Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 536/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120; art. 121; art. 210
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 236 par. 1 i 2; art. 220 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 254
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" S.A. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 236 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE, L. 92.302.1 ze zm.; zwany dalej WKC) Dyrektor Izby Celnej w K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą Spółki "A" SA z siedziba w C. cła.

W uzasadnieniu ustalił przede wszystkim, że "A" S.A. w C. w dniu [...] r. zgłosiła do dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Tajwanu rowery górskie, deklarując ich wartość celną w wysokości [...] USD, kod CN 8712 00 oraz stawkę erga omnes 15%. W tym samym dniu zgłoszenie, jako odpowiadające wymogom formalnym zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...], a towar dopuszczony do obrotu. Należności celne związane z importem towaru w wysokości [...] PLN Spółka zapłaciła [...] i [...]r.

Pismem z dnia [...] r. przedstawiciel bezpośredni Spółki wystąpił o zwrot zapłaconego cła, uzasadniając to żądanie treścią art. 236 WKC, zgodnie z którym należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub też została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Ponieważ z tytułu importowanych w czerwcu 2004 r. należności celne nie były prawnie należne, bowiem w momencie dokonania zgłoszenia celnego nie obowiązywały, nie opublikowane w języku polskim akty prawne stanowiące podstawę nałożenia należności celnych, ich zwrot był zasadny. Na poparcie tego poglądu przytoczono wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Sygn. akt III SA/Łd 107/08.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił zwrotu wnioskowanych należności celnych. Powołał się w tym zakresie na art. 236 ust. 2 WKC, zgodnie z którym należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat licząc od dnia powiadomienia o nich dłużnika. Skoro zgłoszenia celnego towaru Spółka dokonała w dniu [...] r. a z wnioskiem zwrot wystąpiła dopiero [...] r. a więc po upływie wskazanych trzech lat, zwrot cła nie był dopuszczalny. Ponadto organ celny nie podzielił interpretacji wyroku z dnia [...] r. przedstawionej przez stronę, uznając że ma on zastosowanie wyłącznie do spraw, w których nie nastąpiło pierwotne zaksięgowanie prawne należności celnych, tzn. gdy zgłaszający nie zadeklarował ich w zgłoszeniu celnym złożonym przed datą prawidłowej publikacji przepisów, z których wynikał taki obowiązek. Skoro strona należności celne zdeklarowała, to nie może skorzystać z instytucji określonej w art. 236 ust. 1 WKC.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki, kwestionując powyższe rozstrzygnięcie domagał się jej uchylenia w całości. Zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 236 WKC przez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (Dz. Urz. UE.C 1992 nr 224, str. 1) w zw. z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej i in. oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej z 16 kwietnia 2003 r. (Dz. Urz. UE.L 2003 nr 236, str. 33) poprzez ich niezastosowanie,

- art. 32 Konstytucji RP, tj. równości wobec prawa poprzez uzależnienie zwrotu cła od uprzedniego wydania decyzji administracyjnej i pozbawienie Strony tego prawa przy braku takiej decyzji,

- 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie nieobowiązujących przepisów prawa,

- 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji.

Uzasadniając powyższe zarzuty powtórzył pogląd, że brak publikacji aktu prawa wspólnotowego w języku urzędowym kraju członkowskiego wyklucza jego zastosowanie w stosunku do obywateli tego kraju nawet w sytuacji, gdy dysponują wiedzą o tym akcie z innych źródeł. W odniesieniu do podniesionej przez organ kwestii przekroczenia terminu z art. 236 ust. 2 WKC pełnomocnik powołał się na nieprzewidziane okoliczności, w wyniku których informacje na temat braku właściwego ogłoszenia powzięte zostały przez nią później, głównie w wyniku ogłoszenia orzeczenia ETS-u z dnia 11 grudnia 2007 r. W ocenie Spółki przyjęcie założenia, że uiszczenie z ostrożności należności celnych wiąże się z niemożnością ich zwrotu, podczas gdy możliwość taka istnieje w sytuacji, gdy były one określone decyzją administracyjną, narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz równości wobec prawa. Ponadto zaskarżona decyzja nie zawiera wymaganego przepisami Ordynacji podatkowej uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Dyrektor Izby Celnej w K. ponownie rozpoznając sprawę nie podzielił argumentacji odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko przytoczył treść art. 236 ust.2 WKC wskazując, że upłynął 3-letni termin do wnioskowania zwrotu należności celnych. Uznał, że obowiązki strony zostały w sposób jednoznaczny określone w przepisach krajowych tj. w ustawach z 19 marca 2004 r. Prawo celne i Przepisy wprowadzające Prawo celne.

