Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 633/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2020 r. A. A. (Skarżący) złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w T. wniosek o przyznanie na rok 2020, w którym ubiegał się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 w wariancie 2.1 Międzyplony do gruntów o powierzchni 7,44 ha. W dniach [...].10.2020 r. – [...].11.2020 r. na gruntach rolnych deklarowanych do płatności przez skarżącego przeprowadzona został kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

W wyniku kontroli nie stwierdzono deklarowanego przez Skarżącego międzyplonu na działce rolnej B2, a ponadto stwierdzono mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię międzyplonu na działkach rolnych B4 i B5. Stwierdzono także, że międzyplon został wysiany na całej powierzchni kompleksu działek A1+A2+A3+A4. Kopia raportu z kontroli została przekazana skarżącemu listem poleconym w dniu [...] stycznia 2021 r., na co Skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do wyników kontroli.

W oparciu o dokonane ustalenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), na mocy której odmówił przyznania Skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 na rok 2020.

Skarżący od tej decyzji wniósł odwołanie do organu II instancji wskazując, że odmowa przyznania płatności z powodu pomyłki działek na których miał być realizowany program rolno-środowiskowo-klimatyczny wydaje się zbyt wysoką karą. Skarżący do odwołania nie dołączył żadnej innej argumentacji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego.

W uzasadnieniu organ podał, że reguły ustalające przyznawanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zawarte są w szczególności w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415 ze zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Jak stanowi § 3 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:

1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 – jednej rasy lokalnej zwierząt albo;

2) jednego pakietu – w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub

2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za:

1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna -w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 lub

2) sztukę zwierzęcia i liczby zwierząt, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna -w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7

- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Kary administracyjne w przypadkach zawyżenia przez rolników deklaracji w składanych przez nich wnioskach zostały określone w art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania

płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.). Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi ww. rozporządzenia, w przypadku gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2 ha, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Organ podał, że w przedmiotowej sprawie, w zakresie wariantu 2.1, wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 48,21% [(2,42 ha/5,02 ha)*100], gdzie 2,42 ha jest całkowitą powierzchnią zawyżenia, a 5,02 ha jest powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej.

Organ przywołał art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182 z poźn. zm.), który stanowi, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ww. ustawy).

Organ wskazał, że podstawą do przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz do przyznania stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych jest deklaracja zawarta we wniosku o przyznanie płatności, składanym przez stronę. We wniosku Skarżący wskazał, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizuje na działkach rolnych A3, A4, B2, B3, B4 i B5. Wynika z tego, że tylko wskazane działki mogły podlegać rozpatrzeniu w kontekście przyznania stronie płatności w realizowanym wariancie 2.1. Brak międzyplonu na tych działkach musiało skutkować wskazaniem nieprawidłowości, natomiast istnienie międzyplonu na innych gruntach pozostaje obojętne dla rozpatrzenia sprawy. Wnioskodawca ma wprawdzie prawo do zmiany miejsca realizacji zobowiązania, jednak okoliczność taka musi zostać wyrażona jako odpowiednia deklaracja we wniosku o przyznanie płatności. W przedmiotowej sprawie wystąpiła natomiast sytuacja, gdy część istniejących w gospodarstwie międzyplonów została stwierdzona na gruntach nieobjętych deklaracją realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego i zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Okoliczność ta została ponadto stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu, czyli przez organ w trakcie podejmowanych czynności kontrolnych. Skarżący do dnia przeprowadzenia kontroli nie poinformował o tym, że jego deklaracja nie jest prawidłowa, co umożliwiałoby organowi I instancji rozważenie potraktowania umiejscowienia międzyplonów jako zmianę miejsca realizacji zobowiązania.

Organ podkreślił, że odmowa przyznania płatności na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014 jest jedną z form kary administracyjnej z tytułu niezgodności deklaracji ze stanem faktycznym. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia, kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

Wskazany przepis ustanawia wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą wszelkie stwierdzone nieprawidłowości powinny być rozpatrywane w kontekście przepisów art. 19 rozporządzenia 640/2014. Dla zastosowania tego wyjątku konieczne jest jednak poinformowanie przez stronę o odmienności stanu deklarowanego we wniosku ze stanem faktycznym, co jednak w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Skoro więc w wyniku kontroli na miejscu nie stwierdzono istnienia międzyplonu w miejscu, w którym został on wskazany przez stronę, to fakt taki musiał być uznany za nieprawidłowość, pociągającą za sobą konsekwencje określone w art. 19 rozporządzenia 640/2014.

Organ nie uznał wyjaśnień strony o pomyłce w deklaracji, ponieważ ani przepisy rozporządzenia, ani przepisy wspólnotowe nie przewidują okoliczności pomyłki jako sanującej zaistniałe nieprawidłowości, chyba że zostało to zgłoszone odpowiednim organom przed stwierdzeniem przez nie nieprawidłowości. W niniejszej sprawie nieprawidłowość stwierdzona została w wyniku przeprowadzonej kontroli.

