Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 757/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4, , art. 13ha ust. 1 i ust. 2, art. 13i ust. 3 i ust. 4a, art. 13hc ust. 1, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1, par. 6 ust. 1 pkt 2, par. 5 ust. 1 pkt 4, par. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1406
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
article: art. 2 pkt 33
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. nr [...] nakładającą na T. sp. jawna karę pieniężną w wysokości 1.500zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2016r. poz.1440 - dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm. - dalej rozporządzenie z dnia 22 marca 2011r.), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm. – dalej utd).

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] czerwca 2016r. o godz. [...] urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdujące się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej [...], węzeł K. – węzeł S. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...].

Na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita w/w pojazdu przekracza 3,5 t., a jego właścicielem w chwili przejazdu po w/w odcinku płatnej drogi była T. sp. jawna (dalej spółka, skarżąca).

Podczas prowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ustalono również, że za wskazany powyżej przejazd nie została uiszczona należna opłata, gdyż na koncie przedpłatowym przypisanym do w/w pojazdu brak było odpowiedniej ilości środków pieniężnych do uiszczenia należnej opłaty.

Mając na względzie powyższe okoliczności, GITD po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] września 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie) uznając, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] czerwca 2016r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Od w/w decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła T. sp. jawna. We wniosku podniesiono, że spółka była przekonana, iż w momencie dokonywania przejazdu na koncie znajdowały się odpowiednie środki pozwalające na uiszczenie opłaty elektronicznej. Zwrócono również uwagę że gdyby spółka lub kierujący pojazdem mieli świadomość, że urządzenie nie działa prawidłowo oraz że na koncie nie ma nadpłaty, to z całą pewnością dokonaliby stosownych czynności w celu naprawienia urządzenia lub dokonania wpłaty lub też unikaliby korzystania z dróg płatnych. Spółka wskazała również, że jej zdaniem drogi krajowe na których stosuje się opłatę elektroniczną nie są oznaczone w sposób prawidłowy, a ewentualna możliwość szybkiej reakcji ze strony kierującego lub właściciela pojazdu w sytuacji kończących się środków na koncie bądź ich braku jest często utrudniona bądź niemożliwa z uwagi na brak punktów, w których możliwe jest doładowanie.

Reasumując spółka wskazał, że dokonała doładowania konta w dniu [...] lipca 2016r. a wartość wpłaty pokryła opłaty, które były należne, a nie zostały pobrane. Spółka uważa zatem, że nałożona na nią kara pieniężna jest niewspółmierna, nieproporcjonalna i nadmiernie dotkliwa, gdyż spółka bez własnej winy nie miała wiedzy o braku środków na koncie.

GITD po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. (o numerze wskazanym na wstępie), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2016r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz podkreślił, że wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tym przepisie stan faktyczny. Wskazał również odwołując się do art. 7, 77 oraz art. 80 kpa, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem organu z całokształtu zebranego w sprawie materiał dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że samochód specjalny [...] o numerze rej. [...] poruszał się w dniu [...] czerwca 2016r. po płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011r. Organ wskazał także, że z pisma K. sp. z o.o. wynika, iż do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłatowego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu viaToll – tj. przed rozpoczęciem przejazdu i jest konieczność sprawdzania ilości środków na koncie jak również ich uzupełnianie.

Z zebranego materiału wynika, że korzystający z drogi publicznej zawarł stosowną umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże przedpłata wniesiona przez spółkę wyczerpana została w dniu [...] listopada 2015r. Tym samym za przejazd w dniu [...] czerwca 2016r. opłata w ogóle nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Konto użytkownika zostało doładowane dopiero w dniu [...] czerwca 2016r.

Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zostało ustalone, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą. Organ, dodał również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje aby ujawnione naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat.

Organ w decyzji odniósł się także do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznając, że są one niezasadne i nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Wyjaśnił przy tym w szczególności, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co oznacza że przyczyny z powodu których spółka naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Wskazał, że kary pieniężne nakładane są na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń a ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu ani od motywacji, którymi kierował się spółka, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom złożonym przez spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących braku otrzymywania not obciążeniowych od operatora systemu, na podstawie których to informacji strona dokonywała uzupełnienia środków na koncie, gdyż strona wielokrotnie wykonywała przejazdy w okresie od [...] listopada 2015r. do dnia [...] czerwca 2016r. bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Prawidłowo działające urządzenia viabox każdorazowo informuje kierującego o braku środków na koncie podczas przejazdu pod bramownicą na której zostało zamontowane urządzenie kontrolne. Wyjaśnił także, że wysokość kary została w sposób jednoznaczny określona w ustawie a organy zobligowane są do stosowania zapisów prawa powszechnie obowiązującego.

