Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1050/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1 , art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 76 par. 1, art. 7, art. 77  par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 74 w zw. z art. 89  ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1  i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak – Sudyka Sędziowie SWSA Elżbieta Czarny – Drożdżejko SWSA Katarzyna Marasek – Zybura (spr) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 ( pięciu tysięcy) złotych; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej D. K. kwotę 1.117 (tysiąc sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zwraca skarżącej D. K. kwotę 40 ( czterdzieści) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D. K. (dalej: skarżąca), karę pieniężną w łącznej kwocie 6 000 zł, w związku z popełnieniem przez nią naruszeń określonych Ip. 1.4 i lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, z późn. zm., dalej u.t.d.).

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca nie kwestionowała nałożenia kary w kwocie 1 000 zł nałożonej za brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, wniosła natomiast o umorzenie kary w zakresie kwoty 5 000 zł, argumentując że za naruszenie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 ukarano kierowcę mandatem karnym, tymczasem stosowanie do art. 92c u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli podmiot został ukarany przez inny uprawniony organ.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 20 maja 2021 r., znak: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli pojazdu marki Mercedes o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 23 listopada 2021 r. w miejscowości W, kierowca wskazanego pojazdu nie okazał zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Powyższe zostało nadto potwierdzone przez skarżącą w odwołaniu. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zasadnym było nałożenie na skarżącą kary w kwocie 1 000 zł w związku z naruszeniem lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do naruszenia określonego lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy podał, że w toku kontroli drogowej ww. pojazdu wykazano również, że kierowca wykonuje przewóz drogowy bez wykresówki włożonej do tachografu analogowego zamontowanego w w/w pojeździe. W związku z powyższym stwierdzono niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących słuszności nałożenia kary administracyjnej na przedsiębiorcę w sytuacji ukarania kierowcy mandatem karnym organ wskazał, że odpowiedzialność administracyjna, jaką ponosi przedsiębiorca, jest niezależna od odpowiedzialności przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W ocenie organu II instancji nie naruszono art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Ukaranie bowiem kierowcy mandatem karnym nie oznacza zwolnienia z odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy z tytułu stwierdzonego naruszenia. Organ podał, że wskazany art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zabrania dwukrotnego nakładania kar pieniężnych za ten sam czyn, wobec tego samego podmiotu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie karę administracyjną nałożono na przedsiębiorcę, a mandat karny na kierowcę, zatem do odpowiedzialności za wykryte naruszenia pociągnięto dwa oddzielne podmioty. Organ wyjaśnił też, że odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 5 000 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na skarżącą zasadnie.

Odnośnie zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że do naruszeń doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy podał, że są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 92a ust 1 w zw. z pkt 6.2.1 załącznika 3 do u.t.d. przez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na przyjęciu, że skarżąca dopuściła się naruszenia wskazanego w ww. przepisie, podczas gdy naruszenia tego dopuścił się wyłącznie kierowca, a skarżąca jako przedsiębiorca dopełniła wszystkich ciążących na niej obowiązków;

2. art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. u.t.d. w zw. z art. 33 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, przez jego niezastosowanie i wymierzenie skarżącej kary pieniężnej, mimo że w świetle ww. przepisu kara taka nie powinna być na skarżącą nałożona;

3. art. 92c ust. 1 pkt 2 ww. u.t.d. w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 przez ich niezastosowanie i wymierzenie skarżącej kary pieniężnej, mimo że w świetle ww. przepisu kara taka nie powinna być na skarżącą nałożona;

4. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym w szczególności okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą.

W rozdziale 11 u.t.d. zawarto przepisy odnoszące się do problematyki administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma znajdujący się w aktach administracyjnych, protokół kontroli drogowej z dnia 23 listopada 2020 r., sporządzony na podstawie art. 74 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), i ponieważ został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podstawę dla określenia stanu faktycznego z pewnością stanowił protokół kontroli drogowej, w tym załącznik nr 1.

W protokole tym, w rubryce "naruszenia" zakreślono odpowiedź "tak", natomiast w rubryce "liczba stwierdzonych naruszeń", wpisano cyfrę "1". Stosownie natomiast do wskazania w protokole, że "w przypadku stwierdzenia naruszenia jego opis znajduje się w załączniku do niniejszego protokołu", w załączniku nr 1 do protokołu kontroli, stwierdzono naruszenie: "brak zaświadczenia/wypisu na przewozy na potrzeby własne", wskazano naruszony przepis: "1.4 załącznik nr 3" oraz opis stwierdzonego naruszenia: "wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia".

W aktach administracyjnych brak jest natomiast protokołu kontroli drogowej z dnia 23 listopada 2020 r., sporządzonego zgodnie z art. 74 ustawy o transporcie drogowym, z którego miałoby wynikać stwierdzenie naruszenia u.t.d. w postaci wykonywania przewozu drogowego bez wykresówki włożonej do tachografu zamontowanego w pojeździe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zatem organ winien ustalić czy protokół, z którego miałoby wynikać stwierdzenie takiego naruszenia, został sporządzony, bowiem z całą pewnością protokołu takiego nie może zastępować ani też go "rozszerzać" - "notatka urzędowa", która nie spełnia wymogów protokołu określonych w art. 74 ustawy o transporcie drogowym, w tym została sporządzona bez udziału kontrolowanego.

Organ naruszył tym samym przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik tej sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakazujących rozstrzyganie sprawy na podstawie wyczerpująco zebranego, całościowo rozpatrzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego.

Organy administracyjne były w tej sprawie obowiązane do zgromadzenia materiału dowodowego. Następnym krokiem winno być: 1) określenie stanu faktycznego sprawy, 2) wybór normy prawnej, która powinna znaleźć w sprawie zastosowanie. Ostatnią czynnością organu administracyjnego, będzie ustalenie konsekwencji prawnych stanu faktycznego w wydanej decyzji administracyjnej, która jest czynnością władczą i jednostronną. Ani skarżąca, ani kierujący pojazdem, nie biorą udziału w formułowaniu treści decyzji.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji w zakresie zaskarżenia sprecyzowanym na rozprawie. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Kwota zasądzona od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej spółki tytułem zwrotu kosztów postępowania, to suma uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 200 zł oraz opłaty za czynności adwokackie i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W pkt III sentencji wyroku, Sąd orzekł o zwrocie skarżącej kwoty nadpłaconego wpisu od skargi.