Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 937/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 ust.3
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 5 lit. b; art. 3 ust. 1 lit a; art. 2 pkt 6
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. S. Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1910/18 w sprawie ze skargi R. S. Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany pojazdu zgłoszonego do licencji wspólnotowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 marca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1910/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy wymiany pojazdu zgłoszonego do licencji wspólnotowej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Wnioskiem z [...] października 2013 r. skarżąca zwróciła się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o zmianę pojazdu o numerze rejestracyjnym SCI [...], zgłoszonego do licencji wspólnotowej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...], na pojazd o numerze rejestracyjnym [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. GITCD odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej ww. wniosku. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...] marca 2014 r.

Ostatecznie na skutek skargi złożonej przez stronę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2348/15 uchylił powyższe postanowienia oraz wskazał, że brak pozytywnego uwzględnienia wniosku przewoźnika o dokonanie zmiany danych w zakresie posiadanej licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, o których mowa w art. 7a u.t.d., wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Wykonując ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiającą wymiany pojazdu o numerze rejestracyjnym SCI [...], zgłoszonego do licencji wspólnotowej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...], na pojazd o numerze rejestracyjnym [...].

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją GITD utrzymał w mocy powyższą decyzję odmowną. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organ wskazał na art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1. ar. 7a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm. , dalej u.t.d.), art. 3 i art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE nr L 300/51) , dalej rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 , art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U, z 2017 r. poz. 128 ze zm., dalej p.r.d.

W ocenie organu, zarówno art. 5 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 i art. 73 ust. 5 ustawy - prawo o ruchu drogowym wskazują, że pojazd, którym przedsiębiorca będzie wykonywał transport drogowy, powinien być zarejestrowany lub wprowadzony do ruchu zgodnie z przepisami państwa, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorcy, a nie jakiegokolwiek innego państwa. Dlatego polski przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego nie ma możliwości wykorzystywania do prowadzenia tej działalności pojazdów zarejestrowanych za granicą.

Skarżąca składając wniosek o zmianę pojazdu, mimo wezwań organu nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie w Polsce pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W konsekwencji organ odmówił wydania odpisu licencji wspólnotowej na ten pojazd. Wskazał także, że posiadanie jednego pojazdu zarejestrowanego lub w inny sposób wprowadzonego do ruchu zgodnie z przepisami krajowymi jest minimalnym wymogiem jaki musi przedsiębiorca spełnić, aby otrzymać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Spełnienie tego wymogu nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku rejestrowania lub w inny sposób wprowadzania do ruchu zgodnie z przepisami krajowymi w przypadku wykorzystywania do wykonywania transportu drogowego innych pojazdów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej spółki na powyższe rozstrzygnięcie uznając, że trafnie organ odwołał się do przepisów wspólnotowych, w szczególności do art. 5 rozporządzenia nr 1071/2009, który precyzuje warunki związane z wymogiem uzyskania zezwolenia na dostęp do zawodu przewoźnika drogowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) tegoż rozporządzenia, tj. wymogiem posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Jeżeli Skarżąca chce w działalności prowadzonej na podstawie licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wykorzystywać pojazdy powierzone jej przez podmiot zagraniczny, to zobowiązana będzie dokonać ich rejestracji w kraju. W tym zakresie organ prawidłowo odwołał się do art. 73 ust. 5 p.r.d., zgodnie z którym w razie powierzenia pojazdu przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu, pojazd ten jest rejestrowany przez określony w ust. 1 organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę), podmiotu polskiego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego., tj.:

1) art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu i Rady (we) nr 1071/2009 z 21.10.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 5 lit. b) rozporządzenia w zw. z art. 73 ust. 5 p.r.d. - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie jest możliwe zgłoszenie do licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy pojazdów zarejestrowanych w innym kraju niż siedziba przedsiębiorcy, jak również wydanie dodatkowych wypisów przedmiotowej licencji lub wymiana pojazdu zgłoszonego do licencji wspólnotowej na inny pojazd zarejestrowany w innym kraju niż kraj siedziby przedsiębiorcy, podczas gdy prawidłowa, językowa, wykładnia tych przepisów wskazuje na to, że warunkiem wystarczającym dla uznania spełnienia jednego z warunków wykonywania zawodu przewoźnika i uzyskania na tej podstawie stosownej licencji, tj. realizacji wymogu posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich, jest dysponowanie co najmniej jednym pojazdem zarejestrowanym lub w inny sposób wprowadzonym do ruchu zgodnie z przepisami krajowymi, a Sąd nie wykazał, że tego warunku strona nie spełniła,

