Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 143/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1 i 2, art. 7 § 1-3, art. 80, art. 33 § 2 pkt 1, art. 10 § 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 listopada 2021 r. nr SKO.418.38.2021 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego K. J. kwotę 240,– (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 30 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia P. S. (dalej także: zobowiązany lub skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

Zgodnie z aktami sprawy Prezydent Miasta Łodzi prowadzi wobec strony egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 czerwca 2021 r. nr DFP-Fn-V.3162.6.00116.2021 i DFP-Fn-V.3162.6.00117.2021. Przedmiotem egzekucji są zaległości w podatku od środków transportowych za 2016 (tytuł nr DFP-Fn-V.3162.6.00117.2021) i 2017 r. (tytuł nr DFP-Fn- V.3162.6.00116.2021), w wysokości odpowiednio 811,00 zł i 804,00 zł. Obowiązki te zostały określone decyzjami z dnia 21 lipca 2017 r. za 2016 r. i z dnia 5 czerwca 2018 r. za 2017 r.

Na podstawie ww. tytułów wykonawczych, dnia 18 czerwca 2021 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu świadczeń zobowiązanego wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zajęcie zostało dokonane dnia 30 czerwca 2021 r., w dacie doręczenia zawiadomienia do ZUS. Zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych i odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono dnia 15 lipca 2021 r. W dniu 22 lipca 2021 r. ZUS przekazał na poczet dochodzonych należności kwotę 71,71 zł. Kolejna wpłata w tej samej kwocie została przekazana przez ZUS dnia 24 sierpnia 2021 r.

W dniu 23 lipca 2021 r. wystawiono zawiadomienie nr DFP-BE-ll.3160.2.56080.2021.ED o zajęciu wierzytelności zobowiązanego z rachunków bankowych prowadzonych na jego przecz przez mBank S.A. Zajęcie zostało dokonane w dacie wystawienia, bowiem tego dnia zostało doręczone do Banku za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zgodnie z art. 86b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z pózn. zm., dalej także: u.p.e.a.). W odpowiedzi Bank poinformował o braku środków na rachunku bankowym.

Zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu środków pieniężnych znajdujących się na jego rachunku bankowym, tj. kwoty renty jaka wpływa na konto z ZUS po dokonaniu przez ZUS potrącenia egzekucyjnego, jako kolejnego środka egzekucyjnego, który dla skarżącego jest zbyt uciążliwy.

Postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi oddalił skargę na czynność egzekucyjną, dokonaną zawiadomieniem zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz strony przez mBank S.A.

Skarżący na powyższe postanowienie, w terminie ustawowym, wniósł zażalenie. Wyjaśnił, że otrzymał opinię prawną z Ministerstwa Infrastruktury z której wynika, że naliczanie podatku związane jest z faktycznym posiadaniem lub nieposiadaniem pojazdu, a nie z poinformowaniem bądź nie, urzędu gminy. Zobowiązany wskazał, że dla ustalenia podatku najważniejszy jest fakt zbycia pojazdu, czyli zaistnienie czynności prawnej - nawet gdy nie jest możliwe ustalenie nabywcy - a nie zawiadomienie urzędu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazało, że w kwestie dotyczące postępowania podatkowego nie mogą przynieść żadnego skutku w odrębnym od niego postępowaniu egzekucyjnym. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Skoro tytuły wykonawcze zostały prawidłowo wystawione, to twierdzenia zobowiązanego o niepowstaniu egzekwowanego obowiązku powinny być zweryfikowane ale poza postępowaniem egzekucyjnym, a nie w jego ramach.

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Zobowiązany wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracji w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 listopada 2021 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że podatek od pojazdu naliczany jest niesłusznie, a zajęcie rachunku bankowego jest zbyt dokuczliwie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacją zawartą w zakwestionowanym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2022 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz poparł skargę.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 10 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r poz. 887 z późn. zm., dalej także: ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) poprzez ich niezastosowanie, dokonywanie dalszych zajęć renty - kwot wolnych spod zajęcia egzekucyjnego po ich wpłynięciu na rachunek bankowy strony, podczas gdy kwota renty - kwota wolna od potrąceń egzekucyjnych, winna być pozostawiona do dyspozycji strony jako jej źródło utrzymania, kwota zapewniona przez ustawodawcę, z której nie powinno się dokonywać dalszego zajęcia egzekucyjnego.

