Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 683/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 145, art. 151, art. 134,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 50a, art. 130a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi E. M. i Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o wydanie postanowienia w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia 20 maja 2013 r. E. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. oraz Spółką A. (dalej przywoływani jako: "Skarżący"), zwrócili się o przyznanie wynagrodzenia w kwocie [...] zł za dozór [...] pojazdów wskazanych we wniosku oraz o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów odholowanych przez Policję, Straż Miejską i Straż Graniczną na parkingi prowadzone przez Skarżących, w okresie od lipca 2007 r. do chwili złożenia wniosku, w kwocie [...] zł, na które składają się koszty utrzymania parkingów w kwocie [...] zł oraz koszty holowania pojazdów w kwocie [...] zł.

2. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ś. częściowo uwzględnił żądanie Skarżących.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] uchyliło wskazane wyżej postanowienie Prezydenta Miasta Ś. i przekazało sprawę Organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

4. Po analizie ww. postanowienia Prezydent Miasta Ś. dokonał rozdziału wskazanych we wniosku pojazdów przechowywanych na parkingu strzeżonym, według kryterium podstawy prawnej usunięcia pojazdu wskazanej w dyspozycji usunięcia pojazdów i rozdzielił do odrębnego, niniejszego postępowania, mającego za przedmiot wyłącznie pojazdy usunięte na podstawie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1137, dalej przywoływana jako: "P.r.d.").

5. Na skutek odwołania złożonego przez Skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] uchyliło wskazane wyżej postanowienie.

6. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...] odmówił Skarżącym zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

7. Na skutek odwołania, Kolegium postanowieniem z dnia [...] uchyliło wskazane postanowienie i przekazało sprawę Organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

8. Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23., dalej przywoływana jako: "K.p.a."), zwrócił Skarżącym wniosek o wydanie postanowienia w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór następujących pojazdów, usuniętych w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym:

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], bez tablic dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], bez tablic dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [..], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...]

- [...], nr rej. [...] dyspozycja usunięcia pojazdu z dnia [...].

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Organ I instancji, dokonując interpretacji art. 50a P.r.d., stwierdził, iż nie zawiera on umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określania i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów.

Orzeczenie w sprawie przejęcia na własność gminy pojazdu na podstawie art. 50a jest szczególnym aktem o charakterze publicznoprawnym, wywołującym skutki z zakresu prawa cywilnego. Dlatego też Organ uznał, że w oparciu o art. 50a P.r.d. pojazd nie jest odbierany właścicielowi, lecz usuwany w okolicznościach świadczących o jego porzuceniu i wyzbyciu się władztwa nad nim. Ustawa stwarza więc domniemanie porzucenia pojazdu z zamiarem wyzbycia się własności. To z kolei jest instytucją uregulowaną na gruncie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Argumentując podjęte stanowisko Organ I instancji podniósł, że ustawa Prawo o ruchu drogowym wprowadziła dwie podstawy prawne usuwania pojazdów z drogi - art. 50a oraz art. 130a. Jakkolwiek cel ustawodawcy był w obydwu przypadkach podobny - chodziło o usuwanie pojazdów, które z określonych przyczyn, podyktowanych interesem publicznym i bezpieczeństwem uczestników ruchu drogowego, nie powinny znajdować się na drodze, to treść obydwu przepisów jest jednak zupełnie różna. W szczególności różne są podmioty, na rzecz których następuje przepadek pojazdów usuniętych, nieodebranych przez właściciela, w przypadku art. 50a P.r.d. jest to gmina, w przypadku art. 130a P.r.d. w aktualnym brzmieniu powiat (wcześniej - Skarb Państwa). Dalej, przepis art. 130a P.r.d. wprowadza zasadę, że to sąd orzeka o przepadku pojazdu, natomiast zgodnie z art. 50a ust. 2 pojazd przechodzi na własność gminy z mocy ustawy, a przepis ten nie daje podstaw do wydania orzeczenia sądu w tym przedmiocie.

W ocenie Organu nie da się zatem zastosować § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449, dalej przywoływane jako: "rozporządzenie 2002"), do pojazdów, o których mowa w art. 50 a P.r.d., ze względu na odmienne zakresy unormowania.

