Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 27/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29; art. 134; art. 146; art. 142; art. 148
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8; art. 77; art. 80; art. 84; art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Spółki jawnej w Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j.Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: kpa ) oraz na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej ustawa ), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...]r. złożonego przez "A" Spółka Jawna w Z., dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2019 r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń rehabiIitacjalecznicza, w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna przy udziale Stron: "B" Spółka Cywilna w S., "C" w Z., "D" w Z., "E". Ż. utrzymał zaskarżona decyzję w mocy.

W dniu [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2019 r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna dla powiatu z.. W ogłoszeniu podano wartość zamówienia nie większą niż [...], zł. Oferty w przedmiotowym postępowaniu należało złożyć w terminie do dnia [...] r. W ogłoszeniu wskazano obowiązujące przepisy dotyczące wymogów, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty. W postępowaniu ogółem złożono 9 ofert. Odwołujący ofertę złożył w terminie.

W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert, w wyniku czego 2 oferty zostały odrzucone z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podst. art.146 ust. 1 pkt 3 ustawy. W trakcie postępowania konkursowego Komisja zgodnie z obowiązującą "Procedurą konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wersja 2014/001/BO/KONTR/5.10" - przeprowadziła kontrolę u 4 Oferentów.

Podczas kontroli upoważnieni przedstawiciele Komisji Konkursowej dokonali porównania danych zawartych w ofertach, dotyczących miejsca wykonywania świadczeń i zasobów sprzętowych, ze stanem faktycznym, co zostało odnotowane w załącznikach do protokołów kontroli.

W części niejawnej postępowania, działając na podstawie art. 148 ustawy oraz Zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, Komisja Konkursowa dokonała oceny ofert, w wyniku której oferta Odwołującego została wybrana jako jedna wśród 5, co ogłoszono w dniu [...] r.

Odwołujący złożył odwołanie w terminie, tj. [...] r., zarzucając niską liczbę przyznanych punktów w odniesieniu do liczby proponowanej w ofercie. W szczególności wskazano na:

1. nie wzięcie przez Komisję Konkursową pod uwagę, kontynuacji udzielania świadczeń od 2006 r. oraz wartości obecnie obowiązującego kontraktu;

2. uwadze Komisji Konkursowej umknęło, że Odwołujący miał wielokrotnie zwiększaną wartość kontraktu w związku z duża liczba pacjentów objętych opieką;

3.Komisja Konkursowa nie zwróciła uwagi na dodatkowe informacje dołączone do oferty, mające na celu wykazanie potencjału Oferenta wykraczające poza dane wymagane ofertą;

4.Komisja Konkursowa przyznając świadczenia ograniczyła dostępność do świadczeń pacjentom z województwa [...], gdyż utrudnienia komunikacyjne uniemożliwią pacjentom dotarcie do ośrodka w S.;

5. w ocenie Odwołującego Oferentka "E" w Z. udziela świadczeń na pierwszym piętrze domu jednorodzinnego z bardzo wąską klatką schodową, nie wyposażonym w windę, w gabinecie o powierzchni nie większej niż 15 m2 ,co świadczy o wadliwym przeprowadzeniu postępowania konkursowego poprzez świadome i jawne ograniczanie dostępu do świadczeń;

6.wadliwe przeprowadzenie negocjacji polegające na narzuceniu decyzji Oferentowi i podsunięcie do podpisu protokołu.

Strony zostały poinformowane o prawie wglądu w akta i wypowiedzenia się co do ich treściw trybie art. 10 kpa, a z prawa tego skorzystała strona w dniu [...]r., a uwagi swe zawarła w piśmie z dnia [...] r.

W dniu [...] r. z prawa wglądu do dokumentów i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań skorzystała również "E", wnosząc uwagi do odwołania wniesionego przez "A" i podkreślając, że nie są one zasadne.Świadczenia w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej są realizowane na parterze budynku przychodni lekarskiej, budynek posiada od początku realizacji świadczeń podjazd dla niepełnosprawnych, zabiegi realizowane są w oddzielnych boksach, sala gimnastyczna jest jednym pomieszczeniem, w którym są realizowane zabiegi tylko i wyłącznie z zakresu kinezyterapii. Zabiegi z zakresu krioterapii oraz magnetoterapii wykonywane sąw oddzielnych pomieszczeniach.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału NFZ badał, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez Komisję Konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego Odwołującego.

Oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, Oferenci przystępujący do postępowania winni, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ m.in. w:

- Zarządzeniu Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn.zm.),

- Zarządzeniu Nr 80/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza.

Ocena ofert w postępowaniu była dokonywana woparciu o Zarządzenie Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.Kryteria dla rodzaju rehabilitacja lecznicza w podziale na poszczególne zakresy świadczeń opieki zdrowotnej zawiera tabela nr 1a załącznika nr 1 do zrządzenia.

