Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 851/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 59
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 317 ust. 1, art. 318 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na wniosek obecnie skarżącego "A" Sp. z o.o. w R. , na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), Marszałek Województwa [...] zmienił swoją decyzję z dnia [...] r., zmienioną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], odraczając, stosownie do wniosku strony, termin płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieków do wód w zlewni oczyszczalni "B" - do dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. skarżące "A" zwróciło się do Marszałka Województwa [...] jako organu pierwszej instancji o zmianę, w trybie art. 155 kpa, 18 decyzji ostatecznych dotyczących odroczenia terminu płatności opłat należnych za poszczególne kwartały lat od [...] do [...], w tym wyżej wskazanej decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Wnosząc o kolejne odroczenie terminu płatności, tym razem do dnia [...] r.,"A" wskazało, iż wszelkie zmiany terminów realizacji przedsięwzięcia wynikają z przyczyn od niego niezależnych, a związane są z działaniami podejmowanymi przez wykonawców zadań programu " [...] ", a głównym powodem wydłużenia terminu realizacji przedsięwzięcia jest odstąpienie w [...] r. firmy "C" S.A., od kontraktu " [...] ". Wobec wyżej opisanej sytuacji Komisja Europejska zdecydowała o przedłużeniu czasu realizacji projektu " [...] " do dnia [...] r. (termin na wniosek Miasta R. może ulec jeszcze wydłużeniu do roku [...]). Natomiast Miasto prowadzi działania w celu zrealizowania przedsięwzięcia mającego na celu usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Przeprowadzono inwentaryzację dotychczas wykonanych robót oraz sporządzono nową specyfikację przetargową. Pierwszy przetarg na " [...] " został już ogłoszony. W dalszej kolejności będą ogłaszane następne przetargi na niezrealizowany zakres prac.

Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień. "A" zwróciło się o przedłużenie terminu o następne 21 dni.

Pismem z dnia [...] r. organ poinformował wnioskodawcę o niedopuszczalności wydłużenia przewidzianego w art. 64 § 2 kpa terminu, a wobec braku stosownych wyjaśnień - o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wskazał też, że ewentualny ponowny wniosek zainicjuje kolejne postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...] odmówił zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o zmianę terminu do zapłaty podwyższonej opłaty. W obszernym uzasadnieniu Marszałek przedstawił faktyczny i prawny stan sprawy. Wskazał, że jednym z warunków zmiany, w trybie przywołanego powyżej art. 155 kpa, decyzji odraczającej termin zapłaty opłaty podwyższonej, jest złożenie wniosku w tym przedmiocie przed upływem terminu ustalonego w decyzji o odroczeniu. Upływ tego terminu uniemożliwia podjęcie pozytywnej decyzji. Wskazał, że skarżące "A" złożyło dwa wnioski o zmianę terminu do zapłaty podwyższonej opłaty. Obydwa wnioski, zarówno pierwszy z dnia [...] r., jak i tym bardziej drugi z dnia [...] r. zostały złożone po upływie końcowej daty realizacji inwestycji. W ocenie organu wydanie pozytywnej dla strony decyzji mogłoby świadczyć o niewywiązywaniu się przez organ z obowiązku stosowania przepisów prawa ochrony środowiska, w szczególności art. 320 ust. 1 tej ustawy, który nakazuje w sytuacji niezrealizowania przedsięwzięcia wydać decyzję stwierdzającą obowiązek uiszczenia odroczonych opłat. Organ wskazywał także, że okoliczności, na które powoływał się wnioskodawca miały miejsce w latach [...] i [...], a zatem"A" mogło odpowiednio wcześniej wystąpić z wnioskiem o wydłużenie daty odroczenia. Organ pierwszej instancji podniósł, że już w dniu [...] r. Komisja Europejska zmieniła swoją decyzję nr [...] i uwzględniając wniosek władz krajowych zmieniła termin zakończenia realizacji projektu "[...]" na dzień [...] r., dlatego "A" już w pierwszym wniosku o zmianę terminu odroczenia z dnia [...] r. na dzień [...] r. mogło wnioskować o wydłużenie tego terminu do dnia [...] r. Wniosek taki nie został złożony, nawet w sytuacji trwającego postępowania przed Prezydentem Miasta R. sprawie wydania decyzji – pozwolenia wodnoprawnego i to nawet pomimo istniejącej obawy, że pozwolenie takie nie zostanie uzyskane przed terminem odroczenia opłaty. Ponadto, jak wskazywał organ, [...] w chwili, kiedy otrzymało decyzję zmieniającą termin odroczenia na dzień [...] r., wiedziało już o konieczności dalszego wydłużenia tego terminu, a mimo tego nie wniosło odwołania od tej decyzji.

