Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 196/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi E. B. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2021 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku E. B. i Z. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z [...] października 2021 r., znak: [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GINB podniósł, że ww. decyzją z [...] października 2021 r. odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] grudnia 2015 r., znak: [...], którą utrzymał w mocy decyzję GINB z [...] października 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]") z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] Decyzją organu wojewódzkiego uchylono w całości decyzję PINB dla miasta C. (dalej: "PINB") z [...] grudnia 2014 r., nr [...] i nakazano skarżącym w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z projektem rozbiórkę ścianki kolankowej od strony północnej o wys. 1,15 m oraz ścian szczytowych o wys. 7,92 m w części przekraczającej wysokość określoną na 7,60 m w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] .w C.

E. i Z. B. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z [...] października 2021 r. Organ opisał przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 k.p.a. Uznał, że jego decyzja z [...] grudnia 2015 r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad określonych w tym artykule, wobec czego brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że budynek mieszkalny przy ul. [...] wybudowany został z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 1984 r., znak: [...]. Od strony północnej wykonano dodatkową ścianę kolankową o wysokości 115 cm, co doprowadziło do zmiany kąta nachylenia północnej połaci dachowej, zwiększono wysokość budynku o 32 cm, nie wykonano ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony posesji przy ul. [...].. Wysokość piętra zamiast 2,70 m wynosi 2,56 m, a wysokość kondygnacji parteru zamiast 2,50 m wynosi 2,35 m.

PINB decyzją z [...] lipca 2011 r., nr [...], nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami opinii technicznej w zakresie prawidłowości wykonanych robót budowlanych, dostatecznej nośności elementów konstrukcyjnych i możliwości bezpiecznego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem oraz przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w terminie do 31 grudnia 2011 r.

[...] WINB decyzją z [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] lipca 2011 r., w części dotyczącej obowiązku sporządzenia opinii technicznej, a w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia jej nieważności. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją GINB z [...] października 2012 r., znak: [...]

PINB decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], nakazał skarżącym w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z projektem rozbiórkę ścianki kolankowej od strony północnej oraz ścian szczytowych w części przekraczającej wysokość określoną w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w C.. [...] decyzją z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") nakazał skarżącym w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z projektem rozbiórkę ścianki kolankowej od strony północnej o wysokości 1,15 m oraz ścian szczytowych o wysokości 7,92 m w części przekraczającej wysokość określoną na 7,60 m w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

GINB stwierdził, że skarżący nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego. Fakt ten obligował organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 Pr. bud. Przepis ten przewiduje trzy rodzaje sankcji, w tym miedzy innymi rozbiórkę obiektu lub jego części. Tym samym nie sposób przyjąć, aby zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie służy ponownej weryfikacji prawidłowości załatwienia sprawy co do istoty, ale rozważeniu, czy określoną decyzję obciążają ciężkie wady nakazujące wyeliminować ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Kluczowe znaczenie dla określenia zakresu sprawy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności innej decyzji, która według skarżących rażąco narusza prawo - ma ustalenie tego, do czego w istocie należy odnosić przywołane pojęcie "naruszenia".

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że niedopuszczalnym jest na zasadzie "piętrowej" nieważności postępowań we wszczętym postępowaniu nadzorczym ponowne merytoryczne weryfikowanie przez organ prawidłowości decyzji, w stosunku do której już uprzednio ostateczną decyzją orzeczono o braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć wyłącznie wad kwalifikowanych, które tkwią w decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Postępowanie nieważnościowe nie jest "trzecią instancją" pozwalającą na merytoryczną ocenę sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną, gdyż zakres rozważań zawężony jest jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych. Jest to tym bardziej widoczne w sytuacji, gdy strona wnosi o przeprowadzenie merytorycznej oceny ostatecznej decyzji administracyjnej w "czwartej instancji", gdyż tak należy określić zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji głównej z uwagi na upatrywanie wadliwości tkwiącej w tej (pierwotnej) decyzji.

Decyzja z [...] grudnia 2015 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ani żadną inną wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą do stwierdzenia jej nieważności. Została wydana przez właściwy organ, bez rażącego naruszenia prawa, nie została wydana bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów, GINB dodał, że stanowią one powtórzenie argumentów skarżących, podnoszonych w toku zainicjowanych postępowań administracyjnych. Do zarzutów odniesiono się w treści rozstrzygnięcia. Dotyczyły w przeważającej mierze samej decyzji rozbiórkowej, która to (wbrew oczekiwaniom) nie była i nie mogła być przedmiotem kontroli w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2015 r.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się E. B. i Z. B., wnosząc pismem datowanym na 5 stycznia 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.

