Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2397/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 199 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2873/16 w sprawie ze skargi V. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2873/16 oddalił skargę V. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej wystąpił do Wojewody Małopolskiego o cofnięcie V. S. zezwolenia na pobyt stały (udzielonego decyzją Wojewody Tarnowskiego z dnia [...] marca 1998 r.) w związku z okolicznością z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach). Swoją opinię organ uzasadnił dotychczasową przestępczą działalnością cudzoziemca prowadzoną na terytorium RP.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały stwierdzając, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania V. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że V. S. podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, już po udzieleniu mu zezwolenia na pobyt stały, wielokrotnie dopuszczał się naruszenia obowiązującego tu porządku prawnego i popełnił następujące czyny karalne:

1. W dniu [...] września 2008 r. w P. zabrał w celu przywłaszczenia dwie lampy przednie samochodu [...] oraz cztery kompletne koła wraz z oponami z samochodu [...] o łącznej wartości 800 zł na szkodę T. H. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 2 lat próby i karę grzywny w łącznej wysokości 400 zł. Wyrok stał się prawomocny z dniem 2 kwietnia 2009 r. Wyrok uległ zatarciu.

2. W dniu [...] maja 2012 r. w K. na przejściu granicznym posłużył się w trakcie kontroli granicznej podrobioną polisą ubezpieczeniową OC zieloną kartą, przedkładając dokument jako autentyczny funkcjonariuszowi Straży Granicznej. Wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] lipca 2012 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. na karę grzywny w łącznej wysokości 400 zł. Wyrok stał się prawomocny z dniem 1 września 2012 r. W dniu 17 września 2012 r. wykonano karę grzywny. Zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Karnego (dalej: KRK) wyrok nie uległ zatarciu.

3. W dniu [...] czerwca 2013 r. w M. na terenie przejścia granicznego drogowego, w trakcie odprawy granicznej, posłużył się jako autentyczną podrobioną polisą ubezpieczeniową OC zieloną kartą. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres próby 2 lat i karę grzywny w łącznej wysokości 500 zł (50 stawek po 10 zł). Wyrok stał się prawomocny z dniem 17 września 2013 r. Grzywna została wykonana jedynie w wysokości 2 stawek, poprzez zaliczenie na poczet grzywny okresu pozbawienia wolności w dniu [...] czerwca 2013 r. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu.

4. W dniu [...] listopada 2013 r. na drodze krajowej [...] w miejscowości R. przewoził w samochodzie marki [...] towar stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 86 § 4, art. 63 § 3 k.k.s., w postaci 18.000 sztuk papierosów marki [...] produkcji zagranicznej nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy, o łącznej wartości celnej 958 zł, na których ciążyły należności celne w wysokości 552 zł oraz podatek akcyzowy w wysokości 12.628 zł. Wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie ww. przestępstwa skarbowego z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. na karę grzywny w łącznej wysokości 4.200 zł (70 stawek po 60 zł). Wyrok stał się prawomocny z dniem 6 czerwca 2014 r. W dniu 30 kwietnia 2015 r. wykonano karę grzywny. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu.

5. W dniu [...] maja 2014 r. w P. stojąc na przystanku autobusowym w bagażu podręcznym posiadał wyroby akcyzowe w postaci 810 paczek papierosów marki [...], 70 paczek papierosów marki [...] i 20 paczek papierosów marki [...], bez polskich znaków akcyzy, czym naraził Skarb Państwa RP na uszczuplenie podatkowe w łącznej kwocie 13.771,80 zł. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie powyższego przestępstwa skarbowego z art. 65 § 3 k.k.s. na karę grzywny w łącznej wysokości 1.200 zł (12 stawek po 100 zł). Wyrok stał się prawomocny z dniem 21 sierpnia 2014 r. Grzywna została wykonana jedynie w wysokości 2 stawek, poprzez zaliczenie na jej poczet okresu pozbawienia wolności w dniu [...] maja 2014 r. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu. Organ wskazał, że pełnomocnik strony nie udokumentował uiszczenia przez stronę w całości powyższej grzywny.

