Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 167/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1 i 2,  art. 19  ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak(spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części oraz odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. wpłynął wniosek skarżącego A. D. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 22,68 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,80 ha. W dniu [...] producent wycofał część wniosku dotyczącego części działki rolnej L o powierzchni 2,12 ha. Tego samego dnia producent złożył w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, korektę wniosku w której zmniejszył powierzchnię działki rolnej L do 2,36 ha, zaś działki rolnej L1 do 0,66 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., po przeprowadzeniu wymaganych kontroli wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zawiadomieniem z dnia [...] Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...]. W wyniku tego, w dniu [...] wydana została decyzja nr [...] o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji. W jej uzasadnieniu organ wyższego stopnia wskazał, iż organ I instancji w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], [...], [...] nie uwzględnił powierzchni ewidencyjno - gospodarczej, stanowiącej maksymalną kwalifikowaną powierzchnię na danych działkach ewidencyjnych, o którą może ubiegać się rolnik - PEG. Tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż przekroczona została maksymalna powierzchnia referencyjna określona w systemie LPIS dla przedmiotowych działek.

W związku z powyższym w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił przyznania stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednocześnie umarzając postępowanie w części. Odmowa przyznania wnioskowanych płatności wynikała z faktu, iż różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną do JPO/UPO a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła powyżej 30%. Natomiast umorzenie postępowania w części wynikało z faktu wycofania wniosku w części dotyczącej działki rolnej L.

W wyniku złożonego odwołania Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu dla kampanii za roku 2009 (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha; działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący do jednolitej płatności obszarowej zgłosił powierzchnię 20,56 ha (po wycofaniu działki rolnej L), zaś do UPO 4,80 ha. W wyniku przeprowadzonej ponownej kontroli administracyjnej stwierdzony został błąd przekroczenia dopuszczalnej powierzchni uprawnionej do płatności (PEG) dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...]. W związku ze stwierdzeniem, że powierzchnia PEG dla ww. działek ewidencyjnych została wyznaczona poprawnie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. dla działek rolnych położonych na w/w działkach ewidencyjnych zastosował mechanizm powierzchni udowodnionej do powierzchni PEG. Łącznie powierzchnia zawyżenia w ramach JPO wyniosła 5 ha, zaś w ramach UPO 1,31 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności JPO oraz UPO.

Organ II instancji podkreślił, że w wyniku kontroli administracyjnych nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną (powierzchnia PEG). Obszar działek ewidencyjnych kwalifikowany do płatności bezpośrednich został ustalony w oparciu o ortofotomapy cyfrowe zaimplementowane do posiadanego przez ARiMR systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS). Wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych, co wynika z art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej (przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności w skali 1:10000). Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni w tzw. rzucie ortogonalnym. Wykorzystywany przy pomiarze pomiar punktowy zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu.

Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie było wyjaśnienie rozbieżności w deklaracji powierzchni zgłoszonej do płatności przez skarżącego we wniosku z dnia [...] a wartością maksymalnego obszaru kwalifikowalnego do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych, w tym wypełnionych przez stronę załączników graficznych oraz zaimplementowanej do ww. systemu ortofotomapy.

