Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1058/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1, 2, ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 23 ust. 3 lit. a, b, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 35, par. 36 ust. 1-2, par. 37, par. 39 ust. 1-3, 5, par. 44 pkt 2, 6, 8, par. 45 ust. 1 pkt 1-3, par. 46 usr. 2 pkt 1, par. 54 ust. 1-4, par. 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda ( spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 roku sprawy ze skarg Gminy K. i M.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działek i granic między działkami oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w zakresie powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 położonych w gminie K., obręb [...] oraz zmiany granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 położonymi w gminie K., obręb [...].

W uzasadnieniu tej decyzji, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, podniósł, że w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], gmina K., w dniach 23 września – 14 października 2011 r. wyłożony został do wglądu osób fizycznych i prawnych projekt operatu opisowo – kartograficznego. W okresie wyłożenia projektu wieczysty użytkownik działek nr 618/2 i 619/1 – M. P. nie zgłosił zastrzeżeń. Z dniem 15 października 2011 r. zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwanej dalej p.g.k., projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 352 pod pozycją 3541 z dnia 2 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. M. P. wystąpił do Burmistrza K. z prośbą o skorygowanie map oraz rejestru gruntów dla działek nr 618/2 i 619/1 zgodnie ze stanem faktycznym oraz aktem notarialnym z dnia 31 stycznia 1990 r. Rep. A nr [...] na mocy, którego otrzymał w wieczyste użytkowanie działkę o powierzchni 0,0500 ha użytkowaną przez rodziców S. P. i B. P. na podstawie umowy dzierżawy. Na działce tej znajdował się od kilkunastu lat budynek drewniany typu "szopa", za który wnoszony był podatek od nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że od momentu objęcia działki wnosił opłatę za 0,0500 ha gruntu oraz "budynek". Na wypisie z rejestru gruntów z dnia 20 sierpnia 2012 r. oraz mapach część jego działki jest w posiadaniu A. H. Wielkość jego działki zmalała do 0,0332 ha, a budynek gospodarczy "szopa", za który wnosi podatek znajduje się nie na jego działce. Powyższy wniosek zgodnie z właściwością przekazany został Staroście [...]. Pismem z dnia 14 lutego 2013 r. M. P. zwrócił się do Starosty [...] o wyjaśnienie, na jakiej podstawie oraz kiedy dokonano zmian w ewidencji gruntów dotyczących położenia oraz wielkości działek, których jest użytkownikiem wieczystym. Wystąpił również o informację, dlaczego nie został poinformowany o pomiarach, żeby móc w nich uczestniczyć oraz o wprowadzonych zmianach w ewidencji gruntów, które go dotyczyły, a także o podanie danych firmy przeprowadzającej w 2011 r. modernizację gruntów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Starosta [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 położonych w gminie K., obręb [...] oraz zmiany granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 położonymi w gminie K., obręb [...]. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, wniesionego przez M. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu wniesionej przez M. P. oraz Gminę K. skargi, wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., III SA/Łd 1048/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z uwagi na fakt, że w postępowaniu nie brała udziału bez własnej winy właścicielka działki nr 618/1 A. H. (obecnie D.).

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego i uprzednim zawiadomieniu A. D. - właścicielki działki nr 618/1, decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmiany w powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 położonych w gminie K., obręb [...] oraz wprowadzenia zmiany granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 położonymi w gminie K., obręb [...] wskazując, że żadna ze stron nie dostarczyła żadnych dokumentów umożliwiających wprowadzenie jakichkolwiek zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek nr 618/1, 618/2 i 619/1.

W odwołaniu od tej decyzji M. P. zarzucił naruszenie prawa, w szczególności prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. § 37, § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków; art. 64 Konstytucji RP; oraz przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, tj. przyczyn i podstaw wprowadzanych zmian w ewidencji w odniesieniu do powierzchni działki nr 618/2 na przestrzeni lat (początkowo powierzchnia działki wynosiła 0,02 ha, następnie 0,05 ha i ostatecznie 0,03 ha, a po modernizacji 0,0157 ha).

Nie podzielając tych zarzutów, organ drugiej instancji podniósł, że skarżący zarzuty do danych dotyczących działek 618/2 i 619/1 zmienionych w toku modernizacji, tj. powierzchni obu działek oraz granicy pomiędzy działką nr 618/1 i 618/2, wniósł pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r., a więc po upływie 30 – dniowego terminu przewidzianego w art. 24a ust. 9 p.g.k., co skutkuje potraktowaniem tych zarzutów jako wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej zmian regulują przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Z regulacji tych wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Każda zmiana danych objętych ewidencją gruntów i budynków musi być udokumentowana. Podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków granice i powierzchnie działek nr 618/2 i 619/1 przyjęte zostały zgodnie z mapą sytuacyjną projektu podziału nr [...], zatwierdzoną prawomocną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1989 r. o podziale nieruchomości o ogólnej powierzchni 2,5772 ha w wyniku, której powstały m.in. działki nr 618/1, 618/2 i 619/1, co jest zgodne z § 36 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Pole powierzchni działki ewidencyjnej jest kwestią pochodną w stosunku do określonych wcześniej granic i w myśl § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oblicza się je na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów wyszczególnionych w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dokumentem takim nie jest ani akt notarialny z dnia 31 stycznia 1990 r. Rep. A nr [...], na mocy którego otrzymał w wieczyste użytkowanie działkę o powierzchni 0,0500 ha, ani wyrys z dnia 25 stycznia 1990 r. wskazujący inny przebieg granicy pomiędzy działkami nr 618/1 i 618/2 oraz inną powierzchnię tychże działek. Wyrys jest formą zaświadczenia poświadczającego taki a nie inny przebieg granic danej działki w ewidencji gruntów i budynków i nie stanowi podstawy do dokonywania zmian w tejże ewidencji. Przebieg granicy pomiędzy działkami nr 618/1 i 618/2 przedstawiony na wyrysie nie znajdował odzwierciedlenia w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stanowiącej podstawę do wykazania w ewidencji gruntów i budynków danych. W dniu 21 września 1989 r. została założona księga wieczysta [...] na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] oraz wyrysu z mapy ewidencji gruntów z dnia 15 września 1989 r. na rzecz J. H. i W. H. Powierzchnia działki nr 618/1 wykazana na tym wyrysie wynosząca 0,05 ha była błędna i niezgodna z mapą sytuacyjną do celów prawnych nr [...]. Powierzchnia działki nr 618/1 zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1989 r. wynosiła 0,0684 ha. Z kolei powierzchnia działki nr 618/2 była trzykrotnie poprawiana (początkowo zawierała 0,02 ha, następnie 0,05 ha i ostatecznie 0,03 ha). W dawnych rejestrach gruntów nie wskazano podstawy zmiany powierzchni działki nr 618/2. Ówczesny organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków próbował wyrysami do ksiąg wieczystych przesunąć granice działek w celu usankcjonowania istniejących ogrodzeń na działce nr 618/1. Zgodnie z § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje się w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. W ocenie organu drugiej instancji przebieg granic działek m.in. 618/1 i 618/2 jednoznacznie wynika z mapy sytuacyjnej z projektem podziału nr [...] zatwierdzonej prawomocną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1989 r. Wnioskowana zmiana w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 618/1 i 618/2 oraz powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 musi wynikać z przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji, o której mowa w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dokumentacja ta musi być sporządzona już po wprowadzeniu istniejących (kwestionowanych) danych. Teza ta znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 22 ust. 2 i 3 p.g.k., jako że zgłaszający zmianę danych objętych ewidencją gruntów, obowiązany jest dokonać tego w terminie 30 dni licząc od dnia powstania zmiany i dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmiany.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli Gmina K. oraz M. P.