6. W dniu [...] sierpnia 2014 r. T. w poczekalni dworca kolejowego przenosił wyroby akcyzowe w postaci 400 paczek papierosów różnych marek bez oznakowania polskimi znakami akcyzy, gdzie kwota narażonego na uszczuplenie podatku akcyzowego wynosi 6.121 zł. Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie ww. wykroczenia skarbowego z art. 65 § 4 k.k.s. na karę grzywny w wysokości 1.500 zł. Wyrok stał się prawomocny z dniem 9 marca 2015 r. Wyrok nie podlega wpisowi do KRK, wyrok nie uległ zatarciu – okoliczności tej nie kwestionuje pełnomocnik strony.

7.

a) W dniu [...] sierpnia 2014 r. w T., w celu utrzymania się w posiadaniu uprzednio skradzionych dwóch sztuk opon marki [...] o łącznej wartości 140 zł oraz opony [...] wraz ze stalową felgą o wartości 120 zł na szkodę D. P., bezpośrednio po dokonaniu kradzieży groził natychmiastowym użyciem przemocy wobec D. P. poprzez demonstrowanie noża, a następnie użył przemocy poprzez zadanie mu ciosu nożem powodując obrażenia ciała w postaci rany kłuto-ciętej skóry podudzia lewego, przy czym obrażenia te pociągnęły za sobą naruszenie prawidłowej czynności narządu ciała na okres nie przekraczający 7 dni;

b) w dniu [...] sierpnia 2014 r. w T. demonstrując nóż groził T. T. uszkodzeniem ciała, które to groźby wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będą spełnione;

c) w dniu [...] sierpnia 2014 r. w T. za pośrednictwem żony A. P. groził D. P. pozbawieniem go życia, które to groźby wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będą spełnione.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie powyższych przestępstw: z art. 281 i art. 157 § 2 k.k.w. zw. z art. 11 § 2 k.k. (dot. lit. a), z art. 190 § 1 k.k. (dot. lit. b i c) na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres próby wynoszący 4 lata i karę grzywny w wysokości 500 zł (50 stawek po 10 zł). Na poczet grzywny zaliczono zatrzymanie cudzoziemca w dniach: [...] sierpnia 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r. i uznano grzywnę za wykonaną do kwoty 60 zł. Wyrok stał się prawomocny z dniem 18 lutego 2015 r. Pozostała kwota grzywny nie została uiszczona. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu.

8. W dniu [...] maja 2015 r. w M. na terenie przejścia granicznego drogowego posłużył się jako autentyczną przerobioną polisą ubezpieczeniową zielona karta. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za popełnienie powyższego przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. na karę grzywny w łącznym wymiarze 1.000 zł (100 stawek po 10 zł). Wyrok stał się prawomocny z dniem 19 września 2015 r. Pełnomocnik strony udokumentował uiszczenie przez stronę w dniu 15 czerwca 2016 r. grzywny w wysokości 700 zł, wyjaśniając jednocześnie, że na poczet grzywny przelane zostało zabezpieczenie w wysokości 300 zł, a do zapłaty pozostało ww. 700 zł. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu.

9. W dniu [...] sierpnia 2015 r. w miejscowości W. podczas kontroli drogowej posłużył się jako autentyczną podrobioną polisą OC. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] cudzoziemiec został skazany za ww. przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. na karę grzywny w łącznej wysokości 1.000 zł. Wyrok stał się prawomocny z dniem 9 października 2015 r. W dniu 15 grudnia 2015 r. wykonano karę grzywny. Zgodnie z informacją z KRK wyrok nie uległ zatarciu

