Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1038/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33   pkt 1, 2, 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości z podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2000 r. do września 2001 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art.17, art. 18 oraz art. 34§5 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz.1954)- dalej: upea w związku z art.138§1 pkt 1, 2 i art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) –dalej: Kpa, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. z dnia [...] nr [...] nie uznające za uzasadnione zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2000 r. do września 2001 r.

Tytuły wykonawcze, wystawione w dniu [...], doręczono w dniu [...] D. M. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Pismem z dnia [...] strona wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, żądając uchylenia ww. tytułów wykonawczych, uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 33 pkt.1 upea, przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo nie istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi,

- art.33 pkt 2 upea w związku z art. 224 §1 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.:Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60) – dalej w skrócie Op, przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, który to wniosek pozytywnie rozpoznał organ odwoławczy,

- art.33 pkt 10 upea w związku z art.27 §1 tej ustawy, przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nie spełniających ustawowych przesłanek.

Strona wyjaśniła, iż w poz. [...] tytułów wykonawczych wskazano tylko stopę odsetek, jaka będzie stosowana w przyszłości (po wydaniu tytułu), brak danych co do wcześniejszych odsetek. Brak także informacji, czy osoby podpisujące tytuły wykonawcze są osobami upoważnionym do tych czynności. Strona powoła orzeczenie z dnia 10 lutego 2000 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Wr 1557/98, z którego wynika, że organ winien w toku postępowania zażądać od wierzyciela przedstawienia właściwego upoważnienia, a nie poprzestawać na uzyskanym zapewnieniu od wierzyciela o posiadanym przez tę osobę pełnomocnictwie.

Kwestionowane przez stronę tytuły wykonawcze, dotyczyły zobowiązań określonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. nr [...] z dnia [...] nr [...], od której strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Decyzja organu I instancji, w wyniku rozpoznania odwołania, została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]. Nie istnieje zatem zdaniem strony zaległość, która została objęta tytułami wykonawczyni. Ponadto postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji. Organ I instancji, mimo iż mógł wydać to postanowienie sam, przekazał je organowi odwoławczemu.

Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów.

Wierzyciel, którym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś., postanowieniem z dnia [...] nr [...], uznał zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Postanowienie to utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdzając, że w dniu wszczęcia postępowanie egzekucyjnego istniał obowiązek objęty tym tytułem. Decyzja podlega wykonaniu także, gdy toczy się postępowanie odwoławcze. Wstrzymanie wykonania decyzji następuje na mocy postanowienia wstrzymującego jej wykonanie. Postanowienie takie, w rozpoznawanej sprawie, wydano w dniu [...], tj. po prawidłowo dokonanych w dniu [...] czynnościach egzekucyjnych. Osoby, które podpisały sporne tytuły wykonawcze posiadały upoważnienie do ich podpisania wynikające z zakresu obowiązków i uprawnień.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś., jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...], po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, nie uznał zarzutów za zasadne, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela. Wyjaśnił ponadto, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszony łącznie z zarzutami, jest rozpoznawany zależnie od stanowiska wyrażonego przez wierzyciela i tylko w przypadku uznania zarzutów za uzasadnione, może być rozpoznany merytorycznie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.33 pkt 10 upea w związku z art.27 §1 tej ustawy wskazał, że w poz.37 tytułów wykonawczych prawidłowo podano, aktualną w dniu ich wystawienia, stawkę odsetek od zaległości podatkowych, a odsetki należne do dnia wystawienia tytułów określono w poz.38 tych tytułów. Podano także okres przerwy w naliczaniu odsetek. Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji została nadana przez Komornika Skarbowego, który w zakresie swoich obowiązków i uprawnień ma upoważnienie do podpisywania postanowień o wszczęciu egzekucji i zastosowaniu środka egzekucyjnego, tj. do nadania ww. klauzuli. Z zamieszczonej na tytułach wykonawczych pieczęci jednoznacznie wynika, że Komornik Skarbowy działał z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś.

W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego D. M. wniósł o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie:

- art.34 §1 w związku z art.34 §2 upea, przez brak faktycznego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny zarzutów dotyczących nie spełnienia ustawowych wymogów przez tytuły wykonawcze,

- art.33 pkt 10 upea w związku z art.27 ust.1 tej ustawy przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nie spełniających ustawowych wymogów.

W tytułach wykonawczych, zdaniem strony, nieprawidłowo określono okres przerwy w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowych (poz. [...] tytułów). Tytuły te nie zawierają także niezbędnych elementów, tj. pieczęci nagłówkowej organu egzekucyjnego oraz wskazania, że osoba podpisująca klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji posiada upoważnienie do dokonywania tych czynności.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Stwierdził, iż zgodnie z art. 33 pkt 1-7, pkt 9, pkt 10 upea do zgłoszonych zarzutów ustosunkowuje się wierzyciel. Stanowisko wierzyciela, w zakresie o jakim mowa w art. 33 pkt 1-5 upea, jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art.33 pkt 10 upea, tj. niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 w/w ustawy, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego. Wyjaśnił, iż klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji została nadana przez Komornika Skarbowego, tj. osobę, która w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego jest uprawniona do tych czynności, prawidłowa jest też pieczęć organu egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D. M. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zarzucił naruszenie:

- art. 33 pkt 10 upea w związku z art. 27 §1 tej ustawy, przez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, będący podstawą postępowania obarczony jest uchybieniami.

