Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 376/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 44, art. 42
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi F Spółki Akcyjnej S.K.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę z odwołania "F" S.A. jako organowi właściwemu do jego rozpoznania.

Postanowienie to zostało przesłane przesyłką poleconą nr [...] do pełnomocnika strony – adw. W.B. – przesyłkę nadano 12 lipca 2010 r. Przesyłka polecona została zwrócona do organu z adnotacją "adresat wyprowadził się" – data wpływu do organu 16 lipca 2011 r.

Postanowienie to ponownie przesłano do w/w pełnomocnika doręczono faktycznie 28 grudnia 2010 r.

Dnia 4 stycznia 2011 r. (data nadania) F Spółka Akcyjna S.K.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. zostało przesłane pełnomocnikowi F SA adw. W.B. na adres kancelarii wskazany w pismach skierowanych do organu. Korespondencja pomimo awizowania, została zwrócona nadawcy przez Pocztę jako nie podjęta w terminie. W związku z powyższym pismo pozostawiono w aktach przyjmując, że doręczenie dokonane zostało sposób zastępczy, o jakim mowa w art. 44 kpa, w dniu 16 lipca 2010 r. Wobec powyższego, termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. upłynął z dniem 23 lipca 2010 r. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez pełnomocnika strony w dniu 4 stycznia 2011 r. , a więc ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Okoliczność ta obligowała organ do stwierdzenia uchybia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

F Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo – Akcyjna wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], o przekazaniu sprawy z odwołania "F" S.A. - od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia czterech uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Oczyszczalni Ścieków (w likwidacji), podjętych w dniu [...] kwietnia 2009 r.: uchwały Nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za okres od [...].01.2007 r. do [...].05.2007 r., uchwały Nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego z procesu likwidacji Oczyszczalnia Ścieków (w likwidacji), uchwały Nr [...] w sprawie udzielenia absolutorium likwidatorowi

i uchwały Nr [...] w sprawie wykreślenia Spółki z katastru wodnego - Staroście, jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako wydanego z naruszeniem art. 44 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na przyjęciu, że doręczenie mi odpisu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], zostało dokonane w sposób zastępczy w dniu 16 lipca 2010 r., pomimo że brak jest dowodu doręczenia powyższej przesyłki, z którego wynikałoby, że zawiadomienie o jej pozostawieniu - wraz z informacją, o której mowa w art. 44 § 2 i § 3 kpa. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 107 § 3 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na odmowie rzeczowego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów Skarżącej zawartych w jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w całości jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), tj. art. 17 pkt 1 kpa w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 kpa, art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (zwanej dalej: "u.s.k.o."), art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 140 kpa w zw. z art. 65 § 1 kpa, art. 178, art. 179 i art. 184 Prawa wodnego, polegającym na bezzasadnym, w świetle art. 179 ust. 4 a contrario i art. 184 Prawa wodnego w zw. z art. 17 pkt 1 kpa w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 kpa, art. 1 ust. 1 i art. 2 u.s.k.o., uznaniu się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia odwołania "F" S.A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], bezzasadnym, w świetle art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 140 kpa, art. 184 Prawa wodnego, zaniechaniu uchylenia w całości decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], a także bezzasadnym, w świetle art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 140 kpa, art. 184 Prawa wodnego, zaniechaniu umorzenia postępowania pierwszej instancji z powodu jego bezprzedmiotowości oraz bezzasadnym, w świetle art. 140 kpa w zw. z art. 65 § 1 kpa, art. 178 i 184 Prawa wodnego, przekazaniu Staroście sprawy z odwołania "F" S.A., podczas gdy organowi temu winna być przekazana do rozpoznania sprawa zatwierdzenia uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Oczyszczalni Ścieków w likwidacji z dnia [...] kwietnia 2009 r.: nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za okres od [...] stycznia 2007r. do [...] maja 2007r, nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego z procesu likwidacji Oczyszczalni Ścieków w likwidacji, nr [...] w sprawie udzielenia absolutorium likwidatorowi, nr [...] w sprawie wykreślenia Spółki z katastru wodnego oraz wniesienia wniosku o wykreślenie spółki wodnej Oczyszczalnia Ścieków w likwidacji z katastru wodnego w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej z naruszeniem art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanego dalej: "p.p.s.a."), mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na wydaniu zaskarżonego postanowienia pomimo, iż z wiążącej dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29. grudnia 2009 r. (sygn. akt: II SA/Go 904/09) wynikało, że dyspozycja art. 179 ust. 4 Prawa wodnego nie dotyczy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], oraz naruszeniem art. 17 ust. 2 i 5 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, polegającym na wydaniu postanowienia bez odbycia niejawnej narady składu orzekającego w należytej obsadzie osobowej, braku podpisania postanowienia przez wszystkich członków składu orzekającego w należytej obsadzie osobowej, braku wydania postanowienia w składzie trzyosobowym z należytą obsadą osobową. Nadto w tym zakresie skarżąca wskazała, na naruszeniem art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 107 § 3 kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów Skarżącej zawartych tak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 30 lipca 2009 r., jak i w skardze z dnia [...] października 2009 r., oraz z naruszeniem art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 107 § 3 kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów Skarżącej zawartych tak we wniosku

o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2009 r., jak i w piśmie z dnia [...] września 2009 r. oraz w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu skargi, Skarżąca w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśniła, iż swoje rozstrzygnięcie SKO oparło na ustaleniu, iż odpis postanowienia tegoż organu z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], został mi wysłany na adres kancelarii i korespondencja ta, pomimo awizowania, została nadawcy zwrócona przez Pocztę, jako niepodjęta w terminie. W związku z powyższym pismo pozostawiono w aktach sprawy przyjmując, że doręczenie zostało dokonane w sposób zastępczy w dniu 16 lipca 2010 r. Co za tym idzie, termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 23 lipca 2010 r. i wniosek Skarżącej - złożony w dniu 4 stycznia 2011 r. - wniesiony został po terminie. W ocenie skarżącej ustalenia powyższe są jednak sprzeczne z faktami. Otóż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponuje dowodem doręczenia przesyłki, z którego wynikałoby, że zawiadomienie o pozostawieniu postanowienia tegoż organu z dnia [...] czerwca 2010 r. - wraz z informacją, o której mowa w art. 44 § 2 i § 3 kpa - umieszczono w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mojej kancelarii. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być wszak dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Brak takiej adnotacji oraz wyraźnego zaznaczenia, że doręczyciel powiadomił adresata

o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 kpa nie pozwala na przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 kpa (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt: l OSK 528/05). Doręczenia nie można w takiej sytuacji uważać za dokonane i nie można też uznać, że Skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt: VI S AM/a 77/07). W istocie doręczenie tego postanowienia SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. miało miejsce w lokalu tegoż organu, w dniu 28 grudnia 2010 r. Co za tym idzie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w terminie.

Wobec powyższego skarżąca stwierdziła, iż zaskarżone postanowienie zostało więc wydane z naruszeniem art. 44 kpa i winno zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naruszenie to miało bowiem istotny wpływ na wynik sprawy, skoro dokonanie doręczenia zastępczego było jedyny argumentem mającym przemawiać za podjęciem zaskarżonego postanowienia w jego obecnym kształcie. Co więcej, powyższe naruszenie skutkowało tym, że w zaskarżonym postanowieniu brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów zawartych we wniosku Skarżącej

o ponowne rozpatrzenie sprawy. W samym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie przytacza tych zarzutów, ani też nie tłumaczy dlaczego ich nie podzieliło. W tym zakresie skarżąca podkreśliła, że na organie wydającym postanowienie wymagające uzasadnienia ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów, zgodnie z zasadami określonymi w art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ winien wskazać dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych przez stronę. Skoro zaś organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, to ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swego postanowienia. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu, stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.

Na wezwanie Sądu z dnia 31 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż wnosząc skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] oraz na poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], domagał się kontroli zgodności z prawem drugiego z wymienionych aktów na podstawie art. 135 p.p.s.a. w ramach postępowania wszczętego skargą na postanowienie Kolegium z dnia [...] marca 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem.

W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270, ze zm. ) nazywaną dalej ppsa.

Podkreślenia wymaga to, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1ppsa). W świetle powyższego kontrola legalności działalności administracji publiczne sprowadza się do jego oceny w świetle zgodności

z przepisami prawa, ale tylko w granicach danej sprawy. Oznacza to, że granice postępowania sądowoadministracyjnego wytyczone są tym, co było przedmiotem zaskarżonej decyzji w związku z którą wniesiona została skarga do sądu administracyjnego.

