Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2477/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 365 ust 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: art 7 art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 54 i 56
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art 42 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman,, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej: k.p.a.), w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku, [...] Sp. z o. o. [...] (dalej: skarżąca, Spółka, strona, [...]), o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z [...] czerwca 2016 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: [...] WIOŚ) z [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...].

W decyzji z [...] sierpnia 2016 r. GIOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

GIOŚ w decyzji z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WIOŚ z [...] lica 2014 r., znak: [...].

W piśmie z 27 czerwca 2016 r. [...] Sp. z o. o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., ) w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm., dalej: p.o.ś.) i art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. poprzez błędną wykładnię, w myśl której powołane przepisy miały zastosowanie do instalacji związanej z odzyskiem odpadów [...] Sp. z o.o.;

2) art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 3 pkt 2 p.o.ś., poprzez uznanie, że Spółka ma obowiązek wyposażenia komór instalacji w kurtyny antyodorowe oraz system dezodoryzacji metodą dezodoryzacji sucha parą o skuteczności co najmniej 80%;

3) art. 180 pkt 3 i art. 180a pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. poprzez uznanie, iż Spółka powinna była uzyskać pozwolenie na wytwarzanie odpadów mimo nieprzekroczenia masy odpadów o wartości 5000 Mg rocznie;

4) art. 76 ust. 4 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., poprzez uznanie, iż Spółka nie zachowała terminu do poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytkowania instalacji;

oraz naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:

5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r.;

6) art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), poprzez rozstrzygnięcie wniosku Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. i GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. w oparciu o rozszerzoną wykładnię przepisów prawa, w tym art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. oraz art. 76 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. oraz art. 76 ust. 4 p.o.ś.;

7) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego;

8) art. 107 § 1 k.p.a. i art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.), poprzez zawarcie w zaskarżonej decyzji błędnego pouczenia;

9) art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 § k.p.a. i art. 54 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), poprzez dopuszczenie się przez organ bezczynności.

Nawiązując do powyższego [...] Sp. z o. o. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...].

W piśmie z 27 lipca 2016 r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko procesowego w odpowiedzi na zawiadomienie GIOŚ z 19 lipca 2016 r. o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w niniejszej sprawie oraz możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując że możliwość, o której zawiadomił organ była jedynie iluzoryczna.

W decyzji z [...] sierpnia 2016 r. GIOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ww. decyzji GIOŚ wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z [...] czerwca 2016 r., znak: [...] nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Następnie w uzasadnieniu ww. decyzji GIOŚ odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. GIOŚ odniósł się także do zarzutów podniesionych w piśmie z 27 lipca 2016 r. dotyczących braku możliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy.

W piśmie z 19 sierpnia 2016 r. Spółka wniosła skargę na decyzję GIOŚ z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] zaskarżając w całości ww. decyzję utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2016 r., znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak [...] oraz decyzji ją| poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie wniosku [...] Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o nieuprawnioną, rozszerzającą wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym art. 365 ust. 2 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., dalej: p.o.ś.) w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. oraz art. 76 ust. 4 p.o.ś., art. 42 ust. 1 p.w. i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d, p.w., wbrew wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawnego zasadzie naczelnej postępowania administracyjnego – zasadzie praworządności, przewidującej, iż organy administracji publicznej mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a zatem nie mogą podejmować działań i wywodzić interpretacji nieznajdującej oparcia w treści obowiązujących przepisów prawa, czego dopuścił się organ w niniejszej sprawie;

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, wyrażające się m. in. w tym, że organ pominął w ocenie materiału dowodowego załączone przez [...] do wniosku z 26 października 2015 r. sprawozdania z badań wód i gleby przeprowadzonych przez [...];

3. rażące naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez zawiadomienie skarżącej o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w niniejszej sprawie oraz możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w ciągu 7- dniowego terminu w sytuacji, gdy organ nie dysponował w tym czasie pełnymi aktami sprawy, gdyż zostały one przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w ten sposób pozbawił skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu;

II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 469, dalej: p.w.), art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. i art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. w zw. z art. 180 pkt 3 oraz art. 180a pkt 2 p.o.ś. oraz art. 375 p.o.ś. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., mimo istnienia ku temu przesłanek, tj. rażącego naruszenia w powołanych decyzjach art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. i nakazania wstrzymania użytkowania instalacji Spółki [...] mimo braku istnienia ku temu przesłanek, przy czym aby dopuszczalne było wstrzymanie użytkowania instalacji wskazane w art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. przesłanki muszą być spełnione łącznie;

