Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 460/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2,3,3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1, 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2011r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]. nr [...]utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].nr [...], w której Zakład orzekł o umorzeniu E. P. należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych na FUS za okres od stycznia 1999 do listopada 2001r., FUZ za okres od czerwca 1999 do listopada 2001r. oraz FP za okres od stycznia 1999 do kwietnia 2004r. oraz o odmowie umorzenia należności

z tytułu składek na FUS za okres od grudnia 2001 do kwietnia 2004 oraz FUZ za okres od grudnia 2001 do kwietnia 2004r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni wyraziła niezadowolenie z powodu częściowego umorzenia należności podnosząc, iż w chwili obecnej nie ma możliwości uregulowania ciążących na niej zobowiązań z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną.

Zakład wskazał, że w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności

z tytułu składek, zobligowany jest rozpatrzyć go zgodnie z obowiązującymi zasadami umarzania należności, które zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy, podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Jednocześnie stosownie do

art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (rozporządzenie) Ciężar udowodnienia stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej spoczywa na zobowiązanym.

Przedmiotowe postępowanie prowadzone było w oparciu o treść

art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia, które mają zastosowanie w przypadku braku całkowitej nieściągalności, bowiem wnioskodawczyni posiada majątek

w postaci nieruchomości gruntowych w części zabudowanych o łącznej powierzchni 3,75 ha. Nadto uzyskuje dochody z gospodarstwa sadowniczego.

Ze zgromadzonej i przedłożonej w sprawie dokumentacji wynika, że pod adresem wskazanym we wniosku znajduje się nieruchomość gruntowa o powierzchni 2,4 ha wraz z 35-letnim domem jednorodzinnym o powierzchni około 100 m2, składającym się z 4 pokoi, kuchni i łazienki. Dla ww. nieruchomości, będącej własnością E. P. urządzona jest księga wieczysta nr KW 8721, która zabezpieczona jest wpisem do hipoteki przez Bank Spółdzielczy w O.i KRUS w S.. Nadto dłużniczka posiada tytuł własności do nieruchomości gruntowych położonych w Z. o powierzchni 0,96 ha działka nr 21 - nr KW 8722 oraz działkę o nr 20/1 o powierzchni 0,39 ha, dla której wpisana jest w Starostwie Powiatowym w S. Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości umowa przekazania gospodarstwa rolnego.

Głównym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawczyni jest prowadzone gospodarstwo sadownicze o powierzchni upraw około 3,5 ha. Dochód z upraw, wg oświadczenia złożonego do protokołu przesłuchania, jest uzależniony od warunków pogodowych jak i od cen skupu produktów rolnych.

Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Gminy w O. z dnia 21 lutego 2011r. dochód wynikający z wielkości gospodarstwa wyniósł za 2009r.

12 089,09 zł, co daje kwotę około 1 000 zł miesięcznie. Z tytułu dopłat bezpośrednich Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioskodawczyni otrzymała za 2009r. kwotę 1 784,57 zł, w 2010r – 1 938,99 zł. W latach 2007 i 2010 z powodu warunków atmosferycznych 70% upraw zostało zniszczonych i tym samym gospodarstwo wnioskodawczyni zostało w znacznym stopniu pozbawione dochodów. Straty związane z klęskami żywiołowymi zgodnie z przedłożonymi opiniami Ś.Urzędu Wojewódzkiego w K. wyniosły w 2010r. – 49 932 zł i w 2007r w podobnej wielkości.

Z powyższego gospodarstwa wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z

9 osobową rodziną. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem,

75-letnią matką, dorosłą córką oraz pięcioosobową rodziną syna.

Dodatkowym dochodem w rodzinie w 2010r. był dochód męża wnioskodawczyni z tytułu umowy o dzieło, który wynosił średniomiesięcznie około 410 zł. Aktualnie budżet domowy wspomagany jest z dochodów uzyskiwanych przez córkę z tytułu z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1 500 zł miesięcznie brutto oraz emerytury otrzymywanej przez matkę wnioskodawczyni w kwocie około 910 zł brutto.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. P. podniosła, że jej mąż wskutek wypadku jakiemu uległ w pracy w gospodarstwie nie jest w stanie podjąć w nim pracy. Mąż wnioskodawczyni nie figuruje w bazie danych

w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS o płatnikach składek

i ubezpieczonych. Do wniosku przedłożono zaświadczenie z dnia 25 lipca 2011r.

o stanie zdrowia męża, z którego wynika, że leczy się na schorzenia przewlekłe

i obecnie jest niezdolny do wykonywania pracy fizycznej.

Z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynika, że wnioskodawczyni od 2001r. stale leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej serca. I. K., matka E. P., zgodnie z zaświadczeniem lekarskim jest przewlekle chora, wymaga ciągłego leczenia oraz opieki ze strony osoby drugiej. Natomiast

z orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. wynika, że wnuczka wnioskodawczyni W. P. wymaga kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność narządu wzroku.

Pozostali członkowie rodziny aktualnie nie osiągają dochodów, co potwierdzają m.in. dane ZUS.

Średniomiesięczne koszty utrzymania domu wynikające ze stałych opłat wynoszą wg przedstawionych rachunków, około 250 zł. Obciążeniem jest też spłata kredytu klęskowego w kwocie 416,66 zł miesięcznie, koszty leczenia około 100 zł miesięcznie, opłacenie składki KRUS około 300 zł kwartalnie i koszt ogrzania domu w sezonie zimowym na łączną kwotę około 4 000 zł.

E. P. przedstawiła też umowę kredytową z Bankiem Spółdzielczym

z dnia 5 maja 2011r. na kwotę 15 000 zł - kredyt obrotowy z dopłatami do oprocentowania ze środków ARiMR. Powyższe zobowiązanie spłacane jest od

3 czerwca 2011r. w ratach kwartalnych w różnej wysokości od 31,90 zł do 130,44 zł, rata pod koniec roku płatna jest w kwotach od 3 760,63 zł do 3 883,27 zł. Termin spłaty zobowiązania mija w dniu 30 kwietnia 2015r. Na potwierdzenie przeznaczenia środków z kredytu wnioskodawczyni przedstawiła faktury za miesiąc 11 kwietnia 2011r. oraz za okres od 6 maja do 6 czerwca 2011r. na zakup środków do ochrony roślin itp. Suma faktur opiewa na kwotę 8 380,14 zł.

Zdaniem organu drugiej instancji, trudności finansowe wnioskodawczyni,

a mające związek ze spłatą posiadanych zobowiązań kredytowych, nie mogą stanowić przesłanki do ich umorzenia. Ponowna analiza dokumentacji wykazała, iż nie daje ona wystarczających podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i umorzeniu pozostałych zobowiązań składkowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się

z gospodarstwa sadowniczego i dodatkowo część osób pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje dochody z zatrudnienia lub będzie je uzyskiwała w przyszłości. Zdaniem organu klęski żywiołowe w latach 2007 i 2010 nie mają żadnego bezpośredniego wpływu na zobowiązanie z tytułu składek powstałe

w latach 1999-2004, a mimo tego biorąc pod uwagę trudności roku 2010 Zakład podjął decyzję o częściowym umorzeniu ww. zobowiązań. Sytuacja materialno bytowa E.P. nie może być rozpatrywana w kategoriach ubóstwa czy też zagrożenia egzystencji. Posiada ona majątek w postaci nieruchomości gruntowych

o znacznej wartości, na których Zakład ma możliwość zabezpieczenia swoich wierzytelności, w przypadku braku dobrowolnej spłaty pozostałych zaległości.

Ponadto, organ uznał, że spłata przedmiotowych należności jest możliwa

w systemie ratalnym, która może stanowić dla wnioskodawczyni znaczną ulgę, bowiem od składek, które zostały rozłożone na raty nie nalicza się odsetek, począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi, a jedynie opłatę prolongacyjną w kwocie stanowiącej 50 % stawki odsetek, obowiązujących

w dniu zawarcia umowy.

Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych E. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie

w części odmawiającej umorzenia należności składkowych oraz o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999r. do kwietnia 2004r. Zarzuciła naruszenie:

1. przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

2. przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy; i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie i szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne;

3. rażący błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący wydaniem niekorzystnej dla skarżącej decyzji administracyjnej;

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i narusza poprzez błędną wykładnię przepisy prawa: dotyczące możliwości umorzenia. Przytaczając treść przepisów art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz § 3 ww. rozporządzenia, wskazała, że przy umarzaniu nieopłaconych należności ocenia się zawsze niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego

i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Właśnie to musi być zawsze przedmiotem oceny wpływającej na wynik sprawy. Do takich zagrożeń zaliczono pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co w przypadku skarżącej, jeżeli zostanie obciążona spłatą zaległych należności jest nieuniknione.

Skarżąca powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2009r. w sprawie III SA/Lu 71/09, w którym Sąd zajął stanowisko, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległych składek, organ ma obowiązek ocenić aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy a nie snuć przypuszczenia na przyszłość

i tylko taki stan faktyczny powinien być brany pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności.

Aktualnie skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Zamieszkuje z 9 - osobową rodziną w 35-letnim domu składającym się z 4 pokoi, kuchni i łazienki. Głównym źródłem utrzymania 9 - osobowej rodziny jest prowadzone gospodarstwo sadownicze o powierzchni 3,5 ha. Dochód wynikający z wielkości gospodarstwa wyniósł zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Gminy w O. za 2009r. – 12 089,09 zł, co daje kwotę około 1 000 zł miesięcznie.

Dochód ten jest ponadto uzależniony od warunków pogodowych oraz od cen skupu produktów rolnych. W latach 2007 i 2010 z powodu warunków atmosferycznych 70% upraw zostało zniszczonych i gospodarstwo skarżącej zostało w znacznym stopniu pozbawione dochodów; Straty związane z klęskami żywiołowymi zgodnie z przedłożonymi opiniami Ś. Urzędu Wojewódzkiego w K. wyniosły w 2010r. - minus 49 932 zł. Dodatkowym; dochodem w rodzinie w 2010r. był dochód męża skarżącej z tytułu umowy o dzieło, który wynosił średnio miesięcznie około 410 zł. Ponadto mąż skarżącej leczy się na przewlekłe schorzenia i obecnie jest niezdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy fizycznej. Na budżet domowy skarżącej składają się dochody uzyskiwane przez jej córkę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie (około 1100 zł netto) oraz emerytury otrzymywanej przez matkę skarżącej w kwocie około 910 zł brutto (około 700 zł netto). Matka skarżącej jest przewlekle chora, wymaga ciągłego leczenia oraz opieki ze strony osoby drugiej. Znaczną część otrzymywanej przez nią emerytury przeznacza miesięcznie na zakup leków. Skarżąca od 2001r. podlega stałemu leczeniu z powodu nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej serca. Pozostali członkowie rodziny pozostający ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie; domowym (5 osób) nie osiągają aktualnie żadnych dochodów. Średni miesięczny dochód rodziny skarżącej kształtuje się więc obecnie na poziomie około

2 800 zł.

Średnio miesięczne wydatki rodziny skarżącej wynikające z kosztów utrzymania domu, spłaty kredytu klęskowego, kosztów leczenia, opłacenia składki KRUS, kosztów ogrzania domu, spłaty kredytu obrotowego, zaspokojenia potrzeb żywieniowych i ubraniowych 9 - osobowej rodziny skarżącej niekiedy przewyższają ich dochody. W ocenie skarżącej obciążenie więc jej spłatą zaległości na rzecz ZUS doprowadzi do tego, że egzystencja jej rodziny będzie zagrożona.

