojewódzki w K. działał bez posiadania upoważnienia Ministra Sprawiedliwości".

Ponadto Skarżąca podniosła, że "ustalenia Prokuratorów Wojewódzkich w tych sprawach były honorowane wiele lat przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz przez inne organy. Konkretnie w mojej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 sierpnia 2000 roku sygn. akt 5SAB/51/00 nie kwestionuje decyzji Prokuratury Wojewódzkiej w K. z dnia [...] grudnia 1995 roku".

Z powyższego wyjaśnienia, zdaniem Pani U. S. wynika, że decyzja Prokuratora Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1995 r. została wydana zgodnie z prawem, z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości i dlatego nie może być unieważniona po siedmiu latach od jej wydania

Pani U. S. nadmieniła również, że według niej, powyższe działanie obecnego Ministra Sprawiedliwości nastąpiło na skutek wniosku Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., który "wszelkimi bezprawnymi sposobami zmierza do zaskarżenia i uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2000 roku przyznającej mi uprawnienia kombatanckie. Czyni to z zemsty za moje wystąpienie do sądu z pozwem o zwrot kilkuletnich zaległych należności wynikłych z czteroletniej bezczynności Urzędu, stwierdzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. O powyższym został poinformowany również Minister Sprawiedliwości, lecz tych faktów nie zechciał uwzględnić".

Skarżąca zwróciła także uwagę, że uchylenie jej uprawnień kombatanckich zlikwidowałaby dodatek do emerytury (około 200 złotych) wynoszącej netto 553 zł, co u schyłku życia "byłoby "nagrodą" za trudy i niebezpieczeństwa okresu wojennego i lat powojennych w tym przebywanie w okresie pięciu tygodni w ciemnej, zimnej i mokrej piwnicy więzienia [...], wraz z wyrafinowanym śledztwem".

Nawiązując do decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2000 roku przyznającej jej uprawnienia kombatanckie, Pani U. S. stwierdziła, że decyzja ta uprawomocniła się przed dwoma laty i nie podlega zmianom. Jej zdaniem, późniejsze ustawy nie mają zastosowania do jej sprawy, która powinna być załatwiona w pierwszej połowie 1996 roku, a kilkuletnia bezczynność w/w urzędu nie może być podstawą do stosowania późniejszych o kilka lat ustaw. W związku z tym zgłosiła wniosek o unieważnianie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].01.2003 roku znak [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]. 01. 2003 r. nie naruszają prawa.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dacie wydawania ww. decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1995 r. właściwym (do dnia 30 lipca 1997 r.) do potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, był na mocy art. 8 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wyłącznie Minister Sprawiedliwości.

Należy przy tym zauważyć, że ani przepisy ww. ustawy o kombatantach (...), ani inne obowiązujące w owym czasie przepisy prawa nie zawierały przepisu, który upoważniałby Ministra Sprawiedliwości do scedowania jego uprawnień wynikających z art. 8 ust. 2 pkt 2 na jakiekolwiek inne organy, w tym na podległe mu (jako Prokuratorowi Generalnemu) organy prokuratury. Co prawda art. 64 ówcześnie obowiązującej Konstytucji RP (z 1952 r., m.in. po zmianach wprowadzonych w 1989 i 1992 r.) w ust. 2 stanowił, że "Prokuratura podlega Ministrowi Sprawiedliwości, który sprawuje funkcje Prokuratora Generalnego", zaś art. art.1.ust 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 1994r. Nr 19, poz. 70 ze zm.) stanowił, że "Prokurator Generalny jest naczelnym organem prokuratury. Funkcję Prokuratora Generalnego sprawuje Minister Sprawiedliwości", jednakże z dalszych przepisów tej ustawy, jak również z innych przepisów ustrojowych tamtego okresu jednoznacznie wynika, że obie te funkcje były wyraźnie rozgraniczone i kompetencje Ministra Sprawiedliwości (jako Ministra Sprawiedliwości i jako Prokuratora Generalnego) były w każdym z tych zakresów odrębnie regulowane.

Z tego też względu art. 268 kpa (stanowiący, że organ może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu) nie mógł być wykorzystany jako podstawa prawna do przekazania przez Ministra Sprawiedliwości jego uprawnień wynikających z art. 8 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o kombatantach (...), ponieważ Prokurator Wojewódzki nie był pracownikiem kierowanej przez Ministra Sprawiedliwości jednostki organizacyjnej.

W świetle powyższego należało uznać, że ww. decyzja Prokuratora Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1995 r. została wydana z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów o właściwości rzeczowej, a to z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa, wręcz obligowało organ do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.

Sąd podzielił również pogląd wyrażony przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wymienionych w art. 156 § 2 kpa, która uniemożliwiałaby stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prokuratora Wojewódzkiego, ponieważ od dnia jej doręczenia nie upłynęło jeszcze 10 lat i nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż zgodnie z decyzją Ministra z [...]. 01. 2003 r. przedmiotowa sprawa została przekazana do rozpoznania innemu, właściwemu organowi.

Mając powyższe na względzie, należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś dalsze podnoszone w skardze okoliczności związane ze stwierdzoną wcześniej przez NSA bezczynnością Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz wystąpieniem przez Skarżącą "do sądu z pozwem o zwrot kilkuletnich zaległych należności", nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.