Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2932/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 305
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2034/15 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z 4 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2034/15, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w A. (dalej: spółka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

WSA wskazał, że [...] lutego 2015 r. na drodze krajowej nr 92 – Węzeł Kostrzyna zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika marki MAN o nr rej. [...] wraz z ośmioosiową naczepą marki Stokota o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A. A., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem belki zbrojonej (ładunek niepodzielny) w imieniu spółki. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli z [...] lutego 2015 r.

W trakcie kontroli zastosowano do pomiaru parametrów pojazdu stacjonarną wagę do pomiarów dynamicznych PIETZSCH (Niemcy) o znaku fabrycznym [...], nr [...] i klasie dokładności 2. Zgodnie z załącznikiem nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów (Dz. U. Nr 188, poz. 1345; dalej: rozporządzenie MG), odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi dla wag o dokładności D (2 klasy) podczas użytkowania, a więc takich co użyte podczas kontroli wynosi 4%, a dopuszczalnej sumarycznej masy pojazdu 2%. W związku z tym od uzyskanego wyniku nacisku osi odjęto 4%. Ustalono także, że nacisk na II osi wynosił 14,11 t, a na III osi 14,18 t, co łącznie powodowało, że nacisk na podwójnej osi napędowej wynosił 28,29 t (po odjęciu tolerancji). Przyjmując wartość dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu do 19 t stwierdzono, że dopuszczalny nacisk został przekroczony o 9,29 t. Tym samym przekroczenie dopuszczalnej wartości wynosiło 48,89%.

Ponadto podczas kontroli twierdzono, iż długość pojazdu członowego wynosiła 28,8 m (po odjęciu 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,30 m, a więc przekroczenie dopuszczalnej wartości o 74,54%.

Kierowca do kontroli okazał zezwolenie kategorii VII nr [...] na 5 przejazdów pojazdu nienormatywnego z ładunkiem belki w okresie od [...] lutego do [...] marca 2015 r. W tabeli wartości nacisków osi wskazano, że dopuszczalny nacisk osi na drugiej i trzeciej osi pojazdu to 10,00 t.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną takiego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej, dopuszczalnej masy całkowitej oraz przekroczenia dopuszczalnej długości pojazdu członowego.

W wyniku złożenia odwołania spółki, GITD decyzją z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1 i 4 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.) oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305).

WSA zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę na decyzję GITD.

W motywach WSA wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 35a p.r.d. – pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie zaś do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. – ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Z kolei art. 64 ust. 2 p.r.d. stanowi, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. – za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Powyższe oznacza więc, że niespełnienie warunków zezwolenia jest traktowane na równi z brakiem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

WSA wskazał, że w sprawie pozostaje poza sporem okoliczność stwierdzonego nacisku na podwójnej osi kontrolowanego pojazdu przekraczające dopuszczalną w posiadanym przez spółkę zezwoleniu kategorii VII nr [...] wielkość nacisku osi tj. 10 t - o 4,1 t na II osi oraz o 4,18 t na III osi pojazdu. Tym samym zezwolenie było niewystarczające do dokonania zgodnego z prawem przejazdu kontrolowanym pojazdem, zaś istotę sporu stanowi wysokość nałożonej z tego tytułu na skarżącą kary 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kat VII. Spółka twierdzi, że w tym przypadku mogła zostać ukarana jedynie za niedochowanie warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, co jest zagrożone karą w wysokości 2.000 zł. W związku z tym niezbędne było zbadanie, czy organ prawidłowo uznał spółkę za podmiot wykonujący faktycznie sporny przejazd bez wymaganego zezwolenia kat VII, w rozumieniu ww. przepisów.

