Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1265/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 61a  par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Krzysztof Kandut, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61a w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018. 2096 ze zm.) dalej: K.p.a. oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018. 1314 ze zm.) dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru lub Dyrektor) po rozpoznaniu zażalenia pana Z. S. (dalej strona, zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi z dnia [...] nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...] wystawionym przez Burmistrza K., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny, po podjęciu (w dniu [...]) zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku strony na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] dokonał zajęć zawiadomieniami z dnia [...], [...] i [...]oraz [...] i [...], szczegółowo wymienionymi w postanowieniu.

Na powyższe czynności egzekucyjne zobowiązany złożył skargi, w których zawarł wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarówno w skargach jak i wyjaśnieniach pełnomocnika strony wskazano na:

- niedoręczenie zobowiązanemu spornych tytułów wykonawczych z [...],

- pominięcie ustanowionego pełnomocnika w zakresie zawiadomień o zastosowaniu środka egzekucyjnego kierowanych do zobowiązanego,

- nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek za zwłokę, w związku z niewskazaniem okresów i niewyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi według zobowiązanego, naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej,

- brak wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty, co powoduje, że zobowiązany nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczanych odsetek oraz wysokości należnych kosztów egzekucyjnych,

- brak wymagalności zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi wskutek ich przedawnienia,

- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego, oraz

- brak doręczenia upomnienia.

Organ egzekucyjny stosownie do art. 62 K.p.a. wszystkie wnioski zawarte w pismach połączył w jedno postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, uznając, że w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki uzasadniające umorzenie tego postępowania. Organ egzekucyjny stwierdził, iż obowiązki objęte tymi tytułami wykonawczymi są wymagalne i nie przedawniły się. W stosunku do należności objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] do przerwania biegu przedawnienia doszło w dniu [...] wskutek zastosowania środka egzekucyjnego – zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, o którym zawiadomieniem – poinformowano zobowiązanego w dniu [...]. Dodał, że w 2013 r. doszło do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych strony zastawami skarbowymi i hipotekami, dlatego zastosowanie znajduje przepis art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponieważ zobowiązania podatkowe objęte tytułami wykonawczymi z dnia [...] nie są przedawnione, mogą być egzekwowane. Organ egzekucyjny zauważył, że tytuły z 2013 r. zostały wystawione w oparciu o decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]. Tytuły te w części B poz. 30 posiadają wyszczególnione podstawy prawne należności.

Co do faktu nieotrzymania korespondencji zawierającej zajęcia i odpisy tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny wyjaśnił, iż na potwierdzeniu odbioru jest wyraźny podpis strony, a pracownik operatora pocztowego zaznaczył, że oznaczoną korespondencję oddał adresatowi. Organ egzekucyjny podniósł, iż nie posiada kompetencji w zakresie podważania prawdziwości podpisu widniejącego na potwierdzeniu odbioru, jak też prawidłowości wypełnienia dokumentu przez pracownika operatora pocztowego. Wyjaśnił również, że z treści przepisów odnoszących się do doręczenia wynika, że doręczenia mają wyraźnie osobisty charakter, gdyż skierowane są do zobowiązanego. Zarówno art. 57 § 1, art. 80 § 3, art. 89 § 3 pkt 2 jak i art. 110c § 2 ustawy egzekucyjnej, wskazują zobowiązanego jako adresata zawiadomień o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego lub o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Zauważył, że na drukach zawiadomień posługuje się numerem tytułu wykonawczego i numerem sprawy. Co ważne, z treści art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, który określa co zawiera tytuł wykonawczy wynika, że ustawodawca w ogóle nie przewidział elementu "numer" tytułu wykonawczego. Dodał, że wpisanie przez organ egzekucyjny w potwierdzeniu odbioru dla oznaczenia tytułów wykonawczych, które zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] w formie odpisów – numerów, które nadano tytułom w organie egzekucyjnym zamiast numerów tytułów wykonawczych nadanych przez wierzyciela jest czynnością zgodną z prawem.

W kwestii wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], organ egzekucyjny stwierdził, że strona nie przedstawiła żadnych przesłanek prawnych lub argumentów faktycznych, które pozwalałyby na ich merytoryczne rozpoznanie. Ponadto organ egzekucyjny poinformował, że należność z tego tytułu wykonawczego została w całości zapłacona przez zobowiązanego 19 listopada 2018 r.