Organ wskazał, że zgodnie z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wyjaśnił, że w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w punktach 1-5 art. 199 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały jest obligatoryjne. Odnosząc się do argumentacji odwołania wskazał, że art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy zawiera odrębną przesłankę cofnięcia zezwolenia na pobyt stały, a ustawodawca w żaden sposób nie uzależnił jej powołania od zaistnienia w sprawie okoliczności z art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazujących, że część z wyroków zapadłych wobec V. S. uległa zatarciu, organ wyjaśnił – w oparciu o informacje uzyskane z Krajowego Rejestru Karnego (ostatnia z dnia 27 lipca 2016 r.), że zatarciu uległ jedynie wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...], zaś pozostałe, późniejsze wyroki, wymienione w pkt 2-9 decyzji, nie uległy zatarciu, mając na uwadze regulacje art. 76 § 2 i art. 108 k.k.

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż pomimo posiadania zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od wielu lat centrum życiowe V. S. znajduje się na [...], gdzie zamieszkuje jego najbliższa rodzina. Od 2007 r. do 2014 r. (włącznie) strona przez większość czasu przebywała poza granicami Polski, przy czym w latach 2007 – 2012 pobyty na terytorium Polski miały charakter sporadyczny i krótkotrwały. W 2015 r. strona przez większość czasu przebywała na terytorium Polski, przy czym w tym czasie przed Wojewodą Małopolskim toczyło się postępowanie w niniejszej sprawie. Dodał, że cudzoziemiec nie posiada na terytorium Polski stałego miejsca zamieszkania.

Organ zauważył, że okres dłuższych i częstszych pobytów cudzoziemca na terytorium Polski (lata 2013 – 2015) zbiega się z okresem naruszeń przez stronę obowiązującego w Polsce porządku prawnego, za które został skazany prawomocnymi wyrokami. Organ stwierdził, że kolejne wyroki skazujące cudzoziemca za popełnione przestępstwa nie odwiodły go od dalszego łamania obowiązującego w Polsce porządku prawnego i dopuścił się kolejnych naruszeń prawa już w toku postępowania o cofnięcie mu zezwolenia na pobyt stały.

Powyższe okoliczności, częstotliwość, regularność i charakter popełnionych przez stronę czynów zabronionych, za które został skazany, eskalacja tych czynów (jak ma to miejsce w przypadku popełnienia w 2014 r. przestępstw przeciwko wolności), powrót do popełniania tego samego rodzaju przestępstwa (jak ma to miejsce w przypadku posługiwania się przez stronę podrobionymi polisami OC), w tym już w czasie, kiedy toczyło się postępowanie w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt stały, czy kilkakrotne naruszenie w stosunkowo niedługim odstępie czasu przepisów Kodeksu karno-skarbowego, uzasadnia zdaniem organu stwierdzenie, iż brak jest pozytywnych rokowań w stosunku do zachowania cudzoziemca w przyszłości, a w szczególności przestrzegania przez niego obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także prawa karno-skarbowego, mającego na celu ochronę interesu fiskalnego Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższych okoliczności organ nie uznał za przekonywujące zapewnień strony, zawartych w pismach z dnia 4 listopada 2015 r. i z dnia 8 lutego 2016 r., że w przyszłości nie będzie on naruszał obowiązującego w Polsce porządku prawnego.

Uwzględniając okoliczności pobytu V. S. w ostatnich latach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym okresy tego pobytu oraz charakter i częstotliwość popełnionych przez niego przestępstw, począwszy od 2012 r., organ stwierdził, że cudzoziemiec wykazał lekceważący stosunek do obowiązującego w Polsce porządku prawnego, jednocześnie jego zachowanie, cechujące się stałym naruszaniem obowiązującego w Polsce porządku prawnego, nie daje gwarancji przestrzegania tego porządku w przyszłości. Popełnione przez cudzoziemca przestępstwa, za które został on skazany, są przestępstwami umyślnymi. W ocenie organu przestępstwa, których dopuścił się cudzoziemiec, cechują się społeczną szkodliwością (przestępstwa godzące w interes fiskalny państwa, przestępstwa przeciwko wolności, a także wielokrotne posługiwanie się podrobionymi polisami OC) i godzą jednocześnie w porządek publiczny, a zachowanie cudzoziemca wskazuje, iż istnieje zagrożenie naruszania przez niego tego porządku również w przyszłości. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie w sprawie przesłanki z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przemawiają za cofnięciem V. S. zezwolenia na pobyt stały.

