Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 468/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi A. SA z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła odwęglanowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Sąd przyjął następujący stan faktyczny sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A.(zwana dalej: Spółka) , utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] nakładające na ww. Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. Budowa węzła odwęglanowania w II ciągu technologicznym wzbogacania rug w [...] Rejon [...].

Z uzasadnienia wynika, że w dniu [...] maja 2016 r. [...] S.A. złożyło wniosek do Urzędu Gminy w P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia, planowanego do realizacji na terenie ściśle określonych działek położonych w obrębie P.

Planowane zamierzenie inwestycyjne zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 71).

Organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. o wyrażenie opinii w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ( pismo z dnia [...] września 2016 r. nr [...]).

W wyniku przeprowadzenia postępowania, w tym postępowania uzupełniającego (po uchyleniu przez SKO postanowienia organu I instancji) Burmistrz P. postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]:

1. nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia,

2. ustalił, iż zakres raportu winien być zgodny z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności:

- oddziaływania na powietrze atmosferyczne, wymagającego szczegółowej analizy z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania planowanej instalacji ze wszystkimi emitorami (instalacjami) [...] S.A. w L. dla obszaru w promieniu przynajmniej 3 km od emitora;

- oddziaływania na powietrze atmosferyczne dla terenów w promieniu przynajmniej 3 km od emitora ze szczególną analizą oddziaływania na tereny zabudowy mieszkaniowej;

- oddziaływania m\na klimat akustyczny, wymagającego szczególnej analizy;

- wariantów: proponowanego, racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i ich wpływu na poszczególne komponenty środowiska;

- analizy potencjalnych konfliktów społecznych.

W motywach uzasadnienia organ wskazał, że dokładnie przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska oraz ludzi z uwzględnieniem lokalizacji instalacji i zastosowanych rozwiązań projektowych i technologicznych, pozwoli na określenie warunków w jakich przedsięwzięcie powinno być realizowane, a tym samym przyczyni się do zminimalizowania jego oddziaływania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zawnioskowała o usunięcie w punkcie 2 postanowienia zapisu mówiącego o "modelu obłoku lub smugi II generacji" i zastąpienie pkt 2 następującym zapisem: " oddziaływania na powietrze atmosferyczne, wymagającego szczegółowej analizy, z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania planowanej instalacji ze wszystkimi emitorami (instalacjami) [...] S.A. w L. dla obszaru w promieniu przynajmniej 3 km od emitora".

Spółka kwestionując zapis dotyczący zastosowania modelu obłoku i smugi II generacji, podniosła że modele te wykorzystywane są przy sporządzaniu opracowań w skali regionalnej, krajowej i międzynarodowej i wymagają jako danych wejściowych rzeczywistych danych meteorologicznych lub danych prognozowanych. Emisja pyłu z terenu zakładu dodatkowo zmniejszy się, na skutek likwidacji emitora zbiornika wa[na, pracującego na potrzeby instalacji [...], która w związku z realizacją przedsięwzięcia zostanie wyłączona z eksploatacji. Planowane przedsięwzięcie nie będzie źródłem emisji pyłu do powietrza. Nie ma zatem potrzeby prowadzenia obliczeń rozprzestrzeniania się pyłu z terenu zakładu i obliczania poziomów 24-godzinnych.

Spółka podniosła, że metodyka referencyjna została określona rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., Nr 16, oz.87), na które powołuje się też organ I instancji w swoim postanowieniu. Metodyka ta obowiązuje prawnie w kraju i jest przywoływana w raportach oddziaływania na środowisko i uznawana przez organy wydające pozwolenia i decyzje środowiskowe.

Wskazano, że w odległości przekraczającej 10-krotność wysokość emitorów (metodyka referencyjna wyraźnie mówi o tej odległości) oddziaływanie ma charakter nieistotny.

W celu zobrazowania faktycznego wpływu planowanej inwestycji na stan powietrza atmosferycznego, przytoczono dane na temat wpływu zakładu na powietrze, po zrealizowaniu inwestycji modernizacji istniejącego węzła odwęglanowania, dla którego została wydana decyzja środowiskowa w 2016 r. Podkreślono, że po realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy nowego węzła odwęglanowania, analogicznego do węzła zmodernizowanego, emisje zanieczyszczeń z zakładu wzrosną w zależności od substancji do 2,6 razy.

Stwierdzono, wskazując na dane zamieszczone w tabeli, że wpływ zakładu po zrealizowaniu inwestycji budowy nowego węzła odwęglanowania, nadal nie będzie istotny.

Wyjaśniono, że co prawda modele wymienione w postanowieniu są bezpłatne, jednak ich implementacja i wdrożenie, pozyskanie odpowiedniej jakości danych meteorologicznych i ich przetworzenie oraz uruchomienie obliczeń wymaga odpowiedniej mocy obliczeniowej sprzętu komputerowego, odpowiednio wyszkolonego personelu i dużego nakładu pracy. Skutkuje to więc wysokimi kosztami przeprowadzenia takiej analizy. Co więcej, modele te stosowane były w Polsce do oceny wpływu na powietrze rzeczywistych obiektów przemysłowych jedynie sporadycznie. Ponadto, stosowanie wskazanych modeli nie jest w Polsce usankcjonowane prawnie.

Podsumowując argumentację zażalenia, stwierdzono, że :

- nakładanie obowiązku analizy oddziaływania na powietrze przy zastosowaniu modeli wskazanych w postanowieniu nie jest adekwatne do faktycznej skali oddziaływania zakładu,

- oddziaływanie zakładu nie jest obecnie i nie będzie nadal istotne, pomimo wzrostu emisji,

- zastosowanie wskazanych w postanowieniu modeli nie jest usankcjonowane prawnie,

- wskazane w postanowieniu modele obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu, są ponadmiarowym obciążeniem inwestora, generującym nadmierne i nieuzasadnione koszty, niewspółmierne do kosztów sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i ostatecznie do uzyskanych rezultatów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. rozpatrując zażalenie uznało, że nie jest ono zasadne.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej u.u.i.ś).

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 65 ust. 3 oraz art. 66 ust. 1 u.u.i.ś.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 u.u.i.ś., organ określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. W myśl ust. 2 organ, określając zakres raportu, może – kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – wskazać m.in. zakres i metody badań.

Kolegium wskazało, że spór w omawianej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ I instancji zasadnie nałożył na inwestora obowiązek zawarcia w raporcie oddziaływania na powietrze atmosferyczne, wymagającego szczegółowej analizy z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji ze wszystkimi emitorami(instalacjami) [...] S.A. w L. dla obszaru w promieniu 3 km od emitora.

Organ odwoławczy podkreślił, że z art. 68 ust. 1 u.u.i.ś. i ust. 2 wprost wynika, co powinien wziąć pod uwagę organ prowadzący postępowanie formułując zakres raportu, tj. uwzględnić stan współczesnej wiedzy i metody badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Nadto organ, określając zakres raportu wskazać zakres i metody badań. Zakres oddziaływania poszczególnych przedsięwzięć na środowisko może być zróżnicowany. Właściwym środkiem dowodowym, który ma umożliwić ocenę zagrożeń wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, jest właśnie raport oddziaływania na środowisko. Raport jest dowodem z dokumentu. Aby opracowanie to zawierało informacje niezbędne do wydania prawidłowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, w art. 66 ustawy środowiskowej określone zostały elementy, które powinien zawierać raport.

Kolegium oceniło, że na podstawie przedłożonej karty informacyjnej przedsięwzięcia organ I instancji ustalił, iż realizacja przedsięwzięcia spowoduje emisję do powietrza substancji takich jak : dwutlenek siarki, kwas siarkowy, miedź, ołów, arsen, kadm, nikiel, cynk, chrom i rtęć oraz pył PM 10. W wyniku realizacji przedsięwzięcia nastąpi wzrost emisji arsenu z terenu zakładu o około 29,95 %, kwasu siarkowego o około 160,5 % i dwutlenku siarki o 158,3 % stanowiące wynik skumulowanego oddziaływania I i II ciągu technologicznego.

W związku z tym zgodził się organ odwoławczy, że instalacja będzie potencjalnie oddziaływała na środowisko poprzez emisję do powietrza substancji znajdujących się w powietrzu odprowadzanym poprzez odpowietrzenia zbiorników magazynowych kwasu i emisję do powietrza substancji zawartych w gazach odprowadzanych z reaktorów, zbiorników kondycjonizujących i rząpia produktu węgla odwęglanowania – sporządzony raport powinien zawierać głównie analizę wpływu realizacji przedsięwzięcia na środowisko pod kątem emisji substancji do powietrza. Z tych też względów należy szczegółowo przedstawić poziomy uwalnianych substancji. Wysokości wskaźników emisji substancji powinny być adekwatne dla planowanej instalacji, a powołując się wyliczone dane należy w każdym przypadku podać ich źródło. Ponadto dołączone załączniki mapowe powinny odzwierciedlać przeprowadzoną analizę.

Biorąc pod uwagę specyfikę regionu, analizę jakości powietrza wraz z rozprzestrzenianiem się substancji w powietrzu należy wykonać metodą inna niż referencyjna, tj. taką która pozwoli na lepszy opis dynamiki rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym. O konieczności dokonania analizy w tak szerokim zakresie przesadził fakt, iż na terenie gminy P. występują przekroczenia standardów jakości powietrza, w tym pyłu PM 10. Wbrew twierdzeniom Spółki zawartym z zażaleniu pył PM 10 będzie emitowany do powietrza w czasie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, co wynika z przedłożonej karty informacyjnej.

Dopuszczalny poziom PM 10 w ciągu 24-godzin wynosi 50µ/m³ przy dopuszczalnym poziomie przekroczeń 35 dni w roku. Natomiast w P. występowały następujące przekroczenia: 2012 r. -53 dni, 2013 r. - 46 dni, 2014 r. - 38 dni, 2015 r. - 40 dni. Przedstawione wyżej standardy dot. pyłu PM 10 zostały określone ze względu na ochronę zdrowia mieszkańców.

W tych okolicznościach organ odwołał się do normy art. 144 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (POŚ), który stanowi, że eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, czego zdaniem organu nie można jednoznacznie stwierdzić wyłącznie w oparciu o obliczenia wykonane metodyką referencyjną. Jedyną bowiem możliwością, aby określić oddziaływanie instalacji dla wartości dobowych stężeń jest wykonanie obliczeń z uwzględnieniem zmiennych w czasie warunków meteorologicznych, a taką możliwość dają jedynie modele II generacji np. model obłoku (CALMET/CALPUFF) lub model smugi(AERMOD).

Jka wyjaśnił organ I instancji, oba modele są modelami zatwierdzonymi i wykorzystywanymi operacyjnie w różnych pracach, w różnych skalach wykonywanych na terenie Polski, innych państw Europy oraz Stanów Zjednoczonych. Zgodnie z art. 141 pkt 2 POŚ oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W związku z faktem, iż wskazany sposób analizy jakości powietrza jest tożsamy z metodyką wykorzystywaną w wykonywanych na terenie województwa dolnośląskiego pracach w ramach programów ochrony powietrza oraz rocznych ocen jakości powietrza, możliwa będzie faktyczna ocena oddziaływania inwestycji na zmianę stanu jakości powietrza w zakresie pyłów, metali ciężkich oraz gazów podstawowych – na terenie miasta.

Ocena oddziaływania na środowisko powinna być przeprowadzona dla najbardziej niekorzystnych dla środowiska parametrów pracy, tj. Łączne funkcjonowanie wszystkich źródeł emisji, których jednoczesna prawa jest możliwa pod względem technicznym. Raport powinien zawierać również skumulowane oddziaływanie na klimat akustyczny i powietrze atmosferyczne planowanej instalacji i innych instalacji inwestora. W przypadku wpływu na powietrze analiza powinna być wykonana dla terenów w promieniu przynajmniej 3 km od emitora, z uwzględnieniem wszystkich emitorów [...] S.A. w L. we wskazanej odległości od emitora. Taką odległość wskazano, uwzględniając przepis art. 221 POŚ mówiącym, iż wniosek o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza powinien, m.in. zawierać opis terenu o zasięgu pięciokrotnej wysokości najwyższego miejsca wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza, określenie aerodynamicznej szorstkości terenu, aktualny stan jakości powietrza oraz określenie warunków meteorologicznych. Jak wyjaśnił organ, na terenie [...] S.A[...] (zgodnie z bazą KOBIZE) funkcjonuje obecnie 11 emitorów, w tym największy o wys. 60 m. W ramach planowanej instalacji będzie funkcjonował emitor H= 25 m. Analizując łącznie oddziaływanie planowanej inwestycji z uwzględnieniem najwyższego emitora, to obszar oddziaływania już obejmuje promień 3 km, na której istnieje zabudowa przemysłowa, mieszkaniowa i drogi.

Mając na uwadze przedstawioną przez organ I instancji pogłębioną analizę przedmiotowego zagadnienia, Kolegium podzieliło w całości stanowisko organu I instancji o konieczności zastosowania szczegółowej analizy z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji. Skoro obie te metody są bardziej dokładne od referencyjnej a uzyskane wyniki obliczeń stężeń lepiej odwzorowują rzeczywisty rozkład stężeń zanieczyszczeń, uzasadnionym w ocenie Kolegium jest ich zastosowanie dla lepszego zobrazowania wpływu planowanych inwestycji na powietrze atmosferyczne. Szczególnie uzasadnione to jest na terenach, gdzie jak w rozpatrywanej sprawie, znajduje się dużo emitorów i występują przekroczenia dopuszczalnych norm zanieczyszczenia powietrza. Skoro metody te są aktualnie wykorzystywane do opracowywania na terenie województwa dolnośląskiego programów ochrony powietrza oraz rocznych ocen jakości powietrza, to tym bardziej mogą być stosowane do opracowywania raportów o oddziaływaniu planowanych przedsięwzięć na środowisko. Za doborem określonej metody badawczej nie mogą przemawiać wyłącznie takie czynniki, jak : konieczność poniesienia przez inwestora nadmiernych środków finansowych oraz czas i nakład wydatkowany na jej opracowanie.

W skardze na powyższe postanowienie reprezentujący [...] S.A. pełnomocnik profesjonalny zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i2 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. Z rozporządzeniem § 5 rozporządzenia Min. Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku zastosowania przy sporządzaniu raportu modelu obłoku lub smugi II generacji, przy jednoczesnym braku występowania w sprawie przesłanek zastosowania innej metodyki, podczas gdy na podmiotach korzystających ze środowiska oraz organach admnistracji spoczywa obowiązek stosowania metodyk referencyjnych;

względnie, gdyby Sąd nie uznał za zasadny zarzut wskazany powyżej :

b) art. 63 ust. 1 i 4 w zw. z art. 66 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i określenie zakresu raportu w sposób nieuwzględniający stanu współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejących możliwości technicznych i dostępności danych oraz nałożenie na skarżącego obowiązku zastosowania przy sporządzaniu raportu modelu obłoku lub smugi II generacji pomimo tego, że usytuowanie, charakter i oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia skarżącego nie uzasadnia zastosowania takiego modelu.

2. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 65 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 i art. 126 k.p.a, poprzez pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia okoliczności, z uwagi na które organ uznał, że :

a) model obłoku smugi II generacji umożliwia uzyskanie dokładniejszych wyników od metodyki referencyjnej a nałożenie obowiązku korzystania z modelu obłoku smugi II generacji jest uzasadnione występującymi zjawiskami meteorologicznymi, mechanizmami fizycznymi i procesami chemicznymi, jakimi podlegają substancje lub energie

lub

b) wyniki uzyskane przy wykorzystaniu modelu obłoku smugi II generacji są w pełni równoważne z wynikami uzyskanymi przy wykorzystaniu metodyki referencyjnej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w jakiej utrzymało w mocy punkt 2 tiret 1 postanowienia organu I instancji o treści: "...oddziaływania na powietrze atmosferyczne, wymagającego szczegółowej analizy z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania planowanej instalacji ze wszystkimi emitorami (instalacjami) [...] S.A. w L. dla obszaru w promieniu przynajmniej 3 kilometrów od emitora";

2) zobowiązanie organu II instancji do wydania postanowienia zmieniającego postanowienie organu I instancji, poprzez eliminację z treści pkt 2 tiret 1 postanowienia obowiązku zastosowania modelu obłoku lub smugi II generacji;

3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17, 00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi uszczegółowiono argumentację co do zgłoszonych zarzutów, w tym na potwierdzenie swoich racji zamieszczono stosowne tabele zawierające wyniki obliczeń stężeń średniorocznych zanieczyszczeń, bez uwzględnienia tła zanieczyszczeń, zaczerpnięte ze złożonego wniosku, tabelę wzrostu emisji poszczególnych zanieczyszczeń i ich przewidywany wpływ na stan powietrza.

Konkludując podkreślono, że wskazane w postanowieniu modele nie zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego, nie są też potwierdzone przez krajowe ośrodki naukowe. Brak jest badań porównawczych tych modeli z metodyką referencyjną w warunkach krajowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Podkreśliło ponadto, iż oba zakwestionowane modele są modelami zatwierdzonymi i wykorzystywanymi operacyjnie w różnych pracach i w różnych skalach wykonywanych na terenie Polski, Europy oraz Stanów Zjednoczonych. Są one dostępne nieodpłatnie.

Odnosząc się do wskazanych (po raz pierwszy dopiero w skardze) zarzutów Kolegium wyjaśniło, iż na zlecenie Departamentu Ochrony Powietrza Ministarstwa Środowiska zostało wykonane opracowanie pn. : "Analiza możliwości aktualizacji oraz aktualizacja modelu rozprzestrzeniania zanieczyszczeń podanego w rozporządzeniu Min. Środowiska z dnia 26.01.2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 16, poz.87), ze względu na poziom dopuszczalny pyłu drobnego PM 2,5" z października 2014 r. (dostępne w internecie). W opracowaniu tym stwierdzono, że obecnie obowiązująca metodyka referencyjna ma ponad 50 lat oraz zakłada bardzo wiele uproszczeń, które przy obecnym stanie wiedzy oraz postępie w dziedzinie informatyki mogą zostać usunięte i uszczegółowione. Obecnie analiza rozkładu stężeń odbywa się wyłącznie w oparciu o statystyczne dane meteorologiczne i nie uwzględnia zmienności i różnorodności zachodzących w atmosferze zjawisk. Poprawy jakości odwzorowania procesu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń można dopatrywać się w uwzględnieniu zmiennych w czasie danych meteorologicznych, co pozwoli na przeprowadzenie dynamicznych analiz dynamiki zmian jakości powietrza.

W opracowaniu tym dokonano porównania dostępnych metod badawczych oraz wskazano w jaki sposób można z nich korzystać i z jakich źródeł można pozyskać dane niezbędne do zastosowania danej metody.

W podsumowaniu opracowania dla Ministerstwa proponuje się oprzeć rekomendowaną metodykę o dwa typy modeli: Gussowkie Modele Smugi II generacji oraz Gussowskie Modele Obłoku. Oba te modele w dokładniejszy sposób uwzględniają dynamikę atmosfery, a co za tym idzie uzyskane wyniki obliczeń stężeń lepiej odwzorowują rzeczywisty układ stężeń zanieczyszczeń.

Kolegium stwierdziło zatem, że dostępne nowsze metody badawcze, wbrew twierdzeniom skargi, są miarodajne, nowocześniejsze i przedstawiają dokładniejszy opis rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, polega zatem na weryfikacji decyzji/postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest przez przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej p.p.s.a. (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolowane postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami wskazanej wyżej ustawy oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - dalej "k.p.a.", a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

W ocenie Sądu przedsięwzięcie polegające na budowie węzła odwęglanowania w II ciągu technologicznym wzbogacania rud zaliczono prawidłowo do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak to wskazano w § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397).

Wydane w sprawie postanowienie organu I instancji, w którym organ ten stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, spełnia wymogi wynikające z przytoczonych w postanowieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. W postanowieniu tym organ I instancji odniósł się do wymaganych kwestii, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, a które stosownie do art. 65 ust. 3, winny być uwzględnione w uzasadnieniu postanowienia. Organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu postanowienia jakie okoliczności legły u podstaw dokonanej kwalifikacji prawnej planowanego przedsięwzięcia pod kątem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji. Nałożony obowiązek sporządzenia raportu odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 tej ustawy.

Oceniając z kolei zaskarżone postanowienie Kolegium Sąd uznał, że organ odwoławczy należycie i trafnie odniósł się do podniesionych w zażaleniu argumentów, nie pomijając skontrolowania całego postanowienia organu I instancji.

Oceniając treść skargi i zawartych w niej zarzutów należy mieć na względzie przedmiot zaskarżonego postanowienia. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wskazanym przez organ I instancji. Oceniane postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zaplanowanego przedsięwzięcia.

