Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 417/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 125 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 września 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 646/18 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 17 września 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 646/18, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 246/18. Przedmiotem tego ostatniego postępowania była skarga Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia 19 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy S. na lata 2018-2026.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Gmina S. złożyła skargę na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2018r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 29 maja 2018 r. zmieniającej uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie uchwalenia [...] na lata 2018-2026.

Uzasadniając zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego WSA w Bydgoszczy podniósł, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 246/18, dotyczącego oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. względem pierwotnej uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w sprawie uchwalenia [...] na lata 2018-2026. Rozstrzygnięcie to będzie miało dla tego postępowania charakter prejudykatu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Regionalna Izba Obrachunkowa w B. wnosząc o jego uchylenie w całości.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, wywołuje tylko takie skutki, jak postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania uchwały. Stan wstrzymania wykonania uchwały trwa do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny, co oznacza, iż do tego czasu akt poddany rozstrzygnięciu nadzorczemu nie wywołuje skutków prawnych.

W ocenie autora zażalenia w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 246/18 WSA w Bydgoszczy oddalił skargę Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia 19 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia [...] na lata 2018-2026. Postępowanie to dotyczyło rozstrzygnięcia nadzorczego opartego na przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077), a więc bezpośrednio dotyczy treści Wieloletniej Prognozy Finansowej. Natomiast niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie problemu możliwości podejmowania uchwał zmieniających akt prawny, którego obowiązywanie zostało zawieszone na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994; dalej: usg)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za słuszne należy uznać argumenty organu zawarte w zażaleniu. Wszak nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, wywołuje tylko takie skutki, jak postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania uchwały. Stan wstrzymania wykonania uchwały trwa do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1991r. sygn. akt SA/Wr 168/91, ONSA 1991, nr 1 , poz. 28 "rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje skutki prawne w zakresie objętym orzeczeniem o nieważności dopiero po uzyskaniu waloru prawomocności. Ustawodawca postanowił bowiem, na mocy art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa, przyjął zatem, iż akt organu gminy nie traci mocy z dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego". Brak prawomocności pierwszego rozstrzygnięcia nadzorczego nie wykluczył podjęcia działań przez organ nadzoru wobec podjętej później uchwały, mimo występującego związku pomiędzy obiema sprawami. Po pierwsze dlatego, że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego wywołało skutki określone w art. 92 ust. 1 u.s.g., a po drugie zawieszenie postępowania (tutaj sądowoadministracyjnego) uniemożliwiłoby wykonanie ustawowych zadań przez organ nadzoru w terminie przewidzianym w artykule 91 ust. 1 u.s.g. W rezultacie należało uznać, że postępowanie nadzorcze nie było dotknięte wadami mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 348/17).

Przy tym, na co również zwrócił uwagę organ postępowanie w sprawie rzekomego prejudykatu tj. sprawa zakończona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 246/18 od której skargę kasacyjną wywiodła Gmina S. (co Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest z urzędu) dotyczy rozstrzygnięcia nadzorczego opartego na przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a więc bezpośrednio treści Wieloletniej Prognozy Finansowej. Natomiast zawieszone przez Sąd I instancji postępowanie dotyczy problemu możliwości podejmowania uchwał zmieniających akt prawny, którego obowiązywanie zostało zawieszone na podstawie art. 92 ust. 1 usg.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze względy ekonomiki procesowej, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.