Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 115/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. Ł. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie dowozu dzieci do szkoły oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z [...] stycznia 2020 r. A. Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy z [...] grudnia 2019 r. wyrażoną w piśmie o nr [...] o odmowie zorganizowania dowozu dziecka skarżącej do Specjalistycznego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w M. (dalej SOSW).

We wskazanym piśmie Burmistrz C. odpowiadając na wniosek skarżącej z [...] listopada 2019 r. poinformował, że nie ma możliwości zorganizowania dowozu córki A. Ł. do SOSW. Jednocześnie Burmistrz zaproponował, zgodnie z art. 39a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.1149 ze zm., dalej: u.p.o.), zawarcie umowy na zwrot kosztów przewozu dziecka do SOSW.

W tej sytuacji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 39 ust. 4 u.p.o. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że gmina nie ma obowiązku zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu córki skarżącej M. Ł. do SOSW na wniosek rodziców niepełnosprawnego dziecka ze sprzężeniem (którzy to rodzice nie decydują się na dowożenie dziecka) w przypadku, gdy gmina nie ma możliwości zorganizowania dowozu dziecka, a w konsekwencji odmowie zorganizowania bezpłatnego przewozu ww. małoletniej do SOSW,

- art. 39a ust. 1 u.p.o. poprzez brak zorganizowania przez gminę bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu córki skarżącej do SOSW.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczność zaskarżonej czynności, uznanie przez Sąd uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, że córce skarżącej przysługuje z mocy prawa uprawnienie do bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ww. placówki, umożliwiającej jej realizację obowiązku szkolnego, zobowiązanie Burmistrza C. do zorganizowania córce skarżącej bezpłatnego dowozu do SOSW począwszy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

W motywach skargi wyjaśniono, że już wnioskiem z [...] września 2019 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza C. o zorganizowanie przez gminę dowozu córki M. Ł. do SOSW z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną dziecka i posiadane orzeczenie o kształceniu specjalnym.

Burmistrz pismem z [...] września 2019 r. zaproponował zawarcie umowy na zwrot kosztów przewozu dziecka do najbliższej placówki, ewentualnie stawkę ryczałtu za dowóz dziecka w kwocie [...]zł/dziennie.

Skarżąca nie zgadzając się z propozycją, wskazała w piśmie z [...] października 2019 r., że wybór sposobu dowożenia dzieci niepełnosprawnych ze sprzężeniem do szkoły należy do rodziców, a nie gminy. Zakwestionowała też wysokość proponowanego ryczałtu, w zamian wskazując na ryczałt określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych.

Burmistrz odpowiedział, że obowiązkiem gminy jest bezpłatny transport do najbliższej szkoły podstawowej, podtrzymując wolę zawarcia umowy na zwrot kosztów.

[...] października 2019 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że w związku z niepełnosprawnością sprzężoną M. Ł. gmina ma obowiązek zwrotu kosztów transportu dziecka do ośrodka wybranego przez skarżącą, a nie do najbliższego ośrodka.

W odpowiedzi z [...] listopada 2019 r. Burmistrz wyraził wolę zawarcia umowy o zwrot kosztów przejazdu ucznia do SOSW, wskazując pośrednio kalkulację stawki zwrotu ww. kosztów.

[...] listopada 2019 r. skarżąca wniosła o zorganizowanie przez gminę począwszy od [...] grudnia 2019 r. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dla małoletniej córki. Do wniosku dołączyła orzeczenie z [...] maja 2015 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego córki Wyraziła jednocześnie wolę zawarcia umowy z gminą na zwrot kosztów dowozu jedynie za okres od 2 września do [...] listopada 2019 r.

We wskazanej na wstępie odpowiedzi z [...] grudnia 2019 r. Burmistrz C. poinformował wnioskodawczynię, że nie ma możliwości dowozu dziecka skarżącej do SOSW i zaproponował zawarcie umowy na zwrot kosztów przewozu, zgodnie z art. 39a u.p.o.

Zdaniem skarżącej, Burmistrz tym samym odmówił jej zorganizowania przewozu, nie realizując obowiązków wynikających z art. 39 ust. 4 pkt 2 oraz art. 39a u.p.o. Jej zdaniem organ na tym etapie nie zakwestionował ani prawa wyboru rodziców co do sposobu realizacji obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu dzieci niepełnosprawnych do placówek edukacyjnych, ani faktu, że obowiązkiem gminy jest zorganizowanie własnym lub wynajętym przez gminę środkiem transportu do ośrodka wskazanego przez rodziców, a nie najbliższego ośrodka w trybie art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o., jak też prawa rodziców do wyboru dowolnej innej niż gminna placówki oświatowej i przyczyn jej zmian przez córkę skarżącej. Nadto podniosła, że ponowienie propozycji zawarcia umowy na zwrot kosztów przewozu dziecka w sytuacji, gdy skarżąca wniosła o zorganizowanie bezpłatnego transportu dla córki należy uznać za bezskuteczne. Skarżąca przytoczyła treść art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. i wskazała, że z przepisu tego wynikają obowiązki gminy zapewnienia dziecku niepełnosprawnemu bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu do szkoły. Zostało to potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z 17 lutego 2011 r. sygn. III CZP 133/10. Jedynie w przypadku, gdy rodzice zdecydują się na dowożenie dziecka i zapewnienie opieki w czasie przewozu, to gmina zostaje zwolniona z obowiązku zapewnienia przewozu pod warunkiem, że między gminą a rodzicami dojdzie do zawarcia umowy o zwrocie kosztów przez gminę.

Skarżąca podała, że skorzystała z przysługującego jej prawa składając [...] listopada 2019 r. wniosek o zorganizowanie dla jej córki bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do wybranego przez nią ośrodka, dokonując w ten sposób wyboru sposobu realizacji przez gminę jej obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Tymczasem Burmistrz [...] grudnia 2019 r. odmówił zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu M. Ł. do wskazanego ośrodka, wskazując, że gmina nie ma takich możliwości. Zdaniem skarżąca, odmowa ta jest sprzeczna z prawem z uwagi na błędną wykładnię art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Organ w wyniku tego nie zastosował art. 39a ust. 1 u.p.o. poprzez brak zorganizowania przez gminę bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu córki skarżącej do SOSW, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższa czynność odmowna nie znajdowała oparcia w przepisach prawa, a zatem była bezskuteczna. Konieczne jest więc stwierdzenie jej bezskuteczności oraz uznanie przez Sąd uprawnienia M. Ł. do zapewnienia jej bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu przez Gminę C. oraz zobowiązanie Burmistrza do zorganizowania małoletniej bezpłatnego dowozu do ww. ośrodka począwszy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie.

W odpowiedzi Burmistrz C. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, względnie jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Organ wskazał, że zaskarżona czynność nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych, a określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyjaśnił, że propozycja zawarcia umowy cywilno-prawnej nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej. Jednocześnie na wypadek uznania przez Sąd, że skarga jest dopuszczalna Burmistrz wskazał, że skarżąca błędnie interpretuje przepis art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. jako ustanawiający bezwzględny, nie podlegający jakimkolwiek ograniczeniom, obowiązek gminy organizowania dowozu dzieci niepełnosprawnych do szkoły, uzależniony wyłącznie od woli rodziców, z pominięciem jakichkolwiek okoliczności obiektywnych. Dodał, że gmina nie posiada możliwości zorganizowania takiego dowozu, nie posiada na to zagwarantowanych środków, na jej terenie nie funkcjonują jakiekolwiek przedsiębiorstwa transportowe, które zajmują się przewozem osób niepełnosprawnych. Gmina również nie posiada stosownych środków transportowych, ani pracowników ze stosownymi uprawnieniami. Burmistrz wyjaśnił, że nie znalazł żadnego podmiotu, który podjąłby się zorganizowania takiego transportu. Niemożność zorganizowania takiego transportu ma więc charakter obiektywny i jest niezależna od woli organu. W myśl zaś zasady impossibilium nulla obligatio est gmina nie może zostać zobowiązana do czynności niemożliwych do spełnienia. Dlatego Burmistrz zaproponował skarżącej zawarcie umowy na zwrot kosztów dowozu. Dodatkowo wskazał, że przytoczona w skardze uchwała SN nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż dotyczy nie tylko poprzedniego stanu prawnego, ale i innego aktu – ustawy o systemie oświaty.