Zarzuty formułowane przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego, nie mogły skutkować ich uwzględnieniem. Także argumenty skargi, w ocenie Sądu są bezzasadne, pomimo iż w części przywołane zostały po raz pierwszy dopiero na etapie wniesienia skargi (zarzut naruszenia art. 12 p.o.ś.) a nie w postępowaniu administracyjnym.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska – zwana dalej p.o.ś. (Dz.U.2017.519 t.j) w art. 12 wskazała, że

"1. Podmioty korzystające ze środowiska oraz organy administracji są obowiązane do stosowania metodyk referencyjnych, jeżeli metodyki takie zostały określone na podstawie ustaw.

2. Jeżeli na podstawie ustawy wprowadzono obowiązek korzystania z metodyki referencyjnej, jest dopuszczalne stosowanie innej metodyki, pod warunkiem:

1) że umożliwia ona uzyskanie dokładniejszych wyników, a uzasadnieniem jej zastosowania są zjawiska meteorologiczne, mechanizmy fizyczne i procesy chemiczne, jakim podlegają substancje lub energie - w przypadku metodyki modelowania rozprzestrzeniania substancji lub energii w środowisku;

2) udowodnienia pełnej równoważności uzyskiwanych wyników - w przypadku pozostałych metodyk."

Z postanowień art. 12 p.o.ś. można wyprowadzić obowiązek stosowania przy dokonywaniu pomiarów emisji metodyk referencyjnych określonych na podstawie ustawy. Obowiązek stosowania metodyk referencyjnych może być jednak w wielu przypadkach wyłączony, bez konieczności zmiany obowiązujących przepisów prawa. Można bowiem pominąć przepis art. 12 p.o.ś. i uwzględnić osiągnięcia nauki pozwalające na uzyskanie dokładniejszych wyników. I niewątpliwie chodzi tutaj o osiągnięcia nauki nie tylko w kraju, ale także osiągnięcia nauki na świecie (podobnie jak w innych dziadzinach np. medycynie). Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 p.o.ś.w zw. z § 5 rozporządzenia M.Ś. z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu poprzez "niewłaściwe ich zastosowanie", skoro organ nie stosował tego przepisu przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Natomiast z art. 12 ust. 2 p.o.ś. łączy się bezpośrednio przepis art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powołany zresztą w postanowieniu organu I instancji. Ponieważ zarzut naruszenia art. 12 p.o.ś. pojawił się po raz pierwszy w postępowaniu przed Sądem, wobec czego Kolegium mogło się odnieść się do niego dopiero w odpowiedzi na skargę. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w badanej sprawie dopuszczalne a w zasadzie i konieczne było – kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - uwzględnienie aktualnej wiedzy i metod badań z zastosowaniem modelu obłoku lub smugi II generacji jako metod nowszych, bardziej dokładnych w stosunku do 50-letniej i mniej dokładnej metody referencyjnej, choć nadal niewątpliwie obowiązującej. Organ I instancji wyjaśnił dokładnie z jakich powodów określił tą a nie inną metodę badawczą, zaś organ odwoławczy szczegółowo przeanalizował argumentację zaskarżonego postanowienia, z którą się w pełni zgodził. W ocenie Sądu, organ stopnia podstawowego był uprawniony określając zakres raportu do wskazania tych właśnie metod badawczych, z przyczyn przez niego powołanych. Modele obłoku lub smugi II generacji są dopuszczone i wykorzystywane w Polsce przy sporządzaniu różnych opracowań, na co zezwalają obowiązujące przepisy, tj. art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c) ww. ustawy w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. Nie jest przy tym wymagane w tym zakresie – jak podnosi się w skardze – jakiekolwiek potwierdzenie przez krajowe ośrodki naukowe. Strona skarżąca nie zaprzecza, że metodyka referencyjna jest mniej dokładna od modelu obłoku lub smugi II generacji, lecz to, że nie została wprowadzona do polskiego porządku prawnego, co jednakże nie stanowi przeszkody prawnej do wykorzystywania tych modeli w badaniach krajowych, w tym w opracowaniu raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W konsekwencji, nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie nienależytego wyjaśnienia sprawy w uzasadnieniu postanowienia. Z akt sprawy wynika, że na tym I etapie postępowania, materiał dowodowy jest kompletny a w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia organu I instancji wzięto pod uwagę stanowisko organów współdziałających.

Nie stwierdzając naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako bezzasadną.