Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 35/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia "[...]" w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. zasądza od Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły na rzecz skarżącego J. K. kwotę 132,50 zł (słownie: sto trzydzieści dwa złote pięćdziesiąt groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 listopada 2011 r. J. K. zwrócił się do Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły "[...]" o udostępnienie, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) – zwanej dalej u.d.i.p., kserokopii recenzji wydawniczych książki pt. "[...]". Książka ta została wydana przez wydawnictwo Wyższej Szkoły "[...]" w 2010 r.

W odpowiedzi na złożony wniosek Komendant – Rektor poinformował, że zakres żądanej informacji wykracza poza obszar informacji publicznej. W tej sytuacji recenzje wydawnicze nie zostaną udostępnione.

Po złożeniu przez J. K. do Komendanta Głównego Policji pisma z dnia 12 grudnia 2011 r. dotyczącego bezczynności Komendanta – Rektora w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w odpowiedzi Dyrektor Biura Kontroli Komendy Głównej Policji wyjaśnił, że skargę na bezczynność organu wnosi się do właściwego sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi.

J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Komendanta – Rektora domagając się zobowiązania organu do udzielenia mu informacji w trybie u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę Komendant – Rektor wniósł o jej oddalenie argumentując, że jeżeli żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczy informacji nie mającej takiego charakteru, to organ nie ma podstaw do wydania decyzji w sprawie, a jedynie informuje wnioskodawcę pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Taką pisemną odpowiedź organu na złożony wniosek skarżący otrzymał w ciągu 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku.

Ponadto organ wyjaśnił, że skarżący i autorka książki, której recenzje wydawnicze mają zostać udostępnione, są doktorami nauk prawnym, zatrudnionymi w tej samej szkole wyższej. Po złożeniu przez skarżącego zawiadomienia o uzasadnionym popełnieniu przestępstwa przy wydawaniu książki autorstwa "[...]", były prowadzone dwa niezależne prokuratorskie postępowania przygotowawcze, które zakończyły się postanowieniami o ich umorzeniu. W trakcie czynności prokuratorskich Wyższa Szkoła "[...]" udostępniła Prokuraturze Rejonowej wszystkie żądane dokumenty związane z procesem wydawniczym tej książki.

W piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2012 r. skarżący podniósł, że recenzje wydawnicze zostały zamówione są przez organ administracji publicznej, opłacono je z publicznych środków. Odmowa udostępnienia tych recenzji powinna nastąpić w drodze decyzji.

Na rozprawie w dniu pełnomocnik organu wyjaśnił, że profesorskie recenzje wydawnicze dotyczą indywidualnej sprawy podmiotu, który nie jest władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, a zatem nie muszą być udostępniane. Pełnomocnik wyjaśnił również, że recenzje wydawnicze zostały sporządzone na zamówienie Wyższej Szkoły, po zgłoszeniu publikacji do druku. Finansowane były z projektu naukowego autorki publikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Na podstawie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznym stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej, zaś obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Według przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły "[...]" o udostępnienie, na podstawie u.d.i.p., kserokopii recenzji wydawniczych książki, które zostały sporządzone na zamówienie Wyższej Szkoły "[...]". Nie budzi wątpliwości, że Wyższa Szkoła "[...]" jest uczelnią publiczną i stanowi integralną część narodowego systemu edukacji i nauki, a organy tej uczelni wykonują władztwo administracyjne na zasadzie i w granicach określonych ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.). Bezsporny jest zatem fakt, że organy tej uczelni wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 w związku z ust. 3 u.d.i.p.). W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że Komendant – Rektor Wyższej Szkoły "[...]" jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

W orzecznictwie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Taki charakter będzie miała również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Stąd informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 1956/02, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., II SAB/Op 27/10, Lex nr 756135, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., II SAB/Sz 12/10, Lex nr 668238). Zatem wszystkie dokumenty i informacje znajdujące się w posiadaniu organu, które tych kwestii dotyczą, niezależnie od tego, czy zostały wytworzone bezpośrednio przez organ czy też na jego zlecenie, stanowią informację publiczną (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., I OSK 1774/10, Lex nr 745166).

Z kolei w wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., I OSK 517/06 NSA uznał, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio (Lex nr 348001).

W tej sytuacji należy uznać, że recenzje wydawnicze książki, sporządzone na zamówienie uczelni publicznej, stanowią informację publiczną. Bowiem szkoły wyższe realizując zadania publiczne dysponują funduszami publicznymi i w związku z tym są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Nawet jeżeli recenzje te były finansowane z projektu naukowego autora książki, są to również środki publiczne. A jak zostało wyżej wskazane, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa

Należy jednocześnie zauważyć, że uznanie za informację publiczną recenzji wydawniczych książki, sporządzonych na zamówienie uczelni publicznej, nie przesądza jeszcze o obowiązku udostępnienia przedmiotowej informacji. Na podstawie

art. 5 u.d.i.p., podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej mogą ograniczyć dostęp do żądanych informacji, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa. Organ może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jeżeli jednak organ odmawia udostępnienia informacji publicznej, to dokonuje tego w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

W rozpoznawanej sprawie organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie odmówił jej udostępnienia w formie decyzji. W tej sytuacji skargę dotyczącą bezczynności organu należało uznać za zasadną.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.