Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 548/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 189d
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 2 pkt 2, pkt 5 , art. 3, art. 5 ust. 1-2, ust. 6
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 1, art. 4 pkt 2, 3, 6, 6a, art. 32a, art. 32b ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1 pkt 4 i ust. 3, art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] lipca 2018 r. o nałożeniu na firma A kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że w dniu [...] stycznia 2018 r. dokonano kontroli środka przewozowego o nr rej. [...] użytkowanego przez firmę firma A. Kierowca A. U., obywatel [...] nie okazał wymaganego – przy wykonywaniu międzynarodowego transportu drogowego – dokumentu w postaci świadectwa kierowcy. Ustalenia te wynikały z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Według informacji Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w W., w dacie kontroli skarżąca Spółka (będącą przewoźnikiem) nie posiadała ważnego świadectwa kierowcy dla ww. kierowcy.

Powyższe ustalenia uzasadniały – w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej – nałożenie na przewoźnika administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...]zł na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Nie wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 cyt. ustawy, które zwalniałyby przedsiębiorcę – prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego na podstawie licencji - od odpowiedzialności za naruszenie prawa. Strona nie zanegowała ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji oraz nie zaprzeczyła temu, że nie wyposażyła kierowcę w wymagane świadectwo kierowcy.

W skardze do WSA w Lublinie firma A zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni tego uregulowania wyrażającej się w poglądzie, iż w zakresie ustalania wysokości kar pieniężnych organ nie ma możliwości ich miarkowania, albowiem wysokość tychże kar jest ustalona w sposób sztywny w załączniku nr 3 do ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że załącznik ten określa jedynie maksymalną wysokość kar za poszczególne przewinienia jaką może przyjąć organ mając na względzie art. 92a ust. 1 ustawy, określający minimalną kwotę kary;

- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie w sprawie;

- art. 189d k.p.a. przez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie dotyczące nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...]zł na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Z uwagi na charakter sporu należy wyjaśnić w pierwszej kolejności, że ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania międzynarodowego transportu drogowego oraz odpowiedzialność przedsiębiorców i innych podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 1 cyt. ustawy).

Międzynarodowy transport drogowy jest definiowany jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 2 ustawy). W myśl jej art. 4 pkt 6a, przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy - pkt 3) lub niezarobkowy przewóz drogowy (w tym niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy - pkt 4 i pkt 6), a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85.

Do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy (art. 32a ustawy).

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009 r., str. 72-87), wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

W myśl art. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia, przewóz międzynarodowy oznacza:

– przejazd pojazdu z ładunkiem, gdy miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu znajdują się w dwóch różnych państwach członkowskich, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

- przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

- przejazd pojazdu z ładunkiem między państwami trzecimi z tranzytem przez terytorium jednego lub więcej państw członkowskich; lub

- przejazd bez ładunku w związku z przewozem, o którym mowa w powyższych przypadkach.

Stosownie do art. 2 pkt 5 cyt. rozporządzenia, kierowca to każda osoba, która prowadzi pojazd, nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w ramach wykonywania swoich obowiązków, pozostając w gotowości do jego prowadzenia w razie konieczności.

W myśl art. 5 ust.1 ww. rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:

a/ jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz

b/ albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu ww. dyrektywy, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:

i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,

ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.

Zasadą jest, że świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 cyt. rozporządzenia).

Stosownie do art. 32b ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, świadectwo kierowcy wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego, na wniosek przedsiębiorcy posiadającego licencję wspólnotową. Świadectwo kierowcy wraz z wypisem ze świadectwa kierowcy wydaje się przedsiębiorcy na okres do 5 lat (ust. 3).

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r. kierowca A. U., obywatel [...] (państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej) nie okazał świadectwa kierowcy. Powyższe ustalenia wynikają z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. W świetle informacji z Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, w dacie kontroli skarżąca Spółka (będącą przewoźnikiem) nie posiadała ważnego świadectwa kierowcy dla A. U..

Powyższy stan faktyczny (bezsporny) wskazywał, że przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem wymagań określonych w art. 3 i art. 5 ust. 6 cyt. rozporządzenia Nr 1072/2009 w związku z art. 32a ustawy o transporcie drogowym oraz z naruszeniem art. 87 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 tejże ustawy.

Z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, w międzynarodowym transporcie drogowym, - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Przepis art. 87 ust. 3 ustawy określa, że przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Powyższe uregulowanie oznacza, że kierujący pojazdem zobowiązany jest posiadać przy sobie i okazywać do kontroli wymagane przepisami ustawy dokumenty dotyczące przewozu, w tym świadectwo kierowcy, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego.

W niniejszej sprawie wykonywano przewóz międzynarodowy w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. d/ rozporządzenia nr 1072/2009 (przejazd środkiem transportu o nr rej. [...] na trasie z B. na [...] do L.). W tej sytuacji wymagane było świadectwo kierowcy. Przewoźnikiem była skarżąca Spółka, która zgodnie z umową zlecenia podjęła się przewozu pszenicy z [...] do Polski (do L.).

Stosownie do art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 4 pkt 22 lit. k/ ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki łub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokość administracyjnych kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Według Lp. 3.3. wspomnianego załącznika, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, wysokość kary w takim przypadku wynosi [...] zł. Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy, karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.

Jak wyżej wykazano rzeczą skarżącej Spółki było wyposażenie kierowcy, obywatela [...] (państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej) w dokument w postaci świadectwa kierowcy. Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku.

W tych okolicznościach zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza przepisów prawa (w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Stwierdzony w trakcie kontroli drogowej fakt, że Spółka nie wywiązała z obowiązku wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy zobowiązywał organ do wymierzenia kary w wysokości [...] zł. Organ nie miał prawa do miarkowania kary wynikającej z Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 189d k.p.a. (i organ nie naruszył tego przepisu określającego, że organ wymierzając administracyjną karę pieniężną bierze pod uwagę okoliczności, o których mowa w pkt 1-7). Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w Dziale IV zatytułowanym "Administracyjne kary pieniężne" nie stosuje się jeśli w odrębnych przepisach uregulowano przesłanki wymiaru kary pieniężnej (art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a.). Do tych "odrębnych przepisów regulujących wymiar kary pieniężnej" zaliczyć należy przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Ubocznie należy wyjaśnić, że prawidłową jest ocena organu odwoławczego, że nie wystąpiły w realiach niniejszej sprawy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 cyt. ustawy, które zwalniałyby stronę skarżącą – prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego na podstawie licencji - od odpowiedzialności za naruszenie prawa.

Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.