W ocenie WSA organy dokonały właściwych ustaleń uznając, że przekroczenie parametrów pojazdu określonych w zezwoleniu nie stanowi niedotrzymania warunków przejazdu, lecz naruszenie określonych w tym zezwoleniu szczegółowych norm przewozu określonego ładunku niepodzielnego, do których należy zaliczyć maksymalny nacisk osi pojazdu, które zezwolenie określało w wysokości 10 t. WSA zauważył, że ustalone w wydanym zezwoleniu na przejazd pojazdem nienormatywnym wielkości stanowią odstępstwo od ogólnych norm przewozu obowiązujących dla dróg publicznych i przewoźnik zobowiązany jest do ich rygorystycznego przestrzegania. Tak samo jak norm o charakterze generalnym, w przypadku braku odpowiedniego zezwolenia, tak aby nie narazić się na sankcję wynikającą z art. 140 aa ust.1 p.r.d. Prawidłowo przy tym organ wywiódł, że warunki przejazdu określone w wydanym spółce zezwoleniu dotyczą innych kwestii, tj. dodatkowych obowiązków przewoźnika związanych z uzyskaniem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, w tym obowiązku dokonania przez pilota wcześniejszego objazdu trasy, uzgodnienia z zarządcami zabezpieczenia linii napowietrznych na drodze realizowanego przejazdu oraz spełnienia innych szczegółowych wymogów niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu pojazdu nienormatywnego na drodze publicznej.

WSA stwierdził, że spółka w trakcie spornego przejazdu dopuszczając do przeciążenia kontrolowanego pojazdu, czego wyrazem było stwierdzone przekroczenie nacisku osi, naruszyła ogólne zasady dokonywania przewozu po drogach publicznych w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdów, wynikających z obowiązujących przepisów prawa lub z zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, co powoduje taki sam skutek w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak zezwolenia oraz wysokości kary pieniężnej adekwatnie do skali stwierdzonego naruszenia. Warunki wykonywania przejazdu określone w wydanym spółce zezwoleniu dotyczą innego zakresu obowiązków przewoźnika realizującego przejazd pojazdem nienormatywnym, z naruszeniem których przepisy p.r.d. przewidują odrębną karę pieniężną w wysokości 2.000 zł, stosownie do treści art. 140 ab ust. 1 pkt 7 p.r.d.

Zdaniem WSA, w okolicznościach dokonanego przejazdu pojazdem nienormatywnym nie budzi wątpliwości stwierdzenie przez organy naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., co prowadzi do zastosowania art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. Jak wyżej wskazano, w przypadku naruszenia tego zakazu za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Użycie słowa "jak" w przytoczonym wyżej przepisie sprawia, że kara w przypadku, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, tj. naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d., jest ustalana w taki sam sposób, jak w przypadku przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. Biorąc pod uwagę parametry pojazdu, który podczas dokonywanego przejazdu był pojazdem nienormatywnym oraz fakt przejazdu po drodze krajowej o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, organy prawidłowo wymierzyły karę, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII mając na uwadze wysokość przekroczenia dopuszczalnych norm. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują możliwości miarkowania kary z uwagi na wielkość przekroczenia.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów WSA wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorcy przewozowego, w takich sprawach jak niniejsza, może zostać wyłączona na mocy art. 140aa ust. 4 p.r.d., co stanowi wyjątek od zasady, który zgodnie z prawidłami wykładni przepisów musi być interpretowany w sposób ścisły. Wymaga on zatem wykazania w toku postępowania administracyjnego istotnych okoliczności wynikających z hipotezy tego przepisu, których spółka nie wskazała. WSA podkreślił, że organ poinformował o powyższym spółkę w piśmie z [...] lutego 2015 r., dlatego też zarzut niezbadania tych okoliczności okazał się chybiony.

W ocenie WSA także pozostałe zarzutu w postaci naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. nie były zasadne.

W tych warunkach WSA, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

Spółka złożyła od wyroku WSA skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

1) w zakresie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., poprzez nieprawidłową interpretację i zastosowanie definicji pojazdu nienormatywnego;

2) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania wyjątków określonych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.

GITD nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanek nieważnościowych nie stwierdzono.

Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., poprzez nieprawidłową interpretację i zastosowanie definicji pojazdu nienormatywnego.

Skarżąca kasacyjnie uważa, że na bazie przepisu art. 2 pkt 35a p.r.d. z nienormatywnością odnośnie nacisków osi mamy do czynienia wówczas, gdy wartości rzeczywiste osi są wyższe nie określone dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, zatem w ustawie o drogach publicznych. Ustawa o drogach publicznych w art. 41 nie przewiduje regulacji innych niż w odniesieniu wyłącznie do pojedynczej osi napędowej, a więc nie odnosi się do osi nienapędowych czy wielokrotnych. Norma graniczna odnośnie nacisku osi podwójnej, z którą mamy do czynienie w niniejszym przypadku, ustalana jest wyłącznie w § 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, jednak jest to norma konstrukcyjna niezależna od drogi po której porusza się pojazd i nie jest zawarta w przepisach o drogach publicznych, do której odnosi się wprost definicja pojazdu nienormatywnego. Skarżąca kasacyjnie na poparcie swego stanowiska powołała się na orzecznictwo.

Opisany zarzut nie jest usprawiedliwiony.

Zasadniczą kwestią sporną tego zarzutu jest w istocie interpretacja zwrotu "przepisy o drogach publicznych". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d. to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Wynika to z tego, że w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje dotyczące dróg publicznych znajdują się nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Z samego określenia "Prawo o ruchu drogowym" wynika zresztą, że ustawa dotyczy określonych zachowań na drodze, a więc także dróg. Materia dotycząca dróg jest w obu tych ustawach wzajemnie powiązana i zarazem przemieszana. Świadczy o tym chociażby fakt, że ustawa o drogach publicznych definiuje "pojazd nienormatywny" przez odesłanie do ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ustawa Prawo o ruchu drogowym określa pojęcie "drogi", "drogi publicznej" i "drogi wewnętrznej" (art. 2 ust. 1, 1a i 1b), z tym że drogę publiczną i drogę wewnętrzną definiuje przez odesłanie do przepisów zawartych w ustawie o drogach publicznych. Co więcej - do 18 października 2012 r. regulacje o odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia znajdowały się w ustawie o drogach publicznych. Dopiero po tej dacie zostały przeniesione do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Te uwagi dotyczą również przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych. Pierwotnie były one w ustawie o drogach publicznych (art. 41 ust. 1) i w wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia). Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Przedstawione przemieszczenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miały charakter jedynie porządkowy, formalny i były związane z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ulega wątpliwości że treść § 5 wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika nr 1 do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z ustawy o drogach publicznych i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym oczywiście nie zmieniło ich przedmiotu, nie przekształciły się one tym sposobem z przepisów o drogach publicznych w przepisy o ruchu drogowym. Posługując się zatem kryterium merytorycznym, a nie formalnym należy je dalej traktować jako przepisy dotyczące dróg publicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie mogą stanowić podstawy ustalenia "nienormatywności" pojazdu w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych, ponieważ określone w nich parametry nacisku osi stanowią jedynie warunki dopuszczalności pojazdu do ruchu. Trudno bowiem uznać za racjonalny taki stan, w którym pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu. Natomiast nie obowiązują one po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych. Jest aż nadto oczywiste, że techniczne warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu mają na względzie uczestniczenie tego pojazdu w ruchu drogowym. Zachowują zatem sens tylko wtedy, gdy parametry określone w tych warunkach obowiązują, są stosowane i egzekwowane w stosunku do pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestię parametrów dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r., jako kryteriów nienormatywności pojazdu w tym zakresie, stosowanych dla potrzeb nakładania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym zdaje się przesądzać wspomniana już dyrektywa Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. W art. 1 ust. 2 stanowi ona, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I (a więc również dopuszczalne maksymalne naciski osi wielokrotnych) odnoszące się do ciężarów obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie. W pojęciu norm transportowych odnoszących się do warunków załadunku mieszczą się niewątpliwie maksymalne dopuszczalne normy nacisku osi pojazdu wykonującego przejazd drogowy.