Skarżące "A" pismem z dnia [...] r. wniosło odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. "A" wskazało, że z przyczyn od niego niezależnych terminy realizacji zadań w ramach projektu "[...]" przy uwzględnieniu procedur unijnych uległy przedłużeniu. Powyższa okoliczność uzasadnia wniosek o zmianę daty odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty z dnia [...] r. na dzień [...] r. w części dotyczącej zlewni oczyszczalni "B". Ponadto "A" wskazało, że wniosek w tym przedmiocie mogło złożyć dopiero po dniu [...] r., bowiem dopiero w tym dniu odwołujący otrzymał pozytywne rozstrzygnięcie dotyczące wcześniejszego wniosku w kwestii przedłużenia daty odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty do dnia [...] r. "A" podkreślało, że tryb administracyjny związany z wniesionym przez to "A" odwołaniem od decyzji Marszałka Województwa [...] odmawiającej odroczenia terminu płatności dla podwyższonej opłaty do dnia [...] r., nie pozwolił na złożenie wniosku o kolejne przedłużenie przed dniem [...] r. "A" wskazywało również, że negatywna decyzja w sprawie zmiany terminu odroczenia płatności opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska uniemożliwi realizację niektórych zadań związanych z likwidacją wylotów odprowadzających ścieki nieczyszczone bezpośrednio do wód powierzchniowych oraz spowoduje wydłużenie terminu wykonania poszczególnych zadań. Ponadto wzrost wymienionych opłat może spowodować zmniejszenie wysokości środków finansowych przeznaczonych na porządkowanie gospodarki ściekowej na terenie miasta R. . Wreszcie"A" wskazało, że zmiana terminu odroczenia płatności opłaty podwyższonej do dnia [...] r. przyczyni się do osiągnięcia licznych celów w tym ekologicznego, zdrowotnego, społecznego, organizacyjnego, prawnego oraz gospodarczego.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt II OSK 1520/06 (Lex nr 351309), wskazał, że termin do którego strona może złożyć wniosek w przedmiocie odroczenia terminu płatności ma charakter materialnoprawny i nie może zostać przywrócony. Kolegium wskazało na treść art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że aby zmiana w opisanym trybie mogła nastąpić, wniosek o odroczenie podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska powinien zostać złożony przed upływem terminu określonego w wydanej już decyzji o odroczeniu. Kolegium wskazało również, że przepis art. 317 ust. 1a ustawy Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.), określając jako warunek odroczenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska lub administracyjnych kar pieniężnych – terminową realizację, nie przewiduje możliwości uwzględnienia przyczyn ewentualnego niezawinionego przez realizującego przedsięwzięcie naruszenia terminu jego zakończenia. Na poparcie swego stanowiska Kolegium wskazało na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 110/05 (Lex nr 194892).

Pismem z dnia [...] r. skarżące "A" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżące "A" zarzuciło naruszenie art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. p.o.ś. przez błędne przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o zmianę decyzji w materii dotyczącej terminu odroczenia płatności opłaty podwyższonej - z dnia [...] r. na dzień [...] r. - przed upływem terminu określonego w wydanej decyzji o odroczeniu. W uzasadnieniu skarżące "A" podniosło, iż z uwagi na obiektywne trudności w realizacji programu "[...]" w [...] r. wystąpiło z wnioskiem o zmianę terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie środowiska w okresie I kwartał [...] r. – I półrocze [...] r. z terminu upływającego w dniu [...] r. na termin [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło odmowną decyzję Marszałka Województwa [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Pozytywne rozstrzygnięcie Marszałka, uwzględniające termin [...] r., zostało zawarte w decyzji z dnia [...] r. nr [...], którą skarżący otrzymał w dniu [...] r. Dopiero wówczas, w ocenie skarżącego, powstała realna możliwość wystąpienia z wnioskiem o kolejną zmianę terminu odroczenia płatności podwyższonych opłat do dnia [...] r., bowiem do dnia [...] r. obowiązującym skarżącego terminem odroczenia płatności był dzień [...] r. Ze względu na wskazane okoliczności skarżący nie mógł przed dniem [...] r. wystąpić z wnioskiem o zmianę terminu odroczenia płatności.

