Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2728/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 2 i 3, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi N. Sp. jawna w W na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz N. Spółka jawna z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. anulował numer identyfikacyjny [...] nadany N. Spółce Jawnej zaświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. i jednocześnie odmówił tej Spółce wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 13 ust. 1 oraz art. 12 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.).

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego od powyższej decyzji przez pełnomocnika działającego w imieniu N. Spółki Jawnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swej decyzji organ podkreślił, iż zarówno H. K. jak i P. K., będący małżonkami i jednocześnie jedynymi wspólnikami spółki jawnej N., są wpisani do ewidencji producentów rolnych. W dniu składania wniosku o wpis do ewidencji, tj. w dniu [...] kwietnia 2010 r. Spółka nie była producentem rolnym, gdyż nie posiadała gospodarstwa rolnego, bowiem grunty nabyte zostały przez Spółkę dopiero umową z dnia [...] maja 2010 r. Nadto ujawniono, iż grunty te ( działka ewidencyjna [...]) są we współwłasności i we współposiadaniu Spółki jawnej N. (1/10 udziału), Spółki jawnej Z. K. ( 1/10 udziału) oraz P. K. i H. K. (8/10 udziału), którzy posiadali numery identyfikacyjne. Powołując się na przepisy art. 206 i 207 i 337 kodeksu cywilnego organ zajął stanowisko, iż każdemu ze współwłaścicieli przysługuje uprawnienie do współposiadania rzeczy wspólnej jako całości. Oceniając treść przedstawionej przez Stronę umowy Quoad usum z dnia [...] maja 2010 r. i wynikające z niej skutki prawne organ wywiódł, iż umowa ta nie pozbawiła jej stron współwłasności a jedynie czasowo określiła sposób korzystania z rzeczy wspólnej, co przesądza o wspólnym posiadaniu całej nieruchomości przez jej wspólników pomimo zawarcia tej umowy. Tak więc Spółka nie wykazała, iż faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. W konsekwencji, zdaniem organu, zasadne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej czynności materialno-technicznej t.j. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru ewidencyjnego N. Spółce Jawnej. Właściwie zatem zastosowano art. 12 pkt 4 i 6 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia [...] grudnia 2003 r. w sytuacji, gdy H. K. i P. K. nadano już numery identyfikacyjne a są oni jedynymi wspólnikami N. Spółki Jawnej. Zdaniem organu ta sama grupa osób próbuje uzyskać powtórny wpis do ewidencji producentów, co prowadzi do wniosku, iż dąży ona do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego. Organ przywołał art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie z którym pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę i podkreślił, iż zapis ten ma na celu wyeliminowanie sztucznych podziałów mających na celu ominięcie modulacji w przypadku części programów pomocowych, czy też limitu zalesionych hektarów przez współwłaścicieli, a tym samym przez współposiadaczy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], wniosła Spółka Jawna N. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie :

- art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,

- art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,

- art. 3 pkt 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,

- art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich,

- art. 16 kpa w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (...) oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta,

- art. 206 kodeksu cywilnego ,

- art. 77, 80 kpa poprzez nieuwzględnienie umowy quoad usum z dnia [...] maja 2010 r. i przyjęcie, że Spółka nie posiadała odrębnego gospodarstwa rolnego,

- art. 104 § 2 w zw. z 105 § 1 i 107 § 1 kpa poprzez rozpatrywanie sprawy w zakresie skreślenia z ewidencji producentów z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego z chwili złożenia wniosku a nie z chwili wydawania decyzji administracyjnej.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z jednoczesnym wskazaniem, że prawidłowym rozstrzygnięciem będzie umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], umorzył bowiem postępowanie w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego N. Spółce jawnej na mocy zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stanął na stanowisku, iż skarga jest zasadna, co prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organ należycie zgromadził materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, jednakże Sąd nie podziela przeprowadzonej przez organ oceny prawnej umowy quoad usum z dnia [...] maja 2010 r. oraz jej skutków w zakresie powstania i posiadania przez Stronę gospodarstwa rolnego. Kwestia ta ma kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu organ z naruszeniem przepisów kodeksu cywilnego nieprawidłowo wywiódł, iż strony umowy podziału ad usum nadal wspólnie posiadają całą nieruchomość - pomimo zawarcia tej umowy.

Sąd wskazuje, iż podział quoad usum – podział nieruchomości do korzystania - polega na tym, iż każdy ze współwłaścicieli otrzymuje do wyłącznego użytku wydzieloną część nieruchomości wspólnej. Chociaż podział ten nie jest zniesieniem współwłasności, to w jego wyniku współwłaściciele uzyskują uprawnienie władania określoną częścią nieruchomości, skuteczne wobec innych współwłaścicieli a nawet możliwe do ujawnienia w księdze wieczystej.

Umowa podziału quoad usum zawarta w dniu [...] maja 2010 r. pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości o nr ew. [...] o pow. 39,5652 ha jednoznacznie wskazywała działkę rolną o pow. 21,9652 ha, wydzieloną w terenie zgodnie ze stanowiącą załącznik do umowy "Mapą podziału działki ewidencyjnej na działki rolne" i przekazywała ją do samodzielnego użytkowania Spółce Jawnej N. z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Spółką jawną jako spółka osobowa prowadziła na przydzielonej jej działce rolnej gospodarstwo rolne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 1832/11, to od podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą – także produkcję rolną – zależy wybór formy organizacyjnej, jeżeli jest ona dopuszczona prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II GDS 2/12, przesądził, iż spółka cywilna (także więc spółka jawna) jest jednostką organizacyjną, bowiem wspólne realizowanie określonego celu gospodarczego wymaga co najmniej minimalnego zorganizowania współdziałania wspólników. Ponieważ nie została wyposażona przez prawo w osobowość prawną jest więc jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, co nie wyklucza przyznania jej przez prawo zdolności prawnej.

Strona wybrały formę spółki jawnej i zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r. winna być traktowana jak producent rolny, który zostaje wpisany do ewidencji producentów rolnych, na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy (art.11ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów) oraz któremu jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1 ustawy). Spółka Jawna N. była wyłącznym posiadaczem gospodarstwa rolnego prowadzonego na działce rolnej o pow. 21,9652 ha, wydzielonej w terenie z działki ew. [...] zgodnie z umową z dnia [...] maja 2010 r. i stanowiącą do niej załącznik "Mapą podziału działki ewidencyjnej na działki rolne". W tej sytuacji faktycznej i prawnej organ bezzasadnie zastosował art. 12 ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.

Art. 13. ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów stanowi, iż Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej - o odmowie wpisu, Spółka Jawna N. była posiadaczem gospodarstwa rolnego. Zgodnie zatem z definicją producenta rolnego zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r. posiadała przymiot producenta. Niezasadne jest więc stanowisko organu, iż Spółka spełniała obie przesłanek uzasadniające odmowę wpisu do ewidencji.

Z powyższych względów Sąd uznał skargę Spółki Jawnej N. w za zasadną z wyjątkiem zarzutu dotyczącego bezprzedmiotowości postępowania.

Sąd wskazuje także, iż w sprawie dotyczącej wpisu do ewidencji producentów i uzyskania numeru identyfikacyjnego rozważania organu dotyczące dążenia spółki do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w kontekście stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz dążenia mające na celu ominięcie limitu zalesionych hektarów przez współwłaścicieli, a tym samym przez współposiadaczy - było co najmniej przedwczesne.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska zarzutów skargi (co nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie), iż organ dopuścił się naruszenia art. 16 kpa w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta. Pomijając bezpodstawność przywołania art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego Sąd wyjaśnia, iż jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do skargi Zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2010 r. o nadanym N. Spółce Jawnej numerze identyfikacyjnym wydane zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O w dniu [...] listopada 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnym. Wobec złożenia przez Spółkę w dniu [...] listopada 2010 r. wniosku o wpis do ewidencji dotyczący zmiany danych w zakresie siedziby spółki właściwym organem stał się Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., dlatego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownika Biura Powiatowego w O. przekazał wniosek Spółki o wpis do ewidencji wraz ze zgromadzoną dokumentacją do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Kierownika Biura Powiatowego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., jako wszczęte przez organ niewłaściwy do prowadzenia sprawy dotyczącej wpisu a następnie zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sam wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego Skarżącej na mocy Zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Tak więc umorzenie postępowania w sprawie anulowania numeru dotyczyło tylko i wyłącznie nieprawidłowego jego wszczęcia zaś merytorycznie postępowanie to toczyło się na skutek prawidłowego wszczęcia z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ, z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany będzie oceną prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z mocy art. 152 ppsa stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i o kosztach postępowania orzekł z mocy art. 200 ppsa.