Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 54/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 3 i 5, art. 37 par. 1,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Monika Świercz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r. nr [...] 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do rozpoznania zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r.nr [...] 2. stwierdza przewlekłość postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. M. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. Wójt Gminy J. uznał za bezpodstawny zarzut prowadzenia wobec Skarżącego K. M. postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 stycznia 2016r.

Pismem z 30 sierpnia 2016r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie to Wójt Gminy J. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. ("SKO" lub "Kolegium") przy piśmie z dnia 5 września 2016r. (wpływ 8 września 2016r.).

Następnie przy piśmie z dnia 18 października 2016r. (wpływ do SKO: 20 października 2016r.) Wójt Gminy J. przesłał dokumenty uzupełniające dostarczone przez Skarżącego, celem włączenia do materiałów dowodowych w sprawie zażalenia na postanowienie z [...] sierpnia 2016r. Jednocześnie poinformował, że na poczet zaległości objętych postępowaniem egzekucyjnym dokonano wpłaty zaległego podatku w kwocie 1345,44 zł należności głównej, a do uregulowania pozostała kwota 118,06 zł. Pismem z 20 października 2016r. (wpływ: 24 października 2016r.) Wójt Gminy J. poinformował Kolegium o wygaśnięciu poprzez zapłatę w dniu 17 października 2016r. także zaległości podatkowej w kwocie 118,06 zł.

Wezwaniem z 25 stycznia 2017r. Skarżący wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa w związku nierozpatrzeniem zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r.

Kolegium pismem z 2 lutego 2017r. wystąpiło do Wójta Gminny J. o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, poprzez przesłanie tytułu wykonawczego z 21 stycznia 2016r. wraz z dowodem jego doręczenia Skarżącemu.

Pismem z 10 lutego 2017r. Wójt Gminy J. zwrócił się o przekazanie ww. dokumentów do organu właściwego - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. ("Naczelnik US", organ egzekucyjny), prowadzącego postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego.

Przy piśmie z 18 maja 2017r. (wpływ do SKO: 24 maja 2017r.) Naczelnik US przesłał do Kolegium:

- tytuł wykonawczy z 21 stycznia 2016r.;

- pismo Naczelnika US z 14 kwietnia 2017r. skierowane do Urzędu Pocztowego W. z zapytaniem o status przesyłki nadanej 17 lutego 2016r., w której przesłano Skarżącemu odpis ww. tytułu wykonawczego,

- pismo Poczty Polskiej S.A. z 11 maja 2017r. (stanowiące odpowiedź na ww. pismo z 14 kwietnia 2017r.), w którym zawarto dane dotyczące terminu odbioru wskazanej powyżej przesyłki.

Wezwaniem z 30 maja 2017r. Skarżący wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa w związku nierozpatrzeniem zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r.

Skarżący pismem z 30 maja 2017r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Kolegium naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o:

- zobowiązanie SKO do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

- dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

- zobowiązanie SKO do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

- orzeczenie na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

- wymierzenie SKO grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

- zasądzenie kosztów postępowania;

- stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego w przedmiocie zażalenia na postanowienia Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r. wydanego w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że złożone przez niego zażalenie nie zostało rozpoznane przez organ w terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., a dwa wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wystosowane do SKO odpowiednio 25 stycznia 2017r. oraz 30 maja 2017r. nie wywołały żadnej reakcji organu. Zdaniem Skarżącego, w związku z powyższym SKO naruszyło zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r., po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, uchyliło postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i wniosło o oddalenie skargi.

Kolegium wskazało, że na długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w przedmiocie zażalenia Skarżącego złożyło się szereg przyczyn. Przede wszystkim zwłoka spowodowana była koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które z kolei z uwagi na nieodzowność ustalenia prawidłowości doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego trwało ponad 4 miesiące. O wszystkich czynnościach organ odwoławczy informował Skarżącego. Kolegium zaznaczyło również, że opóźnienia w rozstrzyganiu spraw wynikają z faktu, iż stale rośnie liczba spraw wpływających do SKO, a ilość jego członków rozpoznających sprawy nie ulega zmianie. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż zażalenie Skarżącego zostało rozpoznane postanowieniem z [...] czerwca 2017r.

Postanowieniem z 9 sierpnia 2017r., sygn. akt III SAB/Wa 26/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stwierdzając iż Kolegium postanowieniem z [...] czerwca 2017r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r., a zatem dokonało czynności, której Skarżący domagał się w skardze, a złożona skarga stała się bezprzedmiotowa.

Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 listopada 2017r., sygn. akt II FZ 640/17 uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia NSA podkreślił, że z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym po 15 sierpnia 2015r.) wynika, iż w przypadku gdy w momencie wniesienia skargi bezczynność była uzasadniona, a w momencie orzekania przez sąd organ przestał pozostawać w bezczynności, możliwym jest stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania bez zobowiązania do działań, o których mowa w pkt 1-2 art. 149 § 1 P.p.s.a. W związku z powyższym NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę treść art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz odnieść się do wszystkich wniosków Skarżącego zawartych w skardze w ramach granic przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stosownie natomiast do treści art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zważyć też należy, że z art. 149 § 1 pkt 1–3 P.p.s.a. wynika, iż sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości.

Wskazać również należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Instytucja skargi na bezczynność organu oraz przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym należy dodać, że sąd ocenia skargę na bezczynność oraz przewlekłość postępowania na dzień jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.

W sprawie będącej przedmiotem skargi Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2016r. o uznaniu za bezpodstawny zarzutu prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 21 stycznia 2016r.

Badając wymogi formalne skargi Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały one spełnione. Skarżący przed wniesieniem skargi, wyczerpał przysługujące jemu środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. Pismem z 30 maja 2017r. wezwał bowiem Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu przedmiotowego zażalenia. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. z 2017r., poz. 935, zgodnie z art. 16 tej ustawy) stanowiącym, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Przepisy P.p.s.a. nie definiują ani pojęcia "bezczynności" ani pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania". W orzecznictwie, jak i w doktrynie, wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w P.p.s.a.), przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012r., s. 116-119, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 2016r., II OSK 1903/15, z 2 czerwca 2016r., II OSK 1156/16, z 5 lipca 2012r. II OSK 1031/12, dostępne: https://orzecznia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Sąd kontrolujący legalność działań administracji zobowiązany jest zatem, przy ocenie zarzutu przewlekłości postępowania rozważyć, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie.

Zważyć należy, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości i prostoty postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei gwarancją realizacji zasady szybkości postępowania jest określenie przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej.

Kwestie terminów załatwiania spraw regulują przepisy rozdziału 7 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego pod nazwą "Załatwianie spraw". Przepisy te poza tym, że mają przyczyniać się do przestrzegania przez organy zasady szybkości postępowania, to mają też istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony jednostki przed długotrwałym postępowaniem administracyjnym i odwlekaniem w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Opóźnione załatwienie sprawy może bowiem z uwagi na duży upływ czasu okazać się już działaniem bezprzedmiotowym, może też skutkować powstaniem szkody po stronie jednostki lub być pozbawione dla niej realnej wartości, którą mogło mieć, gdyby zostało wydane we właściwym czasie.

Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić więc postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie.

Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów).

Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Jak stanowi art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Dodać należy, że o szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa. Ocena charakteru danej sprawy musi być dokonywana w świetle jej okoliczności faktycznych, gdyż nie każda sprawa musi być automatycznie kwalifikowana jako skomplikowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako właściwy organ odwoławczy w niniejszej sprawie (art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 144 k.p.a.), rozstrzyga zażalenia według reguł określonych w Rozdziale 10 Dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi należy podkreślić, że jej przedmiotem jest bezczynność oraz przewlekłość prowadzonego przez Kolegium postępowania w przedmiotowej sprawie.

Jak już wskazano, z art. 149 § 1 pkt 1–3 P.p.s.a. wynika m.in., że sąd oddala skargę na bezczynność w przypadku stwierdzenia, iż na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności.

W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że na dzień wniesienia skargi do Sądu, tj. na dzień 30 maja 2017r., Kolegium nie było w bezczynności. Należy bowiem uwzględnić, że materiał dowodowy niezbędny do dokonania ustaleń w przedmiotowej sprawie i rozpoznania zażalenia Skarżącego został uzyskany przez Kolegium w dniu 24 maja 2017r., kiedy to wpłynęła odpowiedź udzielona przez Naczelnika US (organ egzekucyjny) wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 21 stycznia 2016r. oraz stanowiskiem Poczty Polskiej w sprawie doręczenia Skarżącemu przesyłki zawierającej odpis tego tytułu wykonawczego. Zatem możliwość rozpoznania zażalenia Skarżącego zaistniała dopiero po uzyskaniu przez Kolegium w dniu 24 maja 2017r. ww. dokumentów od organu egzekucyjnego – Naczelnika US prowadzącego postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na wniosek wierzyciela Wójta Gminy J., który postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. orzekł o bezzasadności zarzutu prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 21 stycznia 2016r. Tak więc od momentu zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania zażalenia wniesionego przez Skarżącego do momentu wniesienia skargi na bezczynność minęło jedynie 6 dni. Tym samym za niezasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut bezczynności Kolegium w sprawie zażalenia na postanowienie Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga - w zakresie w jakim skarżona jest bezczynność Kolegium - podlega na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddaleniu. Brak jest bowiem podstaw do uwzględnienia skargi w tej części, w której została zaskarżona bezczynność organu.

Rozpoznając natomiast skargę w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy postępowanie zażaleniowe było prowadzone przez Kolegium przewlekle, Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie okoliczności przemawiają za takim stwierdzeniem.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis art. 133 w zw. z art. 144 k.p.a. ustanawia ustawowy termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać zażalenie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał zażalenie. Datą wszczęcia postępowania zażaleniowego (odwoławczego) jest data otrzymania zażalenia przez organ odwoławczy w trybie art. 133 w zw. z art. 144 k.p.a., a zatem termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. – liczy się od dnia wpływu zażalenia wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji.

Jak wynika z akt sprawy zażalenie na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2016r. wraz z częścią akt wpłynęło do Kolegium w dniu 8 września 2016r. Od tego momentu należy rozważać terminowość podejmowanych przez organ odwoławczy czynności procesowych w celu zweryfikowania zasadności zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania zażaleniowego.

Chronologia czynności procesowych podejmowanych przez Kolegium po przekazaniu mu zażalenia wraz z częścią akt sprawy, świadczy zdaniem Sądu o tym, że były one podejmowane z przekroczeniem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwszą czynność procesową po otrzymaniu w dniu 8 września 2016r. zażalenia Skarżącego oraz po otrzymaniu w dniu 20 października 2016r. pisma procesowego Skarżącego wraz z załącznikami, Kolegium podjęło dopiero w dniu 2 lutego 2017r. Kolegium wystąpiło wówczas do Wójta Gminy J. o uzupełnienie akt sprawy poprzez nadesłanie odpisu tytułu wykonawczego z 21 stycznia 2016r. wraz z dowodem doręczenia jego odpisu Skarżącemu.

Tak więc w okresie od 8 września 2016r. do 2 lutego 2017r., Kolegium nie przeprowadziło żadnych czynności. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby w tym okresie istniały powody uzasadniające zwlekanie z podjęciem działań celem uzupełnienia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Kolegium winno więc podjąć działania celem uzupełnienia materiału dowodowego o ww. dokumenty niezwłocznie po otrzymaniu zażalenia.

Zważyć również należy, że w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Analiza akt sprawy wykazuje natomiast, że Kolegium po upływie terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a., nie uczyniło zadość powyższemu obowiązkowi informacyjnemu. Kolegium nie poinformowało Skarżącego o przyczynie zwłoki w załatwieniu sprawy jaka miała miejsce do dnia 2 lutego 2017r. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że Kolegium występując pismem z 2 lutego 2017r. do Wójta Gminy J. o nadesłanie odpisu tytułu wykonawczego wraz z dowodem jego doręczenia Skarżącemu, odpis tego pisma doręczyło w dniu 6 lutego 2017r. także Skarżącemu. Również Wójt Gminy J. przekazując pismo Kolegium z 2 lutego 2017r. organowi egzekucyjnemu – Naczelnikowi [...] US W., poinformował o tym fakcie Skarżącego, co wynika z rozdzielnika zawartego w piśmie z 10 lutego 2017r. Tym samym Skarżący został poinformowany o przyczynie nierozpoznania sprawy, jaka zaistniała po dniu 2 lutego 2017r.

