Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 313/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 7a, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 35 ust. 3 pkt 1, art. 35 ust. 3 pkt 8, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3, art. 270 ust. 1, art. 270 ust. 2, art. 270 ust. 3, art. 272 ust. 1, art. 274, art. 552 ust. 2 pkt 2, art. 552 ust. 2a pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę. B.A.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 14 ust. 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 1, art. 555 ust. 2 pkt 2, ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( tekst jedn.: DZ.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.)- dalej: p.w.; § 5 ust 1 pkt 27 lit. a, § 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502) – dalej: rozporządzenie; art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej: k.p.a., w zw. z art. 14 ust. 2 p.w. oraz art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) – dalej: o.p., w zw. z art. 300 ust. 1 p.w., Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółce Akcyjnej z siedziba w C. opłatę zmienną w wysokości 86.977 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "A" zlokalizowanego w C. na działce o nr ew. 16/7, za okres od 1 stycznia do 31 marca 2019 r . (I kwartał 2019 r.).

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 8 stycznia 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 p.w. ustalił skarżącej spółce, w drodze informacji opłatę zmienną w wysokości 86.977 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia A. Z informacji wynika, że spółka pobiera wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r, znak: [...], zmienioną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...]. Opłata zmienna została określona zgodnie z art. 272 ust. 1 p.w. oraz przepisów § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia.

Kwestionując prawidłowość ustalonej opłaty, w dniu 1 lutego 2021 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyło reklamację. Spółka podniosła, że przedmiotowa opłata zmienna dotyczy wody pobieranej ze studni głębinowych służących odwadnianiu budynku A, co potwierdza treść wydanego skarżącej pozwolenia wodnoprawnego z dnia 5 marca 2014 r. Wobec powyższego w ocenie skarżącej w niniejszym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z usługą wodną poboru wód podziemnych lub powierzchniowych w rozumieniu art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w., ale z usługą trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast w rozumieniu art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w. Tym samym wskazana w kwestionowanej informacji podstawa naliczania opłaty zmiennej, to jest art. 272 ust. 1 p.w. w ogóle nie znajduje zastosowania w sprawie. Jednocześnie skarżąca wskazała, że w celu racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi, woda pochodząca z odwadniania jest dostarczana pomiotom, które wykorzystują ją w celach przemysłowych. Takie postępowanie zdaniem skarżącej wyklucza potrzebę pobierania w tym celu wód z innych ujęć, co świadczy o racjonalnym gospodarowaniu wodami.

Dodatkowo, z ostrożności spółka podniosła, że nawet gdyby przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z poborem wód, cel tego poboru jakim jest odwadnianie, nie został wskazany w katalogu zawartym w art. 274 p.w. zatem i w tym przypadku brak byłoby podstaw prawnych do naliczenia przedmiotowej opłaty.

Skarżąca podkreśliła również, że pobierana woda jest niskiej jakości i jeżeli miałaby być wykorzystywana do celów zbiorowego zaopatrzenia w wodę konieczne byłoby jej dodatkowe uzdatnianie.

Reasumując spółka podniosła, iż skoro przedmiotowe postępowanie dotyczy usługi wodnej, która była w ogóle zwolniona z opłat, to tym samym co do zasady nałożenie kwestionowanej opłaty, jak i jej wysokość jest niesłuszne.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. określił Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C. opłatę zmienna w wysokości 86.977 zł, tytułem poboru wód podziemnych z ujęcia A, w I kwartale 2019 r. Uzasadniająca wydane rozstrzygnięcie wskazał, że opłata z pobór wód podziemnych z ujęcia A za I kwartał 2019 r. została na podstawie danych zawartych w oświadczeniu skarżącej spółki, złożonym stosownie do wymogu art. 552 ust. 2b p.w., z którego wynikało, że spółka pobrała w tym okresie ogółem 378159 m3 wody podziemnej. W złożonym oświadczeniu spółka podała między innymi współczynnik różnicujący 2 (oznaczający, że woda nie jest poddawana żadnym procesom uzdatniania) oraz zawarła uwagę, że pobór wód jest zwolniony z opłaty zmiennej na podstawie art. 270 ust. 3 p.w.

Dalej organ administracji wskazał, iż poboru wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia skarżąca dokonuje w oparciu o pozwolenie wodnoprawne udzielone jej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r.( zmienione decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r.), wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Z brzmienia przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną udzielonego spółce zezwolenia wodnoprawnego wynika zatem, że dotyczyło ono szczególnego korzystania z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1), przez które rozumie się korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór oraz odprowadzenie wód powierzchniowych lub podziemnych (art. 37 pkt 1). Jednocześnie w podstawie prawnej udzielonego skarżącej pozwolenia wodnoprawnego nie wskazano art. 122 ust. 1 pkt 8 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne odnoszącego się do odwadniania obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, jak również art. 124 pkt 6 powołanej ustawy, który stanowił, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane do odwadniania obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem. Ponadto czas obowiązywania udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego został określony na podstawie art. 127 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, który to przepis odnosił się do pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód.

