Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 908/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, art. 121, art. 122,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska – Nowacka Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz K. D. kwotę 5.600 ( pięć tysięcy sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. orzekł o odpowiedzialności K. D. - Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w T.M., zwanego dalej Spółką z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2001 w łącznej kwocie 127.406,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 76.084 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją

z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału informacyjno-dowodowego oraz argumentów podniesionych w odwołaniu uznał, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W szczególności organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 116 Ordynacji podatkowej w ponowionym postępowaniu podatkowym konieczne jest ustalenie, czy zaległości podatkowe powstały w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu oraz czy egzekucja

w stosunku do całości majątku spółki okazała się bezskuteczna. Organ odwoławczy stwierdził także, że w toku ponowionego postępowania należy ustalić, czy nie zachodzą przewidziane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki wyłączające odpowiedzialność podatkową członka zarządu spółki.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] orzekł o odpowiedzialności K. D. - Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2001 Spółki Akcyjnej "A" w kwocie 127.406,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 86.975,00 zł.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji podkreślił, iż co do zaległości Spółki z tyt. podatku zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które było prowadzone wobec majątku Spółki przy zastosowaniu różnych możliwych środków egzekucyjnych i zabezpieczających tj. zajęcia rachunku bankowego, ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości, przyłączenia się do egzekucji sądowej z nieruchomości. W celu zabezpieczenia należności objętych tytułami wykonawczymi skierowano także do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego

w T.M. wniosek o wpis hipoteki przymusowej. W toku prowadzonych czynności komornik sądowy dokonał licytacji nieruchomości Spółki położonej w T.M. przy ul. A., sprzedając ją za kwotę [...] zł, w tym węzeł betoniarski za kwotę 181.334 zł. Pismem z dnia 9 grudnia 2005 r. komornik sądowy poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M., że do podziału pozostaje kwota 326.666 zł uzyskana z egzekucji nieruchomości, a do nieruchomości jest skierowana egzekucja z wniosku 181 wierzycieli, w tym połowa wniosków dotyczy spraw ze stosunku pracy. Ponadto na nieruchomości ustanowione są hipoteki na łączną kwotę 1.322.400 zł. W konsekwencji komornik sądowy stwierdził, że wierzytelność Urzędu Skarbowego nie zostanie zaspokojona nawet w niewielkiej części. Organ podniósł również, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wskazała żadnego mienia Spółki , z którego organ podatkowy mógłby zaspokoić swoje roszczenia w drodze postępowania egzekucyjnego. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono,

że K. D. był członkiem zarządu (prezesem) Spółki od chwili jej powstania

w 1999 r., a odwołany został uchwałą Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 20 maja 2003 r., przy czym pisemną rezygnację z pełnionej funkcji złożył z dniem 1 kwietnia 2003 r. Organ ustalił, że zarząd Spółki nie występował do Sądu Gospodarczego

z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. W ocenie organu podatkowego I instancji

w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za orzeczeniem odpowiedzialności K. D. jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące, natomiast strona nie wykazała istnienia żadnej przesłanki uwalniającej ją od odpowiedzialności, w zakresie których ciężar dowodu zgodnie z brzmieniem art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej ciąży na członku zarządu.

W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie

o uchylenie decyzji i rozpoznanie oraz rozstrzygnięcie sprawy bez jej przekazywania do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zarzucił, iż została ona wydana

z naruszeniem art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4 ,art. 116 § 1 i § 2 , art.122 w związku z art. 187 § 1, art. 191. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, iż organ podatkowy I instancji wbrew wyraźnym i wiążącym zaleceniom zawartym we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego nie ustalił, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony, mimo że strona na takie okoliczności wskazywała w toku postępowania. Zarzucono, że organ I instancji bezpodstawnie zastosował kryterium ,,zachwiania płynności finansowej" jako jedyne kryterium dla oceny, czy sytuacja ekonomiczna Spółki uzasadniała złożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości w czasie gdy K. D. pozostawał członkiem jej zarządu. Podniesiono, iż we wcześniejszej decyzji organ odwoławczy jednoznacznie uznał,

że ustalenie okresu, w którym nastąpiło zachwianie płynności finansowej nie jest wystarczające do stwierdzenia, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie, o którym mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Powołano się,

