Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 675/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101;
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 1; art. 15 ust. 2 pkt 1;
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi W. R. na uchwałę Rady Gminy Radzyń Podlaski z dnia 28 października 2010 r. nr XXXVIII/228/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga W. R. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący") na uchwałę nr XXXVIII 228/10 Rady Gminy Radzyń Podlaski z dnia 28 października 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Radzyń Podlaski.

Uchwałę nr XXXVIII 228/10 Rady Gminy Radzyń Podlaski z dnia 28 października 2010 r. zaskarżono w części dotyczącej § 58 i § 59 uchwały, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wnosząc o stwierdzenie nieważności w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 28 października 2010 r. Rada Gminy Radzyń Podlaski podjęła uchwałę nr XXXVI 11/228/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Radzyń Podlaski.

Zgodnie z § 58 ust. 1 dot. działu II rozdziału VIII dot. jednostki "G" Białka dla terenów istniejącej i projektowanej zabudowy zagrodowej i częściowo jednorodzinnej, o których mowa w załączniku nr 1 Uchwały, oznaczonych na rysunkach nr 10c, 11a, 11b, 11d, 15c, 16a, 16 symbolami G1 RM, G2RM, G3RM, G8 RM, G10 RM, G11 RM, G23 RM, G24 RM, G28 RM, G36 RM, G37 RM, G38 RM, G39 RM, G41 RM o łącznej powierzchni 84,60 ha ustala się przeznaczenie podstawowe - zabudowa zagrodowa z niezbędnymi obiektami towarzyszącymi związanymi z gospodarką rolną.

§ 59 w/w uchwały stanowi zaś, że dla terenów istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o których mowa w załączniki nr 1 uchwały oznaczonych na rysunkach 11b, 15c, 16a symbolami G4MN, G4MN/U, G5 MN, G7MN, G26 MN o łącznej powierzchni 13,30 ustala się przeznaczenie podstawowe: tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego z usługami towarzyszącymi.

Jak stwierdzono powyższa uchwała w zakresie § 59 dot. terenów oznaczonych numerami 11b, 15c, 16a powinna być uznana za nieważną, albowiem na jednym terenie zostały połączone dwa typy zabudowań wzajemnie się wykluczających.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową, powinny być wydzielone z terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, za pomocą linii rozgraniczających oraz oznaczone odrębnym symbolem adekwatnym do ich przeznaczenia, zaś z analizy zaskarżonego planu miejscowego wynika, że zakwestionowane łączenie zasadniczo odmiennego sposobu zagospodarowania terenów rolnych z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, dodatkowo także z dopuszczeniem zabudowy usługowej i agroturystyczne narusza normę z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.

Uzasadniając interes prawny w zaskarżeniu uchwały wyjaśniono, że W. R. ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały do sądu administracyjnego jako właściciel nieruchomości położonej w B.. W. R. jest właścicielem działek oznaczonych numerem ewidencyjnym [...] i [...] Na działkę [...], która sąsiaduje z działką stanowiącą własność K. R., zostało wydane pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na rzecz A. i Ł. małż. Przede wszystkim stwierdzić należy, że A. i Ł. małż. K. nie są rolnikami, a poza budynkiem mieszkalnym na działce [...] brak jest jakichkolwiek budynków gospodarczych, garażowych czy inwentarskich. Budynek mieszkalny na który zostało wydane pozwolenie na budowę nie jest związany z prowadzonym gospodarstwem rolnym, nie powstał jako część planowanej lub istniejącej w przeszłości zabudowy zagrodowej. A. i Ł. małż. K. nie posiadają innych gruntów rolnych i nie prowadzą gospodarstwa rolnego. A. i Ł. małż. K. aktualnie zainicjowali postępowania w sprawie nakazu wstrzymania budowy płyty obornikowej ze zbiornikiem na gnojowicę, zlokalizowanych na terenach zabudowy zagrodowej na działce nr [...]. Postępowanie toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru w R. P. - znak [...]

