Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1245/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego
Treść wyniku: oddalono odwołanie
Powołane przepisy: article: Art. 32 ust. 1 i 48a
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 66
law: Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - tekst jednolity.
article: Art. 151 w zw. z art. 58 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy z odwołania M. W. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 27 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala odwołanie.


UZASADNIENIE

M. W., powołując się na art. 155, 156 § 1 ust. 2,3 i 7 i 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i na art. 32 ust. 1 i 48 a ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004r., Nr 8, poz. 66) wniósł w dniu 29.12.2009r. do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego dwa wnioski: o ponowne ustalenie wysokości jego świadczeń emerytalnych wypłaconych przez wojskowe organy emerytalne po 01.01.1999r., które zostały przyznane decyzją z dnia [...] 1982 r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne oraz wypłacenie wraz z odsetkami kwot wynikających z różnicy między przysługującymi w ocenie wnioskującego świadczeniami a faktycznie wypłaconymi przez Wojskowe Biuro Emerytalne od 01.01.1999r. na podstawie decyzji waloryzacyjnych. M. W. wniósł również o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 01.01.1999r., uznając, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając powyższe wnioski, M. W. przedstawił pogląd, że naliczanie mu po dacie 01.01.1999r. wysokości świadczeń emerytalnych według ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, (Dz. U. z 1999r., Nr 162, poz. 1118) tj. według zasad waloryzacji świadczeń o wskaźnik wzrostu cen dotyczących tylko żołnierzy rozpoczynających służbę po 02.01.1999r. stoi w sprzeczności z zasadą praw nabytych. Zaznaczył przy tym, że nabył prawa do emerytury na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r., znowelizowanej w 1993r, która określała, że podstawę wymiaru emerytury stanowi uposażenie należne żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zasadą waloryzacji tu stosowaną było odniesienie wysokości świadczenia do uposażenia pobieranego przez żołnierza zawodowego pozostającego w służbie i zajmującego analogiczne stanowisko służbowe. W związku tym skarżący zarzucił decyzjom waloryzacyjnym rażące naruszenie prawa materialnego w związku z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998r o emeryturach i rentach z FUS. Inaczej rzecz ujmując, w ocenie skarżącego "nowe " przepisy powinny dotyczyć tylko tych żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę wojskową po dniu 01.01.1999r. Natomiast do osób, które w dniu wejścia w życie znowelizowanych przepisów miały ustalone prawo do świadczeń, waloryzacja powinna odbywać się na poprzednio obowiązujących zasadach. M. W. uznał, że w stosunku do niego powinien mieć zastosowanie art. 6 wojskowej ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1998r .

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004r., Nr 8, poz. 66) i § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz.U. Nr 67, poz. 618) odmówił wznowienia postępowania w celu ponownego ustalenia wysokości świadczenia i odmówił wypłaty kwot wynikających z różnicy pomiędzy świadczeniami z wysokości żądanej a wypłaconej.

Organ nie znalazł podstaw do uwzględniania wniosku skarżącego wyjaśniając, na wstępie, że M. W. ma ustalone prawo do emerytury wojskowej od dnia 01.09.1983 r. Decyzją z [...] 1994r., po zmianie przepisów emerytalnych, świadczenie zostało zrewaloryzowane zgodnie z art. 53 powołanej w podstawie decyzji ustawy. Powołując się na art. 32 ust. 1 wojskowej ustawy emerytalnej brzmiący, że prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie przedstawione zostaną istotne dla sprawy nowe okoliczności albo ujawnione nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi a mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość – organ wyraził pogląd, że zmiana przepisów dotyczących prawa do świadczenia nie stanowi okoliczności, o której mowa w art. 32. Są to bowiem okoliczności znane organowi emerytalnemu. Ponadto w przypadku niewłaściwego zastosowania przez organ emerytalny przepisów świadczeniobiorca ma możliwość skorzystania ze środka zaskarżenia jakim jest odwołanie od decyzji. Instytucja wznowienia postępowania, jako nadzwyczajny sposób weryfikacji decyzji emerytalnej ma zastosowanie w innych sprawach. Z tego względu brak jest podstaw do wznowienia postępowania w celu ponownego ustalenia wysokości świadczenia i z tego tez względu wniosek o wypłatę kwot stanowiących różnicę pomiędzy świadczeniem w wysokości żądanej a wypłaconej nie może zostać rozpatrzony pozytywnie.