2. naruszenie art. 42 ust. 1 i 2 p.w. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. i art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d p.w. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, iż powołane przepisy p.w. miały zastosowanie do instalacji związanej z odzyskiem odpadów Spółki [...], mimo iż Spółka w ramach przedmiotowej instalacji nie wprowadza ścieków do wód lub do ziemi, a zatem powołany przepis nie mógł zostać przez Spółkę naruszony i tym samym brak było podstaw do wstrzymania użytkowani instalacji [...] w oparciu o przepis art. 76 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., skoro wskazane w nim wymogi zostały przez Spółkę spełnione, co uzasadnia również żądanie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa;

3. naruszenie art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 3 pkt 2 p.o.ś. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż [...] ma obowiązek wyposażenia komór instalacji w kurtyny antyodorowe oraz system dezodoryzacji metodą dezodoryzacji suchą parą o skuteczności co najmniej 80%, mimo, iż zgodnie z literalną treścią art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. tego typu obowiązek nie wynika ani z ustaw, ani z decyzji i tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Spółka nie dopełniła wymogów, o jakich mowa w powołanym przepisie;

4. naruszenie art. 180 pkt 3 i art. 180a pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, iż Spółka [...] powinna była uzyskać pozwolenie na wytwarzanie odpadów mimo niewytworzenia odpadów o masie większej bądź równej 5000 Mg rocznie, podczas gdy literalna wykładnia tego przepisu wskazuje na konieczność uzyskania tegoż pozwolenia tylko w razie wytworzenia 5000 Mg odpadów rocznie, co doprowadziło organ do błędnego uznania, iż w sprawie zakończonej decyzją GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., nie doszło do rażącego naruszenia art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś.;

5. naruszenie art. 76 ust. 4 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, iż spółka [...] nie zachowała terminu do poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytkowania instalacji i tym samym jej zawiadomienie było bezskuteczne, mimo, iż z przepisu art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. nie można wywieść skutku bezskuteczności zawiadomienia złożonego po terminie, skoro w przepisie tym jest mowa wyłącznie o niepoinformowaniu organu jako przesłance do nałożenia sankcji w postaci wtrzymania użytkowania instalacji, ponadto nie można uznać, iż poinformowanie organu w terminie krótszym niż wymagany jest bezskuteczne i należy je traktować jako niebyłe.

Z uwagi na powyższe uchybienia, wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a. oraz uchylenie decyzji organu I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a.,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi w sposób obszerny przedstawiono argumenty, które w ocenie Spółki, potwierdzają zasadność postawionych zarzutów w skardze.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 24 stycznia 2017 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 stycznia 2017 r. zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę" Spółka reprezentowana przez r. pr. M. P. podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze, wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie, jako dowodu uzupełniającego (art. 106 § 3 p.p.s.a.) dowodu z dokumentów: i) pisma [...] WIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. wraz z załączonymi badaniami oraz ii) badań gleby przeprowadzonych przez [...] WIOŚ w październiku 2016 r.

- w celu wykazania, że decyzja o wstrzymaniu użytkowania instalacji została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), m. in. dlatego, że Spółka nie wprowadzała ścieków do wód i do ziemi, a tym samym , nie miały do niej zastosowania wymagania zawarte w art. 42 ust. 1 i 2 p.w., zaś środowisko wokół instalacji było i pozostaje niezanieczyszczone. Spółka w replice na odpowiedź na skargę przedstawiła również swoje stanowisko, zgodnie z którym w całości nie zgadza się z argumentacją przedstawioną przez GIOŚ w piśmie z 22 września 2016 r. stanowiącym odpowiedź na skargę. Spółka podtrzymała także w całości swoje stanowisko wyrażone w skardze z 19 sierpnia 2016 r. i wniosła o uwzględnienie argumentacji i wniosków dowodowych przedstawionej w replice na odpowiedź na skargę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. oddalił wniosek dowodowy z dokumentów w postaci pisma [...] WIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. wraz z załączonymi badaniami oraz badaniami gleby przeprowadzonych przez [...] WIOŚ w październiku 2016 r. na okoliczność przedstawioną w punkcie 2 repliki na skargę z 24 stycznia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz p.o.ś., i p.w.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji orzeka jako organ kasacyjny na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności.

W rozpoznawanej sprawie wyróżniono zarzuty proceduralne oraz dotyczące prawa materialnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zarzuty procesowe, podnoszące naruszenie przepisów postępowania, powinny być zbadane przed zarzutami niewłaściwej wykładni lub błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dopiero wszak po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, co stanowi kwestię o charakterze procesowym, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis materialnoprawny (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 848/11, LEX nr 1218904 i z 9 maja 2013 r., sygn. akt IOSK 2355/11, LEX nr 1328094).