Zauważył przy tym, że zgłoszenie celne jest czynnością, w wyniku której zgłaszający wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, deklarując jednocześnie, że dane w nim wskazane SA prawidłowe, a dołączone do niego dokumenty autentyczne. Przytoczył szereg poglądów doktryny na ten temat. Nadto podkreślił, że to na osobie zgłaszającej ciąży obowiązek przedstawienia towaru właściwym organom celnym po to, by znały one stan, wartość towaru, a w konsekwencji, by mogły zweryfikować poprawność zaklasyfikowania towaru do pozycji Nomenklatury Scalonej i Taryfy celnej i prawidłowo ustalić wielkości należności celnych.

W rozpatrywanej sprawie strona w dniu [...] r. zgłosiła do dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Tajwanu rowery górskie, deklarując ich wartość celną w wysokości [...] USD, kod CN 8712 00 oraz prawidłowo stawkę erga omnes 15% i należne cło w wysokości [...] PLN. Dlatego uznał, że Spółka nie może powoływać się na brak przekonania co do słuszności podejmowanych przez siebie działań. Organ odwoławczy podzielił także pogląd organu I instancji, że orzeczenia WSA w Łodzi i ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. odnosiły się do sytuacji, gdy cło zostało ustalone decyzją administracyjną, a zatem nie znajdowało zastosowania w niniejszej sprawie. Nadto Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że również Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu, w wyroku C-161/06, potwierdził obowiązywanie prawnie relewantnych przepisów wspólnotowego prawa celnego na obszarze całej Wspólnoty, w tym również na terytorium tzw. nowych państw członkowskich. Dlatego też zarzut naruszenia art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie znajduje uzasadnienia. W przeciwnym razie Polska stałaby się specyficzną "strefą wolnocłową", ponieważ możliwe byłoby dopuszczanie towarów do obrotu, ale nie byłoby dopuszczalne pobieranie cła, które w przypadku wprowadzenia takiego samego towaru w takim samym czasie do innego państwa członkowskiego byłoby należne. W takiej sytuacji część obywateli Wspólnoty, wskutek braku publikacji aktów normatywnych w ich językach narodowych, nie podlegałaby pewnym rygorom prawa wspólnotowego (np. nie byłaby zobowiązana do uiszczenia ceł).

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w K. organ pierwszej instancji w swej decyzji nie naruszył także zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej. W przedmiotowej sprawie oznacza to bowiem jednakowe traktowanie podmiotów prawa, w stosunku do których - po dniu [...] r., a przed publikacją wspólnotowych aktów prawnych w językach nowych państw członkowskich - przyjęte zostały zgłoszenia celne, a dług celny wynikał z zadeklarowanej przez te podmioty kwoty należności oraz jednakowe traktowanie wszystkich takich podmiotów, w stosunku do których organy celne po przyjęciu zgłoszenia celnego określiły kwotę długu inną, niż obliczona przez te podmioty w zgłoszeniu celnym. Istotnym bowiem jest aby jednakowe zasady obowiązywały wewnątrz obydwu tych dwóch grup. Taki sposób postępowania wynika również z treści powoływanego przez odwołującego się wyroku C-161/06, a wyrok ten - na gruncie prawa celnego - ma wybitnie "prawotwórczy" charakter.

Dyrektor Izby Celnej za bezzasadne uznał pozostałe zarzuty strony dotyczące naruszenia zasad procesowych oraz zarzut bezpodstawnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ przy przyjęciu upływu 3-letniego terminu do wnioskowania zwrotu należności celnych. Organy celne działały w granicach i na podstawie prawa. Odnosząc się do kwestii ewentualnego zastosowania art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej zauważył, że obligatoryjną przesłanka umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, a więc brak podstaw faktycznych i prawnych do jego prowadzenia i to z jakiejkolwiek przyczyny. W rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie miał miejsca

Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia przez organ I instancji art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W jego ocenie decyzja pierwszoinstancyjna zwierała poprawnie skonstruowane uzasadnienie.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego pełnomocnik "A" SA z siedzibą w C. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Podobnie, jak w odwołaniu, zarzucił organom celnym:

- art. 236 WKC przez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (Dz. Urz. UE.C 1992 nr 224, str. 1) w zw. z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej i in. oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej z 16 kwietnia 2003 r. (Dz. Urz. UE.L 2003 nr 236, str. 33) poprzez ich niezastosowanie,

- art. 32 Konstytucji RP, tj. równości wobec prawa poprzez uzależnienie zwrotu cła od uprzedniego wydania decyzji administracyjnej i pozbawienie Strony tego prawa przy braku takiej decyzji,

- 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie nieobowiązujących przepisów prawa,

- 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji.

Uzasadniając tak sformułowane zarzuty powtórzył argumentację przytoczoną już w uzasadnieniu odwołania, w tym także wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 11 grudnia 2007 r. C-161/06 i orzecznictwo sądów administracyjnych

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację z uzasadnienia swojej decyzji. Podkreślił, że w Dzienniku Ustaw nr 68 z dnia 20 kwietnia 2004 r. zostały ogłoszone dwie ustawy , a mianowicie Prawo celne oraz Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne. Zgodnie z art. 2 Prawa celnego wprowadzenie towaru na obszar celny Wspólnoty lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zaś w myśl art. 23 ust. 1 tej ustawy zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych. Skarżąc, jako podmiot profesjonalnie handlujący sprzętem sportowym, także importowanym, była zobligowana do znajomości przepisów prawa, także prawa celnego. Dlatego prawidłowo deklarując należności celne nie może później zasłaniać się twierdzeniem, że poprzez brak publikacji w języku polskim Taryfy celnej po jej stronie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające zwrot zapłaconego cła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępnie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Spór między stronami sprowadza się do dwóch kwestii, podstaw materialnoprawnych zwrotu cła, tj. oceny zasadności twierdzenia Spółki, że wnioskowane do zwrotu należności były prawnie nienależne w momencie ich zadeklarowania, tj. w dniu [...] r. z uwagi na brak publikacji w języku polskim aktu prawnego stanowiącego podstawę spornego obowiązku uiszczenia tychże należności celnych oraz terminowości złożenia przez stronę wniosku o zwrot należności celnych w kontekście art. 236 ust. 2 WKC.

Rozpatrując pierwszy problem należy zauważyć, że szeroko rozumiane postępowanie w sprawach celnych, co do zasady nie jest postępowaniem administracyjnym, ponieważ obowiązuje tutaj zasada samoobliczania należności celnych, które w przywozie są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgłoszenie celne powinno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych - art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.).

Po przyjęciu zgłoszenia celnego przez organ celny i po zwolnieniu towarów osoba uprawniona do korzystania z procedury może wystąpić do organów celnych z wnioskiem o wydanie decyzji wymagającej zastosowania przepisów prawa celnego, dostarczając przy tym organom wszelkie dane oraz dokumenty niezbędne do jej podjęcia (art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm. - WKC). Do decyzji pisemnych, które są decyzjami odmownymi lub, które miałyby konsekwencje niekorzystne dla osób, których dotyczą, organy celne dołączają uzasadnienie oraz wzmiankę o możliwości odwołania (art. 6 ust. 3 WKC).

Po zwolnieniu towarów zgłaszający może również w trybie art. 78 WKC wnioskować o sprostowanie przez organy celne zgłoszenia, jak również organy celne mogą z urzędu zainicjować postępowanie administracyjne w tym trybie. Skarżąca aż do dnia złożenia wniosku o zwrot zapłaconego cła nie kwestionowała dokonanego przez siebie w zgłoszeniu celnym obliczenia należności celnych, w szczególności nie kwestionował kodu CN dla zgłoszonego towaru oraz stawki cła.

Dalej zauważyć należy, że zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE Nr L 236 z dnia 23 września 2003 r., str. 33, ze zm.; dalej jako: Akt) od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym Akcie.

Z powyższego wynika, że generalną zasadą było przyjęcie całego dorobku prawnego Wspólnoty przez państwa do niej przystępujące, od daty akcesji poczynając, z wyjątkami wyraźnie określonych w aktach akcesyjnych.

Powoływany przez strony niniejszego postępowania sądowo- administracyjnego wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 w tezach 70-73 określił zakres, w jakim dopuszczalne jest odniesienie zawartej w nim wykładni prawa wspólnotowego do spraw już ostatecznie rozstrzygniętych. W uzasadnieniu tego wyroku ETS położył szczególny nacisk na aspekt wymogów pewności prawa - dopuszczając jedynie w szczególnych przypadkach ewentualne uchylenie skutków orzeczeń wydanych na podstawie przepisów, które w dacie wydawania orzeczenia nie były opublikowane w języku kraju członkowskiego. Dlatego też znaczenie wyroku ETS w sprawie Skoma-Lux dla stosunków prawnych powstałych przed jego wydaniem polega na stworzeniu rozwiązania o charakterze wyjątkowym, umożliwiającym uniknięcie przez stronę negatywnych konsekwencji braku tłumaczenia aktu wspólnotowego na język kraju członkowskiego. Jeśli importer w okresie poprzedzającym datę opublikowania w języku polskim tekstów wspólnotowego prawa celnego dokonał zgłoszenia celnego i zapłacił określone środki, związane z tym zgłoszeniem, to stanowią one bez wątpienia należności celne i podatkowe z tytułu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towarów. Skoro zaś wobec skarżącej spółki nie zastosowano sankcji administracyjnych ani środków naruszających prawa podstawowe, to trudno dopatrywać się w omawianym wyroku ETS podstawy do stwierdzenia, że zgodne z prawem unijnym zachowanie strony, które chroniło ją jednocześnie przed ewentualnymi negatywnymi skutkami niezastosowania się do wymogów wynikających z przepisów celnych miało równocześnie rodzić po jej stronie uprawnienie do zwrotu prawidłowo zapłaconego cła. Skoro skarżąca Spółka "A" S.A. w C. dokonała zgłoszenia i samoobliczenia podatku w oparciu o znane przepisy; nie była wydana wobec niej jakakolwiek decyzja wymiarowa czy sanacyjna, nadto Spółka nie wskazała jakichkolwiek rozbieżności w nomenklaturze celnej obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia, a ogłoszonej w języku polskim, czy też trudności językowych w odpowiednim zaklasyfikowaniu importowanego towaru, to nie można twierdzić, że cło zostało zapłacone nienależnie, bez podstawy prawnej.

Zaakcentować należy również, że podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010r. o sygn. akt I GSK 676/10. Przedmiotem rozważań w uzasadnieniu tego wyroku było pytanie czy skoro w chwili dokonywania zgłoszenia celnego akty wspólnotowe z zakresu prawa celnego nie zostały opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, to uiszczone przez podmiot dokonujący obrotu z zagranicą należności celne powinny podlegać zwrotowi na zasadach słuszności. Pogląd aprobujący powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za słuszny podkreślając, że w art. 2 traktatu akcesyjnego zawarta jest regulacja, zgodnie z którą "Od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie". Jak z tego wynika z dniem akcesji (1 maja 2004 r.) w nowoprzyjętych państwach członkowskich, w tym w Rzeczypospolitej Polskiej, zaczęły obowiązywać wydane przed akcesją akty prawa wspólnotowego. Akty te stosowane są na zasadach określonych w szczególności w art. 249 TWE, to jest, między innymi, zgodnie z regułą bezpośredniego skutku stosowaną w odniesieniu do niektórych aktów prawa pochodnego. Stan taki powstał mimo tego, że w dniu akcesji akty prawa wspólnotowego nie były publikowane w języku polskim.

Dalej zauważono, że regulacja zawarta w art. 58 traktatu akcesyjnego stanowi, że "Teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję lub Europejski Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim i węgierskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane".

Celem wypełnienia wskazanego w cytowanym przepisie obowiązku instytucji Unii Europejskiej wydawane jest wydanie specjalne Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, w którym publikowane są w języku polskim akty prawa wspólnotowego wydane przed akcesją. W sprawie zaś Skoma – Lux ETS doszedł do wniosku, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet, jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków".

Z omawianego wyroku – co zaakcentował NSA - wynika, że ETS nie kwestionuje obowiązywania (ważności) aktów, o jakich mowa w art. 2 traktatu akcesyjnego. Problem dotyczy wykładni i w efekcie stosowania prawa wspólnotowego w określony sposób, to jest poprzez nakładanie obowiązków na jednostki. ETS formułując takie stanowisko miał na względzie zasadę pewności prawa. Obowiązywanie aktów prawa wspólnotowego z zakresu prawa celnego jest okolicznością, skutkiem której kwota uiszczonych należności celnych była prawnie należna wobec czego nie zachodziła uzasadniająca jej zwrot sytuacja przewidziana w art. 236 ust. 1 WKC.

Na zakończenie Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zasada słuszności nie jest stosowana w sytuacjach dotyczących ogółu przedsiębiorców, jaką jest brak dostępu do Dziennika Urzędowego z daną wersją językową, a jedynie w indywidualnie wyodrębnionych szczególnych przypadkach. W sprawie C – 160/84 Kavallas ETS opowiedział się za zastosowaniem zasady słuszności w szczególnej sytuacji, której tylko jednym z elementów był brak dostępu do aktu prawnego w wersji językowej kraju importera, na którego nałożono obowiązki wynikające z nieprzetłumaczonego aktu prawnego. W sprawie występowały różnorakie okoliczności faktyczne związane, najogólniej rzecz biorąc, z niewłaściwym działaniem greckich organów celnych, które - miedzy innymi - nienależycie pouczyły importera co do sposobu wypełnienia dokumentów pozwalającego na uniknięcie wnoszenia opłat. ETS skupił się na kwestii występowania w sprawie szczególnych okoliczności nie odnosząc się wprost do zagadnienia braku greckiej wersji językowej.

Reasumując powyższe Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślając, że w niniejszej sprawie w ogóle nie zachodziła wskazana w omawianym wyroku ETS sytuacja nałożenia obowiązków zawartych w przepisach wspólnotowych, gdyż importer dobrowolnie zadeklarował i uiścił należności celne. Wobec tego to nie organy celne lecz importer zachowywał się w zgodzie z aktami prawnymi w językach innych niż polski.

Z powyższego wynika także bezzasadność zarzutu skarżącej naruszenia art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz art. 7 i art. 32 Konstytucji RP oraz art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Organy nie naruszyły prawa, a postępowanie przeprowadziły w sposób przejrzysty. Decyzja organu odwoławczego zawiera pełne uzasadnienie, w którym szeroko wyjaśniono przyczyny, dla których podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie w sprawie.

Na koniec podkreślić należy, że w świetle art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane, jeżeli wniosek o ich zwrot został złożony przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. W rozpatrywanej sprawie już w dniu dokonania zgłoszenia celnego powstał dług celny, którego wysokość i tytuł jego powstania były skarżącej znane. Skarżąca nie wykazała, oprócz powołania się na wyrok ETS-u, innych szczególnych okoliczności uzasadniających przekroczenie tego terminu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.