Ww. decyzji zarzucili:

"1) umyślne obejście ustaleń dokonanych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego[...] Wydziału Grodzkiego w C. z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt: [...], jaki zapadł w postępowaniu karnym, którym Sąd na podstawie dokumentacji organu nadzoru budowlanego Urzędu Miasta C. o sygn. [...] ustalił, że nie jesteśmy winni przystąpienia w okresie wiosennym 1998 r. do bezprawnego użytkowania naszego nowego domu na terenie działki położonej przy ul. [...] w C., ani też nie jesteśmy winni tego, że od dnia 18 czerwca 1998 r. kontynuujemy to użytkowanie na podstawie pozwolenia na użytkowanie udzielonego nam ustnie w dniu 18 czerwca 1998 r. przez insp. M. G., które to pozwolenie zostało potwierdzone pismem organu nadzoru budowlanego Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1998 r. znak: [...] którym wyegzekwowano od nas wykonanie rozbiórki starego budynku mieszkalnego, jako warunku określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę,

2) umyślne naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 K.p.a. z powodu utrzymania w mocy decyzji GINB z dnia [...] października 2021 r. znak: [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] którą organ utrzymał w mocy decyzję GINB z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] wydanej z umyślnym przekroczeniem art. 51 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, którą postanowiono rozebrać nam część naszego nowego domu, w którym mieszkamy w celu pozbawienia nas życia".

Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów w celu "uwzględnienia naszej skargi i wydania właściwego rozstrzygnięcia ukierunkowanego na wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] którą organ postanowił rozebrać nam część naszego nowego domu, w którym mieszkamy w celu pozbawienia nas życia za to

a) że z powodu doprowadzenia w okresie wiosennym 1998 r. przez P. J.D. do zagrożenia katastrofą budowlaną starego budynku mieszkalnego na terenie działki należącej do E. B. uciekliśmy przed śmiercią z tego domu, w którym wówczas mieszkaliśmy do naszego nowego domu, w którym zamieszkaliśmy bez pozwolenia na jego użytkowanie, oraz za to,

b) że od dnia [...] czerwca 1998 r. użytkujemy nasz nowy dom na podstawie udzielonego nam ustnie w dniu [...] czerwca 1998 r. przez insp. M. G. pozwolenia na jego użytkowanie, które to pozwolenie zostało potwierdzone pismem organu nadzoru budowlanego Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1998 r. znak: [...], którym wyegzekwowano od nas wykonanie rozbiórki starego budynku mieszkalnego jako warunku określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę". Ponadto wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli m.in., że J. D.(właściciel działki nr [...], przy ul [...]. w C.) w okresie wiosennym 1998 r. rozebrał stary budynek mieszkalny na terenie swojej nieruchomości, który to budynek stanowił zabudowę bliźniaczą ze starym budynkiem mieszkalnym na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w C., należącej do E. B., w którym wówczas skarżący zamieszkiwali. Ww. budynki mieszkalne były przedzielone jedynie ścianą działową - zatem stary budynek mieszkalny na działce J. D. nie posiadał wschodniej ściany frontowej, a stary budynek mieszkalny na działce należącej do E.B. nie posiadał zachodniej ściany frontowej. Rozbiórka doprowadziła do powstania zagrożenia katastrofą budowlaną zamieszkanego przez skarżących starego budynku mieszkalnego z powodu braku jego zachodniej ściany frontowej i zmusiła skarżących (w obawie przed utratą życia) do ucieczki z tego budynku do nowego domu skarżących przed uzyskaniem pozwolenia na jego użytkowanie.

J.D. "po zmuszeniu skarżących do przystąpienia do bezprawnego użytkowania ich nowego domu", pismem z [...] kwietnia 1998 r., wniósł w Urzędzie Miasta C. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o wyegzekwowanie rozbiórki niezamieszkałego domu przy ul. [...] w C. - twierdząc, że posesja ta stanowi własność Z.B. J. D. 9 czerwca 1998 r. ponownie wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o wyegzekwowanie rozbiórki niezamieszkałego domu na posesji przy ul. [...] w C. - również twierdząc, że posesja ta stanowi własność Z.B.