Odnosząc się do odwołania skarżącego, który zakwestionował ustalenia organu I instancji dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] oraz zarzucił, iż PEG-i w/w działek nie uwzględniają położonych na nich starych sadów organ odwoławczy wyjaśnił, że fragment ortofotomapy z działkami nr [...] oraz [...] obrazujący przebieg granicy odniesienia odpowiadającej granicy ewidencyjnej oraz granicy powierzchni PEG (powierzchnia użytkowana rolniczo) dowodził prawidłowości ustaleń organu I instancji. Granica odniesienia odzwierciedla przebieg granicy ewidencyjnej działki nr [...] oraz [...] określony w Ewidencji Gruntów i Budynków, a tym samym powierzchnia odniesienia odpowiada powierzchni całkowitej w/w działek ewidencyjnych. W ramach poprawnie wyznaczonej powierzchni referencyjnej, którą stanowi powierzchnia ewidencyjna, wyznaczona została zgodnie ze stanem zobrazowanym na ortofotomapie powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza (PEG). Z powierzchni PEG, a więc pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo zostały wyłączone obszary niekwalifikujące się do płatności, które jak dowodzi ortofotomapa podlegają wykluczeniu np. z uwagi na porośnięcie krzewami i drzewami. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności dla działki nr [...] wynosi 0 ha. Działka w przeważającej części zajęta jest przed siedlisko (zabudowania) oraz zadrzewienia i zakrzaczenia (brak jest obszarów użytkowanych rolniczo o minimalnej powierzchni 0,10 ha). Z kolei PEG działki nr [...] wynosi 1,29 ha. Pozostałą część działki również stanowią zadrzewienia i zakrzaczenia. Wyłączone tereny wbrew twierdzeniu skarżącego nie stanowią starych sadów (świadczy o tym nieregularność oraz rozmiar koron drzew porastających działkę). Poza tym organ zauważył, że skarżący deklarował na w/w działkach ewidencyjnych uprawę roślin z grupy upraw JPO/UPO, tymczasem sad kwalifikuje się jedynie do jednolitej płatności obszarowej. Na niekorzyść skarżącego przemawia również fakt, iż we wniosku na rok 2012 na działce nr [...] producent nie zgłosił żadnej uprawy, zaś na działce nr [...] obszar nie przekraczający wyznaczonej przez ARiMR powierzchni PEG. Dalej organ zauważył, że w ramach postępowania o przyznanie płatności na rok 2010, skarżący działkę nr [...] wycofał z postaci skutecznej wniosku, zaś powierzchnię działki nr [...] zmniejszył z 1,98 ha do 1,10 ha.

Następnie organ podniósł, że w ramach prowadzonego postępowania organy orzekające nie stosują w pełni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady, że na nich spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem reguł dowodzenia przyjętych w K.p.a., przywołując art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ II instancji podał, że zgodnie z art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE nr L 141 str. 18 z 30.04.2004 r. ze zm.), zostały uregulowane konsekwencje prawne w postaci zmniejszenia bądź wykluczenia z płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej, a taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie. Prawodawca unijny w przedmiotowym artykule przewidział sankcje z tytułu niezamierzonego przedeklarowania. W myśl art. 51 ust. 1 rozporządzenia 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Organ wyjaśnił, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną dla płatności JPO została obliczona w następujący sposób: powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności wynosiła 20,52 ha; powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności JPO, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 15,52 ha. Różnica pomiędzy tymi powierzchniami: 20,52 ha - 15,52 ha = 5 ha, co stanowi 32,22 % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności (co wynika z różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną podzielone przez powierzchnię uprawnioną do otrzymania płatności: (20,52 ha - 15,52 ha)/15,52 ha x 100 %). Z kolei dla UPO płatność została obliczona w następujący sposób: powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 4,80 ha; powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności UPO, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 3,49 ha. Różnica pomiędzy tymi powierzchniami: 4,80 ha - 3,49 ha = 1,31 ha, co stanowi 37,54 % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności (co wynika z różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną podzielone przez powierzchnię uprawnioną do otrzymania płatności: (4,80 ha - 3,49 ha)/3,49 x 100 %).

Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji dane dotyczące powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej (PEG) dla działek nr [...] i [...] podał odwrotnie (zamienił), powyższe jednak nie miało w jego ocenie wpływu na rozstrzygnięcie decyzji.