2) art. 56-62 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej(TFUE) - poprzez ich niezastosowanie i wskutek powyższego naruszenie unijnej zasady swobody świadczenia usług poprzez uznanie, że strona skarżąca nie ma możliwości świadczenia, w tym czasowego, usług międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy w ramach licencji wspólnotowej z wykorzystaniem jednego pojazdu zarejestrowanego w innym kraju Unii Europejskiej niż jej siedziba.

II. w konsekwencji powyższego, również naruszenie przepisów postępowania. tu

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo utrzymania w mocy przez organ działający jako II instancja, decyzji organu wydanej w pierwszej instancji z pominięciem wydania jej z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, co skutkować powinno jej uchyleniem przez organ odwoławczy w całości i orzeczeniem co do istoty sprawy,

2) art. 141 par. 4 p.p.s.a. - poprzez:

- brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia podstaw prawnych, tj. stanowiska w zakresie zarzutów skarżącej zawartych w skardze na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 138 K.p.a.;

- brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia podstaw prawnych jak i faktycznych, tj. stanowiska w zakresie zarzutów skarżącej zawartych w skardze na decyzję organu odwoławczego stanowiących swoją własną ocenę zarzutów i okoliczności zawartych w skardze, gdyż uzasadnienie zawiera zasadniczo powielenie uzasadnienia decyzji organu działającego jako organ odwoławczy jak i przytoczenie przepisów prawnych i ich wykładni, które nie miały ostatecznie zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie obu decyzji organu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z przepisem art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Strona skarżąca podniosła w ramach podstaw kasacyjnych zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego i w związku z tym należało w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów procesowych naruszenia przepisów art. 151 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. i do ustalonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia

Oba te zarzuty procesowe w zasadzie dotyczą naruszenia prawa materialnego, gdyż ustalony przez organ stan faktyczny, w pełni zaakceptowany przez Sąd I Instancji, w zasadzie nie jest kwestionowany. Wniosek skarżącej spółki o zmianę w licencji wspólnotowej przewoźnika pojazdu na zarejestrowany pojazd poza krajem siedziby wnioskodawcy nie budzi wątpliwości co do jego treści i charakteru prawnego.

Zatem istota sporu dotyczyła kwestii, czy pojazd, którym skarżąca spółka będzie wykonywała transport drogowy, powinien być zarejestrowany, bądź w inny sposób wprowadzony do ruchu w państwie członkowskim, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę, w rozumieniu rozporządzenia (WE) Nr 1071/2009.

Wbrew stwierdzeniu skarżącej spółki, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania wynikające z przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i zawiera ono również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez wskazanie właściwych przepisów prawa materialnego, które miały w tej sprawie zastosowanie oraz wykładnię tych przepisów. Natomiast Sąd I Instancji nie mógł naruszyć przepisu art. 138 k.p.a.

Najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów traktatów art. 56-62 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) - poprzez ich niezastosowanie i wskutek powyższego naruszenie unijnej zasady swobody świadczenia usług, przede wszystkim nie precyzuje, który przepis konkretnie został naruszony, oraz w jaki sposób został naruszony. Kwestionowana decyzja GITD w żadnym stopniu nie ograniczała swobody świadczenia usług transportowych przy pomocy zarejestrowanych pojazdów w kraju swojej siedziby, a ustanowienie w przepisie art. 73 ust. 5 p.r.d. – wymogu rejestracji wszystkich pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorcę, który ma siedzibę w kraju w miejscu jego siedziby, w tym pojazdów powierzonych przez podmiot zagraniczny lub pierwotnie zarejestrowanych poza krajem siedziby przedsiębiorcy. Zgodnie z tym przepisem, w razie powierzenia pojazdu przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu, pojazd ten jest rejestrowany przez określony w ust. 1 organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) podmiotu polskiego. Należy się zgodzić z Sądem I Instancji, że z treści samego rozporządzenia, a w szczególności art. 5 lit. b) rozporządzenia wynika, że przedsiębiorca transportowy, aby otrzymać licencję wspólnotową na konkretny pojazd jest obowiązany go zarejestrować w kraju swojej siedziby. Uzupełniająco Sąd I Instancji powoływał się na treść cytowanego przepisu art. 73 ust. 5 p.r.d.

W związku z powyższym polski przedsiębiorca transportowy nie ma możliwości wykorzystywania w swojej działalności pojazdów zarejestrowanych za granicą.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odwołanie się przez organ, a następnie przez Sąd I Instancji, do przepisów wspólnotowych, w szczególności do art. 5 rozporządzenia nr 1071/2009, który precyzuje warunki związane z wymogiem uzyskania zezwolenia na dostęp do zawodu przewoźnika drogowego, o którym mowa w art. 3 ust.1 lit. a) tegoż rozporządzenia, jest wymogiem posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. W ww. zakresie muszą być bowiem spełnione przez przedsiębiorcę łącznie trzy przesłanki, tj.:

a) posiadanie siedziby położonej w tym państwie członkowskim, b) gdy zezwolenie na dostęp do zawodu przewoźnika drogowego zostanie wydane – przedsiębiorca jest zobowiązany do dysponowania co najmniej jednym pojazdem, który został zarejestrowany lub w inny sposób wprowadzony do ruchu zgodnie z przepisami tego państwa członkowskiego – będąc jego właścicielem lub posiadaczem z innego tytułu, np. na podstawie umowy najmu z opcją zakupu, c) prowadzić działalność związaną z pojazdami, o których mowa w lit. b) w sposób rzeczywisty i ciągły [...]. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I Instancji że z ww. przepisów wynika, że przedsiębiorca mający siedzibę w Polsce może wykonywać działalność transportową na podstawie licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy tylko z wykorzystaniem pojazdu zarejestrowanego lub w inny sposób wprowadzonego do ruchu zgodnie z przepisami art. 73 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji nie jest możliwe zgłoszenie do licencji wspólnotowej pojazdów zarejestrowanych w kraju innym, niż siedziba przedsiębiorcy.

Skoro strona skarżąca nie przedłożyła dowodu zarejestrowania

przedmiotowego pojazdu w kraju, to brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej spółki o zmianę licencji wspólnotowej w zakresie wydania wypisu na zgłoszony pojazd zarejestrowany w innym kraju niż siedziba przewoźnika. Przywołanie przez Sąd I Instancji przepisów dotyczących przewozów kabotażowych stanowiło dodatkową argumentację, przemawiającą za słusznością stanowiska organu. Przewóz kabotażowy jest także instytucją prawa wspólnotowego (por. z art. 2 pkt 6 rozporządzenia 1072/2009). Wykorzystywanie więc przez Skarżącą w przewozie drogowym wykonywanym na podstawie licencji wspólnotowej pojazdów zarejestrowanych za granicą mogłoby w niektórych przypadkach spełniać warunki przewozu kabotażowego, podlegającego odrębnym rygorom, i - w konsekwencji - wywoływać istotne wątpliwości co do charakteru konkretnego przewozu.

Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia przepisów omawianego rozporządzenia nr 1071 /2009 , oraz art. 73 ust.5 prawa o ruchu drogowym świadczy, że przepisy regulujące rejestrację pojazdów w kraju nie pozostają w sprzeczności z przepisami prawa europejskiego, a w szczególności przepisami regulującymi usługi transportowe i międzynarodowy transport drogowy i międzynarodowe przewozy towarów przewozy towarów. Dlatego tez zarzuty naruszenia prawa wspólnotowego są nieusprawiedliwione.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a.