Postanowieniem z dnia [...] 2009r. znak [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, działając na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i na podstawie § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o waloryzacji świadczenia, z dnia [...] 1999r., [...] 1999r., [...] 2000r, [...] 2001r., [...] 2002r., [...] 2003r., [...] 2004r., [...] 2006r. i z dnia [...] 2008r.

Następnie, decyzją z dnia 27.02.2009r. znak [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z art. 156 § 1 Kpa i § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia : [...] 1999r., [...] 1999r., [...] 2000r, [...] 2001r., [...] 2002r., [...] 2003r., [...] 2004r., [...] 2006r. i z dnia [...] 2008r.

Organ nie zgodził się z zarzutem M. W. wydania w/w decyzji waloryzacyjnych z rażącym naruszeniem prawa. Podstawowym argumentem podnoszonym przez wnioskodawcę, jak wskazał organ, jest twierdzenie, że w stosunku do jego osoby, do waloryzacji świadczenia emerytalnego powinien mieć zastosowanie art. 6 wojskowej ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.1998r., co w konsekwencji oznaczałoby waloryzowanie świadczenia według korzystniejszych zasad i że zmiany w wojskowym systemie emerytalnym dokonane od dnia 01.01.1999r. powinny dotyczyć tylko te osoby, które rozpoczęły służbę wojskowa po tej dacie. Organ wyjaśnił, że twierdzenie to nie może znaleźć uzasadnienia w przepisach prawa. Kwestionowany art. 6 wojskowej ustawy emerytalnej otrzymał nowe brzmienie na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nowelizacja sprowadziła się do odesłania, w zakresie dotyczącym waloryzacji świadczeń do przepisów obowiązujących w systemie powszechnym. Zgodność tego przepisu z Konstytucją RP była przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym , który wyrokiem z dnia 20 grudnia 1999r. (sygn. K 4/99) orzekł, że art. 159 pkt 1 w/w ustawy jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP i nie narusza zasady ochrony praw słusznie nabytych. Jednocześnie organ stwierdził, że z żadnego przepisu wojskowej ustawy emerytalnej i przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej nie wynika, że przepis ten w nowym brzmieniu dotyczy tylko żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę po dniu 01.01.1999r. Wskazywany przez skarżącego art. 53 wojskowej ustawy emerytalnej nie będzie miał zastosowania, ponieważ nie dotyczy rozpatrywanej sytuacji. Jest to przepis przejściowy, który miał na celu rewaloryzację świadczeń po wejściu w życie aktualnie obowiązującej wojskowej ustawy emerytalnej.

W decyzji zawarto pouczenie, że służy od niej odwołanie do sądu Okręgowego, Wydział Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Wojskowego Biura Emerytalnego, w terminie jednego miesiąca od dnia jej doręczenia.

M. W. odwołał się od w/w decyzji zgodnie z powyższym pouczeniem do Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Zarzucił decyzjom naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 159 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na przyjęciu, że wprowadzona na jego podstawie zmiana zasad waloryzacji emerytur wojskowych obejmuje także te osoby, które pobierały emeryturę wojskową w dniu 01.01.1999r. oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w brzmieniu obowiązującym od 01.01.1999r. a tym samym uznanie, że zasady waloryzacji emerytury wojskowej w nim określone znajdują zastosowanie także w stosunku do osób, które pobierały emeryturę wojskową w dniu 01.01.1999r. Wniósł tym samym o zmianę zaskarżonych decyzji. Ponownie wyraził pogląd, że wskutek braku przepisu przejściowego w ustawie o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokość jego emerytury nie powinna być obliczana według zasad w jakich następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska. W ocenie skarżącego odmienna praktyka stanowi przejaw naruszenia zasady praw nabytych oraz niedziałania prawa wstecz.

Jeśli chodzi o dalszy tok postępowania w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2009r. Nr [...] - odwołanie M. W. zostało na mocy wyroku Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10.09.2009r. sygn. [...] oddalone a apelacja M. W. od tego wyroku na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 02.03.2010r. sygn. [...] została oddalona.

Sąd Apelacyjny wyraził przy tym pogląd, że zmiana regulacji prawnych nie uzasadnia przeliczenia wysokości emerytury na mocy art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. Zmiana ustawodawcza nie może być bowiem rozpatrywana ani w kategoriach nowego dowodu, ani też w kategoriach nowych okoliczności faktycznych. Nie może zatem stanowić podstawy do ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego w trybie w/w przepisu. Przedstawiając stan prawny sprawy wskazał, że M. W. uzyskał prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, która utraciła swoją moc na mocy art. 59 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.

Z uwagi na fakt, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. wnioskodawcy przysługiwało prawo do emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r., do ustalenia wysokości pobieranego przez niego świadczenia miał zastosowanie art. 53 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. Zgodnie z treścią tego przepisu wnioskodawcy nadal przysługiwała emerytura, której wysokość ustalono wówczas na nowo z urzędu, natomiast kwestię waloryzacji takiej emerytury regulował i w dalszym ciągu reguluje art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Przepis ten w swoim pierwotnym brzmieniu zakładał, że emerytury i renty podlegają waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska. Natomiast od dnia 1 stycznia 1999 r., po zmianie dokonanej na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przepis ten stanowi, iż emerytury i renty podlegają waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zatem od dnia 1 stycznia 1999 r. ustawodawca nakazuje stosować wobec osób uprawnionych do pobierania emerytury wojskowej zasady waloryzacji przewidziane w powszechnych przepisach emerytalne -rentowych. Sąd uznał, że skarżący nie ma racji , iż zmienione zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych nie dotyczą osób, które nabyły prawo do emerytury wojskowej przed dniem 01.01.1999r. wykładni takiej nie uzasadnia art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten z dniem 1 października 2003 r. został uchylony przez art. 10pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, a po drugie dotyczył bezpośrednio żołnierzy pozostających w czynnej służbie wojskowej. Wykładnia tego przepisu w żaden sposób nie prowadzi jednak do wniosku, iż emerytury wojskowe przyznane przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych podlegają waloryzacji na dotychczasowych zasadach. Jak wskazał Sąd, wyraźnie przeczy temu treść art. 159 tej ustawy, na mocy którego dokonano nowelizacji art. 6 w/w ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Nie zasługuje również na akceptację pogląd wnioskodawcy, iż przepis art. 159 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach dotyczył jedynie żołnierzy, którzy wstąpili do zawodowej służby wojskowej po dniu 1 stycznia 1999 r. Zamieszczona w nim regulacja nie wprowadza bowiem rozróżnienia na osoby, które wstąpiły do służby wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r., czy też po tej dacie. W ocenie Sądu nowa metoda waloryzacji świadczeń odnosi się do wszystkich tj. obecnych i przyszłych ubezpieczonych pobierających emerytury i renty z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. W przeciwnym razie konieczny byłby przepis o rozdzieleniu poprzedniego i nowego sposobu waloryzacji świadczeń odpowiednio do praw nabytych przed i po tej zmianie. Takie rozwiązanie stanowiłoby w istocie uprzywilejowanie jednej kategorii uprawnionych spośród tej samej grupy ubezpieczonych wojskowych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. (K 4/99) stwierdza, że nowa regulacja dotycząca zasad waloryzacji świadczeń emerytalne - rentowych tzw. służb mundurowych nie ogranicza praw podmiotowych emerytów wojskowych. Znowelizowane przepisy nie pozbawiły bowiem świadczeniobiorców prawa do waloryzacji, a jedynie wprowadziły inne zasady ich podwyższania. Tym samym Trybunał jednoznacznie potwierdził, że nie ma uzasadnienia do utrzymywania preferencyjnego systemu waloryzacji emerytur i rent mundurowych. Jak zauważył dalej Sąd, utrzymanie dotychczasowych zasad waloryzacji świadczeń w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r., stanowiłoby w istocie wprowadzenie przywileju pozostającego w sprzeczności z celem całej reformy sytemu emerytalno-rentowego.

M. W. wniósł od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 16.11.2010r. sygn. akt [...] odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd zauważył, że okoliczność przedstawiona przez skarżącego uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania tj. konieczność wykładni przepisów prawa w związku z błędnym w ocenie skarżącego przyjęciem, że z chwilą wejścia w życie w dniu 01.01.1999r. znowelizowanej treści art. 159 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zmiana zasad obliczania emerytury miała także zastosowanie do osób, które skutecznie nabyły uprawnienia emerytalne przed wejściem w Zycie tego przepisu – stanowiła już przedmiot orzeczeń Sądu Najwyższego (tu SN wskazał na postanowienia z 08.09.2009r. sygn. [...], 12.11.2009r. [...], z 25.11.2009r. [...], z 08.12.2009r. [...]. Sąd jedynie przypomniał, że określona data zakończenia służby wojskowej i uzyskanie uprawnień z wojskowego zaopatrzenia emerytalnego nie jest usprawiedliwionym kryterium różnicowania wojskowych uprawnień zaopatrzeniowych dla utrzymania korzystniejszego mechanizmu waloryzacji "starszych" emerytur wojskowych w porównaniu do tego samego typu świadczeń, które uprawnieni nabywają po 01.01.1999r. i które następnie miałyby podlegać mniej korzystnym sposobom waloryzacji.

Jeśli chodzi o odwołanie M. W. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z 27.02.2009r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych – wpłynęło ono zgodnie z pouczeniem w decyzji do Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Sąd ten postanowienie z dnia 22.09.2010r. sygn. akt [...] przekazał odwołanie M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

M. W. pismem z dnia 18.07.2011r. podtrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych . Wyjaśnił dokładniej, że ustawa z 17 grudnia 1998r. zmieniła sposób waloryzacji w ten sposób, że niemożliwym stało się doliczenie do emerytury przepracowanych przez skarżącego lat pracy poza służbą wojskową. Z 36 letniego okresu pracy poza służbą wojskową organ emerytalny doliczył mu jedynie 6 lat pracy. W ten sposób w ocenie skarżącego naruszono zasadę praw nabytych. Nie ma możliwości uzyskania emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze wglądu na niemożność zbiegu świadczeń.

Na rozprawie w dniu 20.07.2011r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie odwołania z uwagi na uchwalę składu Siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 23.03.2011r. sygn. akt [...], której Sąd postanowił nadać moc zasady prawnej oraz wskazał, że odwołania od decyzji w przedmiocie będącej rozpoznawanej w niniejszej sprawie są rozpoznawane przez sąd powszechny za wyjątkiem tej jednej.

Na rozprawie w dniu 23.11.2011r. skarżący podtrzymując w całości odwołanie, dodał, że jego sytuacja jest o tyle inna , że jeżeli przechodził w roku 1983 na emeryturę nie otrzymywała jej w całości a tylko w 52 %. Dodał, że kwestionuje przyjęte zasady waloryzacji od 1993 r. jak również podkreślił, że niesprawiedliwe jest, by osoby przechodzące na emeryturę po tej dacie mogły korzystać ze zbiegu emerytur a on takiej możliwości nie ma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie, w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22.09.2010r. sygn. akt [...] o przekazaniu tut. Sądowi odwołania M. W. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 27 lutego 2009r. Nr [...] – należy przytoczyć przepis art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) brzmiący w ten sposób, że sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy .

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 06.10.2010r. sygn. akt II OSK 1912/2010 (LexPolonica nr 2416686) art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera unormowanie, które ma zapobiegać negatywnym sporom o właściwość między sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi. Stanowi on szczególną podstawę właściwości sądu administracyjnego, nawet w przypadku, gdy sprawa należy "de facto" do właściwości sądu powszechnego. Jedyną przesłanką ustalenia wystąpienia tej szczególnej podstawy właściwości jest wcześniejsze uznanie się przez sąd powszechny niewłaściwym do rozpoznania sprawy.

Znany jest Sądowi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r. II UK 287/10 (LEX nr 885007), w którego tezie zawarto stwierdzenie, że "od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. z 1998 r. w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Dotyczy to także stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 32 ust. 2 ustawy z 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin".

Wyrok ten jednak nie ma wpływu na zakres związania przekazaniem niniejszej sprawy przez sąd powszechny, w związku z czym tut. Sąd jest zobowiązany do jej rozpatrzenia.

Przechodząc do oceny decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 27 lutego 2009r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia : [...] 1999r., [...] 1999r., [...] 2000r, [...] 2001r., [...] 2002r., [...] 2003r., [...] 2004r., [...] 2006r. i z dnia [...] 2008r. w przedmiocie waloryzacji świadczenia emerytalnego M. W. – stwierdzić należy, że podjęta została w zgodzie z prawem.

Art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). O przesłankach stwierdzenia nieważności Kodeks postępowania administracyjnego stanowi w art. 156 § 1 w ten sposób, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

M. W. wskazał we wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji waloryzacyjnych, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa,

w związku z tym analizie podlegać musi szczególnie ta przesłanka. Rażącym naruszeniem prawa w ocenie odwołującego się było niezastosowanie przez organ przy waloryzacji art. 6 wojskowej ustawy emerytalnej w brzmieniu do 31.12.1998r., korzystniejszej dla niego a zastosowanie zasad waloryzacji dotyczących osób, które rozpoczęły służbę wojskową po dacie 01.01.1999r. W ocenie M. W. po zmianie zasad waloryzacji otrzymał on w sposób nieuprawniony mniejsze świadczenie, co w jego ocenie stanowi też naruszenie zasady ochrony praw nabytych.

Tymczasem należy zauważyć, że kwestia stosowania wobec M. W. zasad waloryzacji emerytury w świetle wejścia w życie ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w trakcie pobierania przez niego emerytury (ustalonej jeszcze na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin) została już w zasadzie rozstrzygnięta w orzecznictwie.

Wskazując w pierwszej kolejności na wyrok Sądu Apelacyjnego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 2 marca 2010r. sygn. akt [...] oddalający apelację M. W. od wyroku Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych z 10.09.2009r. sygn. akt [...] odmawiającego wnioskodawcy ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek – przytoczyć należy zasadę wyrażoną w art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r., Nr 43, poz. 296 ze zm.), że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak zauważył między innymi Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 04.02.2011r. sygn. III CSK 161/10 (Lex nr 785884) moc wiążąca orzeczenia odnosi się, po pierwsze, do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, i po drugie, do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym (materialnym) jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym, prawomocnym orzeczeniu.

Co prawda we wskazanym orzeczeniu rozstrzygana była kwestia ewentualnego ponownego ustalenia wysokości świadczenia M. W. na drodze wznowienia postępowania, a w związku tym ocena czy wskazane przez niego okoliczności a w gruncie rzeczy wykładnia przepisów stanowią okoliczności istotne dla sprawy i nowe okoliczności faktyczne albo ujawnione nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość (zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin) – niemniej sformułowany w orzeczeniu pogląd w kwestii oceny zastosowania odpowiednich przepisów do waloryzacji świadczenia emerytalno-rentowego M. W. ma istotne dla niniejszej sprawy znaczenie.