Reasumując organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym przez organ stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust.1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie wskazanego wyżej przepisu stosownie do treści art. 13k ust.1 pkt 2 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. sp. jawna wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję GITD z dnia [...] stycznia 2017r. w całości i zarzucając:

1/ naruszenie przez organy obu instancji prawa materialnego, tj. art. 13k ust.1 pkt 2 i ust.4 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 utd w zw. z § 65 ust.3 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2016r. poz. 646 – dalej: rozporządzenie w sprawie znaków) w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędne zastosowanie i niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego uznanie, że w sytuacji niewłaściwego oznaczenia drogi publicznej, tj. nieumieszczenia znaku E-15a, E-15c, E-15d, E-15f, albo E-15g nad tabliczką T-34, która stanowi znak informacyjny dla kierujących pojazdami o konieczności uiszczenia opłaty za przejazd tą drogą, właściciel pojazdu korzystający z tej drogi z uwagi na nieuiszczenie wymaganej opłaty podlega karze pieniężnej w wysokości 1.500 zł, podczas gdy tylko umieszczona pod znakiem E-15a lub innym w/w znakiem tabliczka T-34 świadczy, że za przejazd tym konkretnym odcinkiem drogi publicznej jest pobierana opłata elektroniczna;

2/ naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 kpa i art. 81 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności brak wyjaśnienia czy na odcinku drogi [...] węzeł K. - węzeł S. było możliwe doładowanie konta viaToll i tym samym przyjęcie, że właściciel pojazdu korzystający z tej drogi z uwagi na nieuiszczenie wymaganej opłaty podlega karze pieniężnej w wysokości 1.500 zł, podczas gdy w niniejszej sprawie organ winien uwzględnić wszystkie okoliczności towarzyszące nieuiszczeniu opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, w tym okoliczności niezależne od kierowcy czy właściciela pojazdu;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 kpa i art. 81 kpa poprzez brak doręczenia skarżącej postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. dopuszczającego dowód z dokumentów w postaci pisma informacyjnego GDDK i A Oddział w Z. z dnia [...] listopada 2015r. oraz z pisma informacyjnego GDDKiA Oddział w S. z dnia [...] listopada 2015r. na okoliczność istnienia w dniu przejazdu, oznakowania T-34 na drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł K. - węzeł S., a w konsekwencji niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie;

3/ naruszenie art. 2 oraz 20 i 22 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości nieproporcjonalnej do stopnia zawinienia i wagi naruszonego obowiązku.

Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Organ podkreślił jednocześnie, że w toku postępowania administracyjnego zostały załączone do akt sprawy stosowne dokumenty, które wskazują na poprawne oznakowanie drogi oraz zauważył, że twierdzenia strony skarżącej w zakresie braku punktów dystrybucji na odcinku wskazanym w decyzji nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Planując bowiem przejazd z możliwością wjazdu na drogi płatne należy uzupełnić konto środkami pieniężnymi przed wykonaniem przejazdu. Tym samym - zdaniem organu - nie można powoływać się na fakt, że na danym odcinku nie było punktu dystrybucji viaToll.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował również reguł postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom zawartym w art. 107 § 3 kpa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.).

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej ).

Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. Natomiast wysokość wskazanej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1406 – dalej: rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej , o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2. Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że należącym do skarżącej spółki pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, dokonano przejazdu w dniu [...] czerwca 2016r. po odcinku drogi ekspresowej [...], węzeł K. – węzeł S., objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1. pkt 3 u.d.p., czyli pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128.), bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie. Skarżąca nie kwestionuje tych ustaleń faktycznych, a w skardze podaje powody braku uiszczenia opłaty wskazując na brak świadomości, że na koncie nie ma środków do jej uiszczenia.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z informacji zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat wynika, że skarżąca nie dopełniła obowiązku posiadania na koncie środków pieniężnych, które pozwoliłyby na uiszczenie należnej opłaty za przejazd. Wpłata środków pieniężnych na ten cel powinna nastąpić przed dokonaniem przejazdu. Rację ma zatem GITD, że nie mają znaczenia, w przedmiotowej sprawie, twierdzenia spółki dotyczące braku punktów dystrybucji na odcinku wskazanym w zaskarżonej decyzji. Planując przejazd z możliwością wjazdu na drogi płatne przedsiębiorca powinien bowiem uzupełnić konto środkami pieniężnymi koniecznymi do wykonania tego przejazdu. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy, nadesłanego przez operatora (K. sp. z o.o.), szczegółowego wykazu operacji zarejestrowanych na koncie skarżącej ostatnia opłata za przejazd odcinkiem drogi płatnej została przez spółkę uiszczona w dniu [...] listopada 2015r. i od tej daty aż do dnia [...] czerwca 2016r., kiedy skarżąca doładowała konto, nie znajdowały się na nim żadne środki pieniężne, które umożliwiałyby dokonanie poboru opłaty za przejazdy po płatnych odcinkach dróg. Sąd wskazuje przy tym, że doładowanie konta użytkownika po zarejestrowaniu naruszenia w systemie, co miało miejsce w dniu [...] czerwca 2016r., nie prowadzi do anulowania naruszenia w systemie przedpłatowym nie jest bowiem możliwe uiszczenie opłaty za przejazd po jego dokonaniu.