Na powyższą decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił niezgodne ze stanem faktycznym wyznaczenie powierzchni ewidencyjno - gospodarczej działek nr [...] oraz [...], a w szczególności wyłączenie powierzchni zajętej pod stare sady. Skarżący podkreślił, iż w latach 2009 i 2010 powierzchnie ewidencyjno - gospodarcze w jego gospodarstwie ulegały zmniejszeniu, a działo się to w oparciu o pomiary dokonane na podstawie zdjęć satelitarnych. Skarżący ma wątpliwości co do wiarygodności tych pomiarów, skoro wg niego zdjęcie satelitarne nie rozróżnia korony drzewa owocowego od np. klonu lub dębu, a w przypadku zdjęć robionych po południu, przy bardzo dużym zacienieniu od koron drzew i skarpy, nie da się dojrzeć wszystkich elementów na tych działkach. Jako dowód na oczywiste stwierdzenie, iż powierzchnia PEG została wyznaczona nieprawidłowo skarżący wskazał, iż staw wielkości 4-5 arów uznawany był jako grunt rolny i była na niego niesłusznie wyznaczona powierzchnia PEG, a usytuowany jest prawie na środku działki [...].

Ponadto skarżący oświadczył, iż wycofuje się z czynności dokonanych w dniu [...], gdyż działając "pod sugestią" pracownika biura powiatowego, nie będąc wcześniej uprzedzonym o konsekwencjach tego działania i nie chcąc wchodzić w konflikt z ARiMR, w dniu [...] złożył wycofanie części wniosku dotyczące części działki rolnej L o powierzchni 2,12 ha oraz tego samego dnia, w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, złożył korektę wniosku, w której zmniejszył powierzchnię działki rolnej L do 2,36 ha, zaś działki rolnej L1 do 0,66 ha.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie przytaczając tę sama argumentację co w swej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Sąd uznał wniesioną w sprawie skargę za uzasadnioną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, stanowiącej jeden z celów Unii Europejskiej, realizowane są poszczególne systemy wsparcia finansowego rolników, w tym m.in. system wsparcia bezpośredniego w postaci określonych płatności. System ten uregulowany jest zarówno w przepisach prawa krajowego, jaki i wspólnotowego. W ramach regulacji krajowych szczególne znaczenie w tym zakresie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ustawa to reguluje m.in. zagadnienia dotyczące płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających, płatności cukrowych oraz płatności do pomidorów, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przekazanym państwom członkowskim do unormowania we własnym zakresie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tych płatności, ich wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach. Z uwagi na okoliczność, że przedmiotową sprawę zainicjował wniosek skarżącego o przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej, w sprawie należało określić warunki przyznania wnioskowanych płatności oraz stwierdzić ich spełnienie przez wnioskodawcę, czemu służy m.in. instrument prawny w postaci kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, określonych przepisami unijnymi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23 ust. 1 i nast. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 - Dz.U.UE.L.2004.141.18).

Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli posiada na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 - tj. minimum 0,1 ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez ten cały rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.03.270.1) wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe (wykorzystywane użytki rolne), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, oraz jeżeli jest to właściwe dostosowane zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw energetycznych przewidzianych w art. 88. Z kolei warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określa art. 7 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazując, że rolnikowi który w danym roku spełnia warunki do przyznania JPO przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i 3) innych roślin, - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie JPO. Rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326).