- art. 34 §4 upea, poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zgłoszone przez stronę zarzuty okazały się zasadne.

W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w zażaleniu, wskazał, że tytuły wykonawcze nie zawierają wszystkich elementów wymienionych w art.27 §1 pkt 3 upea, bowiem w poz. [...] podano wyłącznie stopę odsetek, jaka ma zastosowanie po dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Odsetki za okres wcześniejszy podano kwotowo, pomijając dane w zakresie stawki tych odsetek. Strona zarzuca także nieprawidłowe określenie przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę. Zdaniem strony brak pieczęci nagłówkowej organu egzekucyjnego oraz brak wykazania, że osoba podpisująca tę klauzulę jest osobą upoważnioną narusza art. 27 §1 pkt 10 upea.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi i powtórzył dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę zarzutu, co do prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. postępowania egzekucyjnego, skarżący wskazał art.33 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art.27 §1 tej ustawy, gdyż twierdził, że tytuły wykonawcze doręczone w dniu [...] nie zawierają wszystkich elementów przewidzianych w art.27 §1 upea. Jednocześnie w odrębnej skardze D. M. kwestionuje prawidłowość stanowiska wyrażonego przez wierzyciela.

W sprawie bezsporne jest, że egzekucja dotyczy należności pieniężnych, wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2000 r. do września 2001 r. Stosownie do regulacji zawartej w art. 34 §1 up.a., organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego, zarzutu zaniechania rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przed wystawieniem tytułu wykonawczego oraz zarzutu dotyczącego nieprawidłowego wypełnienia tytułu wykonawczego, gdyż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 upea organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela.

Wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś., postanowieniem z dnia [...], uznał zarzuty skarżącego za bezpodstawne. Stanowisko to podtrzymał Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...], po rozpoznaniu zażalenia D. M.

Stanowisko wierzyciela w zakresie okoliczności wskazanych w art.33 pkt 1-5 upea jest wiążące dla organu egzekucyjnego (art.34 §1 upea). Wypowiedź wierzyciela nie jest natomiast wiążąca odnośnie zarzutu, o którym mowa w art.33 pkt 10 upea, tj. w zakresie nie spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art.27 upea, czyli w zakresie, jakiego dotyczy spór.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie naruszyły przepisów procesowych związanych z rozpoznaniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, sprawę rozstrzygały bowiem po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela.

Zarzuty dotyczące niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art.27 upea, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art.27 upea, tytuł wykonawczy winien zawierać:

1) oznaczenie wierzyciela,

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację,

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń,

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej,

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,

7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela,

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu,

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej,

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

W tytułach wykonawczych, wbrew twierdzeniom skargi, zgodnie z art.27 §1 pkt 3 upea wskazano:

- za jaki okres naliczone zostały odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (poz.35 i poz.36),

- kwotę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (poz.38), oraz

- stawkę odsetek, według której zostaną naliczone dalsze odsetki (poz.37), zaznaczając, iż odsetki od zaległości podatkowych naliczane są według stopy zmiennej i powołując art.50 Op, który dotyczy odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

W ramach postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym poprawności wykazanych w tytule wykonawczym odsetek za zwłokę, a także okresu przerwy w naliczaniu odsetek. Badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym byłoby sprzeczne z art.29 §1 upea. Organ z urzędu bada jedynie dopuszczalność egzekucji pod względem formalnym. Skarżący twierdzenie o nieprawidłowości wskazanego przez wierzyciela w tytule wykonawczym okresu przerwy w naliczaniu odsetek wywodzi z decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług wydanej przez organ odwoławczy, podczas, gdy przedmiotem sporu jest tytuł wykonawczy wydany na podstawie decyzji organu podatkowego I instancji. Kwestie związane z prawidłowym określeniem przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę wiążą się z decyzją organu podatkowego, a nie rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego. Do zarzutu tego, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ egzekucyjny ustosunkował się w uzasadnieniu postanowienia stwierdzając, że ocena zasadności liczenia odsetek przez organ egzekucyjny, na tym etapie postępowania, byłaby sprzeczna z rolą organu egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.27 §1 pkt 10 upea należy stwierdzić, że klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, (poz. 66 i poz.67 tytułów wykonawczych) nie zawiera wskazanych w skardze braków. Za brak taki, nie można uznać, zamieszczenia w poz. 66 i poz.67 tytułu wykonawczego jednej pieczęci będącej jednocześnie pieczęcią nagłówkową oraz pieczęcią, wskazującą osobę upoważnioną do podpisu tej klauzuli w imieniu organu egzekucyjnego. Istotne bowiem jest, aby w tytule wykonawczym został określony w sposób czytelny organ egzekucyjny oraz osoba działająca w imieniu tego organu, a ten wymóg, w ocenie Sądu, został spełniony. Z pieczęci zamieszczonej w poz.66 i poz.67, tytułów wykonawczych wynika także, iż kierująca do egzekucji tytuły wykonawcze Komornik Skarbowy mgr inż. L. M. działa z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś., brak zatem podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art.27 §1 pkt 10 upea.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.