Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 127/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę podlegających zwrotowi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Dowódca Jednostki Wojskowej decyzją z dnia

[...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 54 ust. 1, 3-5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), § 15, § 16, § 17 oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. z 2004 r. Nr 135, poz. 1451), a także art. 29 ustawy z dnia 17 lutego 2006 r. – ustawa budżetowa na rok 2006, ustalił L. W. zwrot zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we [...] w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia, na kwotę [...] złotych.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP [...] z dnia [...] r. L. W. został z dniem [...] r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Dowódca JW. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne

w sprawie ustalenia zwaloryzowanej na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę L. W. w szkole wojskowej.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił stan prawny obowiązujący

w sprawie i wskazał, że w myśl art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz staż naukowy lub kurs trwający ponad 5 miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16 w okresie nie przekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu – jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Zgodnie z treścią § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i nauki oraz dojazdu do miejsca jej pobierania, zwanej dalej "równowartością kosztów", ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń okresie studiów lub nauki oraz stażu lub kursu. Łączne rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej przelicza się w odniesieniu do jednego kandydata na żołnierza zawodowego albo żołnierza zawodowego - § 17 ust. 2 wyżej przywołanego rozporządzenia.

Na podstawie specyfikacji Kwestora Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych Dowódca JW. ustalił, że równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę L. W. w tej szkole wojskowej za okres od [...] r. wynosi [...] zł. W myśl art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, waloryzacja kosztów,

o których mowa w ust. 1, następuje corocznie na dzień ukończenia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 17 lutego 2006 r. – ustawa budżetowa na rok 2006, prognozowany na 2006 r. średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów wynosi 101,6%, a zatem zwaloryzowana kwota kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę L. W. w szkole wojskowej wynosi [...].

Powołując się na art. 54 ust. 5 cytowanej ustawy organ ustalił, że L. W. pobierał naukę w szkole wojskowej przez okres [...] dni,

a dwukrotność tego okresu wynosi [...] dni, zaś L. W. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej po upływie [...] dni tej służby, w związku

z czym w/w żołnierzowi zawodowemu do odbycia zawodowej służby wojskowej (na dzień 30 czerwca 2007 r.) pozostało [...]. Tym samym wysokość kosztów podlegających zwrotowi wynosi [...].

L. W. w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej uchylenie

w całości, względnie zwolnienie Go z obowiązku zwrotu kosztów na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.).

W uzasadnieniu odwołania L. W.. podniósł, że decyzja w zakresie ustalającym zwrot równowartości kosztów poniesionych na Jego utrzymanie i naukę jest wysoce wątpliwa (brak podstaw waloryzacyjnych) i jako taka winna podlegać uchyleniu.

W myśl art. 54 ustawy żołnierz zawodowy, będący absolwentem szkoły wojskowej albo skierowany na studia, naukę, staż naukowy lub kurs trwający ponad 5 miesięcy a który przed upływem podwójnego czasu ich trwania został zwolniony

ze służby na podstawie wyliczonych w nim przesłanek ma obowiązek zwrócić zwaloryzowaną – na dzień zwolnienia – równowartość ich kosztów (ust. 1)

w proporcji do czasu pozostałej do odbycia służby (ust. 5). Powołane w ust. 3 zasady waloryzacji tych kosztów (pomnożenie ich równowartości na dzień ukończenia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok) nie precyzują jednak daty dokonywania corocznej waloryzacji.

Wątpliwości musi ponadto budzić, przewidziana przez § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 153, poz. 1451), zasada uśredniania kosztów nauki (ust. 1) oraz wliczania w okres nauki wszystkich usprawiedliwionych nieobecności, w tym i urlopów (ust. 3). Przyjęcie takich zasad jest niewątpliwie wygodne dla organów wojskowych, ale całkowicie pomija indywidualizację rzeczywiście poniesionych kosztów, które mogą przecież odbiegać od ustalonej średniej, np. wskutek długotrwałej choroby żołnierz nie uczestniczy w zajęciach a mimo to ma obowiązek zwrotu za nie kosztów, podobnie jak w sytuacji, gdy zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny i stanowi dodatkową dolegliwość. Nie sposób więc takich rozwiązań nie uznać za faktyczne rozszerzenie zakresu odpowiedzialności materialnej żołnierzy zawodowych poza zakres, regulowany odrębną ustawą.

Niezależnie od powyższego, odwołujący się podkreślił, iż po zwolnieniu

z zawodowej służby wojskowej znalazł się w bardzo trudnej sytuacji materialno-rodzinnej. Na chwilę obecną jest osobą bezrobotną, nieuzyskującą żadnych dochodów, posiadającą dodatkowo na utrzymaniu bezrobotną (studiującą) żonę oraz małoletniego 3-letniego syna. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego i korzysta wyłącznie z pomocy rodziców pozostając w całości na ich utrzymaniu.