Odnosząc się wyjaśnień cudzoziemca organ uznał, że trudna sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia i jednocześnie stałego zamieszkania zainteresowanego wraz z rodziną nie może usprawiedliwiać wielokrotnego, umyślnego naruszania przez niego obowiązującego na terytorium Polski porządku prawnego, popełniania przestępstw godzących w interes fiskalny Rzeczypospolitej Polskiej, notorycznego posługiwania się podrobionymi polisami OC, czy wreszcie dokonywania kradzieży rozbójniczej z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Zdaniem organu powołanie powyższej okoliczności jako motywu popełnianych przez stronę w ciągu ostatnich 4 lat przestępstw może natomiast wskazywać, iż także w przyszłości, w przypadku utrzymywania się trudnej sytuacji ekonomicznej w kraju pochodzenia cudzoziemca, będzie on dopuszczał się podczas pobytów na terytorium Polski kolejnych przestępstw. Z kolei dołączone do sprawy pisemne oświadczenia księży zawierające pozytywne opinie na temat cudzoziemca w ocenie organu pozostają bez wpływu na stwierdzone naruszenie porządku publicznego, obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na istniejące ryzyko dalszego naruszania tego porządku w przyszłości. Na stwierdzenie w sprawie przesłanki z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach pozostaje także bez wpływu podniesiona okoliczność posiadania przez przodków cudzoziemca polskiej narodowości czy posiadania przez jego żonę Karty Polaka.

W ocenie organu odwoławczego niniejsza decyzja nie narusza art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Podkreślił, że cudzoziemiec nie posiada w Polsce stałego miejsca zamieszkania czy pracy, nie posiada tu nieruchomości, a jego centrum życiowe znajduje się na [...], gdzie zamieszkuje jego najbliższa rodzina.

Skargę na powyższą decyzję wniósł V. S. Decyzję zaskarżył w całości i zarzucił organowi naruszenie art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy analiza materiału dowodowego nie pozwala stwierdzić, aby zostały zrealizowane przesłanki określone w tym przepisie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że celem regulacji zawartej w art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest ochrona wartości interesu publicznego, jakimi są bezpieczeństwo państwa, jak też bezpieczeństwo i porządek publiczny. Wskazał, że norma ta nie wiąże skutków prawnych z faktem skazania za popełnienie przestępstwa, lecz z negatywnym zachowaniem cudzoziemca, mogącym wskazywać na zagrożenia dla wartości chronionych, związane z dalszym jego pobytem na terytorium Polski.

W ocenie Sądu skarżący niesłusznie powołuje się na okoliczność, iż spośród ustalonych w toku postępowania skazań za popełnienie przestępstw, które na dodatek nie stwarzały poważnego zagrożenia dla porządku prawnego, aktualnie wobec dobrowolnego wykonania kar grzywny można brać pod uwagę jedynie dwa wyroki skazujące. Sąd zwrócił uwagę na konsekwencje wynikające z art. 76 § 2, art. 107 § 4a i art. 108 k.k., z których wynika, że zatarcie skazania na karę grzywny następuje po upływie roku od jej wykonania, a w przypadku popełnienia kolejnego przestępstwa zatarcie skazań może nastąpić tylko jednocześnie.

Zdaniem Sądu organy administracji przy ocenie zachowania cudzoziemca mogą i powinny brać pod uwagę nawet informacje o zatartych skazaniach, tak więc uwzględnienie przy ocenie postawy cudzoziemca wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...], który uległ zatarciu, nie stanowiło naruszenia prawa. Podkreślił, że skoro przepis art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie wiąże skutków z samym faktem skazania cudzoziemca, tym bardziej istotne znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisu ma konieczność oceny przez organ także okoliczności związanych z wcześniejszym skazaniem cudzoziemca czy ewentualnie toczącym się postępowaniem karnym wobec cudzoziemca w kontekście jego dotychczasowej postawy. Dodał, że zasada domniemania niewinności, stanowiąca gwarancję prawidłowego toku postępowania karnego, nie może wykluczać stosowania innych norm prawnych, dotyczących sytuacji osoby podejrzanej lub oskarżonej, w tym przypadku normy prawa administracyjnego, która nie wiąże się z przypisaniem odpowiedzialności karnej za zarzucany czyn i nie wywołuje skutków prawnokarnych.

Sąd podzielił stanowisko organu, że o negatywnej prognozie na przyszłość wskazującej już nie tylko na prawdopodobieństwo, ale wręcz pewność wystąpienia zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w wyniku dalszego pobytu cudzoziemca w Polsce, stanowią takie okoliczności, jak:

– fakt skazania 9 prawomocnymi wyrokami na kary pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania lub kary grzywny (przy czym czterokrotnie za przestępstwo związane z fałszerstwem dokumentu, dwukrotnie za przestępstwo skarbowe i jeden raz za wykroczenie, skazanie za popełnienie przestępstwa kradzieży rozbójniczej),

– fakt, iż cudzoziemiec popełnił dwa przestępstwa związane z posłużeniem się sfałszowanymi dokumentami już w toku trwającego postępowania w przedmiocie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt stały, po tym jak zapoznał się z materiałem dowodowym w sprawie w dniu 12 lutego 2015 r. (przestępstwa z dnia [...] maja 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r.).

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności opisują zachowanie skarżącego na przestrzeni wielu lat i stanowią całkowicie wystarczającą podstawę do oceny rzeczywistej postawy skarżącego i wiarygodnej prognozy jego zachowania na przyszłość. Stwierdził, że – wbrew twierdzeniom skarżącego o błahym charakterze naruszeń prawa – dotychczasowe zachowanie skarżącego utwierdza w przekonaniu, że cudzoziemiec prezentuje niezmienną postawę świadczącą o zupełnej negacji przepisów prawa obowiązujących na terytorium państwa, w którym dotychczas miał prawo przebywać i jak twierdzi zamierza osiedlić się wraz z rodziną. O całkowicie lekceważącym stosunku cudzoziemca do porządku prawnego, a z pewnością instrumentalnym podejściu do przepisów ustawy o cudzoziemcach, świadczy z pewnością okoliczność, że w toku trwającego postępowania o cofnięcie zezwolenia na pobyt dopuścił się dwukrotnie przestępstw związanych z posługiwaniem się fałszywymi dokumentami. Dodatkowo o tym, że dotychczasowa negatywna postawa cudzoziemca nie ulegnie zmianie, należy wnioskować na podstawie częstotliwości, powtarzalności naruszeń prawa, a w końcu dokonaniu przestępstwa z użyciem niebezpiecznego narzędzia.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały zostało wydane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, bowiem naruszenia prawa, których dopuścił się skarżący i stopień zagrożenia, jaki stwarza na przyszłość, uzasadniają tę ingerencję. Ingerencja nie będzie dotyczyła życia rodzinnego skarżącego, gdyż materiał dowodowy wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie prowadzi w Polsce życia rodzinnego. Z tożsamych względów rozstrzygnięcie nie naruszy również praw dziecka.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł V. S.

Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego: art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy analiza materiału dowodowego nie pozwala stwierdzić, aby zostały zrealizowane przesłanki określone w tym przepisie.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) wg norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że zachowanie cudzoziemca nie wyczerpało przesłanek z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał, że cudzoziemiec dobrowolnie wykonał wszystkie orzeczone wobec niego kary grzywny. Podtrzymał stanowisko zwarte w odwołaniu, że obecnie spośród wyroków przywołanych w decyzji przez organ można brać pod uwagę jedynie wyroki Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] i z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącego kasacyjnie powyższe wyroki skazujące za przestępstwa umyślne nie zrealizowały żadnej z przesłanek zawartych w art. 199 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, które powodowałyby cofnięcie zezwolenia na pobyt stały. W ocenie skarżącego kasacyjnie przesłanka z art. 199 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy może zostać zastosowana w sytuacji poważnego naruszenia wartości wskazanych w tym przepisie, zaś przestępstwa lub wykroczenia popełniane przez cudzoziemca nie stanowiły poważnego naruszenia porządku prawnego obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przeważającej mierze kończyły się orzeczeniem wobec cudzoziemca jedynie kary grzywny z uwagi na nieznaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, które zostały w należyty sposób uregulowane.

Dodatkowo autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że skarżący kasacyjnie jest osobą pochodzenia polskiego i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej na stałe wraz z rodziną. Podniósł, że w ostatnim czasie cudzoziemiec wraz z rodziną przez dłuższy czas przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobyt ten związany był głównie z planami zakupu nieruchomości w Polsce celem osiedlenia się na stałe, podjął on również działania związane z sprzedażą nieruchomości na [...]. Dodatkowo żona cudzoziemca posiada ważną Kartę Polaka. W ocenie strony cofnięcie decyzji zezwalającej na pobyt stały V. S. spowoduje rozdzielenie rodziny oraz godzić będzie w podstawowe wolności gwarantujące ochronę i opiekę życia rodzinnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że uzasadnienie jedynego postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego w istocie sprowadza się do podważenia dokonanych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie nie podniósł zarzutu naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie bada trafności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania w zaskarżonym wyroku, jeżeli skarżący skutecznie nie zarzucił w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że przy ich dokonaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania. Skoro zatem skarżący kasacyjnie nie wywiódł skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to nie może skutecznie kwestionować uznanych za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych oraz dowodów, które doprowadziły organy obu instancji do wniosku, że dotychczasowa postawa i zachowanie skarżącego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, uzasadniające cofnięcie udzielonego mu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Podstawą materialnoprawną decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji był przepis art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przepis ten ma niewątpliwie charakter związany, a zatem zaistnienie przesłanek w nim wymienionych, tak jak w przypadku pozostałych punktów art. 199 ust. 1, nie pozostawia organom żadnej możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia bezpieczeństwa i porządku publicznego, co oznacza, że każdorazowo zaistnienie takich okoliczności będzie musiało podlegać ocenie organu. Oczywiście nie każde popełnienie przestępstwa czy wykroczenia musi a priori oznaczać zaistnienie omawianej przesłanki. W niniejszej sprawie nie może jednak budzić wątpliwości, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił trafność rozstrzygnięcia organów administracji co do zaistnienia okoliczności obligujących do cofnięcia V. S. zezwolenia na pobyt stały w oparciu o przepis art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Z niekwestionowanych przez skarżącego kasacyjnie i niewadliwych ustaleń organów administracji wynika, że cudzoziemiec był wielokrotnie karany wyrokami sądów rejonowych. Trafnie zauważyły organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji, że cudzoziemiec popełniał przestępstwa i wykroczenia przeciwko różnym dobrom prawnie chronionym. Były to bowiem zarówno przestępstwa i wykroczenia wymierzone w interes fiskalny Rzeczypospolitej Polskiej, jak i przeciwko wiarygodności dokumentów, a także przeciwko wolności – w tym z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Trafnie ocenił również organ w zaskarżonej decyzji, a stanowisko to podzielił Sąd pierwszej instancji, że – wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie – popełnione czyny charakteryzowały się wysokim stopniem szkodliwości społecznej. Nie zmienia tego okoliczność, że w zdecydowanej większości sądy orzekały wobec cudzoziemca karę grzywny, a w przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności zawieszano warunkowo jej wykonanie. Ilość i częstotliwość popełnionych przestępstw oraz wykroczeń jednoznacznie wskazuje, że cudzoziemiec nie szanuje, a wręcz lekceważy polski porządek prawny. Znamienne jest również to, że cudzoziemiec dopuścił się kolejnych naruszeń przepisów prawa, tj. przedstawiał w czasie kontroli granicznej i drogowej podrobione polisy OC, także w toku postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały, będąc już uprzednio karanym za tego typu czyny. Skarżący dokonał tego już po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zatem musiał mieć świadomość, że w centrum zainteresowania organów w związku z przesłankami z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach będzie jego przestępcza działalność prowadzona na terytorium Polski, co jednak nie powstrzymało go od dalszego popełniania czynów zabronionych. Takie działanie cudzoziemca, jak trafnie wskazały organy administracji i Sąd pierwszej instancji, jednoznacznie wskazuje, że nie przestrzega on przepisów prawa, a jego kolejne działania nie dają podstaw do przypuszczenia, aby stan ten uległ zmianie, a zatem ażeby istniała pozytywna prognoza na przyszłość. Trafnie zatem ustalono, że w niniejszej sprawie względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego wskazują na konieczność cofnięcia zezwolenia na pobyt stały.