Wskazane powyżej zarządzenia zostały wydane przez Prezesa NFZ w oparciu o delegację ustawową określoną wart. 146 ustawy. Ogłoszenie o konkursie zawierało wskazanie aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, w tym powyższych zarządzeń. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, a ich treść była dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ, jak i S. Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Odwołujący złożył w ofercie oświadczenie, że zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza co do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

W toku prowadzonego postępowania konkursowego Komisja Konkursowa, zgodnie z art. 148 ustawy, dokonała porównania ofert przy pomocysystemu informatycznego. Porównanie ofert w oparciu o wskazane w zarządzeniu kryteria i ich wagę punktową ze swej istoty zakłada uszeregowanie ofert od najlepiej ocenianej do oferty o najmniejszej liczbie punktów. Ocena ofert oparta jest na odpowiedziach udzielonych przez oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu.

Ranking otwarcia, w którym oferty zostały uszeregowane według malejącej łącznej liczby punktów uzyskanych w procesie oceny ofert został wygenerowany w dniu [...] r., gdzie pierwszy w rankingu podmiot uzyskał łącznie [...] punktów, zaś Odwołujący się [...] punktów.

Kierując się treścią art. 142 ust. 6 ustawy Komisja Konkursowa w części niejawnej konkursu może przeprowadzić negocjacje z Oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za świadczenia opieki zdrowotnej. Do negocjacji (dwuetapowe spotkania - pierwsze dotyczyło ustalenia ceny ostatecznej oraz drugie ustalenia ostatecznej liczby świadczeń) zostali zaproszeni wszyscy Oferenci, których oferty zostały wskazane w rankingu otwarcia. W wyniku pierwszego spotkania, zostały ustalone ostateczne ceny jednostkowe za punkt rozliczeniowy, pozwalające na ustalenie pozycji w rankingu. Oferta Odwołującego zawierała cenę jednostkową za punkt rozliczeniowy - 1,04 zł. Cena została zmieniona w toku negocjacji i ustalona na poziomie 0,93 zł. Kolejny etap dotyczył wyłącznie ustalenia propozycji liczbowej.

Negocjacje odbywały się zgodnie z wytycznymi określonymi w Procedurze konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /nr 2014/001 /BO/KONTR/5.1 O - pismo NFZ/CF/DSOZ/2014/075/0068/w/01935/KI/.

W dniu [...] roku została Oferentowi przedstawiona propozycja liczby, którą zgodnie z protokołem końcowym z negocjacji przyjął i podpisał zbieżną propozycję.

Po przeprowadzonych negocjacjach Komisja Konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert złożonych do postępowania konkursowego, sporządzając ranking końcowy, gdzie Odwołujący zajął 2 miejsce wraz z innym podmiotem.

Komisja dokonała podziału środków mając na uwadze brak możliwości przekroczenia planu zakupu: Działanie systemu informatycznego służącego do obsługi postępowania konkursowego uniemożliwia pominięcie któregokolwiek z kryteriów oceny w stosunku do wszystkich ofert uczestniczących w postępowaniu konkursowym. Wybór ofert do zawarcia umowy dokonywany jest w oparciu o pozycje zajmowane przez oferty w rankingu końcowym. Oferta odwołującego uzyskała łączną ocenędla miejsca realizacji świadczeń w Z. 50 pkt. w tym 30 pkt. za kryteria niecenowe zajmując ex aequo 2 pozycję w rankingu końcowym. Pierwsza wybrana oferta uzyskała łącznie 84,615 pkt., w tym 65 pkt. za kryteria niecenowe.

Dokonując podziału kwot na poszczególnych Oferentów analizowano oferowaną liczbę i cenę świadczeń oraz potencjał oferenta, jakoś oferowanych świadczeń definiowanych poprzez kwalifikacje personelu oraz wyposażenie w sprzęt i aparaturę wyższe niż wymagane oraz zewnętrzną ocenę jakości potwierdzoną certyfikatem jakości, a także wyniki kontroli realizacji umów. Pierwszy z podmiotów rankingu uzyskał kontrakt na poziomie 55 % w stosunku do oferty, Odwołujący oraz "E" na poziomie 50 %, pozostali dwaj oferenci na poziomie 45 % i 40 %.

Komisja Konkursowa nie kwestionowała, iż do tej pory odwołujący miał umowę na poziomie [...] zł. tj. wyższym od ostatecznie uzgodnionej w toku negocjacji liczby i wartości świadczeń. Łączna wartość ofert złożonych w postępowaniu i zakwalifikowanych do części niejawnej opiewała na kwotę [...] zł., co stanowi 261 % wartości ogłoszenia i przekraczała o [...] zł. wskazaną w ogłoszeniu wartość postępowania. Stąd wyłonienie do realizacji świadczeń wszystkich Oferentów w dodatku na 100% proponowanych w ich ofertach wartości możliwe nie było.

Podnoszony przez Odwołującego fakt posiadania komory kriogenicznej, jak również sprzętu nie wymienionego w portalu nie mógł mieć wpływu na ocenę oferty. Punktowa ocena ofert następuje w oparciu o normatywnie określone kryteria zapewniające poszanowanie zasady równego traktowania Stron, to nie pozwala na stosowanie dodatkowych pozanormatywnych kryteriów. Odwołujący realizuje świadczenia od 2006 roku i z tego tytułu uzyskał 5 pkt za ciągłość, rozumianą jako realizację procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

W związku z zarzutem, że zakontraktowanie dwóch Oferentów w miejscowości S. nie spowoduje większego dostępu do świadczeń ubezpieczonym z powiatu [...]., natomiast ograniczy go, ponieważ z usług ośrodka będą korzystały osoby z województwa [...]. organ wyjaśnił, że wybrani Oferenci zobowiązani są realizować świadczenia na obszarze objętym obszarem kontraktowania. Oferty są składane odpowiednio w Oddziale Funduszu właściwym ze względu na miejsce udzielania świadczeń, zgodnie z przedmiotem postępowania określonym w ogłoszeniu o postepowaniu, a oferty z miejscowości S. wstały złożone w [...]. Oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia.

Należy dodać, że zgodnie z art. 29 ustawy świadczeniobiorca ma prawo wyboru świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych spośród tych świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 56b i art. 69b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, art. 153 ust. 7a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej i art. 115 § 1 a Kodeksu karnego wykonawczego. Oznacza to, że z usług Oferentów z miejscowości S. mogą korzystać zarówno pacjenci z województwa [...]. jak i z województwa [...].

Wybrani Oferenci zobowiązani są realizować świadczenia na obszarze wskazanym w ogłoszeniu dla wszystkich zgłaszających się świadczeniobiorców posiadających stosowne skierowanie, zaś w ocenie Komisji Konkursowej wszyscy Oferenci wykazali potencjał wykonawczy umożliwiający realizację liczby świadczeń proponowanych w limicie, a postepowanie ogłoszone było na obszar powiatu, a nie poszczególne gminy.

Zgodnie z Procedurą konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych " ... Komisja przeprowadza kontrolę obligatoryjnie u Oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem w zakresie, na który została złożona oferta". Wobec przytoczonego zapisu nie zachodziła konieczność przeprowadzenia kontroli Oferenta "E" z miejscem udzielania świadczeń w Z., ul. [...]. Jednocześnie Komisja Konkursowa nie stwierdziła niezgodności dotyczących warunków udzielania świadczeń w części odnoszącej się do dostępności dla osób niepełnosprawnych. Oferta nr [...] złożona przez Oferenta "E", z miejscem udzielania świadczenia w Z., ul. [...], w części Vlll-Ankiety zawiera następujące odpowiedzi na pytania ankietowe:

1.4.2.2 Czy Oferent zapewnia przy wejściu do obiektu dojazdy oraz dojścia dla świadczeniobiorców z niepełnosprawnością ruchową? - odp. Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniał od początku obowiązywania umowy.

1.4.2.3 Czy w przypadku lokalizacji miejsca udzielania świadczeń w budynku wielokondygnacyjnym Oferent zapewnia: dźwig lub inne urządzenie techniczne (z wyjątkiem schodołazów), umożliwiające wjazd osobom z niepełnosprawnością ruchową, w tym po na wózkach inwalidzkich? - odp. Nie dotyczy (w przypadku lokalizacji na parterze).

W związku ze złożonym odwołaniem [...] Oddział Wojewódzki NFZ zwrócił się pismem do "E" o wyjaśnienie dostępności miejsca udzielania świadczeń pod kątem spełnienia warunków dostępności dla osób niepełnosprawnych, w wyniku czego uzyskano informację potwierdzającą treść udzielonych odpowiedzi ankietowych tj. udzielanie świadczeń na parterze oraz posiadanie podjazdów dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich. W ocenie organu oferta ta spełnia wszystkie wymagania określone w Zarządzeniu nr 80/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia jako płatnik świadczeń opieki zdrowotnej zobowiązany jest do kontroli oraz monitorowania realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej celem zapewnienia ubezpieczonym jak najlepszego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, na poziomie zagwarantowanym obowiązującymi przepisami prawa. W sytuacji otrzymania sygnałów o nieprawidłowościach, mogących jednocześnie wpłynąć na ograniczenie dostępności do przedmiotowych świadczeń osobom ubezpieczonym, [...] OW NFZ zobligowany jest do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyeliminowania nieprawidłowości, w tym przypadku polegającym na ograniczeniu dostępu dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Biorąc powyższe pod uwagę [...] Oddział Wojewódzki NFZ zaplanował przeprowadzenie kontroli u omawianego podmiotu, niezwłocznie po podpisaniu przez niego umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto "E" przedstawiła w protokole wglądu do akt sprawy stan faktyczny pomieszczeń, w których są realizowane świadczenia w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, odnosząc się do zarzutów przedstawionych w przedmiotowym odwołaniu.

Zgodnie z zapisem artykułu 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Komisja Konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich Oferentów biorących udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 134 ust. 2 ustawy wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępnione były wszystkim oferentom na tych samych zasadach, dostępne były na tablicach ogłoszeń w siedzibie Oddziału oraz na stronach internetowych Oddziału, co umożliwiało zapoznanie się z nimi przez wszystkich Oferentów.

Postępowanie wyjaśniające wywołane wniesionym odwołaniem nie wykazało, by Komisja Konkursowa naruszyła zasady przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Odwołującego.Wobec powyższego, przy braku podstaw do uwzględnienia odwołania, na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późno zm.) uległo oddaleniu.

Ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego w związku z koniecznością zapewnienia świadczeń w obszarze zabezpieczenia i zawarcia umowy w tym względzie, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] r. "A" Spółka Jawna w Z. złożyło skargę na decyzję Dyrektora [...]. Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] roku w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2014 roku do dnia 30 czerwca 2019 roku, kod postępowania [...] w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1)naruszenie art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie przez Organ, że oferent "E" posiada w określonym przez nią miejscu przeznaczonym na realizację świadczeń, warunki oraz powierzchnię niezbędną do ich zapewniania zgodnie z umową,

2)naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie przez Organ za udowodnione, że świadczeniodawca "B" S. posiada wymagany warunkami postępowania wyrób medyczny o nazwie [...], podczas gdy wyjaśnienia złożone przez oferenta wskazują, że "B" S. nie dysponuje takim wyrobem medycznym nadającym się do używania,

3)naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie przez Organ za udowodnione, że świadczeniodawca "B" S. posiada wymagane warunkami postępowania urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości, podczas gdy z zebranego przez Organ materiału dowodowego wynika, że oferent zgłosił jedynie urządzenie emitujące pole elektromagnetyczne niskiej częstotliwości oraz poprzez brak powołania biegłego specjalisty dla oceny czy zgłoszone urządzenie wytwarza impulsy wymaganej częstotliwości,

4)naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie przez Organ za udowodnione, że świadczeniodawcy "B" S. oraz "E" zapewniają realizację zabiegów kinezyterapeutycznych, podczas gdy świadczeniodawcy nie zgłosili żadnych urządzeń potrzebnych do wykonywania tych zabiegów, a jednocześnie Organ w żaden sposób nie ustalił w trakcie postępowania, że zapewniają oni niezbędny sprzęt, w tym nie powołał biegłego specjalisty dla oceny czy zabiegi mogą być wykonywane bez użycia sprzętu,

5)naruszenie art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie przez Organ za udowodnione, że przedstawiony przez część pozostałych świadczeniodawców personel spełnia kwalifikacje, jak również, że "D" w Z. posiada wymagany certyfikat ISO, oraz poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji dowodów, na których Organ się oparł, potwierdzających te okoliczności,

6)naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie przez Organ za udowodnione, że świadczeniodawca "E" posiada wymagane warunkami postępowania urządzenie do masażu kończyn dolnych, podczas gdy z zebranego przez Organ materiału dowodowego wynika, że oferent zgłosił jedynie urządzenia do masażu kończyn górnych oraz poprzez brak powołania biegłego specjalisty dla oceny czy zgłoszone urządzenie umożliwia masaż kończyn dolnych,

7) naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 135 ust. 2 punkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych polegające na braku przedstawienia uzasadnienia faktycznego dla objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa danych dotyczących harmonogramu pracy i wykazu personelu przez część biorących udział w konkursie świadczeniobiorców, co uniemożliwiło pełną ocenę i weryfikację złożonych przez nich ofert, jak również ocenę prawidłowości przeprowadzonego konkursu;

8) naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 148 punkt 1 ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej polegające na błędnym zastosowaniu kryterium dostępności, co prowadzi do podważenia zaufania do władzy publicznej;

9) naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 142 ust. 7 w związku z art. 142 ust. 6 punkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej polegającego na błędnym uznaniu, że przeprowadzono negocjacje z oferentami w zakresie liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej;

10) naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania przez Organ okoliczności, na których Organ oparł się twierdząc, że w ramach postępowania odbyły się negocjacje dotyczące liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej.

Wobec powyższego zarzutu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K..

Skarżący wskazał, że w wyniku opisanych zdarzeń Skarżący doznał naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ jego oferta została wybrana z istotnym pomniejszeniem wartości zakontraktowanych świadczeń na okres od 1 lipca 2014 do dnia 30 czerwca 2019 roku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż oferta złożona przez "E" nie spełnia warunków określonych w dokumentach konkursowych, gdyż nieruchomość wskazana jako miejsce wykonywania świadczeń to dom o powierzchni [...] m2, a zgodnie z oświadczeniem oferenta wszystkie świadczenia mają być wykonywane na parterze, co wobec ich mnogości i wykorzystywanego sprzętu jest niemożliwe, zaś organ tych sprzeczności nie dostrzega. Skarżący wskazał, że na powierzchni ok. [...] m2 znajdują się sala do kinezyterapii, gabinet masażu, diatermie, zabiegi światłolecznictwa i elektrolecznictwa, 5 zestawów do elektroterapii, 7 lamp do światłolecznictwa, 3 lasery, 18 innych poradni specjalistycznych, w tym ginekologiczne, okulistyczne wraz z świadczeniami zabiegowymi, jak również gabinety podstawowej opieki zdrowotnej i stomatologiczne. Wszystkich tych okoliczności nie dostrzegł organ w trybie odwoławczym. Nadto organ nie odniósł się do zastrzeżeń co do oceny ofert "B" S., w szczególności w zakresie urządzenia [...] wyprodukowanego w 1978 roku oraz urządzenia [...], które wytwarza pole elektromagnetyczne niskiej a nie wysokiej częstotliwości. Nadto podniesiono, że "D" w Z. i "E" nie przedstawili potwierdzeń kwalifikacji personelu fizjoterapeutycznego i masażysty, a "E" i "B" S. nie przedstawiły wykazu urządzeń do kinezyterapii, zaś "E" nie wykazała urządzenia do masażu kończyn dolnych.

W zakresie tajemnicy przedsiębiorcy podniesiono, że nie są nią objęte informacje dotyczące harmonogramu pracy i wykazu personelu, a organ bezpodstawnie odmówił udostępnienia numerów seryjnych urządzeń zgłoszonych przez "E", co uniemożliwiło weryfikację czy urządzenia te nie są zgłoszone do innych postępowań. W ocenie skarżącego nie odbyły się negocjacje w zakresie liczby planowanych do udzielenia świadczeń.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty w niej podniesione są niezasadne. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż żaden akt prawny nie wskazuje minimalnej powierzchni do przeprowadzania zabiegów fizjoterapii, a wskazuje jedynie, że pomieszczenia do kinezyterapii i masażu powinny być prowadzone w oddzielnych pomieszczeniach, boksach o wysokości ścian najmniej 2 metry. Odnośnie urządzenia [...] potwierdzono posiadanie go przez oferenta "B" w S., a posiadany sprzęt do diatermii mikrofalowej odpowiada wymogom. U tego oferenta dokonano kontroli, która wykazała iż posiada wymagany sprzęt. Natomiast "D" w Z. posiada Certyfikat ISO [...], a kopia dokumentu znajduje się w aktach postępowania. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach Fundusz realizuje zasadę jawności jednakże z pominięciem informacji wskazanych przez przedsiębiorcę jako tajemnica. Podpisując protokół końcowy z negocjacji przedsiębiorca potwierdza, że zawiera on ostateczne stanowisko stron w procesie negocjacji, a strona miała możliwość odmowy podpisania protokołu z czego nie skorzystała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest po części zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej "ustawa"), świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.

Jednym ze "środków odwoławczych", o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy jest odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które – stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy - świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Odwołanie składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nie wyłączonym przez przepisy ustawy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przedstawiono dwa poglądy w kwestii zakresu i przedmiotu postępowania wywołanego przez wniesienie przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Według jednego z przedstawionych poglądów rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy jest ograniczone wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym odwołującego się świadczeniodawcy (oferenta), zaś w granicach tego postępowania nie mieści się ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie ( wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2041/12, LEX nr 1347575; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r. II GSK 1458/10, LEX nr 1126327 oraz wyrok NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 748/08, LEX nr 522418).

