Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 178/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 10 ust. 3 w zw. z art 11 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1300
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1573/19 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1573/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. (dalej także, jako: "skarżący") na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu odmiany z krajowego rejestru.

Z rozstrzygnięciem tym skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił naruszenie:

1. art. 10 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2018 r. poz. 432, dalej: "u.o.p.o.r.") przez:

błędne uznanie, że pełnomocnictwo obejmowało także kwestie wykreślenia odmiany (tj. błędne przyjęcie rozszerzającej wykładni zakresu pełnomocnictwa);

brak uwzględnienia, że pełnomocnictwo dotyczy wyłącznie kwestii "przyznania wyłącznego prawa do odmiany", a nie jej wykreślenia;

brak uwzględnienia, że pełnomocnictwo dla A.K. dotyczy wejścia w prawa dotychczasowego pełnomocnika, a tym samym błędne przyjęcie, że zakres pełnomocnictwa dla A.K. jest szerszy niż dotychczasowego pełnomocnika w sprawie;

2. art. 3 u.o.p.o.r. w zw. z art. 33 § 2 k.p.a. przez błędne uznanie, że pełnomocnictwo obejmowało także kwestie wykreślenia odmiany, a nadto błędne uznanie, jakoby zachowanie hodowcy po złożeniu pełnomocnictwa mogło sanować braki w pisemnym pełnomocnictwie, czy też pozwalać na szerokie interpretowanie zakresu pełnomocnictwa wbrew treści przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, jak i wbrew treści pełnomocnictwa i dokumentacji składanej przy podpisywaniu ustawy;

3. art. "145 §. 1 pkt. 1 c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: "P.p.s.a.", w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. i art. "129 §" k.p.a. - przez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (dalej: "DCOBORU") stronie, gdy tymczasem decyzja DCOBORU została doręczona osobie nieuprawnionej - a w konsekwencji błędne przyjęcie, że doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji DCOBORU;

4. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. i art. 227 k.p.c w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., przez pominięcie przy rozstrzyganiu pisma DCOBORU z 11 października 2011 r. oraz pisma hodowcy z 13 października 2011 r., wskazującego, że A.K. wchodzi w miejsce dotychczasowego pełnomocnika ("przejmuje prawa i obowiązki dotychczasowego pełnomocnika"), mimo iż dokument ten obejmował okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji spowodowało nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznej sprawy i wadliwą ocenę niepełnego materiału dowodowego i to w sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji rozstrząsał badanie kwestii intencji hodowcy i interpretacji jego woli.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowowdu z pisma Dyrektora COBORu z dnia 11 października 2011 r. oraz pisma hodowcy z dnia 13 października 2011 r., uzasadniającego powyższą podstawę skargi kasacyjnej, na fakt, iz doszło do naruszenia procedowania i pominięcia istotnego dowodu w sprawie przez Sąd I instancji.

Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości - względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstwaiono stosowna argumentację.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, uznając zaskarzony wyrok za odpowiadający prawu. W uzasadnieniu organ powtórzył dotychczasową argumentację.

W oświadczeniu z dnia 29 marca 2022 r., skarżący kasacyjnie wskazał ponownie, że A.K. nigdy nie otrzymał od niego pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach administracyjnych w Polsce, a udzielone mu upoważniene dotyczyło wyłacznie spraw związanych z wpisem odmiany do krajowego rejestru.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, zarządzeniem z dnia 8 lutego 2022 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały powiadomione o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej, jako: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu. Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych, które okazały się niezasadne.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 u.o.p.o.r., do czynności związanych z przyznaniem wyłącznego prawa (do odmiany) hodowca mający miejsce zamieszkania albo siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim lub państwem stowarzyszonym ustanawia pełnomocnika. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, do wniosku o przyznanie wyłącznego prawa do odmiany dołącza się upoważnienie do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach związanych z przyznaniem wyłącznego prawa, jeżeli wniosek składa pełnomocnik hodowcy.

Cytowane powyżej w podstawach kasacyjnych przepisy ustawy o ochronie prawnej odmian roślin dotyczą problematyki przyznawania wyłącznego prawa do odmiany. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji DCOBOR z [...] września 2018 r., wydanej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2017 r. poz. 633) o skreśleniu odmiany Cebuli z krajowego rejestru w związku z zaleganiem przez hodowcę z uiszczaniem należnych opłat.

Sąd pierwszej instancji nie stosował powołanych wyżej przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, dlatego nie mógł ich naruszyć, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tych przepisów. Biorąc pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Odnośnie natomiast do podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. "145 §. 1 pkt. 1 c" P.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. i art. "129 §" k.p.a., autor skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnych jednostek redakcyjnych dwóch przepisów. Ocena zatem zasadności skargi kasacyjnej w tym zakresie jest także niemożliwa, bowiem przepisy, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone, nie zostały wyraźnie wskazane. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie ma natomiast kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.