Organ I instancji w dalszej części uzasadnienia wskazał, że trybu rozliczeń i rozstrzygania sporów na tym tle nie wskazują akty wykonawcze regulujące postępowanie w sprawie usuwania pojazdów na podstawie art. 50a i art. 130a P.r.d. - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133), z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377 ze zm.) oraz z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. Nr 143, poz. 845 ze zm.). Rozporządzenia z 2002 r. i 2007 r. wskazywały jedynie, że o przejęciu pojazdu na własność gminy orzeka rada gminy (§ 8 ust. 2). Nowe rozporządzenie z 2011 r. nie rozstrzyga nawet tej kwestii, a orzekanie o przepadku prawa własności przez radę gminy w tych przypadkach budziło zastrzeżenia co do zgodności z konstytucją (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I OSK 792/08).

W podsumowaniu Prezydent Miasta Ś. stwierdził, że w obowiązujących uregulowaniach prawnych brak jest przepisu pozwalającego zastosować tryb decyzyjny (mogący być poddany kontroli administracyjnej) do ustalania kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 50a P.r.d. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w zakresie roszczeń wynikających z usuwania i przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 50a P.r.d., właściwy jest sąd powszechny.

10. Kwestionując wskazane postanowienie Skarżący złożyli na nie zażalenie oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 66 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, w wyniku błędnego uznania przez Prezydenta Miasta Ś., że nie jest on organem administracji właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy;

art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej przywoływana jako: "u.p.e.a.") w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące bezpodstawnym uznaniem, iż przepisy prawa nie zawierają umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określenia i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów usuniętych na podstawie art. 50a P.r.d.;

§ 3 pkt 1 lit. c) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237, dalej przywoływane jako: "rozporządzenie") a także § 3 pkt 1 lit. c) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie skutkujące bezpodstawnym uznaniem, iż przepisy prawa nie zawierają umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określenia i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów usuniętych na podstawie art. 50a P.r.d.;

a nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

art. 50a P.r.d. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten nie zawiera umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określenia i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów usuniętych na jego podstawie.

Zdaniem Skarżących usunięcie pojazdów w trybie art. 50a P.r.d. nie wyklucza zastosowania w tym zakresie przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a. Przeciwnie, w ich ocenie wykładnia systemowa przepisu poparta orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ustanawia dla dochodzenia roszczeń drogą administracyjną.

11. Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 66 § 3 i w zw. z art. 123 oraz art. 144 K.p.a. oraz art. 102 § 2 u.p.e.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podało, że istotne dla rozstrzygnięcia spornej kwestii, dotyczącej drogi dochodzenia roszczeń z tytułu przechowywania pojazdów stanowił fakt, że pojazdy zostały usunięte z drogi w trybie art. 50a P.r.d. W myśl ust. 1 powołanego przepisu pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2). Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie została ustalona osoba uprawniona do jego odbioru (ust. 4).

Organ zwrócił uwagę, że zarówno powołany art. 50a P.r.d., jak też przepisy, wydanego w wykonaniu delegacji ustawowej z art. 50a ust. 5 P.r.d., rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane, uszczegółowiające tryb oraz jednostki i warunki ich współdziałania w zakresie usuwania pojazdów oraz tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na własność gminy, nie regulują kwestii rozstrzygania przez organ gminy o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Kolegium wskazało, że powołany przepis nie zawiera również odesłania do art. 130a P.r.d. w rozważanym zakresie, co wyklucza zastosowanie rozwiązań przyjętych na gruncie tego przepisu odsyłających do rozstrzygania o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu na podstawie przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dla którego uznaną w orzecznictwie podstawą faktyczną pozostawał stosunek wyznaczenia przez starostę jednostki prowadzącej parking strzeżony do realizacji zadań w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w trybie art. 130a ust. 1 i 2 P.r.d., jak nadto uzyskanie własności przez pierwotnie Skarb Państwa, aktualnie powiat nieodebranego w ustawowym terminie z parkingu pojazdu przez jego właściciela.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium wyjaśniło, że w stosunku do pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisu art. 50a P.r.d., przepadek pojazdu następuje z mocy prawa, bez orzeczenia sądu i na rzecz gminy, natomiast w stosunku do pojazdów usuniętych z dróg na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 tej ustawy przepadek pojazdów następuje w aktualnym stanie prawnym na rzecz powiatu, w drodze orzeczenia sądu cywilnego (art. 130a ust. 10 i 10e), który to aspekt ogranicza wywodzone przez składających zażalenie prawo zastosowania przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a.

