Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2149/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2041r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Prezydent W. odmówił ustanowienia na rzecz A. B., W. M., A. M., E. W. i A. M. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. [...] część, stanowiącego obecnie działkę nr [...]-część z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej [...]- część z uwagi na to, że grunt ten znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunty nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność gminy [...], później Skarbu Państwa. Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 maja 1990r. stał się z mocy prawa własnością Gminy W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 1999r., a zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2000r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. nr 41, poz. 361 ze zm.) grunt ten przeszedł na własność Miasta W. Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę W. nastąpiło na postawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. nr 6, poz. 43). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Jak ustalił organ objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...] listopada 1948r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu [...]. Termin na złożenie wniosku upływał w dniu [...] maja 1949r. Organ wskazał, że M. B. w dniu 16 lutego 1949r. złożyła wniosek w trybie art. 7 dekretu, a zatem z zachowaniem terminu. Organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym w dniu 11 listopada 1946r. nr [...] przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w [...] nieruchomość oznaczona hip. Nr [...], położona przy ul. [...] i [...] o pow. [...] m kw. uregulowana była wpisem jawnym na imię (...) z W. B. Obecnie ww nieruchomość stanowi część o pow. [...] ha działki nr [...] z obrębu [...], część o pow. [...] ha działki nr [...] z obrębu [...] i część o pow. [...] ha działki nr [...] z obrębu [...]. Działki nr [...] i [...] stanowią własność Skarbu Państwa i w tym zakresie wniosek dekretowy podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] [...] Prezydent W. odmówił spadkobiercom dawnej właścicielki przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu odpowiadającego części działki nr [...] bowiem stanowi on już przedmiot użytkowania wieczystego. Decyzją z dnia [...] maja 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2008r. sygn. akt I OSK 111/07, zgodnie z którym Prezydent W. może podejmować działania zmierzające do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie niezbędnym dla uwzględnienia wniosku dekretowego.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 23 września 2009r. sygn. akt I OSK 32/09.

W toku postępowania organ I instancji ustalił strony postępowania-następców prawnych dawnej właścicielki na podstawie postanowień spadkowych oraz że dla spornego gruntu brak jest planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: A. M., E. W., A. B. i A. M. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, ze zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie-użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne-ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.(ust. 2).

Organ II instancji wskazał, że jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego zgodnie z powołanym przepisem jest brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela lub jego następcę prawnego z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże od chwili wejścia w życie dekretu upłynęło niespełna 69 lat, a na przestrzeni tego czasu przemianom ulegał zarówno stan faktyczny i prawny nieruchomości, jak również do obrotu prawnego weszło szereg nowych przepisów stanowiących obowiązujący w Polsce system prawa, w związku z czym wniosek dekretowy zdaniem organu nie może zostać rozpatrzony w oderwaniu od innych ustaw.

Kolegium ustaliło, że w rozpatrywanej sprawie dawny grunt dekretowy wchodzi obecnie w skład działki nr [...] która stanowi własność W. i na której ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego na rzecz spółki S. P. sp. z o.o., a prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]-część.

Organ II instancji stwierdził, że w świetle przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących użytkowania wieczystego właściciel nie ma możliwości do ustanowienia kolejnego prawa użytkowania wieczystego do tożsamego gruntu, bowiem istniejące prawo użytkowania wieczystego wyłącza prawo właściciela do dysponowania tym gruntem. Nie ma zatem możliwości prawnych ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie już uprzednio oddanym w użytkowanie wieczyste ww spółce.

Kolegium podniosło, że organ administracji publicznej, działając w zakresie swoich kompetencji nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody (ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu), co oznacza, że istniejące już prawo użytkowania wieczystego (do czasu jego wygaśnięcia), nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 dekretu stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego. Dodatkowo organ II instancji podniósł, że w niniejszym postępowaniu organy administracji nie mają uprawnień do oceny legalności ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu w trybie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, a cywilnoprawne rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wykracza poza kompetencje organu administracji.

Ponadto organ II instancji stwierdził, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków dowodowych może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a w rozpatrywanej sprawie nie wykazano tego. Kolegium wskazało również, ze zagadnienie ewentualnego przyznania nieruchomości zastępczej w trybie art. 7 ust. 4 dekretu wykracza poza zakres niniejszego postępowania.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. M. zarzucając jej naruszenie art. dekretu, art. 232 k.c. oraz art. 7 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spółki S.P. sp. z o.o. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa, bowiem organy administracji publicznej dokonały czynności prawnej jego ustanowienia mimo posiadania pełnej wiedzy o wniosku dekretowym i toczącym się postępowaniu. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby nie jest możliwe połączenie działań ze sfery imperium oraz sfery dominium w celu umożliwienia realizacji wniosku dekretowego. Ponadto organy orzekające nie zaproponowały żadnego alternatywnego sposobu rozwiązania sprawy czy to poprzez zaoferowanie gruntu zamiennego albo wypłatę odszkodowania. Skarżący podkreślił, że skoro w sprawie niniejszej spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 7 dekretu, a W. jest wciąż właścicielem przedmiotowego gruntu, to co do zasady może ustanawiać na nim prawo użytkowania wieczystego. W szczególności Prezydent W. może zdaniem skarżącego dokonać podziału nieruchomości, scalenia nieruchomości, rozwiązać albo zmienić zawartą umowę o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oraz ustanowić na rzecz wnioskodawców prawo użytkowania wieczystego. Skarżący podkreślił także, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd odnośnie pierwszeństwa praw wynikających z dekretu. Zdaniem skarżącego organ I instancji powinien podjąć działania mające na celu unieważnienie umowy o użytkowanie wieczyste z 4 czerwca 2002r. w trybie art. 189 k.p.c. zważywszy na okoliczność, że zawarta ona została z naruszeniem prawa pierwszeństwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości stanowił art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy(Dz.U. nr 50, poz. 279)

Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 tego dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (art. 7 ust. 2).

Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ prawidłowo ustalił, że w aktualnym stanie prawnym przedmiotowy teren nie jest objęty ustaleniami planu miejscowego. Poprzednia właścicielka M. B. złożyła w terminie wniosek dekretowy, który przez ponad 60 lat nie był rozpoznany. Obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Miasta W., a jej użytkownikiem wieczystym jest S.P sp. z o.o., a prawa jej wpisane zostały do księgi wieczystej.

Prawidłowe są ustalenia organu, że pomimo spełnienia przez byłego właściciela przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, nie ma możliwości uwzględnienia jego wniosku z uwagi na wcześniejsze oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi oraz ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej.

Wskazać należy, że od czasu wejścia w życie dekretu warszawskiego minęło już ponad 60 lat. Obok regulacji dekretowych na przestrzeni lat uchwalane były inne uregulowania prawne, np. ustawowa regulacja instytucji użytkowania wieczystego zawarta w przepisach kodeksu cywilnego (art. 233 do 235), a także przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Taki stan prawny powoduje w wielu przypadkach dotyczących gruntów objętych dekretem kolizję uprawnień różnych podmiotów do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego samego gruntu. Jeśli taki konflikt wystąpi na etapie rozpatrywania zgłoszonych roszczeń, to niewątpliwie należy bezwzględnie uznać pierwszeństwo byłego właściciela (lub jego następcy) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego. Dopiero w sytuacji, w której roszczenia byłego właściciela nieruchomości ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 7 dekretu ostatecznie nie mogą zostać rozpatrzone pozytywnie, otwiera się możliwość rozpatrywania roszczeń innych podmiotów, które znajdują oparcie w późniejszych regulacjach prawnych. Natomiast w sytuacji, w której na skutek szczególnej regulacji ustawowej i zdarzeń prawnych przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku dekretowego, skutecznie powstało do przedmiotowego gruntu prawo użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, wówczas sytuacja roszczeń byłego właściciela staje się bardziej skomplikowana.

Rozważyć należy dwie sytuacje. Pierwszy przypadek, kiedy to organ administracji publicznej w ramach posiadanych kompetencji, z urzędu lub na wniosek właściwej strony, ma możliwość podjęcia działań, które mogą doprowadzić do otwarcia drogi zmierzającej do rozwiązania ustanowionego na rzecz innego podmiotu prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości (np. w sytuacji, w której prawo użytkowania wieczystego powstało jedynie na mocy decyzji administracyjnej, której prawidłowość może zostać zbadana w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych określonych w przepisach k.p.a).

Drugi przypadek wystąpi wówczas, gdy istniejące na rzecz innego podmiotu prawo użytkowania wieczystego powstało w taki sposób, że organ administracji publicznej działając w zakresie swoich kompetencji nie jest w stanie podjąć skutecznych działań zmierzających do jego rozwiązania (np. umowa o nabyciu lub przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego).

Zdaniem Sądu, w pierwszym przypadku brak jest podstaw prawnych do odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego, do czasu podjęcia i zakończenia działań, które umożliwią ewentualnie rozwiązanie istniejącego użytkowania wieczystego innego podmiotu. Dopiero w przypadku nieskuteczności tych działań, organ (przy założeniu, że spełnione są przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu) może fakt istnienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości innego podmiotu rozpatrywać jako przeszkodę w ustanowieniu tego samego prawa na rzecz byłego właściciela nieruchomości dekretowej (lub jego następcy). Orzecznictwo sądowe w takiej sytuacji stoi na stanowisku, że ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych podmiotów jest możliwe dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie dekretu - ustanowienie zaś prawa użytkowania wieczystego z naruszeniem prawa pierwszeństwa roszczeń wynikających z wniosku dekretowego, jest rażącym naruszeniem prawa (np. niepubl. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt I SA/WA 1005/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/WA 1376/04, wyrok z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1117/08, wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt I OSK 252/04 niepubl., wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 111/07 niepubl., wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 r. sygn. akt I CKN 58/01, niepubl.).

Natomiast w drugim przypadku uwzględnić trzeba, że właściciel nieruchomości, na której jest ustanowione prawo wieczystego użytkowania, nie może z uwagi na zakres uprawnień istniejącego użytkownika wieczystego, dysponować nią na rzecz innych podmiotów. Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zgodnie z art. 240 Kodeksu cywilnego, jest sprawą cywilną i nie podlega rozstrzygnięciu przez organ administracji publicznej, a ponadto przesłanki rozwiązania umowy są ściśle określone w przepisach i tylko ich zaistnienie może skutkować rozwiązaniem umowy. Właściciel nie może więc skutecznie żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego z innych przyczyn niż wyraźnie określone w przepisach prawa. Jeżeli zatem organ administracji publicznej, działając w zakresie swoich kompetencji, nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody (w postaci ustanowionego prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu) wówczas istniejące już prawo użytkowania wieczystego do gruntu (do czasu jego wygaśnięcia), nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego. Decyzja bowiem ustanawiająca w takiej sytuacji prawo użytkowania wieczystego do gruntu, który jest już takim prawem obciążony, lecz na rzecz innego podmiotu, byłaby z mocy art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. już z chwilą jej wydania nieważna jako niewykonalna, co słusznie zauważył organ ii instancji.

