Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1557/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 891/18 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 891/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] w Lublinie z dnia [...] września 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, oddalił skargę.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, leków, środków higienicznych i czystościowych. Wniosek skarżąca uzasadniła stanem zdrowia, wymagającym specjalnej diety oraz bardzo trudną sytuacją rodzinną, na którą składa się konflikt z byłym mężem i związane z tym toczące się spory sądowe o podział majątku i o zapłatę.

Po przeanalizowaniu sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej oraz wykazanych przez nią wydatków Burmistrz [...] uznał, że sytuacja ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507), zwanej dalej u.p.s. i decyzją z [...] lipca 2018 r. odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organ podkreślił w uzasadnieniu, że osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej w pierwszej kolejności powinna skorzystać z własnych zasobów i możliwości w celu zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych w postaci zakupu artykułów spożywczych i leków. Wnioskodawczyni jest właścicielką gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeliczeniowych i współwłaścicielką, wraz z byłym mężem, gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. Zdaniem organu, w celu poprawy swojej sytuacji materialnej, powinna sprzedać lub wydzierżawić za czynsz grunty rolne, których jest wyłączną właścicielką.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji, [...] w [...] zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu [...] stwierdziło, że sytuacja skarżącej nie jest łatwa, ale nie wynika ona z sytuacji nadzwyczajnej nie dającej się przewidzieć i wykraczającej poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Nieuregulowana sytuacja prawna, która ma być jedną z głównych przyczyn problemów skarżącej, w przyszłości powinna znaleźć rozwiązanie. Również sytuacja zdrowotna skarżącej nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku". Problemy zdrowotne, z którymi boryka się skarżąca nie wystąpiły nagle w okresie, w którym złożony został wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego, lecz mają charakter ciągły i występują co najmniej od [...] stycznia 2003 r., a więc dnia na który datuje się istnienie i powstanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. [...] podkreśliło, że skarżąca posiada majątek w postaci gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha oraz jest właścicielką starego drewnianego domu. Jedynie [...] ha gruntów stanowi wspólną własność z byłym mężem. Jeżeli ze względu na stan zdrowia nie może samodzielnie wykorzystywać gospodarstwa do prowadzenia działalności rolniczej, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby wydzierżawiła grunty uzyskując kwotę umożliwiającą częściowe pokrycie ciążących na niej zobowiązań. W ostateczności skarżąca może dokonać sprzedaży należących do niej gruntów.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 41 pkt 1 u.p.s., art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 80 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji zauważył na wstępie, że rozpoznawana sprawa nie jest pierwszą pomiędzy skarżącą a organami administracji w kwestii przyznania specjalnego zasiłku celowego. Wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 173/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę skarżącej na decyzję [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Wyrok ten jest nieprawomocny, dotyczy kontroli legalności innej decyzji, tym niemniej jednak z uwagi na istotną zbieżność stanu faktycznego i prawnego, Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela zasadniczo argumentację podniesioną w poprzednim orzeczeniu.

Sąd pierwszej instancji przytoczył dalej istotę i charakter specjalnego zasiłku celowego na gruncie przepisów u.p.s. Wskazał, że decyzja o przyznaniu tego świadczenia jest oparta na uznaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę nadzwyczajny charakter świadczenia, o jakie ubiegała się skarżąca, jak również nadzwyczaj szeroki zakres luzu decyzyjnego organów, Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw, aby zakwestionować legalność zaskarżonej decyzji.

