Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 297/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust 1- pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 7,art.10, art 77 par 1 , art. 79 par 1 i art. 81, arty. 10 par 1, art. 89 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej S. - Zachód postępowania Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), cofnął M. M. zezwolenia nr [...], nr [...], nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, od 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie zlokalizowanym w S. przy ul. S.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że w dniu [...] r. funkcjonariusze z Komisariatu Policji S. – N. ujawnili fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej przez sprzedawczynię w sklepie przy ul. S. w S. W związku z tym Komisariat Policji S. N. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej S. – Z. prowadził postępowanie przygotowawcze, które w dniu [...] r. zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego. Bezspornym jednak jest, że w dniu [...] r. sprzedawczyni – K. S., wbrew przepisom ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dokonała sprzedaży jednej butelki wina "K." o poj. 0,7 litra i zawartości alkoholu 10% osobie małoletniej – P. S., urodzonej [...] r., co wynika ze sporządzonego przez funkcjonariuszy Policji:

- protokołu przesłuchania w charakterze świadka K. S. z dnia

[...] r.,

- protokołu przesłuchania w charakterze świadka P. S. z dnia [...] r.,

- protokołu przesłuchania w charakterze świadka M. S. z dnia [...] r.

Następnie organ powołał wyjaśnienia właściciela sklepu M. M. z dnia

[...] r., z których wynika, że osoba, która zakupiła w dniu [...] r. alkohol w sklepie przy ul. S. w S. nie wyglądała na osobę nieletnią, a wręcz przeciwnie.

Prezydent Miasta S. odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił, że jeżeli choćby tylko raz stwierdzony zostanie przypadek złamania zasady sprzedaży napojów alkoholowych określonych

w ustawie, obowiązkiem organu jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

M. M. złożył od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , podnosząc następujące zarzuty:

- naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, iż cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu uzasadnia jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 lat w sytuacji, gdy sprzedaż ta nie jest konsekwencją niezachowania przez przedsiębiorcę dbałości o przestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie;

- naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi samodzielnego gromadzenia materiału dowodowego i zastąpienie go wynikami postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu karnym, podczas gdy na organie administracji ciąży obowiązek samodzielnego i bezpośredniego gromadzenia dowodów, na których opiera swoje rozstrzygnięcie;

- naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na protokołach przesłuchań świadków w postępowaniu karnym,

w którym nie mógł uczestniczyć M. M., podczas gdy strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków przynajmniej na siedem dni przed termininem, a ponadto ma prawo brać udział

w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadom oraz składać wyjaśnienia;

- naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a., poprzez zaniechanie przed wydaniem decyzji wezwania strony do ustosunkowania się do zgromadzonych

w sprawie dowodów.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta S., powołując się na art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] r. dotyczącą cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nr [...], nr [...], nr [...], uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając z urzędu w oparciu o art. 157 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 132 K.p.a., decyzją z dnia [...] r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], uznając, że organ pierwszej instancji wydając ww. decyzję rażąco naruszył art. 132 § 1 K.p.a.

Po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego przez M. M. odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i stwierdziło,

że z materiału dowodowego sprawy bezspornie wynika, że w dniu [...] r. w S. w sklepie "Ż." przy ul. S. nastąpiła sprzedaż napojów alkoholowych w postaci 1 butelki wina osobie nieletniej, co potwierdzają zeznania świadków M. S., K. S., P. S. i D. L.