W pierwszej kolejności przechodząc do oceny zarzutów dotyczących prawa procesowego, Sąd nie podziela zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ II instancji art. 6, oraz art. 2 i 7 Konstytucji.

Organy orzekające w niniejszej sprawie oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego udowodnienie okoliczności związanych z odmową stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji administracyjnej [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. znak: [...]. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie wniosku [...] o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o nieuprawnioną rozszerzającą wykładnię przepisów prawa materialnego. Zasada praworządności jest nie tylko zasadą ogólną postępowania administracyjnego, lecz również zasadą konstytucyjną, wynikającą z art. 7 Konstytucji, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, oraz z art. 2 Konstytucji, według którego, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z treści powyższej zasady państwa prawnego wynika prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, gdyż tylko taka procedura zapewnia realizację praw i wolności obywatelskich. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ww. przepisów, gdyż zgodnie obowiązkiem ustawowym działały na podstawie i w granicach prawa, ale także wypełniły obowiązek czuwania nad tym, aby zachowania wszystkich uczestników postępowania administracyjnego – we wszystkich stadiach postępowania – były zgodne z prawem. Organy obu instancji w procesie podejmowania decyzji w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem Sądu, zastosowana przez GIOŚ wykładnia przepisów art. 365 ust. 2 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz.1232, ze zm., dalej: p.o.ś.) oraz art. 76 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. i art. 76 ust. 4 p.o.ś. została przeprowadzona w granicach prawa. Sąd nie podziela zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ II instancji art. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 k.p.a. Według Sądu, organy obu instancji dokonały niewadliwej analizy zebranego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu jest prawidłowo zebrany i kompletny, a wnioski jakie z niego wysnute były logicznie uzasadnione i nie noszą cech dowolności.

Odnosząc się do uwag zgłoszonych przez skarżącą w przedmiocie pominięcia materiału dowodowego w postaci sprawozdania z badań wód i gleby przeprowadzonych przez [...] należy stwierdzić, że organ nie mógł odnieść się do wyników badań jakości wód wodociągowych załączonych do wniosku, ze względu na brak sformułowanego przez Spółkę zarzutu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, który wyjaśnił, że woda, która nie spełnia wymagań dla wód do picia przed skierowaniem jej do mieszkańców jest poddawana procesom oczyszczenia w stacji uzdatniania. Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ nie posiadał informacji, czy zbadane próbki pochodzą z ujęcia wód podziemnych czy wód powierzchniowych. Dlatego też przedstawione wyniki badań wody pochodzącej z wodociągu nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia, że brak urządzeń oczyszczających nie spowodował zagrożenia dla wód podziemnych. Organ nie miał też możliwości odniesienia się do wyników badań płodów rolnych załączonych do wniosku, ze względu na brak sformułowanego przez Spółkę zarzutu. Skarżąca przedstawiła wyniki badań ziemniaków, kukurydzy i pszenicy pochodzących z pól sąsiadujących z zakładem, w zakresie zawartości ołowiu i kadmu.

Należy zwrócić uwagę, że wyniki badań składu odcieków z pryzm składowanych odpadów na terenie instalacji eksploatowanej przez Spółkę wskazują na znaczne przekroczenia wskaźników informujących o zawartości substancji organicznych, a nie metali ciężkich w roślinach uprawnych, na które powołuje się Spółka. Przedstawione przez skarżącą badania pozostawały zatem poza zakresem parametrów wskazujących na zagrożenie dla środowiska spowodowane działalnością prowadzoną przez skarżącą. Z akt sprawy wynika, że odprowadzenie odcieków do gruntu wywołało zagrożenie dla wód podziemnych, a w szczególności dla indywidualnych ujęć wód ze studni głębinowych. GIOŚ wyjaśnił, że woda pochodząca z indywidualnych ujęć wód ze studni głębinowych nie może być wykorzystana do picia, a także do podlewania płodów rolnych, ze względu na ryzyko dodatkowego zanieczyszczenia upraw rolnych substancjami, które wraz z wodą przeznaczoną do podlewania osiada na powierzchni liści bądź kumuluje się w bulwach warzyw.

Pozbawiony podstaw jest zarzut dotyczący rażącego naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że z treści notatki służbowej z 27 lipca 2016 r. wynika, że pełnomocnik skarżącej w tym dniu stawił się w siedzibie GIOŚ i zapoznał się z zebranym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym oraz wykonał fotokopie dokumentów. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniósł się do zarzutów podniesionych w piśmie Spółki z 27 lipca 2016 r. dotyczących braku możliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy i wyjaśnił, że część akt dotyczących spraw Spółki została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z toczącymi się przed nim sprawami. Należy ponadto stwierdzić, że materiały w postaci kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem - dotyczące przedmiotu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, są kompletne i były udostępnione pełnomocnikowi Strony w dniu 27 lipca 2016 r.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ w pierwszej i drugiej instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a także oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego udowodnienie danych okoliczności. Zdaniem Sądu, podejmując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły również w sposób prawidłowy proces subsumcji stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne regulujące wydanie przez organ I instancji decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...].

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. [...] WIOŚ w niniejszej sprawie wydał w dniu [...] lipca 2014 r. znak: [...] sankcyjną decyzję wstrzymującą. Decyzja ta dotyczyła wstrzymania użytkowania instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości C., gm. R., powiat P. eksploatowanej przez Spółkę. Uzasadnieniem zastosowania w przedmiotowej sprawie przez organ art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. było przede wszystkim zapewnienie przestrzegania wymagań formalnych, związanych z uzyskaniem określonych zgód czy wykonaniem wskazanych obowiązków przez Spółkę prowadzącą przedmiotową instalację. Wbrew stanowisku skarżącej, przy wydawaniu orzeczenia o wstrzymaniu nie są brane pod uwagę skutki naruszeń lub brak negatywnych skutków prowadzonej działalności dla środowiska. Z tego powodu bez znaczenia dla wydania sankcyjnej decyzji wstrzymującej na podstawie art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. pozostają okoliczności podnoszone przez Spółkę we wniosku z 26 października 2015 r. dotyczące sprawozdania z badań wód i gleby przeprowadzonych przez [...].

Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 365 ust. 2 pkt 3 jest wstrzymanie użytkowania instalacji. Zgodnie z art. 3 pkt 3 p.o.ś., eksploatacja instalacji lub urządzenia oznacza użytkowanie instalacji lub urządzenia oraz utrzymywanie ich w sprawności. Nakaz wstrzymania użytkowania instalacji nie daje możliwości wstrzymania użytkowania tylko części obiektu czy instalacji, ani też użytkowania w określonym tylko zakresie. W decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r. w sposób prawidłowy orzeczono o: 1) wstrzymaniu użytkowania instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości C. , gmina R., powiat P. eksploatowanej przez skarżącą; 2) terminie bezpiecznego dla środowiska wstrzymania użytkowania ww. instalacji, na dzień [...] stycznia 2015 r. Nie doszło także do naruszenia art. 375 p.o.ś. Przepis art. 375 p.o.ś. przewiduje zasadę ogólną dla postępowań, które miałyby być wszczynane dla podjęcia którejkolwiek z decyzji przewidywanych przepisami działu III w tytule VI p.o.ś. Mogą być one wszczynane z urzędu i tylko z urzędu. Zasada wszczęcia postępowania z urzędu oznacza, że właściwe organy administracji, stwierdzając spełnienie przesłanek uzasadniających podjęcie działań przewidzianych w przepisach działu III, mają obowiązek takie działania podjąć i realizować w ten sposób określony interes publiczny (czyli interes polegający na osiąganiu celów ochrony środowiska).

Egzekucja obowiązków określonych w takiej decyzji jest prowadzona w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej. Art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. tworzy gwarancję dla przestrzegania obowiązków uregulowanych w art. 76 p.o.ś. Regulacja zawarta w art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. bezpośrednio odwołuje się do art. 76 p.o.ś. Artykuł 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. stanowi podstawę do wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie obiektów lub instalacji już eksploatowanych. W art. 76 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. ustawodawca określił wymagania które, w odniesieniu do konkretnego obiektu, wynikają zarówno z mocy prawa (posiadanie określonych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska, wykonanie określonych środków technicznych chroniących środowisko, zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych chroniących środowisko, dotrzymywanie standardów emisyjnych), jak również z decyzji zezwalających na jego realizację i określających warunki jego funkcjonowania, np. z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenia na budowę, pozwoleń emisyjnych i itp. (wykonanie określonych środków technicznych chroniących środowisko, zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych chroniących środowisko).