Sąd dostrzegł trudności w rozporządzeniu należącymi do skarżącej składnikami majątkowymi, zgadzając się, że w chwili obecnej nie ma ona możliwości sprzedaży gospodarstwa celem pozyskania środków na poprawę sytuacji bytowej. Tym niemniej jednak Sąd nie zgodził się ze skarżącą, że nie ma innej możliwości wykorzystania tego majątku. Na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że na działkach rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego gospodaruje syn jej brata. Sąd nie zgodził się zatem z twierdzeniem, że z uwagi na spór prawny z byłym mężem niemożliwe jest jakiekolwiek wykorzystanie gospodarstwa do uzyskania dochodu mogącego stanowić wsparcie dla skarżącej.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku skarżącej nie można mówić o wystąpieniu szczególnego przypadku uprawniającego do otrzymania specjalnego zasiłku celowego. Organy nie naruszyły zatem art. 41 pkt 1 u.p.s. Ocena organów opiera się na prawidłowej ocenie dowodów, a tok argumentacji, która doprowadziła do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy jest prawidłowo przedstawiony w uzasadnieniu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. Skoro rozstrzygnięcie opiera się na prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym oraz prawidłowo zinterpretowanym i zastosowanym art. 41 pkt 1 u.p.s., jest poprawnie uzasadnione, nie można zdaniem Sądu uznać za zasadne zarzutów naruszenia zasad ochrony zaufania (art. 8), informowania (art. 9), przekonywania (art. 11), czy swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu argumentacja skargi nie pozwala na ustalenie, na czym zdaniem skarżącej miałoby polegać naruszenie zasady czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.). Skarżąca miała zapewnioną możliwość przedstawiania wszelkich oświadczeń, twierdzeń i dowodów na ich poparcie i z prawa tego korzystała.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art. 41 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że sytuacja skarżącej nie podlega warunkom "szczególnie uzasadnionego przypadku" wywiedzionego w powyższej normie, w sytuacji gdy okoliczności i warunki osobiste skarżącej wskazują na zgoła odmienny stan faktyczny, jest ona osobą schorowaną, niepełnosprawną, niezdolną do pracy, borykającą się z problemami psychologicznymi wskutek przemocy domowej, jakiej doświadczyła ze strony byłego męża, a nadto posiadającą zadłużenie mieszkania, które sama musi spłacać oraz nieposiadającą w chwili obecnej majątku, którym mogłaby swobodnie rozporządzać;

2. art. 37 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 38 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodziny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682) poprzez ich błędną wykładnię, a sprowadzającą się do powtórzenia (za Burmistrzem [...] oraz [...] w [...]) uprawnienia skarżącej do rozporządzenia majątkiem wchodzącym w skład wspólności małżeńskiej, podczas gdy rozporządzenie takie w trakcie trwania postępowania cywilnego o podział majątku wspólnego małżonków, bez zgody byłego męża skarżącej wiązałoby się dla niej z poważnymi konsekwencjami cywilnymi (roszczeniami odszkodowawczymi oraz dodatkowymi roszczeniami ze strony byłego męża skarżącej), a ponadto rozporządzenie majątkiem bez zgody współwłaściciela (zgodnie także z normami Kodeksu cywilnego) jest niemożliwe, zatem na chwilę zgłaszania wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego skarżąca nie dysponowała majątkiem (jak wskazują organy), którym mogłaby bez konsekwencji rozporządzać;

3. art. 3 § 1 w zw. z art. 1, art. 151, w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi dokonane w oderwaniu od zasad swobodnej oceny dowodów oraz zasad logiki i doświadczenia życiowego, a przejawiające się w uznaniu przez WSA w Lublinie, iż sytuacja skarżącej nie uzasadnia przyznania jej specjalnego zasiłku celowego, w szczególności w sytuacji gdy dysponuje ona gospodarstwem rolnym o powierzchni przeliczeniowej [...] ha, podczas gdy opisane nieruchomości, na wniosek byłego męża skarżącej stały się przedmiotem wyceny dokonanej przez biegłego w postępowaniu o zniesienie współwłasności prowadzonym przed Sądem Rejonowym [...] w [...] (sygn. akt [...]), zatem w obecnym stanie rzeczy nie mogą one być przedmiotem obrotu prawnego;

4. art. 3 § 1 w zw. z art. 1, art. 151, w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi dokonane w oderwaniu od zasad swobodnej oceny dowodów a także bez odzwierciedlenia analizy materiału dowodowego zalegającego w aktach postępowania, w szczególności w zakresie w jakim organy, a następnie Sąd uznał, iż skarżąca w miesiącu składania wniosku uzyskiwała dochód w wysokości [...] zł na co składała się renta rolnicza w wysokości [...] zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł, podczas gdy nie określono na jakiej podstawie określono dochód uzyskiwany z gospodarstwa, nie wskazano jak przeliczono hektary przysługujące skarżącej, a nade wszystko nie uwzględniono stanowiska skarżącej, w którym wskazywała ona, iż przez wzgląd na skomplikowaną sytuację prawną i rodzinną nie uzyskuje ona żadnego dochodu z tytułu posiadania gospodarstwa, podczas gdy po prawidłowym uwzględnieniu jedynego źródła utrzymania skarżącej należało stwierdzić, iż jest to jedynie renta rolnicza w wysokości [...] zł w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia kryterium dochodowego oraz odmowy udzielenia zasiłku skarżącej.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Ewentualnie wniosła o rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczność sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej skarżącej.

Pełnomocnik skarżącej wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w ramach prawa pomocy, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały one poniesione w całości ani w części przez skarżącą

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.

Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, podobny spór toczył się już pomiędzy skarżącą a [...] w [...] z tym, że dotyczył rozpoznania wcześniejszego jej wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W dacie wydania zaskarżonego wyroku, powołany przez Sąd pierwszej instancji wydany w tamtej sprawie wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 173/18, nie był prawomocny z uwagi na wniesioną skargę kasacyjną. Na dzień dzisiejszy wyrok ten jest jednak prawomocny, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3682/18, oddalił skargę kasacyjną. Jakkolwiek powołane orzeczenia zapadły w odrębnym postępowaniu i nie przesądzają o wyniku niniejszej sprawy, jednakże z uwagi na tożsamość stron, podobieństwo stanu faktycznego i analogię w zakresie motywów rozstrzygnięcia oraz podstaw kasacyjnych, wypada się do nich odnieść również obecnie rozpoznając skargę kasacyjną, tym bardziej, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje ocenę prawną wyrażoną w rzeczonym wyroku NSA z dnia 15 maja 2019 r.

Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, przypomnieć przyjdzie, że inkryminowany przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy i zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych. Do jego naruszenia mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie, bądź zastosował inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. Tymczasem żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała.

Podobnie przepis art. 1 p.p.s.a. - gdyż definiuje on pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej, której rozstrzygniecie leży w kompetencji sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji może zachodzić wówczas, gdy sąd ten wyda orzeczenie w sprawie, która nie leży w jego kompetencji. To, czy dokonana przez sąd ocena legalności zaskarżonego aktu była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Przepis ten ma charakter ogólnoustrojowy i w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym. Z natury rzeczy powyższa norma nie może być zatem ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 1 p.p.s.a. określa zakres regulacji p.p.s.a. i może zostać naruszony tylko wtedy, gdy np. w danej sprawie sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne wskutek naruszenia podziału kompetencji pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi.

Z kolei art. 151 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym. Jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, to nie można temu sądowi zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z jego dyspozycją (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1499/10; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1084/14).

Odnosząc się z kolei do powiązania powyższych zarzutów naruszenia przepisów postępowania z art. 106 § 5 p.p.s.a., to przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z tym przepisem do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe. Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, jak również dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, do czego sprowadzają się zarzuty sformułowane w pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. (por. w tej kwestii również wyroki NSA: z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2872/17; z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 355/17).

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Pierwszy z nich dotyczył naruszenia art. 41 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że sytuacja skarżącej nie podlega warunkom "szczególnie uzasadnionego przypadku" wywiedzionego w powyższej normie.

Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przepis ten posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uprawnienie do otrzymania tego rodzaju zasiłku dotyczy osób, których dochody przekraczają kryterium ustawowe oraz spełniają przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych. Przyznanie tego rodzaju zasiłku winno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących oraz cele i zadania pomocy społecznej wynikające z art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s. (por. wyroki NSA: z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11; z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3256/18).

Zawężenie możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze wiąże się z faktem, iż ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak to ma miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 u.p.s. Innymi słowy beneficjenci świadczeń z art. 41 pkt 1 u.p.s. nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, mając na względzie ograniczone środki finansowe i ogromną liczbę beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia zdarzeń absolutnie wyjątkowych (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 179/18).

Ponadto użyte w art. 41 pkt 1 u.p.s. sformułowanie "może być przyznany" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter uznaniowy, a więc właściwy w sprawie organ administracji po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych, mając na względzie zasady udzielenia pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy i jej wysokości. Uznanie administracyjne obejmuje bowiem również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że na gruncie niniejszej sprawy zasadnie oceniły organy orzekające, a za nimi Sąd pierwszej instancji, że w przypadku skarżącej nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 u.p.s. Pomijając przy tym możliwość swobodnego rozporządzania przez skarżącą majątkiem, w stosunku do którego toczy się spór z jej byłym mężem, to nie sposób nie zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że trudno jest zaakceptować sytuację w której skarżąca ubiega się o wsparcie z ograniczonych środków z pomocy społecznej, a jednocześnie oddaje składniki gospodarstwa do dyspozycji krewnemu, który – mając świadomość trudnego położenia skarżącej, nie wspiera jej w żaden sposób, korzystając bezpłatnie z majątku.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła również naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 38 k.r.o. poprzez ich błędną wykładnię. Zarzut ten również należy uznać za chybiony, bowiem Sąd pierwszej instancji nie powoływał wskazanych przepisów zatem nie mógł dopuścić się błędu ich wykładni.

W kwestii wniosku skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednakże w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Zauważyć w tym miejscu wypadnie, że postanowieniem z dnia 13 maja 2019 r., a więc wydanym już po wniesieniu skargi kasacyjnej, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, natomiast druga strona postępowania nie zażądała jej przeprowadzenia.

Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl