Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 632/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, 36, 38
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. O. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 22 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia 3 marca 2020 r. – na podstawie art. 32 ustawy z dnia 4 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 161 ze zm. – dalej zwanej "ustawą o Policji") - zwolnił [...] D. O. (dalej zwaną również "stroną", "policjantką", "skarżącą") z dotychczas zajmowanego stanowiska asystenta na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych z dniem 31 marca 2020 r. i jednocześnie z dniem 1 kwietnia 2020 r. przeniósł i mianował policjantkę na stanowisko służbowe asystenta (B 05 M) Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w K.. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako: "k.p.a.").

W uzasadnieniu rozkazu organ zaznaczył, że stosownie do art. 32 ustawy o Policji, mianowanie i przeniesienie funkcjonariusza w tym trybie jest przeniesieniem na równorzędne stanowisko służbowe z zachowaniem dotychczasowego uposażenia zasadniczego i dodatku służbowego. Organ zaznaczył, że oprócz składników uposażenia równorzędność stanowiska, na które mianowano policjantkę przejawia się również w posiadanym stopniu etatowym – została ona bowiem mianowana w 5 grupie zaszeregowania ze stopniem etatowym aspirant sztabowy, w dalszym ciągu w jednostce powiatowej Policji. Przeniesienie nie spowodowało zatem negatywnych skutków finansowych dla funkcjonariusza, a uwzględniało aktualną potrzebę służby.

Organ przestawił przebieg kariery zawodowej policjantki, wymieniając kolejno zajmowane przez nią stanowiska służbowe oraz posiadane kwalifikacje. Sierż. szt. D. O. została przyjęta do służby w Policji w lipcu 2012 r., posiada wykształcenie wyższe, przeszkolenie zawodowe podstawowe i dotychczas była mianowana kolejno na takie stanowiska jak: kursant i policjant Referatu ds. Wykroczeń w Ruchu Drogowym Wydziału ds. Przestępstw w Ruchu Drogowym i Wykroczeń KMP w G., policjanta i referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji KWP w G., referenta Ogniwa ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KPP w K. oraz od 15 lipca 2018 r. na stanowisko asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Prasowo–Informacyjnych KPP w K.. Organ podkreślił, że doświadczenie zawodowe i staż służby nie ograniczają policjanta do jednego stanowiska służbowego, tym bardziej, że D. O. nie posiada przeszkolenia specjalistycznego, i stąd istnieje możliwość dalszego jej rozwoju zawodowego w innych komórkach Policji. Zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjant nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służby będzie ją pełnić na tym samym stanowisku służbowym.

Podkreślono, że mianowanie funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe nastąpiło w oparciu o przeprowadzoną analizę potrzeb służby, przede wszystkim mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji zadań na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych i utrzymaniem stałej współpracy z mediami, co ma na celu m.in. zapewnienie możliwości kreowania pozytywnego wizerunku Policji. Osoba pełniąca funkcję na zajmowanym stanowisku odpowiedzialna jest m.in. za: regularne przekazywanie mediom informacji o zdarzeniach zaistniałych na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w K., opracowywanie i przekazywanie komunikatów policyjnych oraz materiałów prewencyjnych, aktualizację strony internetowej BIP, obsługę medialną realizowanych przedsięwzięć profilaktyki społecznej, prowadzenie prelekcji dla dzieci i młodzieży. Przedstawiony zakres obowiązków wymaga zatem szczególnej dyspozycyjności oraz mobilności funkcjonariusza realizującego te zadania. Organ wskazał, że policjantka od dłuższego czasu nie zapewnia maksymalnej dyspozycyjności, ponieważ od kwietnia 2019 r. jest nieobecna w pracy, a nieobecność ta będzie trwała co najmniej do stycznia 2021 r. Jednocześnie powierzenie obowiązków innemu funkcjonariuszowi na innym stanowisku nie może przekraczać 12 miesięcy. Obowiązki służbowe policjantki na zajmowanym przez nią stanowisku asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Prasowo–Informacyjnych KPP w K. powierzono natomiast funkcjonariuszowi Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego, który realizuje je już od września 2019 r. Organ zaznaczył, że w przypadku długotrwałej nieobecności funkcjonariusza bezsprzecznie łatwiej jest zapewnić zastępstwo w komórce liczącej 19 etatów niż na stanowisku jednoosobowym.