Natomiast w aktualnie prezentowanej linii orzeczniczej Andów administracyjnych przyjęto, że postępowanie zainicjowane odwołaniem jest postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej i pełniącym funkcję postępowania kontrolnego wobec postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Odwołanie jako środek zaskarżenia służy weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiając jego wzruszenie i dąży do wyeliminowania tą drogą z obrotu prawnego określonego rozstrzygnięcia. Z art. 154 ust. 1 ustawy wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem, jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi mają zostać zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a zatem rozstrzygnięcie to siłą rzeczy wskazuje również świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów. Wobec tego wywodzi się, że złożone w trybie art. 154 ustawy odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i co do zasady nie ma podstaw do ograniczenia tego środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny tylko jego oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń. Przemawia za tym charakter tego postępowania. Zarówno bowiem postępowanie w formie konkursu, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji (o ograniczoną ilość dóbr może się ubiegać nieograniczona liczba świadczeniodawców). Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu czyli klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty, z samego założenia i istoty mieści w sobie porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. W sytuacji więc, gdy ustawa nakłada na Fundusz obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1), to równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią pewnych relacji pomiędzy tymi ocenami. Nie jest więc możliwe skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza bowiem tę zasadę również sytuacja, w której co prawda ocena oferty odwołującego się została dokonana prawidłowo, jednakże ocena oferty któregokolwiek z jego konkurentów wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, że postępowanie odwoławcze jest ograniczone do zbadania przez organ czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana nie doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania komisji konkursowej lub dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, a więc ograniczyć to postępowanie wyłącznie do "sprawy" danego podmiotu, tj. odwołującego się. Sprzeciwia się temu treść przepisów art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy, która tylko przy zaprezentowanym powyżej kierunku ich interpretacji uwzględniającym istotę i charakter kontrolnego postępowania odwoławczego gwarantuje możliwość przeprowadzenia rzeczywistej, a nie tylko pozorowanej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniach o zawarcie umów o udzielanie świadczeń, z punktu widzenia przestrzegania przez Fundusz zasad, o których mowa w art. 134 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 713/13, LEX nr 1481832; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 576/13, LEX nr 1481820; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1615/12, LEX nr 1457667; wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 255/12, LEX nr 1328167; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1163/12, LEX nr 1296020; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12, LEX nr 1219230).

Na mocy ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290) z dniem 21 listopada 2013 r. do art. 154 ustawy dodano m.in. ust. 6a, zgodnie z którym stronami postępowania, o którym mowa w ust. 1-6, są świadczeniodawca, który złożył odwołanie, o którym mowa w ust. 1, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r.: "precyzyjne określenie stron postępowania dokonane zostało z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie. Zmiana przepisów wynika z linii orzecznictwa NSA zapoczątkowanej wyrokami NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12 oraz z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 254/12 i II GSK 255/12" (sygn. akt II GSK 1481/13, publ. CBOSA ).

Stanowisko, że odwołanie wszczynające kontrolne postępowanie administracyjne zmierza do weryfikacji i wzruszenia całego wyniku postępowania znajduje też potwierdzenie w art. 154 ust. 2 zd. 2 ustawy, który stanowi, że wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia. Pogląd ten należy podzielić, a odmienne zrozumienie tej kwestii czyniłoby sądową kontrolę rozstrzygnięcia jedynie iluzoryczną.

Istotnym problemem w sprawach rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest problem jawności i dostępności ofert oraz ocen poszczególnych ofert. W dotychczasowym orzecznictwie wskazywano, że brak podstaw prawnych do wyłączenia stosowania przez organy Funduszu przepisów art. 73-74 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej "k.p.a."), a potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych, można zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich przepisów prawnych, takich jak art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.). Podkreślano, że w innym przypadku mogłoby dojść do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia sprawy według zasad gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wskazywano, że bez dostępu do ofert podmiotów konkurencyjnych strona jest pozbawiona możliwości sformułowania wszystkich zarzutów, a przede wszystkim stwierdzenia, czy nie naruszono zasad postępowania konkursowego, w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców, uczciwej konkurencji, niezmienności warunków w trakcie postępowania ( wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12; wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 398/12 - publ. CBOSA).

Z dniem 21 listopada 2013 r., na mocy przywołanej wyżej ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (...) nadano art. 135 ustawy następujące brzmienie:

1. Oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne.

2. Fundusz realizuje zasadę jawności:

1) umów - przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów;

2) ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę - w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1, zamieszcza się w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zmiana treści art. 135 ustawy polegała przede wszystkim na dodaniu unormowań dotyczących jawności ofert.

Interpretacja dotycząca kwestii jawności postępowania zmierzającego do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wyrażona w przywołanych wyżej orzeczeniach NSA, które co do zasady Sąd orzekający podziela, w obecnym brzmieniu art. 135 ustawy pozostaje nie tylko jest aktualna, a co więcej kwestia jawności ofert złożonych w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej została obecnie wyraźnie zagwarantowana przepisami ustawy. Jedyny przypadek ograniczenia jawności ofert znajduje uzasadnienie w sytuacji, gdy informacje dotyczą tajemnicy przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę. Nie podlegają natomiast wyłączeniu z udostępnienia informacje zawarte w ofertach, ze względu na prywatność osoby fizycznej, jak np.: numer pesel, czy imię i nazwisko.