Powyższe okoliczności uzasadniają zatem w pełni zastosowanie dyspozycji art. 54 ust. 6 cyt. ustawy zgodnie z którym: Minister Obrony Narodowej może zwolnić żołnierza zawodowego, o którym mowa w ust. 1 i 2 , z obowiązku zwrotu kosztów

w całości lub części w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych oraz ze względu na: zaistnienie wypadku losowego, trudną sytuację rodzinną i materialną, powołanie do innej służby publicznej.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.

Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 54 ust. 1, 3-5 ustawy z dnia 11 września

2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750

z późn. zm.) i § 15, § 17 oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), a także art. 29 ustawy budżetowej na rok 2006 z dnia 17 lutego 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ II instancji ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] z dnia [...] r. L. W. został zwolniony z dniem [...] r.

z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego.

W toku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę podlegających zwrotowi przez skarżącego organ I instancji zwrócił się do komendanta Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we [...] z prośbą o wyliczenie przedmiotowych kosztów. L. W. pobierał tam naukę w okresie od [...]r., a łączny koszt jego utrzymania i nauki został określony na kwotę [...] zł, uwzględniając zakwaterowanie, umundurowanie, wyżywienie

i świadczenia związane z nauką.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] ustalił L. W. zwrot zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we [...] w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia, na kwotę [...]zł.

Organ odwoławczy przyjął, iż ustalenia poczynione przez organ I instancji są prawidłowe, co skutkuje utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.

Następnie organ II instancji zacytował art. 54 ust. 1, 3 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 15-18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku

pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych

w związku z nauką z dnia [...] r. i wyjaśnił, że ustalona przez kwestora Szkoły na dzień zwolnienia ze służby równowartość kosztów utrzymania i nauki skarżącego w wysokości [...]zł, zgodnie z dyspozycją art. 54 ust. 1 i 3 ustawy winna zostać corocznie zwaloryzowana w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia nauki przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok. Zgodnie

z art. 29 ustawy z dnia 17 lutego 2006 r. – ustawa budżetowa na rok 2006, prognozowany na 2006 r. średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów wynosi 101,6%. Zatem zwaloryzowana o prognozowany na 2006 r. średnioroczny wskaźnik cen kwota kosztów wynosi [...].

Organ podniósł, że ustawodawca wprowadził zasadę corocznej waloryzacji równowartości kwoty kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę na dzień zwolnienia ze służby.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu II instancji, przyjęto korzystniejszą dla skarżącego interpretację wymogu corocznej waloryzacji zakładając, iż od dnia ukończenia nauki do dnia zwolnienia upłynął jeden pełny rok dający podstawę do waloryzacji. W przypadku dokonania waloryzacji z początkiem roku kalendarzowego kwota zwrotu kosztów wzrosła by o wartość prognozowanego na [...] r. średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w wysokości 102,1% (art. 26 ustawy budżetowej na rok [...] r.).

Nie można zatem przychylić się do zarzutu niedoprecyzowania daty dokonywania corocznej waloryzacji. Mogące się pojawić wątpliwości wykładni w tym zakresie zostały bowiem zinterpretowane na korzyść skarżącego, przy przyjęciu waloryzacji licząc od dnia ukończenia nauki do zwolnienia ze służby pełny rok kalendarzowy jedynie za rok [...], przy zaniechaniu waloryzowania za rok [...].

Organ wyjaśnił również, że jako podstawę wyliczenia równowartości kosztów poniesionych na naukę należy przyjąć oszacowaną przez szkołę kwotę po waloryzowaniu – w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, iż okresy określone w art. 54 ust. 1 ustawy wynoszą odpowiednio:

- okres nauki: od [...] r. – razem [...] dni, przy przyjęciu okresu dwa razy dłuższego – łącznie [...] dni;

- okres pełnionej zawodowej służby wojskowej po ukończeniu nauki: od [...] r., razem [...] dni;

- okres zawodowej służby wojskowej jaki żołnierzowi pozostał do odbycia:

[...] dni;

- kwota za dzień – [...] zł;

- ostatecznie: 110 dni x 28,48 = 3.123,80 zł.

Wobec powyższych danych, równowartość kosztów podlegających zwrotowi określono na kwotę [...] zł.

Co do wątpliwości strony dotyczących § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką organ wskazał, iż zagadnienie to w sposób wyczerpujący reguluje przepis § 17 rozporządzenia. Wykładania językowa nie nasuwa w tym przypadku żadnych wątpliwości. Przepis ten stanowi, iż łączne rzeczywiste poniesione koszty utrzymania i nauki wynikają

z ewidencji księgowej, czego dowodem w niniejszej sprawie jest zestawienie przedstawione przez Kwestora Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych. Koszty te (zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i nauki oraz dojazdu) przelicza się w odniesieniu do jednego żołnierza i ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie studiów lub nauki. Okres nauki obejmuje okres od dnia rozpoczęcia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu do dnia ich ukończenia albo przerwania, w tym urlopy i inne usprawiedliwione nieobecności.