Legalność zastosowania w sprawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują egzekucję należności pieniężnych z ruchomości, wymaga uwzględnienia odesłania przewidzianego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości: które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu.

Zdaniem Kolegium, niemożność zastosowania tej regulacji wynika z ograniczenia przepisami § 3 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa lub powiatu. W rozpoznawanej sprawie właścicielem pojazdów usuniętych z dróg na podstawie art. 50a P.r.d., nieodebranych przez właściciela lub posiadacza staje się gmina, a tego podmiotu nie uwzględnia rozporządzenie uprawniające do zastosowania art. 102 § 2 u.p.e.a. Powyższe nie pozwala na zastosowanie analogii w przypadku rozliczeń kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 50a i art. 130a P.r.d.

Zastosowanie jako podstawy orzeczenia o odnośnych kosztach art. 102 § 2 u.p.e.a. determinuje potrzebę legitymowania się tytułem własności do dozorowanego pojazdu przez Skarb Państwa lub powiat. Natomiast przedmiotem rozpoznawanego wniosku jest przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu (jego przechowywanie), które nie mieści się w zakresie powołanego odesłania. W ocenie Organu, istota problemu sprowadza się nie do samej treści przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a., ale uprawnienia do jego zastosowania w rozpoznaniu wniosku podmiotu prowadzącego parking strzeżony o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, przy ograniczeniu wyżej omówionym.

W podsumowaniu Kolegium podniosło, że w obowiązujących uregulowaniach prawnych brak jest przepisu pozwalającego rozstrzygać w trybie administracyjnoprawnym o kosztach należnych podmiotowi prowadzącemu parking strzeżony, związanych z przechowywaniem pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 50a P.r.d., w sytuacji sporu właściwym do jego rozpatrzenia jest sąd powszechny, które to stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Ponadto Kolegium przytoczyło treść art. 66 § 3 K.p.a. oraz uznało, że zaistniały podstawy do podjęcia zaskarżonego postanowienia.

11. Nie zgadzając się z powołanym rozstrzygnięciem Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uwzględnienie skargi w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w razie nieuwzględniania powyższego wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1). Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 50a P.r.d. w zw. z art. 102 § 2 u.p.e.a., w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezastosowanie skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że przepisy prawa nie zawierają umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określenia i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów usuniętych na podstawie art. 50a P.r.d.

2). Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 50a P.r.d. w zw. z art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 ust. 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia poprzez ich niesłuszne zastosowanie skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że przepisy prawa nie zawierają umocowania dla organu administracji do orzekania w sprawie określenia i zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem i dozorem pojazdów usuniętych na podstawie art. 50a P.r.d.

3). Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 66 § 3 K.p.a. poprzez jego niesłuszne zastosowanie, skutkujące błędnym uznaniem, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.

Zdaniem Skarżących, Organy obu instancji dokonały błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia. Ponadto w ich ocenie, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt, że nabycie własności pojazdów nastąpiło przez gminę, a nie powiat, czy Skarb Państwa oraz, że nabycie to nastąpiło w drodze objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej, a nie w wyniku orzeczenia sądu cywilnego.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący powołali ponadto orzeczenia sądów administracyjnych oraz powszechnych.

13. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

14. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016r., poz.1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności podjętych w sprawie postanowień, Sąd stosownie do art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego, materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola nie wykazała, by tak zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

15. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie SKO w S. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] rozstrzygające o zwrocie wniosku Skarżącym, w sprawie przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru odnośnie wymienionych pojazdów usuniętych w trybie art. 50 a P.r.d.

16. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 § 3 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Wskazany przepis reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo, po przeprowadzeniu wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania, ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta tym podaniem (wnioskiem) należy do właściwości sądu powszechnego.

Przedmiotem analizy organów w sprawie stanowił przepis art. 50a P.r.d., w związku z ustaleniem podstawy prawnej do rozliczeń kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów usuniętych z drogi w trybie tego przepisu.

Zgodnie z treścią art. 50a powołanej ustawy: pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza (ust. 1). Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zobowiązanej (ust. 3). Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie została ustalona osoba uprawniona do jego odbioru (ust. 4).

17. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2015 r. (sygn. akt II SA/Sz 547/14), oraz z dnia 13 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1354/16), w którym stwierdzono, że z treści przepisu art. 50a P.r.d. nie wynika, żeby organ gminy po usunięciu pojazdu przez straż gminną lub Policję oraz umieszczeniu go na parkingu osoby prowadzącej taką działalność, nawet jako podmiot wskazany przez starostę na podstawie art. 130a ust. 5f ustawy, posiadał legitymację do wydania decyzji w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, również w sytuacji, gdy pojazd z mocy ustawy stał się własnością gminy. Przepis art. 50a nie zawiera bowiem w swej treści upoważnienia do rozstrzygania przez organ gminy o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu. Nie zawiera również odesłania do art. 130a ustawy, który stanowi odrębną regulację, odnoszącą się wyłącznie do pojazdów wymienionych w tym przepisie. Brak unormowań w tym zakresie czyni sprawy rozliczeń pomiędzy gminą, właścicielem lub posiadaczem pojazdu (o ile zostanie ustalony) oraz prowadzącym parking, na którym pojazd był przechowywany, sprawami regulowanymi w prawie cywilnym, w przeciwieństwie do spraw rozstrzyganych na podstawie art. 130a powołanej wyżej ustawy.

Przyjęcie powyższego poglądu nie pozwala na zastosowanie analogii w przypadku rozliczeń kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 50a ustawy P.r.d. oraz art. 130a ww. ustawy.

Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Organów w tym zakresie polegające na przyjęciu, że ustawa Prawo o ruchu drogowym wprowadza dwie podstawy prawne usuwania pojazdów z drogi (art. 50a oraz art. 130a ww. ustawy) i jakkolwiek cel ustawodawcy był w obydwu przypadkach podobny, treść obydwu przepisów jest jednak zupełnie różna. Inne są podmioty, na rzecz których następuje przepadek pojazdów usuniętych, nieodebranych przez właściciela – w przypadku art. 50a P.r.d. jest to gmina, zaś w przypadku art. 130a P.r.d. powiat (wcześniej Skarb Państwa). Ponadto, jak trafnie zwróciło na to uwagę Kolegium art. 130a wprowadza zasadę, że to sąd orzeka o przepadku pojazdu, natomiast w myśl art. 50a ust. 2 ww. ustawy pojazd przechodzi na własność gminy z mocy ustawy.

18. Podkreślenia wymaga, że za ugruntowany w orzecznictwie należy przyjąć pogląd, zgodnie z którym sprawy wynagrodzenia za dozór pojazdów, które zostały usunięte z drogi na podstawie art. 130 a P.r.d. i przeszły na własność powiatu, z związku z ich nie odebraniem przez właściciela podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zaś podstawą do takiego wniosku stanowiła treść przepisu § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym: przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie:

a) prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia,

b) przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów,

c) darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej,

d) prawomocnego orzeczenia kary konfiskaty mienia,

e) przepisów o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro organy rozstrzygające w sprawie właściwie oceniły odmienny zakres unormowań art. 50a oraz art. 130 a ustawy Prawo o ruchy drogowym, zatem nie zasługują na uwzględnienie argumenty stron skarżących odnoszące się do braku zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. nr 46, poz. 237), bowiem nie mają one zastosowania w sprawie.

W świetle powyższych wywodów nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżących, zgodnie z którą dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, że przejęcie pojazdów nastąpiło przez gminę oraz w innym trybie, aniżeli na podstawie orzeczenia sądu powszechnego.

19. Odnośnie powołanych w skardze orzeczeń sądów administracyjnych oraz powszechnych Sąd zauważył, że zostały one wydane na gruncie art. 130a P.r.d., który nie miał zastosowania w sprawie.

20. Podkreślenia wymaga, że skoro rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie objętym wnioskiem Skarżących należy do właściwości sądów powszechnych to Organy administracji publicznej zasadnie rozstrzygnęły o zwrocie Skarżącym ww. wniosku na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., a zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie uznać należy także za chybiony.

21. Wobec nieuwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze oraz nieustalenia przez Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi żadnych naruszeń, należy stwierdzić brak podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.