W złożonym odwołaniu policjantka wniosła o uchylenie rozkazu personalnego i umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności uchylenie rozkazu, podnosząc następujące zarzuty:

- naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia arbitralnego, przekraczającego granice dozwolonej uznaniowości aktu administracyjnego w ten sposób, że nie uwzględniono dotychczasowego doświadczenia zawodowego policjantki oraz specyfiki ostatnio zajmowanego stanowiska;

- naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego;

- naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez niezamieszczenie w rozkazie personalnym uzasadnienia faktycznego i prawnego dotyczącego kwestii zwolnienia policjantki z dotychczas zajmowanego stanowiska;

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie policjantce czynnego udziału w postępowaniu;

- naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo nie wystąpienia przesłanek określonych w powołanym przepisie;

- naruszenie art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie zamieszczenia w zaskarżonym rozkazie przekonującego uzasadnienia faktycznego i prawnego dotyczącego merytorycznych a nie formalnych przesłanek nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.

W ocenie strony żadna z powołanych przez Komendanta Powiatowego Policji w K. okoliczności, tj. ani trudna sytuacja Wydziału Prewencji, ani nieobecność policjantki od kwietnia 2019 r. do stycznia 2021 r., nie uzasadniała przeniesienia na inne stanowisko służbowe. Organ nie wskazał bowiem na czym w istocie miałaby polegać trudna sytuacja jednostki. Fakt czasowej nieobecności w pracy był zaś co prawda jedyną bezsporną okolicznością w sprawie, jednak wskazanie, że nieobecność ta będzie trwała do stycznia 2021 r. stanowiło domniemanie.

Strona wskazała ponadto, że służbę na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych pełni od 2 lat i przez ten czas uzyskała wiedzę i doświadczenie w zakresie profilaktyki prewencji kryminalnej, którą nie dysponuje żaden inny funkcjonariusz KPP w K.. Policjanta zaznaczyła, że w przeciwieństwie do osoby zastępującej ją na stanowisku służbowym, odbywała specjalistyczne przeszkolenie w S. w zakresie wykonywania funkcji rzecznika prasowego i profilaktyki prewencji kryminalnej, a także odbyła szkolenie dla rzeczników prasowych organizowane przez Komendę Wojewódzką Policji w G. Zastępujący policjantkę funkcjonariusz nigdy wcześniej nie pracował w Wydziale Prewencji i od początku swojej służby był przydzielony do Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego. Policjantka natomiast nigdy z kolei nie pełniła służby w Wydziale Dochodzeniowo–Śledczym i nie posiada doświadczenia w zakresie prowadzenia dochodzeń.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 22 kwietnia 2020 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a k.p.a. - Komendant Wojewódzki Policji w G. utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia 3 marca 2020 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż D. O. została przeniesiona do Komendy Miejskiej Policji w K. z dniem 15 lipca 2017 r. i z tym samym dniem została mianowana na stanowisko referenta Ogniwa ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji ww. jednostki organizacyjnej Policji. Następnie w okresie od dnia 7 kwietnia 2018 r. do dnia 14 lipca 2018 r. policjantce powierzono pełnienie obowiązków na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych, zaś z dniem 15 lipca 2018 r. została mianowana na przedmiotowe stanowisko służbowe. Jednocześnie policjantka od dnia 8 kwietnia 2019 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie do dnia 18 października 2019 r., a następnie do chwili rozpoznawania sprawy przez organ przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie rodzicielskim zaplanowanym do dnia 15 stycznia 2021 r. Faktyczny okres przez który policjantka wykonywała zadania na powierzonym stanowisku wynosił zatem ok. 1 roku.

