Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 945/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 art. 32 ust. 1, 2 art. 38 ust.1
journal: Dz.U. 2018 poz 481
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, , Marcin Rusinowicz-Borkowski, Protokolant sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: "KM PSP") skierował M. F. (dalej: "strona", "skarżący") na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i [...] kandydata do służby.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: " [...]", "Komisja I instancji), działając na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich" oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. poz. 1898 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSW z dnia 19 grudnia 2014 r.", orzekła, że skarżący jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej - kategoria N.

W pkt 11 ww. orzeczenia [...] rozpoznała u skarżącego: 1) niedojrzałość emocjonalną osobowości - § 80 p. 1 N (ICD-10 F60), 2) rozległy tatuaż lewego przedramienia (miejsce widoczne) - § 3 p. 1 N (ICD-10 L81).

Uzasadniając podjęte orzeczenie Komisja I instancji wskazała, iż na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz wyników badań diagnostycznych i opinii specjalistów, w tym negatywnej opinii [...], ustalono, że schorzenia nr 1 i 2 wymienione w pkt 11 części A powodują niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej i sprawiają, że stan zdrowia orzekanego nie spełnia wymagań ustalonych w rozporządzeniu MSW z dnia 19 grudnia 2014 r.

W odwołaniu od ww. orzeczenia skarżący wniósł o jego zmianę i ustalenie zdolności do służby. Wskazał, iż zaskarżone orzeczenie jest niezasadne i wyjątkowo krzywdzące, zaś poczynione przez Komisję I instancji ustalenia są niezgodne ze stanem rzeczywistym i winny zostać zweryfikowane w toku postępowania odwoławczego.

Skarżący podniósł, iż do § 80 pkt 1 rozporządzenia MSW z dnia [...] grudnia 2014 r. należy kwalifikować: "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne". Zaznaczył, iż rozpoznane schorzenie nie wynika z opinii [...], nie znajduje też potwierdzenia w opinii [...], który nie stwierdził objawów choroby i zaburzeń [...]. W ramach karty obiegowej (z dnia [...] sierpnia 2018 r.) lekarz [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r. stwierdził: "W trakcie badania nie stwierdzono objawów choroby i zaburzeń [...]". Natomiast zgodnie z opinią [...]: "Aktualnie badany nie spełnia [...] wymagań do służby w PSP. Nieadekwatny do wymagań służby poziom predyspozycji [...] i [...]".

Zdaniem skarżącego, brak predyspozycji nie oznacza zaburzeń osobowości i nie może być podstawą do postawienia ww. rozpoznania. Natomiast określenie "aktualnie" zakłada tymczasowość ewentualnego stanu orzekanego, co pozostaje w sprzeczności z rozpoznaniem zaburzeń osobowości, zakładającym z definicji trwałe wzorce zachowania, przejawiające się jako sztywne reakcje na zmienne sytuacje osobiste i społeczne. Ponadto, ocena jego osoby we wszystkich kategoriach zawartych w krótkiej charakterystyce [...], dotyczących sfery osobowości i umiejętności społecznych, kształtuje się na poziomie przeciętnym, co pozostaje w sprzeczności z definicją zaburzenia stwierdzonego przez Komisję I instancji. Zaburzenie osobowości zakłada bowiem "skrajne lub istotne odchylenia od standardowych w danej kulturze sposobu odbioru, myślenia, odczuwania, a zwłaszcza kontaktów z innymi osobami". Pozytywne określenia zawarte w charakterystyce [...] pozwoliły na sformułowanie negatywnego wniosku w przedmiocie przydatności do służby. Wniosek taki jest dla skarżącego wyjątkowo krzywdzący i nieuprawniony. Ponadto, dotychczasowa linia życiowa skarżącego, w tym odbyta służba wojskowa i uzyskane orzeczenie [...] nr [...] stwierdzające "brak przeciwwskazań [...] do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji [...]" nie wskazują na istnienie zaburzeń [...] we wcześniejszym okresie (badanie [...] w Wojskowej Pracowni [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r.). Pozytywna opinia po odbytej służbie wojskowej oraz fakty związane z obecnym funkcjonowaniem społecznym, oznaczają, że nie występują u niego "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne".

Skarżący wskazał nadto, iż w opinii [...] posiadanego przez niego tatuażu nie powiązano z zaburzeniami [...]. W opinii [...] stwierdzono bowiem: "Tatuaż nie jest wyznacznikiem zaburzeń [...], nie determinuje [...]". Jednocześnie zaznaczył, iż tatuaż nie będzie widoczny w trakcie wykonywania obowiązków służbowych [...].

Skarżący podniósł dalej, iż za okres wojskowej służby przygotowawczej w okresie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r. otrzymał pozytywną opinię służbową z propozycją "skierowania do służby zawodowej". Zgodnie z wpisem w książeczce wojskowej na s. 6 został zakwalifikowany do kategorii "A" - jako przeznaczony do czynnej służby wojskowej. W dniu [...] stycznia 2018 r. zawarł 3-letni kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Zbrojnych. Otrzymał także kartę przydziału kryzysowego. W okresie listopad - grudzień 2017 r. ukończył szkolenie specjalistyczne dla kandydatów na żołnierzy zawodowych. Posiada także zdany egzamin na patent sternika motorowodnego, a także uprawnienia płetwonurka do 20 m głębokości oraz płetwonurka w suchym skafandrze, których uzyskanie było jednoznacznie ukierunkowane na podjęcie służby w PSP. Ponadto skutecznie przygotował się do części egzaminu z wychowania fizycznego, w wyniku czego uzyskał w trakcie naboru 3 wynik spośród 56 kandydatów.

Skarżący wskazał, że upośledzenie jakichkolwiek zdolności adaptacyjnych nie występuje w jego relacjach społecznych o różnym charakterze. Nie posiada też zaburzeń osobowości. Zakwalifikowanie go jako osoby o upośledzonych zdolnościach adaptacyjnych będących efektem [...], jest dla niego krzywdzące i wynika z nietrafnego rozpoznania [...] w trakcie badania [...].

Do odwołania skarżący dołączył kopie: zaświadczenia potwierdzającego kwalifikację do egzaminów wstępnych na Dzienne Studium Aspirantów w roku szkolnym 2017/2018, orzeczenia [...], którym potwierdzono brak przeciwwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej, świadectwa ukończenia szkolenia podstawowego i specjalistycznego dla kandydatów na żołnierzy zawodowych, opinii podpisanej przez Prezesa Zarządu Centrali [...], a także opinię służbową żołnierza służby przygotowawczej oraz opinię środowiskową podpisaną przez Sołtysa sołectwa [...].

Wskazanym na wstępie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", Komisja II instancji), działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 2035), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018 r., uchyliła zaskarżone orzeczenie w części i jednocześnie wydała własne orzeczenie.

CKL w punkcie 11 ww. orzeczenia rozpoznała u skarżącego " [...] upośledzające zdolności [...] - § 90 p. 1 N" i stwierdziła, że jest on niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej - kategoria N.

W uzasadnieniu orzeczenia CKL wskazała, iż w ramach postępowania odwoławczego skarżący w dniu [...] lutego 2019 r. odbył badanie [...], konsultację [...] i badanie przez członków komisji lekarskiej. W badaniu podmiotowym nie zgłaszał dolegliwości. W badaniu przedmiotowym nie stwierdzono odchyleń od normy. W trakcie badania [...] uznano, że sprawność intelektualno-poznawcza skarżącego plasuje się poniżej przeciętnej. Prezentuje on nieharmonijny rozwój struktur poznawczych oraz niski poziom rozumienia werbalnego i wiedzy ogólnej. Zdolność do tworzenia pojęć, definicji oraz związków między pojęciami znajdują się na niskim poziomie, podobnie jak zdolność rozumienia złożonych sytuacji społecznych, zdolność tworzenia ocen i sądów. Koordynacja wzrokowo-ruchowa plasuje się poniżej normy. Ponadto prezentuje osobowość niedojrzałą, ujawniającą sztywność w myśleniu i działaniu oraz w podejściu do rozwiązywania problemów. Skarżący ma dużą potrzebę znaczenia i aprobaty społecznej. Ma obniżoną refleksyjność oraz wgląd [...] we własne motywy działania i emocje. Odporność na stres i frustracje pozostaje obniżona. Ma również trudności w przewidywaniu trudnych sytuacji mogących się wydarzyć w służbie. Pod względem [...] został uznany za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Konsultujący [...] podtrzymał opinię [...] i również uznał skarżącego za niezdolnego do służby w PSP.