Do decyzji zezwalających na korzystanie ze środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. należą m. in. pozwolenia emisyjne, decyzje z zakresu gospodarki odpadami. Wymagania określone w art. 76 ust. 4 p.o.ś. dotyczą tylko obiektów i instalacji będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko. Przedmiotowa inwestycja (instalacja związana z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów) należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 Nr 213 poz. 1397). Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), Spółka miała obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych wydawanych na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

W decyzji środowiskowej z [...] listopada 2012 r., której adresatem jest Spółka ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Modernizacji istniejącego zakładu odzysku odpadów w zakresie fermentacji odpadów na działce o nr ew. [...] w miejscowości C. gmina R., powiat p., województwo [...]. W przedmiotowej decyzji środowiskowej u Wójt Gminy R. określił warunki, które podmiot jest zobowiązany przestrzegać w trakcie realizacji przedsięwzięcia w celu zapewnienia niepowodowania zanieczyszczenia środowiska przez instalację eksploatowaną przez Spółkę. Decyzja środowiskowa ustaliła w pkt III ppkt 3 (s. 3 decyzji, t. 1 akt administracyjnych) obowiązek zaprojektowania basenu do rozkładu odpadów o wymiarach 10 x 30 x 0,8 m wyposażonego w technologię kurtyn antyodorowych oraz w ppkt 8 zaprojektowanie systemu dezodoryzacji komór kompostowniczych metodą dezodoryzacji suchą parą o skuteczności minimum 80%. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skargi przedstawiony w pkt 3 obejmującym naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Spółka w tym zarzucie podnosi, że naruszenie przez organ art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 3 pkt 2 p.o.ś. nastąpiło poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca ma obowiązek wyposażania komór instalacji w kurtyny antyodorowe oraz system dezodoryzacji metodą dezodoryzacji suchą parą o skuteczności co najmniej 80%, mimo że zgodnie z literalną treścią art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. tego typu obowiązek nie wynika ani z ustaw, a ni z decyzji i tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Spółka nie dopełniła wymogów, o jakim mowa w powołanym przepisie.

Zdaniem Sądu, organ miał podstawy, aby stwierdzić niewypełnienie przez stronę postanowień decyzji środowiskowej w zakresie wyposażenia komór kompostowniczych i basenu do rozładunku odpadów w technologię kurtyn antyodorowych oraz system dezodoryzacji metodą dezodoryzacji suchą parą o skuteczności min. 80%, zatem zaistniały podstawy do ustalenia faktu, że instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska.

Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 180 pkt 3 i art. 180a pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. Zgodnie z art. 180 p.o.ś. eksploatacja instalacji powodująca wytwarzanie odpadów jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane, a przypadki takie zostały wymienione w art. 180a p.o.ś. Norma wynikająca z art. 180 p.o.ś. ustala generalne założenia powstania obowiązku uzyskania pozwolenia emisyjnego (uzyskania zgody organu administracji na prowadzenie pewnego typu działalności powodującej określone skutki dla środowiska), wskazując trzy grupy przesłanek, których zaistnienie skutkuje powstaniem takiego obowiązku: 1) obowiązek jest związany z eksploatacją instalacji; 2) obowiązek dotyczy eksploatacji powodującej wskazane skutki; 3) obowiązek nie ma charakteru generalnego wobec wszystkich instalacji powodujących określone skutki, ma być wyraźnie nałożony aktem powszechnie obowiązującym. Wskazać bowiem należy, że obowiązek uzyskania pozwolenia jest elementem ogólnego obowiązku eksploatacji instalacji lub urządzenia w zgodzie z wymaganiami ochrony środowiska.

Pozwolenie na emisję jest wymagane w związku z eksploatacją "instalacji", czyli urządzenia technicznego lub zespołu takich urządzeń. W art. 180 ustawodawca w sposób zamknięty wyliczył rodzaje oddziaływań na środowisko, których powodowanie rodzi skutek w postaci powstania obowiązku uzyskania pozwolenia emisyjnego. Oddziaływania takie muszą być związane z eksploatacją instalacji, mogą występować zarówno samodzielnie jak i w powiązaniu. Pozwolenie na wytwarzanie odpadów uregulowane w art. 180a p.o.ś. jest pozwoleniem emisyjnym. Pozwolenie emisyjne jest instytucją prawną związaną z ochroną środowiska przed zanieczyszczeniem. Przepisy p.o.ś. zakładają, że wprowadzanie do środowiska substancji i energii, co słowniczek ustawy (art. 3 pkt 4 p.o.ś.) nazywa emisją, powinno być nadzorowane i najczęściej ograniczane, może bowiem skutkować zanieczyszczeniem środowiska (jego elementu). Prawną formułą zapobiega Obowiązek uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów obciąża prowadzącego instalację, przy czym pojęcie prowadzącego instalację definiuje art. 3 pkt 31 p.o.ś., zaś pojęcie instalacji art. 3 pkt 6 p.o.ś. Pozwolenie emisyjne jest instrumentem prewencyjnym, co oznacza, że wymagana zgoda musi zostać uzyskana przed rozpoczęciem emisji z instalacji. Granice ilościowe obowiązku posiadania i przestrzegania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, ustalone są w art. 180a p.o.ś., nie zmieniły się w porównaniu z odpowiednimi przepisami ustawy o odpadach z 2001 r. Pozwolenie na wytwarzanie odpadów może być decyzją łączoną z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Obowiązek uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów obciąża prowadzącego instalację.