W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt l OSK 192/13, wskazano, co stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Składają się na nią dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Stanowisko to koresponduje z aktualną treścią art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który odwołuje się do "informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy" – "które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę". Tak więc aby organ mógł odmówić udostępnienia konkretnej informacji zawartej w ofercie, musi zachodzić koniunkcja elementów: materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Nie jest też wystarczające ogólnikowe wskazanie, iż dane zawarte w ofertach zawierają tajemnicę przedsiębiorcy.

Uregulowanie art. 135 ustawy służy zapewnieniu transparentności w postępowaniach o zawarcie umów o świadczenie usług zdrowotnych z NFZ, który to podmiot, realizując konstytucyjnie zagwarantowane prawo obywateli w zakresie ochrony zdrowia, wykorzystuje na ten cel znaczne środki publiczne.

W ocenie Sądu inicjatywa, dotycząca zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, leży po stronie podmiotu biorącego udział w postępowaniu konkursowym. Zastrzeżenie takie nie jest elementem postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz przejawem dbałości świadczeniodawcy o swoje interesy jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zarządzenie 74/2013/DSOZ dodaje do zarządzenia nr 57/2013/DSOZ przepis § 10a, w którym zawarte są postanowienia dotyczące m.in. formy i terminu zastrzeżenia oferty przez oferenta, a także określa wzór załącznika nr 7. W zarządzeniu nr 74/2013/DSOZ wskzano, że zostało ono wydane na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Przepisy te stanowią:

Art. 102 ust. 5 - Do zakresu działania Prezesa Funduszu w szczególności należy:

pkt 21 - nadzór nad realizacją zadań oddziałów wojewódzkich Funduszu;

pkt 25 - ustalanie jednolitych sposobów realizacji ustawowych zadań realizowanych przez oddziały wojewódzkie Funduszu.

Art. 146 ust. 1 - Prezes Funduszu określa:

1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2) kryteria oceny ofert;

3) warunki wymagane od świadczeniodawców.

Z art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, że zadaniem Funduszu jest realizacja zasady jawności ofert, przez umożliwienie wglądu do tych ofert (z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę).

W ocenie Sądu unormowania przywołanych zarządzeń i załącznika nr 7, dotyczące zastrzeżenia oferty, nie mieszczą się w kompetencjach Prezesa Funduszu określonych art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 ustawy, bowiem zastrzeganie tajemnicy ofert nie leży w zakresie zadań Funduszu. Nadmienić też należy, że choć zgodnie z § 3 uchwały nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, Prezes NFZ uprawniony jest do określania wzorów dokumentów stosowanych przez komisje, to dotyczy to tylko kwestii określonych tym Regulaminem, który nie zawiera żadnych unormowań w omawianym zakresie.

Wobec powyższego w sytuacji, w której bez dokonania ustaleń mogących umożliwić ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny, wskazano kategorie mające stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ powołał się jedynie ogólnikowo na fakt objęcia tajemnicą przedsiębiorcy części elementów oferty dotyczących: harmonogramu pracy, wykazu sprzętu i wykazu personelu nie dokonując przy tym jakichkolwiek rozważań prawnych w tym zakresie. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy w zakresie jawności ofert ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 marca 2015 r. ,sygn. akt III SA/Gl 11/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 723/14,www.orzeczeniansa.gov.pl).

Zarzuty strony skarżącej podnoszone w stosunku do oceny oferty złożonej przez "E" należy uznać za zasadne. W odpowiedzi na skargę, jak i w samej zaskarżonej decyzji Dyrektor OW NFZ odniósł się jedynie do dokumentacji konkursowej przedłożonej przez tego oferenta do ocenianego postępowania konkursowego w całości pomijając jednak podnoszone przez stronę skarżącą kwestie wynikające z innych postępowań konkursowych, a odnoszące się do lokalowych warunków świadczenia usług medycznych. Pominięto w całości kwestie posadowienia innych, jak wyliczył skarżący 18 poradni specjalistycznych objętych odrębnymi postępowaniami konkursowymi. Zarzuty te skwitowano stwierdzeniem, że w rozpatrywanym postępowaniu konkursowym rozstrzygano jedynie w jego ramach, a inne postępowania nie były przedmiotem oceny. Takie stanowisko Dyrektora OW NFZ nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organowi z urzędu jest wiadomo jaki zakres usług medycznych świadczony ma być w danym lokalu, a zgoda na pomieszczenie w jednym i tym samym lokalu o powierzchni około [...] m2 gabinetów wymagających specjalistycznego sprzętu (ginekologia, stomatologia) oraz gabinetów zabiegowych zdaje się już wykluczać możliwość świadczenia usług wynikających z potrzeb przedmiotowego postępowania. Kwestie te umknęły organowi dokonującemu weryfikacji warunków świadczenia usług przez "E", a w konsekwencji wymagają powtórnej weryfikacji i odniesienia w uzasadnieniu decyzji.