Sąd podziela te rozważania w całości. I tak, M. W. uzyskał prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, która utraciła swoją moc na mocy art. 59 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Z uwagi na fakt, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. wnioskodawcy przysługiwało prawo do emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r., do ustalenia wysokości pobieranego przez niego świadczenia miał zastosowanie art. 53 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. Zgodnie z treścią tego przepisu wnioskodawcy nadal przysługiwała emerytura, której wysokość ustalono wówczas na nowo z urzędu, natomiast kwestię waloryzacji takiej emerytury regulował i w dalszym ciągu reguluje art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Przepis ten w swoim pierwotnym brzmieniu zakładał, że emerytury i renty podlegają waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska. Natomiast od dnia 1 stycznia 1999 r., po zmianie dokonanej na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przepis ten stanowi, iż emerytury i renty podlegają waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zatem od dnia 1 stycznia 1999 r. ustawodawca nakazuje stosować wobec osób uprawnionych do pobierania emerytury wojskowej zasady waloryzacji przewidziane w powszechnych przepisach emerytalne -rentowych. Nie ma racji M. W. twierdząc, że zmienione zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych nie dotyczą osób, które nabyły prawo do emerytury wojskowej przed dniem 01.01.1999r. Wykładni takiej nie uzasadnia art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten z dniem 1 października 2003 r. został uchylony przez art. 10pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, a po drugie dotyczył bezpośrednio żołnierzy pozostających w czynnej służbie wojskowej. Wykładnia tego przepisu w żaden sposób nie prowadzi jednak do wniosku, iż emerytury wojskowe przyznane przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych podlegają waloryzacji na dotychczasowych zasadach. Nie jest uzasadniony pogląd wnioskodawcy, iż przepis art. 159 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach dotyczył jedynie żołnierzy, którzy wstąpili do zawodowej służby wojskowej po dniu 1 stycznia 1999 r. Zamieszczona w nim regulacja nie wprowadza bowiem rozróżnienia na osoby, które wstąpiły do służby wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r., czy też po tej dacie. W ocenie Sądu nowa metoda waloryzacji świadczeń odnosi się do wszystkich tj. obecnych i przyszłych ubezpieczonych pobierających emerytury i renty z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. W przeciwnym razie konieczny byłby przepis o rozdzieleniu poprzedniego i nowego sposobu waloryzacji świadczeń odpowiednio do praw nabytych przed i po tej zmianie. Takie rozwiązanie stanowiłoby w istocie uprzywilejowanie jednej kategorii uprawnionych spośród tej samej grupy ubezpieczonych wojskowych.

Z powyższego względu nie można przyjąć, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego działał niezgodnie z prawem, a co za tym idzie nie można przyjąć, że decyzje waloryzacyjne podlegają unieważnieniu. Dyrektor, odmawiając unieważnienia tych decyzji waloryzacyjnych dokonał prawidłowej wykładni przepisów obowiązujących w kwestii waloryzacji świadczeń M. W.

Co więcej, Sad Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej M. W. w/w wyroku sądu Apelacyjnego również wyraził pogląd, że data zakończenia służby wojskowej i uzyskanie uprawnień z wojskowego zaopatrzenia emerytalnego nie jest usprawiedliwionym kryterium zróżnicowania wojskowych uprawnień zaopatrzeniowych dla utrzymania korzystniejszego mechanizmu waloryzacji "starszych" emerytur wojskowych w porównaniu do tego samego typu świadczeń, które uprawnieni nabywają po 01.01.1999r. i które następnie miałyby podlegać mniej korzystnym sposobom waloryzacji.

Istotny dla sprawy pozostaje również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.12.1999r. sygn. K 4/99 OTK 1999/7/165 w pkt 1 stwierdzający, że art. 159 pkt 1 i art. 160 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118, zm.: z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801, Nr 72, poz. 802) są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na koniec, słusznie zauważył Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w decyzji z 27.02.2009r. – że decyzje waloryzacyjne pozbawione są pozostałych wskazanych w art. 156 § 1 kpa wad kwalifikujących ich do stwierdzenia nieważności.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 58 § 4 p.p.s.a oddalił odwołanie M. W., uznając, że decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, od której odwołał się M. W. nie narusza przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego.