Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 388/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Rektora [...] Szkoły [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. A. C., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Szkoły [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie, że [...]S[...] dopuściła się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie [...]S[...] rozpoznanie wniosku skarżącej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca w dniu [...] kwietnia 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści: "Na podstawie art. 61 Konstytucji RP wnoszę o informacje: 1. o funduszach, otrzymanych ze środków publicznych w 2019, 2020 i 2021roku (źródło, kwota, data uzyskania i rozliczenia, cel), 2. liczba studentów i studentek z r. ak. 19/20: - którzy rozpoczęli rok akademicki -którzy skończyli rok akademicki 3. liczba studentów i studentek w r. ak 2020/21: którzy rozpoczęli rok akademicki - którzy skończyli rok akademicki 4. ilu studentów skreślono z listy na koniec każdego z semestrów w r. ak. 18/19, 19/20 i 20/21? Proszę o kopie decyzji administracyjnych o skrewieniu z listy. 5. Zysk netto uczelni w 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 r. 6. wysokość funduszu stypendialnego w latach 2016-2021 (dla każdego roku osobno), z informację o wysokości otrzymanej w poszczególnych latach. 7. wykorzystanie funduszu stypendialnego w latach 2016-2021 z wyszczególnieniem kategorii stypendiów/wsparcia, oraz informacja 8. koszty realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłacaniem stypendiów i zapomóg dla studentów. 9. Czy w Uczelni funkcjonuje komisja etyczna (lub podobny organ) //lub kodeks etyki? Proszę o regulaminy i zarządzenia, organizujące pracę i zasady działania. 10. Liczba złożonych wniosków, o zapomogi, liczba i wysokości przyznanych zapomóg. Informacje proszę wysłać w wersji elektronicznej na niniejszy adres email. Pozdrawiam A. C.".

Pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ do dnia sporządzenia skargi nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek i nie udostępnił wnioskowane] przez skarżącą informacji publicznej. Wskazał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, bowiem jest informacją o sposobie funkcjonowania organu i środkach publicznych otrzymanych przez organ. Podał, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p.

[...] Szkoła [...] z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi z dnia [...] maja 2021 r. na skargę wniosła o jej odrzucenie z uwagi na to, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Pełnomocnik podniósł, że skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wyczerpała środka zaskarżenia. Wniósł o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W dalszej części odpowiedzi na skargę pełnomocnik podniósł, że zarzucając [...]S[...] bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżąca nie załączyła do skargi wydruku tej wiadomości, jak i nie wskazała na jaki adres taką wiadomość wysłała.

Pełnomocnik podkreślił, że organ nie wie na jaki adres mailowy wniosek skarżącej z [...] kwietnia 2021 r. został skierowany i z jakiego adresu został do Szkoły skierowany, gdyż wiadomości mailowej zawierającej taki wniosek nie potrafi odnaleźć. Gdyby skarżąca, w związku z tym, że nie otrzymała oczekiwanej odpowiedzi, w pierwszej kolejności skorzystała z obligatoryjnego trybu przewidzianego w art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniosła ponaglenie, to niewątpliwie organ miałby szansę na powzięcie informacji o tym, że taki wniosek w ogóle istnieje i winien go rozpatrzeć. Niestety, takie ponaglenie do [...] Szkoły [...] nie zostało skierowane.

Niezależnie od powyższego, pełnomocnik wyjaśnił, że w związku z wpłynięciem do [...] Szkoły [...] przedmiotowej skargi, po zapoznaniu się z jej treścią, Szkoła powzięła wiadomość o kierowanych do niej oczekiwaniach co do udostępnienia określonych informacji. Wobec tego niezwłocznie rozpatrzyła wniosek, który skierowała na adres korespondencyjny wskazany w skardze, jako, że nie odnalazła żadnego maila od skarżącej. Pełnomocnik [...]S[...] do odpowiedzi na skargę załączył pismo [...]S[...] skierowane do A. C. w dniu [...] maja 2021 r. odnoszące się do wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r., przywołanego w skardze na bezczynność. W piśmie tym udzielono odpowiedzi na pytanie nr 1 wniosku, o którym mowa w skardze. W odniesieniu do pytania nr 2, 3 i 4 [...]S[...] wskazała, m.in., że nie kształci studentów w ramach środków publicznych, lecz wyłącznie w ramach środków prywatnych, po podpisaniu umów cywilnoprawnych ze studentami. Uczelnia nie kształci studentów w związku ze zleceniem realizacji zadań publicznych. W tej sytuacji kwestie związane z zakresem udzielonych przez Szkołę usług i liczby osób dla jakiej te usługi były świadczone, nie mają związku ze środkami publicznymi, czyli nie stanowią informacji publicznej. Niezależnie od tego [...]S[...] udzieliła wnioskowanych informacji. W odpowiedzi na pytanie 5 dotyczące zysku netto [...]S[...] wskazała, że Uczelnia uzyskuje przychody wyłącznie ze środków prywatnych. Informacje w zakresie finansów uczelni, niezwiązanych ze środkami publicznymi, nie stanowią informacji publicznej. [...]S[...] odpowiedziała na pytanie nr 6,7, 8, 9 i 10 wniosku.

Pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nadesłał na wezwanie Sądu wydruk wiadomości e-mail zawierającej wniosek o dostęp do informacji publicznej wraz z "logami poczty elektronicznej", które jak podał pełnomocnik wskazują na datę wysłania wiadomości. Pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca nie żądała potwierdzenia wpływu wniosku, bowiem żaden przepis nie nakłada na nią takiego obowiązku. Pełnomocnik powołał się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 16/16. Pełnomocnik wskazał, że przedstawienie "logów" należy uznać za wystarczające działanie ze strony skarżącej.

Pełnomocnik [...]S[...] w piśmie z dnia [...] września 2021 r. podkreślił, że w odpowiedzi na skargę, organ wyjaśnił, że nie potrafi odnaleźć wiadomości skarżącej z [...] kwietnia 2021 r. Wiadomości tej organ nadal nie znajduje. Nie ma jej w skrzynce odbiorczej adresu [...]. Z informacji uzyskanych od pracowników obsługujących tę skrzynkę wynika, że okres, którego dotyczy wiadomość to przede wszystkim czas pracy zdalnej, w którym pracownicy dziekanatu zamiennie obsługiwali tę skrzynkę, w tym poprzez zdalne połączenia, z którymi były często problemy. W tym okresie było też kilka awarii, zanim wprowadzono udogodnienia informatyczne pozwalające na sprawniejszą pracę zdalną. Możliwym jest, że wiadomość wpadła do spamu, do którego wpada cały szereg przeróżnych reklam i powiadomień, co powoduje, że spam nie jest przeglądany, lecz usuwany. Pełnomocnik wskazał, że na chwilę sporządzenia tego pisma [...] Szkoła [...] nie ma zatem możliwości wyjaśnienia losów tej wiadomości.

Pełnomocnik wskazał, że powyższe nie zmienia faktu, że w związku z niewyczerpaniem środka zaskarżenia, skarga jest niedopuszczalna. Podniósł, że gdyby skarżąca, z chwilą gdy upłynął ustawowy termin udzielenia odpowiedzi takie ponaglenie złożyła, to umożliwiłaby Organowi w tamtym okresie odszukanie wiadomości, co na bieżąco mogło być łatwiejsze, i dała szansę na reakcję. Ponaglenia właśnie mają służyć wyjaśnieniu tego dlaczego organ milczy. Zawsze przecież może wydarzyć się sytuacja przez Organ niezawiniona, czy niezamierzona, którą można od razu wyjaśnić po to aby jak najszybciej zadośćuczynić żądaniu strony. Nie bez znaczenia w sprawie jest to, że [...] Szkoła [...] jest uczelnią prywatną i sytuacje, w których kierowane są do Szkoły wnioski o udostępnienie informacji publicznej są ogromną rzadkością. Na przestrzeni funkcjonowania Szkoły ([...] lat) tego typu wniosków wpłynęło do Szkoły zaledwie około trzech - pięciu. Szkoła nie ma zatem nawet potrzeby tworzenia specjalnego adresu mailowego, czy formularza kontaktowego w celu obsługi tego typu żądań, jak i delegowania kadry do zajmowania się takimi wnioskami.

Pełnomocnik ponownie podkreślił, że w związku z wpłynięciem do [...] Szkoły [...] przedmiotowej skargi, po zapoznaniu się z jej treścią. Szkoła powzięła wiadomość o kierowanych do niej oczekiwaniach co do udostępnienia określonych informacji. Wobec tego niezwłocznie rozpatrzyła wniosek, który skierowała na adres korespondencyjny wskazany w skardze, jako, że nie odnalazła żadnego maila od skarżącej.

W piśmie z dnia [...] października 2021 r. pełnomocnik [...]S[...] raz jeszcze oświadczył, że organ nie odnalazł wiadomości skarżącej z dnia [...] kwietnia 2021 r. w skrzynce odbiorczej. Takiej wiadomości w ten skrzynce nie ma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest dopuszczalna.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn.. akt II SAB/Wa 364/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem [...]S[...] na dzień wniesienia skargi nie pozostawała w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r.

