Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2782/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 70 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: par. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 182/18 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną. 2. zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Naczelnik III Urzędu Skarbowego w Szczecinie prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] listopada 2010 r., wystawionych przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (wierzyciel). Zobowiązanie dotyczyło obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON wynikających z trzech decyzji za: 2005 r., 2006 r. i 2007 r.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, podnosząc zarzut przedawnienia obowiązku. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku.

Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że o dokonanym zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku VAT-7 za marzec 2012 r. strona została zawiadomiona

[...] czerwca 2012 r., kiedy otrzymała od pracownika prowadzącego postępowanie egzekucyjne egzemplarz zawiadomienia o zajęciu z [...] czerwca 2012 r. Organ zaznaczył, że strona odmówiła potwierdzenia podpisem faktu otrzymania ww. dokumentu. Zdaniem organu I instancji zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym zostało stronie skutecznie doręczone. Wbrew twierdzeniom M. W. doszło zatem do skutecznego przerwania 5-letniego biegu terminu przedawnienia dochodzonego zobowiązania. Zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. W. na postanowienie organu odwoławczego z [...] stycznia 2018 r.

Stwierdził, że przedmiotem sporu jest ocena, czy w stanie faktycznym i prawnym sprawy doszło do przedawnienia dochodzonych w ramach zawisłego postępowania egzekucyjnego należności z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON, wynikających z decyzji za lata 2005, 2006 i 2007, objętych tytułami wykonawczymi. A także, czy zachodziła podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, ze zm.; dalej: upea), czego domaga się skarżący.

Zdaniem Sądu I instancji organy zasadnie oceniły, że środek egzekucyjny został prawidłowo zastosowany. Zgodnie z art. 89 § 2 upea zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności z [...] czerwca 2012 r. oraz raport inspektora organu egzekucyjnego. Z treści raportu (adnotacji) wynika, że [...] czerwca 2012 r. skarżący został poinformowany w Urzędzie o zajęciu innych wierzytelności (nadpłaty w VAT), a pracownik doręczył mu egzemplarz zawiadomienia. Skarżący nie potwierdził odbioru ww. dokumentu podpisem. Mimo to, zdaniem Sądu nie ma wątpliwości co do prawidłowości i skuteczności doręczenia ww. zawiadomienia, do którego doszło w siedzibie organu.

Wobec tego, że brak jest podstaw do zakwestionowania faktu zawiadomienia skarżącego o zastosowanym środku egzekucyjnym (w dniu [...] czerwca 2012 r.), czego wymaga regulacja z art. 70 § 4 Op, w ocenie WSA w Szczecinie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Bieg ten rozpoczął się na nowo, tj. od dnia [...] czerwca 2012 r., czyli od dnia następnego po skutecznym zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku VAT za marzec 2012 r. i ponownie został przerwany w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (zawiadomienia z [...] lipca 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r.) oraz innych wierzytelności w M. M. W., M. W. s.c. (zawiadomienie z [..] lipca 2017 r.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302 tj.; dalej: ppsa) wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 70 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613; dalej: Op) polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów, mającej istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia;

- art. 59 § 1 pkt 2 upea przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

II. naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 133 § 1, 134 § 1, 145 § 1, pkt 1 lit. c/, 151 ppsa poprzez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny, co skutkuje naruszeniem art. 122, 187 § 1 i art. 191 Op, a co w efekcie doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Oznacza to, że NSA jako Sąd II instancji związany jest podstawami i wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej. Związanie to sprowadza się do możliwości badania naruszenia tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez skarżącą kasacyjnie stronę. Sąd przy tym nie jest władny do dokonywania wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowania, czy też uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej, których prawidłowe sformułowanie polega na podaniu konkretnych przepisów prawa jakie zostały naruszone, a także wskazaniu na czym to naruszenie polegało. Ów formalizm wiąże się z powinnością prawidłowego konstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia.

Skarga kasacyjna została oparta na powiązanych ze sobą, określonych w art. 174 ppsa obydwu podstawach kasacyjnych. Zarzuty środka prawnego nie są jednak usprawiedliwione.

Spór w sprawie związany jest z kwestią przedawnienia należności z tytułu objętych tytułami wykonawczymi obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON, wynikających z decyzji za 2005, 2006 i 2007 r., zaś jego istotę stanowi problem, czy zgodnie z art. 70 § 4 Op doszło w sprawie do przerwania biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Wskazany przepis stanowi, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Z chronologii zdarzeń w sprawie wynika, że w dniu [...] grudnia 2010 r. w wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego, tj. egzekucji z pieniędzy, doszło do skutecznego przerwania 5-letniego biegu terminu przedawnienia zobowiązania objętego trzema tytułami wykonawczymi. Następne przerwanie miało miejsce w dniach [...] stycznia 2011 r. i [...] maja 2011 r. w odniesieniu do kolejnych tytułów wykonawczych. Dalszym zastosowanym środkiem egzekucyjnym przerywającym bieg terminu przedawnienia zobowiązania było zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2012 r. (zawiadomienie z [...] czerwca 2012 r.). W aktach sprawy znajduje się raport (adnotacja) pracownika organu egzekucyjnego, z którego wynika, że w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący został poinformowany o zastosowaniu powyższego środka egzekucyjnego w siedzibie III Urzędu Skarbowego w Szczecinie, gdzie otrzymał właściwe zawiadomienie. Skarżący wprawdzie odmówił potwierdzenia podpisem faktu otrzymania korespondencji, to jednak, jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji, nie ma wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Brak podpisu nie pozbawia skuteczności doręczenia zajęcia, bowiem pracownik organu egzekucyjnego w adnotacji wskazał datę doręczenia ([...] czerwiec 2012 r.) oraz przyczynę braku podpisu. Nie znajduje zatem uzasadnienia stwierdzenie skarżącego, że przed lipcem 2016 r. nie został powiadomiony o jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej ani nie otrzymał odpisu zawiadomienia o czynnościach egzekucyjnych w siedzibie III Urzędu Skarbowego.

Wobec powyższych okoliczności prawidłowo WSA przyjął, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo, tj. od dnia następnego ([..].06.2012 r.) po skutecznym zawiadomieniu, a termin ponownie został przerwany w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (zawiadomienia z [...] lipca 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r.) oraz innych wierzytelności w M. M. W., M. W. s.c. (zawiadomienie z [...] lipca 2017 r.).

Z tych względów zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 Op jest nieusprawiedliwiony. Wobec tego, że nie może być mowy o przedawnieniu zobowiązania, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 upea przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu z urzędu, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 59 § 1 pkt 2 upea, czyli jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, w tym np. z uwagi na przedawnienie. W sprawie, żadna z ww. okoliczności nie miała miejsca.

W konsekwencji, chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1, 134 § 1, 145 § 1, pkt 1 lit. c/, 151 ppsa poprzez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny, co skutkuje naruszeniem art. 122, 187 § 1 i art. 191 Op, a co w efekcie miało doprowadzić do błędnego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi. Materiał dowodowy w sprawie dawał podstawę do uznania, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o zajęciu prawa majątkowego, a okoliczność niepotwierdzenia podpisem odbioru zawiadomienia o zajęciu nie niweczy jego skuteczności.

Reasumując, Sąd I instancji prawidłowo zastosował przytoczone w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego i postępowania, zasadnie odmawiając uwzględnienia skargi.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).