Zdaniem skarżącej uzasadnienia decyzji nie stanowi również posiadanie przez skarżącą majątku w postaci nieruchomości gruntowych, na których znajduje się dom oraz gospodarstwo sadownicze. Organ nie wziął bowiem pod uwagę oczywistych konsekwencji przewidywanego pozbawienia domu oraz gospodarstwa sadowniczego, w kontekście sytuacji życiowej i majątkowej skarżącej a więc pozbawienia skarżącej jej 9 - osobowej rodziny środków niezbędnych do przeżycia i miejsca do zamieszkania.

W opinii skarżącej ZUS nie ocenił więc należycie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Naruszył przez to art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością i pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. Organ ten zaniechał ponadto rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Pomimo spełnienia przez skarżącą przesłanek materialnoprawnych uzasadniających umorzenie należności ubezpieczeniowych wydał decyzję krzywdzącą dla skarżącej i doprowadzającą w istocie skarżącą i jej rodzinę do ubóstwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności

z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania

z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przy czym stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd

w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Organ prawidłowo wskazał na materialno-prawną podstawę umorzenia należności składkowych, jaką jest art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako ustawa s.u.s. Powołany przepis stanowi, że należności

z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jednocześnie wskazując na przypadki w których ona zachodzi. Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), dalej jako rozporządzenie.

Z powyższego wynika, że kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi gdyż skarżąca wprawdzie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jednak posiada majątek w postaci nieruchomości gruntowych w części zabudowanych tj. nieruchomość gruntową o powierzchni 2,4 ha wraz z domem jednorodzinnym

o powierzchni 100 m², nieruchomość gruntową położoną w Z. o powierzchni 0,96 ha oraz działkę o powierzchni 0,39 ha. Skarżąca uzyskuje także dochody

z gospodarstwa sadowniczego, co wynika z zaświadczenia z Urzędy Gminy

w O. z dnia 21 lutego 2011r. (około 1000 zł miesięcznie). W aktach sprawy znajduje się wprawdzie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S. z dnia 19 lipca 2007r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącej, wskazujące na brak majątku pozwalającego na skuteczne prowadzenie egzekucji. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że egzekucja nie była kierowana do nieruchomości będących własnością skarżącej. Ponadto, dla domagania się umorzenia należności

z tytułu składek nie wystarczy wykazanie choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy s.u.s. Jeżeli bowiem zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka, spośród wymienionych w powołanych wyżej przepisach, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2009r. II GSK 914/08, lex nr 564203).

Wobec ustalenia braku przesłanki nieściągalności ZUS przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia w kierunku ustalenia sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej, co mogłoby wyjaśnić czy przypadek skarżącej jest tym właśnie uzasadnionym, o którym wspomina przepis, a przede wszystkim czy ustalone okoliczności świadczą o tym, że skarżąca nie jest w stanie opłacić tych należności bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny. W celu prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej strony, na którą oprócz wysokości osiąganych dochodów wpływ ma także wielkość stałych obciążeń.

Należy przy tym wskazać, że z treści zacytowanych przepisów wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa).

Dokonując kontroli legalności decyzji, polegającej na prawidłowości przeprowadzonego postępowania oraz formalnym badaniu decyzji, Sąd stwierdził, że organ sprostał stawianym mu wymaganiom. Ustalona przez organ sytuacja rodzinna, majątkowa i zdrowotna skarżącej, przedstawiona szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 kpa, znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Istotna w sprawie wysokość wydatków i uzyskiwanych dochodów wynika m.in. z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącej z dnia 28 kwietnia 2011r., zeznań skarżącej z dnia

20 maja 2011r., zaświadczenia z Urzędy Gminy w O. z dnia 21 lutego 2011r. o dochodzie rocznym z gospodarstwa w 2009r., decyzji KRUS ustalającej nową wysokość emerytury matki skarżącej, zaświadczenia o zarobkach córki skarżącej

z dnia 14 kwietnia 2011r., faktur dotyczących wydatków skarżącej na utrzymanie mieszkania (gaz, energię elektryczną) oraz 20 faktur dokumentujących poniesione nakłady związane z prowadzeniem gospodarstwa, obejmujące 2011r., także

z umowy o kredyt obrotowy z dnia 5 maj 2011r. i decyzji Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2010r. i 16 listopada 2010r.

Część z wskazanych wyżej dokumentów dostarcza też informacji na temat sytuacji rodzinnej skarżącej, która została prawidłowo przez organ uwzględniona

i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wypełniając hipotezę art. 77 § 1 kpa, organ prawidłowo wskazał na sytuację zdrowotną skarżącej i jej rodziny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżąca jak

i jej mąż oraz matka i wnuczka borykają się z problemami zdrowotnymi. Organ prawidłowo badając wystąpienie przesłanek z § 3 rozporządzenia wziął pod uwagę fakt, że mąż skarżącej uległ wypadkowi w pracy w gospodarstwie i nie jest w stanie podjąć pracy fizycznej.

Obraz sytuacji materialnej skarżącej dopełnia fakt posiadania przez nią nieruchomości gruntowych w części zabudowanych oraz otrzymywania dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Istotnym dla oceny sytuacji materialnej skarżącej jest także fakt, że w latach 2007 i 2009

z powodu warunków atmosferycznych zostało zniszczonych 70% upraw skarżącej co wynika z opinii wojewody, stwierdzających szkody w produkcji rolnej

w gospodarstwie rolnym skarżącej (2007r. i 2010r.).

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do celnych wniosków, że sytuacja skarżącej jest na tyle trudna, że spełnia przesłankę z art. 28 ust. 3a w zw. § 3 ust. 1 pkt 1 ustawy s.u.s. Jednocześnie organ drugiej instancji trafnie wskazał, że mimo trudności finansowych, sytuacja skarżącej nie może być rozpatrywana w kategoriach ubóstwa. To zasadne twierdzenie organ oparł wskazując na posiadane przez skarżącą nieruchomości gruntowe o znacznej wartości oraz uzyskiwane przez nią

i członków jej rodziny dochody. W związku z powyższym organ podjął decyzję

o umorzeniu części zaległości skarżącej. W istocie istnieją bowiem możliwości uregulowania pozostałego zadłużenia, np. w postaci dogodnego dla skarżącej układu ratalnego, co nie pozbawi jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Prawidłowo również organ ocenił, że umorzenia całości należności składkowych nie uzasadnia spłata posiadanych zobowiązań kredytowych przez skarżącą,. ZUS nie może bowiem rozpatrywać wniosku o umorzenie zaległości tylko pod kątem wsparcia socjalnego dla skarżącej i przyznawać pierwszeństwo zadłużeniu skarżącego wobec innych dłużników.

Należy wyraźnie podkreślić, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Nawet więc w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie odmowa umorzenia należności nie ma charakteru dowolnego. Samo zaś niezadowolenie skarżącej z treści wydanego rozstrzygnięcia oraz subiektywne przekonanie o zaistnieniu przesłanek przemawiających za umorzeniem całości należności nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Zdaniem Sądu, organ przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 kpa. Tym samym organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, odmawiając umorzenia części przedmiotowych należności. W związku z tym niezasadne są zarzuty skarżącej naruszenia przepisów ustawy s.u.s. oraz art. 7 i 77 kpa. Wszystkie wskazane w skardze przez E. P. okoliczności, dotyczące jej sytuacji rodzinnej, finansowej i rodzinnej są tożsame z ustalonymi i opisanymi przez organ

w zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wskazała żadnych z nowych okoliczności, nieuwzględnionych przez organ. Stąd zarzut rażącego błędu w ustaleniach faktycznych jest bezpodstawny.

Ponadto, Sąd zgadza się z orzeczeniem powołanym przez skarżącą, w którym zawarto stwierdzenie, iż w sprawach o umorzenie należności organ ocenia aktualną sytuację majątkową. W przedmiotowej sprawie jednak nie miały miejsca spekulacje organu co do przyszłej sytuacji majątkowej skarżącej. Orzeczenie zostało wydane

w oparciu o aktualne informacje w zakresie sytuacji rodzinnej, finansowej i rodzinnej skarżącej i jej rodziny.

Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999r. do kwietnia 2004r. należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających

z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.