Rozpatrując wniesioną skargę zważyć należy, że dla właściwego zastosowania przepisów 134 § 1 ppsa i art. 135 ppsa konieczne jest ustalenie tzw. tożsamości sprawy, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Zatem granice danej sprawy wyznacza tożsamość sprawy identyfikowana przez jej elementy podmiotowe i przedmiotowe. Postanowienie zawarte w przepisie § 1 art. 134 ppsa, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy oznacza, iż sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga wniesiona została i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji. Granice sprawy, o której mowa w przepisie art. 134 ppsa, wyznacza w istocie rzeczy istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym, rozstrzygnięciem (aktem lub czynnością) administracyjnoprawnym (orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w spr. I OSK 854/10 z dnia 25 listopada 2010 roku w spr. I GSK 715/09 z dnia 9 grudnia 2010 roku oraz w spr. I OSK 1391/10 z dnia 20 stycznia 2011 roku ). Tożsamość sprawy będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego oraz faktycznego sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki. Tożsamość elementów przedmiotowych to tożsamość praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej (por. orzeczenie NSA sygn. akt II GPS 2/09 z dnia 3 listopada 2009 r. , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, K. Borkowski, C.H. Beck 2011 r. ).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż rozpatrując skargę, której przedmiotem jest postanowienie jakim na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku ( Dz.U. z 2000 roku nr 98 poz 1071 ze zm) nazywaną dalej jako kpa, stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd nie ma kompetencji do badania zgodności z prawem innego rozstrzygnięcia, mianowicie wydanego na podstawie art. 65 § 1 kpa, w przedmiocie przekazania pisma według właściwości. Pomiędzy tymi sprawami, po mimo zbieżności podmiotowej, nie zachodzi tożsamość, bowiem różnią się one elementami przedmiotowymi. Pierwsza dotyczy prawa wniesienia środka odwoławczego

w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tym zakresie oceny dochowania wymogów formalnych, druga zaś przekazania zgodnie z właściwością rzeczową podania – tu odwołania strony – do rozpatrzenia innemu organowi, gdzie przedmiotem oceny jest rzeczowa właściwość organów i zakres ich kompetencji merytorycznych. Zatem sprawy te dotyczą innej sfery praw strony oraz kompetencji organu. Przedmiotem oceny w obu przypadkach były inne stany faktyczne

i niewątpliwie także podstawa prawna wydanych rozstrzygnięć jest inna. Podkreślenia wymaga, iż oba postanowienia mają charakter proceduralny, nie rozstrzygają sprawy merytorycznie. Powyższe wyklucza możliwość uznania, iż oba postanowienia wydane zostały w granicach tej samej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ppsa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiot rozpoznawanej sprawy dotyczy kontroli legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 roku w sprawie nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 127 § 3. kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem

o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W związku z powyższym od postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje stronie prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do przepisu art. 141 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa i art. 127 § 3 kpa, środek ten wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W przypadku wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem w/w terminu organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Obowiązek taki przewiduje przepis art. 134 kpa. Oczywistym jest, iż wobec wydania orzeczenia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie przystępuje do badania jego merytorycznej zasadności (por. wyrok z dnia 1 października 2009 roku w spr. II SA/Ol 661/09, wyrok z dnia 31 października 2008 roku w spr. VI SA/Wa 492/08).

Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości aniżeli wydanie postanowienia

o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa, a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego ( por. wyrok z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 9/09).

Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia SKO z dnia [...] marca 2011 roku Sąd stwierdza, iż argumentacja organu, wynikająca z jego treści, nie znajduje potwierdzenia w przekazanych ze skargą aktach administracyjnych. Organ wskazał, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 roku w przedmiocie przekazania odwołania skarżącego, zostało przesłane pełnomocnikowi F Spółka Akcyjna S.K.A. w osobie adw. W.B. na adres jego kancelarii wskazany w pismach skierowanych do organu.

W aktach sprawy administracyjnej znajduje się koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki poleconej nr [...] adresowanej do adw. W.B., w której na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zapisano, iż zawiera postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Z adnotacji znajdujących się na kopercie wynika jednoznacznie, iż przesyłka ta została złożona w nadawczym urzędzie pocztowym i to dnia 12 lipca 2011 roku (data pieczęci UP), przesyłka dotarła do [...] do adresata (zgodnie z adresem nadania) w dniu 14 lipca 2010 roku (data pieczęci UP) i została zwrócona do nadawcy w dniu 16 lipca 2010 roku (data pieczęci UP).

Dla rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że pracownik poczty

w dniu 14 lipca 2010 roku sporządził adnotację na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, iż przesyłkę tę zwrócono do nadawcy albowiem adresat wyprowadził się. Zwrócić należy uwagę na kolejny istotny fakt, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się również pieczęć "awizowano 16 lipca 2010 r.", jednakże pieczęć ta co należy zaznaczyć nie została przez pracownika poczty wypełniona i podpisana.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, iż w sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 44 kpa, zgodnie z który w razie niemożności doręczenia pisma osobiście adresatowi bądź za pośrednictwem domownika, sąsiada lub dozorcy domu, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, bądź w urzędzie właściwej gminy zostawiając na drzwiach adresata stosowną informację.

Sąd zważył, że zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania administracyjnego reguluje rozdział 8 kpa. Zgodnie z przepisem art. 42 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, pisma mogą być doręczane również w lokalu administracji publicznej, a w przypadku niemożności doręczenia w ten sposób jak również w razie konieczności pisma doręcza się

w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 kpa statuuje doręczenie zastępcze, polegające na tym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast art. 44 kpa przewiduje swoistą fikcję prawną, która umożliwia uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia pisma

w sposób przewidziany w art. 42 i 43 kpa. Wówczas istnieje m.in. możliwość złożenia pisma na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru

w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym

w art. 44 § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia,

w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki procedurę tą powtarza się, zaś doręczenie staje się skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu,

a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi.

Jednym ze skutków doręczenia decyzji - również w trybie art. 44 kpa jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych

z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia decyzji w trybie zwyczajnym i nadzwyczajnym postępowania. ( podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 roku w spr. VIII SA/Wa 428/07).

W rozpoznawanej sprawie powyższe zasady nie zostały zastosowane. Sąd zwrócił uwagę, że zarówno na dokumencie potwierdzającym odbiór przesyłki, jak również kopercie zawierającą doręczną decyzję doręczyciel nie zamieścił adnotacji

o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym bądź innym miejscu pomimo nakazu zawartego w § 14 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2004 roku w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych ( Dz.U. z 2004 roku nr 5 poz. 34).

Brak pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie odbiorczym albo innym miejscu jest przeszkodą do uznania, że doręczenie zastępcze było skuteczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie wskazuje się, że tylko prawidłowe doręczenie w trybie art. 44 kpa, przeto

z zachowaniem właściwej procedury – wynikającej zarówno z przepisów kpa jak również przepisów regulujących zasady świadczenia usług pocztowych, pozwala na przyjęcie fikcji doręczenia (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych : we Wrocławiu z dnia 15 października 2008 roku w spr. II SA/Wr 278/08, w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2008 roku w spr. II SA/Wa 464/08 w Gdańsku z dnia 27 października 2010 roku w spr. II SA/Gd 450/10).

W tym miejscu należy powtórzyć, że przesyłkę poleconą zawierającą postanowienie organu z dnia [...] czerwca 2010 roku złożono w placówce nadawczej

w dniu 12 lipca 2010 r., zaś zwrócono do organu w dniu 16 lipca 2010 roku. Porównanie tych dat w sposób oczywisty wskazują na niedochowanie procedury doręczenia, o której wyżej mowa. W takich warunkach przyjęcie przez organ

w zaskarżonym postanowieniu skuteczności doręczenia omawianej przesyłki w dniu 16 lipca 2010 roku i wyliczenie upływu terminu do wniesienia odwołania z dniem 23 lipca 2010 roku jest wadliwe.

Analizując przebieg postępowania Sąd zważył, iż przesyłka skierowana do Kancelarii Adwokackiej adw. W.B., zawierająca postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2010 roku, została wysłana w dniu 12 lipca 2010 roku i zwrócona do nadawcy w dniu 16 lipca 2010 roku z adnotacją doręczyciela zapisaną w dniu 14 lipca 2010 roku "adresat wyprowadził się". Powyższe stanowiło podstawę do zastosowania przez organ przepisu art. 41 kpa. Tymczasem działanie organu było nieprawidłowe albowiem przepis art. 44 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji prawnej w nim określonej. Dotyczy on jedynie sytuacji niemożności doręczenia w trybie określonym w art. 42 i 43 kpa. Żaden z tych przepisów nie normuje sytuacji, gdy strona postępowania wyprowadziła się, nie informując organu o swoim nowym adresie. Tak więc organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez błędne zastosowanie art. 44 kpa do sytuacji nie objętej dyspozycją tej normy prawnej.

Postępowanie administracyjne charakteryzuje się niezbyt wielkim stopniem sformalizowania. Uczestnicy tego postępowania, w tym zwłaszcza jego strony, muszą jednak zdawać sobie sprawę z konsekwencji prawnych swoich działań. Nie jest rolą organów prowadzących postępowanie poszukiwanie miejsca aktualnego pobytu stron. W rozpoznawanym przypadku znajdzie zatem zastosowanie przepis art. 41 kpa.

Przepis art. 41 § 1 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania, a więc od chwili jego wszczęcia aż do zakończenia przez wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej, o każdej zmianie swojego adresu. Zaniedbanie tego obowiązku pociąga za sobą konsekwencje w postaci uznania, iż doręczenie pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny – art. 41 § 2 kpa. Powołane zatem regulacje przepisu art. 41 kpa w sposób niemogący budzić wątpliwości nakładają na strony obowiązek zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swojego adresu.

Jednocześnie przechodząc do analizy treści art. 41 kpa i możliwości jego zastosowania należy mieć na uwadze, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie wówczas, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia obowiązku w nim normowanego. W postępowaniu administracyjnym. podlegającym kontroli Sądu, adw. W.B. uczestniczył co najmniej od roku w szczególności składał róże pisma wśród nich także odwołania. Profesjonalny prawnik dysponuje wszechstronną wiedzą w zakresie wykonywanego zawodu zatem także o spoczywającym na nim obowiązku powiadomienia organu administracji o każdej zmianie swojego adresu dlatego organ w tym zakresie jest zwolniony od pouczenia o treści art. 41 § 1 kpa i skutkach zaniedbania zawartych w §2. Składając pisma, adw. W.B. każdorazowo wskazywał adres, do którego należy kierować przeznaczoną dla niego korespondencję co ujawniał w nadruku papieru firmowego jakim się posługiwał i faktycznie, jak wynika z akt administracyjnych, w tym miejscu odbierał korespondencję.

Przesyłka zawierająca postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 roku i adresowana do adw. W.B., jak wyżej powtarzani, wróciła do nadawcy z adnotacją z dnia 14 lipca 2010 roku, że adresat wyprowadził się.

Ustalenie daty doręczenia stronie decyzji administracyjnej w sposób prawidłowy jest niezwykle istotne, skoro od tej daty oblicza się zawity termin do złożenia środka zaskarżenia. Ma to szczególne znaczenie w związku

z przewidzianymi w kpa przypadkami, w których dopuszczalne jest przyjęcie doręczenia za skuteczne pomimo braku faktycznego doręczenia korespondencji adresatowi.

Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ów rozpoczyna swój bieg następnego dnia po dniu, w którym nastąpiło doręczenie lub ogłoszenie decyzji. Upływ ostatniego - czternastego dnia - uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 kpa).

W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu początek terminu biegnie od dnia stwierdzenia, że adresat wyprowadził się, a to zgodnie ze wskazaniem zawartym w art. 41 § 2 kpa, zatem od dnia 14 lipca 2010 roku. W tym zakresie jak powiedziano wyżej, organ wadliwie jako datę początkową wskazał dzień 16 lipca 2010 roku. Prawidłowo obliczony termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 21 lipca 2010 roku.

Zawiadomienie w późniejszym terminie o zmianie adresu, wobec jednoznacznej treści omawianego przepisu, odnosi skutek dla doręczeń dokonywanych dopiero po złożeni takiego zawiadomienia i nie może być konwalidowane wobec braku stosownej regulacji ustawowej. Uchybienie obowiązkowi zawartemu w art. 41 kpa może stać się co najwyżej podstawą rozważań w przedmiocie ewentualnego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.

W podsumowaniu rozważań poczynionych w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze dokonywane jest w sytuacji gdy adresat zamieszkuje we wskazanym przez siebie miejscu jednak doręczyciel nie zastał adresata natomiast doręczyciel stwierdza wyprowadzenie się adresata gdy ten opuścił miejsce, które wcześniej wskazał. Taka sytuacja zaistniała w kontrolowanej sprawie mianowicie skoro adresat opuścił dotychczasowe miejsce dlatego doręczyciel stwierdził fakt wyprowadzenia.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, zgodnie z którą poczta powinna awizować i przechowywać przesyłkę, stwierdzić należy taka zasada nie znajduje zastosowania w przypadku braku poinformowania o zmianie adresu. Trudno bowiem uznać za właściwe obciążanie poczty obowiązkiem przechowywania korespondencji

w przypadku zmiany adresu adresata. Ponadto z treści przepisu art. 44 §1 pkt 1 kpa wynika wprost, iż obowiązek przechowania pisma przez okres czternastu dni placówce pocztowej dotyczy wyłącznie sytuacji nadania korespondencji na aktualny adres przy braku możliwości jego doręczenia zgodnie z art. 42 i 43 kpa, w przypadku zmiany adresu brak ustawowego wskazania do odpowiedniego stosowania powołanych przepisów ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 18 lutego 2010 roku w spr. IV SA/Po 835/09 ).

Ponadto wskazać należy na zasadę, zgodnie z którą w sytuacji kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2008 r. sygn akt II OSK 10/07 LEX nr 453425).

Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd uznał, że uwzględnienie skargi nie jest możliwe i z tej racji, z powołaniem się na przepis art.151 ppsa skargę tę oddalił.