Nie ma również racji skarżący kasacyjnie, że jedynie dwa wyroki wydane w stosunku do niego mogły być brane pod uwagę. Argumentację wskazującą na zatarcie pozostałych wyroków wymienionych w decyzjach organów cudzoziemiec podnosił już w odwołaniu i później w skardze do Sądu pierwszej instancji, a zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnili, że w uwagi na uregulowania zawarte w art. 76 § 2, art. 107 § 4a i art. 108 k.k. stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Ocenę tę w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny, mając także na uwadze, że skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie podważył powyższego stanowiska.

Niezależnie od powyższego przyznać należy rację Sądowi pierwszej instancji, że ustalenia odnoszące się do osoby skarżącego pod kątem zagrożenia z jego strony dla wartości określonych w art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach powinny być dokonywane na podstawie wszelkich dostępnych organom informacji o cudzoziemcu, w tym również informacji o skazaniu za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia – nawet jeśli skazanie uległo zatarciu, jak w przypadku wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...]. Omawiany przepis nie wiąże bowiem skutków z samym faktem skazania cudzoziemca, a pozwala – a nawet obliguje organy do oceny dotychczasowej postawy cudzoziemca i dokonania prognozy na przyszłość w kontekście całokształtu informacji o cudzoziemcu. Abstrahując od okoliczności tej konkretnej sprawy wskazać należy, że nawet popełnianie przez cudzoziemca przestępstw czy wykroczeń charakteryzujących się pojedynczo relatywnie niskim stopniem społecznej szkodliwości, za które był skazywany na niski wymiar kary, ograniczającej się do grzywny, nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, jeśli przemawia za tym całokształt okoliczności sprawy. W tym kontekście kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miała w szczególności częstotliwość i powtarzalność naruszeń prawa oraz niezmienność postawy cudzoziemca świadczącej o całkowicie lekceważącym stosunku do porządku prawnego obowiązującego w państwie, w którym dotychczas miał prawo przebywać i według deklaracji zamierzał osiedlić się wraz z rodziną.

Odnosząc się na koniec do argumentów o polskim pochodzeniu cudzoziemca i deklarowanej chęci osiedlenia się w Polsce na stałe wraz z rodziną wyjaśnić należy, że kwestie te zostały poddane wnikliwej ocenie już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że ulokowanie centrum życiowego skarżącego na [...] i niepoparte niczym deklaracje przeniesienia do Polski pozwalają na stwierdzenie, że cofnięcie zezwolenia na pobyt stały nie będzie stanowiło nieuzasadnionej ingerencji w życie rodzinne i osobiste skarżącego, a w konsekwencji nie narusza to art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Wobec stwierdzenia, że zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.