Podkreślić należy, nie ma prawnej możliwości wyizolowania przepisów dekretu z obowiązującego systemu prawa. Niewątpliwie w założeniach twórców tego aktu nie miał on obowiązywać przez ponad półwiecze. Jednak, skoro taka okazała się rzeczywistość, to należy przepisy dekretu rozpatrywać z uwzględnieniem jego miejsca w całym systemie prawa, którego akt ten jest częścią. Brak jest bowiem podstaw prawnych do całkowitego wyalienowania tej regulacji prawnej z systemu prawa. Wobec tego, że dekret, tak jak każda obowiązująca regulacja prawna, stanowi element systemu prawa obowiązującego w Polsce, to nie można jego przepisów analizować, rozumieć i stosować w oderwaniu od pozostałych norm tego systemu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że prawo użytkowania wieczystego co do przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione umową cywilnoprawną zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2002r. Rep. [...] o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz sprzedaż budynków i budowli na rzecz S.P. sp. z o.o. z siedzibą w W., a prawo powyższe zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Artykuł 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w stosunku do dawnych właścicieli formułuje przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (złożenie w ustawowym terminie tzw. wniosku dekretowego, posiadanie gruntu oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania). Jednakże nie oznacza to, że łączne spełnienie tych warunków umożliwia w każdym przypadku prawnie skuteczne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Jak już wcześniej wskazano, wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący system prawa, w tym również m.in. od ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dekretu w razie uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gmina obowiązana jest określić warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Dlatego też organ administracji publicznej rozstrzygający o zasadności wniosku dekretowego musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu. Jak wyżej zaznaczono, decyzja trwale niewykonalna w dniu jej wydania obarczona byłaby wadą, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ administracji publicznej załatwiający sprawę objętą wnioskiem dekretowym nie może naruszyć uprawnień użytkownika wieczystego oraz istoty prawa użytkowania wieczystego, którego konstrukcja prawna uregulowana jest w przepisach art. 232-243 k.c. oraz przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem organy stosujące prawo są obowiązane do dokonywania wykładni tekstu prawnego w taki sposób i z takim skutkiem, aby przyjęty przez nie sposób rozumienia normy prawnej nie prowadził do sprzeczności systemowej. W tej sytuacji za pozbawiony racji należy uznać pogląd, że przeniesienie w formie czynności cywilnoprawnej prawa użytkowania wieczystego na uczestnika postępowania i wpisanie tego prawa do księgi wieczystej jest okolicznością nie mającą prawnej doniosłości, w rozumieniu art. 7 ust. 2 dekretu, przy rozpoznaniu wniosku poprzedniego właściciela.

Podsumowując stwierdzić należy, że oddanie gruntów, przejętych w trybie dekretu warszawskiego z 1945 r., w użytkowanie wieczyste w drodze umowy cywilnoprawnej innemu podmiotowi, dopóki umowa pozostaje w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W sytuacji spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, skuteczne prawnie rozdysponowanie nieruchomością na rzecz osób trzecich może być podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu [...].

Nie sposób więc podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów art. 7 ust. 2 dekretu.

Chybione są także zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania wskazanych w skardze. Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i przedstawiony w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Organy nie kwestionowały, że skarżąca spełniła przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu. Jednakże na przeszkodzie realizacji uprawnienia dekretowego stanęło wcześniejsze ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczestnika. Zważyć należy, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie mają instrumentów prawnych, aby zmienić zaistniałą sytuację. Oddanie gruntów, objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu na obszarze m.st. Warszawy, w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji administracyjnej lub umowy cywilnoprawnej innym podmiotom, dopóki decyzje te lub umowy pozostają w obrocie prawnym, stanowi przeszkodę do oddania gruntów w użytkowanie wieczyste przedwojennemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu na podstawie art. 7 ust. 2 wskazanego dekretu. Odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu może więc nastąpić także z przyczyn innych niż dekretowe. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2014r. sygn. akt I OSK 2224/12, Lex nr 1461237). Sąd w składzie orzekającym powyższy pogląd podziela i zauważa, że najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego również. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013r. sygn. akt I OSK 2168/11, Lex nr 1329359, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011r. sygn. akt I OSK 1874/10, Lex nr 1220278).

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego były decyzje organów odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego numerem [...], obecnie stanowiącego część działki nr [...]. Decyzje te, wydane na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, mogą rozstrzygać wyłącznie o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego do przejętej nieruchomości [...] lub o odmowie ustanowienia tego prawa.

Poza zakresem przedmiotowym tej sprawy pozostają natomiast roszczenia następców dawnych właścicieli, o których stanowią przepisy art. 7 ust. 4 i 5 dekretu, a więc roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zamiennej lub o odszkodowanie. Innymi słowy, rozpoznając wniosek z art. 7 ust. 2 dekretu, organy nie mogą wypowiadać się w kwestii przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej czy o odszkodowaniu, ponieważ stanowi to odrębną sprawę, rozstrzyganą po złożeniu przez uprawnione osoby stosownego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.