Przyjęta i zastosowana zatem przez WSA wykładnia art. 2 pkt 35a p.r.d. w sprawie jest prawidłowa i znajduje oparcie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 2337/16 i II GSK 2489/16 z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 2342/16 i II GSK 2395/16; dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodać należy, że składowi rozpatrującemu niniejszą sprawę znane są rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych tego rodzaju sprawach (np. wyroki NSA: z 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3692/15; z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; z 1 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3289/17; z 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14). Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, ze względów wyżej przedstawionych, wyrażanych tam poglądów nie podziela.

Przyjęcia takiej wykładni art. 2 pkt 35a p.r.d. przez WSA, jak wyżej przedstawiona, przekłada się na prawidłowość zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. stanowiących o tym, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej i określających wysokość tej kary. Tym samym nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. dotyczący granic orzekania WSA

Zarzuty zaś sformułowane w punkcie 2 skargi kasacyjnej także nie są usprawiedliwione. Spółka zarzuciła w nich naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania wyjątków określonych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazać należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest normą wynikową, która jest stosowana wówczas gdy sąd stwierdzi, że decyzja narusza prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten dotyczy więc części materialnej sprawy, a więc związany jest z błędną wykładnią przepisów materialnych lub ich zastosowaniem (niezastosowaniem) w sprawie. Powiązanie zaś tego przepisu z art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczącym wymagań co do uzasadnienia wyroku nie jest prawidłowe. Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki został przyjęty w tej sprawie przez WSA stan faktyczny oraz dokonana ocena. Brak zaś zgody skarżącej kasacyjnie na taką właśnie ocenę nie oznacza naruszenia przez WSA wskazanego wyżej przepisu. Ocena bowiem, czy stanowisko to jest prawidłowe, tzn. czy sąd dokonał prawidłowej bądź wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma znaczenia dla stwierdzenia spełnienia przez uzasadnienie wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten nie służy bowiem zwalczaniu przyjętego przez WSA stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego.

W zakresie naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. skarżąca kasacyjnie uważa, że okoliczności sprawy wskazują na brak jej winy w stwierdzonym przekroczeniu nacisku osi. Powodem tego były to, że parametry ładunku zostały szczegółowo określone przez nadawcę w zleceniu transportowym, na podstawie którego spółka złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia. Nie było więc jakichkolwiek obiektywnych przesłanek do uznania, że spółka celowo zaniżyła wielkość nacisków we wniosku o udzielenie zezwolenia. Spółka podkreśliła, że została wprowadzona w błąd przez zleceniodawcę co do parametrów ładunku, co nie zostało dostatecznie zbadane przez WSA.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 140 aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. – nie wszczyna się postępowania o nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, a wszczęte umarza, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa więc na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia, o którym mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Naruszenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o niedochowaniu przez stronę należytej staranności oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia. Należy bowiem mieć na względzie fakt, że to przewoźnik podejmuje się transportu, a tym samym może transport ten rozpocząć po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów. Odpowiedzialność innych podmiotów (załadowcy, nadawcy) jest odpowiedzialnością odrębną od odpowiedzialności przewoźnika. Przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. może mieć zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których należyta staranność w wykonywaniu czynności przewozowych i brak wpływu na powstałe naruszenia ma charakter obiektywny i nie jest skutkiem funkcjonowania przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1762/15).

W konsekwencji jako prawidłowe należało uznać stanowisko WSA, że organ prawidłowo stwierdził o braku wykazania przez spółkę przesłanek umożliwiających zastosowanie wobec niej przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d.

Z tych też przyczyn, uznając skargę kasacyjną za niezasadną, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).