Ponadto ustalono, że [...] D. O. została skierowana na szkolenie dla oficerów prasowych w zakresie wykonywania działalności prasowo-informacyjnej (edycja [...] ) w okresie od dnia 10 września 2018 r. do dnia 14 września 2018 r., jednakże nie ukończyła opisanego szkolenia przedkładając zwolnienie lekarskie na okres od 13 do 14 września 2018 r. Z tego względu rozkazem nr [...] Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w S. z dnia 13 września 2018 r. policjantkę zwolniono ze wskazanego kursu specjalistycznego i wyłączono ze stanu słuchaczy Wyższej Szkoły Policji w S. Jednocześnie w odniesieniu do podnoszonej przez stronę kwestii przeszkolenia predysponującego ją do pracy na dotychczasowo zajmowanym stanowisku organ podkreślił, że [...] D. O. odbyła jedynie szkolenie prowadzone przez Komendę Wojewódzką Policji w G., w którym uczestnictwo jest obowiązkowe dla każdego policjanta zajmującego się prowadzeniem działalności związanej z komunikacją z mediami.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony dotyczących błędnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz braku uzasadnienia podjętej przez organ I instancji decyzji. Podejmując decyzję o zwolnieniu sierż. szt. D. O. z zajmowanego stanowiska wzięto przede wszystkim pod uwagę konieczność zapewnienia realizacji zadań dla niego wyznaczonych. Mianowanie policjantki na inne stanowisko służbowe wynikało z uznania organu, który powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, interesu służby oraz koniecznością zapewnienia sprawnego i optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Ponadto podejmując decyzje o charakterze kadrowym organ winien mieć na uwadze nie tylko interes strony ale także słuszny interes społeczny, co w ocenie organu odwoławczego uzasadniało zastosowanie w zaskarżonej decyzji instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Komendant Wojewódzki Policji w G. podzielił stanowisko organu I instancji, co do wystąpienia w sprawie uzasadnionej potrzeby zwolnienia policjantki ze stanowiska rzecznika prasowego i przeniesienia jej na inne stanowisko służbowe.

W pierwszej kolejności wskazano, że zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostce organizacyjnej Policji i mianowanie go do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku było dozwolone, gdyż mianowanie nastąpiło na równorzędne stanowisko służbowe. Jednocześnie przed podjęciem decyzji rozważono interes strony, który wynika z subiektywnych odczuć funkcjonariusza, a także interes społeczny, który nakłada na organ zapewnienie ochrony zarówno najważniejszych wartości, tj. zdrowia i życia obywateli, ale także zapewnienie ochrony innych wartości, w tym możliwości budowania dobrego społecznego wizerunku Policji poprzez utrzymywanie specyficznej więzi z obywatelami za pośrednictwem kanałów medialnych oraz realizowanie zadań w zakresie współpracy z przedstawicielami środków masowego przekazu.

Organ odwoławczy podkreślił następnie, że charakter służby pełnionej na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych wymusza gotowość do pełnienia służby. Biorąc pod uwagę pragmatykę pracy na opisanym stanowisku, aktywność mianowanego na nie policjanta uzależniona jest od zdarzeń zewnętrznych - przede wszystkim tych o charakterze medialnym - co wymusza konieczność zapewnienia znacznej dyspozycyjności. Powodem wydania decyzji była zaś właśnie wola zapewnienia ciągłości działań na opisanym stanowisku i próba uniknięcia sytuacji, w której nastąpić mogłaby celowa lub niezamierzona obstrukcja w kontekście przekazywania informacji społeczności lokalnej lub mediom w przypadku zaistnienia zdarzenia, którego charakter determinowałby Policję do takiego działania. Sytuacja, w której przekazywanie informacji czynnikowi medialnemu, a za jego pośrednictwem społeczeństwu, mogłaby zostać zachwiana lub w znaczny sposób osłabiona (poprzez brak osoby, do której obowiązków należy kontakt z mediami), w kontekście budowania dobrego imienia Policji byłaby niedopuszczalna. W tej perspektywie dążenie Komendanta Powiatowego Policji w K. do mianowania innego policjanta na stanowisko asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Prasowo-Informacyjnych było - zdaniem organu odwoławczego - w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że twierdzenia strony o posiadaniu doświadczenia predysponującego ją do pozostania na stanowisku były bezpodstawne. Jak wynika z akt sprawy policjantka nie ukończyła bowiem szkolenia dla oficerów prasowych, a faktyczny okres w jakim pełniła swoją funkcję nie był długi, co zdecydowanie osłabiło możliwość pozyskiwania pożądanego na wskazanym stanowisku doświadczenia.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art 108 k.p.a. organ odwoławczy uznał je za bezpodstawne wskazując, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na potrzeby zapewniania ciągłości zadań policyjnych na stanowisku asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Prasowo-Informacyjnych. Zastosowanie wskazanego rygoru uzasadnione było zatem koniecznością zadośćuczynienia dążeniu do zaspokojenia interesu społecznego, a opisana przesłanka została jednoznacznie uzasadniona w treści zaskarżonego rozkazu personalnego.