Powołując się na tezy wyroków sądów administracyjnych (wyrok NSA O/Z we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 1944/2000, wyrok NSA

w Warszawie z dnia 27 września 2005 r., sygn. ATK II GSK 148/05, wyrok WSA

w Szczecinie z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1224/06 i wyrok NSA z dnia

25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/06) organ za prawidłowe uznał stanowisko Prezydenta Miasta S., wedle którego nawet jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej przez sprzedawcę wystarczy do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż. Kolegium wyjaśniło, że art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi daje uprawnienie sprzedawcy do żądania okazania dokumentu w przepadku wątpliwości co do wieku nabywcy. Odmowa okazania dokumentu uzasadniać musi odmowę dokonania sprzedaży lub podania napoju alkoholowego. Sprzedawca nie może tłumaczyć zaniechania żądania dokumentu wyglądem osoby kupującej, tym bardziej, że takie wątpliwości mieli funkcjonariusze Policji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 w z. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi samodzielnego gromadzenia materiału dowodowego Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Kolegium za zasadny uznało zarzut uniemożliwienia stronie przez organ pierwszej instancji ustosunkowania się do zgromadzonych w sprawie dowodów, jednakże uchybienie to zostało wyeliminowanie w postępowaniu odwoławczym.

M. M., działając poprzez pełnomocnika radcę prawnego M. P., zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze sformułował następujące zarzuty:

1) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. w przedmiocie cofnięcia zezwoleń nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych, pomimo zaniechania przed wydaniem tej decyzji wezwania strony do ustosunkowania się do zgromadzonych

w sprawie dowodów oraz udzielenia jej stosownych pouczeń;

2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi samodzielnego gromadzenia materiału dowodowego i zastąpienie go wynikami postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu karnym, podczas gdy na organie administracji ciąży obowiązek samodzielnego i bezpośredniego gromadzenia dowodów, na których opiera swoje rozstrzygniecie, zaś dowody bezpośrednie (zeznania świadków) mają bezwzględne pierwszeństwo przed dowodami pośrednimi (dokumentami);

3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na protokołach przesłuchań świadków w postępowaniu karnym,

w których nie mógł uczestniczyć M. M., podczas gdy organy administracji nie stwierdzily istnienia jakichkolwiek przeszkód w przeprowadzeniu dowodów

z zeznań świadków, a w związku z tym dowody te należało przeprowadzić umożliwiając stronie realizację prawa do udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień co do przeprowadzonych dowodów;

4) naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez błędną wykładnię przejawiającą się

w przyjęciu, iż cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu uzasadnia jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 lat, w sytuacji, gdy sprzedaż ta nie jest konsekwencją niezachowania przez przedsiębiorcę dbałości o przestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych.

Uzasadniając poszczególne zarzuty skargi wskazano, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż strona została pouczona o prawie do wypowiedzenia się zarówno co do poszczególnych dowodów, jak i całokształtu zebranego materiału. Organ drugiej instancji pismem z dnia [...] r. ograniczył się wyłącznie do zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. i wezwał stronę do złożenia "stosownych wyjaśnień" w sprawie. Następnie zaś pismem z dnia [...] r. organ ten poinformował pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego "w związku z wniesionym odwołaniem p. M. M. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji".

Treść ostatniego pisma wywołała u pełnomocnika skarżącego przekonanie,

że informacja dotyczy postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji.

Następnie organ drugiej instancji wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję

w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło obowiązku pouczenia strony o możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w sprawie o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Tymczasem na zasadzie art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, tylko wówczas, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Powyższe sprawia, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu nie nadaje się na podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, organ drugiej instancji praktycznie całkowicie zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego ograniczając się do skorzystania z wyników postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Policję "w sprawie" a nie "przeciwko osobie"

i zakończonego umorzeniem postępowania wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Nie sposób w tej mierze zaakceptować stanowiska organu drugiej instancji, który kwestionuje zarzucone organowi pierwszej instancji przez skarżącego uchybienie obowiązkowi samodzielnego gromadzenia materiału dowodowego wyprowadzając kontrargument z przepisu art. 76 § 1 k.p.a. Skarżący nie kwestionuje domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych jakimi są protokoły przesłuchań świadków ani też nie twierdzi, ze protokoły te nie są dokumentami urzędowymi, ale nade wszystko wskazuje na pierwszeństwo dowodów bezpośrednich. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie istnieją dowody bezpośrednie (świadkowie) i nie stwierdzono jakichkolwiek przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego z ich udziałem. W tych okolicznościach zastąpienie bezpośrednich dowodów ze świadków pośrednimi dowodami z dokumentów (nawet urzędowych) stanowi niewątpliwe naruszenie przepisów postępowania (wyrok NSA z 13.12.1988 r., sygn. akt II SA 370/88). Żaden przepis k.p.a. nie upoważnia organu administracji do uznania prymatu wyników innego postępowania nad przeprowadzaniem dowodów bezposrednich, tym bardziej gdy jest to postępowanie karne, w którym na etapie postępowania przygotowawczego ani sprawca, ani pokrzywdzony nie mają prawa do czynnego udziału w czynnościach procesowych.

Zdaniem skarżącego, aby ustalić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy organ pierwszej instancji zobowiązany był samodzielnie przeprowadzić dowody

i przesłuchania świadków oraz umożliwić stronie udział w tych czynnościach wyznaczając rozprawę administracyjną. Nie czyniąc tego organ całkowicie pozbawił stronę wpływu na tok tych czynności, w tym możliwości zadawania pytań świadkom. Postawiony przez skarżącego zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu

ze świadków, w związku z zarzutem zaniechania pouczenia strony o możliwości ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego, organ drugiej instancji winien był potraktować jako wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i na skutek tego uchylić decyzję organu pierwszej instancji oraz skierować sprawę do ponownego rozpoznania. W takich okolicznościach rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Natomiast ewentualna odmowa przeprowadzenia tych dowodów oraz jej przyczyny powinny znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w aktach sprawy (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

Poza wyżej opisanymi uchybieniami proceduralnymi skarżący stwierdził,

że u podstaw zaskarżonej decyzji leży wadliwa wykładnia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W ocenie skarżącego, organ administracji zinterpretował treść tego przepisu w sposób całkowicie oderwany od okoliczności faktycznych towarzyszących ewentualnej sprzedaży alkoholu małoletniemu oraz od okoliczności przestrzegania przez skarżącego zasad sprzedaży tych napojów. W myśl przywołanego przepisu zezwolenie organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Posłużenie się przez ustawodawcę wyrażeniem "nieprzestrzeganie", zdaniem autora skargi, wskazuje m.in. na stosunek przedsiębiorcy do zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Według definicji słownikowej przez "przestrzeganie" należy rozumieć "stosowanie się do czegoś". Z kolei "stosowane się" oznacza "godzić się z czymś, dostosowywać się do kogoś lub do czegoś" (Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.). Zatem podstawą do wydania przez organ zezwalający decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia powinno być stwierdzenie, iż przedsiębiorca nie dostosowuje swego zachowania do obowiązujących regulacji odnoszących się do zasad sprzedaży i nie podejmuje zabiegów w celu zapobieżenia naruszenia tych zasad. Wobec tego nie może stanowić przesłanki cofnięcia zezwolenia sam fakt dokonania takiej sprzedaży osobie, której wygląd i inne okoliczności przedstawione w wyjaśnieniach skarżącego nie budziły żadnych wątpliwości co do jej pełnoletniości, przy dbałości przedsiębiorcy oraz jego pracowników o przestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Skarżący podkreślił, że wykazał dokumentem, że sprzedawczyni pracująca w jego punkcie została pouczona o zasadach sprzedaży napojów alkoholowych i te zasady ostrożności na co dzień stosowała. Okoliczności sprzedaży, które legły u podstaw wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego wskazują, iż skarżący na co dzień stosował reguły ostrożności w celu udaremnienia nabywania napojów alkoholowych przez nieletnich. Wszakże art. 15 ust. 2 ustawy wprowadza uprawnienie do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy wyłącznie w razie wątpliwości co do jego pełnoletniości. W przeciwnym razie przedsiębiorca musiałby domagać się okazania dowodu tożsamości od każdego nabywcy napojów alkoholowych, gdyż tylko w ten sposób całkowicie uniknąłby ewentualności sprzedaży alkoholu osobie poniżej Iat 18, której wygląd wskazuje na pełnoletniość. Według skarżącego, istotną okolicznością wskazującą na jego dbałość w przestrzeganiu zasad sprzedaży napojów alkoholowych jest również niezwłoczne zaprzestanie współpracy z ekspedientką, której niezawinione zachowanie Iegło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

W opinii skarżącego nie sposób uznać, iż zamiarem ustawodawcy jest znaczące utrudnienie działalności polegającej na obrocie napojami alkoholowymi. W wyroku z dnia 7 Iipca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II SA 714/98) stwierdził, iż logiczna interpretacja przytoczonego przepisu wskazuje, iż ustawodawca nie mógł przewidzieć tak dotkliwej i surowej sankcji jak cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu za jednorazową i niezawinioną sprzedaż alkoholu nieletniemu. Byłaby to sankcja nieadekwatna i niewspółmierna do czynu. Nadto taka nieproporcjonalna sankcja stałaby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą wolności gospodarczej. Wobec powyższego należy przyjąć, iż organ administracji wadliwie zinterpretował art. 18 ustawy ograniczając się do badania wyłącznie faktu sprzedaży alkoholu nieletniemu i nie odnosząc się do okoliczności towarzyszących takiemu zdarzeniu, które mają istotny wpływ na stwierdzenie, czy zaistniały ustawowe przesłanki cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację jednocześnie oświadczając, że nie jest kwestionowane przez skarżącego sprzedanie napoju alkoholowego osobie nieletniej, które miało miejsce dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Treść tego przepisu jest jednoznaczna a ustalenie przez organ zezwalający, że doszło do opisanego w nim naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych, nakłada na ten organ obowiązek wydania decyzji cofającej udzielone wcześniej zezwolenie, bez względu na charakter lub stopień zawinienia podmiotu prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych.

Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów obu instancji, że w dniu [...] r. w sklepie przy ul. S. w S. doszło do sprzedaży napoju alkoholowego (1 butelki wina) osobie nieletniej. Okoliczności ta nie jest sporna i znajduje potwierdzenie w protokołach przesłuchań w charakterze świadków M. S., K. S., P. S. i D. L.

W skardze jej autor sformułował szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 i art. 81 k.p.a., których waga winna skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości.

Zasadnym staje się zatem przypomnienie w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd administracyjny może uwzględnić skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie wówczas, gdy dojdzie do przekonania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście braku jednoznacznego zarzutu co do wadliwości ustaleń faktycznych oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie w dniu [...] r., że nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą sprzedanie napoju alkoholowego osobie nieletniej, które nastąpiło dnia [...] r., zarzuty skargi okazały się chybione. Nie sposób bowiem uznać, że sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, zarzuty te nie są uzasadnione także z innych względów.

Wbrew stanowisku wyrażonym w skardze, Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisów, które dokonywałyby gradacji środków dowodowych i nakazywałaby dowodom bezpośrednim przypisywać większą moc dowodową niż dowodom pośrednim. Organ rozpoznający sprawę ma obowiązek zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego w prawem dopuszczalny sposób i stanowić go mogą także materiały uzyskane od innych organów lub instytucji w postaci odpisów protokołów zeznań świadków składanych w innych postępowania. Rolą organu, działającego w ramach swobodnej, acz nie dowolnej, oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), jest przeprowadzenie należytej ich subsumcji z przepisami prawa i wskazanie w uzasadnieniu decyzji, które okoliczności organ uznał za udowodnione i ewentualnie którym dowodom i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Z tych względów stawianie w niniejszej sprawie organom zarzutu oparcia swych ustaleń m.in. na protokołach zeznań świadków sporządzonych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Policję i odstąpienia od ponownego przesłuchania tychże samych świadków w postępowaniu administracyjnym, w których to czynnościach skarżący miałby prawo uczestniczyć i możliwość zadawania pytań, okazało się chybione. Najistotniejsza bowiem dla sprawy okoliczność sprzedaży wina osobie nieletniej w dniu [...] r., nie jest kwestionowana nawet przez samego skarżącego. Jeżeli natomiast intencją skarżącego miałoby być wykazanie w toku tych czynności, że wygląd osoby kupującej alkohol mógł wprowadzić sprzedawczynię w błąd co do jej wieku, to należy stwierdzić, że przeświadczenie sprzedawcy nie ma znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanki uzasadniającej cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Podmiot prowadzący działalność polegającą na sprzedaży napojów alkoholowych jest obowiązany w taki sposób zorganizować tą sprzedaż, aby nie dopuścić do sprzedaży napojów alkoholowych osobom niepełnoletnim. Jakiekolwiek uchybienie w tym zakresie, nawet jednorazowe, pociąga za sobą skutki w postacie cofnięcia wszystkich posiadanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Takie konsekwencje, które niewątpliwie są dotkliwe dla przedsiębiorcy, znajdują uzasadnienie w skutkach i zagrożeniach związanych ze sprzedażą i spożyciem alkoholu przez osoby nieletnie. Przy podejmowaniu decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z przyczyny określonej w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, organy nie badają stopnia zawinienia podmiotu prowadzącego sprzedaż, bowiem wina, a tym samym świadomość działania pracownika sklepu sprzedającego napój alkoholowy osobie w wieku poniżej osiemnastu lat, nie należy do przesłanek rzutujących na cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w danej placówce, sama zaś działalność polegająca na sprzedaży napojów alkoholowych prowadzona jest na zasadzie ryzyka.

Za nieskuteczny Sąd uznał również zarzut nienależytego zawiadomienia skarżącego o możliwości ustosunkowania się do zgromadzonych

w sprawie dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystosowało w dniu [...] r. do pełnomocnika skarżącego zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w związku z wniesionym przez M. M. odwołaniem, omyłkowo podając jednak, że sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji. Zawodowy pełnomocnik w osobie radcy prawnego występujący w sprawie mógł dostrzec tą oczywistą pomyłkę, bowiem prowadząc sprawę miał świadomość, że jedynym odwołaniem jakie wniósł M. M. było odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Ponadto, podobnie jak przy pozostałych zarzutach natury procesowej, w skardze nie wykazano jaki istotny wpływ na wynik sprawy miałoby mieć wadliwe zawiadomienie z dnia [...] r. W kontekście niespornych ustaleń faktycznych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, Sąd oceniając ten zarzut, działając z urzędu, istnienia takich okoliczności, które mogłyby zostać przez skarżącego podniesione a które mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, nie dopatrzył się.

Chybiony jest także zarzut zaniechania przez organ przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, bowiem zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a., organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła wielość stron o nieuzgodnionych interesach, dlatego już z tego względu przeprowadzenie rozprawy administracyjnej było niezasadne.

Sąd nie podzielił również zarzutu błędnej interpretacji art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która doprowadziła do uznania, że tak dotkliwa sankcja jak cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, może nastąpić za jednorazową i niezawinioną sprzedaż alkoholu nieletniemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się jednolity i w pełni aprobowany przez skład orzekający pogląd, wedle którego, nawet jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie poniżej 18 roku życia jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót takimi napojami (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., sygn. akt II GSK 149/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 870/08 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie za przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jedynie wielokrotnych aktów naruszeń zakazu sprzedaży (podawania) tych napojów osobom nieletnim i nietrzeźwym to wprowadziłby w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a regulację analogiczną do regulacji w art. 18 ust. 10 pkt 3 omawianej ustawy, zgodnie z którym zezwolenie cofa się w przypadku powtarzającego się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt sprzedaży (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Po 245/09).

Reasumując Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, która spełnia także wszelkie wymagania stawiane jest przez art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.