Na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] strona złożyła zażalenie, zaś Dyrektor postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, że w przedmiotowym postępowaniu nastąpiło skuteczne doręczenie odpisów tytułów wykonawczych, zaś jak wynika z wyjaśnień wierzyciela z dnia 19 września 2018 r. na bieg terminów przedawnienia na zasadach ogólnych (art. 70 § 1 O.p.) ciążących na zobowiązanym zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 2009 r., miało wpływ: zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia w postaci zajęcia rachunku bankowego [...], zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wydania przez organ podatkowy decyzji rozkładającej na raty sporne zaległości podatkowe od [...] do [...] (termin płatności ostatniej z trzech kolejnych niezapłaconych rat), oraz zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania do daty doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, czyli od 31 marca 2014 r. do 3 sierpnia 2018 r. Uwzględniając datę zastosowania środka egzekucyjnego – [...] oraz łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia – 4 lata 7 miesięcy i 7 dni, zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r. wygasną wskutek przedawnienia z upływem [...]. Ponadto wpisy do hipotek, zabezpieczające te zobowiązania, zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a przez to przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie przedawniły się. Na to ostateczne postanowienie organu nadzoru, doręczone [...] zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Następnie pismem z dnia 21 lutego 2019 r. zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego spornymi tytułami wykonawczymi z dnia [...] oraz z dnia [...]. W piśmie pełnomocnik zobowiązanego stwierdził, że w 2014 r. upłynął termin przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za IV, VI-XII 2009 r. W przedmiotowej sprawie zobowiązany otrzymał zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, nie został jednak poinformowany skutecznie, ponieważ organ pominął fakt, że w tym czasie zobowiązanego reprezentował pełnomocnik i o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnika nie poinformował. Wobec tego nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania, co oznacza, że termin przedawnienia zaległości zobowiązanego za 2009 r. upłynął w 2014 r. Pełnomocnik wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie zostało wszczęte nieskutecznie z uwagi na niedoręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych. Dodał też, że znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z [...] nie zawiera podpisu zobowiązanego. W konsekwencji niedoręczenia odpisów tytułów wykonawczych lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie można mówić o wszczęciu egzekucji. Oznacza to, że egzekucja jest niedopuszczalna, a postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Organ egzekucyjny po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 21 lutego 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego spornymi tytułami wykonawczymi. Podniósł, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, jeżeli w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania celem wydania rozstrzygnięcia. Oznacza to bowiem naruszenie pewności obrotu prawnego i nieuzasadnioną ingerencję organu I instancji w kompetencję wydania rozstrzygnięcia w sprawie, która wskutek wniesienia środka zaskarżenia przeszła na organ odwoławczy. W związku z czym znajduje w tej sprawie zastosowanie przepis art. 61a K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Na postanowienie to, zobowiązany wniósł zażalenie w którym wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. Wskazał, że powołany przez organ wniosek o umorzenie postępowania z dnia 27 grudnia 2018 r. był jedynie wnioskiem pomocniczym, stanowiącym argumentację wspierającą w skardze na czynności egzekucyjne formułowanej we właściwym przewidzianym dla niej trybie, co skutkowało ograniczonym zakresem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz jego ograniczonym uzasadnieniem. Dodał, że wniosek nie zawierał wniosku o doręczenie tytułów wykonawczych. Wobec niedoręczenia odpisów tytułów wykonawczych oraz faktu niepokrywania się rzekomego doręczenia zobowiązanemu numerów tytułów wykonawczych z tytułami wobec niego wystawionymi, zaskarżone postanowienie nie zostało dostatecznie uzasadnione. Okoliczność ta przesądza o niedostatecznym odniesieniu się do złożonego wniosku i w tym zakresie nie spełnia wymogów stawianych organom podatkowym w art. 121 § 1 oraz art. 125 O.p.