Dowódca Jednostki Wojskowej [...] odnosząc się do wniosku skarżącego

o zwolnienie go z obowiązku zwrotu kosztów nauki na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy z uwagi na trudną sytuację rodzinną i materialną, stwierdził, że zgodnie

z dyspozycją wskazanego przepisu właściwy do rozstrzygnięcia w tym zakresie jest Minister Obrony Narodowej. Ewentualny wniosek o zwolnienie winien zostać skierowany bezpośrednio do organu właściwego, natomiast Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] nie jest uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie, a w związku z tym merytoryczna ocena przesłane do zwolnienia

z kosztów jest nieuzasadniona.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

L. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego, niewłaściwie zastosowany został art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który nie precyzuje daty dokonywania corocznej waloryzacji równowartości kosztów poniesionych za utrzymanie i naukę, co jest podstawą żądania zwrotu. Wątpliwy jest zatem sposób obliczenia wysokości żądanej kwoty.

Wątpliwość skarżącego wzbudziła przewidziana w § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania

pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki

oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, zasada uśredniania kosztów nauki (ust. 1), a także wliczania w okres nauki wszystkich usprawiedliwionych nieobecności, w tym urlopów. Wyliczenia przedstawione

w decyzji organu II instancji i oparte na tej zasadzie ustalające uśrednioną kwotę 28,48 zł za dzień nauki, jakkolwiek wygodne dla organów wojskowych nie uwzględniają jednak rzeczywiście poniesionych kosztów związanych z nauką. Należy bowiem przyjąć, że w czasie trwania nauki występują sytuację indywidualne jak np. długotrwała choroba żołnierza, który nie uczestniczy w zajęciach, a wliczane jest to mimo wszystko do kosztów nauki. Niezbędne jest zatem dokonanie indywidualizacji przy ustaleniu wysokości kosztów nauki, a tym samym żądanego zwrotu.

Skarżący, podobnie jak poprzednio w odwołaniu opisał swoją sytuację materialną

i rodzinną oraz wyraził oczekiwanie, że Jego wniosek o zwolnienie z obowiązku zwrotu równowartości przedmiotowych kosztów organ II instancji przekaże właściwemu organowi.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności

z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo

w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, aczkolwiek nie wszystkie wywody skargi zasługują na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił wskazany w zaskarżonej decyzji przepis art. 54 ust.1, 3 - 5 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz.1750 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji.

Art. 54 ust.1 tej ustawy stanowi, że żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu

lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze

służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. Zaś

zgodnie z art. 54 ust. 5 tej ustawy, zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia.

Stosownie do § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja

2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku

z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. Nr 135, poz. 1451), koszty rzeczywiście poniesione

w związku z nauką żołnierza zawodowego obejmują koszty przypadające na jednego żołnierza w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczeń związanych z nauką i dojazdu do miejsca pobierania nauki.

W myśl § 17 rozporządzenia łączne rzeczywiste poniesione koszty, wynikające

z ewidencji księgowej, przelicza się w odniesieniu do jednego kandydata na żołnierza zawodowego albo żołnierza zawodowego.

Koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i nauki oraz dojazdu do miejsca jej pobierania, zwane dalej "równowartością kosztów", ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie studiów lub nauki oraz stażu lub kursu. Okres nauki obejmuje okres od dnia rozpoczęcia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu do dnia ich ukończenia albo przerwania, w tym urlopy i inne usprawiedliwione nieobecności. Po ukończeniu studiów lub nauki oraz stażu lub kursu dane o równowartości kosztów, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się

w aktach personalnych żołnierza zawodowego.

Z przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca koszty związane z nauką żołnierza zawodowego dzieli na koszty rzeczywiście poniesione w związku

z kształceniem żołnierzy w określonym czasie, wynikające z ewidencji księgowej (§ 17 ust. 1 rozporządzenia) oraz koszty faktycznie poniesione w związku z nauką konkretnego żołnierza (§ 17 ust. 2 rozporządzenia).

Koszty faktycznie poniesione na naukę określonego żołnierza mogą się różnić od kosztów wynikających z ewidencji księgowej.

O tym, czy koszty faktycznie poniesione na naukę określonego żołnierza są identyczne z kosztami wynikającymi z ewidencji księgowej, czy też są różne – jak sugerował to w niniejszej sprawie skarżący w odwołaniu i jak obecnie podnosi to

w skardze – można wypowiedzieć się jedynie wówczas, gdy ustalenie kosztów faktycznie poniesionych odpowiada nie tylko regułom rachunkowym, ale także jest prawidłowe pod względem proceduralnym.

Jak wynika to z art. 54 ust.2 ustawy, ustalenia równowartości kosztów podlegających zwrotowi w drodze decyzji dokonuje dowódca jednostki wojskowej, której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, zatem organ ten związany jest zasadami ogólnie przyjętymi w Kodeksie postępowania administracyjnego i stanowiącymi ich rozwinięcie przepisami, z których wynika powinność wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 kpa). Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (art. 107 § 3 Kpa).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji odpowiadającej powyższym wymogom.

Stosownie do § 17 ust.4 wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 24 maja 2004r. po ukończeniu studiów lub nauki, oraz stażu lub kursu dane o równowartości kosztów,

o których mowa w ust.2 zamieszcza się w aktach procesowych żołnierza zawodowego.

Z akt administracyjnych nadesłanych przez organ wraz ze skargą nie wynika, czy organ korzystał z danych o równowartości kosztów, które powinny być zamieszczone w aktach personalnych skarżącego.

Z faktu, że organ I instancji zwrócił się do Komendanta Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we [...] pismem z dnia [...] r. "z prośbą o wyliczenie równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę dla L. W." wynika, że albo wskazanych w § 17 ust. 4 rozporządzenia danych

o równowartości kosztów, o których mowa w ust. 2, wcześniej (bezpośrednio po ukończeniu nauki) nie sporządzono i nie zamieszczono w aktach personalnych skarżącego, albo organy orzekające w sprawie okoliczności tej, w oparciu o akta personalne nie sprawdziły.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w powiązaniu z aktami administracyjnymi wynika natomiast, że ustalając podlegającą zwrotowi równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę skarżącego w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we [...], organy obu instancji oparły się wyłącznie na ustaleniach dokonanych przez kwestora tej uczelni, nie dostrzegając, że sposób wyliczenia wysokości równowartości tych kosztów jest tak dalece ogólny, że całkowicie uniemożliwia nie tylko stronie odniesienie się do tego obliczenia, ale także powoduje, że ocena decyzji w tym zakresie również wymyka się spod kontroli Sądu. Nie zostało bowiem ustalone, na podstawie jakiej dokumentacji księgowej koszty te zostały obliczone, co narusza wskazane wyżej art. 7, 77§1 i 107 § 3 Kpa.

W tej zaś sytuacji za co najmniej przedwczesne należałoby uznać odniesienie się Sądu do zarzutu nieprawidłowej waloryzacji równowartości kosztów utrzymania

i nauki skarżącego (art. 54 ust.1 i 3 ustawy).

Podkreślić jednak trzeba, że stanowisko organu odwoławczego podnoszącego, że dokonano waloryzacji korzystnej dla strony jest o tyle niezrozumiałe, że powinnością organów było dokonanie waloryzacji zgodnej z prawem, bowiem przepisy w tym względzie nie zezwalają na orzekanie w granicach uznania administracyjnego i nie dają możliwości wyboru metody waloryzacji "korzystniejszej dla strony". Rzeczą organu II instancji było zastosowanie przepisów o waloryzacji w sposób z nimi zgodny i wykazanie w uzasadnieniu decyzji, że jest to sposób zgodny z prawem, oczywiście przy poszanowaniu zasady wynikającej z art. 139 Kpa. Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ustali czy w aktach personalnych skarżącego znajdują się dane o równowartości kosztów, o których mowa w § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 maja 2004 r., a dopiero w przypadku braku tych danych przystąpi do ich ustalenia w oparciu o inne dowody tj. opierając się na wskazanych przez Kwestora uczelni kosztach zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia

i nauki skarżącego. Pamiętać jednak trzeba, że pochodząca od uczelni informacja powinna wskazywać na podstawie jakich danych księgowych ewentualnie innych dowodów źródłowych, zostały sporządzone dane o równowartości kosztów, o których mowa w § 17 ust. 2 cyt. rozporządzenia, przy czym ze względu na zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa) zagwarantować należy skarżącemu możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Dopiero po ustaleniu równowartości kosztów, o których mowa

w § 17 ust. 2 tego rozporządzenia, organ będzie miał możliwość przystąpienia do waloryzacji zgodnie z art. 54 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Wprawdzie ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176,

poz. 1242) dokonano zmiany od dnia 1 stycznia 2008 r. między innymi art. 52-56 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zmieniając model kształcenia żołnierzy zawodowych na koszt wojska, jednakże z zawartego w ustawie zmieniającej przepisu intertemporalnego (art. 10) wynika, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy są wywody skargi odnoszące się do nieprzekazania właściwemu organowi wniosku skarżącego o zwolnienie

z obowiązku uiszczenia ustalonej równowartości kosztów, bowiem wykraczają poza przedmiotowe granice kontroli oraz rozstrzygania sądu administracyjnego zakreślone w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, a zatem należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.