Skarżący wskazał także na uchybienie polegające na wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] r. przed wyznaczonym na dzień [...] r. terminem rozprawy administracyjnej. W ocenie skarżącego wydanie decyzji przed terminem rozprawy uniemożliwiło mu obronę w powyższej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony, Kolegium wskazało, że przedmiotowa rozprawa nie dotyczyła przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, tylko odrębnego postępowania wszczętego na skutek wniosku zawartego w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. nr [...], dotyczącego zmiany daty odroczenia terminu płatności z dnia [...] r. na dzień [...] r.

Z uwagi na to, iż jeszcze przed wniesieniem skargi skarżące "A" wystąpiło na podstawie art. 145 §1 pkt 5 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., do czasu zakończenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o wznowienie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1193/09 oddalił skargę skarżącego "A" na wymienioną powyżej decyzję Kolegium z dnia [...] r.

Z uwagi na zakończenie wyżej wskazanych postępowań w sprawie wniosków o wznowienie, Sąd postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy organy administracji prawidłowo odmówiły stronie skarżącej odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu korzystania ze środowiska, przyjmując materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 318 ust. 1 ustawy p.o.ś.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z treścią art. 276 tej ustawy, podmiot który korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska, którą to opłatę, w myśl przepisu art. 277, wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Jak stanowi przepis art. 284, wysokość należnej opłaty podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie i zgodnie z art. 285 ust. 2 wnosi do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Zgodnie z art. 317 ust. 1 ustawy termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.

Z treści art. 317 ust. 1 powyższej ustawy, a zwłaszcza z zawartego w nim sformułowania "realizuje on terminowo przedsięwzięcie" wynika, iż jednym z warunków skutecznego złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty - w przedmiotowej sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska, jest jego złożenie w czasie, gdy inwestycja podejmowana w celu usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat z tytułu korzystania ze środowiska jest w toku, a więc jest wykonywana, a jej proces inwestycyjny nie został zakończony, a nadto jest ona realizowana zgodnie z planem, bez żadnych opóźnień. Za takim przyjęciem przemawia również treść ustępu 4 art. 317 powołanej ustawy, który przewiduje, iż termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać przyjdzie, iż strona skarżąca kilkakrotnie występowała do właściwego organu z wnioskami w sprawie odroczenia terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska dla zlewni oczyszczalni ścieków "B". Decyzją z dnia [...] r. nr [...], doręczoną skarżącemu w dniu [...] r. Marszałek Województwa [...] zmienił swoją wcześniejszą decyzję z w ten sposób, że wyznaczył skarżącemu Przedsiębiorstwu nowy termin płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieków do wód w zlewni oczyszczalni "B" zastępując dzień [...] r. datą [...] r. Kolejnym wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wystąpił o zmianę decyzji z dnia [...] r. i odroczenie do dnia [...] r. terminu płatności przedmiotowych opłat. We wniosku, zgodnie z art. 318 ust.3 ustawy, skarżące "A" wskazało wysokość opłaty, co do której wniosło o odroczenie terminu płatności oraz przedstawiło opis realizowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust.1, załączając harmonogram realizacji przedsięwzięcia, ze wskazaniem poszczególnych jego etapów. Jako datę zakończenia inwestycji, a jednocześnie datę odroczenia Spółka wskazała dzień [...] r., natomiast przedstawione w harmonogramie zadania realizowane w ramach inwestycji zostały przewidziane do końca [...] r. W związku z tym, z uwagi na zapis art. 317 ust. 4 Prawa ochrony środowiska umożliwiający odroczenie terminu płatności opłaty tylko na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, organ pierwszej instancji postanowił wezwać wnioskodawcę na podstawie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia wniosku o właściwy harmonogram obrazujący całość przedmiotowej inwestycji, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżące "A" nie uzupełniło braku w wymaganym terminie, natomiast przedłożyło pismo w sprawie wydłużenia terminu do dokonania uzupełnień o 21 dni. W konsekwencji organ pozostawił wniosek skarżącego z dnia [...] r. bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] r. "A" złożyło kolejny wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] r. poprzez odroczenie terminu płatności podwyższonych opłat do dnia [...] r.