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.). w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny pełnego materiału dowodowego w sprawie, co mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy, tj. braku odniesienia się przez organ administracji do wskazań strony, że na konto bankowe wpływa tylko jej renta z ZUS w kwocie po potrąceniu egzekucyjnym, która to kwota stanowi kwotę wolną od potrąceń i jedyne źródło utrzymania strony, braku stosownych ustaleń i zastrzeżeń w odniesieniu do możliwości dalszego, w toku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zajęcia kwoty wolnej spod egzekucji dotyczącej świadczenia pieniężnego - rentowego skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.).

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione.

Kontroli Sądu poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 listopada 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Należało zgodzić się z ze stanowiskiem organów, że - z uwagi na to, iż zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną - w tej sprawie rozpoznaniu podlegały wyłącznie te zarzuty, które można podnieść w ramach tejże instytucji prawnej. Skarga na czynność egzekucyjną uregulowana została w art. 54 § 1 i nast. u.p.e.a.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. - w zw. z art. 13 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r. poz. 2070), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 2). Zgodnie zaś z art. 54 § 2 u.p.e.a., skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.

Należy wyjaśnić, że dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Niedopuszczalne jest również stosowanie środków egzekucyjnych wobec osoby niepodlegającej jurysdykcji polskich organów administracyjnych, zwłaszcza korzystających z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może też polegać na zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę (tak trafnie P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 54). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (art. 7 § 3 u.p.e.a.).

Postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kontrola jest ograniczona do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Przewidziany w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. np. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3044/21, tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 15 grudnia 2021 r., I SA/Bk 487/21; CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie prawidłowo oceniło działanie organu egzekucyjnego, jako zgodne z prawem.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny, mając na celu doprowadzenie do wykonania przez skarżącego obowiązku o charakterze pieniężnym, w dniu 23 lipca 2021 r. wystawił zawiadomienie nr DFP-BE-lI.3160.2.56080.2021.ED o zajęciu wierzytelności zobowiązanego z rachunków bankowych prowadzonych na jego rzecz przez mBank S.A. Zajęcie zostało dokonane w dacie wystawienia, bowiem tego dnia zostało doręczone do Banku za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zgodnie z art. 86b u.p.e.a. W odpowiedzi Bank poinformował o braku środków na rachunku bankowym.

Zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną, a w konsekwencji uruchomił tym pismem tryb skargowy uregulowany w art. 54 u.p.e.a. W tej sytuacji, organ egzekucyjny prawidłowo potraktował to pismo jako skargę na czynność egzekucyjną, a w konsekwencji przyjął że w tej sprawie, ocenie pod względem zgodności z prawem, podlega sposób i forma dokonania powyższej czynności egzekucyjnej, nie zaś zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w toku którego czynność ta została podjęta.

Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy, poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto, wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.

W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że brak było podstaw aby stwierdzić jakiekolwiek nieprawidłowości w podjętej przez organ egzekucyjny czynności dokonanej w związku z działaniami zmierzającymi do zastosowania środka egzekucyjnego, które zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 80 u.p.e.a.

Sąd odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, stwierdza, że organ egzekucyjny nie naruszył prawa w tym zakresie.

Zgodnie z treścią art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka należy do organu egzekucyjnego i uwarunkowany jest możliwie najszybszym i najpełniejszym zaspokojeniem roszczeń wierzyciela, przy czym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie określają liczby możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ kierując się okolicznościami konkretnej sprawy winien w wybrać najwłaściwszy środek egzekucyjny, tj. najwłaściwszy w realiach konkretnego przypadku.

Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny wypełnił powyższe wskazania i zastosował najwłaściwszy środek egzekucyjny. Jednocześnie brak jest podstaw aby uznać zastosowany środek za był zbyt uciążliwy, bowiem z uwagi na brak środków na zajętym rachunku bankowym zobowiązanego, środek ten pozostał nieskuteczny.

W rezultacie zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz skarżącego przez mBank S.A. nie może być uznany jako zbyt uciążliwy, zajęcie okazało się nieskuteczne, nie zostało zatem zrealizowane. Bank bowiem, w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu, poinformował organ egzekucyjny, że zajęcie nie mogło zostać zrealizowane ze względu na brak środków na rachunkach zobowiązanego (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2022 r. o sygn. akt III SA/Wa 674/21).

Biorąc pod uwagę powyższe, należało zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że zaskarżona w tej sprawie czynność egzekucyjna została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zastosowany środek egzekucyjny nie był zbyt uciążliwy.

Sąd wyjaśnia, że egzekucja administracyjna jest z samego założenia postępowaniem uciążliwym, polega bowiem na stosowaniu środków przymusu, celem doprowadzenia do wykonania obowiązku. Sama uciążliwość egzekucji nie jest podstawą skargi, gdyż prowadziłoby to do niemożności stosowania jakichkolwiek środków egzekucyjnych. Uciążliwość w świetle art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnienie w codziennym funkcjonowaniu zobowiązanego. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W przepisach u.p.e.a. brak jest regulacji wyłączających egzekucję albo zakres stosowanych środków egzekucyjnych z uwagi na wysokość należności skierowanej do egzekucji. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a,, celem doprowadzenia do wykonania obowiązku skierowanego do egzekucji. Jeżeli jest możliwość zastosowania więcej niż jednego środka, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, to stosuje ten łagodniejszy dla zobowiązanego. Skarga z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dotyczy sytuacji naruszenia tej zasady, a więc zastosowania bardziej uciążliwego środka spośród kilku prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt lI FSK 1690/11).

Należy zauważyć, że w art. 54a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2439 z późn. zm., dalej także: ustawa Prawo bankowe) przewidziano jakie środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych są wolne od egzekucji. Zgodnie z tym przepisem środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo--rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych pochodzące ze świadczeń, dodatków i zasiłków, o których mowa w art. 833 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego i w art. 10 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 i 1301), oraz świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 447), oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej, oraz świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1006), dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1808 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 1358), kolejnego w 2021 r. dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 432 oraz z 2022 r. poz. 1358), świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.) oraz kolejnego w 2022 r. dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 1358), są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego.

Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie mBank S.A. nie przekazał na poczet zajęcia żadnych środków. Jednocześnie konieczność regulacji przez zobowiązanego innych należności w żadnym stopniu nie stanowi argumentu za uznaniem zajęcia rachunku za nadmierne uciążliwe. Prezydent Miasta Łodzi słusznie uznał, że nie może zrezygnować z dochodzenia przysługujących mu należności, ponieważ zobowiązany ma do uregulowania inne należności. Zobowiązany nie wskazał innego majątku, z którego egzekucja prowadziłaby bezpośrednio do wykonania obowiązku, a byłaby mniej uciążliwa niż podjęte środki. Uznanie skargi za uzasadnioną sprzeniewierzałoby się głównemu celowi egzekucji, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku.

Sąd podziela ocenę organów, że zajęcie rachunku bankowego w świetle przepisów ustawy stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Zobowiązany, wobec którego zastosowano taki środek, zostaje tylko ograniczony w prawie udzielania zleceń i rozliczeń pieniężnych, i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (m.in. w wyroku NSA o sygn. akt II FSK 1069/14, I FSK 1383/15 oraz wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 1549/19).