Kończąc organ odwoławczy podkreślił, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej a zadania realizowane przez tę formację mają służyć społeczeństwu. Wykonywanie zatem ich przez poszczególnych funkcjonariuszy, tworzących szeregi tej formacji powoduje konieczność zastosowania szczególnej więzi prawnej, która stworzona pomiędzy funkcjonariuszem a organizacją Policji, będzie legitymować tego funkcjonariusza do działania w imieniu Państwa. W sytuacji zatem kolizji pomiędzy słusznym interesem strony (funkcjonariusza), organ administracyjny musi rozważyć, którym wartościom w konkretnym przypadku dać prymat.

W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie ze względu na zaprezentowane wyżej przesłanki, interes społeczny musi mieć pierwszeństwo nad interesem strony (jednostki), zwłaszcza w sytuacji gdy realizacja decyzji nie przyniosła stronie żadnej szkody (przeniesienie na równorzędne stanowisko służbowe). Nie uznanie tego pierwszeństwa mogłoby zakłócić możliwość sprawnego i prawidłowego funkcjonowania tej formacji. A zatem w ocenie organu odwoławczego nie można w tym konkretnym przypadku dobra skarżącej zrównoważyć z dobrem formacji jaką jest Policja, a tym samym z jej interesem społecznym. Pozostawanie w stosunku administracyjnym (tj. w służbie w Policji) oznacza dyspozycyjność policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza wg kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie wg osobistych odczuć policjanta. Zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjant nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służby w Policji będzie ją pełnić na tym samym stanowisku służbowym lub w tej samej jednostce organizacyjnej. Ponadto równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym, gdyż równorzędne są elementy składowe (stopień etatowy, parametry uposażenia). Równorzędność nie oznacza zatem takich samych obowiązków, czy też czasu służby. Charakter stosunku służbowego policjanta powoduje, że ma on obowiązek podporządkować się szczególnym wymaganiom związanym z służbą, także w sytuacji, w której ze względu na potrzeby Policji, zmieniane są jego warunki pracy.

D. O. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie ww. rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 22 kwietnia 2020 r. (omyłkowo oznaczonego w skardze jako rozkaz nr [...] z dnia 31 grudnia 2019 r.) i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w K., zarzucając naruszenie przez organy art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia arbitralnego, przekraczającego granice dozwolonej uznaniowości aktu administracyjnego w ten sposób, że rozkaz personalny nie uwzględnia dotychczasowego doświadczenia zawodowego skarżącej i specyfiki ostatnio zajmowanego stanowiska; oraz naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji kadrowej i potrzeb kadrowych [...] komendy Policji.

Skarżąca podtrzymała stanowisko o arbitralności wydanych w stosunku do niej decyzji, ich ogólnikowości oraz nieuwzględniania przez organy rzeczywistej sytuacji kadrowej i potrzeb kadrowych KPP w K., a także dotychczasowego doświadczenia zawodowego skarżącej oraz specyfiki ostatnio zajmowanego przez nią stanowiska. W ocenie skarżącej organy nie udowodniły, że sytuacja w KPP w K. jest trudna, jak też nie wykazały żadnym dowodem powołanego przez nie faktu, że nieobecność skarżącej w pracy będzie trwała do stycznia 2021 r. Przy decyzjach personalnych organy Policji mają obowiązek wykazania, że zaszły rzeczywiste potrzeby przesunięcia konkretnego funkcjonariusza na inne stanowisko. Swoboda w prowadzeniu polityki kadrowej nie może bowiem oznaczać dowolności i arbitralności podejmowanych w zakresie uznania administracyjnego rozstrzygnięć. Interes służbowy Policji wymaga utrzymywania na stanowiskach specjalistycznych funkcjonariuszy posiadających wieloletnie doświadczenie, wiedzę i praktykę w określonej dziedzinie. W ocenie skarżącej jej doświadczenie zawodowe, wiedza i lata przepracowane na dotychczasowym stanowisku przemawiają za pozostawieniem jej na dotychczasowym stanowisku. Poza tym na słuszny interes strony, który nie został w sprawie uwzględniony i sprowadzony do subiektywnego odczucia krzywdy, składa się także sytuacja rodzinna i osobista strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona nie podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 22 kwietnia 2020 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 3 marca 2020 r. orzekający o zwolnieniu skarżącej policjantki z dniem 31 marca 2020 r. z zajmowanego stanowiska służbowego asystenta na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych Komendy Powiatowej Policji w K. i mianowania z dniem 1 kwietnia 2020 r. na stanowisko asystenta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w K.

Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm. – dalej zwanej "ustawą").

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby (art. 28 ust. 1 ustawy), zaś służba w Policji jest szczególnym stosunkiem, w którym dominującą pozycję ma organ, co jest konsekwencją celów i zadań tej formacji. Potrzeby służby w głównej mierze determinują charakter i zakres indywidualnych zadań funkcjonariuszy.

Żaden z przepisów ustawy nie reguluje wprost warunków i przesłanek związanych z przeniesieniem policjanta na równorzędne stanowisko w miejscu pełnienia służby. O jego przeniesieniu mówią przepisy art. 32, art. 36, art. 37 i art. 38 tej ustawy. W art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy zawarta została regulacja dotycząca m.in. przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę, a także wskazano organ właściwy do wydania rozkazu personalnego w tym przedmiocie. Przepis art. 37 ustawy przewiduje możliwość powierzenia policjantowi czasowego pełnienia obowiązków na innym stanowisku, natomiast przepis art. 38 ustawy normuje przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, wymieniając w sposób wyczerpujący, obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające takie przeniesienie policjanta.

Zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może zasadniczo nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym, co wynika a contrario z art. 38 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 36 ust. 1 ustawy.

Przepis art. 38 ust. 1-4 ustawy, w praktyce uznawany jest za przepis, który pozwala przenieść policjanta na stanowisko służbowe równorzędne wobec pierwotnie zajmowanego. Ustawa nie definiuje pojęcia przeniesienia, to jednak w określeniu tym mieści się niewątpliwie sytuacja występująca w niniejszej sprawie, tj. zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska z jednoczesnym mianowaniem na stanowisko równorzędne.

Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkól policyjnych. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego, zaś od decyzji Komendanta Głównego Policji do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 32 ust. 2 i 3).

Przepis ten określa organ właściwy do delegowania i przenoszenia policjanta ze stanowiska służbowego oraz nie zawiera przesłanek uzasadniających wydanie rozkazu personalnego w tym przedmiocie. Nie precyzuje także kryteriów, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie równorzędności stanowisk służbowych. Przepis art. 32 ustawy jest niewątpliwie przepisem kompetencyjnym, określa organy właściwe do wydania rozstrzygnięcia w sprawach w nim określonych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 581/04).

Ponieważ przepisy ustawy nie normują odrębnie, wymienionych w art. 32 ust.1 ustawy przesłanek: zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i mianowania na równorzędne stanowisko, rozstrzygnięcia w tym zakresie, jak przyjmuje się w judykaturze, mają charakter uznaniowy (zob. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 1043/17 oraz z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 15/18). Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko, że przeniesienie policjanta na równorzędne stanowisko dokonywane z urzędu jest decyzją uznaniową, której ramy wyznacza art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza na podstawie przepisów art. 36 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, skoro jest podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego, ma zatem charakter fakultatywny. Podkreślenia jednak wymaga, że podjęcie takiego rozstrzygnięcia stanowi realizację interesu służbowego Policji - musi wynikać z obiektywnych potrzeb danej formacji czy jednostki i nie może być przy tym rozstrzygnięciem dowolnym i arbitralnym. Jednocześnie – szczególnie mając na względzie, że wskazane rozstrzygnięcie nie wymaga zgody funkcjonariusza, który podlega przeniesieniu - każdorazowo powinno ono rozważać też słuszny interes zainteresowanego, a wiec być należycie i przekonująco uzasadnione pod tym też kątem, a przeprowadzone postępowanie powinno odnosić się do wszystkich argumentów, jakie strona ze swojego punktu widzenia uznaje za istotne. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 k.p.a. obliguje natomiast organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Z powyższych względów ocena zaskarżonej decyzji musiała została dokonana w ramach ścisłych ram, w jakich sąd administracyjny jest władny badać decyzje o charakterze uznaniowym. Ustawa o Policji pozwala właściwym przełożonym służbowym przenieść policjanta na równorzędne stanowisko, jeżeli takie działanie jest uzasadnione i celowe z punktu widzenia interesu Policji. Jednak poprzez konstrukcję uznania administracyjnego, przepisy te pozostawiają ocenę celowości i zasadności przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko właściwym przełożonym służbowym danego funkcjonariusza. Sąd nie może ingerować w prowadzoną przez Policję politykę kadrową, a także w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego. W tego typu sprawach sądowa kontrola jest bowiem ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Kompetencją sądu administracyjnego jest zatem wyłącznie zbadanie, czy podjęta w omawianej materii decyzja nie nosi cech dowolności i arbitralności, została podjęta na podstawie wyczerpująco zebranego materiału odwodowego, który został kompleksowo i obiektywnie oceniony oraz czy decyzja ta została w należyty - i odzwierciadlający powyższe - uzasadniona.

Zdaniem Sądu organy sprostały wymienionym wyżej obowiązkom i wymaganiom w rozpoznawanej sprawie, a zaskarżony rozkaz personalny - wbrew zarzutom strony skarżącej - nie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie rozważono bowiem, czy nowe stanowisko ma charakter równorzędny, uwzględniając specyfikę dotychczas zajmowanego przez skarżącą stanowiska rzecznika prasowego Komendy Powiatowej Policji w K., które ma charakter stanowiska jednoosobowego. Nadto w zaskarżonym rozkazie personalnym w jasny i przejrzysty sposób wykazano, z jakich względów przeniesienie skarżącej na inne stanowisko służbowe było celowe i zasadne z punktu widzenia interesu służbowego Policji oraz konieczne z uwagi na aktualne potrzeby jednostki organizacyjnej policji, w której służbę pełni skarżąca policjantka, tj. Komendy Powiatowej Policji w K. Odniesiono się także kompleksowo do wszystkich podniesionych przez skarżącą twierdzeń, z których wynikało, że – w ocenie policjantki - pomimo długiej nieobecności w pracy, posiadane przez nią doświadczenie i kwalifikacje predestynują ją do zachowania stanowiska rzecznika prasowego Komendy Powiatowej Policji w K. Uznając wskazane twierdzenia skarżącej za nieuzasadnione Komendant Wojewódzki Policji wskazał i omówił konkretne fakty dotyczące przebiegu służby i odbytych przez skarżącą szkoleń, które zostały także odzwierciedlone w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie przez organy policji materiał dowodowy należy uznać za wystarczający dla podjęcia przez organy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Pozwolił on bowiem na zweryfikowanie wszystkich podniesionych przez skarżącą kwestii, które uznawała za istotne, jak również na ocenę działania organów pod kątem wypełnienia wymogu przeniesienia skarżącej na równorzędne stanowisko. Ustalenia poczynione przez organy oraz wszystkie motywy podjęcia decyzji o przeniesieniu skarżącej znalazły odzwierciedlenie w przekonującym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Pojęcie - stanowisko równorzędne - oznacza takie stanowisko, które musi charakteryzować się przede wszystkim takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, dodatku służbowego i stopnia etatowego oraz wykazywać zasadność i celowość przeniesienia. Należy również zaakceptować pogląd judykatury, zgodnie z którym przy dokonywaniu analizy równorzędności stanowisk, uwzględnić należy jak najwięcej elementów pozwalających na ocenę równoważności, w tym warunki służby. Niemniej, stanowisko równorzędne nie oznacza stanowiska takiego samego lub identycznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 46/08). Nie oznacza zatem takich samych obowiązków czy też czasu służby. Stanowiska równorzędne mogą się różnić, a porównanie stanowisk musi przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy.

Skarżąca została przeniesiona ze stanowiska asystenta na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych na stanowisko asystenta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego. Przeniesienia dokonano w ramach Komendy Powiatowej Policji w K., czyli bez zmiany jednostki i miejscowości pełnienia służby.

Sąd podziela stanowisko organów, że równorzędność nowego stanowiska skarżącej przejawia się również w posiadanym stopniu etatowym – została ona bowiem mianowana jako asystent (B 05 M) w 5 grupie zaszeregowania ze stopniem etatowym aspirant sztabowy w dalszym ciągu w jednostce powiatowej Policji.

Przeniesienia dokonano także bez ujemnych skutków finansowych dla skarżącej, tj. z zachowaniem dotychczasowego uposażenia zasadniczego i dodatku służbowego. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że składniki uposażenia zasadniczego obowiązującego na stanowisku asystenta wynikają z Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.), zgodnie z którym ustalono tabelę grup zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów odpowiadających im stawek uposażenia zasadniczego wyrażonych w postaci mnożników kwoty bazowej. Jak wynika z akt sprawy mianowanie funkcjonariusza nastąpiło na stanowisko asystenta w 5 grupie zaszeregowania, a zatem z uposażeniem zasadniczym w wysokości 2.970 zł, ustalonym przy zastosowaniu mnożnika 1,951 kwoty bazowej.

W przedmiotowej sprawie istotne pozostaje, że dotychczas zajmowane przez skarżącą stanowisko ma specyficzny charakter nie tylko z uwagi na rodzaj pełnionych przez rzecznika prasowego zadań, ale także z uwagi na jednoosobową organizację komórki, w ramach której funkcjonuje (Jednoosobowe Stanowisko ds. Prasowo-Informacyjnych), co odróżnia je w istotny sposób od - co do zasady - obsadzanych wieloosobowo pozostałych wydziałów jednostki. W ocenie Sądu zasadnie zatem wskazano w sprawie, że w przypadku długotrwałej nieobecności funkcjonariusza łatwiej jest zapewnić zastępstwo i zorganizować w tej sytuacji pracę służbową w komórce liczącej więcej etatów, do której przeniesiono skarżącą, niż na stanowisku jednoosobowym. Przede wszystkim zaś nie budzi wątpliwości Sądu, że stanowisko rzecznika prasowego wymaga szczególnej dyspozycyjności pełniącego tę funkcję policjanta, którego zadaniem jest bieżące komunikowanie się z mediami oraz lokalną społecznością, a jednocześnie wpływanie i budowanie w ten sposób pozytywnego wizerunku Policji jako całej formacji, jak również konkretnej jednostki działającej na określonym obszarze miejscowym i związanej z konkretną społecznością. Oczywistym być zatem musi, że w interesie służby pozostaje, aby funkcja rzecznika prasowego komendy policji sprawowana była przez takiego funkcjonariusza, który pozostaje w aktualnej i stałej dyspozycji jednostki.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, że rozkaz personalny organu I instancji został podjęty w dniu 30 marca 2020 r., a zatem po blisko 12-miesięcznej nieobecności skarżącej. Nieobecność, a zatem brak dyspozycyjności skarżącej do pełnienia obowiązków rzecznika prasowego, trwała także w czasie orzekania przez organ odwoławczy. W sprawie ustalono bowiem, że skarżąca od dnia 8 kwietnia 2019 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie do dnia 18 października 2019 r., a następnie - do chwili rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy – na urlopie macierzyńskim, natomiast do dnia 15 stycznia 2021 r. na zaplanowanym urlopie rodzicielskim. Mając na uwadze twierdzenia strony, że okoliczność, iż nie będzie ona obecna w pracy do stycznia 2021 r. była jedynie domniemaniem, w ocenie Sądu, uściślić trzeba, że domniemanie to zostało przyjęte przez organy w związku z deklaracją złożoną przez samą skarżącą, która korzystając z przysługujących jej w tym zakresie praw zaplanowała do tego okresu swój urlop, a jej wniosek w tym zakresie został zaakceptowany przez przełożonych. Jeżeli skarżąca zamierzała powrócić do pracy przed zakończeniem samodzielnie zaplanowanego urlopu, powinna była powiadomić o tym przełożonych, co mogło być wzięte pod uwagę jako istotna okoliczność przy wydawaniu zaskarżonych rozkazów. Taka jednak istotna okoliczność nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Organy zasadnie oparły zatem wydane w sprawie rozstrzygnięcia na takiej okoliczności, którą obiektywnie mogły stwierdzić, tj. nieobecności skarżącej i braku jej dyspozycyjności do pełnienia obowiązków rzecznika prasowego komendy trwających nieprzerwanie od kwietnia 2019 r. do przynajmniej stycznia 2021 r.

