Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 364/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 15 ust. 1 pkt 5, art. 71 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 882
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji.
article: art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu wniosku S. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania go ze stanowiska Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2007 roku.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 167 poz. 1191).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją z dnia [...] października 2007 roku Minister Sprawiedliwości, na podstawie cytowanego wyżej art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji odwołał S. K. - dalej zwanego skarżącym - ze stanowiska Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Uznał, że w sytuacji, gdy komornik sądowy dopuścił się rażącej przewlekłości w dziewięciu postępowaniach egzekucyjnych, co zostało stwierdzone w orzeczeniach wydanych przez Sąd Okręgowy w [...], Komisja Dyscyplinarna przy Krajowej Radzie Komorniczej przeprowadziła przeciwko niemu dwa postępowania dyscyplinarne, w których wymierzono mu kary upomnienia, a przeprowadzona na początku 2007 r. lustracja kancelarii tego komornika, w zakresie sprawności prowadzonych przez niego postępowań, dała podstawę do negatywnej oceny jego pracy, to celowym i uzasadnionym stało się podjęcie decyzji o odwołaniu ze stanowiska komornika sądowego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości, oddalenie wniosku Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o odwołanie go z funkcji komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt postępowania administracyjnego tych akt spraw egzekucyjnych, w których orzeczono o przewlekłości postępowania oraz pozostałych akt spraw egzekucyjnych prowadzonych przeciwko tym dłużnikom.

Zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, w tym brak osobistego zapoznania się z aktami spraw, w których orzeczono przewlekłość postępowania, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę uznania za udowodnioną okoliczność jego choroby w latach 2004 - 2006, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie dowodów, na podstawie których decyzja została wydana, naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez całkowite pominięcie opinii samorządu komorniczego, naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 5 tej ustawy poprzez wydanie decyzji na podstawie innych przesłanek niż wymienione w tym przepisie, nadto podniósł brak w decyzji wykazania kumulatywnego spełnienia przesłanek rażącego i uporczywego naruszania przez niego prawa, sprzeczność istotnych ustaleń, z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Sprawiedliwości uznał zarzuty za bezzasadne i niedające żadnych podstaw do zmiany decyzji. Za taka oceną przemawia ustalony bezsporny fakt.

Jako bezsporny przyjął fakt, że w dziewięciu postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez tego komornika wystąpiła bezczynność trwająca od 14 miesięcy do 3,5 roku. W dwóch postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych przez Komisję Dyscyplinarną przy Krajowej Radzie Komorniczej, wymierzono mu kary upomnienia, a przeprowadzona przez sędziego wizytatora lustracja jego pracy dotycząca sprawności postępowań za okres ostatnich 5 lat, przyniosła ocenę niekorzystną.

Minister Sprawiedliwości uznał za chybiony zarzut braku wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, w tym brak osobistego zapoznania się z aktami spraw, w których orzeczono przewlekłość postępowania. Stwierdził, że dysponował wystarczającym materiałem dowodowym w sprawie, bez potrzeby uzupełniania go o akta spraw egzekucyjnych prowadzonych przez komornika. Oparcie się na treści orzeczeń sądowych umożliwiło mu także ustalenie, iż w niektórych sprawach postępowanie egzekucyjne toczyło się sprawnie i efektywnie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, przy podejmowaniu decyzji, Minister Sprawiedliwości opierał się nie tylko na prawomocnych orzeczeniach Sądu Okręgowego w [...] stwierdzających przewlekłość postępowania oraz orzeczeniach Komisji Dyscyplinarnej, ale przede wszystkim na lustracji dokonanej na początku 2007 r. przez sędziego wizytatora M. T., w której wnikliwej i szczegółowej analizie poddany został sposób wykonywania obowiązków służbowych przez tego komornika sądowego, a wnioski końcowe tej kontroli, jednoznacznie wskazywały na rażące zaniedbania komornika sądowego, zarówno w zakresie sprawności prowadzonych postępowań egzekucyjnych, jak i stosowania przepisów prawa.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości sygnalizowany zły stan zdrowia na przełomie lat 2005 i 2006, jako powód stwierdzonych w jego pracy przewinień, nie został w żaden sposób udokumentowany, a nawet uprawdopodobniony, co wydaje się w tym postępowaniu oczywiste. Za bezpodstawny uznał zarzut iż, w zaskarżonej decyzji nie wymieniono dowodów na jakich organ oparł swoje orzeczenie, bowiem podstawą odwołania było rażące i uporczywe naruszanie przez komornika przepisów prawa, stwierdzone prawomocnymi orzeczeniami Sądu Okręgowego w [...], które powołane zostały w decyzji o odwołaniu.

Także nietrafny jest zarzut, pominięcia w decyzji o odwołaniu komornika opinii samorządu komorniczego. Stwierdził, że opinia Krajowej Rady Komorniczej nie ma charakteru wiążącego i jest jedynie stanowiskiem korporacji, w toczącym się postępowaniu. Treść opinii w sprawie odwołania z funkcji komornika sądowego oraz protokół kontroli z dnia [...] lipca 2007 r., przeprowadzonej przez zespół komorników, były przedmiotem analizy Ministra Sprawiedliwości przed podjęciem decyzji w tej sprawie. Jednakże, w jego ocenie, odnotowana w ostatnim okresie poprawa wyników statystycznych w pracy tego komornika, była właśnie wynikiem podjętych działań nadzorczych, dyscyplinujących tę pracę.

Zarzut ponoszenia przez skarżącego po raz drugi odpowiedzialności z tego samego tytułu, został jednoznacznie rozstrzygnięty w decyzji o jego odwołaniu: ukaranie komornika za stwierdzone przewlekłości postępowania, nie może pozbawić Ministra Sprawiedliwości, prerogatyw przewidzianych dla niego w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, tj. możliwości odwołania komornika.

Nie uwzględnił zarzutu wydania decyzji na podstawie innych przesłanek niż wymienione w przepisie art.15 ust 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, czy braku wykazania kumulatywnego spełnienia przesłanek rażącego i uporczywego naruszania prawa oraz sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzając, że zarzuty te nie zawierają jakiegokolwiek rzeczowego uzasadnienia.

W obszernej skardze złożonej do tutejszego Sądu skarżący domagał się ostatecznie uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt postępowania administracyjnego akt spraw egzekucyjnych, w których orzeczono o przewlekłości postępowania oraz akt spraw egzekucyjnych objętych postępowaniem egzekucyjnym przeciwko tym samym dłużnikom i wstrzymania wykonania decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, w tym brak osobistego zapoznania się z aktami spraw, w których orzeczono przewlekłość postępowania;

2. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę uznania za udowodnioną okoliczność choroby strony w latach 2004-2006;

3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie dowodów, na podstawie których decyzja została wydana;

4. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 167, poz. 1191, ze zm.), poprzez całkowite pominięcie opinii samorządu komorniczego;

5. naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) poprzez orzekanie na podstawie innych przesłanek niż wymienione w tym przepisie oraz brak wykazania kumulatywnego spełnienia przesłanek rażącego i uporczywego naruszania prawa, a także zastosowanie tego przepisu do środka prawnego niewymienionego w ustawie poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie orzeczeń w sprawie skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu cywilnym bez nieuzasadnionej zwłoki, która nie może być objęta działaniem tego przepisu;

6. sprzeczność istotnych ustaleń Ministra Sprawiedliwości z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając zarzutów. Wskazał, ze zły stan zdrowia w latach 2004-2006 nie tylko nie został udokumentowany, ale stwierdzone przewinienia zaistniały zarówno przed jak i po wskazywanym okresie. Wskazywał, że przedstawione jako dowody orzeczenia są orzeczeniami sądu, tak więc nie może budzić wątpliwości, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji miał zastosowanie.