Skarżący podali, że inspektor M.G. [...] czerwca 1998 r. przeprowadził kontrolę, wykonał dokumentację fotograficzną i wydał skarżącym ustne pozwolene na użytkowanie bezprawnie zamieszkanego przez ich domu - twierdząc, że nie mogą wrócić do starego budynku mieszkalnego z powodu zagrożenia utraty życia. Następnie sporządził protokół, w którym w sposób przestępczy zapisał, że nowy dom skarżących jest użytkowany od 1990 r. a odczytał wszystkim obecnym, że nowy dom jest użytkowany od 1998 r.

E.G. (Naczelnik Wydziału Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta C.), pismem z [...] czerwca 1998 r., znak: [...] potwierdziła wydane skarżącym [...] czerwca 1998 r. pozwolenia na użytkowanie nowego domu na terenie działki należącej do E. B., zobowiązując skarżących do rozbiórki starego budynku mieszkalnego na terenie tej działki - jako warunku określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę - w terminie do 31 sierpnia 1998 r., pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe zobowiązanie zostało przez skarżących wykonane w wyznaczonym terminie, a stary budynek mieszkalny został usunięty z ewidencji. Zatem za pozwoleniem wydanym przez organ nadzoru budowlanego Urzędu Miasta C. od 18 czerwca 1998 r. skarżący użytkują ich nowy dom.

Dalej podkreślili, że Sąd Rejonowy Wydział [...] w C. wyrokiem z [...] czerwca 2004 r., sygn. akt: [...] (po rozpoznaniu sprawy o to, że E. i Z.B. od 1990 r. do 18 czerwca 2002 r. użytkowali budynek mieszkalny niezgłoszony do użytkowania) - uniewinnił ich od zarzucanego im czynu.

PINB decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], znak: .[...], [...] w K. decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] GINB decyzjami z [...] października 2015 r., znak: [...], z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] z [...] października 2021 r., znak: [...] oraz z [...] grudnia 2021 r., znak: [...] - postanowili rozebrać skarżącym część ich nowego domu, w którym mieszkają.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja (i decyzja ja poprzedzająca) była prawidłowa, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym szczególnego rodzaju. Przedmiotem bowiem postępowania GINB była ważność ostatecznej decyzji tego organu z [...] grudnia 2015 r., znak: [...], którą GINB utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2015 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] uchylającej w całości decyzję PINB z [...] grudnia 2014 r., nr [...], znak: [...] i nakazującej skarżącym rozbiórkę ścianki kolankowej od strony północnej o wys. 1,15 m oraz ścian szczytowych o wys. 7,92 m w części przekraczającej wysokość określoną na 7,60 m w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w C..

Tym samym, w rozstrzygnięciu kontrolowanym przez tut. Sąd, organ orzekał o ważności własnej, ostatecznej decyzji z 2015 r. również wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Analiza pism procesowych skarżących w postępowaniu administracyjnym, jak również sądowym wskazuje na to, że stoją oni na stanowisku, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo sama jest obarczona wadą nakazującą stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., kwestionując w rzeczywistości nie tyle prawidłowość zaskarżonej decyzji GINB, ale prawidłowość samej decyzji rozbiórkowej, wydanej w postępowaniu zwyczajnym i ocenę tejże decyzji, dokonaną w 2015 r. przez GINB w kontekście braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że kwestia "piętrowych" postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności (jaka ma miejsce w we wszczętym przez GINB postępowaniu nadzorczym) została w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniona w sposób dostateczny. Tut. Sąd, podzielając stanowisko judykatury w tym zakresie, wskazuje, że nie jest dopuszczalne ponowne merytoryczne weryfikowanie przez organ prawidłowości decyzji, w stosunku do której już uprzednio ostateczną decyzją orzeczono o braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Jak słusznie stwierdził NSA w wyroku z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 1375/18 (CBOSA), "postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wyłącznie wad kwalifikowanych, które tkwią w decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym" (por. też wyroki NSA z 26 marca 2018 r. sygn. II OSK 1255/16, z 1 marca 2017 r. sygn. I OSK 1145/15, z 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 941/14).