Z powyższych względów należy uznać, że organy w obiektywny sposób wykazały, iż konieczność przeniesienia skarżącej na inne stanowisko wynikało z aktualnej potrzeby służby, tj. zapewnienia ciągłości i efektywności pełnionych zadań na stanowisku rzecznika prasowego komendy. Wskazana decyzja nie została też podjęta nagle, ale uwzględniając kończący się maksymalny okres czasowego powierzenia obowiązków rzecznika prasowego innej osobie, która przez blisko 12 miesięcy w sposób ciągły i - jak ocenili przełożeni -efektywny i dyspozycyjny, i jak należy przyjąć zadowalający, zastępowała skarżącą w pełnieniu przypisanych jej obowiązków. Wbrew ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie dokonano tym samym kompleksowej oceny sytuacji kadrowej i potrzeb kadrowych [...] komendy Policji. Przeniesienie skarżącej nie było bowiem w tym przypadku, w pierwszej kolejności, wyrazem konieczności wzmocnienia obsady Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego, lecz w istocie dopuszczeniem osłabienia jego obsady (nie z uwagi bynajmniej na kompetencje lecz długą nieobecność skarżącej w pracy), na rzecz potraktowanego priorytetowo traktowanego celu, jakim stało się zapewnienie bieżącego i sprawnego funkcjonowania jednostki w kontaktach zewnętrznych z mediami i społecznością lokalną. Motywem działania Komendanta Powiatowego Policji w K. było bowiem uniknięcia wakatu na stanowisku rzecznika prasowego i jednocześnie stwierdzenie, że zasadnym będzie stałe powierzenie tego stanowiska nie kolejnej (nowej) osobie, lecz funkcjonariuszowi, który w ramach swoistego rodzaju zastępstwa (czasowego powierzenia obowiązków) sprawdził się na tym stanowisku na równi ze skarżącą (przez porównywalnie długi czas).

Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie rozważono też wszystkie kwestie podniesione przez nią jako przemawiające za jej słusznym interesem w zachowaniu dotychczasowego stanowiska służbowego, tj. posiadane doświadczenie i kwalifikacje.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że doświadczenie skarżącej na dotychczas zajmowanym stanowisku, jak ustaliły organy wyniosło ok. 1 roku, a nie jak wskazywała skarżąca - 2 lata. Po odjęciu czasu służby, w trakcie którego skarżąca przebywała na zwolnieniu, urlopie macierzyńskim i urlopie wychowawczym, faktyczny czas wykonywania obowiązków rzecznika prasowego przez skarżącą zamknął się bowiem w okresie od 7 kwietnia 2018 r. do 8 kwietnia 2019 r. (począwszy od dnia 7 kwietnia 2018 r. do dnia 14 lipca 2018 r. skarżącej powierzono pełnienie obowiązków na Jednoosobowym Stanowisku ds. Prasowo-Informacyjnych, zaś z dniem 15 lipca 2018 r. została mianowana na przedmiotowe stanowisko służbowe; jednocześnie od dnia 8 kwietnia 2019 r. skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie do dnia 18 października 2019 r., a następnie na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim). Czas ten jest porównywalny z doświadczeniem osoby wyznaczonej czasowo do pełnienia obowiązków skarżącej, która w chwili wydania rozkazu personalnego przez organ I instancji zastępowała skarżącą również przez okres blisko 1 roku, tj. od początku kwietnia 2019 r. do końca marca 2020 r.

W zakresie natomiast posiadanych kwalifikacji mających predestynować do pełnienia funkcji rzecznika wykazano, że skarżąca – wbrew twierdzeniom- nie ukończyła specjalistycznego szkolenia, na które skierowano ją w związku z zajmowana funkcją. Jak wynika z akt sprawy D. O. została skierowana na szkolenie dla oficerów prasowych w zakresie wykonywania działalności prasowo-informacyjnej (edycja [...]) w okresie od dnia 10 września 2018 r. do dnia 14 września 2018 r., jednakże nie ukończyła opisanego szkolenia przedkładając zwolnienie lekarskie na okres od 13 do 14 września 2018 r. Z tego względu rozkazem nr [...] Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w S. z dnia 13 września 2018 r., policjantkę zwolniono ze wskazanego kursu specjalistycznego i wyłączono ze stanu słuchaczy Wyższej Szkoły Policji w S.. Skarżąca odbyła zatem jedynie szkolenie prowadzone przez Komendę Wojewódzką Policji w G., w którym uczestnictwo jest obowiązkowe dla każdego policjanta zajmującego się prowadzeniem działalności związanej z komunikacją z mediami.

Reasumując zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza granic uznania administracyjnego i została podjęta z uwagi na interes służbowy Policji oraz bez naruszenia słusznego interesu skarżącej. W sprawie wyjaśniono wszystkie okoliczności mające istotne znacznie w sprawie, w tym zgłoszone przez skarżącą, natomiast wydane w sprawie rozkazy personalne zostały obszernie uzasadnione w oparciu o rzetelnie zgromadzony i przekonująco oceniony materiał dowodowy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.

Sąd wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi, a także na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Uznać należało, że aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 uzasadnia przyjęcie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).