Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 512/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego (nr [...]) z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 4 i art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania "D." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: strony) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. przy ul. F. w części, w której organ określił datę, od której w/w Spółka jest uprawniona do prowadzenia apteki, uchylono zaskarżoną decyzję w części wskazanej przez stronę w odwołaniu i w tym zakresie - umorzono postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym w [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. Do wniosku Spółka dołączyła m. in. umowę najmu lokalu użytkowego zawartą w dniu [...] sierpnia 2009 r. ze S. z siedzibą w W. (wynajmującym) - zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przepis § 7 ust. 1 umowy stanowi, że zostaje ona zawarta na czas określony, do dnia 1 sierpnia 2014 r.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w dniu [...] września 2009 r. przeprowadził lustrację lokalu wskazanego przez stronę jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej, a następnie - w dniu [...] września 2009 r. wydał postanowienie zawierające pozytywną opinię o jego przydatności na aptekę.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zwrócił się również do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o wydanie opinii w sprawie udzielenia wnioskowanego zezwolenia, zawierającej m. in. opinię w sprawie stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej dla kandydata na kierownika apteki. W dniu [...] września 2009 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] podjęło uchwałę zawierającą pozytywną opinię o kandydacie na stanowisko kierownika apteki.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zakończył postępowanie decyzją z dnia [...] października 2009 r. - zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. przy ul. F. W udzielonym zezwoleniu organ określił datę, od której Spółka: "D." Sp. z o.o. jest uprawniona do prowadzenia apteki, wskazując w tym zakresie dzień [...] stycznia 2010 r.

Od decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki strona odwołała się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Odwołanie dotyczy części zezwolenia, w której organ określił datę, od której Spółka: "D." Sp. z o. o. jest uprawniona do prowadzenia apteki. Strona wniosła o uchylenie decyzji - zezwolenia w części wskazanej w odwołaniu i w tym zakresie - umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją stwierdził, iż zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji - zezwolenia w części, w której [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny określił datę, od której strona jest uprawniona do prowadzenia apteki i w tym zakresie - umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że w lokalu położonym w W. przy ul. F. aptekę ogólnodostępną prowadziła poprzednio Spółka: P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny stwierdził wygaśnięcie - ze skutkiem na dzień [...] stycznia 2010 r. - zezwolenia udzielonego w/w Spółce na prowadzenie apteki. Wskazując na powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że terminem, od którego działalność gospodarczą może rozpocząć Spółka: "D." Sp. z o. o. jest dzień [...] stycznia 2010 r.

Spółka: P. Sp. z o.o. zaprzestała prowadzenia działalności w lokalu położonym w W. przy ul. F.w dniu [...] sierpnia 2009 r., tj. w dniu, w którym przedmiotowy lokal został przekazany właścicielowi: S. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, pomimo utraty tytułu prawnego do lokalu, brak jest podstaw do wydania - na podstawie art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne - decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki. Wolą ustawodawcy wyrażoną w powyższym przepisie było, aby podmiot legitymujący się zezwoleniem mógł przez 6 miesięcy nie prowadzić działalności bez żadnych sankcji ze strony organu. W przedmiotowym przypadku okres 6 miesięcy mija w dniu [...] lutego 2010 r., natomiast Spółka: P. Sp. z o. o. złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia z dniem [...] stycznia 2010 r., tj. przed upływem okresu 6-miesięcznego.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zwrócił uwagę na fakt, że wydanie decyzji cofającej zezwolenie skutkuje sankcją w postaci odmowy udzielenia przedsiębiorcy nowego zezwolenia przez okres kolejnych trzech lat od daty cofnięcia zezwolenia. W przedmiotowym przypadku pomimo dokumentów mogących świadczyć, iż zachodzą okoliczności świadczące o tym, że Spółka: P. Sp. z o.o. utraciła tytuł prawny do lokalu organ nie wydał decyzji cofającej zezwolenie, ponieważ w/w Spółka złożyła dobrowolnie wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia z określonym przyszłym terminem i w takiej sytuacji sankcja w postaci zakazu uzyskania nowego zezwolenia przez okres 3 lat byłaby zbyt dotkliwa dla Spółki i niewspółmierna do stwierdzonych okoliczności faktycznych.

Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie okoliczności uzasadniających określenie w zezwoleniu terminu, od którego Spółka: "D." Sp. z o.o. jest uprawniona do prowadzenia apteki.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne, wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli "apteka nie została uruchomiona w ciągu 4 miesięcy od dnia uzyskania zezwolenia lub w aptece nie jest prowadzona działalność objęta zezwoleniem przez okres co najmniej 6 miesięcy".

Cytowany wyżej przepis stanowi podstawę prawną decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (podstawą prawną decyzji cofającej zezwolenie są również art. 37a ust. 1 pkt 1 - 3 i art. 103 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 - 3, 4a i pkt 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne). Nie może być brany pod uwagę przy rozważaniach, których przedmiotem są okoliczności uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.

Jeżeli wojewódzki inspektor farmaceutyczny ustali, że apteka nie została uruchomiona w ciągu 4 miesięcy od dnia uzyskania zezwolenia lub w aptece nie jest prowadzona działalność objęta zezwoleniem przez okres co najmniej 6 miesięcy, wówczas jest uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia udzielonego zezwolenia.

Regulacja zawarta w art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne nie znajduje zastosowania w innych sytuacjach.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, "Zezwolenie na prowadzenie apteki wygasa w przypadku:

1) śmierci osoby, na rzecz której zostało wydane zezwolenie, jeżeli zezwolenie zostało wydane na rzecz podmiotu będącego osobą fizyczną;

2) rezygnacji z prowadzonej działalności;

3) likwidacji osoby prawnej, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.".

Jeżeli wystąpią okoliczności wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1, 2 lub pkt 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne, wówczas wojewódzki inspektor farmaceutyczny wydaje decyzję w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Odrębną podstawę prawną wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji administracyjnej stanowią przepisy art. 162 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 K.p.a.

Jeżeli przedsiębiorca rezygnuje z prowadzonej działalności i zawiadamia o tym fakcie wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, wówczas organ ten wydaje decyzję w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przepis art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne nie odwołuje się do 6-miesięcznego okresu czasu, o którym m. in. mowa w art. 103 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "spółka P. Sp. z o.o. zaprzestała prowadzenia działalności w przedmiotowym lokalu w dniu [...] sierpnia 2009 r., tj. w dniu, w którym przedmiotowy lokal został przekazany właścicielowi, tj. S. i dalej: "spółka P. Sp. z o. o. złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia z dniem [...] stycznia 2010 r., to jest przed upływem okresu 6 miesięcznego".

Okoliczności wskazane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego świadczą o tym, że Spółka: P. Sp. z o.o. zrezygnowała z prowadzonej działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji nie wskazał na okoliczności uzasadniające twierdzenie, że w/w Spółka utraciła tytuł prawny do lokalu położonego w W. przy ul. F. Jak wskazał wyżej Główny Inspektor Farmaceutyczny, rezygnacja z prowadzonej działalności skutkuje wydaniem przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Podstawą prawną wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia jest art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, który nie odwołuje się do 6-miesięcznego okresu czasu, o którym m. in. mowa w art. 103 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny określając termin stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia udzielonego Spółce: P. Sp. z o.o. uwzględnił stanowisko zajęte w tym zakresie przez w/w Spółkę." Należy zwrócić uwagę na fakt, że - zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne – wojewódzki inspektor farmaceutyczny stwierdza wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki w przypadku rezygnacji z prowadzonej działalności. Określenie terminu stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia nie jest przy tym uzależnione wyłącznie od woli przedsiębiorcy, który zrezygnował z prowadzenia apteki.

Wbrew twierdzeniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne nie wynika możliwość odstąpienia przez przedsiębiorcę od prowadzenia działalności przez okres 6 miesięcy "bez żadnych sankcji ze strony organu". Na mocy powyższego przepisu wojewódzki inspektor farmaceutyczny jest uprawniony do cofnięcia zezwolenia m. in. wtedy, gdy "w aptece nie jest prowadzona działalność objęta zezwoleniem przez okres co najmniej 6 miesięcy". Okres 6 miesięcy jest zatem minimalnym okresem nieprowadzenia działalności, który skutkuje możliwością cofnięcia zezwolenia.

Z akt sprawy wynika, że Spółka: "D." Sp. z o.o. spełniła warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające określenie na dzień [...] stycznia 2010 r. terminu, od którego w/w Spółka jest uprawniona do prowadzenia apteki.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik P. sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając jej nieważność z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., polegającej na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a to przepisów: art. 107 § 1, art. 7, art. 8, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na przyczynę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W razie gdyby Sąd nie uznał powyższego zarzutu za zasadny, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania zwartych w art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie P. Sp. z o.o., służy jej w niniejszym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., jako że posiada ona interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r., która to decyzja narusza prawa skarżącej wynikające z przyznanego jej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w lokalu przy ul. F. w W.

Decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r. Skarżąca zarzuca, iż jej sentencja została sformułowana w sposób, który rodzi istotne wątpliwości, co do faktycznej treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Skoro zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego ma w istocie charakter reformatoryjny - zmienia decyzję organu pierwszej instancji w zakresie daty, od której udzielono zezwolenia na prowadzenie apteki przy ul. F. spółce "D." Sp. z o.o. - organ odwoławczy wydając tę decyzję i rozstrzygając sprawę co do istoty winien był wskazać tę datę. Brak jej określenia powoduje, iż zmieniona treść decyzji jest niejednoznaczna, gdyż nie można z niej w sposób niebudzący wątpliwości wywieźć, od jakiej faktycznie daty spółka "D." Sp. z o.o. ma prawo prowadzić działalność apteczną w lokalu przy ul. F.

Biorąc pod uwagę, iż treść zaskarżonej decyzji nie pozwala jednoznaczne odczytać, w jaki sposób organ administracji rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony - które jednocześnie bezpośrednio oddziaływają na sferę praw i obowiązków Skarżącej - należy ją uznać za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.

Jednocześnie, decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r. rażąco narusza prawo także z tej przyczyny, że jej wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów postępowania: art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny nie znalazł podstaw do podtrzymania stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie określonego w zezwoleniu terminu, od którego Spółka: "D." Sp. z o. o. jest uprawniona do prowadzenia apteki.

Z akt sprawy wynika, że Spółka: "D." Sp. z o. o. spełniła warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające określenie na dzień [...] stycznia 2010 r. terminu, od którego ww. Spółka jest uprawniona do prowadzenia apteki.

Główny Inspektor Farmaceutyczny ocenił zarzuty zawarte w skardze jako nieuzasadnione.

Niewskazanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego - w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. - daty w tym zakresie nie powoduje, że zaskarżona decyzja "nie spełnia podstawowego i niezbędnego kryterium, jakim jest jednoznaczne i niebudzące wątpliwości rozstrzygnięcie" i tym samym - "nie odpowiada (...) warunkom, jakie w świetle art. 107 § 1 K.p.a. winna spełniać decyzja administracyjna". Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., "Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. (...)". Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r. spełnia powyższe wymogi. Zawiera rozstrzygnięcie - Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że "uchyla zaskarżoną decyzję w części wskazanej przez stronę w odwołaniu i w tym zakresie - umarza postępowanie pierwszej instancji". Cytowane rozstrzygnięcie jest jednoznaczne.

Główny Inspektor Farmaceutyczny w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał m. in. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Powyższy przepis uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji, w której "uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji". Cytowany przepis nie wyłącza możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji w części i w tym zakresie - umorzenia postępowania pierwszej instancji.