Gmina K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa, tj. art. 140 k.c. w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej skargi Gmina K. podniosła, że z mapy sporządzonej przez uprawnionego geodetę w dniu 25 stycznia 1990 r. nr [...] wynika, iż właścicielem działki budowlanej położonej we wsi G., w gminie K., w województwie [...], składającej się z dwóch działek oznaczonych numerami 618/2 (0,03 ha) i 619/1 (0,02 ha) jest Skarb Państwa. Na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. własność wymienionych działek nabyła z mocy prawa Gmina K., która pobierała i nadal pobiera opłaty z tytułu użytkowania wieczystego od M. P. za obszar 500 m2. Decyzja o pomniejszeniu w modernizacji gruntów działek działa na szkodę Gminy i stanowi naruszenie jej prawa własności, które zgodnie z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP podlega ochronie prawnej. Ograniczenie tego prawa jest możliwe tylko w drodze ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Gmina – jako właściciel wymienionych działek - pozbawiona została (poprzez modernizację) możliwości pobierania opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, a co za tym idzie została pozbawiona dochodu.

M. P. zaskarżonej decyzji zarzucił z kolei naruszenie:

1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. § 37, § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

2. przepisu art. 64 Konstytucji RP;

3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, tj. przyczyn i podstaw zmian wprowadzanych w ewidencji w odniesieniu do powierzchni działki nr 618/2 na przestrzeni lat (początkowo powierzchnia działki wynosiła 0,02 ha, następnie 0,05 ha i ostatecznie 0,03 ha, a po modernizacji 0,0157 ha).

M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zastrzeżenia do danych zawartych w ewidencji składał już w sierpniu 2012 r. Organ pierwszej instancji przyznał, że jego pismo w tej sprawie wpłynęło do Starostwa w dniu 17 września 2012 r., a więc przed ogłoszeniem informacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zgodnie z operatem nr [...] zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] czerwca 1989 r. powierzchnia działek wynosiła w przypadku działki 618/2 – 0,0157 ha, zaś w przypadku działki 619/1 – 0,0174 ha. Z żadnego z powołanych w treści decyzji przepisów nie wynika, że na skutek modernizacji ewidencji gruntów i budynków może dojść do tak drastycznej zmiany powierzchni działek. Bezkrytyczne przyjęcie jako podstawy zmian (modernizacji) operatu z 1989 r. należy uznać za niedopuszczalne, tym bardziej, że w rok po sporządzeniu tego operatu otrzymał on w użytkowanie wieczyste działki o tych samych numerach, lecz innej, większej powierzchni. Z aktu notarialnego bezsprzecznie wynika, że otrzymał w użytkowanie wieczyste dwie działki 619/1 i 618/2 o łącznej powierzchni 0,05 ha. Podstawę do ustalenia powierzchni działek stanowiła mapa sporządzona przez geodetę uprawnionego Urzędu Miasta i Gminy K. inż. W. H. w dniu 25 stycznia 1990 r. nr [...]. Z samego zestawienia dat wynika, że mapa sporządzona dla potrzeb aktu notarialnego była późniejsza (aktualniejsza) od tej, na którą powołuje się organ pierwszej instancji. Mapę tę sporządziła osoba uprawniona. Umowa użytkowania wieczystego z dnia 31 stycznia 1990 r. została zawarta w imieniu Skarbu Państwa przez pełnomocnika Naczelnika Miasta i Gminy K. Niezrozumiałe jest zatem, że w ocenie organu pierwszej instancji decyzja Naczelnika Miasta i Gminy K. nie budziła najmniejszych wątpliwości i w jej świetle nie zachodziła potrzeba ustaleń na gruncie. Inne dokumenty sygnowane przez tego samego Naczelnika (mapa z 1990 r., akt notarialny z 1990 r.) nie zostały przez organ pierwszej instancji uwzględnione. Organ pierwszej instancji nie podjął nawet próby wyjaśnienia spornych kwestii. Skarżący zauważył, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podniósł, że mapa – wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 25 stycznia 1990 r., stanowiąca podstawę do ustalenia granic i powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 w akcie notarialnym o oddaniu w ich w użytkowanie wieczyste z dnia 31 stycznia 1990 r. została sporządzona i podpisana przez tego samego geodetę W. H., który uczestniczył w procedurze sporządzenia i zatwierdzenia operatu [...], co wyklucza przypadkową omyłkę przy sporządzaniu map, zważywszy na fakt, że czynności te były dokonywane, w krótkim, kilkumiesięcznym odstępie czasu. Geodeta W. H. był ojcem aktualnej właścicielki działki o nr 618/1. Działka ta, już w okresie sporządzania operatu i map – wyrysu z mapy ewidencyjnej dla potrzeb użytkowania wieczystego, pozostawała we władaniu jego rodziny. Przepis § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakłada na organ prowadzący ewidencję obowiązek wprowadzania z urzędu zmian w ewidencji wynikających, m.in. z aktów notarialnych, czego w niniejszej sprawie zaniechano. Od chwili otrzymania działek w użytkowanie wieczyste, powierzchnia nieruchomości faktycznie użytkowana przez skarżącego nie uległa zmianie. Płoty od ponad dwudziestu lat stoją w tym samym miejscu. Od powierzchni opisanej w akcie notarialnym o oddanie w użytkowanie wieczyste skarżący nadal opłaca opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego. Z pisma Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2013 r. wynika, że powierzchnia działki nr 618/2 była w rejestrach gruntów trzykrotnie poprawiana. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego organ pierwszej instancji nie widział potrzeby przeprowadzenia ustaleń podczas modernizacji na gruncie. Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w trakcie modernizacji przyjęto dane, tj. powierzchnię i granice działek nr 618/2 i 619/1 według operatu [...] zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] czerwca 1989 r. Zgodnie z tą mapą i decyzją powierzchnia działek wynosiła w przypadku działki 618/2 – 0,0157 ha, zaś w przypadku działki 619/1 – 0,0174 ha. Z kolei z wypisu z rejestru gruntów wynika, że powierzchnia działki 618/2 wynosi 0,0158 ha. Wbrew § 46 ust. 2 w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie zaktualizowano danych działek nr 618/2 i 619/1 zgodnie z aktem notarialnym o oddaniu ich w użytkowanie wieczyste ani też z decyzją komunalizacyjną. Skoro organ pierwszej instancji przyznał, że z dokumentów którymi dysponuje wynikały wątpliwości odnośnie powierzchni działek i przebiegu ich granic, oraz że podlegały one manipulacji, to w trakcie modernizacji winien był dokonać ustaleń na gruncie, czego nie uczynił zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (kiedy dane w dokumentacji nie są wiarygodne). Skarżący podniósł także, iż nie otrzymał postanowienia Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o sprostowaniu błędu pisarskiego w decyzji, której dotyczy niniejsze postępowanie. Zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji usankcjonował nieprawidłowości zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...] dla obrębu [...], Gmina K. Organ drugiej instancji wprawdzie przyznał, że w myśl § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, jeśli wynikają one z aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, lecz nie odniósł się do kwestii, dlaczego dane dotyczące wymienionych działek nie zostały zaktualizowane zgodnie z aktem notarialnym i decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Dalej organ drugiej instancji wskazał, że jeżeli aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust 3 p.g.k. W niniejszej sprawie takie działania nie zostały podjęte, a mimo to dochodziło do wielokrotnych zmian w ewidencji, w tym ostatniej na niekorzyść skarżącego i Gminy K., z której natomiast skorzystała córka W. H. Wobec tak rozbieżnych danych organ pierwszej instancji winien dokonać co najmniej ustaleń na gruncie, stosownie do § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czego nie uczynił. Zarówno skarżący, jak i Gmina K. uzyskali prawo władania działkami w formach prawem przewidzianych (akt notarialny, decyzja komunalizacyjna). Skarżący nie zgłaszał, żadnych zmian do ewidencji, bo pozostając w zaufaniu do organów państwa, nie podejmował działań zmierzających do zweryfikowania przebiegu ich granic i powierzchni. Utrzymanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji, skutkować będzie naruszeniem art. 64 Konstytucji RP, w szczególności poprzez przyznanie nierównej ochrony prawnej właścicielom/użytkownikom wieczystym sąsiednich działek. W wyniku działań organów państwa, bez wnikliwego wyjaśnienia okoliczności sprawy, utracił na rzecz sąsiada prawie połowę nieruchomości. Przez ponad 20 lat ponosił opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (w tym opłatę wstępną) i ponosił inne ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości, którą w wyniku modernizacji ewidencji gruntów przyznano sąsiadowi.

W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a – c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Z kolei na mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd - dokonując kontroli działalności administracji publicznej - nie jest zatem uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy. Posiada jedynie uprawnienia kasacyjne w odniesieniu do rozstrzygnięć administracji publicznej, przy wydawaniu których doszło do naruszenia prawa. Natomiast skutkiem podjętego w danej sprawie wyroku sądu administracyjnego co do zasady jest zakaz formułowania w toku każdego postępowania w tej sprawie nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a organ zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Jednakże zmiana stanu prawnego sprawy lub istotna zmiana okoliczności faktycznych uzasadnia odstąpienie od tej zasady (A. Kabat [w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 325-326).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję oraz mając na uwadze treść podjętego w tej sprawie poprzednio prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 października 2013r., III SA/Łd 537/13, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a.

Przedmiotem sporu w tej sprawie między organem a skarżącymi, tj. Gminą K. i M. P., są dokonane w toku modernizacji zmiany danych działek nr 618/1, 618/2 i 619/1 położonych w gm. K., obręb [...] w zakresie przebiegu granic i powierzchni. Z akt administracyjnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż opracowany w toku modernizacji projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się z dniem 15 października 2011r. operatem ewidencji i gruntów, zaś informacja o tym została opublikowana w dniu 2 grudnia 2011r. w Dz.Urz.Woj. [...] nr 352 pod poz. 3541. Nie budzi też wątpliwości, że w toku modernizacji skarżący nie wnosił zastrzeżeń do projektu operatu, zaś w dniu 27 sierpnia 2012r. wystąpił z prośbą o skorygowanie map oraz rejestru gruntów dla działek nr 618/2 i 619/1 zgodnie ze stanem faktycznym i aktem notarialnym. Wbrew więc twierdzeniom skarżącego złożone w dniu 27 sierpnia 2012r. "zastrzeżenia" do ewidencji nie zostały zgłoszone przed ogłoszeniem w Dz.U.Woj. [...] informacji, że projekt operatu stał się operatem ewidencji. Oznacza to, iż złożone w dniu 27 sierpnia 2012r. pismo skarżącego mogło być rozpoznane jedynie jako wniosek o zmianę ewidencji, nie zaś jako zarzuty do operatu. Nie zmienia tego faktu oczywista omyła w decyzji pierwszoinstancyjnej polegająca na zapisie, wedle którego opublikowanie tej informacji miało miejsce w dniu 2 grudnia 2012r., sprostowana w dniu 24 kwietnia 2013r. Nie ma przy tym żadnego znaczenia z uwagi na charakter tej omyłki to, iż postanowienie prostujące tą omyłkę nie zostało skarżącemu doręczone, tym bardziej, iż z uzasadnienia skargi wynika, iż fakt ten jest skarżącemu doskonale znany, skoro powołuje się on na niedoręczenie mu tegoż postanowienia.

Obie strony skarżące - kwestionując odmowę wprowadzenia zmiany w zakresie przebiegu granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 oraz w zakresie powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 - uważają, iż sporne dane w operacie ewidencji gruntów i budynków winny być zgodne z aktem notarialnym z dnia 31 grudnia 1990r. Rep. A nr [...] oraz załączonym do niego wyrysem, sporządzonym dla potrzeb sporządzenia tegoż aktu. Skarżąca Gmina podnosi przy tym zarzut naruszenia prawa własności działek nr 618/2 i 619/1 poprzez pomniejszenie ich powierzchni w toku modernizacji, co spowodowało, że Gmina poprzez modernizację została pozbawiona możliwości pobierania opłat z tytułu użytkowania wieczystego tych działek (dochodu). Skarżący z kolei podnosi, iż do naruszenia prawa własności doszło poprzez przyznanie nierównej ochrony prawnej właścicielom/użytkownikom wieczystym działek objętych wnioskiem o zmianę danych, a to z tego względu, że przez ponad 20 lat uiszczał opłaty z tytułu użytkowania wieczystego tych działek, w tym opłatę wstępną, i ponosił ciężary związane z utrzymaniem tychże działek o większej powierzchni. Za wadliwe uważa on również ujawnienie w ewidencji danych z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] czerwca 1989r. o podziale działek z pominięciem decyzji komunalizacyjnej oraz sporządzonego później, a więc aktualniejszego, aktu notarialnego z dnia 31 stycznia 1990r. – umowy użytkowania wieczystego i załączonego do niego wyrysu; trzykrotne zmiany powierzchni działek bez wyjaśnienia przyczyn tych zmian, manipulowanie dokumentami, w dodatku na jego niekorzyść; jak i niewyjaśnienie rozbieżności co do spornych danych wynikających z powołanych dokumentów bez dokonania ustaleń na gruncie z udziałem zainteresowanych podmiotów. Według skarżącego w wyniku tych wielokrotnych zmian danych skorzystała jedynie A. D. – córka W. H., sporządzającego dokumentację w związku z podziałem działek, jak i późniejszy wyrys w związku z umową użytkowania wieczystego działek.

Wobec tego, że skarżący oparł skargę na obu zarzutach naruszenia prawa, tj. naruszeniu prawa procesowego i naruszeniu prawa materialnego, zaś skarżąca Gmina – tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy odnieść się do tych pierwszych, gdyż dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne pozwalają na ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

Oceniając zaskarżoną decyzję wedle normatywnego wzorca postępowania administracji publicznej, a więc także poza zarzutami skargi, Sąd uważa, iż analiza - prowadzonych dość chaotycznie - akt nie daje podstaw do tego by postawić organom administracji publicznej zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A tylko tego rodzaju naruszenia obligowałyby Sąd do uwzględnienia skargi. Z naruszeniami prawa procesowego w takim stopniu mamy bowiem do czynienia wówczas gdy można przypuszczać, że gdyby nie doszło do naruszenia prawdopodobnie mogłaby zapaść decyzja innej treści niż ta która jest przedmiotem skargi. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie mogła zapaść decyzja innej treści niż zaskarżona, a organy przeprowadziły wszechstronne i kompletne postępowanie dowodowe oraz wyjaśniające na okoliczność przebiegu granicy między działkami nr 618/1, 618/2 i 619/1 oraz ich powierzchni, tj. postępowanie spełniające wymogi art. 7 i 77 k.p.a., a zakres tego postępowania jest prawidłowy. W sprawie organy zgromadziły wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych, a dopuszczone (zgodne z prawem) w art. 75 k.p.a., dowody, jakie w świetle normy prawa materialnego mogły być biorąc pod uwagę przedmiot postępowania przeprowadzone, jak i dowody nieprzekraczające fizycznych możliwości dowodzenia przez organy. Wykonały też zalecenia wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 października 2013r. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych zapewniły – tak jak to zalecił Sąd w tym wyroku - uczestnikowi postępowania A. D. czynny udział w postępowaniu w niniejszej sprawie. Jednakże uczestnik zrezygnował z udziału w tym postępowaniu, ograniczając się jedynie do odbioru korespondencji. Okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na wynik sprawy, gdyż to uczestnik podejmuje decyzję o zakresie swojej aktywności w postępowaniu. Uwzględniając natomiast istotę postępowania modernizacyjnego sprowadzającą się li tylko do aktualizacji danych w dotychczasowej ewidencji, organy nie mogły czynić ustaleń i przeprowadzać dowodów, jakich oczekiwał skarżący, i dokonać zmiany w ewidencji na podstawie aktu notarialnego z 1990r. i załączonego do niego wyrysu, gdyż nie są to dokumenty przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego, poza tym – jak dalej zostanie to szczegółowo ocenione – są one sprzeczne z dokumentami przyjętymi do tego zasobu, a ponadto co sam skarżący wywodził i starał się udowodnić w toku postępowania administracyjnego zostały one sfałszowane, a jedynie z uwagi na śmierć sprawcy postępowanie karne umorzono. Zostały one też sporządzone po dacie przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i były – jak podnosił organ – znane organowi w toku modernizacji, jednakże organ ich nie uwzględnił z uwagi na "nieprawdziwość" ich treści. Wyrys stanowi – jak słusznie zauważył organ – formę zaświadczenia z innego dokumentu, w tej sprawie powinien on odzwierciedlać stan wynikający z mapy stanowiącej załącznik do decyzji o podziale działek. Tak jednak w tej sprawie się nie stało. Jest on sprzeczny z przyjętą zasadnie przez organ za podstawę zmian w ewidencji, dokonywanej w toku modernizacji decyzją o podziale nieruchomości z dnia [...] czerwca 1989r. oraz dokumentacją podziałową, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, w tym mapą sytuacyjną podziału nr [...]. W konsekwencji również założona na podstawie wadliwego wyrysu KW i wadliwe dane podane w akcie notarialnym nie mogą stanowić podstawy żądanej zmiany, co organ szczegółowo wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro zatem dane podane w ewidencji były niezgodne z danymi przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego, a od czasu ich sporządzenia nie doszło do zmian spornych danych (powierzchni i przebiegu granic) w prawem przewidzianym trybie, to w toku modernizacji jedynie skorygowano wadliwe zapisy ewidencji w tym zakresie i w ich miejsce wprowadzono dane zgodnie z nadal obowiązującą decyzją o podziale i dokumentacją geodezyjną. W ten sposób przywrócono jedynie zgodność zapisów ewidencji z danymi źródłowymi. Ponadto nie spowodowało to żadnych zmian stanu prawnego spornych działek. Przeciwnie uwzględnienie wniosku skarżącego z dnia 27 sierpnia 2012r. spowodowałoby zamieszczenie w ewidencji nieprawdziwych, nierzetelnych danych z pominięciem ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości w sytuacji gdy decyzji ostatecznej przysługuje domniemanie prawidłowości i skuteczności erga omnes. Co istotne, dokonane zmiany musiały by również oznaczać zmianę - poza dopuszczanym prawem trybem weryfikacji decyzji ostatecznej - dokonanego tą decyzją podziału działek poprzez działanie faktyczne, co biorąc pod uwagę prawem określone warunki dokonania podziału działek w dacie wydawania decyzji o podziale musiałoby również oznaczać zignorowanie przez sąd administracyjny tychże warunków, poprzez uwzględnienie skargi. Skoro bowiem ustawodawca określa warunki podziału działek, a działki zostały podzielone w sposób określony w decyzji o podziale, to nie dopuszczalne jest kwestionowanie podziału w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżący, nie godząc się na tak drastyczne zmniejszenie powierzchni jego działek w toku modernizacji, oddanych mu w użytkowanie wieczyste rok po sporządzeniu operatu z 1989r., nie przedłożył żadnej dokumentacji geodezyjnej sporządzonej po dacie podziału działek, z której wynikałoby, że powierzchnia i granice działek uległy zmianie w stosunku do ich stanu wynikającego z decyzji o podziale, ograniczył się jedynie do powołania na akt notarialny oddania działek w użytkowanie wieczyste i wyrys do niego, oparte na nieprawdziwych danych geodezyjnych. To że mapę – wyrys z 1990r. sporządziła osoba upoważniona i to ta sama osoba która zatwierdzała podział działek nie oznacza jeszcze automatycznie, że wypis ten nie jest obarczony błędem, jak niżej szczegółowo zostanie wykazane.