W świetle art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów P.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

[...] Szkoła [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zakresie w jakim dysponuje majątkiem publicznym.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1

i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

W świetle powyższego informacja wskazana we wniosku, o którym mowa w skardze, w zakresie punktów dotyczących wykorzystania środków publicznych, stanowi informację publiczną.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Jednakże, aby można było mówić o niedopełnieniu przez podmiot zobowiązany obowiązku wynikającego z u.d.i.p., wniosek z żądaniem musi dotrzeć do adresata. Z odpowiedzi na skargę wynika, że wiadomość o wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...]S[...] uzyskała po zapoznaniu się z treścią skargi na bezczynność z dnia [...] maja 2021 r. Sam wniosek (jako wydruk wiadomości) przekazany został pełnomocnikowi [...] Szkoły [...] jako załącznik do pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. skierowanego do Sądu (przekazany, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej listem poleconym).

Na podstawie całości akt sprawy brak jest podstaw, aby twierdzenie pełnomocnika [...] Szkoły [...], co do tego, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2021 r. nie trafił do organu, podważyć.

Podkreślić należy przy tym, że samo wysłanie wiadomości e-mail z adresu poczty elektronicznej wnioskodawcy na adres e-mail adresata, na co powołał się pełnomocnik skarżącej, nie stanowi dowodu, że wniosek przesłany za pomocą środka komunikacji elektronicznej dotarł do adresata, a zatem że został skutecznie złożony. Obowiązek podjęcia działań na gruncie u.d.i.p. powstaje zaś z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego.

Pełnomocnik skarżącej przedłożył przy skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. wydruk wiadomości e-mail, wskazujący treść wniosku i adresy e-mail nadawcy i podmiotu, do którego był kierowany. Nie stanowi to jednakże dowodu, że list nadany drogą poczty elektronicznej wpłynął do podmiotu, do którego był kierowany.

Organ, jak wynika z pisma z dnia [...] września 2021 r. podjął działania w celu ustalenia, czy wniosek z [...] kwietnia 2021 r. wpłynął do [...]S[...]. Wniosku nie odnaleziono. [...]S[...] wskazała, że okres, którego dotyczy wiadomość to przede wszystkim czas pracy zdalnej. Wskazano, że w okresie tym były problemy z obsługą skrzynki poprzez zdalne połączenia, było kilka awarii. Wskazano też, że wiadomość mogła trafić do spamu, który nie jest przeglądany, lecz jest usuwany. Pełnomocnik [...]S[...] raz jeszcze w piśmie z dnia [...] października 2021 r. oświadczył, że wiadomości, tj. wniosku, o którym mowa w skardze, nie ma w skrzynce odbiorczej adresu organu.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy, nie ma podstaw do zakwestionowania twierdzenia [...]S[...], że wniosek z dnia [...] kwietnia 2021 r. do niej nie wpłynął. Skoro zaś wniosek z dnia [...] kwietnia 2021 r. nie wpłynął do [...]S[...] przed dniem złożenia skargi na bezczynność w jego rozpoznaniu, to w ogóle nie może być mowy o bezczynności.

Samo nadanie listu za pośrednictwem poczty elektronicznej wnioskodawcy na oficjalny adres poczty elektronicznej [...]S[...] nie oznacza, że list dotarł do adresata. Powyższe, aby mogło wywoływać negatywne – na gruncie u.d.i.p. – dla [...]S[...] skutki, musiałoby wynikać z przepisu prawa. W przypadku korzystania z platformy e-PUAP potwierdzenia są generowane automatycznie. Natomiast w przypadku wysłania listu za pośrednictwem poczty elektronicznej, do wnioskodawcy należy dołożenie starań w celu potwierdzenia przez podmiot, do którego wiadomość kierowano, że list z żądaniem wystosowanym w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, do podmiotu tego dotarł (v. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 138/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 października 2020 r. sygn.. akt IV SAB/Wr 260/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wnosi się do sądu administracyjnego bez wyczerpania środka zaskarżenia nie oznacza, że wnioskodawca nie powinien być zainteresowany tym, czy podmiot, do którego wniosek kierowano, wniosek otrzymał. Od tego przecież zależy, czy wnioskodawca uzyska niezwłocznie interesującą go informację publiczną, co stanowi istotę żądań kierowanych na gruncie u.d.i.p.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w wyroku.

-----------------------

8