Sąd nie dał również wiary wyjaśnieniom skarżącej, iż nie miała świadomości braku środków na koncie, bowiem od operatora nie przychodziły stosowne noty, które do tej pory pozwalały jej na ustalanie stanu konta przedpłatowego. Zdaniem Sądu nie można bowiem pomijać, że strona dbająca w sposób należyty o własne interesy niewątpliwie miała i inne możliwości uzyskania informacji o stanie konta (szczególnie gdy jak sama wskazuje stosownych not od operatora nie otrzymywała od kilku miesięcy) np. za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta. Ponadto, co nie mniej istotne w rozpatrywanej sprawie, funkcje zamontowanego w pojeździe urządzenia wykorzystywanego do naliczania opłat elektronicznych nie dość, że umożliwiały - po ich uruchomieniu - uzyskanie informacji o aktualnym i bieżącym stanie środków na koncie użytkownika - co w sprawie nie jest kwestionowane - to również miały i tę właściwość, że poprzez wydawane komunikaty dźwiękowe informowały o posiadaniu lub braku tych środków, ich niskim poziomie oraz o pobraniu lub niepobraniu opłaty elektronicznej, co w rozpatrywanej sprawie kwestionowane również nie jest. Tym samym, zważywszy na treść przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia w sprawie wnoszenia opłat - zwłaszcza zaś przepisów jego § 5 ust. 1 pkt 4 oraz § 7 ust. 1 - oraz konsekwencje wnikające z tych przepisów, za uzasadniony należy uznać wniosek, że ograniczenie się przez skarżącą do oczekiwania na nadesłanie przez operatora not nie może być uznane za wystarczające dla potwierdzenia racji strony skarżącej, skoro ta - wbrew uzasadnionemu oczekiwaniu starannego działania - nie zweryfikowała przy wykorzystaniu pewnych źródeł informacji stanu środków pieniężnych na koncie użytkownika.

Tak więc z jednoznacznych ustaleń, faktycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kara pieniężna w wysokości 1.500 zł została prawidłowo nałożona na skarżącą, jako właściciela pojazdu, poruszającego się po drodze publicznej płatnej, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.

W świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ww. ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i ewentualna wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyrok z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15; wyrok z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14). Wskazanego podejścia do omawianej kwestii nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wielokrotnie prezentowane w jego orzecznictwie, z którego wynika - najogólniej rzecz ujmując – dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków. Administracyjne kary pieniężne stanowią bowiem środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne (por. wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26). Cechą odróżniającą karę w rozumieniu przepisów karnych od sankcji administracyjnej jest to, że ta pierwsza może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa (wykroczenia, przestępstwa karnoskarbowego), natomiast ta druga może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną, a ponadto jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że kara administracyjna ma również charakter dyscyplinująco - represyjny (wyrok TK z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08, OTK-A, 2009, Nr 7, poz. 105). Proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (wyrok TK z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, OTK-A, 2008 Nr 2, poz. 30).

W tym kontekście prawidłowo również organ odwoławczy wskazał odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazanych w skardze, gdyż normy prawne obciążające obywateli wprowadziły jednocześnie odpowiednio jasne zasady postępowania, umożliwiające dochodzenie przez nich swoich praw a także przewidziany został prawie 3 letni okres vacatio legis co dawało obywatelom w tym również i stronie odpowiedni czas na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi oraz dostosowanie działań do nałożonych na nią obowiązków. W tym kontekście mając również na względzie podniesiony przez skarżącą zarzut nieproporcjonalności kary do stopnia zawinienia i wagi naruszonego obowiązku Sąd nie podzielając tego zarzutu wskazuje, że kara została w sposób jednoznaczny określona w ustawie i w tym zakresie organy administracje nie mają tzw. luzu decyzyjnego by np. dokonać jej miarkowania.

Sąd nie uznał również za zasadny zarzutu dotyczącego nieprawidłowego oznakowania odcinka drogi ekspresowej [...] po której w dniu [...] czerwca 2016r. poruszał się pojazd skarżącej. Z dopuszczonych przez organ dowodów z dokumentów w postaci pism informacyjnych zarządcy drogi -Generalnej Dyrekcji Dróg krajowych i Autostrad oddział w Z. oraz oddział w S. z dnia: [...] sierpnia 2015r. i [...] listopada 2015r., znajdujących się w aktach sprawy, wynika jednoznacznie, że droga ekspresowa [...] na odcinku węzeł K. – węzeł S. była prawidłowo oznakowana tabliczkami T-34 informującymi o wjeździe na drogę płatną.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się zarówno naruszenia prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji orzeczenia.