Z akt administracyjnych wynika, że działki nr 618/1, 618/2 i 619/1, będące w dacie oddawania w użytkowanie wieczyste własnością Skarbu Państwa, stały się – co jest bezsporne między stronami i nie budzi żadnych wątpliwości – własnością Gminy i Miasta K. w wyniku komunalizacji. Działki te powstały z podziału działki o pow. 2,5772 m2 dokonanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] czerwca 1989r. W wyniku podziału tej działki powstało 75 działek, w tym działka nr 618/1 o pow. 684m2, nr 618/2 o pow. 157m2 i nr 619/1 o pow. 174m2, przy czym dwie ostatnie o łącznej powierzchni 332m2. Przebieg granicy poszczególnych działek został ujęty na mapie sytuacyjnej podziału, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 6 października 1989r., zaś ich powierzchnia – w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym z dnia 20 czerwca 1989r. oraz załączonym do decyzji o podziale zestawieniu powierzchni działek. Powierzchnia tych działek wynika również z protokołu ustalenia władania gruntami z dnia 25 lutego 1989r. Pierwsza działka została oddana w użytkowanie wieczyste W. i J. H. na podstawie aktu notarialnego z dnia 21 września 1989r. repertorium A [...], dwie ostatnie – skarżącemu na podstawie aktu notarialnego z dnia 31 stycznia 1990r. repertorium A [...]. Z aktów notarialnych wynika, iż skarżącemu i uczestnikowi postępowania oddane zostały w użytkowanie działki o pow. 5 arów, a więc o powierzchni niezgodnej z decyzją o podziale i dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, z tym, że doszło do pomniejszenia "prawnej" powierzchni działki na niekorzyść uczestnika postępowania o 184m2, oraz do powiększenia powierzchni działek skarżącego o 168m2, a powierzchni faktycznie oddanej w użytkowanie o 184m2. A zatem bez podstawy prawnej pomniejszono powierzchnię działki nr 618/1 o 184m2 na rzecz działek nr 618/2 i 619/1. Z powyższego wprost i w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż oddane skarżącemu działki nigdy nie miały "prawnej" powierzchni 5 arów, a skarżącemu faktycznie oddano do używania powierzchnię 5,15 arów (co potwierdza wynik wyliczeń matematycznych). Jest to więc powierzchnia znacznie większa niż nawet wskazywana w akcie notarialnym. Nie mogło natomiast dojść do oddania w użytkowanie działki o powierzchni większej niż faktyczna i prawna powierzchnia działki. Prowadzi to do dalszego oczywistego wniosku, wedle którego w toku czynności prawnej związanej z oddawaniem tychże działek w użytkowanie wieczyste doszło do oczywistego błędu, spowodowanego – pomijając nieistotne dla oceny legalności tego postępowania przyczyny – wadliwym podaniem danych w zaświadczeniu oraz w mapie - wyrysie, sporządzanym dla potrzeb aktu notarialnego. Ten oczywisty błąd może być jedynie sprostowany w drodze czynności cywilnoprawnej, bowiem to w toku tej czynności doszło do błędu i to dokument z tych czynności jest obarczony poważnym błędem. W żadnym razie błąd ten nie może być korygowany w drodze zmian w ewidencji z uwagi na rejestrujący charakter ewidencji. Tym bardziej nie może on prowadzić do oczekiwanego przez strony skarżące zmiany przebiegu granicy zgodnie z aktem notarialnym i usankcjonowania stanu faktycznego w sposób niezgodny z przyjętą do zasobu geodezyjnego dokumentacją geodezyjną, a więc niezgodnie ze stanem prawnym spornych nieruchomości. Dopiero zmiana stanu prawnego działek w przewidzianym prawem trybie mogłaby taki skutek spowodować. Z tego względu odmowa dokonania żądanej zmiany była jak najbardziej zasadna, zaś argumentacja skarżącego o ponoszeniu opłat z tytułu użytkowania w zawyżonej wysokości, bo od zawyżonej powierzchni, nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że skoro sam skarżący potwierdza fakt ponoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego od pow. działek 5 arów, a faktycznie użytkuje powierzchnię 5,15 arów, a więc korzysta z powodu tego błędu z większej powierzchni niż mu przysługuje, to nie sposób zrozumieć argumentacji skargi doznania przez niego szkody w związku z opłacaniem zawyżonej opłaty. Ponadto roszczenia z tytułu nienależnie pobranych opłat z tytułu użytkowania wieczystego czy z tytułu "zapłaty" za oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste wykraczają poza przedmiot sprawy zmiany danych ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji tego dokonane w toku modernizacji zmiany danych spornych działek miały jedynie na celu doprowadzenie do zapewnienia zgodności ewidencji z danymi z dokumentacji geodezyjnej. Nie sposób zatem zrozumieć wyrażanego obecnie swoistego rodzaju rozczarowania czy zadziwienia skarżącego wynikającego z wielokrotnych – jak podnosi – zmian w ewidencji, w tym na jego niekorzyść i w dodatku bez podstawy prawnej, bez uwzględnienia stanu faktycznego i poczynienia ustaleń na gruncie. Argumentacja obu skarg nie uwzględnia też istotnych okoliczności faktycznych wynikających z porównania dokumentów geodezyjnych, w tym sporządzonych dla celów podziału pierwotnych działek nr 618 i nr 619. Z mapy sytuacyjnej podziału z 1989r. wynika, że budynek "szopa", użytkowany przez skarżącego przez 20 lat jak twierdzi, znajduje się w granicach obecnej działki nr 618/1 (będącej w posiadaniu A. D.). Na mapach późniejszych znajduje się wbrew twierdzeniom skarżącego również w granicach tej działki. Na żadnej z map nie ma budynku gospodarczego (szopy) w granicach działki nr 618/2. Prowadzić to musi do wniosku, iż jedynie w toku faktycznego "rozdzielania" działek ogrodzeniem nastąpiło – jak wyżej wykazano - nieuprawnione przesunięcie granicy między działką nr 618/1 i 618/2, czym próbowano usankcjonować istniejące przed podziałem ogrodzenie między działkami nr 618 i 619, których granice przebiegały – jak niżej to wskazano szczegółowo – w innym miejscu niż po dokonanym podziale działek. Tym samym dano wyraz nieakceptowania dokonanego podziału działek i nowego przebiegu granicy między działkami użytkowanymi przez W. i J. H. a rodziców skarżącego. W wyjaśnieniach z dnia 20 września 2012r. geodeta, dokonujący czynności w toku modernizacji, podał jednoznacznie, że "ustalono, że dla działki 618/1 prowadzona jest księga wieczysta (...) W trakcie badania działu I stwierdzono, że ten sam organ w dniu 15.09.1989r. wydał dokument służący do ujawnienia w Księgach wieczystych obarczony błędem co do powierzchni działki 618/1 tj. 0ha05ary (z decyzji 684m2). W związku z roszczeniem właściciela działki 618/2 co do powierzchni i położenia "szopy" oceniam, że przedstawiciel Organu prowadzącego ówcześnie ewidencję gruntów i budynków świadomie próbował wyrysami do Ksiąg Wieczystych przesunąć granice tych działek w celu usankcjonowania istniejących ogrodzeń (szkic do wyznaczenia projektu). W ranach modernizacji wykonano wyrys i wpis do sprostowania powierzchni hipotecznej". Z mapy podziału działek, jak i aktu notarialnego z dnia 31 stycznia 1990r., wynika, że działki nie były zabudowane, co zresztą potwierdził geodeta w swoich wyjaśnieniach z dnia 20 września 2012r. Porównanie szkicu wyniesienia podziału nr rob. [...] oraz mapy z podziału z póżniejszymi mapami dowodzi, że brama wjazdowa, na wprost której jest usytuowana "szopa" znajdowała się w granicach działki 619 i znajduje się na obecnej działce nr 618/1 (powstałej z części działki 619), o czym świadczy przerywana linia wyznaczająca proponowany podział działek w pkt 60, nie zaś na działce nr 618/2. Działka nr 618/2 została zlokalizowana między pkt 60 i 61/62, zaś działka nr 619/1 między pkt 61/61 a pkt 66. Na mapie – wyrys z dnia 25 stycznia 1990r. w granicach działki nr 618/2 i nr 619/1 nie ma budynku gospodarczego "szopy". Po podziale brama ta znalazła się na obszarze działki nr 618/1, której tą część przed podziałem użytkowali rodzice skarżącego. Porównanie tych danych, jak i przebiegu granicy działek nr 619 i nr 618 przed i po podziale, dowodzi bez wątpienia, iż to w wyniku błędnie podanej, bo niezgodnej z decyzją o podziale, w zaświadczeniu powierzchni działki nr 618/1 doszło do zaniżenia jej powierzchni w KW na rzecz działki nr 618/2, zaś "szopa" ta została usytuowana w granicach działki sprzed podziału, tj. na działce oznaczonej nr 619, a po podziale na działce nr 618/1, co wprost wynika z mapy podziału. W wyniku podziału "szopa" znalazła się poza granicami działki nr 619 (obecnej 618/2), bowiem działka nr 618/2 powstała z części dotychczasowej działki 619 i części działki 618, zaś działka nr 619/1 w całości z pozostałej części działki nr 619. A skoro przed podziałem działki te mieszczące się w granicach działki nr 619 były dzierżawione przez rodziców skarżącego, to ta okoliczność zapewne jest przyczyną obecnych pretensji skarżącego. Nie sposób bowiem odnieść wrażenia, iż skarżący i skarżąca Gmina – ten pierwszy faktycznie użytkując większą powierzchnię, ta druga oddając w użytkowanie większą powierzchnię działek – nie "zaakceptowali" zmiany stanu prawnego działek, będącego następstwem ich podziału i odmiennego ukształtowania przebiegu granic spornych działek. Przez wiele lat też fakt "zmanipulowania" dokumentów dla potrzeb sporządzenia aktu notarialnego, z czego to skarżący faktycznie najwięcej skorzystał, nie przeszkadzał skarżącemu, a to tylko z tego względu, iż było to dla niego korzystne. Trudno zatem zrozumieć obecne tak mocno akcentowane przez skarżącego fałszowanie dokumentów i nieadekwatne do okoliczności poczucie krzywdy, tym bardziej, iż sporne działki przed podziałem były w faktycznym posiadaniu rodziców skarżącego i stan faktyczny, jak i wynik dokonywanego podziału działek musiał im i skarżącemu być doskonale znany, tym bardziej, że przed podpisaniem aktu notarialnego każdy racjonalnie myślący człowiek ustala stan prawny nabywanej nieruchomości i takie czynności skarżący – jako człowiek racjonalnie myślący – zapewne podjął. Pomimo podziału działek i zmiany "prawnych" granic dotychczasowych działek ta część działki nr 619, która po podziale znalazła a się poza granicami dotychczasowej działki nr 619, faktycznie była użytkowana zgodnie z dotychczasowym przebiegiem granicy, jednakże w sposób niezgodny z prawnym przebiegiem granicy ukształtowanym w wyniku podziału działki 618 i 619. Dotychczasowy zakres użytkowania gruntu starano się zaaprobować z pominięciem ukształtowanego podziałem nowego przebiegu granic aktem notarialnym na niekorzyść dysponenta działki nr 618/1. Poprzez usytuowanie "szopy" znajdującej się w granicach działek sprzed podziału poprzednio dzierżawionych i użytkowanych faktycznie przez rodziców skarżącego, nie można jednakże sankcjonować naruszenia prawa użytkowania dysponenta działki nr 618/1, ukształtowanego decyzją o podziale. Na ten aspekt wskazywał geodeta w swoich wyjaśnieniach, poczynionych na podstawie badania dokumentów załączonych do KW działki nr 618/1. Jak bowiem wynika z tych wyjaśnień według niego próbowano wyrysami do KW przesunąć granice tych działek. Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że nieuprawnionych zmian dokonano wyrysem sporządzonym w 1990r. dla potrzeb oddania działek w użytkowanie wieczyste. Wyrys ten – dodajmy niezgodny z dokumentami źródłowymi - nie ma w przeciwieństwie do decyzji o podziale nieruchomości waloru decyzji administracyjnej, a więc mocy wiążącej erga omnes. Ponadto powinien on jak sama jego nazwa wskazuje stanowić odzwierciedlenie dokumentu źródłowego, jest to wszak wyrys z innego dokumentu, tak się jednak nie stało kiedy sporządzano dokumentację dla potrzeb aktu notarialnego. Z tych względów dokonana przez organ ocena okoliczności faktycznych jest prawidłowa, została ona dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wnikliwej analizie dokumentacji, co z uwagi na "zagmatwany" w sposób świadomy charakter dokonanych w 1990r. nieuprawnionych zmian wymagało dużego zaangażowania organu, celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego. Ocena ta jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym, a przede wszystkim znajduje oparcie w dokumentacji geodezyjnej. Została dokonana na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przy zapewnieniu udziału zainteresowanym stron i przy ich czynnym udziale. Wbrew zatem przekonaniu skarżącego – dokonana przez organ ocena dowodów w zakresie tych działek jest zgodna z art. 80 k.p.a. Na obecnym etapie nie ma żadnych podstaw do tego, by przyjąć przebieg granicy między tymi działkami zgodnie z żądaniami skarżącego, tj. sprzeczne z § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ocena organów znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to – wbrew zarzutom skargi - spełnia wymogi art. 107 k.p.a., zamieszczono w nim mające zastosowanie przepisy prawne, wskazano okoliczności faktyczne, jak również rozważono i podano przyczyny odmowy zmiany danych w ewidencji w zakresie powierzchni i przebiegu granicy między działkami nr 618/1 i nr 618/2. Organ szczegółowo omówił istotę modernizacji, jak i rolę organów ewidencyjnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił okoliczność rozbieżności danych między mapą z 1989r. a 1990r., a zarzut skargi nie podjęcia próby wyjaśnienia tychże rozbieżności obarczony jest błędem w dedukcji skarżącego. Wynikająca z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została więc w niniejszej sprawie zrealizowana. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę postępowania, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie sposób zatem postawić organom zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania od organów państwa (art. 8 k.p.a.).

Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organy rozpoznające wniosek skarżącego o zmianę danych w ewidencji materialnoprawnego wzorca rozstrzygania przez administrację publiczną. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 2 p.g.k. w zakresie istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (pkt 1); budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (pkt. 2). W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2). Informacje dotyczące gruntów zawiera – jak stanowi art. 24 ust. 1 p.g.k. – operat ewidencyjny. Na mocy art. 22 ust. 2 p.g.k. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Organy administracji publicznej przekazują na mocy art. 23 ust. 3 lit. a i b p.g.k. właściwemu staroście: 1) odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o: a) nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego także o nabyciu, zmianie lub utracie prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania tą nieruchomością, b) podziale nieruchomości. Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, jej zakładania, jak i szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a ściślej rozdział 3. Na mocy § 44 pkt 2, 6 i 8 tegoż rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (pkt 2), okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych (pkt 6) oraz modernizacja ewidencji (pkt 8). Starosta zapewnia w myśl § 54 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie 1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, 2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Weryfikację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencyjnym (§ 54 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Starosta zarządza sprawdzenie wszystkich danych ewidencyjnych obrębu, jeżeli w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 2, wyjdą na jaw istotne nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji (ust. 3 § 54), weryfikację, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią cały obszar obrębu (ust. 4 § 54). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje zgodnie z § 45 ust. 1 tegoż rozporządzenia poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi (pkt 1), ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (pkt 2), oraz wyeliminowania danych błędnych (pkt 3). Źródłami danych wprowadzanych i aktualizowanych w ewidencji są na mocy odpowiednio stosowanego § 35 tegoż rozporządzenia: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wynik oględzin. Z urzędu na mocy § 46 ust. 2 tego rozporządzenia wprowadza się jednakże dane wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Stosownie do § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków postawę aktualizacji danych operatu ewidencyjnego w spornym w tej sprawie zakresie przebiegu granic stanowi dokumentacja geodezyjna, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Stosownie do § 37 tego rozporządzenia jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (ust. 1). Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic (ust. 2). Z kolei stosownie do § 39 tego rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (ust. 1). W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3). Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, którego wzór z przykładowymi wpisami zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia (ust. 5).

Analiza tych przepisów prowadzi do kilku wniosków. Przede wszystkim zauważyć należy, iż podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a więc jego zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Utrzymanie ewidencji w stanie aktualności następuje przy tym zarówno przez wprowadzenie do operatu zmian, jakie zaszły w danych objętych ewidencją gruntów, m.in. zmianę granic działek wchodzących w skład jednostki rejestrowej i ich powierzchni, jak i poprzez eliminowanie z ewidencji zapisów niezgodnych z dokumentami źródłowymi, zawartych w ewidencji czy to w wyniku niedbałości czy to w wyniku świadomego działania. Aktualizacja ewidencji obejmuje bowiem również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Czym innym jest jednakże prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalenie przez organ prowadzący ewidencję przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami (wyrok NSA z dnia 1 października 2014r., I OSK 281/13). Istotą ewidencji gruntów i budynków jest, jak sama nazwa wskazuje, spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Wpis do ewidencji gruntów i budynków stanowi potwierdzenie istniejącego stanu prawnego nieruchomości (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/97, Wokanda 1998/9, s. 40). Organy ewidencyjne są tylko rejestratorem, tych zmian prawnych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a mogą tego dokonać wyłącznie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zwarte są dane objęte ewidencją gruntów. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2014r., III SA/Kr 910/13). W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest dokonywanie ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentach stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia (wyrok NSA z dnia 1 października 2014r., I OSK 281/13, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2014r., III SA/Kr 910/13, LEX nr 1502725). Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic, własności oraz przedmiotu własności nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (tak wyrok NSA z dnia 14 listopada 1996r., USA 1824/95, nie publ.). Z kolei kwestionowanie dokumentów, stanowiących podstawę wpisów w ewidencji, może odbyć się jedynie w przepisanym do tego trybie, nie zaś poprzez zmiany w ewidencji. Wreszcie podnieść należy, że zmiany w operacie ewidencji gruntów wprowadza się z urzędu lub w wyniku zgłoszenia osób zainteresowanych, na podstawie ściśle określonych przez ustawodawcę dokumentów urzędowych (prawomocny wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 kwietnia 2010r., II SA/Ke 136/10). Podstawę tych zmian stanowią różnego rodzaju dokumenty, a ich rodzaj jest determinowany rodzajem danych ewidencyjnych. Ustawodawca wprost wskazuje wszak, iż pewne kategorie danych mogą wynikać jedynie z określonych dokumentów. I tak, podstawę danych dotyczących przebiegu granicy stanowią jedynie dokumenty geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego. Podstawą tą w zakresie przebiegu granicy nie mogą być w żadnym razie akty notarialne i sporządzone dla potrzeb tychże aktów dokumenty, w tym wyrysy. Akty te stanowią natomiast podstawę zmiany danych w zakresie właściciela gruntu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż skarżący – wnosząc o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 oraz powierzchni działek nr 618/2 i 619/1 - domagał się w istocie ustalenia granic działek będących w jego użytkowaniu wieczystym a następnie zmiany ich powierzchni, co miałoby nastąpić jak argumentuje w uzasadnieniu skargi poprzez poczynienie ustaleń na gruncie, skoro zarzuca organom zaniechanie dokonania tychże ustaleń. Przebieg granicy ustala się też – wbrew przekonaniu skarżącego - nie w oparciu o zapisy aktu notarialnego, dokonane na jego postawie wpisy do KW czy nawet wyrys sporządzony dla potrzeb sporządzenia tegoż aktu notarialnego, lecz zgodnie z analizowanymi przepisami w pierwszej kolejności na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym – z uwagi na stan faktyczny tej sprawy – sporządzonymi w celu podziału nieruchomości. Tylko wymienione w zawartym w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków katalogu dokumenty mogą stanowić podstawę określenia przebiegu granic. Skarżący nie chce też przyjąć do wiadomości tego, że wśród wymienionych w sposób zamknięty dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przebiegu granicy ustawodawca nie wymienia dokumentów, na które powołał się on we wniosku o zmianę danych ewidencji. Tymczasem w tej sprawie – jak już szczegółowo wykazano wcześniej – przebieg kwestionowanej granicy wynikał z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w 1989r., które to dokumenty od tamtego czasu nie były modyfikowane jakimikolwiek innymi dokumentami wymienionymi w tym przepisie. Dokumentami takimi nie mogą być natomiast dokumenty sporządzone dla potrzeb aktu notarialnego, a już na pewno dokumenty obarczone tak poważnymi błędami jak wyżej wskazano. Skoro zatem w spornej kwestii istniały niebudzące wątpliwości dokumenty geodezyjne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego, to nie było podstaw do ich pominięcia przy weryfikowaniu wskazanych w ewidencji danych co do przebiegu granicy niezgodnych z tymi dokumentami. Wbrew argumentacji skargi przepis § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wymienia jedynie dokumenty mogące stanowić podstawę ustalenia przebiegu granicy. Ponadto skarżący zarzuca naruszenie tego przepisu w toku modernizacji podczas gdy przedmiotem tego postępowania jest zmiana danych na wniosek w ostatecznym operacie. Na niezasadność argumentacji skargi wskazuje też i ta okoliczność, że zmiany danych w ewidencji są zgłaszane przez uprawnione podmioty w terminie 30 dni od dnia ich zaistnienia. Tymczasem skarżący składając wniosek o dokonanie spornych zmian nie wykazał w żaden sposób zaistnienia spornych zmian w okresie 30 dni wstecz. Zamiast tego powołał się na dokumenty sporządzone przed dokonaniem modernizacji gruntów, a więc dokumenty, które były znane organowi dokonującemu modernizacji ewidencji. W sprawie nie mógł mieć natomiast zastosowania objęty zarzutami skargi przepis § 37 i § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a to z tego względu, iż przebieg granicy wynikał z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego. Sama rozbieżność między dokumentami przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego a aktem notarialnym i dokumentami sporządzonymi dla tego aktu nie oznacza konieczności przeprowadzania pomiarów działek w terenie z udziałem właścicieli. Zależy to bowiem od tego, czy istnieje dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i czy jest ona wiarygodna. Okoliczność ta należy do oceny organów ewidencyjnych, a ocena a w tej sprawie jak już wykazywano jest prawidłowa. Dopiero gdy brak jest takiej dokumentacji lub jest ona niewiarygodna dane pozyskuje się z pomiarów terenowych lub fotogrametrycznych, w dalszej kolejności na podstawie zgodnych oświadczeń dysponentów nieruchomości, w ostateczności zaś według ostatniego spokojnego posiadania, jeśli nie jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach. Tymczasem wielokrotnie już wskazywaną podstawą zapisów ewidencji w zakresie przebiegu granic nie był akt notarialny z 1990r., lecz ostateczna i funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja o podziale nieruchomości z 1989r. Skarżący nie dostarczył organowi dokumentacji geodezyjnej, kartograficznej czy innej niezbędnej do dokonania zmiany przebiegu spornej granicy, a w konsekwencji i ich powierzchni. Nie udokumentował rozbieżności między danymi w ewidencji a danymi wynikającymi z posiadanej przez niego dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego. Z tego względu podstawę określenia przebiegu granicy między spornymi działkami mogła być jedynie decyzja o podziale działek wraz z poprzedzającą jej wydanie dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego (tak też wyrok NSA z dnia 21 marca 2013r., I OSK 2042/11). Nie sposób natomiast przyjąć, że w toku aktualizacji ewidencji dopuszczalne jest dokonywanie zmiany kwestionowanego przebiegu granicy w ramach prowadzonego czy to na wniosek, czy też z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012r., II SA/Po 705/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 lutego 2013 r., II SA/Ke 264/12, LEX nr 1316122). Analizowane przepisy nie stanowią bowiem podstawy rozstrzygania sporów co do przebiegu granic nieruchomości, skoro o przebiegu granicy nieruchomości w razie sporu rozstrzyga się w postępowaniu rozgraniczeniowym, regulowanym odrębnie w rozdziale 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zatytułowanego Rozgraniczenie nieruchomości. Do naruszenia przepisu § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie doszło z kolei dlatego, że przedmiotem ochrony przez organy ewidencyjne są granice nieruchomości, nie zaś ich powierzchnia, wynikająca z aktu notarialnego. Najpierw bowiem ustala się granicę, a następnie na tej podstawie dokonuje się wyliczenia powierzchni nieruchomości. Powierzchnia działki jest funkcją jej ustalonych granic (por. § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Dlatego podstawową kwestią jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości, aby następnie można było ustalić jej powierzchnię (por. wyrok NSA z dnia1 października 2014r., I OSK 281/13). Jest to konsekwencją tego, że granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, nie zaś odwrotnie. Spór o tę granicę jest więc w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i n. p.g.k. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011r., I OSK 1347/10, LEX nr 950515). Dopiero uzyskanie korzystnego orzeczenia w sprawie o rozgraniczenie stanowi podstawę do uwzględnienia wniosku skarżących. Zmiana wpisu w ewidencji gruntów co do przebiegu granic nie może być wprowadzona bez zmian w dokumentach źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji.

Zarzut skarżącego i skarżącej Gminy K. w zakresie naruszenia art. 64 Konstytucji RP poprzez utratę na rzecz użytkownika działki nr 618/1 połowy działek nr 618/2 i 619/1 nie tyle, że nie zasługuje na uwzględnienie, to jest jeszcze dość zaskakujący. Przede wszystkim w postępowaniu ewidencyjnym nie rozstrzyga się kwestii własnościowych i sporów własnościowych. Ale gdyby nawet wbrew zaprezentowanej regulacji tak było, to i tak żaden ze skarżących podmiotów nie wykazał, że doszło do naruszenia ich prawa własności. Jak już bowiem Sąd na wstępie rozważań wykazał skarżący nigdy nie posiadał prawa użytkowania wieczystego do wskazanej w akcie notarialnym powierzchni działek, gdyż działki te nigdy nie posiadały wskazanej w akcie notarialnym powierzchni, to jedynie poprzez faktyczne zawładnięcie i zmanipulowanie danymi w dokumentach sporządzanych dla potrzeb aktu notarialnego niejako "papierowo" zwiększono powierzchnię tych działek, wbrew jednoznacznym, jasnym dokumentom geodezyjnym. W toku modernizacji nie mogło zatem dojść do pozbawienia prawa do powierzchni której skarżący nigdy nie posiadał, pomijając to, iż ochronie podlegają granice nie zaś powierzchnia. Z kolei Gmina K. nabyła na własność objęte podziałem działki na własność na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r., nie wykazała jednak, iż łączna powierzchnia objętych na własność działek powstałych w wyniku podziału działek nr 618 i 619, wskutek zmian danych dotyczących przebiegu granicy między działkami nr 618/1 i 618/2 i powierzchni spornych działek ulegała pomniejszeniu w sposób naruszający prawo własności. Ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, wedle którego wskutek tych zmian została pozbawiona możliwości pobierania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, a co za tym idzie i dochodu. Te kwestie nie podlegają jednak rozstrzygnięciu w postępowaniu ewidencyjnym, są to sprawy o charakterze cywilno-prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

ds