Podsumowując powyższe organ podkreślił, że pomniejszenie powierzchni, do której przyznano płatność w wariancie 2.1 w roku 2020 wynikało z prawidłowego ustalenia powierzchni, na której strona deklarowała realizację programu rolno-środowiskowo-klimatycznego w roku 2020. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy sprawy prowadzi do wniosku, iż organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone wedle wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa.

W skardze do tut. Sądu Skarżący podniósł, że zrealizował program, lecz na innych działkach, a wobec tego, że deklarowana powierzchnia wynosi 7,44 ha, zaś zrealizowana 7,50 ha, odmowa płatności jest w takiej sytuacji zbyt wysoką karą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny rozpatrując skargę na decyzję nie jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2021r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 34 akt sądowych). Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma, z której to możliwości skorzystał wnosząc pismo z 11 listopada 2021 r., w którym wskazał, że odmowa przyznania płatności jest zbyt wysoką karą w sytuacji wywołanej pomyłką. Skarżący (k. 31) oświadczył, że nie ma możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Zaistniały w sprawie stan faktyczny zdaniem Sądu został ustalony prawidłowo i nie jest sporny między stronami. Nie budzi zatem wątpliwości to, że Skarżący nie uprawiał międzyplonu na zadeklarowanej działce rolnej B2 (obszar zatwierdzony), a ponadto wystąpiła mniejsza od zadeklarowanej powierzchnia międzyplonu na działkach rolnych B4 i B5. Zarazem zaś w trakcie kontroli stwierdzono, że Pan A. A. uprawiał międzyplon na działkach A1, A2, A3 i A4, lecz działki te nie były ujęte we wniosku o przyznanie płatności.

Sporne między stronami są konsekwencje prawne stwierdzonych faktów. Istotę sporu stanowi to, czy na skutek stwierdzonych nieprawidłowości Organ miał prawo odmówić Skarżącemu płatności rolno-środowiskowej na rok 2020.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. odmówił przyznania Panu A. A. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 na rok 2020 powołując się na art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.). Organ odwoławczy utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.

Skarżący w toku postępowania i w skardze powołuje się na to, że zadeklarowana powierzchnia międzyplonów została zrealizowana na działkach rolnych: A2-A1-A4-A3 na powierzchni 4,95 ha, B5 na powierzchni 0,15 ha, B4 na powierzchni 2,30 ha i B3 na powierzchni 0,10 ha, czyli łącznie na powierzchni 7,50 ha (powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła 7,44 ha). W tej sytuacji, zdaniem Skarżącego całkowita odmowa płatności jest zbyt wysoką karą, skoro deklarowaną powierzchnię międzyplonów zrealizował – tyle, że na innych działkach, niż deklarował we wniosku.

Zdaniem Sądu jednak rozstrzygnięcie Organu nie narusza obowiązującego prawa. Organ nie miał możliwości uznaniowego odstąpienia od zastosowania przewidzianych prawem konsekwencji ani też złagodzenia przewidzianych prawem konsekwencji zaistniałych faktów.

Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r., przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ta regulacja jest kluczowa dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy.

Z akt administracyjnych wynika, że ustalając powierzchnie działek rolnych uprawnionych do objęcia pomocą finansową z tytułu płatności rolnośrodowiskowej, organ przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku, z uwzględnieniem także wyników kontroli na miejscu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał podstawy pomniejszenia powierzchni kwalifikowalnej działek rolnych do płatności, powołując się na wyniki kontroli na miejscu i ustalone w ten sposób powierzchnie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, jakie zostały ustalone dla poszczególnych działek w systemie identyfikacji działek rolnych.

Kontrole administracyjne przeprowadza się, w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L nr 227 z 31 lipca 2014 r., s. 69), kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych.

W ocenie sądu, organ prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach dokonanych w czasie czynności kontrolnych na miejscu w gospodarstwie Skarżącego.

Organy prawidłowo ustaliły i przyjęły, że powierzchnia działek zadeklarowana przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności za rok 2020 nie odpowiadała rzeczywistości, albowiem na działce B2 nie było międzyplonu, a ponadto wystąpiła mniejsza od zadeklarowanej powierzchnia międzyplonu na działkach rolnych B4 i B5.

To, że międzyplon był uprawiany na innych działkach (takich, które nie były objęte wnioskiem) – niestety nie mogło być wzięte przez organ pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu płatności. Organ wydając decyzję mógł brać pod uwagę tylko te działki, które były zadeklarowane na międzyplon we wniosku.