Dodać ponadto należy, że do terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. nie wlicza się okresu od 2 lutego 2017r. do 24 maja 2017r., kiedy to Kolegium oczekiwało na otrzymanie ww. dokumentów w związku z wystąpieniem o ich nadesłanie (art. 35 § 5 k.p.a.). Przy czym niewątpliwie na czas tego oczekiwania miała wpływ okoliczność toczącego się postępowania reklamacyjnego prowadzonego przez Pocztę Polską.

Zdaniem Sądu, odwlekanie podejmowania czynności zmierzających do bezpośredniego załatwienia sprawy, skutkujące długimi odstępami czasu pomiędzy nimi i naruszenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz uchybienie obowiązkowi informowania strony tj. Skarżącego o przyczynie zwłoki w rozpoznaniu sprawy jaka zaistniała przed dniem 2 lutego 2017r. oraz o nowym terminie załatwienia sprawy, są wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że kwestionowane postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły.

Wyjaśnić przy tym należy, że dla stwierdzenia stanu przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe leżące po stronie organu. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zdań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Przyczyny te mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie intensywności naruszenia prawa jako naruszenia rażącego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. stwierdził, że Kolegium dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie charakteru przewlekłości Sąd uwzględnił m.in. okres tej przewlekłości, która od momentu przekazania zażalenia do momentu podjęcia stosownych działań celem uzupełnienia materiału dowodowego nie przekroczyła pół roku. Sąd w tym zakresie uwzględnił również trudności w zapewnieniu odpowiedniej obsady kadrowej dla realizacji zadań w wymiarze obciążającym organ.

Wprawdzie każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 tej ustawy). Jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.

Przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Inaczej rzecz ujmując, naruszenie prawa "rażące" znaczy więcej niż "zwykłe" naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4 października 2017r., II SAB/Gd 45/17, LEX nr 2375319). W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony Kolegium, ponieważ nie zlekceważyło ono Skarżącego, ani też nie działało w opóźnieniu w sposób celowy. Ponadto poinformowało Skarżącego o podejmowanych czynnościach, czyniąc to jednak w niewłaściwym trybie. Zdaniem Sądu, zachowanie organu nie świadczy o braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Wyrażona przez Sąd ocena, że zaistniała przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przesądziła o oddaleniu skargi w zakresie żądania zgłoszonego na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Tak więc zdaniem Sądu, nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wymierzenie grzywny. Jest to bowiem dodatkowy środek stosowany w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzający, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania aktu (postanowienia/ decyzji). Tymczasem w niniejszej sprawie Kolegium w dniu [...] czerwca 2017r. rozpoznało zażalenie Skarżącego poprzez wydanie postanowienia o uchyleniu postanowienia Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2016r. i nie było potrzeby zastosowania dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 2 P.p.s.a. Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny organowi nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania (bezczynności), lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy to uzasadniają, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu załatwiającego sprawę, ponieważ wskutek wydania przez Kolegium postanowienia z dnia [...] czerwca 2017r. o uchyleniu postanowienia Wójta Gminy J. z [...] sierpnia 2016r., postępowanie ze skargi w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.

Sąd nie uwzględnił żądania Skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, gdyż do takiego orzeczenia brak jest podstaw prawnych w przepisach art. 149 P.p.s.a.

Reasumując, po pierwsze należy wskazać, że wobec wydania przez Kolegium w dniu [...] czerwca 2017r. postanowienia w sprawie, Sąd w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wobec bezprzedmiotowości orzekania w tym zakresie (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Z powodów wskazanych wcześniej, w oparciu o przepisy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd w pkt 2 wyroku stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast w oparciu o przepisy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd w pkt 3 wyroku stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pkt 4 wyroku dalej idącą skargę Sąd oddalił na mocy art. 151 P.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego od organu tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę równą uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi (100 zł).