Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 638/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Paweł Kowalczyk, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości F. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 312/12 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości F. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Lu 312/12, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270) (dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości F., sp. z o. o. z siedzibą w M. (skarżący) w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2011 r.

Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z 4 października 2011r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r. F. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej, reprezentowanej przez syndyka i określiło temu podatnikowi reprezentowanemu przez syndyka zobowiązanie w tym podatku w niższej kwocie, w wysokości 152 224,00 zł.

Do opodatkowania przyjęto budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 7.904 m²; budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 122 848,00 zł za okres 10 miesięcy, o wartości 106 238,00 zł za okres 2 miesięcy; grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 12.956 m² za okres 10 miesięcy, 10.056 m² za okres 2 miesięcy.

Podstawą decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego było ustalenie, że podatnik ma obowiązek zapłacić podatek od nieruchomości od budynku winiarni oraz gruntu, na którym ten budynek jest położony, jak od przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organu podatkowego podatnik jest przedsiębiorcą także w trakcie postępowania upadłościowego, zmierzającego do likwidacji tego podmiotu. Ani brak zgody na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa w toku upadłości likwidacyjnej, ani brak zgody na zbycie spornego budynku winiarni wraz z gruntem w toku upadłości likwidacyjnej, nie eliminują statusu przedsiębiorcy, tyle że w upadłości. Zdaniem organu podatkowego podatnik niezasadnie przyjął, że budynek winiarni i grunt zabudowany tym budynkiem nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r, Nr 95, poz.613 ze zm.– dalej jako: "u.p.o.l."). Dla opodatkowania w warunkach związku z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy sam fakt posiadania budynku, gruntu przez przedsiębiorcę. Nie ma znaczenia prawnego czy przedsiębiorca posiadane przedmioty wykorzystuje w działalności gospodarczej czy nie. Opinia rzeczoznawców, na którą powołuje się podatnik, stwierdza jedynie zły stan techniczny spornego budynku i konieczność rozległego, kosztownego remontu dla przyszłej możliwości wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Konkluzja tej opinii nie wskazuje na przesłankę z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Obiektywny stan budynku dopuszcza możliwość remontu i w rezultacie przyszłą możliwość wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Zły stan techniczny budynku nie jest równoznaczny ze względami technicznymi z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Także ograniczenia, wynikające z reżimu postępowania upadłościowego nie są względami technicznymi w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Podatnik reprezentowany przez syndyka złożył skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zarzucił naruszenie: art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że budynek winiarni określony w opinii technicznej jako obiekt budowlany, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności produkcyjnej ze względu na zły stan techniczny elementów budynku, powinien być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; ogólnych zasad postępowania podatkowego zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p."): art. 121 § 1 o.p. przez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika, gdy organy podatkowe nie miały pewności co do przeznaczenia budynku winiarni i pomimo wyjaśnień podatnika co do zamiaru sprzedaży tej nieruchomości uznały, że syndyk będzie remontował budynek i prowadził działalność gospodarczą; art. 122 o.p. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; art. 191 o.p. przez pominięcie okoliczności i dowodów, wskazujących na spełnienie przez podatnika wszelkich przesłanek do zastosowania niższej stawki podatkowej.

Uzasadniając skargę skarżący zaakcentował, że opinia rzeczoznawców wskazuje zły stan techniczny budynku a przez to względy techniczne, które obiektywnie wykluczają możliwość wykorzystywania budynku winiarni do prowadzenia przez podatnika tej konkretnej działalności gospodarczej, nie jakiejkolwiek. Z tej opinii wprost wynika, że budynek jest ruiną, koszt remontu przekracza wielokrotnie wartość budynku, co czyni remont nieopłacalnym dla przeciętnego przedsiębiorcy, potencjalnie produkującego żywność. Względy techniczne to także zły stan techniczny budynku, który bez gruntownego remontu nie nadaje się do użytkowania. Ten stan musi mieć charakter stały, istnieć w okresie objętym opodatkowaniem, ale nie musi być to stan nieodwracalny. Syndyk nie będzie przeprowadzał remontu budynku winiarni, bo nie jest jego zadaniem prowadzenie inwestycji dotyczących składników masy upadłości, tylko jak najszybsze spieniężenie składników masy upadłości. Syndyk już nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 312/12 oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził i uzasadnił, że w okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego podatnik ma status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, także likwidacyjnej, nie powoduje utraty przymiotu przedsiębiorcy. W ocenie Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że przedsiębiorca posiadał budynek winiarni w rozpatrywanym roku podatkowym. Powyższe okoliczności przesądzają o zakwalifikowaniu budynku winiarni jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej w warunkach art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Powyższe rozważania i stanowisko prawne należy w pełni odnieść do gruntu zabudowanego budynkiem winiarni.

Sąd I instancji wskazał, że spór podatnika z organem podatkowym koncentrował się na kwestii czy w okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego budynek winiarni i grunt zabudowany tym budynkiem należało kwalifikować jako przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu przesłanki z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wyłączającej wyższe opodatkowanie.

Sąd I instancji, po przedstawieniu i analizie okoliczności faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy podatkowej, doszedł do wniosku, że nie zachodzą względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w odniesieniu do budynku winiarni. Opinia rzeczoznawców wprost stwierdza obiektywną możliwość przeprowadzenia remontu dla doprowadzenia budynku do stanu, w którym będzie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. To stwierdzenie wyklucza zasadność stanowiska skarżącego podatnika, że budynek ten nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej. Podatnik ma rację tylko w odniesieniu do stanu faktycznego w rozpatrywanym roku podatkowym. Natomiast nie co do stanu przyszłego, istotnego z punktu widzenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z powoływanej przez skarżącego podatnika opinii wprost wynika, że obiektywnie jest możliwe przyszłe wykorzystywanie tego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, po przeprowadzeniu remontu. Inną kwestią (nieistotną z perspektywy art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) jest, czy skarżący podatnik będzie wykorzystywał tę obiektywną możliwość przeprowadzenia remontu. Rozstrzygające jest, że względy techniczne dają obiektywną możliwość wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, chociaż dopiero na przyszłość, po remoncie. Sąd podkreślił, że nie należy względów ekonomicznych, organizacyjnych, prawnych utożsamiać z technicznymi, jak to czyni w swej argumentacji skarżący podatnik. Podatnik nie może wiązać ogłoszenia upadłości likwidacyjnej z przesłanką względów technicznych opisaną w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Reżim prawny przewidziany przez ustawę prawo upadłościowe i naprawcze dla przedsiębiorcy w upadłości powinien być postrzegany jako ograniczenia prawne w prowadzeniu działalności gospodarczej, w podejmowaniu czynności w obrocie gospodarczym, w dysponowaniu majątkiem, w zaciąganiu zobowiązań. Natomiast nie stanowi względów technicznych z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku strona skarżąca zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 312/12 i zarzuciła mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez jego niezastosowanie, ze względu na przyjęcie przez WSA w Lublinie, że organy podatkowe przy wydawaniu decyzji prawidłowo zrekonstruowały stan faktyczny, a więc, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 191 o.p. pomimo tego, że organy te nie poczyniły ustaleń wymaganych do uznania, że pozbawienie strony prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej odbyło się w zgodzie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd I instancji, że w sprawie podatkowej objętej zakresem kontroli sądowej nie doszło do naruszenia przepisów art. 122, a także art. 121 § 1 o.p.

Zdaniem strony skarżącej Sąd I instancji nie dostrzegł błędów proceduralnych organów podatkowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy organy te nie ustaliły zgodnie z zasadą prawdy materialnej stanu faktycznego i ten nienależycie ustalony stan faktyczny stał się podstawą zaskarżonego orzeczenia sądowego

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

- naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną jego wykładnię polegającą na nieprawidłowym zrozumieniu znaczenia przepisu prawnego – art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ podatkowy przeprowadził prawidłową wykładnię powyższego przepisu i w rezultacie prawidłowo zastawał ten przepis, a także błędne przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji występowania trwałych przeszkód uniemożliwiających kiedykolwiek, teraz lub w przyszłości, wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej ze względów technicznych przez skarżącego podatnika czy innego przedsiębiorcę oraz błędne przyjęcie, że skoro stwierdzony zły stan budynku obiektywnie podlega usunięciu w rezultacie remontu w tej indywidualnie przedstawionej sprawie, to nie zachodzi sytuacja opisana w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Mając na względzie powyższe podstawy skargi kasacyjnej strona wniosła:

- na podstawie art. 185 § 1 i 2 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie;

ewentualnie,

- na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi;

oraz o zasądzenie na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu poniesionych przez stronę niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach z reguły wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego (wyrok NSA z 9.5.2013 r., sygn. akt I OSK 2355/11. LEX nr 1328094).

