Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1320/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 21 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Zasadne jest uznanie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że z powodu późniejszego zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa nie można zachować nadanych wcześniej uprawnień kombatanckich, skoro w toczącym się postępowaniu weryfikacyjnym nie przedłożono dowodów, które wskazywałyby na to iż skierowanie do pracy, w Urzędzie Bezpieczeństwa nastąpiło przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje nastąpiło zwerbowanie w celu udzielenia im pomocy, ani też dowodów stwierdzających, że podczas tego zatrudnienia wykonywano wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

TEZY

Zasadne jest uznanie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że z powodu późniejszego zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa nie można zachować nadanych wcześniej uprawnień kombatanckich, skoro w toczącym się postępowaniu weryfikacyjnym nie przedłożono dowodów, które wskazywałyby na to iż skierowanie do pracy, w Urzędzie Bezpieczeństwa nastąpiło przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje nastąpiło zwerbowanie w celu udzielenia im pomocy, ani też dowodów stwierdzających, że podczas tego zatrudnienia wykonywano wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Edwarda S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 2 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2.07.1998 r., (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 127 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ oraz na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy, swoją decyzję z dnia 14.04.1998 r., (...), pozbawiającą Edwarda S. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Edward S. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane mu przez ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14.04.1998 r. uprawnień tych został on pozbawiony w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) jako osoba zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, co ustalono na podstawie pisma Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej Województwa K. z 29.10.1976 r. Domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy Edward S. nie przedstawił jednak żadnych nowych dowodów mogących przemawiać za zachowaniem uprawnień na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy. Podnoszona zatem przez niego okoliczność d tycząca jego służby w tzw. "Niszczycielskich Batalionach" nie może wpływać na zmianę decyzji o pozbawieniu go uprawnień, stwierdzono w zakończeniu omawianego uzasadnienia.

Powyższą decyzję ostateczną Edward S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości zarzucił on, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa materialnego w wyniku nie uwzględnienia jego działalności kombatanckiej w tzw. "Niszczycielskich Batalionach" oraz z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 par. 1, art. 76 i art. 77 par. 1 Kpa, polegającym na braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i pominięciu faktu wykonywania przez niego funkcji wartownika, a więc zadań nie związanych ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 141 poz. 950 ze zm./, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Stanowiąc powyższą normatywną definicję kombatanta ustawa powyższa określiła zarazem różne rodzaje służb wojskowych lub uczestnictwa w działaniach uznawane przez siebie za działalność kombatancką /art. 1 ust. 2/ oraz za działalność równorzędną z działalnością kombatancką /art. 2/, zaliczając do okresów tej działalności również czas przebywania w określonych warunkach i miejscach z jej powodu /art. 3/. Za działalność kombatancką ustawa powyższa uznała zatem m.in. uczestniczenie w latach 1944-1995 w tzw. "Niszczycielskich Batalionach" /"Istriebitielnych Batalionach"/ na dawnych ziemiach polskich w województwach lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami.

Według regulacji art. 21 ust. 1 omawianej ustawy, uprawnienia określone w ustawie /uprawnienia kombatanckie/ przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 1 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej lub w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 21 ust. 2 tej ustawy. Uzależniając realizację uprawnień kombatanckich od uprzedniego uzyskania decyzji potwierdzającej działalność lub fakty, z którymi uprawnienia te są związane, ustawa ta jednocześnie stanowi, iż zachowują uprawnienia kombatanckie osoby, które uzyskały je na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących /art. 25 ust. 1/, czyniąc jednak od tej zasady wyjątki określone w art. 25 ust. 2 i pozbawiając tych uprawnień m. in. osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie uzyskały wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów nie wymienionych w art. 1 ust. 2, w art. 2 i w art. 4 ustawy, a także osoby mające uprawnienia z innych tytułów działalności przewidzianej w ustawie, które jednak w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, chyba że osoby te przedłożą dowody, iż do wymienionych służb skierowane zostały przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zostały zwerbowane w celu udzielania im pomocy albo też przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w tych służbach wykonywały zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Jest w rozpatrywanej sprawie okolicznością przez skarżącego nie kwestionowaną, że uprawnienia kombatanckie, nadane mu w przeszłości przez ZBoWiD, uzyskał on wyłącznie z tytułu swego udziału w okresie od 11.06.1945 r. do 25.07.1946 r. w walkach z reakcyjnym podziemiem, będąc przy tym zatrudnionym w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Jakkolwiek więc wykazuje on, że uprawnienia kombatanckie przysługiwać mu mogą z tytułu jego działalności w okresie od 01.1 do 1.04.1945.r. w ramach tzw. "Niszczycielskich Batalionów" to zasadnie uznał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że z powodu jego późniejszego zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa nie może on zachować nadanych wcześniej uprawnień kombatanckich, skoro w toczącym się postępowaniu weryfikacyjnym nie przedłożył on ani dowodów, które wskazywałyby na to iż do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa skierowany został przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy, ani też dowodów stwierdzających, że podczas tego zatrudnienia wykonywał wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przedłożone przezeń zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji z 18.05.1998 r. wskazujące na fakt jego zatrudnienia na stanowisku wartownika Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O. i na fakt jego dezercji, jako podstawy zwolnienia ze służby, nie sposób bowiem uznać za dowód wykonywania wyłącznie zadań nie związanych ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, do wykonywania których to zadań struktury Urzędu Bezpieczeństwa zostały powołane.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.