Decyzja organu odwoławczego jest decyzją ostateczną. Datę wydania tej decyzji należy traktować jako datę ostatecznego rozstrzygnięcia w danej sprawie. Główny Inspektor Farmaceutyczny zakończył postępowanie odwoławcze prowadzone w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut, zgodnie z którym "treść zaskarżonej decyzji nie pozwala jednoznacznie odczytać, w jaki sposób organ administracji rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony - które jednocześnie bezpośrednio oddziaływają na sferę praw i obowiązków Skarżącej".

W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego brak jest podstaw do traktowania zaskarżonej decyzji jako wydanej "z rażącym naruszeniem prawa, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uzasadnia stwierdzenie jej nieważności".

Nieuzasadniony jest również zarzut jakoby wydanie zaskarżonej decyzji "nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów postępowania: art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.". Okoliczności, na które powołuje się strona skarżąca celem uzasadnienia powyższego zarzutu nie znajdują potwierdzenia w aktach postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej powołane.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r., którą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. przy ul. F. w części, w której organ określił datę, od której strona jest uprawniona do prowadzenia apteki (wskazanej przez stronę w odwołaniu) i w tym zakresie umorzono postępowanie pierwszej instancji.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu:

Art. 138. § 1. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

W piśmiennictwie (por. m.in. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III, czy G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II.) oraz orzecznictwie sądów administracyjnych panuje przekonanie, że przepis art. 138 zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. I tak, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/04, LEX nr 179064, stwierdza się wprost, że "Określone w art. 138 § 1 i § 2 K.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa." Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1634/05, LEX nr 19209, uznano, że: "Rozstrzygnięcie podjęte przez organ drugiej instancji, nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 K.p.a., będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo." Również w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 410/07, LEX nr 420233, stwierdzono, że "Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nie przewidziane w art. 138 K.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jest to ciężkie naruszenie przepisów postępowania, także i z tej racji, że nie można traktować "oddalenia odwołania" za równoznaczne z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji." Tak samo w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 613/08, LEX nr 524038, wyrażono pogląd, że "Przepis art. 138 K.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego ograniczające się tylko do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji narusza przepis art. 138 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy." Podobną ocenę zawiera m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 91/09, LEX nr 550627, w myśl którego "Gdy strona wnosi odwołanie od decyzji obarczonej wadą nieważności wniosek tego rodzaju powinien zostać rozpatrzony w ramach postępowania odwoławczego oraz załatwiony w ramach uprawnień wynikających z art. 138 K.p.a., który to artykuł zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy oraz - co należy podkreślić - wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym."

Nie ulega wątpliwości, że sentencja zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r., którą "uchylono zaskarżoną decyzję w części wskazanej przez stronę w odwołaniu i w tym zakresie - umorzono postępowanie pierwszej instancji", wykracza poza katalog rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Stwierdzają to wprost wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 102/08, LEX nr 467114, w myśl którego "Częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i w części umorzenie postępowania pierwszej instancji i w części przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jest w świetle przepisu art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 K.p.a. niedopuszczalne" oraz z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1091/08, LEX nr 552727, zgodnie z którym "W zawartym w art. 138 K.p.a. katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego brak podstawy prawnej do uchylania zaskarżonej decyzji w części. Wobec tego nie jest uzasadnione przyjmowanie, że jednak czasami rozstrzygnięcie takie jest możliwe."

W świetle przedstawionych poglądów nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009 r., wykraczająca poza katalog rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. została wydana z naruszeniem prawa, co powinno skutkować jej usunięciem z obrotu prawnego.

W tej sytuacji ocena sprawy na gruncie ustawy - Prawo farmaceutyczne jest przedwczesna.

Już tylko ubocznie należy stwierdzić, że Sąd nie jest przekonany co do trafności ustaleń organu co do pojęcia interesu prawnego, a co za tym idzie – ma zastrzeżenia odnoszące się do prawidłowości ustalenia stron kontrolowanego postępowania.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.