Jak wskazał NSA w ww. wyroku, "zgodzić się należy z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 20 października 2017 r. sygn. II OSK 298/16, zgodnie z którym kluczowe znaczenie dla określenia zakresu sprawy zainicjowanej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności innej decyzji, która według wnioskodawcy rażąco narusza prawo, ma ustalenie tego, do czego w istocie należy odnosić przywołane wyżej pojęcie "naruszenia". Za "prawo" w znaczeniu przyjętym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznaje się przepisy prawa materialnego, normy kompetencyjne i ustrojowe, jak również przepisy procesowe regulujące tryb postępowania administracyjnego w rozpatrywanej przez organ sprawie administracyjnej (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 667). Jednoznaczne i oczywiste zanegowanie "stanu prawnego", będące istotą wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa - w przypadku wielopiętrowej struktury postępowania, a więc, gdy badaniu pod kątem nieważności podlega decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji – odznacza się określoną specyfiką. Rażące naruszenie prawa w tym przypadku należy odnieść wyłącznie do sprawy stwierdzenia nieważności decyzji, która jest regulowana przepisami rozdziału 13 Działu II k.p.a. Materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym stanowi art. 156 § 1 i 2 k.p.a. określający wady kwalifikowane decyzji, które uzasadniają stwierdzenie jej nieważności oraz przesłanki wyłączające taką sankcję. Formalnoprawny charakter mają przepisy procesowe regulujące postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ nadzoru, jak też przepisy określające organ właściwy do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (art. 157 § 1 k.p.a.), czy też formę jego zakończenia (art. 158 § 1 k.p.a.). Powyższe powoduje, że rażąco naruszać prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) będzie decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji, jeżeli przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia organ nadzoru w oczywisty sposób naruszył obowiązki, jakie na nim spoczywają w zakresie nakazującym ustalenie, czy w sprawie zakończonej decyzją zaistniały przesłanki nieważności określone w katalogu opisanym w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższe naruszenie może polegać na nieprzeprowadzeniu w ogóle postępowania wyjaśniającego zmierzającego do zbadania tejże sprawy lub naruszeniu zasadniczych obowiązków procesowych, jakie ciążą na organie prowadzącym postępowanie nadzwyczajne, co ma związek z wcześniej wskazaną możliwością odnoszenia "rażącego naruszenia prawa" także do naruszenia przepisów procesowych. Naruszenie to może przede wszystkim jednak polegać na rażącym naruszeniu przez organ nadzoru regulacji materialnoprawnej wyznaczającej treść rozstrzygnięcia, co odnosić trzeba do uczynienia podstawą badania kwestionowanej decyzji innych przesłanek aniżeli wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., ewentualnie do nadania im takiego rozumienia, które w sposób niebudzący wątpliwości nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w treści art. 156 § 1 k.p.a. Podstawę rażącego naruszenia prawa przypisać należy także decyzji, która stwierdza nieważność decyzji, mimo zakazu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a.".

Słusznie też wskazuje się w orzecznictwie (np. op. cit.), że merytoryczna polemika ze stanowiskiem organu nadzoru w odniesieniu do kwestii związanych z nielegalnością decyzji wydanej w trybie zwykłym i rodzajem wady prawnej tkwiącej w decyzji jest możliwa w postępowaniu odwoławczym. Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy ponownej weryfikacji prawidłowości załatwienia sprawy co do jej istoty, ale rozważeniu, czy określoną decyzję obciążają ciężkie wady nakazujące wyeliminować ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że charakter sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji GINB z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], uniemożliwia – na co zwraca się w orzecznictwie uwagę - dokonywanie przez organ nadzoru jakichkolwiek merytorycznych ocen dotyczących prawidłowości wydanego nakazu rozbiórki. Tym samym, niedopuszczalne (nieskuteczne prawnie) jest podnoszenie przez stronę zarzutów, które polegają na wykazywaniu wad, ale w rzeczywistości odnoszących się do wydanego nakazu rozbiórki.

Jak słusznie wyjaśnił NSA w wyroku z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 1375/18 i z 16 maja 2018 r. sygn. II OSK 1598/16 (CBOSA) organ orzekając na wniosek strony podważającej odmowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej swoje oceny może odnieść wyłącznie do kontrolowanego postępowania nadzorczego. Postępowanie nieważnościowe nie jest "trzecią instancją" pozwalającą na merytoryczną ocenę sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną, gdyż zakres stosownych rozważań organu nadzoru powinien zostać zawężony jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych. Zasadność tego wniosku uwidacznia się tym bardziej w sytuacji, gdy strona wnosi o to, by przeprowadzenie merytorycznej oceny ostatecznej decyzji administracyjnej nastąpiło w "czwartej instancji", gdyż tak należy określić zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z uwagi na dostrzeganie wadliwości tkwiącej w tej pierwotnej decyzji (por. w tym zakresie ww. wyroki NSA).

Z uwagi na powyższe i brak wad stypizowanych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., tkwiących w będącej przedmiotem postępowania nadzwyczajnego GINB w tej sprawie decyzji tegoż organu z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję GINB z [...] października 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [... ]z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.