Z treści pozwolenia wodnoprawnego, którym legitymuje się skarżąca spółka wynika zatem jednoznacznie, iż obejmuje ono szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr ew. 16/7 w C., w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego, to jest budynku B, z wykorzystaniem wód dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Natomiast odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych jest rodzajem działalności nie stanowiącym szczególnego korzystania z wód. Z uzasadnienia decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego wynika nadto, że wody podziemne pochodzące z odwodnienia są w całości zagospodarowywane przez spółkę i wykorzystywane częściowo jako woda pitna, a częściowo jako woda przemysłowa. Ogół pobranej wody z ujęcia kierowane do rurociągu zbiorczego, a następnie w zależności od potrzeb, do stacji uzdatniania wody bądź też do znajdującego się przed stacja uzdatniania odejścia rurociągu kierującego wodę do celów przemysłowych. Skarżąca nie kwestionowała treści udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego, jak również podstawy materialnoprawnej jego wydania. Zmiana udzielonego pozwolenia, wprowadzona decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2017 r. dotyczyła jedynie zmniejszenia wielkości poboru wody (średniej dobowej oraz maksymalnej rocznej). Ponadto, co podkreślił organ wskazana decyzja o udzieleniu skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z ujęcia A, stosownie do art. 16 § 1 k.p.a., jest decyzją ostateczną, co oznacza, iż obowiązuje do czasu dopóki nie zostanie uchylona, czy też zmieniona przez nową, podjęta na podstawie właściwego przepisu, decyzję. Tym samym w ocenie organu określenie przedmiotowej opłaty na podstawie udzielonego spółce powyższą decyzją pozwolenia wodnoprawnego było w pełni zasadne. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. pobór wód podziemnych stanowi usługę inną niż trwałe odwodnienia gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w rozumieniu 35 ust. 3 pkt 8 p.w. Natomiast zwolnienie z opłaty zmiennej, o którym mowa w art. 270 ust 3 p.w. dotyczy odprowadzania do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast.

Organ administracji podkreślił nadto, że w związku ze złożoną reklamacją, w której spółka zarzucała przyjęcie niewłaściwej usługi wodnej jako podstawy do ustalenia przedmiotowej opłaty zmiennej, pismem z dnia 10 lutego 2021 r. wezwała skarżącą spółkę do korekty złożonego oświadczenia, co do ilości pobranych wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2019 r. W szczególności do wskazania ilości wód pobieranych celem odwodnienia terenu B, które następnie zostały odprowadzone do wód oraz wskazanie pozwolenia, na podstawie którego realizowane jest przedmiotowe odprowadzanie. W odpowiedzi na powyższe spółka pismem z dnia 15 lutego 2021 r. podtrzymała prezentowane stanowisko, iż w przypadku ujęcia A mamy do czynienia z procesem odwadniania gruntów tożsamym ze szczególnym korzystaniem z wód, stanowiącym usługę wodną wymienioną w art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w., to jest trwałe odwadnianie gruntów, która w ocenie strony skarżącej nie podlega opłacie zmiennej. Z tych względów zdaniem skarżącej brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia do dokonywania korekty złożonego oświadczenia.

W takim stanie faktycznym organ wydał przedmiotową decyzję, a opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 i p.w. i § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (2) i ilości pobranych wód podziemnych (378159 m3), co po zaokrągleniu stanowi kwotę 86.977 zł. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęty został, zgodnie z oświadczeniem spółki, wymieniony w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie:

- art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 1 i 2 oraz 35 p.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z usługą wodną poboru wód podziemnych lub powierzchniowych, a nie faktycznie wykonywaną usługą trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast, a w konsekwencji bezpodstawnym naliczeniem opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych;

- art. 274 p.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i określenie celu poboru wody stanowiącego podstawę naliczenia opłaty zmiennej, który jest sprzeczny z zapisami pozwolenia wodnoprawnego udzielonego dla ujęcia A;

- art. 552 ust. 2 pkt 2, ust. 2a pkt 2 p.w. poprzez nieuprawnione ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. poprzez błędne ustalenie celu zużycia i należnej stawki opłaty;

- art. 2a o.p., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika;

- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej.

Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji w zakresie objętym skargą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a, oraz o zasądzenie, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca wskazała, że istotą sprawy jest nieprawidłowe naliczenie opłaty zmiennej za usługę wodną tj. pobór wód podziemnych ponieważ naliczona opłata zmienna dotyczy wody pochodzącej ze studni głębinowych służących odwodnieniu budynku B Sp. z o.o. w C., będącej także właścicielem terenu, na którym zlokalizowano studnie. Powyższe potwierdzają zapisy decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r. udzielającej skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego, którego uzyskanie było niezbędne nie z przyczyn wynikających z chęci pozyskania wody z nowego źródła, a z faktu przejęcia przez spółkę, z dniem 1 września 2013 r., całej gospodarki wodno-ściekowej na terenach wykorzystywanych przez [...] C.. Dalej spółka odwołała się do treści pkt II ppkt 3 i 3a udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego, mówiącym o szczególnym korzystaniu z wód z ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego (...) w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego oraz że celem poboru jest odwadnianie budynku, z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Spółka wskazała także na zawarte w uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego stwierdzenia, z których wprost wynika, że pobór wód z przedmiotowego ujęcia jest konieczny dla prawidłowego funkcjonowania odwodnienia, a przyjęte wartości poboru ( Qmax.h = 410m3/h, Ośr.dob = 9/840 m3/d, Qmax.rok= 3591600 m3/rok) wynikają nie z wielkości zapotrzebowania na wodę, lecz konieczności zapewnienia prawidłowego działania bariery odwadniającej. Ponadto odwodnienie musi być prowadzone ze względu na układ technologiczny, zaprojektowany w obrębie głównej hali B. Spółka podkreśliła, że pierwotnym celem i sensem funkcjonowania ujęcia A jest odwodnienie wskazanego obiektu przemysłowego, a przewidziana w pozwoleniu możliwość wykorzystywania wód pochodzących z odwodnienia na cele socjalno-bytowe i przemysłowe jest rozwiązaniem pozwalającym na racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych, które i tak muszą być wydobyte z uwagi na wskazaną wyżej konieczność odwodnienia terenu. Ponadto wskazała, że od 2014 r. woda wydobywana z ujęcia nie jest wykorzystywana do celów socjalno-bytowych i jest kierowana do zbiorników retencyjnych. Powyższe potwierdza treść oświadczenia z dnia 6 maja 2019 r., kierowanego do organu administracji, w którym spółka wskazała, że ogół wód podziemnych pochodzących z odwodnienia budynku nie jest wykorzystywana na cele socjalno-bytowe. Celem złożenia powołanego oświadczenia nie było potwierdzenie, że spółka świadczy usługę wodną poboru wód podziemnych, a jedynie informację o sposobie wykorzystania wód pochodzących z odwodnienia z wyraźnym zaznaczeniem, że nie podlegają one opłacie zmiennej. Skarżąca zwróciła również uwagę, że organ nie uwzględnił treści art. 274 p.w., który nie przewiduje odwadniania jako celu poboru wody. Tego rodzaju cel nie występuje również w żadnym z aktów wykonawczych wydanych na podstawie wyżej powołanego przepisu. Ponadto zdaniem skarżącej spółki sposób wykorzystania przez nią wody pochodzącej z odwadniania gruntów realizuje cele zawarte w art. 9 ust.1,3 i 4, w art. 10 pkt 1-3 oraz w art. 29 p.w., w szczególności zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód, zgodne jest z interesem publicznym, zapobiega marnotrawstwu wody. Skarżąca zarzuciła nadto, że organ administracji nie uwzględnił, że cała woda pochodząca z odwodnienia jest przesyłana do technologicznych zbiorników retencyjnych, skąd po zmieszaniu z wodami deszczowymi częściowo trafia do pobliskich zakładów. Przy czym wyjaśniła, że jedynie około 30% jest wykorzystywana przez odbiorców, pozostała ilość trafia do wskazanych zbiorników retencyjnych.

Z daleko posuniętej ostrożności procesowej spółka wskazała, że nawet gdyby uznać, że w przypadku ujęcia A mamy do czynienia z usługą poboru wód podziemnych (czemu skarżąca konsekwentnie zaprzecza), a nie odwadnianiem obiektu przemysłowego, to w zaskarżonej decyzji w nieuprawniony sposób ustalono ilość wody, która według organu została wykorzystana do innych celów (poboru i uzdatniania wody). W ocenie spółki, organ dopuścił się w tym przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 552 ust. 2 pkt 2, ust. 2a pkt 2 p.w. poprzez nieuprawnione ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej. Zgodnie z brzmieniem pkt 2 tego artykułu, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych, natomiast zgodnie z ust. 2a pkt 2, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Jeżeli chodzi o te ostatnie oświadczenia, to spółka konsekwentnie składała takowe w trybie przewidzianym w ustawie i przepisach wykonawczych i w każdym z nich zaznaczała, że woda pobierana z ujęcia A jest efektem odwadniania i nie podlega opłacie zmiennej. Tak więc nie ma tu mowy o informacji przedłożonej w trybie art. 552 ust. 2a pkt 2 p.w., która mogłaby stanowić podstawę do naliczenia opłaty zmiennej. Jeżeli natomiast chodzi o zapisy zawarte w ust. 2 pkt 2 tego artykułu, tj. ustalenie wielkości opłaty na podstawie pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organ nie dokonywał żadnych pomiarów odnośnie ilości wody pobranej z ujęcia objętego decyzją, która mogłaby być wykorzystana do celów wskazanych w decyzji to jest pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody. Ilość taka nie wynika również z pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego ujęcia A, tak więc organ nie mógł jej ustalić dokonując przeglądu tego pozwolenia. W istocie organ oparł się na informacji uzyskanej od strony, poza trybem przewidzianym w art. 552 ust. 2a pkt 2 i bez zachowania wymogów formalnych przewidzianych w przepisach wykonawczych. Dodatkowo organ nie posiadając żadnych danych, czy to uzyskanych w przewidzianym trybie od przedsiębiorstwa czy uzyskanych na podstawie kontroli lub pomiarów przeprowadzonych w ramach posiadanych uprawnień ustalił, że całość wody pochodzącej z ujęcia A jest wykorzystywana do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, co uzasadniałoby zastosowanie stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia. Co więcej powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z zastosowanym przez organ współczynnikiem różnicującym (2), czyli współczynnikiem przewidzianym dla wód nie podlegających żadnym procesom uzdatniania. Ustalenia poczynione przez organ w zaskarżonej decyzji pozostają zatem w sprzeczności ze stanem faktycznym, a co za tym idzie, stanowią przejaw naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Strona skarżąca podkreśliła nadto, że kluczowe znaczenie dla oceny zasadności nałożenia przedmiotowej opłaty zmiennej mają przepisy obecnie obowiązującego Prawa wodnego, a co za tym idzie nie można zgodzić się z rozważaniami organu, na temat zapisów o szczególnym korzystaniu z wód zawartym w udzielonym spółce pozwoleniu wodnoprawnym. W ocenie strony skarżącej wobec braku możliwości jednoznacznego zaklasyfikowania ujęcia wody A przy zastosowaniu obecnie obowiązującego katalogu usług wodnych zawartego w art. 35 p.w., powstałe wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść skarżącego, co wynika nie tylko z art. 7a § 1 k.p.a., ale także z art. 2a o.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wnosił o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 268 ust. 1 p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. W myśl art. 270 ust. 1 opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zastosowany przez ustawodawcę w wyżej przywołanym przepisie spójnik koniunkcyjny "oraz oznacza, że muszą zostać spełnione oba warunki, tym samym w przypadku zaistnienia przesłanki do ustalenia opłaty stałej za usługi wodne ustala się również opłatę zmienną w formie informacji kwartalnej. Natomiast powoływany przez skarżącą przepis art. 270 ust. 3 p.w. dotyczy zwolnienia z opłaty zmiennej za odprowadzenie do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Przepis ten w ocenie organu nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółka nie odprowadza do wód pobranych wód, a wręcz przeciwnie wykorzystuje je, co przyznaje w pismach kierowanych do organu. Dalej organ ponowił argumentację, co do treści pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącej spółce odnośnie ujęcia wody A, z którego wynika, iż jego przedmiotem jest szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych, a celem tego poboru jest odwodnienie budynku z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych oraz przemysłowych. Odnosząc się do argumentu spółki, iż począwszy od 2014 r. woda pochodząca z odwodnienia B. nie jest wykorzystywana do celów socjalno-bytowych organ wskazał, iż wnosząc w roku 2017 o zmianę posiadanego zezwolenia wodnoprawnego strona nie dokonała zmiany celu poboru wody z przedmiotowego ujęcia, a wprowadzona zmiana dotyczyła jedynie maksymalnych wartości poboru wód dobowej oraz rocznej. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut skargi, co do naruszenia art. 274 p.w. wskazując w tym zakresie, że to sama skarżąca wskazała cel poboru wody z ujęcia A poprzez złożone oświadczenie za I kwartał 2019 r., w którym zawarła między innymi informacje, że pobiera wody podziemne zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym. Z tych samych przyczyn chybionym w ocenie organu uznać należy zarzut naruszenia art. 552 ust. 2 pkt 2, ust. 2a pkt 2 p.w. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. podkreślił, że wobec złożonej przez spółkę reklamacji wzywał stronę do złożenia korekty złożonego oświadczenia, niemniej jednak w ocenie spółki brak było jakiegokolwiek uzasadnienia do dokonania korekty. Wobec powyższego, zdaniem organu zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7a i art. 77 § 1 k.p.a. uznać należy za nieuzasadnione. Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 2a o.p. organ wskazał, iż zgodnie z art. 300 p.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Przepis art. 2a o.p. nie znajduje się jednak w dziale III Ordynacji podatkowej, zatem organ nie mógł go zastosować, a co za tym idzie naruszyć.

W piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Podkreślił, że udzielając odpowiedzi na wniesioną skargę organ administracji pominął zupełnie podnoszoną w skardze kwestię retencjonowania części wód pochodzących z ujęcia A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 13 lipca 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że jedna ze stron postępowania – Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - pomimo wezwania nie potwierdziła możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 16 sierpnia 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 14 lipca 2021 r.). Z możliwości tej skorzystała strona skarżąca w drodze pisma procesowego z dnia 26 sierpnia 2021 r., w którym jego pełnomocnik ustosunkował się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonym zakresie Sąd stwierdza, że decyzja odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.

W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. z siedzibą w C. uczyniła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r. określającej spółce opłatę zmienną w wysokości 86.977 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "A" zlokalizowanego w C. na działce o nr ew. 16/7, za okres od 1 stycznia do 31 marca 2019 r . (I kwartał 2019 r.)

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.) – dalej: p.w.

Wskazać w tym miejscu należy, że wejście w życie tej ustawy z dniem 1 stycznia 2018 r. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), z której w art. 9 wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Konsekwentnie, w przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Stosownie do art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w., usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. W myśl zaś art. 267 pkt 1 p.w. instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią opłaty za usługi wodne. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w.).

Zgodnie z art. 270 ust. 1 p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 6 tego artykułu). Jak wynika z art. 272 ust. 1 p.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Wysokość jednostkowych stawek opłat została określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.) – dalej rozporządzenie.

Zasadniczą istotą sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania pozostaje kwestia, czy jak twierdzi skarżąca spółka dokonany w I kwartale 2019 r. pobór wód podziemnych z ujęcia A stanowi usługę trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast w rozumieniu art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w., zwolnioną z opłaty zmiennej stosownie do treści art. 270 ust. 3 p.w.; czy też jak twierdzi organ administracji usługę wodną poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych wymienioną w art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w., podlegającą opłacie zmiennej stosownie do treści art. 270 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 1 p.w.

W ocenie strony skarżącej zasadniczym i pierwotnym celem poboru wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia jest odwadnianie budynku B, co wprost wynika z treści udzielonego spółce decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r. (zmienioną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2017 r.) pozwolenia wodnoprawnego, a przewidziana w pozwoleniu możliwość wykorzystania wód na cele socjalno-bytowe oraz przemysłowe stanowi jedynie dopuszczalne rozwiązanie pozwalające na racjonalne korzystanie z zasobów wodnych. Jednocześnie skarżąca podnosi, że nawet gdyby przyjąć, że dokonuje ona poboru wód podziemnych, to cel tego poboru jakim jest odwodnienie nie został wymieniony w katalogu art. 274 p.w., a co za tym idzie brak jest podstaw prawnych do naliczania opłat wskazanych w kwestionowanej skargą decyzji.

Stanowiska skarżącej spółki nie podziela organ administracji, który wskazuje, iż z treści udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że obejmuje ono szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia A w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego, to jest budynku B, z wykorzystaniem wód dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Natomiast kwestionowana opłata zmienna za I kwartał 2019 r. określona została na podstawie danych przedstawionych w złożonym przez skarżącą spółkę oświadczeniu z dnia 16 kwietnia 2019 r. podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, zawierającego informacje o ilości i jakości pobranych w tym okresie wód podziemnych z ujęcia A.

W tym miejscu wskazać należy, że kwestia zasadności ustalenia skarżącej spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia A, w oparciu o pozwolenie wodnoprawne udzielone powołaną wyżej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r., była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 562/20 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] ustalającą opłatę zmienną za pobór wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2018 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że treść udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotem udzielonego pozwolenia jest pobór wód podziemnych, a nie jak twierdzi skarżąca trwałe odwadnianie gruntów, co stanowi zdaniem Sądu dostateczną podstawę do ustalenia z tego tytułu opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia A. Jak wynika bowiem z pkt I.1 decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r. udzielone skarżącej pozwolenie obejmowało swym zakresem: wykonanie urządzeń wodnych - studni odwodnieniowych (pkt 1), likwidację urządzeń wodnych - studni odwodnieniowych (pkt 2), szczególe korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia wód podziemnych w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego - budynku B. za pomocą bariery odwodnieniowej złożonej z siedmiu studni; okres prowadzenia poboru - cały rok; cel prowadzenia poboru - odwodnienie budynku, z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych; wielkość poboru: Qmax/h 410m3/h, Qśr. dobowe 9840 m3/dobę, Qmax. roczne 3 591600 m3/rok (pkt 3 lit. a, b, e). Dalej Sąd wskazał, iż w motywach udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego wskazano między innymi, że "PWiK (...), prowadząc odwodnienie musi uzyskać pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych. PWIK jako zakład prowadzący odwodnienie w całości wody te zagospodarowuje. (...) Część wód wykorzystywana jest jako woda pitna, natomiast część jako woda przemysłowa. Ze studni, woda kierowana jest do rurociągu zbiorczego, a następnie do stacji uzdatniania wody. Przed stacją znajduje się odejście rurociągu odprowadzającego wodę do sieci przemysłowej. Rozdział wody odbywa się na zasadzie aktualnego zapotrzebowania oraz koniecznego poboru wynikającego z potrzeby odwodnienia. (...) Pobór takiej ilości wody trwa od chwili wybudowania WBG tj. od lat 70 -tych XX wieku (ponad 40 lat). (...) Odwodnienie to musi być prowadzone ze względu na układ technologiczny, który został zaprojektowany w obrębie głównej hali WBG. Zaprzestanie odwodnienia spowoduje zalanie wodą pomieszczeń położonych poniżej lustra wody, zniszczenie urządzeń i zakończenie pracy WBG. (...) Jednocześnie Prezydent zaznaczył, że niniejszą decyzją zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne udzielono wnioskującemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - trzech studni zastępczych, likwidację urządzeń wodnych - trzech nieczynnych studni, szczególne korzystanie z wód z określeniem ilości pobieranej wody podziemnej (pkt I) (...). W pkt V określono termin obowiązywania niniejszej decyzji w zakresie szczególnego korzystania z wód, zgodnie z art. 127 ust. 2 ustawy Prawo wodne".

Mając powyższe Sąd wskazał, że udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne wydane zostało na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Zgodnie z art. 122 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód (pkt 1); wykonanie urządzeń wodnych (pkt 3). Ponadto jak wynika z art. 37 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych. Stosownie zaś do treści art. 127 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat.

Jednocześnie Sąd podkreślił, że w podstawie prawnej decyzji z [...] marca 2014 r. udzielającej spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia A nie wskazano art. 122 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego z 2001 r., odnoszącego się do odwodnienia obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, jak również art. 124 pkt 6 Prawa wodnego z 2001 r., który stanowił, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na odwadnianie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem.

Sąd zaznaczył również, iż dokonana decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2017 r., na wniosek skarżącej spółki zmiana treści udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego dotyczyła jedynie zmiany (zmniejszenia) maksymalnych wartości średniego poboru dobowego oraz rocznego. W pozostałym zakresie treść pierwotnej decyzji nie uległa zmianie.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu za prawidłowe uznać należało stanowisko organu, że odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych jest rodzajem działalności, nie stanowiącym szczególnego korzystania z wód w zakresie poboru wód podziemnych na co udzielono pozwolenia skarżącej spółce wskazanym wyżej pozwoleniem wodnoprawnym. Pobór wód podziemnych stanowi w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w usługę wodną inną niż usługę określoną w art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w. polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzaniu do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w graniach administracyjnych miast. W kontrolowanej sprawie nie mogłyby mieć zastosowania przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 270 ust. 3 p.w., według których opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. Co więcej, jak przyznaje skarżąca spółka nie jest ona w posiadaniu zezwolenia na odprowadzanie wód pochodzących z odwodnienia budynku B do wód. W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organu administracji, co do istnienia podstawy prawnej do określenia spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia A.

Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku i przyjmuje je za własne odnośnie zasadności ustalenia skarżącej spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2019 r.

Z tych też względów Sąd za chybione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1 i ust. 2 i art. 35 p.w. oraz art. 274 p.w.

Na stwierdzenie Sądu w powyższym zakresie pozostają bez wpływu podnoszone w skardze argumenty odnośnie: określonych w pozwoleniu wodnoprawnym z 5 marca 2014 r. wartości (dobowych, średnich dobowych oraz rocznych) poboru wody niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania odwodnienia budynku B; niewykorzystywania, począwszy od 2014 r. wód podziemnych pochodzących z odwodnienia na cele socjalno-bytowe; jak również wykorzystywania pobranych wód podziemnych w stosunku 30% do 70%, z czego 30% dostarczane jest odbiorcom w celu ich wykorzystania na cele przemysłowe, a 70% wód retencjonowanych jest w technologicznych zbiornikach retencyjnych.

Odnosząc się do akcentowanych w skardze, przez pełnomocnika spółki wartości poboru wód podziemnych z ujęcia A, wynikających z treści decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r., jako wartości niezbędnych zdaniem skarżącej do prawidłowego funkcjonowania odwodnienia, wskazać należy, iż powoływaną już decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2017 r., wydaną na wniosek skarżącej, nastąpiła zmiana treści udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego polegająca na zmniejszeniu maksymalnych wartości średniego poboru dobowego oraz rocznego. Wobec powyższego podnoszone przez pełnomocnika skarżącej w treści wniesionej skargi wartości poboru wód podziemnych z ujęcia A, jako niezbędne do prawidłowego funkcjonowania nie korespondują z wartościami określonymi w aktualnie obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym spółce.

Na marginesie wskazać należy, że na ogólnodostępnej stronie internetowej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C. (www.pwik.czest.pl/ujecie-wody-A) znajduje się informacja, z której wynika, że podstawowym zadaniem siedmiu studni głębinowych wchodzących w skład ujęcia A (...) jest odwodnienie hali produkcyjnej WBG. Wody odprowadzane są do Zbiornika Retencyjnego zlokalizowanego w C., przy ulicy [...] 22B i wykorzystywane dla zaopatrzenia licznych zakładów przemysłowych, zlokalizowanych na okolicznych terenach przemysłowych (tzw. Strefa A). Spółka wskazuje również, że "mając na uwadze zmiany przepisów wchodzących w życie od 01 stycznia 2018 r. (nowa wersja ustawy Prawo wodne) - wprowadzenie opłaty stałej (nowy rodzaj obciążenia) za przydział wydobywczy, PWiKOCz zdecydowało się na zmniejszenie ww. wartości. W konsekwencji dnia [...] grudnia 2017 r. decyzją Prezydenta Miasta C. przydziały wydobywcze zostały zmniejszone do poziomu: 6 300 m3/d i 2 300 000 m3/rok".

Sąd nie kwestionuje oświadczenia skarżącej o niewykorzystywaniu, począwszy od 2014 r. wód podziemnych pochodzących z odwodnienia budynku B na cele socjalno-bytowe. Jednakże wynika to nie z postanowień aktualnego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego spółce, a z wyboru dokonanego przez skarżącą. Jak wynika bowiem z załączonych do skargi akt administracyjnych spółka posiada możliwości techniczne do kierowania, w zależności od potrzeb wód podziemnych pochodzących z odwadniania, bądź to do stacji uzdatniania, bądź też poprzez istniejące odejście rurociągu odprowadzającego wodę do sieci przemysłowej. Niemniej jednak podkreślenia wymaga że decyzja z [...] marca 2014 r. (zmieniona decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r.) udzielająca spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególe korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia wód podziemnych w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub zmieniona w prawem przewidzianym trybie, wiąże ona organ wydający decyzję w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oraz Sąd.

Natomiast, co do podniesionego argumentu wykorzystania na cele przemysłowe przez odbiorców skarżącej jedynie części (ok. 30% ) wód podziemnych pochodzących z odwodnienia B w I kwartale 2019 r. wskazać należy, iż twierdzenie to nie znajduje pokrycia w znajdującym się w aktach sprawy złożonym przez spółkę w dniu 16 kwietnia 2019 r. oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych. Z treści złożonego oświadczenia wynika, że w I kwartale 2019 r. skarżąca pobrała z ujęcia A łącznie 378159 m3 wód podziemnych, które zostały wykorzystane, zgodnie z oświadczeniem skarżącej na poszczególne cele: 3557 m3 do celów produkcji z gumy i tworzyw sztucznych, 601 m3 do celów produkcji wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych, 296377 m3 do celów produkcji metali, 97 m3 do celów produkcji metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń, 62611 m3 do celów wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych, 17957 m3 do celów działalności związanej ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów oraz do celu odzysku surowców, 13121601 m3 do celów handlu hurtowego i detalicznego, naprawy pojazdów samochodowych, wyłączając motocykle. Suma wskazanych ilości m3 wód podziemnych pochodzących z odwodnienia B wykorzystanych na poszczególne cele przemysłowe odpowiada łącznej wartości m3 wód podziemnych pobranych z przedmiotowego ujęcia. Powyższe wskazuje, iż pobrane przez skarżącą w I kwartale 2019 r. wody podziemne z ujęcia A zostały wykorzystane na cele przemysłowe w 100%.

Z powyższych względów za nieuzasadniony uznać również należy zarzut skargi, co do naruszenia art. 552 ust. 2 pkt 2 , ust. 2a pkt 2 p.w. Stosownie bowiem do treści art. 552 ust. 2 pkt 2 p.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych. Jednocześnie w myśl ust. 2a pkt 2 przywołanego przepisu ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.

W niniejszej sprawie wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2019 r. została ustalona w oparciu o dane zawarte w złożonym przez skarżącą spółkę oświadczeniu z 16 kwietnia 2019 r. podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, w którym to oświadczeniu, co należy podkreślić skarżąca sama wskazała, że pobiera wody podziemne z przedmiotowego ujęcia zgodnie z posiadanym zezwoleniem wodnoprawnym. Przy czym bez znaczenia na prawidłowość ustalonej opłaty zmiennej pozostaje zawarta w złożonym oświadczeniu uwaga, iż pobór wody jest zwolniony z opłaty zmiennej na podstawie art. 270 ust. 3 p.w., gdyż jak już wcześniej wskazano zwolnienie to dotyczy odprowadzania do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. W sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca nie odprowadza do wód - wód pochodzących z odwodnienia budynku B, jak również nie jest w posiadaniu pozwolenia wodnoprawnego dla tego rodzaju usługi wodnej. Pobór wód podziemnych z ujęcia A, co należy ponownie podkreślić, odbywa się w oparciu o posiadane przez skarżącą pozwolenie wodnoprawne obejmujące szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego, z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Wobec powyższego ustalona opłata zmienna za pobór wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2019 r. została w sposób prawidłowy obliczona jako iloczyn wskazanej w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia jednostkowej opłaty zmiennej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł za 1m3) pomnożonej przez określony w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia współczynnik różnicujący (2) dla wód, które podlegają żadnym procesom uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt 2-5 (zgodny z wskazanym w oświadczeniu spółki z dnia 16 kwietnia 2019 r.) i ilości pobranych wód podziemnych (378159 m3).

Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Słusznie podnosi organ administracji w udzielonej odpowiedzi na skargę, iż podstawowym źródłem informacji o ilości i celu pobranych wód podziemnych stanowią dane gromadzone, bądź też możliwe do pozyskania przez podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty za usługę wodną poboru wód. To właśnie w oparciu o te dane, przekazywane organom w formie oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 p.w., winna być ustalana zarówno podstawa prawna opłaty, jak i jej wysokość. Dopiero nieprzekazanie niezbędnych informacji, bądź też ich nierzetelne przedstawienie winno obligować organy do samodzielnego ustalenia wartości rozważanego parametru, w szczególności w ramach kontroli gospodarowania wodami. Przy czym podkreślenia wymaga, że ciążący na organach administracji obowiązek wszechstronnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie oznacza, że strona postępowania jest zwolniona z współudziału w realizacji tego obowiązku. To w interesie strony pozostaje bowiem wykazanie istnienia korzystnych dla siebie okoliczności, z których wywodzi określone skutki prawne (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 maja 2021 r., III SA/Łd 148/21; wyroki WSA w Białymstoku z 25 lutego 2021 r., II SA/Bk 76/21; z 20 kwietnia 2021 r., II SA/Bk 213/21; wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2021 r., II SA/Kr 1215/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu dokonane w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne, jak i zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności powołane wcześniej zezwolenie wodnoprawne udzielone skarżącej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2014 r., oświadczenie spółki z dnia 16 kwietnia 2019 r. dotyczące ilości i celu pobranych wód podziemnych z ujęcia A w I kwartale 2019 r., jak również prezentowane stanowisko i wyjaśnienia skarżącej spółki w toku prowadzonego postępowania reklamacyjnego pozwalały w sposób niebudzący wątpliwości zarówno na stwierdzenie, iż wystąpiły podstawy do ustalenia stronie kwestionowanej opłaty zmiennej, jak i na określenie jej wysokości. Wydane przez organ rozstrzygnięcie zostało uzasadnione w sposób logiczny, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a strona miała zapewniony czynny udział w toku całego postępowania.

W konsekwencji powyższego za nieuzasadniony uznać należało także zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. Skoro bowiem opłata zmienna jest ściśle powiązana z ilością rzeczywistego poboru wód podziemnych, która to wartość nie jest w niniejszej sprawie sporna pomiędzy stronami, a cel dokonanego poboru wynika jednoznacznie z treści udzielonego skarżącej pozwolenia wodnoprawnego nie sposób uznać, iż w sprawie wystąpiły wątpliwości interpretacyjne, które winny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony.

W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisu art. 2a o.p. Zgodnie bowiem z art. 300 ust. 1 p.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Przepis art. 2a o.p., którego naruszenia upatruje skarżąca nie znajduje się jednak w dziale III Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie, brak było możliwości jego zastosowania.

Reasumując Sąd stwierdza, że skoro strona skarżąca świadczy usługę wodną polegającej na poborze wód podziemnych, organ prawidłowo zaskarżoną decyzją ustalił z tego tytułu opłatę zmienną za I kwartał 2019 r. Poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jednocześnie wskazać trzeba, że w realiach rozpatrywanej sprawy organ nie naruszył art. 7a § 1 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.