Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 111/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 10 par. 1, art. 61 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. i A. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Pawłowiczki z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz B. i A. V. ( solidarnie ) kwotę 200 ( słownie: dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. i A. V. od decyzji Wójta Gminy Pawłowiczki z [...], nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie budynku inwentarskiego (obory), przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na oborę, budowie budowli rolnych w K., przy ul. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 28 lipca 2006 r. A. S. wystąpił do Wójta Gminy Pawłowiczki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedmiotowej inwestycji. Do wniosku dołączył kopię mapy ewidencyjnej w skali 1: 1 000 z zaznaczonym kolorem żółtym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie i usytuowaniem projektowanej inwestycji oraz opis przedsięwzięcia obejmujący dane o rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, obsłudze komunikacyjnej, powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich użytkowania i pokryciu szatą roślinna, rodzaju technologii, ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody i innych surowców, materiałów, paliw oraz energii, rozwiązaniach chroniących środowisko, rodzaju i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, transgranicznym oddziaływaniu na środowisko, obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia oraz konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Z treści podania wynikało, że planowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę i rozbudowę oraz adaptację istniejących zabudowań z przeznaczeniem na oborę na 130 DJP, oraz budowę płyty gnojowej o powierzchni 350m² oraz zbiornika na gnojówkę o pojemności 260 m³ na działce nr A k.m. [...] obręb [...]. Wnioskodawca podał, iż nie przewiduje realizacji przedsięwzięcia w innych wariantach i zaproponował rozwiązania chroniące środowisko. Jednocześnie wskazał, że przedmiotowe zadanie inwestycyjne zaliczane jest do przedsięwzięć, dla których może być nałożony obowiązek sporządzania raportu. Pismem dnia z 14 sierpnia 2006 r. Zastępca Wójta Gminy Pawłowiczki zawiadomił określone uprzednio strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie organ określił miejsce i termin do wnoszenia uwag, wniosków i zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie oraz wskazał, że dla wsi K. nie opracowano dotychczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odpowiadając na powyższe zawiadomienie, protest wobec zamiaru realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wnieśli B. i A. V., E. i E. B. oraz M. i F. S., którzy wskazali na zbyt bliską lokalizację projektowanej obory od budynków mieszkalnych oraz uciążliwość dla mieszkańców związaną m.in. z emisją fetoru i hałasu do środowiska. Wójt Gminy Pawłowiczki wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. oraz do Starosty [...] o opinie co do konieczności stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określenie jego zakresu. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wniósł o nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko. Stanowisko powyższe podzielił Starosta [...] postanowieniem z 28 sierpnia 2006 r., nr [...]. Postanowieniem z 14 września 2006 r., nr [...] Wójt Gminy Pawłowiczki nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie jego zakres. Powyższe postanowienie zostało doręczone wnioskującemu, Staroście [...] i Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o podjętym rozstrzygnięciu w drodze obwieszczenia wydanego na podstawie art. 49 K.p.a. Pismem z dnia 10 stycznia 2007 r., nr [...] organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Pawłowiczkach wniosku A. S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i opracowanego raportu oddziaływania planowanych działań na środowisko oraz poinformował o możliwości składania uwag i wniosków w tej sprawie, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania. Jednocześnie wniosek A. S. wraz z opracowanym raportem oddziaływania na środowisko został przedłożony Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. oraz