Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1084/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, art. 3, art. 8 ust. 1-3, art, art 39
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.) w zw. z art. 2, art. 3, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1-4, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 poz. 930, dalej u.p.s.) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. K. (dalej jako strona lub skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmawiającej przyznania pomocy finansowej na zakup żywności od września 2011 r. do marca 2012 r. po [...] zł miesięcznie, odzieży i obuwia na zimę w łącznej kwocie [...]zł, opłacenia rachunku za gaz w kwocie [...]zł, opłacenia rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na wykupienie leków na receptę w kocie [...] zł i na leki poza receptą w kwocie [...]zł, na zakup 2 ton opału oraz na przyznanie zasiłku okresowego od września 2011 r. do marca 2012 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 28 kwietnia 2014r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia 7 listopada 2011 r. odmówił przyznania pomocy finansowej w opisanym powyżej zakresie.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że dokonał aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego w dniu 6 lutego 2013 r. i ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiadając udziały w kamienicy, w której zamieszkuje. Skarżący w sierpniu 2010r. nabył własność udziału wynoszącego [...] części we współwłasności nieruchomości położonej w P. na Ul. [...] w ramach którego korzysta z lokalu nr [...] za [...] zł z własnych środków, które posiadał z pożyczek i darowizn od rodziców. Skarżący od [...].08.2011r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2011r. M. K. uznano za niepełnosprawnego w stopniu lekkim do [...].11.2014r. ze wskazaniem zatrudnienia przy pracy lekkiej. Skarżący przedkładał zaświadczenia lekarskie od września 2010r. do czerwca 2013r., z których wynikało, ze jest bez przerwy niezdolny do pracy. Okoliczności tej nie zgłaszał w urzędzie pracy. Organ zwracał się do lekarzy rodzinnych skarżącego o zweryfikowanie jego stanu zdrowia, nie otrzymał na zapytania żadnej odpowiedzi. Organ skierował skarżącego do uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej stowarzyszenia szkoła "[...]" z czego M. K. nie skorzystał. Skarżący od 2010r. korzysta z pomocy MOPS. W okresie od września 2010r. do marca 2014r. otrzymał pomoc w wysokości [...] zł. W okresie od lipca 2011r. do września 2011r. skarżący otrzymał zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie a w okresie od grudnia 2011r. do marca 2012r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Od stycznia do marca 2012r. otrzymał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości [...] zł miesięcznie, a w lutym 2012r. zasiłek celowy na zakup opału w kwocie [...]zł, zakup leków w kwocie [...]zł i zakup biletu w kwocie [...]zł.

W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego organ ustalił, że dochód skarżącego wynosił w październiku 2011 r. – [...] zł (z tytułu dodatku mieszkaniowego ). Natomiast kryterium dochodowe wynosiło wtenczas [...] zł. Wnioskodawca kwalifikował się więc do przyznania zasiłku celowego zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zasiłku okresowego zgodnie z art. 38 tej ustawy oraz zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności zgodnie z obowiązującym w latach 2006 – 2013 programem wieloletnim "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Biorąc pod uwagę trudną sytuację skarżącego organ przyznał mu świadczenia, opisane wyżej i uznał, że zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb byłoby faktycznym przeniesieniem ciężaru utrzymania skarżącego na tut ośrodek, czemu nie służy pomoc społeczna. Jej zadaniem jest bowiem jedynie wspieranie osób znajdujących się w ciężkiej sytuacji życiowej i pomaganie im w przezwyciężeniu ich trudności a nie spełnianie wszelkich oczekiwań finansowych.

Organ podał, że brak skorzystania przez skarżącego ze skierowania do Centrum Integracji Społecznej stanowi brak współdziałania z organem w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy. Brak współdziałania w kierunku poprawy swojej sytuacji organ upatrywał również w postawie skarżącego w kwestii wprowadzania w błąd pracownika socjalnego i nieujawnianiu źródeł dochodu, manipulowaniu informacjami mającymi istotne znaczenie w postępowaniu. Nadto wskazał, że skarżący od 2009r. zarejestrowany jest jako bezrobotny. Niepodejmowanie od tego czasu zatrudnienia, przy posiadanym wykształceniu wyższym w zakresie zarządzania oraz studiach podyplomowych (sfinansowanych przez PUP w [...]) i wieku ([...] lata) może świadczyć, że celowo nie podejmował on żadnych działań w kierunku poprawy swojej sytuacji życiowej.

Odnośnie żądania pomocy na opłacenie energii elektrycznej i gazu organ wskazał, że skarżący nie ma w tym zakresie żadnych zaległości, co wskazuje, że zaspokoił te potrzeby z dostępnych środków finansowych i nie ma podstaw do ich finansowania przez organ.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu wskazując, że branie pod uwagę środków finansowych, które otrzymał od rodziny na zakup mieszkania nie było zasadne. Zaspokoił bowiem w ten sposób podstawową potrzebę mieszkaniową a mieszkanie wymagało remontu. Podał, ze jest osoba niepełnosprawną, bez środków do życia a organ w wielu decyzjach odmawiał mu pomocy. Wskazał, że kwalifikuje się na zasiłek okresowy z art. 38 pkt 1 ustawy, spełnia kryterium dochodowe, długotrwale choruje, jest niepełnosprawny, samotny i od lat bezrobotny.

Zaskarżoną decyzją SKO w P. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy analizując sytuację prawną i faktyczną p. M. K. podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, przyjmując również jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014r. -art. 3 , art. 4 , art. 8 ust. 1 pkt. 1 , art. 11 ust.1 i 2 , art. 38 ust.1 do 4 oraz art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej . Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w świetle art. 3 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej nie każde żądanie strony postępowania musi być spełnione przez organ w pełnej wysokości, czy też nawet w ograniczonym zakresie. Rozważając możliwość przyznania pomocy finansowej na realizację potrzeb bytowych dla M. K. zgodnie z wnioskiem strony organ odwoławczy uznał, iż odmowa przyznania tych świadczeń nie narusza granic uznania administracyjnego. Kolegium zauważyło, że w świetle postanowień art. 38 ust. 2 pkt 1 nie było możliwe przyznanie zasiłku okresowego stronie w wysokości [...] zł albowiem kwota ta przekraczała obowiązujące wówczas kryterium dochodowe [...] zł. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu możliwe było rozważenie przez organ I instancji przyznania zasiłku okresowego będącego różnicą miedzy kryterium dochodowym a osiąganym przez skarżącego dochodem ([...] zł – [...] zł = [...] zł.)

Kolegium dodatkowo wskazało, że dochód strony w miesiącu poprzedzającym wydanie decyzji tj. w marcu 2014 r. stanowiły: zasiłek okresowy w kwocie miesięcznej [...] zł (k. 38 akt organu I instancji) oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł (k. 52 akt organu I instancji). Dochód strony wynosił wtenczas [...] zł więc był równy kryterium dochodowemu. Niezależnie od tego wnioskodawcy była przyznawana pomoc finansowa na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, opału i innych potrzeb bytowych.

Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. K. wyraził swoje niezadowolenie z jej rozstrzygnięcia, podkreślając, że postępowanie trwa od 2012 r. Zarzucił Kolegium, że działa opieszale i jest bezczynne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał skarżącemu pełnomocnika z urzędu i zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając skargę, wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu i zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1. w ramach podstawy prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art, 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a poprzez niewyczerpującą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz okoliczności faktycznych, w szczególności nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie konieczności zażywania leków przez skarżącego, z uwagi na dolegliwości chorobowe zawarte w wynikach aktualizacji wywiadu środowiskowego (zaświadczenie lekarskie i historia choroby, umiarkowany stopień niepełnosprawności), które znacznie utrudniają podjęcie zatrudnienia i w związku z tym arbitralne uznanie przez organ, że skarżący naruszył zasady przyznawania zasiłków.

2. w ramach podstawy prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a "p.p.s.a." naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, lj.:

- art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nierozliczanie się przez skarżącego z pomocy finansowej przyznanej decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2010 roku, znak [...], stanowi wykorzystanie przyznanej pomocy finansowej niezgodnie z przeznaczeniem, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i całkowitą odmowę przyznania świadczenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wykorzystywanie przyznanej pomocy finansowej niezgodnie z przeznaczeniem nie może być utożsamiane z brakiem współdziałania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego na potrzeby postępowania administracyjnego.

- art. 41 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej przez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie specjalnego zasiłku celowego, pomimo istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" skarżącego w zakresie jego "trudnej sytuacji" życiowej i zdrowotnej.

Na rozprawie dnia 24 maja 2018r. skarżący podał, ze podtrzymuje skargę i swoje żądania z wniosku z 2011r., gdyż kupował wszystko, w tym leki, biorąc pożyczki by przeżyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dale: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. domagał się przyznania zasiłku celowego na zakup żywności od września 2011r. do marca 2012r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, zakupu odzieży (kurtki, bielizny, majtek, skarpetek) i obuwia na zimę w łącznej kwocie [...]zł, na opłacenie rachunków za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na wykupienie leków recepturowych za kwotę [...]zł, poza recepturowych za kwotę [...]zł, na zakup dwóch ton opału oraz zasiłku okresowego od września 2011r. do marca 2012r. w kwocie miesięcznej po [...] zł.