że strona w złożonym zeznaniu wskazywała na fakty świadczące, iż sytuacja finansowa Spółki w okresie, w którym pełnił on funkcje członka zarządu nie uzasadniała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, natomiast organ w zasadzie w ogóle nie odniósł się do tych okoliczności. W powyższym zakresie powołano się w szczególności na sporządzone przez biegłych rewidentów bilanse Spółki za lata 2001 i 2002, z których wynika, że Spółka w tych okresach posiadała znaczny majątek, osiągała pewne zyski z prowadzonej w dość szerokim zakresie działalności gospodarczej, a w szczególności nie zaprzestała w sposób trwały regulowania swoich długów.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, iż podniesione

w odwołaniu zarzuty i argumenty są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w przepisach prawa podatkowego oraz w istniejącym stanie faktycznym, mającym odzwierciedlenie

w materiale dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy. Stwierdzono, że fakt powstania zobowiązań podatkowych Spółki w czasie pełnienia przez K. D. funkcji Prezesa Zarządu jest bezsporny. Zdaniem organu okoliczności wynikające

z pism komornika sądowego oraz stwierdzony brak innego majątku Spółki jednoznacznie wskazują, że egzekucja z majątku Spółki jest bezskuteczna.

W odniesieniu się do zarzutów odwołania strony dotyczących braku przeprowadzenia postępowania w zakresie wyjaśnienia, czy sytuacja finansowa Spółki w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości organ odwoławczy stwierdził, że z ustaleń organu I instancji wynika, iż Spółka nigdy takiego wniosku nie złożyła. Dokonując oceny powołanych

w odwołaniu raportów biegłych rewidentów badających bilans organ stwierdził,

iż w dokumentacji z badania bilansu za 2001 r. Biegli Rewidenci wskazali już,

iż wskaźnik płynności bieżącej w stosunku do poziomu roku poprzedniego uległ obniżeniu. Wskaźnik ten wynosił 0,75 co świadczy, że mogą występować przejściowe trudności płatnicze (wskaźnik ten winien mieścić się w przedziale 1,5-2). Nadto wskazano również, iż Spółka nie posiada kapitału pracującego, finansuje się głównie przychodami ze sprzedaży oraz kredytami bankowymi. W opinii z badania bilansu za 2002 r. wskazano na możliwość wystąpienia zagrożenia w zakresie finansowania działalności, a sytuacja ta może być przyczyną występowania trudności w terminowym regulowaniu swoich zobowiązań z bieżącej działalności nie mówiąc o terminowej spłacie zadłużenia z tytułu kredytów bankowych. Z zestawienia pasywów

w sprawozdaniu finansowym wynika, iż majątek Spółki na dzień 31 grudnia 2002 r. sfinansowany został ze środków kapitału własnego i zysku w 7%. Pozostała część majątku Spółki sfinansowana została ze środków obcych w tym z kredytów bankowych, i zobowiązań krótkoterminowych. Na dzień 31 grudnia 2002 r. zobowiązania Spółki wynosiły [...] zł. W stanie zobowiązań znajdują się pozycje wynikające

w zasadzie z bieżących rozliczeń, a ich stan nie ma pokrycia w należnościach, zapasach i środkach pieniężnych, a zobowiązania przewyższają stan majątku obrotowego o kwotę [...] zł.

Reasumując organ stwierdził, że stanowisko przyjęte w sprawie co do niewykazania przez członka zarządu przesłanek egzoneracyjnych jest niewątpliwie trafne i oparte na należycie zebranym oraz ocenionym materiale dowodowym. Wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, nie było wszczęte postępowanie układowe i nie wskazano żadnego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych.

Na powyższą decyzję pełnomocnik strony skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z wnioskiem o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ustawy

o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw przez błędne przypisanie skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania spółki wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że egzekucja zaległości podatkowej z całości majątku zakładu okazała się bezskuteczna; orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki, mimo iż w toku postępowania wykazał on, że wystąpiła przesłanka wyłączająca jego odpowiedzialność, tj. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy z uwagi na to, że w czasie pełnienia przez niego funkcji

w zarządzie sytuacja finansowa spółki nie dawała podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem.