Jak już na wstępie wskazano, zgodnie z art. 317 ust. 1 p.o.ś. warunkiem sine qua non uwzględnienia wniosku podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do uiszczenia opłat jest terminowa realizacja przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat. Jednocześnie należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje możliwości uwzględnienia jakichkolwiek powodów, ewentualnego niezawinionego przez inwestora bądź wykonawcę niezachowania terminu zakończenia przedsięwzięcia.

Słusznie wskazuje skarżący, że wiadomość o wyznaczeniu nowego terminu odroczenia płatności podwyższonych opłat na dzień [...] r. powziął dopiero w dniu [...] r., kiedy doręczono mu decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. oraz, że do tego dnia skarżącego obowiązywał termin [...] r. ustalony wcześniejszą decyzją ostateczną. Jednak w ocenie Sądu, już w toku postępowania odwoławczego dotyczącego zmiany poprzedniej decyzji ostatecznej skarżący, z uwagi na niezależne od niego okoliczności związane z postępowaniem toczącym się przed Komisją Europejską, mógł dokonać stosownej modyfikacji swojego wniosku domagając się odroczenia płatności na dalszy okres. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie zamknęło mu drogę do skutecznego wnioskowania o kolejną zmianę terminu odroczenia.

Na marginesie należy wskazać, że skład orzekający identyfikuje się z poglądem, według którego termin wynikający z art. 318 ust. 1 p.o.ś. jest terminem materialnoprawnym, a więc nie podlega przywróceniu, zaś jego niezachowanie skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1192/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 2784/03). Nie znajduje uzasadnienia w hipotezie art. 318 ust.1 i ust. 6 p.o.ś. pogląd o procesowym charakterze terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty (por. odmienny pogląd - Krzysztof Gruszecki "Opłaty za korzystanie ze środowiska w prawie ochrony środowiska", Glosa 2003/7/4). Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej, czy ustawie procesowej. W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki (por. Barbara Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000 r., s. 285 - 286). Zatem, przywróceniu podlegają jedynie terminy procesowe, natomiast terminy materialne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu, bowiem uprawnienie strony zawarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne, z upływem przewidzianego terminu wygasa. Strona nie może skutecznie domagać się przywrócenia terminu w oparciu o art. 58 i art. 59 kpa, zaś upływ terminu winien skutkować wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.

Powyższe rozważania dotyczące możliwości przywrócenia terminu określonego w art. 318 ust. 1 p.o.ś. należy uznać jednak za całkowicie hipotetyczne, albowiem skarżące"A" takiego wniosku nie złożyło.

Zgodnie z treścią art. 318 ust. 6 wymienionej powyżej ustawy organ odmawia odroczenia terminu płatności opłaty w drodze decyzji. Odmowa ta jest merytorycznym odniesieniem się do żądania, będącym konsekwencją niespełnienia przesłanek materialnoprawnych (por. J.Borkowski [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 429; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 220/97, Lex nr 37245). W związku z powyższym powtórzyć trzeba, iż zachowanie terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty lub kary, o którym mowa w art. 318 ust. 1 przywołanej ustawy, jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności. Niezachowanie tego terminu skutkuje w myśl art. 318 ust. 6 powołanej ustawy odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska, w tym opłaty podwyższonej zgodnie z art. 293 ust. 1 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1192/04, Lex nr 164971). Powyższe prowadzi także do wniosku, że decyzja odmowna wydana na podstawie art. 318 ust. 6 omawianej ustawy nie jest decyzją uznaniową.

Nie znajduje również uzasadnienia zawarty w skardze zarzut pozbawienia strony możliwości obrony. Przed organem drugiej instancji toczy się kilka spraw z wniosków skarżącego przedsiębiorstwa, a wyznaczona rozprawa nie dotyczyła przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i tym samym nie uwzględnił skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.