W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę Gminy Radzyń Podlaski – Wójt Gminy Radzyń Podlaski pozostawił skargę do uznania sądu.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 pkt 5 i 6 p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm. - dalej jako: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Powyższy przepis nie wprowadza ograniczenia terminem prawa strony do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. W przypadku aktów prawa miejscowego, do których zaliczyć należy także uchwały w przedmiocie uchwalenia i zmiany planu miejscowego. Ograniczenie takie nie wynika również z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym.

Co do zasady prawa do żądania stwierdzenia nieważności uchwały nie pozbawia strony fakt poddania uchwały kontroli organu nadzoru urbanistycznego. Brak stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy w trybie art. 91 ust. 1 u.s.g. nie wyłącza dopuszczalności wniesienia skargi na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., ani też w żaden sposób nie wpływa na ocenę zgodności z prawem zaskarżanej uchwały organu gminy przez sąd administracyjny.

Z przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm. - dalej jako: "u.p.z.p.") wynika, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.

Przy zaskarżaniu uchwał organów gminy pierwszoplanowe znaczenie ma kwestia posiadania przez stronę interesu prawnego albowiem zgodnie z art. 101 § 1 u.s.g. uchwałę zaskarżyć może tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą.

Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym aktem.

Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem musi mieć charakter konkretny i aktualny, a ponadto musi być naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia.

Źródłem naruszenia interesu prawnego może być jedynie bezpośrednie oddziaływanie przepisu planu miejscowego, w tym w szczególności zmiana przeznaczenia terenu skarżącego, wprowadzenie określonych ograniczeń w jego zagospodarowaniu, nakazów lub zakazów.

W sprawie tak rozumiany interes prawny skarżącego do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie budzi wątpliwości w zakresie odnoszącym się do terenów oznaczonych symbolem G21 RM/MN (załącznik nr 1 rysunek 16a) albowiem jak wynika z niezakwestionowanych twierdzeń skarżącego jest on m.in. właścicielem działek nr [...], które położone są na terenie oznaczonym symbolem G21 RM/MN, o którym mowa w § 58 planu miejscowego.

Pewne wątpliwości może budzić natomiast to, czy skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem G23 RM (załącznik nr 1 rysunek 16a), na którym zlokalizowana jest zabudowana domem mieszkalnym działka należąca do Ł. i A. K. (działka nr [...]), która - jak można wnioskować z uzasadnienia skargi - pozostaje zasadniczym celem uwag skarżącego.

Skarżący nie twierdził, że jest właścicielem nieruchomości położonych na obszarze oznaczonym symbolem G23 RM. Okoliczność taka nie wynika również z akt sprawy.

Sądowi z urzędu, z racji rozpoznawania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie innych spraw z udziałem tych osób (sprawa sygn. akt II SA/Lu 762/19), wiadomym jest W. R. uzyskał pozwolenie na budowę płyty obornikowej wraz ze zbiornikiem na wody gnojowe w miejscowości B., na działce nr [...]. Wydana w trybie wznowieniowym decyzja organu o odmowie uchylenia decyzji o pozwolenie na budowę płyty obornikowej została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt II SA/Lu 762/19. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że zrealizowana przez W. R. inwestycja w sposób niedopuszczalny oddziaływała na interesy Ł. i A. K., którzy są właścicielami domu mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...].

Z powyższego wynika, że w prawomocnym wyroku sądowym przesądzono, że pomiędzy działką nr [...] usytuowaną na terenie oznaczonym symbolem G23 RM, a działką nr [...] położoną na terenie oznaczonym symbolem G21 RM/MN istnieje powiązanie ograniczające możność zagospodarowania działki nr [...].

Powyższe prowadzi zaś do uznania, że skarżący posiada konkretny i aktualny interes w zaskarżeniu uchwały także w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem G23 RM z § 58 planu miejscowego.

W zakończeniu wyjaśnić należy, że w uzasadnieniu skargi błędnie wskazano jako nr działki zabudowanej domem mieszkalnym Ł. i A. K. nr [...], zamiast prawidłowego nr [...].

Naruszenie przez uchwałę interesu prawnego skarżącego uzasadnia jedynie legitymację skargową, co stanowi warunek konieczny do rozpoznania skargi przez sąd. Nie oznacza natomiast, że tym samym naruszone zostało również prawo przedmiotowe, a to dopiero implikuje stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny.

Uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu wymaga kumulatywnego spełnienia obu warunków, czyli zarówno naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, jak i naruszenia prawa przedmiotowego.

Warunkiem uwzględnienia skargi jest więc sprzeczność uchwały z prawem.

Jak wskazano już wyżej podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.

Z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych nie wynika, by przy uchwaleniu kwestionowanej uchwały doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu.

Naruszeń w tym zakresie nie wykazano także we wniesionej skardze.

Z tych też względów w sprawie należało przyjąć, że przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu.

W taki sam sposób ocenić należy także kwestię naruszenia zasad sporządzania planu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sam fakt podjęcia przez organ uchwały nr XLIX/264/2022 w sprawie przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz złożenia odpowiedzi na skargę, w której pozostawiono skargę do uznania sądu, nie obligował Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie do stwierdzenia nieważności uchwały.

Obowiązujące przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują bowiem możności wydania wyroku opartego jedynie na braku aktywności procesowej organu.

Oceny okoliczności warunkujących stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy dokonać musi samodzielnie sąd administracyjny, niezależnie od stanowisk przedstawianych w sprawie przez strony.

W sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały albowiem brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że dokonując uchwalenia planu miejscowego Rada Gminy naruszyła zasady sporządzania planu miejscowego oraz przekroczyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego.

Zdaniem Sądu naruszeń w tym zakresie nie wykazano także we wniesionej skardze.

W sprawie sporna uchwała zaskarżona została jedynie w części dotyczącej § 58 i 59 planu miejscowego.

Z wywodów przedstawionych w uzasadnieniu skargi można wnioskować, że u podstaw żądanie stwierdzenia nieważności § 58 i 59 planu miejscowego leży stwierdzenie, iż na jednym terenie zostały połączone dwa typy zabudowań wzajemnie się wykluczających, a mianowicie zabudowa zagrodowa i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinnego, aczkolwiek sam skarżący taką konstatację wyraził wprost jedynie w odniesieniu do § 59 planu miejscowego, wskazując, że: "powyższa uchwała w zakresie § 59 dot. terenów oznaczonych numerami 11b, 15c, 16a powinna być uznana za nieważną, albowiem na jednym terenie zostały połączone dwa typy zabudowań wzajemnie się wykluczających".

Co do zasady istotnie w § 58 planu miejscowego przewidziana została możność łącznia na tym samym terenie zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

§ 58 ust. 1 planu miejscowego dla wymienionych tam terenów ustala, jako przeznaczenie podstawowe, zabudowę zagrodową. Jednoczenie jako przeznaczenie dopuszczalne dla terenów tych przewidziano także budynki mieszkalne jednorodzinne (§ 58 ust. 3 pkt 2 planu miejscowego).

Stwierdzenia takiego nie można natomiast odnieść do § 59 planu miejscowego.

W § 59 planu miejscowego jako przeznaczenie podstawowe ustalono: tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego z usługami towarzyszącymi. W postanowieniu tym nie ma w ogóle mowy o zabudowie zagrodowej, w tym zabudowy zagrodowej nie dopuszczona ani jako zabudowy uzupełniającej, ani jako przeznaczenia dopuszczalnego.