Dyrektor wskazał, że zobowiązany w skargach na czynności egzekucyjne z dnia [...], [...] i [...], [...] i [...] sprecyzowanych przez zobowiązanego i jego pełnomocnika pismami z dnia 1, 11 i 24 października 2018 r., zawarto wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wnioski te zostały rozpatrzone postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie spornych tytułów wykonawczych, utrzymanym następnie w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora z dnia [...]. Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno niniejsza sprawa, zainicjonowana wnioskiem pełnomocnika zobowiązanego z dnia 21 lutego 2019 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego jak i sprawa, w której wydano postanowienie z dnia [...] są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor uznał, że mając na uwadze treść wyżej wskazanego postanowienia oraz fakt, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika zobowiązanego, wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego wniesione w skargach na czynności egzekucyjne miały szerszy zakres i uzasadnienie iż wniosek wniesiony 21 lutego 2019 r., w którym podniesiono w zasadzie jedynie zarzut przedawnienia dochodzonego zobowiązania oraz niedoręczenie tytułów wykonawczych, uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z dnia 21 lutego 2019 r. była uzasadniona. Zarówno bowiem organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...], jak i organ odwoławczy w postanowieniu utrzymującym je w mocy szczegółowo odnieśli się do zarzutu przedawnienia dochodzonego zobowiązania oraz niedoręczenia tytułów wykonawczych. Oznacza to, że organ pierwszej instancji miał obowiązek odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie dotyczącym wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że wcześniejsze postanowienie zobowiązany zakwestionował. Zarówno bowiem wniesienie zażalenia na postanowienie jak i skarga do WSA nie wstrzymuje jego wykonania.

Zdaniem organu nadzoru zaistniała sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo była już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, z powodu której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. Tym samym wniosek ten nie może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, bowiem wystąpiły tu inne, wyżej omówione, uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, o których mowa w art. 61a K.p.a.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] o wskazanych numerach oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów ustawy egzekucyjnej, a w szczególności art. 27 § 1 pkt 3 i art. 33 pkt 10 – nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek z powodu nie wskazania okresów przerw w zaliczeniu odsetek za zwłokę i nie obniżenia kwot faktycznie należnych odsetek za zwłokę, art. 32 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 – niedopuszczalność egzekucji wynikająca z faktu nie wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu nie doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych z dnia [...], art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. w związku z nieuznaniem zarzutu egzekwowania należności z tytułów wykonawczych po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. w tym art. 42 § 1 i art. 44 § 2 do 4 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 marca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013. 672) przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na uznaniu przez organ egzekucyjny za skuteczne doręczenie przesyłki pocztowej, pomimo przesłania jej na niewłaściwy adres, w związku z czym zobowiązany nie miał możliwości jej odbioru oraz art. 7, art. 8 i art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 144. Dodatkowo wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w tym art. 54 § 1 pkt 1 do 4 z powodu braku wyszczególnienia terminów, w których wyłączony jest okres naliczania odsetek za zwłokę, tym samym ich zawyżenie, art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70c – poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej pomimo nie doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stanowisko swoje i organów stwierdzając, że sporne tytuły wykonawcze z 2013 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu zostały wysłane na adres miejsca zameldowania zobowiązanego, a nie miejsca wykonywania przez niego działalności gospodarczej będącego adresem dla doręczeń. Potwierdzenie odbioru tych zawiadomień nie zawiera podpisu zobowiązanego, zaś wnioski o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologa co do autentyczności zamieszczonego tam podpisu organy nie podjęły w tym zakresie żadnych działań. Dlatego też złożone zostało zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, podrobienie podpisu zobowiązanego, zaś postępowanie w tej sprawie jest prowadzone przez prokuraturę. Skarżący zauważył, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności, obowiązujące w 2013 r., winno zawierać oznaczenie numeru tytułu wykonawczego, natomiast obowiązek oznaczenia nr systemu sprawy oraz oznaczenie numeru sprawy wszedł w życie dopiero w 2018 r., a tak właśnie oznaczono numery pism i tytułów w 2013 r. Skarżący podkreślił, że sporne tytuły z 2013 r. nie zostały mu doręczone. Dodał, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie doręczono jego pełnomocnikowi lecz bezpośrednio podatnikowi co miało wpływ na termin przedawnienia należności za 2009 r. Zdaniem skarżącego skoro nie doręczono mu spornych tytułów wykonawczych z 2013 r. egzekucja nie została wszczęta czego następstwem jest brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań w postępowaniu egzekucyjnym. Dodał, że nie doręczono mu również zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego co stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący opisał swoje stanowisko co do kosztów egzekucyjnych, które w żadnej mierze nie dotyczy rozstrzyganej sprawy.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek z przyczyn w niej niewskazanych.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że dotyczyło ono odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne toczy się zaś wcześniejszy wniosek strony o jego umorzenie, zawarty w skargach na czynności egzekucyjne, został rozstrzygnięty odmownie postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...], a następnie wydanym w toku instancji postanowieniem organu nadzorczego z [...], przy czym skarga na to rozstrzygniecie została wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 802/19 oddalona.