Ponadto zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 122 w związku z art. 187 § 1

i art. 191 O.p przez niepodjęcie wszelkich możliwych działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów poprzez: dowolną interpretację ustalonych w spółce współczynników płynności finansowej dla oceny, czy skarżący dochował należytej staranności przy ocenie sytuacji finansowej "A" S.A.; dowolną ocenę dowodów zawartych w piśmie z dnia 7 lutego 2007 r. tj. faktu zawarcia

z kontrahentami czterech umów o znacznej wartości świadczących o braku podstaw do złożenia wniosku o upadłość w czasie, gdy skarżący był członkiem zarządu "A" S.A.; pominięcie tego, że zadłużenie spółki powodujące jej niewypłacalność i niemożność zaspokojenia wierzycieli powstało na skutek zaległości względem ZUS i pracowników spółki (powstałych po odejściu skarżącego z zarządu "A" S.A.); nie wykazanie, że sytuacja finansowa spółki w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu, uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości "A" S.A. w sytuacji, gdy okoliczność przeciwna wynika z bilansów spółki i opinii biegłych rewidentów badających bilanse za 2001 i 2002 rok; nie wykazanie, że spółka w czasie gdy skarżący pełnił w niej funkcję członka zarządu trwale zaprzestała płacenia długów w sytuacji, gdy okoliczność przeciwna wynika z bilansów spółki i opinii biegłych rewidentów badających bilanse za 2001 i 2002 rok.

W skardze podniesiono również naruszenie art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych a polegające na wydaniu przez organ odwoławczy w toku postępowania dwóch decyzji, w uzasadnieniach których przy niezmienionym stanie faktycznym znalazły się wzajemnie wykluczające się stanowiska; naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 233 § 2 O.p. przez bezzasadne odstąpienie przez organ odwoławczy od zapatrywań prawnych

i wskazań co do dalszego toku postępowania zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. i usankcjonowania naruszeń procedury, których dopuścił się organ pierwszej instancji, który nie zbadał wskazanych przez organ odwoławczy w decyzji okoliczności faktycznych oraz naruszenie art. 188 O.p. przez nierozpoznanie wniosku skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego

i wyjaśnienie, jaka jest dokładna wysokość zaległości spółki "A" względem ZUS oraz względem pracowników oraz kiedy zaległości te powstały.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga w zakresie żądania uchylenia zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie oceny całości przedstawionego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego należy uznać, iż nie może on stanowić wystarczającej podstawy do orzeczenia w oparciu o art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. (por. art. 21 ustawy z dnia 12.09.2002 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. nr 169, poz. 1387) odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe SA Zakładu Budowlano-Remontowego z siedzibą w T.M., zwanego dalej Spółką, w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.

Na wstępie powyższej oceny należy wskazać, iż zgodnie z treścią wymienionego przepisu za zaległości podatkowe m.in. spółki akcyjnej "odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo,

że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki z którego egzekucja jest możliwa". Powyższa regulacja zawiera zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członków zarządu spółki kapitałowej.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, wyrażonym

w wydanych w tej sprawie decyzjach, iż z treści wymienionego przepisu wynika, że do orzeczenia odpowiedzialności, organ podatkowy jest obowiązany w zasadzie wykazać jedynie okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji wobec majątku spółki, bowiem wykazanie zaistnienia którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Jednakże należy podkreślić, iż obowiązkiem organów podatkowych w tego rodzaju sprawach jest nie tylko wykazanie beż żadnych wątpliwości faktu zaistnienia przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, ale także przeprowadzenie prawidłowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego odnośnie ewentualnego wystąpienia przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności. Obowiązek przeprowadzenia należytego postępowania w zakresie ewentualnego wystąpienia przesłanek negatywnych do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (w stosunku do podatnika) wynika z zasad ogólnych postępowania podatkowego, wyrażonych w szczególności w przepisach art. 121

i art. 122 Ordynacji podatkowej, a także w innych przepisach tej ustawy, nakazujących organowi podatkowemu przed wydaniem każdej decyzji zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 cyt. ustawy). Powyższy obowiązek występuje zwłaszcza w sytuacji, gdy osoba, w stosunku do której jest prowadzone tego rodzaju postępowanie powołuje się na konkretne okoliczności, mogące powodować wyłączenie jej odpowiedzialności.

Należy mieć także na uwadze, iż orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ma w prawie podatkowym pewien charakter wyjątkowy, gdyż orzeka

o obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego przez osobę, która jako taka nie spowodowała powstania danego podatku. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, z tym, że odpowiedzialność tych osób ma charakter posiłkowy (subsydiarny), gdyż zawsze występuje w dalszej kolejności za podatnikiem, który nie jest automatycznie uwolniony od swojej odpowiedzialności za zaległości podatkowe objęte tego rodzaju postępowaniem. Stąd też przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organów podatkowych jest nie tylko wykazanie w sposób bezsporny (bez żądnych wątpliwości) zaistnienia przewidzianych w tym przepisie przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności, ale również w przypadku powołania się osoby trzeciej na okoliczności wskazujące na możliwość wystąpienia przesłanki negatywnej – przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego z zebraniem

i rozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim uznać, iż organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący i wnikliwy okoliczności związanych z powołaniem się skarżącego na to, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego z wierzycielami w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki nastąpiło bez jego winy, gdyż jego zdaniem sytuacja finansowa Spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu była niezła i nie uzasadniała złożenia takiego wniosku.

Organ orzekający uznając, iż powołana przez skarżącego powyższa przesłanka wyłączająca jego odpowiedzialność nie zachodzi wyjaśnił, że z raportu biegłych rewidentów badających bilans Spółki za rok 2001 wynika, iż wskaźnik płynności bieżącej w stosunku do poziomu roku poprzedniego uległ obniżeniu. Nadto wskazano, że Spółka nie posiada kapitału pracującego, finansuje się głównie przychodami ze sprzedaży oraz kredytami bankowymi. Podniesiono także, iż w opinii

z badania bilansu za 2002r. wskazano, że mogą wystąpić zagrożenia w zakresie finansowania działalności, a sytuacja ta może być przyczyną występowania trudności

w terminowym regulowaniu swoich zobowiązań z bieżącej działalności nie mówiąc

o terminowej spłacie zadłużenia z tytułu kredytów bankowych.

Jednakże przy dokonywaniu powyższej oceny organ w ogóle nie ustosunkował się do okoliczności podnoszonych przez stronę, w tym wynikających również

z wymienionego wyżej raportu biegłych oraz bilansów i rachunków zysków i strat Spółki za lata 2001 – 2002. Z dokumentów wynika, że na koniec roku 2001, podmiot osiągnął zysk w kwocie ogółem [...] zł, a na koniec 2002 r. zysk wynosił kwotę [...] zł. Ponadto organy podatkowe w ogóle nie ustosunkowały się do okoliczności wynikających z zeznań skarżącego, iż w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu kondycja finansowa Spółki była dobra, o czym miały świadczyć m.in. zawarte

w 2002 r. cztery umowy o roboty budowlane o wartości ogółem ponad [...] zł. Skarżący podniósł także, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, Spółka nie zaprzestała płacenia długów, a jedynie mogły wystąpić sporadyczne przypadki opóźnienia w zapłacie należności. Powyższe wyjaśnienia skarżącego znajdują również potwierdzenie w powołanych raportach biegłych rewidentów z badania bilansów Spółki za lata 2001 – 2002. W odniesieniu się do kwestii istnienia ewentualnych długów Spółki, Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż powinno to dotyczyć zobowiązań, które były znane i wymagalne w okresie pełnienia przez skarżącego w Spółce funkcji członka zarządu. Organy podatkowe nie wykazały, mimo wniosku strony skarżącej, iż w tym okresie Spółka posiadała jakieś prawomocne zobowiązania, niezapłacone przez Spółkę, w tym zwłaszcza publicznoprawne.

W omawianym zakresie należy zauważyć, iż istotne znaczenie dla oceny ewentualnej winy skarżącego odnośnie braku zgłoszenia w okresie, gdy pełnił on funkcje członka zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) ma treść

art. 233 § 1 kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli bilans sporządzony przez zarząd spółki wykaże stratę przewyższającą sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać posiedzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Zgodnie również z art. 5 § 1 obowiązującego wcześniej prawa upadłościowego – rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24.10.1934 r. (tj. Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.) przedsiębiorca był zobowiązany, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości,

a w myśl § 2 na reprezentancie przedsiębiorcy (m.in. spółki akcyjnej) ciążył obowiązek zgłoszenia upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba, że wcześniej rozpoczął się bieg terminu, określonego w § 1.

Stąd też należy uznać, że stanowisko organów podatkowych negujące brak winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego z wierzycielami nie zostało w sposób wyczerpujący udowodnione. Powołanie się w zaskarżonej decyzji na wynikające z raportu biegłych rewidentów argumenty o zachwianiu płynności finansowej oraz o wydłużonym cyklu rozliczeń zobowiązań należy uznać z niewystarczający do uznania, że zarząd Spółki winien był wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego, zwłaszcza, iż z powołanego raportu biegłych wynika, że powyższe zachwianie płynności finansowej było spowodowane znacznymi wydatkami inwestycyjnymi Spółki, co może wskazywać, że jej kondycja finansowa była nienajgorsza.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na zasadność zastosowania w stosunku do skarżącego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

KR