Analiza podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazuje, że strona skarżąca podważa ustaloną przez organy podatkowe i zaakceptowaną przez Sąd I instancji okoliczność, iż będący w jej posiadaniu budynek winiarni powinien być kwalifikowany jako budynek związany z prowadzaniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jak i prawidłowa wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. prowadzi do wniosku, że budynek i znajdujący się pod nim grunt powinny być kwalifikowane jako przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten dostrzegł i zaakceptował ustalenie organów podatkowych, że budynek winiarni jest w złym stanie technicznym, który to stan obiektywnie podlega jednak usunięciu w rezultacie remontu. Sąd podkreślił jednocześnie, że na tle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy odróżnić zły stan techniczny budynku od obiektywnej niemożliwości wykorzystywania tego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Tylko ta druga sytuacja uzasadnia wyłączenie budynku i/lub gruntu z kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 122 i art. 121 § 1 o.p. Uzasadniając ten zarzut autorka skargi kasacyjnej podniosła, że w sporządzonej na zlecenie syndyka masy upadłości, dla potrzeb prowadzonego postępowania upadłościowego, opinii technicznej rzeczoznawców budowlanych, znalazło się ustalenie, iż "budynek winiarni nie jest i nie może być (według stanu na dzień opracowania opinii) wykorzystywany do prowadzenia działalności produkcyjnej ze względu na zły stan techniczny elementów budynku". Podkreślono przy tym, że opinia nie określa jakiego rodzaju działalność produkcyjna mogłaby być uruchomiona po ewentualnym, kosztownym remoncie. Wskazano też, że opinia została sporządzono dla potrzeb postępowania upadłościowego, także dla potencjalnego nabywcy obiektu, oraz że syndyk nie zamierza przeprowadzać żadnych remontów. Uznając opinię sporządzoną na zlecenie syndyka masy upadłości za niewystarczającą organ powinien był, czego Sąd I instancji nie dostrzegł i nie ocenił, dopuścić dowód z nowej opinii w zakresie stanu technicznego budynku, z uwzględnieniem oceny zasadności ekonomicznej ewentualnego remontu. Zarzucono też, że organ nie umożliwił stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego jak i nie dokonał oględzin spornego w sensie kwalifikacji podatkowej budynku.

Dokonując oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć przede wszystkim, że autorka skargi kasacyjnej nie wykazała, iż zarzucane uchybienie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi o wadliwości konstrukcji zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się z kolei do argumentów uzasadniających zarzut naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że przedłożona opinia techniczna dotycząca budynku winiarni, abstrahując od celu jej sporządzenia, nie zawiera takich twierdzeń (ocen), które uzasadniałyby uznanie, że budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenie tej działalności ze względów technicznych. Sąd I instancji zaakceptował ustalenie organów, że budynek jest w złym stanie technicznym, ale jednocześnie możliwe jest jego dalsze wykorzystywanie po wykonaniu remontu, którego konieczny zakres został opisany w opinii. Podkreślić należy, że analiza zapisów zawartych w opinii technicznej, w pkt. 6.0 "Ustalenie koniecznego remontu" prowadzi do wniosku, że nie są to prace, które wykraczałyby poza zakres znaczeniowy pojęcia remont. Koszt zalecanego remontu oraz stosunek syndyka masy upadłości co do wykonania zalecanego remontu jest z kolei okolicznością nieistotną w aspekcie regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.a.l. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było potrzeby sporządzania kolejnej opinii biegłego i przeprowadzania oględzin, a przynajmniej strona nie wykazała istnienia takiej potrzeby. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut jakoby upadły nie został wezwany w celu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. Wójt Gminy M. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego; dowód doręczenia wezwania syndykowi znajduje się w aktach sprawy. Słusznie zatem Sąd I instancji zaakceptował ustalony w sprawie przez organy podatkowe stan faktyczny (str. 9 uzasadnienia wyroku).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z użytego przez ustawodawcę w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sformułowania "nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych", można i należy wyprowadzić wniosek, że warunkiem odstąpienia od wymierzenia podatnikowi, będącemu przedsiębiorcą, podatku od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla znajdujących się w jego posiadaniu budynków o charakterze niemieszkalnym, jest łączne wystąpienie dwóch warunków, tj. brak faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych (w roku podatkowym) oraz brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych.

W rozpatrywanej sprawie do bezspornych należą takie okoliczności, jak fakt, że skarżący jest przedsiębiorcą i w jego posiadaniu znajduje się sporny (co do sposobu kwalifikacji podatkowej) budynek.

Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i w zlokalizowanych na nich budynkach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Istotne znaczenie dla wywołania określonych skutków podatkowych ma sam fakt posiadania tychże nieruchomości przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Jak już zaznaczono kwestie te w rozpatrywanym przypadku nie budzą wątpliwości. Ustawodawca w powołanym przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 przewidział jednak wyjątek (obok nieruchomości mieszkalnych), w którym przedmiot opodatkowania, mimo że znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, nie będzie obciążany stawką podatku od nieruchomości dotyczącą gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek ten stanowią grunty, budynki oraz budowle, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (ze względów technicznych) oraz jak przekłada się to na ustalone w toku postępowania okoliczności stanu faktycznego.

Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił pojęcia "względy techniczne", a także nie dokonał odesłania (jak np. przy definicji pojęć: budynek, budowla), do przepisów prawa budowlanego, dlatego też nie będą miały w sprawie bezpośredniego zastosowania postanowienia § 3 pkt 7 i § 49 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).

Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (wyrok z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 94/07. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w związku z brakiem ustawowej definicji w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny" a tym samym odnosić je należy do stanu nieruchomości, nie pozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności. Zgodzić należy się także z oceną, że, przez użyte w powołanym przepisie określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. (wyrok WSA w Gliwicach z 5.7.2010 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09. www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Z zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że sporny w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynek jest zdewastowany i wymaga w trybie pilnym przeprowadzenia i wykonania napraw. We wnioskach końcowych Protokołu kontroli stanu technicznego z dnia 31 grudnia 2009 r. stwierdzono, że "budynek winiarni" nie jest i nie może być (według stanu na dzień opracowania opinii) wykorzystany do prowadzenia działalności produkcyjnej ze względu na zły stan techniczny elementów budynku.

Rozważając kwestię względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazać należy, że musi to być przedmiotem badania ad causum, co oznacza, że może być dowodzone wszelkimi środkami dowodowymi. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu I instancji, Spółka nie wykazała jednak niemożności wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych w przyszłości; należy zaakcentować, iż zawarta w opinii technicznej ocena o braku możliwości wykorzystywania budynku odnosi się do "stanu na dzień opracowania opinii".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne jest stanowisko skarżącego, który wywodzi z zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zaimka wskazującego "tej" wniosek, że chodzi o działalność jaka jest przypisana przedsiębiorcy będącemu podatnikiem tego podatku. W tym zakresie należy zgodzić się z poglądem, iż wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. (L. Etel. Podatek od nieruchomości. Komentarz. LEX 2012.).

Podnosi autorka skargi kasacyjnej, że "Nie ulega wątpliwości, że tak opisany stan techniczny budynku wskazuje na to, że obiekt ten można nazwać ruiną, której koszt remontu przekracza wartość tej budowli, co czyni remont nieuzasadnionym dla przeciętnego przedsiębiorcy potencjalnie produkującego żywność". Z ustalonego przez organy podatkowe i zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, którego strona skutecznie nie podważyła w skardze kasacyjnej, wynika, że budynek jest w złym stanie technicznym. Trudno, a w zasadzie niemożliwe jest odniesienie do twierdzenia, że budynek jest "ruiną". Określenie "ruina" nie jest zdefiniowanym zwrotem prawnym, a jego wysoce subiektywny charakter uniemożliwia dokonanie oceny trafności jego użycia w okolicznościach faktycznych sprawy. Z kolei badanie uzasadnienia ekonomicznego wykonywania prac remontowych, w odniesieniu do konkretnego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej – produkcji żywności, nie jest elementem, który jest istotny i konieczny z punktu widzenia normy wynikającej z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w oparciu o prawidłowo ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy. Sąd pierwszej instancji właściwie uznał, że organy te zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w tym dokonały prawidłowej oceny przedłożonej przez stronę skarżącą opinii technicznej.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.