Staroście [...] celem uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji środowiskowej. Powyższe organy współdziałające uzgodniły inwestorowi środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu swojego stanowiska Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., powołując się na ustalenia autorów raportu, wskazał na brak możliwości wystąpienia zagrożeń środowiska w czasie budowy i eksploatacji projektowanego przedsięwzięcia, a planowaną technologię chowu uznał za rozwiązanie proekologiczne, zapewniające dobre warunki sanitarne i zdrowotne (postanowienie nr [...] z 16 marca 2007 r.). Starosta [...], podzielając powyższą opinię, mając na uwadze zapisy przedłożonego raportu, określił warunki realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji, w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz emisji hałasu, w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i gospodarki odpadami (postanowienie nr [...] z 25 stycznia 2007 r.). Mając na uwadze sprzeciwy wniesione przez ww. strony Wójt Gminy Pawłowiczki zwołał spotkanie mające na celu wyjaśnienie złożonych zastrzeżeń. W spotkaniu zorganizowanym w dniu 9 lutego 2007 r. wzięli udział jedynie A. i B. V., którzy ponownie przedstawili swoje obawy związane z negatywnym oddziaływaniem obory na środowisko (hałas i fetor). Oświadczeniami z dnia 25 lutego 2007 r. sprzeciw w przedmiotowej sprawie wycofali M. i F. S. oraz E. i E. B. Pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r., nr [...] organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i wyznaczył 7 dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. W wyznaczonym terminie dokumentację przeglądał A. V., który nie wniósł żadnych uwag, stąd decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 46 ust.1, art. 46a ust. l i 7 pkt 4, art. 48 ust.1 i 2, art. 53, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, poz. 627 ze zm.) Wójt Gminy Pawłowiczki określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie budynku inwentarskiego (obory), przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na oborę, budowie budowli rolnych, określając rodzaj, rozmiar i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, a także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Uznając przedmiotową inwestycję za przedsięwzięcie niestwarzające zagrożenia wystąpienia poważnych awarii organ odstąpił od określenia wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom takich awarii, nie wyznaczył również obszaru ograniczonego użytkowania oraz odstąpił od określenia wymogów w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego oraz zdrowie ludzkie. Stanowisko powyższe organ oparł o opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. i Starosty [...] oraz na podstawie wniosków z przedłożonego raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. W celu przeciwdziałania zanieczyszczeniu środowiska organ zobowiązał inwestora do odprowadzania ścieków technologicznych (gnojówki) do bezodpływowych, zamkniętych, szczelnych zbiorników na gnojówkę oraz gromadzenia obornika na szczelnej płycie obornikowej, zabezpieczonej przed przenikaniem zanieczyszczeń do gruntu oraz posiadającej instalację odprowadzającą ścieki do szczelnego zbiornika celem wykorzystywania go jako nawóz naturalny, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Jednocześnie organ wskazał, że dla obszaru planowanej inwestycji nie został sporządzony plan zagospodarowania przestrzennego. Charakterystykę całego przedsięwzięcia zawarto w załączniku do decyzji. Odnosząc się do uwag złożonych w trakcie postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa organ uznał je za bezzasadne. W oparciu o zapisy raportu Wójt wskazał na brak w projektowanych budynkach inwentarskich otworów okiennych i drzwiowych od strony zabudowań mieszkalnych, usytuowaniu szczeliny wentylacyjnej w kalenicy budynku w odległości 25m od zabudowań, oddaleniu i osłonięciu płyty gnojowej, istnienie izolacyjnej zieleni iglastej, usytuowaniu obiektu od wschodniej strony, tj. od strony najrzadziej wiejących wiatrów. Decyzja została skierowana do podmiotów uznanych za strony postępowania, w tym do M. i E. M. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie doręczonej korespondencji, skierowanej do ww., doręczyciel odnotował, iż adresat "zmarł".

Powyższą decyzję zaskarżyli B. i A. V. wskazując, że projektowane budynki inwentarskie usytuowane będą w odległości sprzecznej z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Skarżący wskazali również na brak pozwolenia na budowę wiaty powyżej 25m, nieprawidłowe odprowadzenie ścieków oraz szczególną uciążliwość przyszłej obory dla sąsiadujących mieszkańców.

W związku ze zmianą stanu prawnego, działając na podstawie art. 136 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do organu o nadesłanie do akt sprawy poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich oraz wypis z rejestru gruntów dla tych działek. Powyższe dokumenty dostarczono przy piśmie z dnia 6 listopada 2007 r., nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało, rozpatrując odwołanie, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podzieliło ustalenia organu I instancji odnoszące się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wskazało, że podstawę materialnoprawną orzekania w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Powołując się na treść art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy stwierdziło, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Według definicji zawartej w art. 46 ust. 2 ustawy pojęcie "przedsięwzięcie" oznacza zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, wymagającą decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2-9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych (art. 46 ust. 4 pkt 2) oraz przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 46 ust. 4a). Kolegium podkreśliło, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno zmierzać do rozpatrzenia i udowodnienia istnienia bądź braku przesłanek, o których mowa w przepisach ustawy i określenia wymagań mających na celu realizację planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska przyrodniczego, zaś sposób prowadzenia postępowania musi opierać się na zasadach określonych w K.p.a., obligujących organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli oraz zapewnienia stronom postępowania czynnego w nim udziału. Po rozpatrzeniu sprawy, Kolegium nie dopatrzyło się istotnych dla wyniku sprawy błędów i uchybień w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Analizując sposób i zakres przeprowadzonego postępowania Kolegium stwierdziło, że organ, po zbadaniu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej i przeprowadzeniu, z udziałem społeczeństwa, procedury oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, prawidłowo określił środowiskowe uwarunkowania zgody na omówione przedwsięwzięcie. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i procesowym. Prowadząc postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, Wójt Gminy Pawłowiczki uzyskał opinie właściwych organów współdziałających co do konieczności nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz jego zakresu. Sporządzony raport, a także zgłoszone przez zainteresowanych mieszkańców wsi K. uwagi i zastrzeżenia oraz uzgodnienia organów współdziałających były podstawą dokonanej analizy pod względem celowości i zakresu środowiskowych warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Następnie Kolegium zaakcentowało, że określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na ww. przedsięwzięcie nie wymagało badania zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż dla miejscowości K. nie został on sporządzony. Nie zachodziły zatem formalne przeszkody do określenia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Merytoryczny charakter określonych warunków był wynikiem przeprowadzonej procedury oceny oddziaływania, która nie wykazała negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Kolegium, organ pierwszoinstancyjny nie uchybił także zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu oraz przepisom obligującym do prowadzenia przedmiotowego postępowania z udziałem społeczeństwa. Strony informowane były o podejmowanych działaniach, brały udział w postępowaniu wyjaśniającym, miały możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami, w tym raportem i wypowiedzenia się co do podjętych ustaleń organu w tym zakresie. Zauważyło nadto, że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 46a ust. 5 ustawy, umożliwiający informowanie stron o kolejnych etapach postępowania w drodze obwieszczenia, bowiem zgodnie z jego treścią przepis art. 49 K.p.a. stosuje się, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 osób, natomiast w badanej sprawie ww. przypadek nie zachodzi. Uznało jednak, iż to uchybienie nie ma charakteru wady powodującej konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Rozpatrując, zaś zarzuty skarżących Kolegium przyjęło, że zachowanie minimalnej odległości budynków inwentarskich od granicy działki oraz brak pozwolenia na budowę wiaty nie stanowi przedmiotu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ponieważ decyzja ta nie przesądza o uzyskaniu pozwolenia na budowę lub odmowie jego wydania. Przedmiotem tego postępowania nie mogły również być zagadnienia związane z odprowadzaniem ścieków. Również decyzja Kolegium została skierowana do M. i E. M. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie doręczonej korespondencji, ponownie odnotowano, iż adresat "zmarł."

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. i B. V. zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zajęło stanowiska w sprawie, którą wyszczególnili w odwołaniu w pkt 1, pkt 2 oraz pkt 3. Wskazali na brak w aktach administracyjnych pism, które złożyli bezpośrednio na ręce Wójta. Podnieśli, że w dniu 10 stycznia 2008 r. na zebraniu wiejskim oraz piśmie skierowanym do Wójta przedstawili skrupulatnie wszystkie nieprawidłowości związane z kanalizacją deszczową jak również z budową wiaty o długości 55 m. Stwierdzili poza tym, że Urząd Gminy P. jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu powinno odnieść się przed podjęciem decyzji do publikacji z dnia 13 grudnia 2002 r. Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa - Polska i Duńskie Centrum Doradztwa Rolniczego w przedmiocie analizy polskich i unijnych przepisów w zakresie budowy budynków inwentarskich, gdyż Polska jest członkiem Unii Europejskie, a przepisy unijne w ich sprawie, są lekceważone.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.).

Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny rozważa, czy decyzja organu administracji publicznej została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie, albowiem skarga wniesiona w sprawie podlegała uwzględnieniu z innych przyczyn niż zawarte w skardze.

Z ustaleń dokonanych przez Sąd wynika, że będąca stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym M. M. zmarła w dniu 7 lutego 1986 r. ( k-85 akt zgonu), Sądowi nie udało się ustalić gdzie i kiedy zmarł E. M. Sąd ustalił także, że E. M. córka M. i E. M. zmarła 5 sierpnia 1987 r. (k-144 akt zgonu), a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego przed I instancją. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...]. Organ I instancji pomimo uzyskania informacji o zgonie ww. osób już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego (dowód: zwrot zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 17 sierpnia 2006 r. z adnotacją o zgonie adresatów) nie wyjaśnił tej kwestii. Organ odwoławczy również nie dostrzegł tego aspektu sprawy. Tymczasem zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami postępowania administracyjnego, jak słusznie zauważyło Kolegium, jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a., według którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym związany jest obowiązek organu wynikający z dyspozycji art. 109 §1 K.p.a. doręczenia decyzji na piśmie wszystkim stronom postępowania. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przed I instancją, wbrew przepisom art. 10 § 1 K.p.a., nie brali udziału następcy prawni, M. i E. M. oraz E. M. córki M. i E. M. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie osoby będące stronami w sprawie (następcy prawni zmarłych). Jak wykazuje materiał dowodowy niniejszej sprawy, w dacie wszczęcia postępowania organ miał informację o śmieci osób które uznał za stronę postępowania, jednak nie zareagował w sposób przewidziany prawem.

Wskazane wyżej naruszenie przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 K.p.a. stanowią, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. skutkującą wznowieniem postępowania, a powołany przepis nie wymaga wykazania, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy.

Stwierdzenie powyższych uchybień obligowało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze, albowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji przedmiotowa sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu przez organ I instancji z uwzględnieniem ww. przepisów, tj. art. 10 § 1 i art. 61 § 4 K.p.a. Organ administracji winien zatem w pierwszej kolejności ustalić następców prawnych zmarłych M. i E. M. oraz E. M. Ustawodawca nie pozostawił bowiem do oceny organu okoliczności, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wprawdzie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, lecz dopiero wówczas gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a. ( w sprawach spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator).

Przyjdzie wskazać, że wiarygodnym dokumentem potwierdzającym informację o śmierci strony powinien być odpis skrócony aktu zgonu sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego. Następnie organ powinien zwrócić się do sądu spadku tj. właściwego ze względu na miejsce ostatniego zamieszkania zmarłych, sądu cywilnego, z zapytaniem czy toczyło się przed nim postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, taka informacja stanowić może dla organu podstawę do przyjęcia, że wymienione w tym postanowieniu osoby są spadkobiercami i wezwać je do udziału w prowadzonym postępowaniu. Zatem w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ prawidłowo ustali strony postępowania. Sąd zwraca przy tym uwagę, że śmierć M. i E. M. została potwierdzona w toku czynności sądowych, przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. i Kierownika USC w B. przez nadesłanie odpisów skróconego aktu zgonu wyżej wymienionych osób. Zadaniem organu administracji będzie potwierdzenie informacji o śmierci E. M., a następnie zwrócenie się w dalszej części postępowania do właściwego sądu spadku o udzielenie informacji, czy po ww. osobach toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku i kto w jego wyniku nabył własność działki, której dotyczy niniejsze postępowanie. W tym miejscu należy ponownie podkreślić, że śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt. 1 K.p.a. nie nakłada na organ administracji bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a., a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracji zawiesza postępowanie. Zatem zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § pkt. 1 K.p.a. jest obligatoryjne wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu.

Mając to wszystko na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 135 P.p.s.a. , Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w punkcie drugim uzasadnia treść art. 152 P.p.s.a. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 P.p.s.a.