Uzasadnienie skargi w tym zakresie jest niejasne, zaś z przytaczanego wyżej stwierdzenia skarżącego o tym, że "powyższa uchwała w zakresie § 59 dot. terenów oznaczonych numerami 11b, 15c, 16a powinna być uznana za nieważną", można ewentualnie wnioskować, że elementem łączącym oba postanowienia planu (§ 58 i 59) i tym samym oba rodzaje zabudowy jest to, że odwołują się one do tych samych rysunków planów nr 11b, 15c i 16a.

Stanowisko takie jest oczywiście nieprawidłowe.

To, że zarówno § 58 planu miejscowego, jak i § 59, odwołują się do tych samych rysunków planu miejscowego (nr 11b, 15c i 16a) nie oznacza, że dotyczą one tych samych terenów.

Każde z tych postanowień dotyczy bowiem ściśle określonych terenów oznaczonych konkretnymi symbolami. To zaś, że tereny te mogą znajdować się na tym samym rysunku planu nie oznacza, że są to te same tereny albowiem na danym rysunku planu może znajdować się wiele różnych obszarów.

Żaden z terenów wymienionych w § 58 planu miejscowego nie jest tożsamy z terenami, których dotyczy § 59 planu. Są to różne tereny. Nie można więc ustaleń z § 58 planu miejscowego przenosić na tereny z § 59 planu.

§ 59 planu miejscowego nie przewiduje możność łącznia na tym samym terenie zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Z uwagi na powyższe, w tej części, zarzuty i wywody skargi należy uznać za oczywiście nieuzasadnione.

Jak już wskazano wyżej możność taką przewiduje natomiast § 58 planu miejscowego.

Objęte § 58 planu miejscowego tereny to tereny zabudowy zagrodowej z niezbędnymi obiektami towarzyszącymi związanymi z gospodarką rolną w przeznaczeniu podstawowym. Jako przeznaczenie dopuszczalne ustalono tam budynki mieszkalne jednorodzinne.

Jak zauważono już wyżej z wywodów przedstawionych w uzasadnieniu skargi można wywieść, że także u podstaw żądanie stwierdzenia nieważności § 58 planu miejscowego leży stwierdzenie, że na jednym terenie zostały połączone dwa typy zabudowań wzajemnie się wykluczających, a mianowicie zabudowa zagrodowa i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela takiej konstatacji. Przeciwnie, w ocenie składu orzekającego, w obecnych realiach społeczno-gospodarczych, istniejąca na wsi zabudowa zagrodowa wręcz musi być uzupełniana zabudową innego rodzaju, w tym w szczególności zabudową mieszkaniową jednorodzinną.

Sądowi znane są odmienne w tej kwestii poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Jako przykład takiego orzecznictwa przytoczyć należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2292/19, w którym wskazano, że również zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia MI, poprzez błędną – zdaniem skarżącej kasacyjnie – wykładnię tych przepisów, a co za tym idzie niesłuszne przyjęcie, że ustalenia § 8 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały są niezgodne z przywołanymi powyżej przepisami, należy uznać za nietrafny. Połączenie pozornie zbliżonych do siebie funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy zagrodowej, w sytuacji gdy głównym przeznaczeniem terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, a przeznaczeniem dopuszczalnym możliwość realizacji zabudowy zagrodowej, nie tylko może stać się źródłem konfliktów społecznych, jak słusznie zasygnalizowano to w skardze oraz w zaskarżonym wyroku, ale przede wszystkim nie jest do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia MI. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Jeżeli więc, jak wyżej ustalono, zabudowa zagrodowa obejmująca budynki i urządzenia służące produkcji rolnej oraz towarzyszące im budynki mieszkalne jest położona na gruntach rolnych, to nie może być wykorzystywana jako dopuszczalna w granicach wytyczonych dla terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, ponieważ grunty rolne podlegają różnym od terenów mieszkaniowych zasadom zagospodarowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podziela takiej oceny.

W kwestii ewentualnego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazać należy, że skarżący błędnie przytacza treść tego przepisu twierdząc, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową, powinny być wydzielone z terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, za pomocą linii rozgraniczających oraz oznaczone odrębnym symbolem adekwatnym do ich przeznaczenia.

Przepis art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. ma całkowicie inne brzmienie. Formułuje on pewne zasady ogólne, nie stanowi jednakże wprost o tym, że zabudowa zagrodowa musi być wydzielona z terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

Przepis ten formułuje więc pewne reguły ogólne, z których wynika po pierwsze, że w planie należy określić obowiązkowo przeznaczenie terenu. Po drugie, jeżeli na danym obszarze występują tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania to należy określić także linie rozgraniczające te tereny. Linii takich nie określa się dla terenu, który ma podwójne przeznaczenie. Jest to bowiem ten sam teren, o wielorakim przeznaczeniu.

Z tego rodzaju ogólnych i oczywistych zasad sporządzania planu miejscowego nie powinno się jednak wyprowadzać twierdzenia o niedopuszczalności uzupełnienia zabudowy podstawowej zabudową uzupełniającą, towarzyszącą lub dopuszczalną, przy czym identyczny charakter jak art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. miały również przepisy § 4 pkt 1 i § 7 pkt rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Konieczność określenia w planie miejscowym przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających różne tereny to co innego niż możność uzupełnienia zabudowy podstawowej zabudową uzupełniającą, towarzyszącą lub dopuszczalną na tym samym terenie.

Możność uzupełnienia zabudowy podstawowej zabudową innego rodzaju, a więc szeroko rozumianą zabudową uzupełniającą, jest powszechnie przyjmowana i stosowana w kształtowaniu i prowadzeniu polityki przestrzennej.

Zauważyć należy, że nawet przy kształtowaniu polityki przestrzennej przy pomocy decyzji o warunkach zabudowy, a więc przy pomocy instrumentu podlegającego dużo większym restrykcjom niż plan miejscowy, powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że wymóg kontynuacji funkcji nie oznacza nakazu mechanicznego powielania istniejącej zabudowy, względnie zagospodarowania terenu, a wystarczające jest, gdy nowa zabudowa (bądź zagospodarowanie terenu) nie koliduje z funkcją istniejącą w obszarze analizowanym.

W ocenie Sądu istnienie na danym obszarze wiejskim zabudowy zagrodowej nie wyklucza się z istnieniem na terenie wsi zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Co więcej, jak już wyżej podkreślono, w obecnych realiach społeczno-gospodarczych, istniejąca na wsi zabudowa zagrodowa musi być wręcz uzupełniana zabudową innego rodzaju, w tym w szczególności zabudową mieszkaniową jednorodzinną.

Jak wynika z danych powszechnie dostępnych w internecie, w tym w szczególności z podstawowej w tym względzie publikacji Polskiego Instytutu Ekonomicznego z 2020 roku, w 2018 r. tylko 12% osób powyżej 15. roku życia mieszkających na wsi pracowało w rolnictwie.

Z nowszego raportu "Polska Wieś 2022. Raport o stanie wsi" wynika, że gospodarstwa domowe rolników stanowią ok. 8% gospodarstw domowych na wsi, zaś główne dochody z gospodarstwa rolnego pozyskuje ok. 10 proc. mieszkańców wsi.

Z powyższego wynika, że obecnie zdecydowana większość mieszkańców wsi to osoby nie będące rolnikami.

Powyższe, w sposób oczywisty i realnie już istniejący, wymusza koegzystencję osób prowadzących gospodarstwa rolne z osobami nie będącymi rolnikami.

Już więc z tego względu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na terenach wiejskich nie można postrzegać jako zabudowy wykluczającej się z zabudową zagrodową. Przeciwnie jest to zabudowa, która w sposób naturalny i jak najbardziej uzasadniony zmieniającymi się warunkami społeczno-gospodarczymi, uzupełnia, czy nawet wręcz zastępuję istniejącą wcześniej i już nie kontynuowaną w zakresie funkcji rolniczej zabudowę zagrodową.

Jak się wydaje postulat całkowitego odizolowania na terenach wiejskich zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej od zabudowy zagrodowej nie jest w ogóle możliwy do zrealizowania.

Po pierwsze na większości terenów wiejskich istnieje już określona zabudowa o mieszanym charakterze, która ma charakter nieuporządkowany i rozproszony.

Po drugie wymagałoby to przeznaczania np. całego danego obszaru wsi wyłącznie pod gospodarstwa rolne. W sytuacji, gdy rolnikami na wsi pozostaje jedynie około 10% mieszkańców, skutkowałoby to tym, że tereny takie nie byłyby w ogóle wykorzystywane pod budownictwo.

W orzecznictwie wykluczającym łącznie tych dwóch funkcji wskazuje się, że może stać się to źródłem konfliktów społecznych, pomiędzy mieszkańcami terenów mieszkalnictwa jednorodzinnego a rolnikami prowadzącymi na swych terenach gospodarkę rolną.

Zwrócić należy jednak uwagę, że co do zasady obowiązujące przepisy nie reglamentują i nie ograniczają prowadzenia działalności rolniczej z uwagi na fakt istnienie na tym samym obszarze terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, lecz w większości odwołują się do okoliczności, które dotyczą tak zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak i zabudowy zagrodowej.

I tak przykładowo mając na uwadze, że u podstaw wniesionej skargi leży konflikt sąsiedzki związany z budową przez skarżącego płyty obornikowej wskazać należy, że § 6 ust. 5 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, nakazuje sytuowanie płyt do składowania obornika w określonej odległości od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, a nie od terenów mieszkalnictwa jednorodzinnego.

Ograniczenie to dotyczy więc zarówno budynku mieszkalnego usytuowanego na terenach zabudowy zagrodowej, jak i budynku mieszkalnego na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego.

Funkcja mieszkaniowa jednorodzinna, czy też zagrodowa terenu sąsiedniego, jest więc tu prawnie obojętna i nie stanowi źródła konfliktu interesów stron.

W ocenie Sądu oczywiste jest, że tereny zabudowy zagrodowej różnią się od terenów mieszkalnictwa jednorodzinnego. Jednakże różnice te nie są aż tak doniosłe, by prowadzić do wykluczenia możliwości współistnienia takich terenów na obszarach wiejskich. W obecnych realiach społeczno-gospodarczych, istniejąca na wsi zabudowa zagrodowa musi być uzupełniana zabudową innego rodzaju, w tym w szczególności zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Przy przestrzeganiu przepisów obowiązującego prawa, w tym tzw. prawa sąsiedzkiego, oba te rodzaje zabudowy nie powinny także stanowić źródła istotnych konfliktów społecznych, o ile rzecz jasna, obie strony będą miały na uwadze to, że tereny zabudowy zagrodowej ze swej natury i istoty stanowią miejsce prowadzenia gospodarki rolnej.

Podsumowując należy stwierdzić, że w ocenie Sądu istnienie na terenach wiejskich zabudowy zagrodowej oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wzajemnie się nie wyklucza.

Tego rodzaju konstatacja przesądza zaś o uznaniu wniesionej skargi za bezzasadną.

W zakończeniu podkreślić należy także, że w utrwalonym już w tej kwestii orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że jeżeli skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości to stwierdzenie nieważności aktu powinno zasadniczo nastąpić tylko w odniesieniu do części planu miejscowego dotyczącej tej nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 334/20).

O ile skarżący wykazał swój interes prawny w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem G21 RM/MN i G23 RM, o których mowa w § 58 planu miejscowego to jednak w żaden sposób nie wykazał go co do pozostałych terenów wymienionych w § 58 i 59 planu miejscowego. Powyższe dodatkowo uzasadnienia oddalenie skargi w tej części.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.