Podobnie należy ocenić zarzut możliwości zastosowania urządzenia [...] rok produkcji 1978 w ofercie "B" S.. Dyrektor OW NFZ a priori przyjął, iż urządzenie wyprodukowane ponad 36 lat temu nadal zachowało swe walory i może być nadal przydatne dla wykonywania zakontraktowanych usług, mimo braku jakiejkolwiek dokumentacji technicznej potwierdzającej stan techniczny tegoż urządzenia, a kwestia ta nie była przedmiotem rozważań w sprawie. Niewątpliwie nie zasługuje na uznanie dokonany przez organ sposób oceny tego urządzenia, gdyż z dokumentacji konkursowej wynika, że dokonano jedynie sprawdzenia formalnego istnienia urządzenia, a w odpowiedzi na zarzuty wskazano możliwość weryfikacji już w trakcie świadczenia usług medycznych na skutek skargi złożonej przez świadczeniobiorców. Celem postępowania konkursowego jest bowiem wyłonienie najkorzystniejszej oferty, jednakże nie jest to proces jedynie formalny, a winien prowadzić do wyłonienia świadczeniodawcy, który świadczy usługi odpowiedniej jakości, sprzętem nie budzącym wątpliwości. Dokonana przez organ ocena w omawianym zakresie nie spełnia tego warunku, a mimo podnoszonych przez stronę skarżąca zastrzeżeń, braki te nie zostały usunięte na etapie postępowania odwoławczego. W powyższym zakresie należy odwołać się do Zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w § 1 wskazuje się, że oceny ofert dokonuje się według następujących kryteriów jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej - ocenianej w szczególności poprzez w pkt b wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, a w tym zakresie przedstawiona przez organ ocena nie jest wystarczająca.

Niezasadne w ocenie Sądu są zarzuty strony skarżącej objęte pkt 3, 4 i 6 skargi, a dotyczące spełniania przez wymieniane tam urządzenia warunków technicznych opisanych w dokumentacji konkursowej, zarządzeniu 80/2013/DSOZ Prezesa NFZ. W trakcie działań kontrolnych organ potwierdził, że wymienione w ofercie urządzenia spełniają wymogi techniczne i są w posiadaniu oferentów. W szczególności organ odniósł się do opisu technicznego kwestionowanych urządzeń, właściwości terapeutycznych określonych w dokumentacji technicznej, posłużył się wiedzą fachową odnośnie tych kwestii. Strona skarżąca w skardze nie przeciwstawiła tej ocenie argumentacji pozwalającej na zakwestionowanie stanowiska organu.

Nie można natomiast podzielić zarzutów zawartych w pkt 5 skargi, gdyż jak słusznie wskazał Dyrektor OW NFZ certyfikat ISO został przyznany "D" w Z. jako placówce medycznej i nie wymaga on osobnego potwierdzenia dla potrzeb ocenianego postępowania, tym bardziej, iż kopia certyfikatu znajduje się w aktach sprawy, a w konsekwencji ocena tego kryterium odpowiada §1 pkt 1c powołanego wyżej zarządzenia.

Także nieuzasadnionym jest zarzut ograniczenia dostępności do świadczeń w przedmiotowym zakresie dla mieszkańców Z.. Zarządzenie Nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej nie określa kryteriów oceny ofert w zależności od położenia miejsca udzielania świadczeń.

Nie jest trafnym zarzut niepodania okoliczności, w oparciu o które organ wywiódł, że w ramach postępowania odbyły się negocjacje dotyczące liczby planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Organ w treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, że świadczeniodawcy, w tym także skarżący, podpisywali protokół końcowy z negocjacji, w którym potwierdzono, że zawiera on ostateczne stanowiska stron ustalone w procesie negocjacji co do ilości i ceny. Ta okoliczność także wynika z akt postępowania.

Mając na uwadze całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a interes prawny skarżącego doznał uszczerbku w wyniku tego naruszenia, co oznacza, że naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie spowodowało, iż świadczeniodawca został pozbawiony możliwości zawarcia umowy w rozmiarze wyższym niż wynikający z zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto wszystkie omówione wyżej uchybienia popełnione w postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym wniesieniem odwołania od rozstrzygnięcia postępowania oraz braki uzasadnień obu decyzji pozwalają na stwierdzenie, że doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższe okoliczności spowodowały, że Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje, wydane przez Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zaś przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania.