Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 866/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. W.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za dzień 4 maja 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie określenia B. W. opłaty targowej za sprzedaż dokonaną w dniu (...) r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu (...) r. została sporządzona notatka służbowa wskazująca, że w tym dniu funkcjonariusz Straży Miejskiej w C. zastał na ul. (...) (plac kościelny) pracownika zatrudnionego przez skarżącą handlującego z przyczepy słodyczami.

Decyzją z dnia (...) r., nr (...) Prezydenta Miasta C. określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej (...) r. w wysokości (...) zł wzywając jednocześnie do zapłacenia tej kwoty.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła nieprawidłowe zakwalifikowanie opłaty targowej do pkt 3 Uchwały Nr XVI/240/2011 Rady Miasta Chorzów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie ustalenia dziennych stawek opłaty targowej obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (zmienionej Uchwałą nr XXXII/557/13 z dnia 28 marca 2013 r.) wskazując, że wobec ustawienia przyczepy na terenie należącym do kościoła za zgodą proboszcza parafii opłatę należało ustalić na podstawie pkt 2 tej uchwały. Jednocześnie wskazała, że nieprawidłowo została zakwalifikowana forma prowadzonej przez nią działalności, albowiem sprzedaż dokonywana przez nią odbywa się z przyczepy gastronomicznej, które to przyczepy nie są wymienione w pkt 3 tej uchwały. Ostatecznie też wskazała, że inkasentem opłaty nie może być Straż Miejska. Wskazała, że w analogicznej sytuacji wydano decyzję ustalającą jej opłatę w wysokości (...) zł.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało na treść art. 15 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") oraz § 1 ust. 1 Uchwały Nr XVI/240/2011 Rady Miasta Chorzów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie ustalenia dziennych stawek opłaty targowej obowiązujących na terenie Miasta Chorzów zmienionej Uchwałą nr XXXII/557/13 z dnia 28 marca 2013 r. i stwierdziło, że naliczona przez organ I instancji opłata jest w pełni prawidłowa. Zdaniem Kolegium pomimo niespójności i niekonsekwencji redakcji przepisu § 1 powyższej uchwały sprzedaż prowadzona przez skarżacą jest sprzedażą o jakiej mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b tej uchwały, gdyż prowadzona była poza terenem targowiska opisanego w § 1 ust. 1 pkt 1 uchwały, tj. na terenie kościoła (...) przy ul. (...) w C. za zgodą zarządcy terenu, czyli proboszcza parafii. Jednakże w zakresie stawki opłaty zastosowanie znajduje § 1 ust. 1 pkt 3 tej uchwały. W ustępie tym użyto bowiem spójnika "lub", który wskazuje, że wystarczające jest spełnienie choćby jednej, jak i obu przesłanek zawartych w tym przepisie, by doszło do jego zastosowania. Sprzedaż zatem dokonywana na innych niż wcześniej opisanych zasadach i jednocześnie dokonywana z pojazdów samochodów, naczep, przyczep o dowolnej ładowności będzie zatem spełniała przesłanki do nałożenia opłaty w wysokości (...) zł. Co prawda skarżąca nie spełniła pierwszej przesłanki, jednakże dokonywała sprzedaży z naczepy specjalnej w miejscu poza targowiskiem opisanym w § 1 ust. 1 powołanej uchwały. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naliczenia niższej opłaty w przypadku innej lokalizacji Kolegium stwierdziło, że wadliwość konstrukcji § 1 ust. 3 Uchwały doprowadziła do wątpliwości organu co do jego zastosowania co doprowadziło do wydania decyzji, na którą powołała się skarżąca w odwołaniu. Kolegium wskazało, że dokonało ponownej wykładni tego przepisu i uznało, że przepis ten reguluje wszystkie nieopisane w pkt 1 przypadki i jest jednocześnie dopełnieniem pkt 2 § 1 uchwały poprzez wprowadzenie dodatkowej stawki opłaty przy prowadzeniu sprzedaży poza targowiskiem na zasadach wymienionych w pkt 2 jednakże z samochodu, naczepy czy przyczepy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i 191, a także art. 200 O.p. W uzasadnieniu wskazała, że z faktu iż znajdowała się na terenie kościoła w przyczepie należącej do osoby trzeciej nie wynika obowiązek zapłaty opłaty targowej, zaś organy nie udowodniły jej prowadzenia sprzedaży. Również oferowanie produktów do sprzedaży przy jednoczesnym niezawarciu transakcji, w jej ocenie nie stanowi podstawy do naliczenia opłaty targowej. Brak poczynienia ustaleń w tym zakresie powoduje, że doszło do naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących gromadzenia materiału dowodowego w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. W odniesieniu do zarzutów wskazał, że na etapie prowadzonego postępowania podatkowego strona nie kwestionowała faktu dokonywania sprzedaży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy w sposób prawidłowy, określono wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej z tytułu prowadzenia detalicznej sprzedaży towarów z przyczepy samochodowej w dniach (...) r. oraz w dniach (...) i (...) r. na placu przykościelnym położonym w C., przy Parafii Rzymskokatolickiej (...) w kwocie po (...) zł.

Zdaniem skarżącej, organy nie ustaliły faktycznej sprzedaży a skoro tak, opłata nie była należna.

W ocenie organu, sprzedaż towaru na targowisku rodzi obowiązek zapłaty opłaty targowej, przy czym targowiskiem jest każde miejsce, w którym dokonywana jest sprzedaż, poza budynkiem lub jego częścią.

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 zw. dalej: "u.p.o.l."), opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b. Zgodnie z kolei z ust. 2b ustawy opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach.

Targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Znaczenie terminu "targowisko" ma zasadnicze znaczenie dla potrzeb pobierania opłaty targowej. Cytowany przepis w ust. 2 zawiera definicję tego terminu, które – w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż. Pobieranie opłaty targowej na podstawie wskazanej ustawy jest związane z prowadzeniem sprzedaży lub chociażby złożeniem oferty. Z cytowanego przepisu wynika, że nie ma większego znaczenia, w jakim miejscu prowadzona jest sprzedaż oraz czy sprzedaż ma charakter stały czy okazjonalny. Skoro o pobieraniu opłaty targowej decyduje sprzedaż towaru, uprawnione jest jej pobieranie również za prowadzenie sprzedaży poza miejscami do tego wyznaczonymi.

Za utrwalony przyjdzie przy tym uznać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro, zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.o.l., targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż to chodzi zarówno o miejsca, w których lokalizację wyznacza gmina, jak i każde inne miejsce mimo, że formalnie nie jest ono przez gminę oznaczone jako targowisko.

W takim rozumieniu targowiskiem jest, m.in. hala targowa, dom handlowy, plac, chodnik, pas przydrożny, czy jak w badanym przypadku – plac kościelny - a więc każde miejsce, w którym prowadzona jest sprzedaż.

Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowiska oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko (art. 15 ust. 3 u.p.o.l.). Stąd też, handlujący na targowisku, mimo uiszczania czy to czynszu dzierżawnego czy opłaty za wjazd na targowisku lub za zajęcie straganu, musi również płacić opłatę targową na rzecz gminy.

Ustawodawca w przepisach ustawy podatkowej, nie zdefiniował terminu "dokonywanie sprzedaży". Należy zatem przyjąć jego szerokie rozumienie, obejmujące nie tylko sprzedaż w rozumieniu art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), ale również czynności mające miejsce przed sprzedażą.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano, że przy ustalaniu znaczenia terminu "dokonywanie sprzedaży" nie jest istotne, czy dana osoba lub jednostka sprzedała oferowany towar, czy też żadna transakcja nie została sfinalizowana. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się m.in. zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Termin "dokonywanie sprzedaży", zawarty w art. 15 ust. 1 u.p.o.l., oznacza, że każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.o.l., w celu podjęcia sprzedaży jakichkolwiek artykułów jest zobowiązany do zapłacenia opłaty targowej, a tym samym sformułowanie "dokonujących sprzedaży" należy interpretować szeroko, uznając, że obejmuje ono wszelkie czynności podejmowane przez podmiot określony w art. 15 ust. 1 u.p.o.l. w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów. Powyższe okoliczności wystąpiły na gruncie stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie, który za podstawę orzekania przyjmuje także skład orzekający w sprawie.

Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. Obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z mocy prawa z chwilą faktycznego podjęcia czynności handlowych zmierzających do dokonania sprzedaży (niezależnie od skutku) w każdym miejscu danej gminy, przy czym realizacja tego ustawowego obowiązku następuje w razie zażądania jej uiszczenia przez inkasenta, i z tą też chwilą następuje określenie osoby zobowiązanej do zapłaty określonego już zobowiązania z tytułu opłaty targowej przewidzianej uchwałą rady gminy, uprawnionej do określenia zasad i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej, stosownie do art. 19 pkt 1 u.p.o.l. Powstanie zobowiązania z tytułu opłaty targowej wynika z samego faktu podjęcia działalności handlowej (sprzedaży) na terenie danej gminy.

Na podstawie art. 16 u.p.o.l., zwalnia się natomiast od opłaty targowej osoby jednostki dokonujące sprzedaży na targowiskach, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Przepis ten nie ma zastosowania do osób, które są podatnikami podatku od nieruchomości i prowadzą działalność sprzedaży towarów na targowisku poza miejscem, od którego płacą podatek od nieruchomości; opłata targowa dotyczy tylko sprzedaży nieobjętej tym podatkiem. W niniejszej sprawie czynności wykonywane przez skarżącą, podlegały opłacie targowej, gdyż poza sporem pozostaje okoliczność, że na podstawie pozwolenia proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej (...) w C., skarżąca w dniach (...) r. oraz (...)-(...) r. oferowała do sprzedaży wyroby cukiernicze. Przy czym w dniu (...) r. sprzedaż prowadziła pracownica a w pozostałych dniach sama skarżąca. Twierdzenie zatem, że skarżąca wyłącznie przebywała w samochodzie stanowiącym własność innej osoby, Sąd uznaje za bezpodstawne. Rzeczą bowiem jest oczywistą, że nie po to skarżąca ubiegała się u Proboszcza o miejsce na placu kościelnym, żeby w nim przebywać.

Wystawa towarów w miejscu sprzedaży lub w bezpośrednim sąsiedztwie z miejscem sprzedaży mieści się w zakresie działalności handlowej lub targowej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że we wskazanych w decyzjach dniach (...) r. oraz (...)-(...) r., skarżąca prowadziła sprzedaż detaliczną słodyczy. Fakt ten potwierdzają sporządzone przez inkasenta opłaty targowej notatki służbowe, pisma pracownicy, zezwolenie Proboszcza i wreszcie pisma samej skarżącej, która w początkowym okresie postępowania nie kwestionowała ani faktu sprzedaży ani też miejsca jej dokonywania, ale wysokość przyjętej do opodatkowania stawki.

W ocenie Sądu, zawarte w aktach sprawy dowody w sposób przekonujący potwierdzają fakt prowadzenia przez skarżącą w ww. dniach działalności handlowej z przyczepy samochodowej. Fakt ten wynika z notatek służbowych inkasenta gminnego, sporządzanych na bieżąco i brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania danych w nich zawartych. Fakt ten potwierdzają także inne dowody w tym wskazane już pozwolenie Proboszcza, wyjaśnienia pracownicy i pozostałe dowody.

Za uzasadnione uznać należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. (sygn. akt III SA 680/02, wyrok dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że "notatki urzędowe, sporządzone przez uprawniony podmiot, mają walor dokumentu, który w pełni pozwala na przyjęcie za wiarygodne, zawartych w nim danych".

Wymaga ponownego zaakcentowania, że obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z mocy prawa z chwilą faktycznego podjęcia czynności handlowych zmierzających do dokonania sprzedaży w każdym miejscu danej gminy.

Organy przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie naruszyły także wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego, a to z tej przyczyny, że zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym i wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie i w granicach prawa. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, wnioski wyciągnięte z takiej oceny przez organ podatkowy, co do zakresu przedmiotu opodatkowania oraz związanej z nim stawki opodatkowania, znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i opierają się na jego swobodnej ocenie, respektującej wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.

Z powyżej wskazanych przyczyn, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a to uzasadniało zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi.