Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1069/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Wojewódzka Komisja Lekarska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 14, art. 56, art. 58 ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 62 ust. 1, art. 62 ust. 4, art. 777, art. 819, art. 821 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 655
law: Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
article: art. 26 ust. 1c, ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 372
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 30 czerwca 2022 r. nr 8/2022 w przedmiocie określenia kategorii zdolności do służby wojskowej stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 18 maja 2021 r. nr ZK.IV.5572.561.2021.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.P. (dalej jako: "skarżący") jest decyzja Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Rzeszowie (dalej również: "organ odwoławczy", "WKL" lub "organ II instancji") z dnia 30 czerwca 2022 r. nr 8/2022, znak: ZK-III.6611.12.2022 utrzymująca w mocy decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej również: "organ", "PKL" lub "organ I instancji") z dnia 18 maja 2022 r. nr ZK.IV.5572.561.2021 w sprawie orzeczenia o kategorii zdolności do służby wojskowej. Podstawę wydania decyzji stanowił ustalony przez organy, następujący stan faktyczny sprawy;

W dniu 18 maja 2022 r., w związku z wezwaniem Prezydenta Miasta [...], skarżący stawił się przed Powiatową Komisją Lekarską do kwalifikacji wojskowej. Komisja Lekarska po przeprowadzeniu wywiadu medycznego i własnego badania oraz - jak wskazano – po zapoznaniu się z przedstawioną przez skarżącego dokumentacją medyczną z [...] z dnia 19 lutego 2022 r. oraz 27 sierpnia 2021 r. rozpoznała u skarżącego skoliozę idiopatyczną dwułukową lędźwiowo-piersiową upośledzającą sprawność ustroju.

Na tej podstawie wymienioną na wstępie decyzją z dnia 18 maja 2021 r., organ I instancji, działając w oparciu o art. 26 ust. 1 i art. 30 a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2021 r. poz. 372 z późn. zm.; dalej: "u.p.o.o.") w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r. poz. 258 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"), a także w zw. z art. 777 ust. 2, art. 802, art. 819 ustawy z dnia 23 marca 2022 r. o obronie ojczyzny (Dz.U. 2022 r. poz. 655; dalej: "u.o.O.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w pkt 1, przypisał rozpoznane u skarżącego schorzenia i ułomności do odpowiednich jednostek chorobowych, tj.: § 34 pkt 2 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej stanowiącego załącznik Nr 1 do rozporządzenia (dalej zwany: "wykazem"), charakteryzowanych odpowiednio w opisie jako – skolioza II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju i jednocześnie w pkt 2, uznał skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej - kategoria "D".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że orzeczenie wobec skarżącego kategorii "D" oznacza jego niezdolność do odbywania i pełnienia w czasie pokoju: zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego, terytorialnej służby wojskowej (z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych), ćwiczenia wojskowego, służby przygotowawczej, okresowej służby wojskowej, służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i czasie wojny, a także niezdolność do odbywania w czasie pokoju służby w obronie cywilnej oraz służby zastępczej.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący wniósł o zmianę kategorii "D" na "E". Zwrócił uwagę na błędy w datach wskazanych w decyzji oraz zarzucił rozpoznanie sprawy na podstawie uchylonego Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2018 r. Skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Wyjaśnił, że ma ograniczenia ruchowe, nosi gorset Cheneau, a jego niepełnosprawność nie ma wymiaru czasowego, dotyka go nie tylko w czasie pokoju.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r., organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 2a, art. 28 ust. 2 i art. 30a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.o. i art. 819 u.o.o. oraz § 8 rozporządzenia, utrzymał zaskarżone orzeczenie organu I instancji w mocy.

W ocenie organu odwoławczego tryb prowadzenia postępowania przez organ I instancji pozostawał w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Właściwe było również przypisanie rozpoznanego schorzenia wg § 34 pkt 2 wykazu. Organ wskazał, że w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego dokonano oceny przedłożonych przez skarżącego na wezwanie dokumentów: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...], orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...], kopii rtg kręgosłupa z dnia 17 stycznia 2020 r., 25 sierpnia 2021 r. oraz 2 listopada 2022 r., a także kopii dokumentacji medycznej z [...] z dnia 7 lipca 2020 r., 27 sierpnia 2021 r. oraz 19 lutego 2022 r., których analiza potwierdziła prawidłowość rozpoznania przyjętego przez organ I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przypisanie rozpoznanego schorzenia do jednostki chorobowej wg § 34 pkt 2 wykazu obligowało do orzeczenia kategorii "D", ponieważ zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 34, skrzywienie kręgosłupa kwalifikuje się na podstawie metody Cobba, przy czym skrzywienie do 30 stopni określa się jako skolioza I stopnia (kat. "A"), skrzywienie do 60 stopni określa się jako skolioza II stopnia (kat. "D"), skrzywienie od 60 do 90 stopni określa się jako skolioza III stopnia (kat. "E").

Odnosząc się do zarzutu podania błędnych dat w orzeczeniu (rok 2021 zamiast 2022), organ II instancji wskazał, że przedmiotowe orzeczenie zostało skutecznie doręczone stronie i z tym dniem wiąże organ jak i strony. Zaznaczył, że błąd ten miał charakter oczywistej omyłki, o czym świadczy data przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej oraz prawidłowo przywołana data w uzasadnieniu orzeczenia. Wyjaśnił również, że rozpoznania dokonano na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r., z uwagi na przepis przejściowy art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 655), zgodnie z którym, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. poprzez brak działania w sprawie w sposób wnikliwy, niepodjęcie niezbędnych czynności w sprawie, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie stanu zdrowia i posiadanych przez skarżącego schorzeń i ograniczeń, brak przeprowadzenia specjalistycznych badań i ustalenia wielkości kąta skrzywienia kręgosłupa,

2. art. 12 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie,

3. art. 77 § 1 i § 2, art. 80 w z w. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy właściwej oceny zebranego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym zlecenia przeprowadzenia specjalistycznych badań lekarskich u skarżącego, celem ustalenia zakresu schorzenia, kąta skrzywienia kręgosłupa oraz wszystkich ograniczeń spowodowanych chorobą i ułomnościami,

4. art. 8 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, które w żadnej części uzasadnienia nie zostały rozwinięte i zdefiniowane i uzasadnienie jednocześnie utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji,

5. art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji, podczas gdy Wojewódzka Komisja Lekarska, jako organ odwoławczy winna była zaskarżone orzeczenie uchylić w całości, przeprowadzić odpowiednie czynności wyjaśniające, w szczególności w zakresie przeprowadzenia badań specjalistycznych i orzec co do istoty sprawy,

6. art. 26 ust. 1a i art. 30a ust. 2 u.p.o.o., poprzez brak rozpatrywania zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej w oparciu o wszystkie jego ograniczenia spowodowane chorobą i ułomnościami, jakie go dotyczą, brak dokonania szczegółowego badania lekarskiego oraz badań specjalistycznych, celem ustalenia posiadanego schorzenia, w tym ustalenia stopnia skrzywienia kręgosłupa,

7. § 8 rozporządzenia w zw. z art. 30a ust. 1 u.p.o.o., poprzez błędne przypisanie skarżącemu kategorii "D", podczas gdy posiadane schorzenia i upośledzenia wskazują na uznanie go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej zgodnie z kategorią "E",

8. § 23 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 30a ust. 1 u.p.o.o., poprzez nieprzeprowadzenie badań lekarskich i badań specjalistycznych przez organ II instancji, pomimo wątpliwej rzetelności i prawidłowości uprzednio przeprowadzonych badań, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego,

9. § 34 pkt 2 wykazu, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że posiadane przez skarżącego schorzenia i ułomności należy zakwalifikować do jednostki chorobowej skolioza II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju,

10. art. 68 ust. 3. art. 69 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji, poprzez łamanie praw osoby niepełnosprawnej i brak odniesienia posiadanych przez skarżącego ułomności i schorzeń do zdolności pełnienia przez niego czynnej służy wojskowej, dyskryminowanie skarżącego pod względem ochrony jego stanu zdrowia.

Wobec tak sformułowanych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie w całości orzeczeń organów obydwu instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jako osoba niepełnosprawna z takimi ograniczeniami jakie posiada, powinien zostać zakwalifikowany przez Komisję Lekarską do kategorii "E". Wskazał, że skolioza jest postępująca, co oznacza, że jej natura z czasem się pogarsza, stopień skrzywienia kręgosłupa ulega zmianie. Zarzucił, że organy nie dokonały ustalenia jaki jest stopień skrzywienia jego kręgosłupa, jak również nie odniosły się do tego w swoim orzeczeniu. W tym zakresie odbyło się jedynie prowizoryczne badanie przed Powiatową Komisją Lekarską, które wykonał lekarz specjalista z dermatologii i wenerologii, nieposiadający odpowiedniej wiedzy i doświadczenia w zakresie przedmiotowego schorzenia. Dalej podniósł, że Wojewódzka Komisja Lekarska nie przeprowadziła w ogóle bezpośredniego badania, a lekarze komisji posiadali specjalizację z medycyny ratunkowej. Lekarz z powiatowej komisji lekarskiej nie ocenił zdjęcia RTG, ponieważ ich odtworzenie wymagało odpowiedniego sprzętu, który był niedostępny. Skarżący podniósł, że celem dokładnego zbadania stopnia skrzywienia kręgosłupa powinno być zlecenie wykonania oprócz RTG również rezonansu magnetycznego, który da bardziej szczegółowy obraz schorzenia. Zaznaczył, że skolioza ciężka to pomiar kąta Cobba od 40 stopni wzwyż.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ocena zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej została dokonana na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów, bez poddawania badaniom lekarskim, gdyż zezwalał na to przepis art. 26 ust. 1c u.p.o.o. Zdaniem organu odwoławczego zarzut, że organy nie działały w sposób wnikliwy nie jest zasadny, ponieważ brak skierowania na badania specjalistyczne wynika miedzy innymi z zapisów rozporządzenia, w którym określono w objaśnieniach szczegółowych do załącznika Nr 2, w jakich sytuacjach i w jakich przypadkach należy dokonywać dodatkowych czynności takich jak np. kierowanie na obserwację szpitalne, badania specjalistyczne czy też potwierdzać dane schorzenie wynikami badań lub dokumentacją medyczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn w niej podniesionych.

W dniu 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 655 z późn. zm., zwana dalej "u.o.O."). W przepisach przejściowych i dostosowujących tej ustawy brak jest przepisów wprost odnoszących się do kwalifikacji wojskowej (ar. 777 i nast. u.o.O.). Zgodnie z art. 56 u.o.O. kwalifikacja wojskowa ma na celu wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej oraz określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej przez obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1). Czynności podejmowane w ramach kwalifikacji wojskowej są prowadzone przez powiatowe komisje lekarskie oraz wojewódzkie komisje lekarskie, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz szefa wojskowego centrum rekrutacji (ust. 2). Wzmiankowane w ust. 1 tego przepisu "określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej" polega na ustaleniu kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Kategorie te zostały aktualnie określone w art. 58 ust. 6 u.o.O. i są one następujące:

- kategoria A - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129 u.o.O., a także zdolność do odbywania służby zastępczej;

- kategoria B - czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w art. 129 u.o.O., w czasie pokoju;

kategoria D - niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w art. 129 u.o.O., w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej;

- kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w art. 129 u.o.O., w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Poszczególne elementy kwalifikacji wojskowej, zostały określone w art. 58 ust. 1 u.o.O. Zgodnie z tym przepisem kwalifikacja wojskowa obejmuje:

1) sprawdzenie tożsamości osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej;

2) kreślenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej;

3) wstępne przeznaczenie osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej do poszczególnych form obowiązku obrony oraz przyjęcie wniosków o przeznaczenie do służby zastępczej;

4) wprowadzenie danych do ewidencji lub aktualizację ewidencji wojskowej i przetwarzanie danych gromadzonych w tej ewidencji;

5) przekazywanie informacji i promowanie służby wojskowej;

6) wydanie zaświadczenia o stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, uregulowanym stosunku do służby wojskowej oraz o orzeczonej zdolności do służby wojskowej;

7) nadanie stopnia wojskowego szeregowego i przeniesienie osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej do pasywnej rezerwy.

Stosownie do art. 58 ust. 2 u.o.O. czynności, o których mowa w ust. 1, wymienione w:

1) pkt 1 – należą do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) albo upoważnionego pracownika urzędu gminy (miasta));

2) pkt 2 należą do powiatowej komisji lekarskiej;

3) pkt 3 – 7 – należą do szefa wojskowego centrum rekrutacji albo jego upoważnionego przedstawiciela.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.o.O. do kwalifikacji wojskowej są obowiązani stawić się, w określonym terminie i miejscu mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą 19 lat życia. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które nie dopełniły tego obowiązku w określonym terminie i miejscu, są obowiązane to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody. Z kolei według ust. 6, do stawienia się do kwalifikacji wojskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wzywa wójt (burmistrz, prezydent miasta), zapewniając planowe stawiennictwo osób do tej kwalifikacji. W czasie kwalifikacji wojskowej wójt (burmistrz, prezydent miasta):

1) prowadzi listę stawiennictwa osób do kwalifikacji wojskowej, uwzględniając wymienione w pkt a – h dane osobowe tych osób;

2) wypłaca świadczenia, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 3.

Według art. 62 ust. 1 u.o.O. określenie zdolności do służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, które mogą orzekać w składzie jednoosobowym. Ten przepis reguluje właściwość organów, które orzekły w niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu. W ramach określenia zdolności do służby wojskowej osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim oraz psychologicznym, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym oraz obserwacji szpitalnej (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązana przedstawić komisji lekarskiej posiadaną dokumentacje medyczną, w tym wyniki badań specjalistycznych przeprowadzonych w okresie 12 miesięcy przed dniem stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Stosownie zaś do ust. 4 można nie poddawać badaniom lekarskim, o których mowa w ust. 2 osób:

1) podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, w stosunku do których orzeczono trwałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,

2) całkowicie niezdolnych do pracy oraz niezdolnych do samodzielnej egzystencji lub uznanych za całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

3) podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej zaliczonych do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

- jeżeli przedstawią komisji orzeczenie albo wypis z treści orzeczenia stwierdzającego tę niezdolność lub niepełnosprawność, na podstawie którego można określić zdolność tych osób do czynnej służby wojskowej.

W ustawie obowiązującej przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny znajdowały się podobne przepisy. I tak: zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.o.o. określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należało do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1 (dotyczącym wojskowych komisji lekarskich). Stosownie do ust. 1a, w ramach czynności, o których mowa w ust. 1 osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej, poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej. Według ust. 1b, osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązana przedstawić komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań specjalistycznych, przeprowadzonych w okresie dwunastu miesięcy przed dniem stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

Zgodnie z art. 26 ust. 1c, osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, w stosunku do których orzeczono stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174 i 782), osób całkowicie niezdolnych do pracy oraz niezdolnych do samodzielnej egzystencji lub uznanych za całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252, 568, 1222 i 1578), jak również osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej zaliczonych do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875), można nie poddawać badaniom lekarskim, o których mowa w ust. 1a, jeżeli przedstawią komisji orzeczenie albo wypis z treści orzeczenia stwierdzającego tę niezdolność lub niepełnosprawność, na podstawie którego można określić zdolność tych osób do czynnej służby wojskowej.

Analiza przepisów obydwu tych ustaw, w tym przytoczone przepisy nie pozwalają na stwierdzenie, że sprawa dotycząca określenia zdolności do czynnej służby wojskowej skarżącego w ramach prowadzonej kwalifikacji toczyła się przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Już choćby z uwagi na podział czynności, które obejmuje kwalifikacja wojskowa stosownie do art. 58 ust. 2 u.o.O. nie jest możliwe uznanie całej kwalifikacji za sprawę, o której mowa w art. 819 u.o.O. Nie pozwalają na taką konkluzję także przedstawione Sądowi akta sprawy. Trzeba także zwrócić uwagę na przepisy przejściowe i dostosowujące zawarte w art. 777 i następnych ustawy o obronie Ojczyzny. Żaden z nich nie reguluje dalszych losów kwalifikacji wojskowej, której dotyczyło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 2021 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 17 – dalej tez jako "rozporządzenie MSWiA oraz MON"), w którym wyznaczony został termin ogłoszenia kwalifikacji wojskowej, czas jej trwania oraz – w § 3 wskazano osoby zobowiązane do stawienia się do takiej kwalifikacji. Akt ten wydany został w oparciu o art. 35 u.p.o.o. Należy mieć na względzie, że w art. 2 pkt 14 u.o.O. zdefiniowano samo pojęcie "kwalifikacji wojskowej" precyzując, że pod tym pojęciem należy rozumieć proces ukierunkowany na określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony nie zawierała takiej definicji. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w żadnej z ustaw nie skonstruował kwalifikacji wojskowej jako swoistego "całościowego" i odrębnego postępowania administracyjnego (które musiałoby być na pewnych etapach zbiorowe) ale skonkretyzował, uregulował i określił przebieg następujących po sobie czynności w jej ramach . Tym samym zdaniem Sądu brak podstaw do uznania, że kwalifikacja wojskowa odbywająca się na skutek ww rozporządzenia MSWiA oraz MON to sprawa "wszczęta" wydaniem czy ogłoszeniem tego rozporządzenia. Z tego powodu, w ocenie Sądu w odniesieniu do określenia zdolności do służby wojskowej skarżącego, która została wszczęta w dniu 18 maja 2022 r. brak było podstaw do stosowania przepisów poprzednio obowiązującej ustawy poprzez art. 819 u.o.O., który stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis ten ma charakter procesowy i dotyczy postępowań administracyjnych, które były w toku i które nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie miał zastosowania ten przepis i należało stosować przepisy ustawy o obronie Ojczyzny.

Zauważyć jeszcze taż należy, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o przedstawione akta sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. (art. 133 § 1 k.p.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu były orzeczenia komisji lekarskich wydane w sprawie określenia zdolności skarżącego do służby wojskowej. W przedstawionych Sądowi aktach tej sprawy nie zostało formalnie wszczęte postępowanie dotyczące tego przedmiotu. Wynika z nich, że w dniu 18 maja 2022 r. skarżący stawił się przed Powiatową Komisją Lekarską w [...]. Nawet z podpisanego przez skarżącego oświadczenia z tej daty (znak [...]) wynika, że zapoznał się on z aktami postępowania w sprawie ustalenia przez Komisję jego kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Podobnie protokół przesłuchania strony na druku zawiera stwierdzenie, że "przesłuchano stronę w sprawie rozpoznania stanu jego zdrowia i ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej".

Stając przed PKL skarżący okazał dwie karty z [...] w [...] – z dnia 27 sierpnia 2021 r. oraz z dnia 19 lutego 2022 r.

W skład PKL, przed która stawił się skarżący wchodzili: Przewodniczący – lekarz P.F. – I stopień specjalizacji z dermatologii i wenerologii, Członek – J.P. – średni personel medyczny, Sekretarz – M.C. – Kierownik Biura Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności w Starostwie Powiatowym w [...]. Skład powyższy był zgodny z załączonym do akt Zarządzeniem Wojewody Podkarpackiego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie składu komisji lekarskich powołanych do realizacji zadań związanych z przeprowadzeniem kwalifikacji wojskowej w 2022 r. w województwie podkarpackim w okresie od dnia 4 kwietnia do 8 lipca oraz wykazu podmiotów leczniczych, w których będą przeprowadzane na zlecenie przewodniczących komisji lekarskich specjalistyczne badania lekarskie oraz badania psychologiczne i obserwacje szpitalne osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej.

Według załącznika nr 1 do tego Zarządzenia w skład Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Rzeszowie zostali powołani: Przewodniczący lek med. M.G. – specjalista medycyny ratunkowej, Członek – lek. med. R.F. – specjalista chorób wewnętrznych i Sekretarz B.P. - inspektor wojewódzki w wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w [...], zastępczo pełniący funkcję przewodniczącego lek. med. T.B. – specjalista chorób wewnętrznych, zastępczo pełniący funkcję członka – lek. med. D.P. – specjalista ortopedii i traumatologii ruchu, zastępczo pełniący funkcję sekretarza – Z.W. – starszy specjalista w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w [...].

Z kolei zgodnie z załącznikiem nr 2 do tego Zarządzenia Wojewody (pkt 14) w skład Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] zostali wyznaczeni: Przewodniczący: lek. med. P.F. – I stopień specjalizacji w dziedzinie dermatologii i wenerologii, Sekretarz – A.C. – pracownik Starostwa Powiatowego w [...], D.H. – pracownik Urzędu Miasta [...], średni personel medyczny – J.P. – pielęgniarka, zastępczo pełniący funkcję przewodniczącego: lekarz med. W.R. – neurolog/psychiatra, zastępczo pełniący funkcję sekretarza – M.C. – pracownik Starostwa Powiatowego w [...], A.U. – Pracownik Urzędu Miejskiego w [...], zastępczy średni personel medyczny: A.B. – ratownik medyczny. W uzasadnieniu tego Zarządzenia Wojewody tylko jeden akapit, zresztą bardzo ogólnie odnosi się do składu powiatowych i wojewódzkiej komisji lekarskich, wskazując, że ustalenie ich składu było konsultowane z Szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], organami samorządu powiatowego, kierownikami podmiotów leczniczych oddelegowującymi lekarzy do pracy w komisjach lekarskich jak również samymi lekarzami i osobami średniego personelu medycznego kierowanymi do pracy w komisjach.

Powyższe zarządzenie Nr [...] zostało zmienione Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. w odniesieniu do składu WKL, gdzie wskazano – lek. med. D.P. – specjalistę ortopedii i traumatologii ruchu i lek. med. A.S. – specjalistę medycyny ratunkowej jako zastępczo pełniących funkcję członka WKL w [...].

W oparciu o wydanie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 3 u.p.o.o. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 822), które z mocy art. 821 ust. 1 u.o.O. obowiązywało także w trakcie kontrolowanego postępowania, Sąd stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, w skład powiatowej komisji lekarskiej wchodzić powinien 1 lekarz posiadający co najmniej I stopień specjalizacji w dziedzinie chirurgii ogólnej lub I stopień specjalizacji w dziedzinie chorób wewnętrznych, będący jednocześnie przewodniczącym tej komisji, sekretarz oraz 1 pracownik średniego personelu medycznego wyznaczony do tej komisji. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww rozporządzenia RM, w przypadku braku możliwości wyznaczenia do składu powiatowej komisji lekarskiej lekarza posiadającego specjalizacje, o których mowa w ust. 1, wyznacza się innego lekarza, uwzględniając w pierwszej kolejności lekarzy posiadających specjalizację lub tytuł specjalisty w pokrewnej dziedzinie medycyny.

Zgodnie z § 4 ww rozporządzenia RM z dnia 13 listopada 2009 r. w skład wojewódzkiej komisji lekarskiej wchodzi 2 lekarzy posiadających prawo wykonywania zawodu lekarza i tytuł specjalisty w podstawowej dziedzinie medycyny (w tym chorób wewnętrznych lub chirurgii ogólnej), spośród których wojewoda wyznacza przewodniczącego tej komisji, oraz sekretarz.

W związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi specjalizacji lekarzy wchodzących w skład komisji, Sąd stwierdził, że Przewodniczący PKL nie spełniał wymogów z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a w uzasadnieniu zarządzenia Wojewody nr [...] nie wykazano przesłanek wyznaczenia innego lekarza nieposiadającego stopnia specjalizacji w dziedzinie chirurgii ogólnej lub chorób wewnętrznych. Sformułowane uzasadnienie Zarządzenia w ogóle nie wskazuje na okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia RM.

Jest to tym bardziej istotne, że jak wcześniej wspomniano z akt sprawy wynika, że sprawa "rozpoznania stanu zdrowia i ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej" skarżącego została wszczęta w dniu 18 maja 2022 r., kiedy skarżący stawił się w tym celu przed PKL, tj. w czasie gdy obowiązywała już ustawa o obronie Ojczyzny, a nie ustawa o powszechnym obowiązku obrony. Z przepisów przejściowych i dostosowujących u.o.O. nie wynika zaś, aby rozporządzenie wskazywane jako podstawa przyporządkowania ustalonych u skarżącego schorzeń do kategorii D, tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1243|) zostało przez te przepisy przejściowe u.o.O. utrzymane w mocy. Oznacza to, że rozporządzenie to utraciło moc z dniem wejścia w życie u.o.O. i nie mogło być podstawą określenia zdolności do służby skarżącego. Przedstawione zaś Sądowi akta sprawy nie dają podstaw do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie rozpoznania stanu zdrowia i ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej było w toku przed wejściem w życie u.o.O., tj. przed 23 kwietnia 2022 r. Tymczasem nowe rozporządzenie dotyczące orzekania o zdolności do służby wojskowej (...) zostało wydane dopiero w dniu 7 czerwca 2022 r. a zgodnie z § 14 weszło w życie w dniu 14 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1243).

Z powyższego wynika, że w dniu 18 maja 2022 r. kiedy skarżący stawił się celem ustalenia jego zdolności do służby wojskowej przed PKL rozporządzenie, na które powoływały się organy obydwu instancji nie obowiązywało. Istotne więc było czy lekarz – Przewodniczący PKL, który zgodnie z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie komisji lekarskich orzekający jednoosobowo był w stanie ocenić stan zdrowia skarżącego i przyporządkować go do właściwej kategorii zdolności do służby wojskowej. W ocenie Sądu brak podstaw aby udzielić odpowiedzi twierdzącej z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących składu komisji i wymaganej specjalizacji lekarza oraz utratę mocy obowiązującej rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r.

Nawet gdyby okazało się, że postępowanie w sprawie, w której wydano kwestionowane orzeczenia lekarskie komisji obydwu instancji jednak zostało wszczęte przed wejściem w życie u.o.O. i - jak wskazują organy - na mocy art. 819 u.o.O. można byłoby w dniu 18 maja 2022 r. zastosować do niego rozporządzenie MON z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (...) (dalej zwane rozporządzeniem MON z dnia 24 stycznia 2018 r.) to trzeba zwrócić uwagę, że wbrew temu co wskazano w zaskarżonym orzeczeniu WKL, w rozporządzeniu tym nie zawarto w załączniku nr 2 – Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 258) szczegółowego objaśnienia do § 34 dotyczącego chorób kręgosłupa ze wskazaniem stopnia skrzywienia kręgosłupa według metody Cobba. Według tego rozporządzenia z tabeli odnoszącej się do skrzywień i wad kręgosłupa – w § 34 rozróżniono jedynie dla grupy I (odnoszącej się do osób podlegających kwalifikacji wojskowej:

- w pkt 1 – skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawność ustroju - kategoria A,

- w pkt 2 – skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju – kategoria D,

- w pkt 3 – skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte znacznie upośledzające sprawność ustroju – kategoria E.

W objaśnieniach szczegółowych po tej tabeli znajduje się jedynie opis do § 33. Nie ma zaś żadnego opisu do § 34 – tak jak jest to w załączniku do aktualnie obowiązującego rozporządzenia do aktualnie obowiązującego rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., lub np. w załączniku do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r., poz. 761).

Inaczej było w tych ostatnio wymienionych aktach prawnych, które nie miały zastosowania w czasie i zakresie orzekania przez PKL, gdzie zawarto objaśnienia szczegółowe do analogicznego § 34 pkt 1 – 3 i tam wskazano "Wady kręgosłupa, półkręgi, kręgi klinowate, kręgi zrośnięte, niespojenie łuków kręgów, tzw. kręgi rybie, kręgozmyk, kręgoszczeliny. Orzekanie na podstawie metody Cobba: skolioza I° - do 30°, skolioza II° – do 60 °, skolioza III° – 60° do 90°.

Jeszcze raz podkreślić należy, że w rozporządzeniu MON z dnia 24 stycznia 2018 r. takiego szczegółowego opisu nie nabyło. Tymczasem informacje ogólnodostępne w Internecie nie pozwalają na ustalenie, że ustalony stopień skrzywienia kręgosłupa według metody Cobba może być każdorazowo jednakowo przyporządkowany. Przykładowo mogą być trzy lub cztery stopnie skoliozy, może być wreszcie ustalony inny od przyjętego na użytek tych rozporządzeń MON, które zawierają takie szczegółowe opisy stopień skoliozy, bo np.

10 - 24° - I stopień,

25 – 40° - II stopień,

powyżej 50° - III stopień.

Zastosowany w przywołanych rozporządzeniach z 2015 r. i 2022 r. podział odpowiada dawnemu podziałowi metodą Grucy i Weisfloga (zob. np. Skolioza/CM Sedimed-prywatna opieka medyczna, portal DOZ.pl i Carolina Medical Center – Grupa Luxmed – www.carolina.pl i inne tego typu portale – informacje powszechnie dostępne w Internecie).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy jest to bardzo istotne, gdyż – jak zasadnie zarzuca skarżący – oceny stanu jego zdrowia i przyporządkowaniu do określonej kategorii wojskowej w ramach PKL, dokonywał lekarz nieposiadający wymaganej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r. specjalizacji lekarskiej – w dziedzinie chirurgii ogólnej lub dziedzinie chorób wewnętrznych, chociaż rodzaj ułomności skarżącego – już w przypadku lekarza chorób wewnętrznych wymagałby dodatkowej specjalistycznej diagnostyki.

Nie ma znaczenia w tej sytuacji, że kąt skrzywienia kręgosłupa u skarżącego miał wynikać z przedstawionej przez niego dokumentacji, gdyż ta, której kopie znalazły się w aktach I instancji pochodzi sprzed kilku miesięcy a – jak zarzucał skarżący zdjęcia rentgenowskie, które miał ze sobą na płytce, nie mogły być przedmiotem analizy przez lekarza, gdyż w czasie oceny jego stanu zdrowia przez PKL nie było sprzętu pozwalającego na ich odtworzenie, nie mówiąc już o tym, że z przedstawionych kart wynikało, że skolioza może się pogłębiać. Z orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej nie wynika zaś dlaczego, mimo tylko ogólnych przepisów powoływanego jako podstawa rozpoznania rozporządzenia (bez uszczegółowienia § 34, przy braku specjalizacji lekarza, która pozwoliłaby we własnym zakresie określić schorzenie skarżącego) skarżący nie został skierowany na specjalistyczne badania. Na przepis art. 26 ust. 1c u.p.o.o. organ II instancji powołał się dopiero w odpowiedzi na skargę, w aktach I instancji są zaś tylko kopie dwóch kart z [...] podpisane przez mgr M.Z. Zresztą z przyczyn wcześniej przedstawionych nie miał ona w sprawie zastosowania.

Z odpisów orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, wydruków zdjęć rentgenowskich, które zostały sporządzone (te odpisy) dopiero w dniu 27 czerwca 2022 r. przesłanych na wezwanie WKL za pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. nie wynika kto ustalał stopień skoliozy skarżącego i czy był on aktualny na dzień orzekania przez organy obydwu instancji.

Nawet gdyby więc nie podzielić stanowiska Sądu o braku podstaw do kwalifikacji skoliozy skarżącego w oparciu o rozporządzenie MON z dnia 24 stycznia 2018 r. poprzez art. 819 u.o.O., to i tak brak odpowiedniej specjalizacji lekarza PKL, pozwalającej zakwalifikować ułomność skarżącego do właściwej kategorii wojskowej i wobec niewykazania braku możliwości powołania do tej komisji lekarza posiadającego I stopień specjalizacji w dziedzinie określonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 13 listopada 2009 r., tj. niewykazania braku okoliczności z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, w ocenie Sądu pozbawiono skarżącego możliwości właściwej oceny jego stanu zdrowia, a co za tym idzie – przyporządkowania tego stanu zdrowia odpowiedniej kategorii zdolności do służby wojskowej. Analogiczne zastrzeżenia dotyczą składu WKL. Tu także Wojewoda w Zarządzeniu nie wykazał przesłanek powołania do składu tej Komisji lekarzy o innych specjalizacjach niż określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia RM. Jednakże w przypadku WKL miałoby to mniejsze znaczenie, skoro w czasie orzekania przez organ II instancji obowiązywało już rozporządzenie MON z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – z załącznikiem. Nadal zaś aktualne pozostają w tym zakresie zastrzeżenia odnoszące się do braku skierowania na badania specjalistyczne. Skarżący nie spełniał bowiem kryteriów z art. 62 ust. 4 u.o.O. Z art. 62 ust. 2 u.o.O. wynika zaś, że w ramach określenia zdolności do służby wojskowej osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim oraz psychologicznym, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym oraz obserwacji szpitalnej.

Rzeczywiście zgodnie z art. 26 ust. 1c u.p.o.o. (gdyby obowiązywał w czasie orzekania przez organy) skarżącego można było nie poddawać badaniom lekarskim ale z akt sprawy nie wynika, aby PKL zapoznała się z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a poza tym z uzasadnienia decyzji nie wynika, które jego zapisy zdecydowały o tym, że według organu I instancji, na jego podstawie można było określić zdolność skarżącego do czynnej służby wojskowej. Aktualnie obowiązujące przepisy – w szczególności art. 62 ust. 4 u.o.O. został inaczej sformułowany i nie wynika z niego, aby orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym zwalniało z badań, o których mowa w ust. 2 tego przepisu. W ogóle uzasadnienie orzeczenia PKL jest wewnętrznie sprzeczne, bo wyszczególniając w nim co oznacza przyznana skarżącemu kategoria D wskazano "oznacza jego niezdolność do odbywania i pełnienia w czasie pokoju:

- zasadniczej służby wojskowej,

- przeszkolenia wojskowego,

- terytorialnej służby wojskowej (z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych),

- ćwiczenia wojskowego,

- służby przygotowawczej,

- okresowej służby wojskowej,"

także "- służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i czasie wojny".

Z akt sprawy bezsprzecznie za to wynika, że w dacie orzeczenia I instancji rzeczywiście wystąpiła oczywista omyłka pisarska w oznaczeniu roku i zamiast "2022" wpisano "2021", co jednak jest możliwe do sprostowania i nie dyskwalifikuje orzeczenia co do zasady.

Lakoniczne i wewnętrznie niespójne uzasadnienie orzeczenia PKL, przy braku I stopnia specjalizacji orzekającego w niej lekarza z zakresu chirurgii czy ortopedii, nie pozwala na dokonanie kontroli czym kierował się ten lekarz przyporządkowując skoliozę skarżącego do § 34 punktu 2 a nie punktu 3 i że miał ona niezbędne do oceny jego stanu zdrowia kwalifikacje. Jeszcze raz podkreślić należy, że w rozporządzeniu MON z dnia 24 stycznia 2018 r. nie było objaśnień szczegółowych do § 34, a z akt sprawy, w tym z uzasadnienia Zarządzenia Wojewody nie wynika, aby zachodziły okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r., które obowiązywało w czasie rozstrzygania sprawy (z mocy art. 821 u.o.O.). Powołany przez PKL przepis art. 802 u.o.O. stanowi, że decyzje, zgody oraz inne rozstrzygnięcia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane. Z mocy tego przepisu moc wiążącą zachowało zarządzenie nr 44 Wojewody Podkarpackiego.

Mając na uwadze, że PKL, określając zdolność skarżącego do służby wojskowej, co oznacza w tej sytuacji, że orzekła w oparciu o przepisy prawa materialnego - § 34 pkt 2 rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r., które utraciło moc z chwilą wejścia w życie u.o.O., w tej sytuacji organ I instancji wydał orzeczenie bez podstawy prawnej, co odpowiada podstawie stwierdzenia nieważności przewidzianej w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., co umknęło uwadze WKL, która utrzymała w mocy takie orzeczenie. Opisana sytuacja obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności orzeczeń (decyzji) obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu właściwe organy ustalą stan zdrowia skarżącego, w razie potrzeby po wykonaniu badań specjalistycznych i w oparciu o aktualną dokumentację lekarską przedstawioną przez skarżącego i w zależności od tych ustaleń dokonają określenia zdolności strony do służby wojskowej, przypisując mu adekwatną kategorię.