Wydając rozstrzygnięcia organy egzekucyjne twierdziły, że zaistniał przypadek uregulowany art. 61a § 1 K.p.a., gdyż w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydane zostało rozstrzygnięcie ostateczne organu odwoławczego, co oznacza, że sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo była już przedmiotem innego, wcześniej zainicjonowanego postępowania administracyjnego. Tym samym kolejne postępowanie w tej sprawie nie mogło być wszczęte.

Zgodnie z treścią art. 59 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku zaistnienia wskazanych w § 1 okoliczności oraz może być umorzone w przypadkach opisanych w § 2 tego przepisu. Zwrot "umarza się" lub "może być umorzone" oznacza, że stwierdzenie powołanych tam okoliczności należy do organu egzekucyjnego, który dokonuje czynności umorzenia postępowania z urzędu, a nie na wniosek strony. W myśl art. 18 tej ustawy jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy tego Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę egzekucyjną. Ustawa egzekucyjna nie zawiera norm prawnych dotyczących odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania dlatego też w określonym zakresie, na jej gruncie, znajduje zastosowanie art. 61a § 1 zd. 1 K.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy przy tym zauważyć, że wniosek zobowiązanego w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie wszczyna tego postępowania, skoro może się ono toczyć wyłącznie z urzędu. Wniosek zobowiązanego w tym przedmiocie stanowi wyłącznie oświadczenie jego wiedzy co do istnienia przesłanek skutkujących umorzeniem postępowania egzekucyjnego. "Wniosek" taki stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania postanowienia bądź o umorzeniu postępowania, bądź o odmowie jego umorzenia. W żadnym razie wniosek zobowiązanego nie wszczyna postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie istnieje przy tym prawny zakaz składania takiego wniosku (żądania) w każdym czasie do chwili zakończenia postępowania egzekucyjnego albo też jego wielokrotnego wnoszenia. Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego nie powoduje stanu rzeczy osądzonej lecz oznacza, że na dzień wydania takiego postanowienia nie istniały podstawy opisane w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej skutkujące obligatoryjnym umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jest rzeczą oczywista, że przesłanki z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej mogą powstać lub zostać ujawnione w trakcie postępowania egzekucyjnego. Dlatego też nie można zasadnie twierdzić, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego skutkuje niemożnością składania kolejnego wniosku w tym przedmiocie bądź niedopuszczalnością wydania takiego rozstrzygnięcia.

Skoro więc postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczy stanu faktycznego i prawnego istniejącego (ujawnionego) w dacie wydania takiego postanowienia, to tym samym nie można uznać, że wniosek w tej sprawie złożony w okresie późniejszym dotyczy sprawy tożsamej przedmiotowo i podmiotowo do już rozstrzygniętej bez jej gruntownego zbadania i ponownej oceny na dzień jej rozstrzygnięcia. Dodać przy tym należy, że "rozpatrywanie żądania zobowiązanego o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną, do rozstrzygnięcia której, w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a., stosuje się przepisy procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 K.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a K.p.a.) – tak wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt II FSK 2513/14. Tym samym w przedmiotowej sprawie przepis art. 61 i art. 61a K.p.a. nie miały odpowiedniego zastosowania, gdyż wniosek składany przez zobowiązanego nie wszczyna jakiegoś "innego" postępowania lecz jest to wniosek składany w toku postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie prowadzi odrębnego postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie rozstrzyga w ramach prowadzonego przez siebie postępowania, o żądaniu zobowiązanego umorzenia tego postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organy egzekucyjne powinny rozstrzygać o przedmiotowym wniosku po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zbadaniu czy zaistniały wskazane w art. 59 ustawy egzekucyjnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wydając stosowne postanowienie w tym zakresie według stanu na dzień orzekania, o ile postępowanie to trwa nadal.

Z tych przyczyn wobec stwierdzenia naruszenia przepisów procedury w tym art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302 ze zm.) oraz na podstawie art. 200 tej ustawy Sąd orzekł jak w wyroku.