We wniosku Skarżący wskazał, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizuje na działkach rolnych A3, A4, B2, B3, B4 i B5. Wynika z tego, że tylko wskazane działki mogły podlegać rozpatrzeniu w kontekście przyznania mu płatności w realizowanym wariancie 2.1. Brak międzyplonu na niektórych z zadeklarowanych działek oznaczał nieprawidłowość, zaś istnienie międzyplonu na innych gruntach nie mogło mieć wpływu na rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca ma co prawda prawo do zmiany miejsca realizacji zobowiązania, jednak rację ma organ, że okoliczność taka musi zostać wyrażona jako odpowiednia deklaracja we wniosku o przyznanie płatności. W niniejszej sprawie zmiana nie została zgłoszona.

W niniejszej sprawie – co nie jest sporne - część istniejących w gospodarstwie międzyplonów została stwierdzona na gruntach nieobjętych deklaracją realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego i zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Okoliczność ta została ponadto stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu, czyli przez organ w trakcie podejmowanych czynności kontrolnych. Skarżący tego nie kwestionuje. Zarazem, Skarżący do dnia przeprowadzenia kontroli nie poinformował o tym, że jego deklaracja nie jest prawidłowa, co umożliwiałoby organowi rozważenie potraktowania umiejscowienia międzyplonów jako zmianę miejsca realizacji zobowiązania.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli w szczególności realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym"; a zarazem (pkt 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi" (...)

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, (...).

Ma zatem rację organ stojąc na stanowisku, że skoro zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku, to zarazem płatność może być przyznana tylko biorąc pod uwagę tylko zadeklarowane we wniosku grunty – i żadne inne.

Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za:

hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna -w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 (...) - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Brak międzyplonu na zadeklarowanej działce musiał być zdaniem Sądu uznany za nieprawidłowość.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że Pan A. A. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 ubiegał się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo klimatycznej w ramach wariantu 2.1 Międzyplony do 7,44 ha. Organ I instancji jako powierzchnię kwalifikującą się do płatności w ramach tego wariantu wskazał powierzchnię 5,02 ha, przyjmując mniejsze od zadeklarowanych powierzchnie działek rolnych: B4, B5 i B2. Ustalenia te wynikały z przeprowadzonej kontroli na miejscu, w czasie której stwierdzono brak uprawy międzyplonu na działce rolnej B2 oraz mniejsze od deklarowanych powierzchnie działek B4 i B5. Pan A. A. nie kwestionuje ustaleń kontroli na miejscu, wskazując jednak na pomyłkę działek, na których miał być realizowany program rolnośrodowiskowy. W rzeczywistości deklarowana powierzchnia międzyplonów, wynosząca 7,44 ha, została zrealizowana na działkach A2-A1-A4-A3, B5, B4 i B3.

Kary administracyjne w przypadkach zawyżenia przez rolników deklaracji w składanych przez nich wnioskach zostały określone w art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.). Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi ww. rozporządzenia, w przypadku gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2

ha, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

W przedmiotowej sprawie, w zakresie wariantu 2.1, wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 48,21% [(2,42 ha/5,02 ha) x 100], gdzie 2,42 ha jest całkowitą powierzchnią zawyżenia, a 5,02 ha jest powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej.

We wniosku z dnia [...].04.2020 r. Pan A. A. wskazał, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizuje na działkach rolnych A3, A4, B2, B3, B4 i B5. Wynika z tego, że tylko wskazane działki mogły podlegać rozpatrzeniu w kontekście przyznania stronie płatności w realizowanym wariancie 2.1.

Trzeba podkreślić, że odmowa przyznania płatności na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014 jest jedną z form kary administracyjnej z tytułu niezgodności deklaracji ze stanem faktycznym. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia, kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

Wskazany przepis ustanawia wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą wszelkie stwierdzone nieprawidłowości powinny być rozpatrywane w kontekście przepisów art. 19 rozporządzenia 640/2014. Dla zastosowania tego wyjątku konieczne jest jednak poinformowanie przez stronę o odmienności stanu deklarowanego we wniosku ze stanem faktycznym, co jednak w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Skoro więc w wyniku kontroli na miejscu nie stwierdzono istnienia międzyplonu w miejscu, w którym został on wskazany przez stronę, to fakt taki musiał być uznany za nieprawidłowość, pociągającą za sobą konsekwencje określone w art. 19 rozporządzenia 640/2014.

Nie mogą zostać uznane wyjaśnienia strony o pomyłce w deklaracji, ponieważ, ani przepisy rozporządzenia, ani przepisy wspólnotowe nie przewidują okoliczności pomyłki jako sanującej zaistniałe nieprawidłowości, chyba że zostało to zgłoszone odpowiednim organom przed stwierdzeniem przez nie nieprawidłowości. W niniejszej sprawie nieprawidłowość stwierdzona została w wyniku przeprowadzonej kontroli.

Podsumowując powyższe należy podkreślić, że pomniejszenie powierzchni, do której przyznano płatność w wariancie 2.1 w roku 2020 wynikało z prawidłowego ustalenia powierzchni, na której rolnik deklarował realizację programu rolno-środowiskowo-klimatycznego w roku 2020.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego skargę jako bezzasadną Sąd oddalił na postawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.