Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 646/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 121, art. 122, art. 123, art. 165 par. 1 i 2, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 7 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r. ustalił A. M. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu przytoczył art. 6c ustawy o podatku rolnym i wskazał, że wysokość zobowiązania ustalono na podstawie aktualnie posiadanych informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania skarżącego, stosując odpowiednie stawki podatkowe. W tabeli wskazano dla podatku rolnego grunty orne [...] ha, a dla podatku od nieruchomości budynki pozostałe – altany 1[...]m2 oraz budynki pozostałe – altany >[...] m2.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał m.in., że postępowania podatkowe w sprawie zasadności opodatkowania altany toczą się od 2009 r., a decyzje są ostatecznie uchylane przez WSA w [...]. Spisanie nowej umowy użytkowania gruntu nie zmieniło charakteru rolnego pracowniczego rodzinnego ogródka działkowego. Organ nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Przytoczył historię Deputatowych Ogródków Pracowniczych "[...]" i związanych z nimi regulaminów, a także stwierdził, że stały się one rodzinnymi ogrodami w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r.. Ponadto poinformował, że [...] stycznia 2017 r. przedmiotowy ogródek stał się formalnie ogrodem rodzinnym, ponieważ powstało Stowarzyszenie [...]" i podlega ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych z 2013 r. Tym samym przedmiotowa altana jest zwolniona z podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego dotyczy nieruchomości położonej na terenie ogródków działkowych w [...] (Nadleśnictwo [...]). Decyzją Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] ogrodom działkowym nadano nazwę "[...]" oraz wprowadzono Regulamin Ogródków Działkowych [...]. Nadleśnictwo [...] na podstawie indywidualnych umów dzierżawy zawartych na czas nieokreślony udostępnia teren, na którym urządzono ogródki działkowe. Umowy te zostały zawarte na podstawie art. 39 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Poza tym organ pierwszej instancji zasadnie ustalił, że budynek altany jest budynkiem pozostałym, gdyż nie służy działalności leśnej lub rybackiej, nie jest położony na gruntach gospodarstw rolnych i nie jest zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

W ocenie Kolegium brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że użytkowana przez skarżącego działka jest rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie podzieliło również zarzutów naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu wskazując na postanowienia art. 200 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.").

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący powtórzył argumentację odwołania. Wskazał ponadto, że zaskarżona decyzja stanowi niemal kopię decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego za rok 2018, która została uchylona wyrokiem WSA w [...] z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy ustalone przez organ okoliczności znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy.

Podkreślenia przy tym wymaga, że to na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem.

Podstawą zatem orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008/2, poz. 31; uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSA WSA 2010/1, poz. 1, s. 29 uzasadnienia).

Kontroli Sądu poddana została decyzja w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu powodującym wyeliminowanie je z obrotu prawnego, z uwagi na uchybienia o charakterze proceduralnym. Po pierwsze w rozpatrywanej sprawie decyzje w sprawie wymiaru podatku zostały wydane bez prowadzenia postępowania. W aktach rozpatrywanej sprawy brak jest bowiem postanowienia o wszczęciu postępowania, które winno być wydane w trybie art. 165 § 1 i 2 O.p. Należy bowiem zauważyć, że w orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczalne jest niewszczynanie postępowania poprzez wydanie postanowienia pod warunkiem, że decyzja wymiarowa dotycząca poprzedniego okresu (roku) podatkowego uzyskała przymiot decyzji ostatecznej i prawomocnej. Jeżeli jednak toczy się spór co do istnienia w całości lub w części istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i strona zaskarża decyzje w sprawach zobowiązań podatkowych w tym podatku za poprzednie okresy, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za kolejny okres organ podatkowy winien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego i przeprowadzić to postępowanie z udziałem strony, umożliwiając jej składanie wniosków dowodowych w sprawie oraz wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1540/16)

W związku z tym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ naruszył art. 123 O.p., pozbawił bowiem stronę postępowania czynnego udziału w postępowaniu.

W niniejszej sprawie organ odwoływał się m.in. do pisma Nadleśnictwa [...] z [...] października 2017 r. Tymczasem akta organu sprowadzają się wyłącznie do wydanych decyzji wraz z odwołaniem i stanowiskiem organu I instancji co do złożonego odwołania.

Treść akt administracyjnych sprawy nie pozwala zatem Sądowi poczynić w zakresie zasadności ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2019 jednoznacznych ustaleń.

Powyższe stanowi o uchybieniu przez organ przepisom postępowania, tj. art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 187 § 1 O.p., według którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Ponownie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przez "akta sprawy" należy rozumieć dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zatem akta załączone do skargi, a chociażby załączniki do odpowiedzi na skargę, powinny zawierać dokumenty lub kopie dokumentów, na podstawie których zostały wydane decyzje i potwierdzające stanowisko organu. Akta niekompletne uniemożliwiają kontrolę argumentów organu i z tego powodu zaskarżona decyzja musi zostać uchylona (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 12 września 2019 r., sygn. akt III SA/Po 452/19).

Jedynie marginalnie Sąd zwraca uwagę, że w analogicznym stanie faktycznym dotyczącym wymierzenia skarżącemu podatku za 2018 r. Sąd w wyroku z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po [...] uchylając decyzję w tym zakresie, wskazał, że dysponowanie ogródkiem działkowym na podstawie umowy zawartej na podstawie art. 39 ustawy o lasach jak i fakt nieprzynależenia ogrodu do [...] Związku Działkowców nie wykluczyło uznania ogródka za rodzinny ogródek działkowy w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2176 ze zm.). Skarżący jest posiadaczem działki nr [...] w utworzonym w 1983r. i działającym pracowniczym/rodzinnym ogrodzie działkowym pozostającym nadal poza strukturami [...] Związku Działkowców. Organy podatkowe, wobec skarżącego posiadającego ogródek działkowy zastosować miały zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1785 ze zm.). Powołany wyrok jest prawomocny. Nieuwzględnienie wytycznych Sądu wyrażonych w prawomocnym wyroku przy ustalaniu podatku od nieruchomości za następny rok podatkowy stanowi naruszenie zasady zaufania wyrażonej w art. 121 O.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. jak w pkt II sentencji wyroku.