W ramach środka zaskarżenia jakim jest skarga na czynność egzekucyjną, można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jak również można wnosić zarzuty odnoszące się do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji. W rezultacie w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie można skutecznie podnosić zarzutów niesłusznego naliczania skarżącemu przez Prezydenta Miasta Łodzi podatku od środków transportowych. W postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 54 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje bowiem, czy czynności egzekucyjne zostały przez niego dokonane w sposób prawidłowy i zgodny z prawem. W kontekście powyższego, organy zasadnie przyjęły, że podnoszone przez skarżącego w tym zakresie zarzuty pozostają bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Zauważyć należy w tym miejscu, że zarzuty dotyczące nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) były przedmiotem odrębnej spraw, w tym prowadzonej przed tutejszym Sądem sprawy o sygnaturze akt I SA/Łd 114/22 zakończonej wyrokiem z 8 czerwca 2022 r. oddającym skargę zobowiązanego na zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd również stwierdza, że niezasadne okazało się również stanowisko pełnomocnika skarżącego zawarte w uzupełnieniu skargi z dnia 13 czerwca 2022 r.

Sąd wyjaśnia, że organ zaskarżoną czynnością zajął wierzytelności z rachunku bankowego, a nie świadczenie rentowe zobowiązanego. Prezydent Miasta Łodzi szczegółowo opisał przyczyny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Wskazał, że w dacie wystawiania zawiadomienia o zajęciu świadczenia dochodzona należność opiewała łącznie na 2 664,49 zł. Ze świadczenia zobowiązanego ZUS potrącił w lipcu i sierpniu po 71,71 zł. Te dwie wpłaty nie pozwalają jeszcze na pełne zaspokojenie kosztów egzekucyjnych. Podzielenie kwoty zaległości w dacie zajęcia świadczenia przez kwotę uzyskaną z tego świadczenia oznaczałoby, że egzekucja trwałaby przeszło 37 miesięcy, a więc ponad trzy lata. Wyliczenie to nie uwzględnia jednak faktu, iż od zaległości naliczane są kolejne odsetki. W dacie wystawienia pierwszego z tych zajęć odsetki opiewały na 588,13 zł, przy drugim było to już 600,50 zł. W dacie sporządzenia niniejszego rozstrzygnięcia jest to już 617,85 zł. Powyższe musi prowadzić do wniosku, że egzekucja jedynie ze świadczenia zobowiązanego nie prowadzi bezpośrednio do sprawnego i szybkiego wykonania obowiązku. Prezydent Miasta Łodzi zasadnie stwierdził, że ograniczenie się przez organ tylko do świadczenia zobowiązanego i brak poszukiwania innego majątku oraz kierowania do niego egzekucji musiałby prowadzić do oceny, że organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły.

Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że prawa zobowiązanego w postępowaniu nie zostały naruszone. Prezydent Miasta Łodzi słusznie zwrócił uwagę, że ustawa Prawo bankowe w art. 54a przewiduje jakie środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych są wolne od egzekucji, a w rozpatrywanej sprawie, mBank S.A. nie przekazał na poczet zajęcia żadnych środków.

Brak jest podstaw do przyznania racji zarzutowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów prawa procesowego. Zgodnie art. 141 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kwota emerytury i renty wolna od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2 i 5, wynosi:

1) 500 zł - przy potrącaniu:

a) należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi,

b) należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4;

2) 825 zł - przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi;

3) 660 zł - przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1-2d i 6-9;

4) 200 zł - przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnikowi z urzędu w żaden sposób nie wykazał, że wyegzekwowana kwota przewyższyła limity wskazane w art. 141 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd jeszcze raz zwraca uwagę, że mBank S.A. nie przekazał na poczet zajęcia żadnych środków.

Sąd jednocześnie stwierdza, że na rachunku bankowym skarżącego mogły znajdować się nie tylko środki wypłacone na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lecz także pochodzące z innych źródeł (np. z tytułu oszczędności, darowizny, spadku, wygranej losowej). Zaniechanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego doprowadziłoby do sytuacji sprzecznej z celem egzekucji, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku.

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz rozważania prawne, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi jest zgodne z prawem, a podniesione w skardze zarzuty – niezasadne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 68).

aj