Przedmiotowy wniosek był rozpatrywany decyzjami z dnia [...].12.2011r. i z [...].07.2012r. uchylanymi przez SKO w P.. Po raz trzeci wniosek został rozpatrzony decyzją odmowną Prezydenta Miasta P. z [...] kwietnia 2014r.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku strony.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (u.p.s.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powoływanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.), a jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz do ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.).

Zgodnie z art. 36 pkt 1 b i c u.p.s. świadczeniami z pomocy społecznej są: zasiłek okresowy, zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy.

Jak wynika z analizy zgłoszonych żądań skarżący domagał się przyznania zasiłku okresowego (art. 38 u.p.s.) i celowego (art. 39 u.p.s.).

Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Przyznanie zasiłku okresowego nie zostało pozostawione uznaniu organu administracyjnego. Wskazują na to użyte przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej takie zwroty, jak: "zasiłek okresowy przysługuje", "zasiłek okresowy ustala się". Przyjmuje się, że spełnienie warunków do przyznania zasiłku okresowego, poprzez spełnienie kryterium dochodowego i wystąpienie szczególnych okoliczności w postaci długotrwałej choroby, niepełnosprawności czy bezrobocia obliguje organ do wydania decyzji o jego przyznaniu. Natomiast uznaniu administracyjnemu pozostawiona została przez ustawodawcę jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania.

O tym, w jakim rozmiarze i na jaki okres zasiłek okresowy zostanie przyznany decyduje organ, kierując się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. to znaczy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych i rozsądnych propozycji pracownika socjalnego pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła, w celu "wyjścia" wnioskodawcy z systemu pomocy społecznej i umożliwienia mu samodzielnego oraz odpowiedzialnego życia w społeczeństwie.

Bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia.

Celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Dlatego osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych na zaspokojenie własnych potrzeb, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji, pod rygorem odmowy przyznania świadczenia. Organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Brak jej ze strony wnioskodawcy uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. ( por. wyrok WSA w Gliwicach z 18.10.2017r., IV SA/GL 533/17)

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że skarżący nie przekroczył kryterium dochodowego w październiku 2011r. jego dochód wynosił [...] zł, kwalifikował się więc do przyznania zasiłku okresowego, stanowiącego różnicę miedzy kryterium dochodowym a uzyskiwanym dochodem. Możliwość odmowy przyznania tego świadczenia uzasadniał brakiem współpracy skarżącego z organem pomocy społecznej w poprawie sytuacji bytowej.

Z danych zawartych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wynika, że skarżącemu przyznano zasiłek okresowy w okresie od lipca do września 2011r. w kwocie [...]zł miesięcznie (decyzja z [...].07.2011r.) i w okresie od grudnia 2011r. do marca 2012r. w wysokości [...] zł miesięcznie (decyzja z [...] lutego 2012r.), co organ II instancji pominął w swojej decyzji. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu przyznania tego zasiłku za okres od września 2011r. do marca 2012r. Organ nie wyjaśnił czy odmowa przyznania tego zasiłku w niniejszej sprawie dotyczyła żądania już rozpoznanego wcześniejszymi decyzjami. Nie wyjaśnił również z jakich przyczyn odmówił przyznania skarżącemu tego zasiłku w październiku i listopadzie 2011r., podczas gdy za wnioskowany wrzesień 2011r. i miesiące grudzień 2011 – marzec 2012r. zasiłek okresowy skarżącemu został przyznany. Brak wyjaśnienia tych okoliczności stanowi naruszenia art. 107 § 3 oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., uniemożliwiając sądowi dokonanie oceny zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Tym samym uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ dokonując w tym zakresie ustaleń powinien przede wszystkim ustalić, czy zgłoszone w 2011r. i nadal podtrzymywane żądanie przyznania zasiłku okresowego za okres od września 2011r. do marca 2012r. nie zostało (co najmniej w przeważającej części) rozstrzygnięte innymi decyzjami, co skutkować winno obecnie umorzeniem postępowania w tym zakresie. W przypadku braku rozpoznania wniosku za miesiące październik, listopad 2011r. organ w przypadku powołania się na treść art. 11 ust. 2 u.p.s., winien odnieść się do faktu przyznania i wypłacenia tego świadczenia za miesiące poprzedzające i następujące po wnioskowanych.

W przedmiotowej sprawie upłynął bardzo długi okres między złożeniem wniosku ([...].11.2011r.) a rozpoznaniem sprawy przez SKO ([...].09.2017r.) Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. dochód pozwalający ustalić spełnienie kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 u.p.s. nakazuje badać sytuację dochodową wnioskodawcy na podstawie dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli w niniejszej sprawie z października 2011r. Odnośnie natomiast kryterium dochodowego, winno być ono ustalane z daty orzekania przez organ odwoławczy. SKO wydając decyzję [...].09.2017r. winno przyjąć kryterium dochodowe z daty orzekania. W dniu 1 października 2015 r. weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2015 poz. 1058). W § 1 pkt 1a tego rozporządzenia ustalono kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości [...] zł. ( por. wyrok NSA z 2.03.2017r. , I OSK 2319/16).

