Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 91/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149, art 161 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jacek Czaja, WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi E. L. na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] w zakresie załatwienia wniosku z dnia 31 października 2015 r., która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; III. zasądza od Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na rzecz E. L. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

|E. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność P. G. K. Spółki z ograniczoną |

|odpowiedzialnością w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. |

|W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 31 października 2015 r. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w |

|postaci treści decyzji wydanych na rzecz Spółki w roku 2014 na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o |

|gospodarce nieruchomościami. Wniosek ten został przesłany drogą mailową, na adres [...], podany na stronie internetowej Spółki. Skarżąca |

|podkreśliła, że żądana informacja nie jest ujawniona na stronie Biuletynu Informacji Publicznej PGK Sp. z o. o. Na powyższy wniosek |

|Spółka nie udzieliła odpowiedzi w terminie 14 dni, jak też nie zawiadomiła wnioskodawczyni o braku możliwości załatwienia wniosku w tym|

|terminie. |

|Skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do rozpoznania wniosku z dnia 31 października 2015 r., stwierdzenie, że Spółka dopuściła się |

|bezczynności i że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o przyznanie od Spółki na rzecz skarżącej kwoty|

|pieniężnej w wysokości 500 zł. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z: wiadomości e-mail skarżącej z dnia |

|31 października 2015 r. na okoliczność złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wydruku ze strony internetowej Spółki, |

|celem ustalenia adresu e-mail, z którego korzysta Spółka, informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z KRS na okoliczność przedmiotu|

|działalności Spółki, które to dokumenty zostały dołączone do skargi. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie |

|uproszczonym i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych. |

|W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi . W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że z nieznanych przyczyn wniosek skarżącej |

|nie dotarł na skrzynkę mailową organu. Podniosła, że po zapoznaniu się z treścią tej wiadomości na skutek dołączenia jej do skargi |

|Spółka niezwłocznie w dniu 4 grudnia 2015 r. przesłała skarżącej e-mail, w którym poinformowała ją , że w 2014 r. na rzecz PGK sp. z |

|o.o. nie została wydana żadna decyzja w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Informacja ta została ponadto w |

|dniu 7 grudnia 2015 r. przesłana skarżącej listem poleconym. |

|W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 |

|p.p.s.a. oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej |

|kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych. Wyjaśnił, że wskazanie w pismach, że skarżąca cofa |

|skargę oraz odwołanie się do pkt 1 powyższego przepisu jako podstawy umorzenia było nieprawidłowe. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Lu 187/15 oddalił skargę. |

|W uzasadnieniu wyroku wskazał, że PGK Spółka z o.o. w K. zobowiązana była do udzielenia informacji w takim zakresie, w jakim domaga |

|się tego strona skarżąca. W ocenie Sądu bezsporny jest fakt udzielenia skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z dnia 31 października 2015|

|r., z tym że nastąpiło to już po wniesieniu skargi. Natomiast skoro Spółka kwestionuje jakoby wiadomość mailowa zawierająca wniosek |

|skarżącej wpłynęła na adres skrzynki mailowej PGK, to ciężar wykazania, że wniosek ten został złożony skutecznie, obciążał skarżącą, |

|jako podmiot, który z tego faktu wywodzi skutki prawne. |

|Skoro skarżąca wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi nie wykazała za pomocą środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu |

|sądowoadministracyjnym faktu złożenia przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to należało uznać, że ów wniosek |

|organ otrzymał dopiero wraz z wniesieniem skargi na bezczynność, to jest w dniu 27 listopada 2015 r. Natomiast Spółka udzieliła |

|skarżącej stosownej informacji w dniu 4 grudnia 2015 r., a więc przed upływem 14 dni od dnia otrzymania skargi. W tej sytuacji Sąd |

|uznał, że brak było podstaw do uznania, że PGK spółka z o.o. w K. popadła w niniejszej sprawie w bezczynność. |

|Na skutek skargi kasacyjnej E. L. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2017 r. sygn.. akt I OSK 2154/15 uchylił |

|zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także zasądził od P. |

|G. K. Spółki z o.o. w K. na rzecz E. L. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |

|W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że zasadny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów |

|postępowania – art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 i art. 233 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. |

|W niniejszej sprawie, aby rozstrzygnąć sprawę sąd I instancji musiał przeprowadzić dowód co do daty skutecznego doręczenia stronie |

|przeciwnej wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Była to bowiem jedyna sporna między stronami postępowania okoliczność, mająca|

|istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Od ustalenia tej daty zależało bowiem stwierdzenie czy odpowiedzi na wniosek udzielono w |

|terminie ustawowym, czy już po jego upływie. |

|NSA podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, polegający na domniemaniu, że jeżeli wiadomość została nadana na oficjalny adres poczty |

|elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Zatem wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, |

|że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. |

|W ocenie NSA - ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien przyjąć za datę doręczenia wniosku o |

|udostepnienie informacji publicznej datę wysłania wniosku pocztą elektroniczną, chyba, że strona przeciwna przedłoży wiarygodne dowody |

|świadczące o tym, że wniosek ten w ogóle do niej nie wpłynął. |

|Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: |

|W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. |

|270, z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie |

|w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 p.p.s.a., a więc także na bezczynność organu w wydaniu decyzji |

|lub właściwego postanowienia. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w|

|sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. |

|Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w |

|drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie |

|art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: |

|- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; |

|- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; |

|- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. |

|W myśl art. 149 §1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ |

|miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. |

|Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony |

|o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną|

|do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. |

|W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności P.G.K. Sp. z o.o. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wnioskowanej przez |

|skarżącą, dotyczącej treści decyzji wydanych na rzecz Spółki w roku 2014 na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 |

|r. o gospodarce nieruchomościami, zaś okoliczność, że decyzje takie stanowią informację publiczną jest bezsporny. |

|Nie jest sporny także fakt, że Spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. |

|Dokonując natomiast oceny w kwestii spornej pomiędzy stronami, czy Spółka dopuściła się zarzucanej bezczynności, należy mieć na |

|względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później |

|jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w |

|prawnie ustalonym terminie zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo |

|istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął |

|stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o |

|postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). |

|Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną |

|(e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Stosownie do tego, jako niewątpliwy wskazywany |

|jest obowiązek organu administracji publicznej skonfigurowania poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, a także |

|zorganizowania obsługi technicznej poczty elektronicznej organu w sposób zapewniający bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych |

|na ten adres podań (por. postanowienia NSA: z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15, z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; z 16 marca |

|2009 r., I OSK 1277/08, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, |

|http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do tego w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie wywodzi się, że |

|podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości |

|wysłane na ten adres będą odbierane. Jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do |

|publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał listy skierowane na ten adres, w tym także trafiające do |

|"skrzynki SPAM" (zakwalifikowanie listu jako spam nie oznacza bowiem automatycznie, że podlega on usunięciu). Odmienne zapatrywanie |

|czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego |

|skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu, stąd tego rodzaju poglądy nie są akceptowane. Skutki trudności, błędów czy |

|nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do |

|komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym |

|samym, ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalnie podany |

|adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ. Uchybienia w tym zakresie nie mogą być przerzucane na podmiot korzystający z |

|konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (por. postanowienia NSA: z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15; z 5 listopada |

|2015 r., I OZ 1414/15; z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15 oraz I OSK 2897/15; z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14 powołana strona |

|internetowa). |

|W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca udowodniła, że wiadomość zawierającą wniosek o |

|udostępnienie informacji publicznej wysłała w dniu 31 października 2015 r. drogą elektroniczną na adres e-mail wskazywany przez Spółkę |

|na oficjalnej stronie internetowej. Spółka natomiast stwierdziła, że powyższej wiadomości nie otrzymała. Jednak pomimo wskazania przez|

|Naczelny Sąd Administracyjny , że powinna przedłożyć wiarygodne dowody świadczące o tym, że wniosek ten w ogóle do niej nie wpłynął - |

|takich dowodów nie przedstawiła. |

|W związku z tym, mając na uwadze zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sad |

|Administracyjny należało uznać, że wniosek skarżącej skierowany do Spółki w dniu 31 października 2015 r., nie został rozpatrzony przez |

|Spółkę w ustawowym 14-dniowym terminie, który zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy upłynął z dniem 14 listopada 2015 r., dlatego co do |

|zasady skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan |

|faktyczny w chwili orzekania. W sprawie niniejszej nie można stwierdzić bezczynności Spółki w zakresie załatwienia wniosku skarżącej|

|, gdyż Spółka przesłała w dniu 4 grudnia 2015 r. odpowiedź w związku z wnioskowaną informacją. Stan bezczynności ustał więc po |

|wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem wyroku. Skoro celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania |

|określonego aktu lub dokonania czynności, to w zaistniałej sytuacji - z uwagi na udzielenie wnioskowanych informacji, co skarżąca |

|potwierdziła w piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2016 r. - zobowiązywanie Spółki do udzielenia informacji publicznej, która została |

|już udzielona, stało się bezprzedmiotowe, co z kolei stanowi podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego w oparciu o |

|przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. |

|Powyższe okoliczności nie zwalniały natomiast Sądu z obowiązku oceny, czy stwierdzona bezczynność Spółki nosi cechy rażącego naruszenia|

|prawa. Udzielenie wnioskodawczyni żądanych informacji po wniesieniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym|

|zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała |

|miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi |

|posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o |

|szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli |

|do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ |

|czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. |

|Zdaniem Sądu, Spółce w tym zakresie nie można przypisać złej woli, skoro do bezczynności doszło z uwagi na podnoszony przez Spółkę brak|

|wiedzy o wniosku. Sąd uwzględnił również fakt, że po otrzymaniu skargi, Spółka udzieliła skarżącej drogą mailową żądanej informacji w |

|dniu 4 grudnia 2015 r., tj. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy. Następnie w dniu 7 grudnia 2015 r. przesłała ją listem |

|poleconym. |

|O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł (§14 ust. 1|

|pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. |

|U. z 2015 r. poz. 1804) oraz opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd orzekł na wniosek skarżącej na podstawie art. 201 § 1 |

|p.p.s.a. i art. 205 § 2 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. |

|Natomiast wobec modyfikacji żądania, dokonanej przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2016 r., w którym nie został |

|powtórzony wniosek skargi o przyznanie od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd nie rozstrzygał tej kwestii. |