Za nietrafny uznał również zarzut, pominięcia w decyzji o odwołaniu komornika opinii samorządu komorniczego, a tym samym naruszenie art. 15 ust.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167 poz. 1191, ze zm. ). Treść opinii Krajowej Rady Komorniczej choć nie ma ona charakteru wiążącego, oraz protokół kontroli z dnia [...] lipca 2007 r., przeprowadzonej przez zespół komorników, były przedmiotem szczegółowej analizy przed podjęciem decyzji w sprawie. Wskazał, że z opinii Krajowej Rady Komorniczej wynika, iż w II półroczu 2006 r. nastąpiła poprawa wyników statystycznych w pracy tego komornika jednak w tym okresie także zapadły orzeczenia sądu stwierdzające przewlekłość postępowań. Z tych względów opinia Krajowej Rady Komorniczej nie przesądziła o zmianie stanowiska Ministra Sprawiedliwości.

Podniósł, że ukaranie komornika za stwierdzone przewlekłości postępowania nie może pozbawić Ministra Sprawiedliwości uprawnień przewidzianych dla niego w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, tj. możliwości odwołania komornika. Minister Sprawiedliwości zapoznał się również z oświadczeniem Komornika S. K., w którym to komornik przyznaje, że w okresie 2004-2006 wystąpiły zaniedbania w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych. Jednocześnie w swoim oświadczeniu komornik usprawiedliwia zaistniałą sytuację złym stanem zdrowia, nie przedstawiając jednak żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność.

Zarzuty co do wydania decyzji na podstawie innych przesłanek niż wymienione w przepisie art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, braku wykazania kumulatywnego spełnienia przesłanek rażącego i uporczywego naruszania prawa oraz sprzeczności ustaleń Ministra z treścią zebranego materiału w ocenie organu nie zawierają jakiegokolwiek rzeczowego uzasadnienia.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył plik poświadczonych za zgodność kserokopii historii choroby za okres oraz zaświadczenie lekarskie z 9 kwietnia 2008 r. , na okoliczność, że skarżący leczył się w okresie objętym zakresem postępowania i stan zdrowia utrudniał mu realizację zawodowych obowiązków.

Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie wniosków dowodowych, a złożony na rozprawie uznał za bezprzedmiotowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organ administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem badając, czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez organy administracji publicznej - w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia - Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde zatem naruszenie prawa daje Sądowi podstawę do uchylenia zakwestionowanej decyzji (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania - Minister Sprawiedliwości odwołuje komornika, jeżeli komornik rażąco i uporczywie naruszył przepisy prawa, co zostało stwierdzone orzeczeniami sądu wydanymi w wyniku rozpoznania środków zaskarżenia, skarg na czynności komornika lub innych środków prawnych - na wniosek prezesa właściwego sądu apelacyjnego.

Podkreślić należy, że rażące i uporczywe naruszanie przepisów prawa jest niewątpliwie przesłanką o charakterze ocennym, stąd rzeczą Sądu było rozważenie, czy rozstrzygnięcie organu administracji nie nosiło cech dowolności, przekroczenia granic uznania administracyjnego i czy zostało należycie uzasadnione przy uwzględnieniu zarówno interesu strony jak i interesu społecznego.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się zarówno cech dowolności, czyli przekroczenia granic uznania administracyjnego, które mogłoby stanowić o naruszeniu prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym, rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.

Należy podkreślić, że Sąd, kontrolując zaskarżony akt nie przyjmuje bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, jeżeli są one podważane przez skarżącego. Innymi słowy, wątpliwości ujawnione na etapie postępowania administracyjnego muszą być w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. W niniejszej sprawie badaniu i ocenie podlega przede wszystkim, czy organ odwoławczy przeanalizował ponownie wszystkie zarzuty zamieszczone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, konfrontując je z ustaleniami organu I instancji i materiałami dowodowymi sprawy.

Taka analiza, w ocenie Sądu, aczkolwiek nieco lakoniczna, ale została dokonana w powołaniu się na zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy. Należy zwrócić uwagę na podstawową przesłankę zastosowanej podstawy materialnoprawnej decyzji: rażące i uporczywe naruszanie przepisów prawa ma być stwierdzone orzeczeniami sądu wydanymi w wyniku rozpoznania środków zaskarżenia, skarg na czynności komornika lub innych środków prawnych.

Skoro zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sprowadzały się m.in. do braku wskazania w czym Minister upatruje rażące i uporczywe naruszenie przepisów prawa, to uzasadnienie powinno się odnieść bardziej szczegółowo do treści zgromadzonych na tę okoliczność w aktach administracyjnych i powoływanych postanowień sądu okręgowego i orzeczeń sądu dyscyplinarnego. Postanowienia sądowe są szczegółowo uzasadnione. Orzeczenia dyscyplinarne zawierają: uznanie komornika za winnego: przypisanego mu czynu z art. 3 ust. 3 ustawy o komornikach i egzekucji tj. uporczywego nie przestrzegania zarządzeń wydawanych przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w objętej nadzorem sprawie. Drugie orzeczenie uznało komornika za winnego podejmowania czynności komorniczych w kilku wymienionych sprawach egzekucyjnych z rażącą zwłoką w rozumieniu art. 71 pkt 1 w.w. ustawy, co stanowiło podstawę do uwzględnienia skarg na przewlekłość postępowania przez Sąd Okręgowy w [...] w wymienionych sprawach uraz podejmowanie czynności z rażącą zwłoką w kilkunastu sprawach [...] opisanych w sprawozdaniu z wizytacji sędziego Sądu Okręgowego B. P. z dnia [...] października 2005 r.

Nie ulega wątpliwości, że moc dowodową tych dokumentów należy ocenić na podstawie art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wprawdzie moc dowodowa tego bogatego materiału dowodowego została przez organ skwitowana lakonicznie, ale jego ocena nie pozostawia żadnych wątpliwości, że ostatecznej konkluzji i ocenie Ministra nie można zarzucić dowolności. Tylko zarzut dowolności dokonanej ocenie dowodów skutkować mógł wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.

Niewątpliwie trudno jest dopatrzeć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowej analizy ustaleń prawnych zawartych w uzasadnieniach tych orzeczeń, ale analizy takiej - na swoją korzyść - nie wyprowadza także skarżący.

Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego analizę, aczkolwiek nadmiernie skrótową w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Nade wszystko zawiera jednak prawidłową ocenę powołanych dowodów i ostatecznie prawidłowe wnioski.

Należy także przyznać, że organ w obu decyzjach skwitował spełnienie obu przesłanek art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy krótką oceną ustalonego stanu faktycznego, a nie wyczerpującą jego analizą. Wskazuje bowiem, że opierał się nie tylko na prawomocnych orzeczeniach Sądu Okręgowego w [...], stwierdzających przewlekłość postępowania oraz orzeczeniach Komisji Dyscyplinarnej, ale przede wszystkim na lustracji dokonanej na początku 2007 r., przez sędziego wizytatora, w której wnikliwej i szczegółowej analizie poddany został sposób wykonywania obowiązków służbowych przez tego komornika sądowego. Wnioski końcowe tej kontroli, jednoznacznie wskazywały na rażące zaniedbania, zarówno w zakresie sprawności prowadzonych postępowań egzekucyjnych, jak i stosowania przepisów prawa, co w szczególności zostało przez organ podkreślone..

Wskazana wyżej wadliwość uzasadnienia, w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., nie oznacza zatem, że istnieją podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, bowiem uchybienie w postaci lakoniczności uzasadnienia nie ma, w okolicznościach niniejszej sprawy, istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. wywodzi się także obowiązek organu odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przyznać należy, że w uzasadnieniu brak jest szczegółowego i wyczerpującego omówienia kumulatywnego spełnienia przesłanek rażącego i uporczywego naruszania prawa. Organ wprawdzie ocenił wszystkie orzeczenia łącznie, a nie omawiał każdego z nich szczegółowo pod kątem naruszenia prawa, które de facto zostało nim orzeczone.

Należy jednak zwrócić uwagę na charakter tak skwitowanych przez organ dowodów, wydanych przez inne uprawnione organy i osoby: wyroki sądowe, orzeczenia komisji dyscyplinarnej, protokół lustracji sporządzony przez sędziego wizytatora na polecenie organu nadzoru. Dokumenty te zawierały już bowiem precyzyjne ustalenia i ocenę naruszenia prawa, istotne dla dokonania oceny przez Ministra Sprawiedliwości co do rażącego i uporczywego naruszenia prawa przez komornika w świetle art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy.

Mimo tej wadliwości uzasadnienia, należy stwierdzić, że uchybienie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem stan faktyczny wskazany przez organ, mimo lakonicznego przedstawienia go w uzasadnieniu - jest oczywisty i niesporny, nie pozostawia żadnych wątpliwości, skoro 9 postanowień w trybie skargowym i 2 orzeczenia dyscyplinarne - jest prawomocnych.

Sporna jest natomiast ocena, czy ten stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy.

Z powyższych względów wniosek dowodowy złożony przed Sądem co do dopuszczenia dowodu z akt egzekucyjnych, badanych i ocenianych przez uprawniony do tego sąd powszechny - nie został uwzględniony przez Sąd. Okoliczności, na które dowód ten został zgłoszony były przedmiotem analizy w poszczególnych uzasadnieniach wyroków przez niezawisłe sądy.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika zaś, że został zgromadzony zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a., co zarzuca autor skargi. Brak osobistego zapoznania się z aktami spraw, w których orzeczono przewlekłość postępowania jest o tyle niezrozumiały, że akta sądowe są dostępne dla stron postępowania, zaś akta komornicze były w dyspozycji skarżącego. Ponadto, powołany przez organ materiał dowodowy jest mu doskonale znany. W każdej ze spraw jako strona brał udział w toczącym się postępowaniu, składał odpowiedź na skargę, mógł składać wnioski, zapoznawać się z aktami i dowodami w postaci akt egzekucyjnych spraw, które prowadził. Materiał został zgromadzony w sposób wyczerpujący i prawidłowo oceniony, a skarżący kwestionuje na jego podstawie dokonaną przez organ ocenę.

W postępowaniu wszczętym w trybie cytowanego przepisu (czyli stwierdzenia orzeczeniami sądu wydanymi w wyniku rozpoznania środków zaskarżenia, skarg na czynności komornika lub innych środków prawnych, że komornik rażąco i uporczywie naruszył przepisy prawa) Minister Sprawiedliwości korzystał z tzw. mocnych dowodów z dokumentów, czyli dziewięciu postanowień sądu powszechnego z ich uzasadnieniami, dwóch orzeczeń dyscyplinarnych i sprawozdania lustracji Komornika z [...] kwietnia 2007 r. - stanowiących dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W tej sytuacji słusznie organ uznał, że nie było potrzeby ponownego badania badanych już spraw egzekucyjnych, dołączania ich do postępowania administracyjnego, skoro przepis art. 15 ust 1 pkt 5 ustawy wyraźnie stanowi, o konieczności stwierdzenia orzeczeniami sądu, czy innymi środkami prawnymi o rażącym i uporczywym naruszaniu przepisów prawa.

Powyższe świadczy także o bezzasadności zarzutu niewskazania dowodów, na podstawie których decyzja została wydana, skoro w.w. dowody zostały przez organ wskazane: postanowienia sądu powszechnego, orzeczenia dyscyplinarne i sprawozdanie z lustracji Komornika z [...] kwietnia 2007 r.

Sąd nie podzielił także zarzutu "bezzasadnej odmowy uznania za udowodnioną okoliczność choroby strony w latach 2004-2006", bowiem w postępowaniu administracyjnym tej okoliczności skarżący nie dowodził. Z tego względu skarżący nie ma podstaw czynić organowi zarzutu niewzięcia pod uwagę jego choroby. Przedłożona dopiero na rozprawie kopia dokumentacji lekarskiej stanowiąca o datach i przyczynach poszczególnych wizyt lekarskich nie stanowi o niemożności stałego wykonywania obowiązków zawodowych przez skarżącego. Sąd administracyjny nie jest III instancją, która mogłaby dopuścić dowód z biegłego lekarza, który na podstawie tej dokumentacji lekarskiej mógłby wywieść wniosek o niemożności wykonywania przez skarżącego pracy, mimo, że ją wykonywał. Zapisy w karcie choroby nie świadczą o dłuższych okresach zwolnień lekarskich w latach 2004-2006.

Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego co do pominięcia opinii Samorządu Izby Komorniczej. Należy zwrócić uwagę na dwa zasadnicze aspekty: po pierwsze - Minister Sprawiedliwości dokonał oceny tego dowodu i wskazał przyczyny, dlaczego nie wziął pod uwagę tej opinii, którą nie był związany. Po drugie - de facto opinia ta nie kwestionuje negatywnych ustaleń zawartych w protokole lustracji i przyznaje, że opisane tam uchybienia dają podstawę do negatywnej oceny pracy komornika. Niemniej jednak zwraca uwagę na pozytywną prognozę wynikającą z wyników wizytacji wykonanej przez zespół komorników wizytatorów dnia [...] lipca 2007 r. i objęcie skarżącego szczególnym nadzorem ze strony samorządu.

Wbrew zarzutom skargi Sąd administracyjny nie stwierdził także naruszenia przepisu prawa materialnego art. 15 ust.1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w sposób, mający wpływ na wynik sprawy. Mająca w niniejszej sprawie miejsce powtarzalność naruszenia prawa, która została ustalona i omówiona w powołanych przez organ postanowieniach Sądu Okręgowego w [...]. Należy podkreślić, że wskazane w tych wyrokach uchybienia w wykonywaniu obowiązków komornika sądowego dotyczące przewlekłości postępowań egzekucyjnych zostały ustalone przez niezawisły sąd. Organ opierał zatem swoje ustalenia nie o jeden czy nawet dwa wyroki stwierdzające incydentalną przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Opierał je aż o dziewięć wyroków sądowych, zatem powtarzalne naruszenia prawa przez komornika sądowego. Innymi słowy, orzeczona wielokrotnie przewlekłość postępowań egzekucyjnych nie miała charakteru incydentalnego, lecz powtarzała się. Należy zwrócić uwagę, że Komisja Dyscyplinarna w drugim swoim orzeczeniu z dnia [...] listopada 2006 r. przypisała skarżącemu rażącą zwłokę w podejmowaniu czynności komorniczych w rozumieniu art. 71 pkt 1 w.w. ustawy w stanie, gdy zapadło "dopiero" 5 takich postanowień Sądu Okręgowego w [...] i sprawozdanie z wizytacji kancelarii przeprowadzonej [...] października 2005 r.

Rozważając zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego nie można pominąć, że pierwsze z orzeczeń Komisji Dyscyplinarnej z [...] kwietnia 2005 r. uznaje komornika za winnego przypisanego mu czynu z art. 3 ust. 3 ustawy o komornikach i egzekucji tj. uporczywego nie przestrzegania zarządzeń wydawanych przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w objętej nadzorem sprawie.

Sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń stanu faktycznego, nie orzeka także na zasadach słuszności. Jak wskazano na wstępie, kontroluje decyzje wydawane przez organ administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Nie przyjmując jednak bezkrytycznie - skrótowo dokonanych ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, skoro są one podważane przez skarżącego, należało zbadać prawidłowość tak dokonanej oceny.

Z tego względu należy stwierdzić, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy Minister Sprawiedliwości ustalił i powołał się na dziewięć postanowień Sądu Okręgowego w [...], który - w różnych składach zawodowych - przeanalizował badane w nich sprawy toczących się postępowań egzekucyjnych od 2002 do 2007 r. pod kątem ich typowości bądź skomplikowanego charakteru prawnego, stopnia ich zawiłości faktycznej, wysokości wyegzekwowanych już kwot, a także zachowania wierzycieli w toku egzekucji stwierdzając w badanych sprawach znaczącą przewlekłość postępowania i - wbrew zarzutom skarżącego - zarówno przed, jak i po wejściu w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Postanowienia te wraz z uzasadnieniami znajdują się w aktach administracyjnych.

Niezależnie od powołanych przez organ postanowień należy podkreślić powołanie w stanie faktycznym przez Ministra Sprawiedliwości i ocenę dwóch orzeczeń Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej z [...] kwietnia 2005 r. i [...] listopada 2006 r., i te inne środki prawne także legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Są one znane, skarżący brał bowiem udział w postępowaniu dyscyplinarnym jako strona i mógł składać wszelkie dowody na usprawiedliwienie zarzucanych mu czynów: z art. 3 ust. 3 ustawy o komornikach i egzekucji tj. uporczywego nie przestrzegania zarządzeń wydawanych przez Prezesa Sadu Rejonowego w [...] i podejmowania czynności komorniczych w wymienionych sprawach egzekucyjnych z rażącą zwłoką w rozumieniu art. 71 pkt 1 w.w. ustawy,. Orzeczeń tych nie zaskarżył.

Na podkreślenie zasługuje, że mimo wymienionych wyżej naruszeń Minister Sprawiedliwości w szczególności wziął pod uwagę kolejny środek prawny w postaci protokołu lustracji sędziego Sądu Okręgowego M. T. dokonanej w marcu 2007 r., gdzie poddano kontroli i omówiono 240 spraw. Zarzucono w nim nie tylko przewlekłość postępowania do 64 miesięcy, ale i naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego, nie wykonanie zaleceń pokontrolnych. Ocena zawarta w tym protokole jest także negatywna i stwierdza rażące naruszenie prawa przez komornika. Także w tym postępowaniu, zleconym przez organ nadzoru skarżący mógł składać wyjaśnienia.

Oceniając skorzystanie przez Ministra Sprawiedliwości z uprawnienia przysługującego mu na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie można pominąć, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym. Organ powołujący komornika do pełnienia funkcji ma obowiązek działania z urzędu, gdy pozyskuje informację, tymbardziej poprzez zapadłe orzeczenia sądowe i dyscyplinarne, czy wyniki wizytacji, o zachowaniu funkcjonariusza, które w sposób nieuzasadniony powoduje rażącą przewlekłość postępowania egzekucyjnego, uporczywe nie wykonywanie zarządzeń organu nadzoru. W ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, bowiem brak było usprawiedliwienia dla naruszenia obowiązków komornika. W tym zakresie organ dokonał także oceny twierdzeń strony o chorobie w latach 2004-2006 nie popartej żadnymi dowodami. Historia choroby złożona na rozprawie przed Sądem nie mogła być zatem przedmiotem analizy w zaskarżonej decyzji.

Argumentacja organu w tej sytuacji została sprowadzona do przedłożenia interesu publicznego nad interes indywidualny strony, którym jest dorobek 19 lat pracy. Złożone na rozprawie dowody zostały dopuszczone jako dowody z dokumentów na okoliczność, że skarżący leczył się w okresie objętym zakresem postępowania i stan zdrowia utrudniał mu realizację zawodowych obowiązków, jednakże nie mają wpływu na ocenę zasadności wydanej decyzji. Nie powodują one wzruszenia prawomocnych orzeczeń, które legły u podstaw jej wydania. Okoliczności korzystania z porad lekarskich nie stanowią w niniejszej sprawie dla Sądu dowodu, który stanowiłby podstawę do wznowienia postępowania jako przesłanki uchylenia zaskarżonych decyzji.

Z powyższych przyczyn dokonana ocena działania komornika poprzez przesłanki wskazane w podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia jest prawidłowa. Minister Sprawiedliwości miał podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku prezesa właściwego sądu apelacyjnego o odwołanie skarżącego z funkcji komornika. Zastosowany przepis nie określa jakie działanie komornika należy uznać za rażące i uporczywe. Rażące i uporczywe naruszanie przepisów prawa zostało stwierdzone orzeczeniami sądu wydanymi w wyniku rozpoznania środków zaskarżenia, a także innymi wskazanymi środkami prawnymi. Niewątpliwie zostało wykazane, ze obie przesłanki zostały spełnione kumulatywnie.

Nie można zatem zarzucić organowi przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, ani sprzeczności argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji z wykładnią omawianego przepisu. Zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, nie przekracza granic uznania administracyjnego.

Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a.