W piśmie procesowym z [...] marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że zaskarżona czynność mieści się w kategorii czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem ma charakter indywidualny, konkretny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Skarga jest zatem dopuszczalna. Odnosząc się do meritum sprawy wskazał zaś, że obowiązki nałożone na gminę w dyspozycji normy art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. gmina musi realizować bez względu na obiektywne trudności i bez względu na to, czy posiada na ten cel odpowiednie środki. Co do zaś powołania się na uchwałę SN podano, że stanowi ona wyraz jednolitości orzecznictwa, iż obowiązek gminy zorganizowania dowozu dziecka z niepełnosprawnościami, jak córka skarżącej, uzależniony jest wyłącznie od woli rodziców do wybranego przez nich ośrodka. Aktualna zaś regulacja u.p.o. jest tożsama z poprzednią zawartą w ustawie o systemie oświaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę jako bezzasadną należało oddalić.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie wyjaśnić, dlaczego uznał przedmiotową skargę na czynność Burmistrza C. z [...] grudnia 2019 r. o odmowie zorganizowania dowozu niepełnosprawnego dziecka skarżącej do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w M. za dopuszczalną.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Podstawę zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm., dalej: u.p.o. – w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zaskarżonej czynności), które w art. 39 i 39a regulują kwestie sposobu realizacji obowiązku dowozu niepełnosprawnych dzieci do placówek oświatowych. Zgodnie z art. 39 ust. 4 u.p.o. Obowiązkiem gminy jest:

1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia;

2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:

a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,

b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych;

3) 71 (uchylony).

Nadto przepis art. 39 ust. 4a u.p.o. określa, że gmina może zorganizować dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 7, również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku.

Stosownie zaś do przepisu art. 39a (dodanym ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r. poz. 2248) obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców (ust. 1). Jak stanowi art. 39a ust. 4 u.p.o. zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (ust. 5). Jeżeli rodzice powierzyli wykonywanie transportu i sprawowanie opieki w czasie przewozu innemu podmiotowi, kwotę zwrotu kosztów przewozu ustala się zgodnie z ust. 2 (ust. ).

Z powyższych przepisów wynika zatem, że na gminie spoczywa obowiązek (ogólnie rzecz ujmując) zapewnienia na jej koszt uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły. Z obowiązkiem tym skorelowane jest uprawnienie tychże niepełnosprawnych uczniów do bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły. Skoro zaś w Prawie oświatowym ustawodawca nie przewidział dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu do szkoły formy decyzji administracyjnej bądź postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., to rozstrzygnięcie w tym przedmiocie stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (oświatowego). Ponadto należy wskazać, że utrwalone jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że odmowa zapewnienia uczniom dojazdu do szkoły jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 270/17, wyrok WSA w Szczecinie z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 775/07, wyrok WSA w Olsztynie z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 149/08, wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/07 i z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 369/15, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek Burmistrza C. o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd w pierwszej kolejności pragnie przypomnieć stan faktyczny sprawy. Otóż córka skarżącej M. Ł. ur. W 20[...] r., posiada orzeczenie (z [...].05.2015 r. nr [...]) o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na posiadaną niepełnosprawność sprzężoną. Uczęszcza ona jako uczennica kl. [...] Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w M. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w M., co potwierdziło przedłożone zaświadczenie dyrektora tejże placówki z [...] sierpnia 2019 r. A. Ł. (działając przez pełnomocnika), z uwagi na zawartą jedynie na okres od [...] września 2019 r. do [...] listopada 2019 r. umowę z Burmistrzem Miasta i Gminy zobowiązującą Gminę do sfinansowania części kosztów dowozu M. Ł. do SOSW, pismem z dnia [...] listopada 2019 r. zwróciła się do Burmistrza o zorganizowanie przez Gminę C. począwszy od [...] grudnia 2019 r. bezpłatnego dowozu córki M. Ł. i opieki w czasie przewozu do SOSW na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. Podkreśliła równocześnie, że wybór sposobu dowożenia dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi do szkoły nie należy do Gminy, ale do rodziców. W odpowiedzi z [...] grudnia 2019 r. Burmistrz C. podał, że nie ma możliwości dowozu dziecka A. Ł. do SOSW i zaproponował stosownie do art. 39a u.p.o. zawarcie umowy na zwrot kosztów przewozu dziecka.

Raz jeszcze należy przywołać kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przepis art. 39 ust. 4 u.p.o. Wskazuje on, że obowiązkiem gminy jest:

1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia;

2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:

a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,

b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Z art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. wynika, że na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Chodzi tu, jak wynika z art. 127 ust. 1 u.p.o. o dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Przepis powyższy w zdaniu drugi wskazuje, że kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 (tj. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym oraz specjalnym ośrodku wychowawczym dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki). Reasumując przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. obliguje gminę do zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, w tym z niepełnosprawnością sprzężoną, do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej.

Przepis art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. dotyczy:

1) dzieci i młodzież, o których mowa w art. 36 ust. 17 u.p.o., tj. dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim, które biorą udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1878 oraz z 2019 r. poz. 730), a także

2) dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna.

Zważywszy, że M. Ł. posiada niepełnosprawności sprzężone, z których jedna stanowi niepełnosprawność, wydawać by się mogło, że jest ona adresatem uprawnienia określonego w tym przepisie. Zważyć jednak należy, że w przepisie tym ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że ww. dzieci i młodzież mają prawo do bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, lecz nie do każdego rodzaju placówki oświatowej, lecz jedynie do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Nie można zaś uznać, że specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy (a do takiego uczęszcza córka skarżącej) jest ośrodkiem rewalidacyjno-wychowawczym.

Rodzaje placówek publicznych działających na podstawie przepisów Prawa oświatowego określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. poz. 1606). W rozporządzeniu wymienia się (§ 1):

- placówki oświatowo-wychowawcze,

- młodzieżowe ośrodki wychowawcze,

- młodzieżowe ośrodki socjoterapii,

- specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze,

- specjalne ośrodki wychowawcze,

- ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze,

- placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

W myśl § 32 rozporządzenia specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży:

1) niesłyszących i słabosłyszących;

2) niewidomych i słabowidzących;

3) z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją;

4) z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;

5) z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera;

6) z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

Przepis § 33 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży, które:

1) wymagają stosowania specjalnych oddziaływań wychowawczych, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęć rewalidacyjnych oraz

2) posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność, o której mowa w § 32, oraz które z powodu tej niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do szkoły w miejscu zamieszkania. W skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego wchodzi co najmniej jedna z następujących szkół:

1) szkoła podstawowa specjalna;

2) szkoła ponadpodstawowa specjalna.

Z kolei zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiają dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.

Z powyższych przepisów wynika, że istnieją różnice pomiędzy specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi a ośrodkami rewalidacyjno-wychowawczymi. Są to innego rodzaju placówki, nawet jeżeli do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego uczęszczają dzieci i młodzież, które wymagają zajęć rewalidacyjnych (patrz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

Powyższe wyjaśnienie jest o tyle istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, że przepis art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o. przyznaje dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu, ale tylko pod warunkiem, że uczęszczają do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Takiego uprawnienia nie nabywają dzieci z tego rodzaju niepełnosprawnościami uczęszczające do innego rodzaju placówek.

Jak już wyżej Sąd wyjaśnił, na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i ponadopodstawowej. W piśmie z [...] września 2019 r. Burmistrz C. wyjaśnił zaś skarżącej, że Gmina zapewnia dowozy uczniom niepełnosprawnym do Zespołu Szkół Specjalnych w K. oraz do Ośrodka Rehabilitacyjnego w K., które to są najbliższymi placówkami.

W związku z powyższym, choć, jak stwierdzono M. Ł. – córka skarżącej jest dzieckiem z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, to nie uczęszcza do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, lecz specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego – SOSW w M.. Prawidłowo zatem Burmistrz C. zaskarżoną czynnością z [...] grudnia 2019 r. odmówił A. Ł. zapewnienia dowozu jej córki do tegoż Ośrodka.

W świetle powyższego jawią się jako chybione zarzuty pełnomocnika skarżącej odnoszące się do naruszenia przez organ przepisów art. 39 ust. 4 pkt 2 i art. 39a ust. 1 u.p.o.

W takim stanie sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.