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w wyniku rozpatrzenia skorygowanego wniosku skarżącego z dnia [...] przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 20,52 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,83 ha, oraz poczynienia ustalenia na podstawie wyników kontroli administracyjnej wniosku, iż powierzchnia stwierdzona dla JPO wynosi 17,20 ha, a dla UPO – 4,48 ha, wydał w dniu [...] decyzję mocą której orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania JPO w części dotyczącej działki rolnej L o pow 2,12 ha (w związku z wycofaniem przez rolnika wniosku w tej części), a ponadto o przyznaniu rolnikowi na rok 2009 JPO i UPO w pomniejszonej wysokości, ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną, która to różnica wynosząca w przypadku JPO 19,30 % powierzchni stwierdzonej, a w przypadku UPO 7,14 % powierzchni stwierdzonej, przekraczała 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej. W dniu [...] Dyrektor OR ARiMR w T. stwierdził nieważność wskazanej decyzji ze względu na ustalenie poczynione w wyniku przeprowadzenia kolejnej kontroli administracyjnej wniosku, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność na rok 2009 nie uwzględniając powierzchni PEG dla działek nr [...], [...] i [...] tj. powierzchni stanowiącej maksymalny obszar kwalifikowany do płatności na danej działce ewidencyjnej, o który może ubiegać się rolnik. W konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] i poczynionych w sprawie ustaleń co do powierzchni PEG, zapisanej w systemie identyfikacji działek rolnych LIPS, po ponownym rozpatrzeniu wniosku rolnika o przyznanie płatności na rok 2009, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania JPO w części dotyczącej działki rolnej L o pow. 2,12 ha, oraz odmówił przyznania na rok 2009 JPO i UPO, ze względu na stwierdzoną powierzchnię zawyżenia, wynoszącą dla JPO – 5 ha, a zatem 32,22 % powierzchni stwierdzonej, a dla UPO - 3,49 ha, a więc 37,54 % powierzchni stwierdzonej, co w świetle art. 51 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanych płatności, jako że przepis ten obliguje do nie przyznania płatności w sytuacji gdy różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną, przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej. Decyzję tą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w T., podkreślając moc dowodową - będących element systemu LIPS - ortofotomap oraz wskazują na dokładność dokonanych w oparciu o nie pomiarów działek ewidencyjnych, w tym i spornych działek nr [...], [...], [...] i [...]. Odnośnie powierzchni PEG działek nr [...] i [...] organ zaznaczył, że wyłączone zostały z niej obszary nie użytkowane rolniczo tj. obszary zajęte pod zabudowania, zadrzewione i zakrzewione. Z powyższymi ustaleniami nie zgodził się skarżący zarzucając, że z powierzchni PEG działek nr [...] i [...] wyłączone zostały obszary zajęte przez stare sady, oraz wskazując na niewiarygodność pomiarów wykonanych w oparciu o ortofotomapy z uwagi na okoliczność braku możliwości rozróżnienia w oparciu o zdjęcie satelitarne korony drzewa owocowego od np. klonu czy dębu, a także brak możliwości dojrzenia - w przypadku wykonania pomiarów po południu, gdy jest bardzo duże zacienienie od koron drzew i skarpy zachodniej - wszystkich elementów krajobrazu.