W przedmiotowej sprawie niezasadnie SKO rozważało dochód skarżącego z marca 2014r. tj. miesiąca poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji, naruszając tym samym art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy winno więc odnieść swoje rozważania do kryterium dochodowego z daty orzekania.

Świadczenia z pomocy społecznej winny być przyznawane na bieżąco (art. 106 ust.3 u.p.s.). Rozpoznawanie wniosku po prawie 6 latach nie uniemożliwia ich przyznania – strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji tak długotrwałego postępowania. Z uwagi jednak na charakter świadczeń pomocowych, służących zaspokojeniu niezbędnych potrzeb osób znajdujących się w ciężkiej sytuacji musi być uwzględniona aktualna sytuacja wnioskodawcy (art. 106 ust. 3 u.p.s. i art. 107 ust. 4 u.p.s.), wymagająca aktualizacji wywiadu środowiskowego (nie rzadziej niż co 6 mcy) i ustalenia czy z okresu wnioskowanego pozostały niezaspokojone potrzeby.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, który zgodnie z ust. 2 tego przepisu może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy braku przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego w zakresie pozostałych, poza zasiłkiem okresowym, żądań zawartych we wniosku z 7.11.2011r., zastosowanie znajduje ten właśnie przepis, a nie wskazany w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego art. 41 u.p.s. Przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. został przez organ prawidłowo zastosowany. Zasadnie też wskazano na uznaniowy charakter tego świadczenia. Prawidłowo organ uznał, że z uwagi na upływ czasu istotne jest ustalenie, czy z okresu złożenia wniosku pozostały niezaspokojone potrzeby. Słusznie wskazał, że w zakresie żądania zapłaty rachunków za energię elektryczną i gaz nie ma zaległości, stąd brak podstaw do przyznania zasiłku na zapłatę tych rachunków. Nierealne jest pozostawienie niezaspokojonych potrzeb związanych z wykupem leków recepturowych z 2011r., których termin realizacji wygasł, czy też leków, które skarżący w 2011r. winien brać. To samo dotyczy zakupu żywności czy odzieży w 2011r. Okoliczność, czy potrzeby te zostały zaspokojone przez skarżącego z pożyczek, które nie zostały nadal zwrócone, winna być wykazana przez samego skarżącego. Nie przedstawił on na taką okoliczność żadnych dowodów. Jak wynikało z decyzji organu I instancji skarżący otrzymywał zasiłki celowe na zakup żywności na miesiące lipiec – wrzesień 2011r., styczeń – marzec 2011r. Otrzymał też (decyzją z [...].02.2012r.) zasiłek celowy na zakup opału ([...] zł) i leków ([...] zł). I tu podobnie, jak w przypadku zasiłku okresowego, organ nie wyjaśnił, czy zgłoszone w tym zakresie żądanie z [...].2011r. zostało przez organ zaspokojone wydanymi decyzjami przyznającymi świadczenia, co wymagałoby umorzenia postępowania w tym zakresie, czy też nie.

Zgłoszone w skardze zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia sprawy nie stanowiła przedmiotu niniejszego postępowania, nie mogą być więc oceniane przez sąd w niniejszej sprawie. Zgłoszone w piśmie procesowym z 22 maja 2018r. zarzuty związane z naruszeniem art. 11 ust. 2 czy art. 41 u.p.s., jako nieodnoszące się do realiów niniejszej sprawy nie były zasadne. W przedmiotowej sprawie art. 41 ust. 1 u.p.s nie miał zastosowania. Powołując art. 11 ust. 2 u.p.s. organy nie wskazały na nierozliczanie się przez skarżącego z pomocy przyznanej decyzją z 5.10.2010r. Nieuzasadnione były zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie konieczności zażywania przez skarżącego leków. Nie były one bowiem podstawa odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń.

Sumując Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Rozpatrując ponownie sprawę organ dokonać ustaleń czy wnioskowane przez skarżącego świadczenia nie były już przedmiotem wydanych przez organ I instancji decyzji ( np. przez analizę decyzji wymienionych w decyzji organu I instancji). Winien rozważyć czy przyznanie zasiłków okresowych za miesiące wrzesień 2011r., grudzień 2011r. – marzec 2012r. miało wpływ, a jeżeli tak to jaki na odmowę przyznania zasiłku okresowego za miesiące październik i listopad 2011r. Rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku i kryterium dochodowe z daty orzekania.