W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że skoro pozwolenie emisyjne jest decyzją prewencyjną, to wskazane ilości dotyczą odpadów zamierzanych do wytworzenia. Prowadzący instalację, który zakłada, że granic tych nie przekroczy, musi jednak prowadzić ewidencję odpadów i pilnować, by takie przekroczenie rzeczywiście nie nastąpiło. Wystąpienie o wymaganą zgodę dopiero po przekroczeniu jest naruszeniem prawa, chyba że funkcjonowanie instalacji skutkujące wytwarzaniem odpadów zostanie wstrzymane do czasu uzyskania pozwolenia.

Przypuszczenie, że limity określone w art. 180a p.o.ś. zostaną przekroczone nakazywało zatem skarżącej uzyskanie niniejszego pozwolenia. Starosta P. w decyzji z [...] grudnia 2013 r., będącej zezwoleniem na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów rodzaju i masy odpadów, nie zobowiązał skarżącej do wytworzenia odpadów w ilości, o której mowa w art. 180a p.o.ś. Prowadzący instalacje ma jednak obowiązek uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarki odpadami przed rozpoczęciem działalności. Spółka była zatem zobowiązana uzyskać pozwolenie na wytwarzanie odpadów przed zgłoszeniem do [...] WIOŚ faktu oddania instalacji do użytkowania. Wskazać należy również, że Starosta P. w decyzji z [...] grudnia 2013 r. udzielającej zezwolenia Spółce na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów w pkt 6.2. (s. 7 ww. decyzji) zawarł warunek, według którego prowadzenie przetwarzania odpadów nie może naruszać przepisów ochrony środowiska oraz odrębnych przepisów, tj. a) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).

Organom nie można również zarzucić błędnej wykładni art. 76 ust. 4 p.o.ś. w zw. z art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. Według art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., w odniesieniu do nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji związanych z przedsięwzięciem zaliczonym do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji użytkowanie, jeżeli w ciągu 5 lat od oddania do użytkowania zostanie ujawnione, iż przy oddawaniu do użytkowania nie zostały spełnione wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76, i nie są one nadal spełnione, a inwestor nie dopełnił obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji lub obiektów. Przepis ten odsyła do art. 76 p.o.ś., który w ust. 4 nałożył na zarządzającego instalacją obowiązek zawiadomienia na 30 dni przed terminem oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.).

Obowiązek zawiadomienia, o którym mowa w ust. 4 jest obowiązkiem dodatkowym w stosunku do przewidzianych w art. 54 i 56 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Na Spółce spoczywał obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji w określonym czasie, tj. na 30 dni przed oddaniem instalacji do użytkowania. W stosunku do instalacji zaliczonych do potencjalnie najgroźniejszych dla środowiska (a za takie są uznawane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko) wprowadzono także możliwość poddania instalacji prewencyjnej kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Prowadzący tego rodzaju instalację ma bowiem obowiązek zawiadomienia wojewódzkiego inspektora o planowanym terminie oddania do użytku nowo zbudowanego lub zmodernizowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji bądź także o terminie zakończenia rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany. W sytuacji, w której kontrola wykazałaby niespełnienie wskazanych wyżej wymagań, wojewódzki inspektor ma obowiązek wydać decyzję wstrzymującą oddanie instalacji do użytku (art. 365 ust. 2 pkt 1 p.o.ś.).

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w piśmie z 17 grudnia 2013 r. poinformowała [...] WIOŚ, że z dniem 1 stycznia 2014 r. planuje rozpocząć użytkowanie instalacji do odzysku odpadów zlokalizowanej na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości C. Biorąc pod uwagę uchybienie terminu, o którym mowa w art. art. 76 ust. 4 p.o.ś., organ prawidłowo przyjął, że zawiadomienie to było bezskuteczne. Tym samym Spółka nie wypełniła ustawowego obowiązku, co stworzyło podstawę do zastosowania sankcji określonej w art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. Skarżąca miała wynikający z art. 76 ust. 4 p.o.ś., obowiązek poinformowania [...] WIOŚ o planowanym terminie oddania do użytkowania przebudowanego obiektu budowlanego oraz instalacji, na 30 dni przed terminem oddania do użytkowania, czego nie uczyniła.

Zdaniem Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm., dalej: p.w.) w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. poprzez uznanie, że skarżącej nie dotyczyły wskazane w powyższych przepisach obowiązki wprowadzania ścieków do wody lub ziemi, są niesłuszne. Zgodnie z art. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d, p.w. ściekami są wprowadzane do wód lub do ziemi wody odciekowe ze składowisk odpadów oraz obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których składowane są odpady wydobywcze niebezpieczne oraz odpady wydobywcze inne niż niebezpieczne i obojętne, miejsc magazynowania odpadów, wykorzystane solanki, wody lecznicze i termalne. Wskazać należy, że [...] WIOŚ w toku kontroli stwierdził, że skarżąca nie zapewniła w sposób trwały zabezpieczenia środowiska wodno-glebowego przed wydostawaniem się nieoczyszczonych odcieków z odpadów bezpośrednio do gruntu. W związku z wyżej wskazaną definicją ścieków, organ prawidłowo uznał, że nieoczyszczone odcieki emitowane z pryzm odkładczych odpadów przetwarzanych przez Spółkę, są faktycznie ściekami, których gospodarowanie zostało uregulowane w p.w. Obowiązkiem Spółki było dotrzymywanie standardów emisyjnych i nienaruszanie standardów jakości (standardów imisyjnych). Obowiązek dotrzymywania standardów emisyjnych wynika z art. 141 ust. 1 p.o.ś. Jest on kierowany do wszystkich podmiotów eksploatujących instalacje i urządzenia. Ponadto wskazać należy, że wymagania, które instalacja powinna spełniać w trakcie jej normalnej eksploatacji, związane są przede wszystkim z koniecznością przestrzegania standardów – zarówno imisyjnych (standardów jakości środowiska), jak i emisyjnych. Podstawowy wymóg to niedopuszczenie do sytuacji, w której emisja z instalacji stanie się zanieczyszczeniem, a taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy zostaną naruszone standardy imisyjne bądź też oddziaływanie instalacji spowoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenie dla życia albo zdrowia ludzi. Obowiązek dotrzymywania standardów imisyjnych ma charakter bezwzględny. Zgodnie z art. 144 ust. 4 p.o.ś. nie zwalnia z niego dotrzymywanie standardów emisyjnych ani przestrzeganie wymagań dotyczących stosowanej technologii.

W czasie eksploatacji instalacji zakazane jest również naruszanie standardów emisyjnych, czyli norm określających dopuszczalną wielkość emisji substancji lub energii do środowiska. Standardy emisyjne (art. 3 pkt 33 p.o.ś) wspomagają realizację ustawowych celów ochrony środowiska. Standardy te są ustalone dla typów emisji pochodzących ze wskazanych rodzajów instalacji czy urządzeń. Mogą mieć charakter ogólny (ustanowione aktem normatywnym) bądź indywidualny (określone decyzją administracyjną), (zob. M. Bar, Górski, J. Jendrośka, J. Jerzmański, M. Pchałek, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, 2 wydanie, Warszawa 2014, s. 76-77). Należy także pamiętać, że standardy emisyjne są podstawowym instrumentem prawnym zapewnienia realizacji zasad: prewencji i przezorności przy ocenie przedmiotowej działalności Spółki polegającej na użytkowaniu instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów. Służą one bowiem osiąganiu celów ochrony środowiska. Obowiązek przestrzegania standardów emisyjnych wynika z ustawy (art. 141 ust. 1 p.o.ś.). Przestrzeganie standardu nie powinno pozwalać na naruszanie wymagań jakościowych dotyczących środowiska (w szczególności standardów jakości , w tym również standardów jakości wód).

Zgodnie z zasadą prewencji uregulowaną w art. 6 ust. 1 p.o.ś. wybór miejsca i sposobu wykorzystania albo usuwania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 6 ust. 1 p.o.ś., kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Zasada ta nakłada na skarżącą obowiązek podejmowania pewnych czynności dla zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, zanim jeszcze ono powstanie.

Organy dokonały prawidłowej interpretacji treści art. 365 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., który powinien być stosowany z uwzględnienie wykładni systemowej łącznie z przepisami tytułu III p.o.ś. - Przeciwdziałanie zanieczyszczeniom. W piśmiennictwie wskazuje się, że "Zapobieganie degradacji środowiska z powodów uciążliwej emisji polega na reorganizacji procesów technologicznych jako bezpośrednich źródeł pyłów i gazów oraz stosowania odpowiednich urządzeń zatrzymujących wymienione zanieczyszczenia" (zob. W. Olczyk, Oczyszczanie gazów odlotowych w instalacjach termicznej utylizacji odpadów oraz T.J. Jaworski, T. Kolb, Wskaźniki porównawcze oceny spalania paliw na bazie odpadów stałych, [w:] Efektywne zarządzanie gospodarką odpadami, Kalisz–Poznań 2007, s. 741.).

W sytuacji braku norm prawnych (np. w zakresie oddziaływań odorowych) prowadzący eksploatację instalacji powinien dążyć się m. in. do przeciwdziałania negatywnym oddziaływaniom w celu stopniowej ich eliminacji oraz ograniczania zakresu ich skutków teraz i w przyszłości. W tym celu skarżąca miała obowiązek podejmować działania prawne, techniczne i organizacyjne, których celem jest zmniejszenie oddziaływania emisji na życie lub zdrowie ludzi oraz środowisko. W decyzji środowiskowej nałożono na skarżącą obowiązek zaprojektowania basenu do rozkładu odpadów wyposażonego w technologię kurtyn antyodorowych, a także wyposażenie pól odkładczych/pryzmowych w technologię kurtyn antyodorowych oraz zaprojektowanie systemu dezodoryzacji komór kompostowniczych metodą dezodoryzacji suchą parą o skuteczności minimum 80%.

W celu stosowania zasady prewencji nie jest tylko potrzebna wiedza statyczna dotyczącą udowodnionego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i środowiska oraz wykazania związku przyczynowego, ale wymagane powinno być w pierwszej kolejności uwzględnienie wiedzy dynamicznej, dotyczącej tego, co może nastąpić w związku z istniejącym zagrożeniem. M. Górski wskazuje, że zasada prewencji powinna zobowiązywać podmioty oddziałujące na środowisko do: "uwzględniania wymogów ochrony jeszcze przed podjęciem działalności; stosowania metod i technologii dla środowiska najkorzystniejszych (przede wszystkim tzw. czystych technologii, wykluczających powstawanie lub poważnie zmniejszających zakres uciążliwości dla środowiska); przestrzegania zasad szczególnej ostrożności przy podejmowaniu działań o nieznanym wpływie na środowisko" (M. Górski, Ochrona środowiska jako zadanie administracji publicznej, Łódź 1992, s. 124). Zdaniem tego autora, zasada ta może być zamknięta w następujących sformułowaniach. "Podjęcie jakiejkolwiek działalności wpływającej bezpośrednio lub przez swoje efekty na stan środowiska wymaga wcześniejszego opracowania niezależnej analizy przewidywanego wpływu takiej działalności na stan środowiska, zawierającej również ocenę proponowanej technologii działań z punktu widzenia eliminacji możliwych zanieczyszczeń środowiska, a w sytuacji, gdy taka eliminacja jest niemożliwa – ocenę proponowanych zabezpieczeń. Wnioski zawarte w analizie są dla podmiotu podejmującego działalność wiążące. Podejmowanie działań, których efekty lub bezpośredni wpływ na środowisko są przy obecnym stanie wiedzy trudne do dokładnego określenia, musi odbywać się z zachowaniem nadzwyczajnej ostrożności.

Skarżąca nie zapewniła wymaganej prawem ochrony wód przed zanieczyszczeniami pochodzącymi z odcieków (rozumianych jako ścieki zgodnie z ustawą Prawo wodne), tym samym w sposób rażący naruszyła przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), co dało podstawę wydania sankcyjnej decyzji wstrzymującej.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Sądu, zastosowana przez GIOŚ wykładnia przepisów prawa materialnego znajduje się w granicach prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia prawa, prowadząca do nadania prawa lub odmowy jego przyznania wbrew przesłankom przepisu. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Same twierdzenia skarżącej nie mogły zatem podważyć ustaleń przyjętych w ostatecznej decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WIOŚ z [...] lipca 2014 r., znak: [...]. Jak już wskazano, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zachodzi w sytuacji braku oczywistości naruszenia prawa. Taka oczywistość naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nie występuje. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobligowany był więc do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych, zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia.

Odnosząc się do wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą wskazać należy, że w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, lecz jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stąd też organ orzekający w tym trybie nie może prowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Mając zatem na uwadze nadzwyczajny tryb, w którym GIOŚ orzekał, stwierdzić trzeba, że nie było więc podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wnioskowanym przez Spółkę.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci pisma [...] WIOŚ z [...] sierpnia 2014 r. wraz z załączonymi badaniami oraz badań gleby przeprowadzonych przez [...] WIOŚ w październiku 2016 r. na okoliczność przedstawioną w pkt 2 repliki odpowiedzi na skargę z 24 stycznia 2017 r. wskazać należy, że dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż Sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. Prowadzenie postępowania dowodowego nie jest celem samym w sobie, bowiem służy do poczynienia ustaleń istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie. Jeśli materiał dowodowy pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków, organy nie mają obowiązku dalszego poszukiwania dowodów według woli i oczekiwań strony.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.