W konkluzji CKL wskazała, iż na podstawie wnikliwej analizy zebranej w sprawie dokumentacji uznano skarżącego za niezdolnego do służby w PSP. Zaznaczyła przy tym, iż zmianie uległa treść rozpoznania oraz podstawa prawna wydanego orzeczenia. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem MSWiA z dnia 11 października 2018 r., tatuaż u kandydata nie stanowi przedmiotu orzekania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. orzeczenie CKL z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, w szczególności § 90 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 października 2018 r. poprzez założone "dopasowanie" stanu zdolności do służby ustalonego uprzednio orzeczeniem [...] do nowego stanu prawnego wprowadzonego ww. rozporządzeniem, pominięcie normatywnego ustalenia "niedojrzałości emocjonalnej osobowości" określonego w szczegółowych objaśnieniach do § 90 ww. rozporządzenia, a także poprzez wprowadzenie po raz pierwszy w postępowaniu w instancji odwoławczej nowego rozpoznania, uniemożliwiając tym samym skarżącemu jego kwestionowanie w toku instancji;

2) naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez wprowadzenie po raz pierwszy w postępowaniu w instancji odwoławczej nowego rozpoznania, uniemożliwiając tym samym skarżącemu jego kwestionowanie w toku instancji, a także naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, zgodnie z którym CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, oraz art. 42 ust. 3 ww. ustawy,

3) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności poprzez pominięcie wszelkich znanych organowi okoliczności dotyczących postawy i cech skarżącego ustalonych w odniesieniu do jego rzeczywistej postawy życiowej, społecznej i cech osobistych w zakresie ocenianym przez organy, stwierdzonych innymi dowodami, aniżeli jedynie dowody z ustaleń własnych organów w zakresie "niedojrzałości emocjonalnej osobowości".

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego w ramach postępowania orzeczniczego badania [...] rozpoznała: 1) [...] - § 80 p. 1 N, 2) rozległy tatuaż lewego przedramienia (miejsce widoczne) - § 3 p. 1 N i na tej podstawie uznała go za osobę niezdolną do służby w PSP (kategoria N). W dacie orzekania przez [...] obowiązywało rozporządzenie MSW z dnia 19 grudnia 2014 r. Natomiast CKL uznała skarżącego ponownie za osobę niezdolną do służby w PSP, jednakże tym razem na podstawie rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. CKL "ujawniła" u skarżącego, zgodnie z treścią § 90 ust. 1 ww. rozporządzenia, "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne". Pominęła jednak, że orzeczenie Komisji II instancji winno uwzględniać zawarte w ww. rozporządzeniu szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności, a w tym zakresie prawodawca wskazał wyraźnie, że "osobowość niedojrzała u osób poniżej 25 roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości". Ustawodawca nie uznał tej okoliczności za pejoratywną, mając świadomość kształtowania tej cechy u człowieka aż do 25 roku życia. Skarżący urodził się w dniu [...] października 1997 r., zatem na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia miał 21 lat, 3 miesiące i 12 dni. Stan jego zdrowia w obszarze określonym treścią ustalenia [...] nie mógł być rozpatrywany przez CKL zarówno w zakresie tatuażu, jak i "niedojrzałości emocjonalnej osobowości".

Skarżący podał, iż w treści opinii [...] z dnia [...] lutego 2019 r. zawarto stwierdzenie "osobowość niedojrzała, ujawniająca sztywność w myśleniu i działaniu oraz podejściu do rozwiązywania problemów". Przy takim opisie stanu zdrowia nie dodano jednak, że w kontekście jego wieku parametr ten nie może mieć negatywnego wpływu na kompleksową ocenę [...]. Zatem CKL potraktowała wybiórczo stan zdrowia skarżącego, bezprawnie podejmując się obrony stanowiska [...], czym naruszyła § 90 rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich.

Wydanie przez CKL innego rozstrzygnięcia, poprzez nowy opis stanu zdrowia, pozbawiło skarżącego możliwości odwołania się od tego ustalenia. Stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a. CKL ustalając w punkcie 11 zaskarżonego orzeczenia nowe rozpoznanie naruszyła ponadto art. 42 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich. Powyższe okoliczności w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a także wskazują na nieobiektywny, stronniczy i złośliwy sposób postępowania oraz kierunek podjętego rozstrzygnięcia.

CKL nie pominęła ustalenia dotyczącego posiadania tatuażu (część 1 punkt 15 orzeczenia - uwagi: "rozległy tatuaż lewego przedramienia") pomimo wyeliminowania tej kwestii z obiegu prawnego. Zdaniem skarżącego, jest to krzywdzące i bezprawnie sugeruje brak kompetencji [...] do pełnienia służby w PSP.

Skarżący zakwestionował również ustaloną w opinii [...] ocenę: "sprawność intelektualno-poznawcza poniżej normy". Stwierdził w tym zakresie, iż w dokumentacji brak jest testów [...], nie udzielono również informacji w zakresie narzędzi [...], którymi posługiwał się [...] w trakcie badania, a przede wszystkim normy, która była podstawą dokonanych ustaleń, a która pozwoliłaby skarżącemu na weryfikację w jakim zakresie obowiązującej normie nie sprostał. [...] badający kandydata ma obowiązek udzielić informacji jakimi testami i narzędziami się posługiwał, bowiem istotne jest, czy wykorzystane testy spełniają kryteria rzetelności, standaryzacji itp. Skarżący zauważył przy tym, iż poniżej normy występują niepełnosprawności intelektualne (dawniej upośledzenie) np. w stopniu lekkim, umiarkowanym itd. [...] nie określił poziomu tej sprawności intelektualnej - np. poniżej przeciętnej. Jednakże nawet w przypadku osiągnięcia przez skarżącego takiego wyniku badań, nadal pozostaje on w normie intelektualnej.

Skarżący podniósł również, że CKL całkowicie pominęła orzeczenie [...] nr [...] stwierdzające u skarżącego "brak przeciwwskazań [...] do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji [...]" wykonane w Wojskowej Pracowni [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. Ustalenia CKL rozmijają się zatem z faktami potwierdzonymi dotychczasowym przebiegiem służby skarżącego.

Wskazał następnie, iż zaskarżone orzeczenie nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia w odniesieniu do opinii [...] w sytuacji zróżnicowania ocen lekarzy [...] na etapie postępowania przed Komisją I i II instancji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. CKL w istocie nie dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego, lecz dostosowała z góry założoną weryfikację zdrowotną kandydata do obowiązującego stanu prawnego, aktualnego na dzień wydania rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. uczestnik postępowania - Komendant Miejski PSP w [...] wniósł o rozstrzygnięcie sprawy na korzyść skarżącego. Wskazał, iż skarżący brał udział w postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w KM PSP w [...] na stanowisko stażysta, w którym uzyskał bardzo dobre wyniki. Skarżący posiada liczne sprawności i umiejętności, w październiku 2018 r. ukończył szkolenie w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy. Jest konsekwentny w dążeniu do celu, rzetelnie podchodzi do obowiązków, potrafi adekwatnie do sytuacji ustalić priorytety i etapy realizacji zadania, zwykle podejmuje trafne decyzje. Jest wartościowym kandydatem dla ww. jednostki PSP.

Do ww. pisma załączone zostały m.in.: Zarządzenie Komendanta Miejskiego PSP w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w sprawie powołania komisji kwalifikacyjnej do przeprowadzenia wyboru najlepszych kandydatów na stanowisko stażysta - strażak podziału bojowego oraz Protokół z [...] etapu postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko stażysta - strażak podziału bojowego w KM PSP w [...].

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi podnosząc ponownie, iż orzeczenie CKL zostało wydane na niekorzyść skarżącego, co jest niedopuszczalne w świetle art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich w związku z art. 139 k.p.a. Wskazał nadto, że w świetle opisu do § 90 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. rozpoznana u skarżącego "osobowość niedojrzała" nie mogła stanowić podstawy uznania kandydata za niezdolnego do służby w PSP. Zarzucił, iż CKL wydając zaskarżone orzeczenie nie wzięła pod uwagę wyników postępowania kwalifikacyjnego do służby w KM PSP w [...] oraz licznych umiejętności skarżącego, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a. Podniósł również, że skarżącemu nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co oznacza, iż nie można przyjąć za udowodnione schorzeń/ułomności stwierdzonych przez Komisje Lekarskie.

Do ww. pisma załączono cztery karty dokumentów zawierających informacje dotyczące opinii o skarżącym z miejsca zatrudnienia na potwierdzenie okoliczności, że skarżący jest wartościowym pracownikiem o cechach przydatnych także w PSP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie CKL z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

Podstawę orzekania przez CKL w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Państwowej Straży Pożarnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.). Natomiast wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami do służby został zawarty w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 2035). Powyższe rozporządzenie z mocą obowiązującą od dnia 1 listopada 2018 r., zastąpiło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. poz. 1898 ze zm.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i [...] kandydata do służby w PSP ustala się poprzez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z - "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N - "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby.

Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby w PSP i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, [...] oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie.

Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i [...], wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy).

W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy).

Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

CKL rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów (art. 45 i art. 46 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3).

Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.

Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby (...).

Sąd administracyjny nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; publ. CBOSA). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Tymczasem zarzuty skargi i przedstawiona argumentacja zmierzają w istocie do zakwestionowania rozpoznania dokonanego przez Komisję II instancji w oparciu o przeprowadzone badania. Skarżący - jak podnosił - nie zgadza się z oceną stanu zdrowia dokonaną przez CKL w oparciu m.in. o opinię [...] oraz opinię [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Polemika z ustaleniami CKL nie może jednak stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Jak już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia, nie może też oceniać metod stosowanych przez lekarzy specjalistów: [...] i [...] dla dokonania oceny stanu zdrowia orzekanego. Z tego względu wywody skarżącego, w których kwestionuje on prawidłowość przeprowadzonych badań [...] i [...], a w konsekwencji postawioną diagnozę i ostatecznie rozpoznane schorzenie, nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

CKL, w wyniku przeprowadzonych badań, rozpoznała u skarżącego zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne i dokonała kwalifikacji tego schorzenia w oparciu o § 90 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2019 r. uznając, że skarżący jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej (kategoria "N"). Powyższa kwalifikacja została dokonana prawidłowo w oparciu o wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do PSP. Stosownie do § 90 pkt 1 ww. wykazu "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne" w odniesieniu do kandydatów do PSP kwalifikuje się do kategorii "N - niezdolny do służby".

Motywując orzeczenie CKL powołała się w szczególności na treść opinii [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w której stwierdzono, iż pod względem [...] skarżący jest niezdolny do służby w PSP. Nadto wskazała na wynik konsultacji [...], w wyniku której skarżący został również uznany za niezdolnego do służby w PSP (specjalista [...] wskazał § 90 pkt 1 ww. wykazu jako prawidłową kwalifikację schorzenia).

Skarżący trafnie podnosił w skardze, iż zgodnie z treścią objaśnień dodatkowych do § 90 ww. wykazu "osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25 roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości". Podkreślić jednak należy, że CKL - uwzględniając zgromadzoną dokumentację medyczną, wyniki zleconych badań dodatkowych oraz badanie własne - rozpoznała u skarżącego "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne", nie zaś "osobowość niedojrzałą". Wprawdzie w ww. opinii [...] stwierdzono u skarżącego "osobowość niedojrzałą", jednak oprócz tego stwierdzenia wymieniono wiele innych elementów, które niewątpliwie miały wpływ na przyjęty wniosek końcowy, a w konsekwencji na ostateczne rozpoznanie. Mianowicie, w opinii tej wskazuje się na: sprawność intelektualno-poznawczą poniżej normy; nieharmonijny rozwój struktur poznawczych; niski poziom rozumienia werbalnego oraz zasób wiedzy ogólnej; zdolność do tworzenia pojęć, definicji oraz związków między pojęciami, zdolność rozumienia złożonych sytuacji społecznych oraz zdolność tworzenia ocen i sądów - na niskim poziomie; koordynacja wzrokowo-ruchowa poniżej normy; pamięć bezpośrednia przeciętna (...). Ponadto w opinii stwierdzono, że skarżący ma: obniżoną refleksyjność oraz wgląd [...] we własne motywy działania i emocje; obniżoną odporność na stres i frustracje; trudności w przewidywaniu trudnych sytuacji mogących się wydarzyć w służbie. CKL, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, wzięła pod uwagę wszystkie elementy ww. opinii oraz pozostałą dokumentację medyczną.

Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, CKL po rozpatrzeniu odwołania może uchylić zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydać nowe. W niniejszej sprawie CKL skorzystała z ww. uprawnienia i uchylając zaskarżone orzeczenie [...] z dnia [...] września 2018 r. w części dotyczącej rozpoznania, wydała nowe orzeczenie w tym zakresie. Jednocześnie prawidłowo uwzględniła zmianę stanu prawnego jaka zaistniała w toku postępowania odwoławczego. W dniu 1 listopada 2018 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018 r., a wobec braku przepisów przejściowych (§ 2 ww. rozporządzenia), przepisy nowego aktu prawnego znalazły bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do uznania, że CKL "dopasowała stan zdolności skarżącego do służby ustalony uprzednio orzeczeniem komisji lekarskiej pierwszej instancji do nowego stanu prawnego wprowadzonego powołanym rozporządzeniem (...)". W istocie [...] w orzeczeniu z dnia [...] września 2018 r. w oparciu o przeprowadzone badania rozpoznała u skarżącego niedojrzałość emocjonalną osobowości kwalifikując to schorzenie do § 80 pkt 1 rozporządzenia MSW z dnia 19 grudnia 2014 r. (kategoria N). Jednakże w sytuacji, gdy CKL stwierdziła, że zachodzi konieczność przeprowadzenia badań dodatkowych w stosunku do orzekanego, mogła takie badania zlecić. Podstawę prawną działania CKL w tym zakresie stanowił art. 46 ustawy o komisjach lekarskich. Wydając orzeczenie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, CKL obowiązana była uwzględnić wyniki przeprowadzonych badań dodatkowych oraz zastosować obowiązujące w dacie orzekania przepisy prawne.

W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że CKL dopuściła się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a. Komisja II instancji wydając zaskarżone orzeczenie realizowała kompetencje orzecznicze określone w ww. przepisach ustawy o komisjach lekarskich. Miała również z urzędu obowiązek stosowania przepisów nowego rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r.

Wbrew zarzutom skargi na skutek orzeczenia CKL z dnia [...] lutego 2019 r. nie doszło do naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich. CKL stwierdzając, iż skarżący jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej (kategoria N) nie wydała nowego orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Podtrzymała bowiem w tym zakresie stanowisko [...].

W tym miejscu zaznaczyć należy, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Jest zatem uprawniony do weryfikacji okoliczności faktycznych (rozpoznanych schorzeń) przyjętych w zaskarżonym orzeczeniu. Ustalenie w tym trybie odmiennego rozpoznania niż ustalone pierwotnie przez komisję lekarską I instancji, nie jest naruszeniem art. 47 ust. 2 ww. ustawy, ponieważ nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy (w przedmiocie zdolności/niezdolności do służby). Powołany przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez komisję lekarską II instancji na niekorzyść osoby badanej, która zaskarżyła orzeczenie komisji I instancji. Powyższe oznacza, że w wyniku rozpatrzenia odwołania nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, poza tymi, które już wynikają z zaskarżonego orzeczenia. W sytuacji gdy w sprawie niniejszej Komisje Lekarskie obu instancji uznały, iż skarżący jest niezdolny do służby (kategoria N), nie można stwierdzić, że orzeczenie CKL zostało wydane na niekorzyść skarżącego.

Z treści orzeczenia CKL wynika jednoznacznie, że o niezdolności skarżącego do służby w PSP zadecydowało rozpoznanie "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne" (§ 90 pkt 1). Potwierdza to treść rozpoznania (część A pkt 11.1) oraz uzasadnienie orzeczenia. Jedynie w punkcie 15 części A - uwagi komisji lekarskiej wskazano na "rozległy tatuaż przedramienia lewego". Treść uwag zawartych przez CKL w tym punkcie orzeczenia, wbrew zarzutom skarżącego, pozostaje jednak bez wpływu na stwierdzoną przez CKL kategorię zdolności do służby.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że wydając zaskarżone orzeczenie CKL dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. CKL wzięła pod uwagę cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, w tym dokumentację medyczną zgromadzoną na etapie postępowania odwoławczego. Nie można w ocenie Sądu skutecznie zarzucać CKL nieuwzględnienia wyników postępowania kwalifikacyjnego w naborze do służby w KM PSP w [...], orzeczenia [...] nr [...] wykonanego w Wojskowej Pracowni [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r., czy też opinii pracodawcy - [...] w [...]. Jak już bowiem wskazano powyżej, przepis art. 33 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich wymienia dowody stanowiące podstawę orzekania komisji lekarskiej w przedmiocie zdolności fizycznej i [...] kandydata do służby w PSP. Należą do nich w szczególności wyniki badań lekarskich, inne dokumenty medyczne istotne dla dokonania oceny stanu zdrowia orzekanego oraz protokoły powypadkowe mogące mieć znaczenie dla treści orzeczenia.

Końcowo, odnosząc się do argumentów skargi, Sąd zauważa, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CKL stwierdziła, że skarżący został uznany za niedolnego do służby w Policji (wers 8 i 9 od góry uzasadnienia). Należy jednak uznać, w świetle pozostałej treści uzasadnienia orzeczenia, że jest to omyłka pisarska, która pozostaje bez istotnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CKL nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.