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie kwestii spornej nie stanowiły przepisy prawa, lecz stan faktyczny sprawy. W ocenie organów okoliczności faktyczne zostały w sprawie właściwie ustalone, na podstawie prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzenia, odpowiadającej wymogom prawa unijnego i krajowego kontroli administracyjnej wniosku w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w ramach systemu identyfikacji działek rolnych (LIPS), ustanowionego na podstawie zaimplementowanych do tego systemu zaktualizowanych kolorowych ortofotomap, a świadczących o prawidłowości poczynionych ustaleń co do powierzchni PEG przedmiotowych działek rolnych producenta rolnego. Zdaniem zaś skarżącego, organy obu instancji dokonały, w oparciu o ortofotomapy, nieprawidłowych ustaleń faktycznych, bo nie odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy na spornych działkach, w szczególności co do występowania na nich starych sadów. W konsekwencji, w ocenie strony, tylko ponowne rozpatrzenia sprawy na podstawie ustaleń dokonanych w oparciu o kontrolę na miejscu pozwoli na prawidłowe odzwierciedlają stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu, okoliczności przedmiotowej sprawy, materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy oraz w/w przepisy prawa odnoszące się do wnioskowanych płatności nie pozwalają uznać rozstrzygnięć organów obu instancji za zgodnych z prawem i mogących rodzić tak duże konsekwencje dla skarżącego, którymi niewątpliwie będzie obowiązek zwrotu pobranych płatności. Skoro, jak wskazano wyżej, w sprawie spór dotyczy ustaleń faktycznych, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy materiał dowodowy zgromadzony w aktach pozwalał organom na poczynienie ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji. Z akt sprawy wynika, iż skarżący konsekwentnie w toku postępowania kwestionował przyjętą przez organ w ramach PEG powierzchnię użytkowaną rolniczo, nie obejmującą sadów znajdujących się według rolnika na działkach nr [...] i [...]. W zakresie tego zarzutu organ wskazał wyłącznie ogólnikowo, iż nieregularność oraz rozmiar koron drzew porastających działkę, uwidocznionych na obrazach ortofotmapy, wykluczają taką możliwość. W ocenie Sądu, dołączony przez organ do akt sprawy fragment obrazu ortofotomapy z działką nr [...] i [...], nie pozwala na poczynienie jednoznacznego stwierdzenia, iż na przedmiotowych działkach nie występują wskazywane przez skarżącego sady. W szczególności, wbrew twierdzeniem organu, załączony fragment ortofotomapy nie obrazuje ani rodzaju, wieku ani też wielkości drzew (ich koron). Tego typu precyzyjne ustalenia co do zakresu i rodzaju drzew występujących na gruncie skarżącego mogą w sposób nie budzący wątpliwości i jednoznaczny zostać poczynione w oparciu o wyniki kontroli na miejscu gospodarstwa producenta rolnego. Zwłaszcza, że skarżący dołączył do skargi zdjęcia satelitarne i fotografie działek nr [...] i [...], mające obrazować występowanie na niej sadu (drzew owocowych). W kontekście powyższego zarzutu należy wyraźnie zaznaczyć, że okoliczność, iż skarżący w latach następnych nie zgłaszał do płatności powierzchni nie objętych PEG-iem, sama w sobie nie oznacza, że w 2009 r. na gruntach skarżącego nie występowały przedmiotowe sady. Ponadto organ w postępowaniu o przyznanie płatności na rok 2009 bada spełnienie warunków przez rolnik w tym właśnie roku, a nie w latach następnych. Tym samym więc również i z tej przyczyny stanowisko organu o niewystępowaniu na gruntach skarżącego sadów jest nieprzekonywujące i niewystarczające do wykazania okoliczności, na którą powołał się organ, pozbawiając skarżącego wnioskowanych płatności tj. na okoliczność zgłoszenia do płatności powierzchni zgodnej z PEG-iem. Nie ma też znaczenia przesądzającego fakt, że skarżący deklarował na spornych działkach uprawę roślin z grupy upraw JPO/UPO w sytuacji, gdy sad kwalifikuje się jedynie do JPO, gdyż jedną konsekwencją tego stanu rzeczy, mogłoby być pozbawienie skarżącego wyłącznie płatności UPO, a nie stwierdzenie, że na działkach tych nie występuje sad. Należy wskazać, ze choć ustanawiany na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych - system LIPS umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, to jednocześnie nie oznacza to, że procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, wyłącza czy też wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy w okolicznościach danego przypadku jest to uzasadnione rodzajem użytkowania rolniczego danego gruntu, który to może być z przyczyn obiektywnych niewidoczny na obrazach ortofotomapy. W postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 kpa do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to zastąpiony został mocą art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obowiązkiem wyłącznie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym więc organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego (wyrok NSA z dnia 5 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 939/09, publ. lex nr 746344).

Wobec powyższego, uznając że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można ocenić w sposób nie budzący wątpliwości, iż zakwestionowane działki nie spełniały w 2009 r. wymogu w zakresie powierzchni PEG, w szczególności, że nie występowały na nich wskazywane przez skarżącego sady, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia wyroku. Narzędziem prawnym przewidzianym zarówno przez prawodawcę unijnego jak i krajowego służącym weryfikacji zgodności wniosku o przyznanie płatności z warunkami na jakich przyznawana jest dana płatność, są zarówno przeprowadzane przez pracowników ARiMR kontrole administracyjne, jak i kontrola na miejscu. Zatem, jeżeli zachodzi taka konieczność, organ powinien skorzystać z obu tych instrumentów. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, a kosztach postępowania w oparciu o art. 200 tej ustawy.