Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 519/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 74 ust. 1 lit. a)
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 28 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. nr 35, poz. 217 ze zm., zwana dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich), art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. nr 44, poz. 262), art. 51 ust. 2 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007 r. nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm., dalej jako "rozporządzenie Komisji WE nr 796/2004"), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20 listopada 2004, str. 1, ze zm., dalej jako "rozporządzenie Komisji WE nr 1973/2004") oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. E. G. sp. z o.o. z siedzibą w B. (zwana dalej jako "spółka", "wnioskodawca", "skarżąca") z [...] maja 2007 r. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej w części dotyczącej działek rolnych AW, AO, AP, AV, AZ, AAA, AR, AA, AB, AAS, AT, AU, AC oraz o odmowie:

1. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (dalej także jako UPO) do powierzchni upraw podstawowych i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności;

2. przyznania jednolitej płatności obszarowej (dalej także jako JPO) i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2007 r. wpłynął wniosek spółki o przyznanie płatności bezpośrednich na 2007 r. Do wniosku dołączono oświadczenia o deklaracji powierzchni upraw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy. W przedmiotowym wniosku skarżąca zadeklarowała działki rolne o nr ewidencyjnych [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...]. Znaczna część ww. gruntów na podstawie porozumień znajdujących się w aktach sprawy została z dniem [...] kwietnia 2008 r. przeniesiona na innych producentów rolnych. W dniu [...] lipca 2009 r. została wydana pierwsza decyzja w sprawie płatności do gruntów rolnych za 2007 r. Decyzja ta została decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. uchylona przez organ odwoławczy, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji stwierdził, że na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. należy umorzyć postępowanie o przyznanie JPO oraz UPO w części dotyczącej działek rolnych o nr: [...] (odpowiednio działka o symbolu AW), [...] (AO), [...] (AP), [...] (AV), [...] (AZ), [...] (AAA), [...] (AR), [...] (AA), [...] (AB), [...] (AAS), [...] (AT), [...] (AU), [...] (AC). W ocenie organu powyższe jest uzasadnione złożeniem w dniu [...] września 2008 r. przez producenta "D.A." s.c. wniosku na 2007 r. o przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego. W przedmiotowym wniosku wskazano bowiem ww. grunty rolne. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności są przyznawane przejmującemu. Tym samym, skoro producent ten z dniem [...] kwietnia 2008 r. przejął posiadanie ww. działek rolnych - co wynika z porozumienia w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z dnia [...] kwietnia 2008 r., postępowanie w sprawie spółki w części dotyczącej ww. działek rolnych stało się bezprzedmiotowe.

Odmowa przyznania JPO oraz nałożenie sankcji nastąpiło z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez spółkę we wniosku o przyznanie płatności ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej ([...] ha). Wyliczona procentowa różnica między ww. wartościami wynosi więc [...] %. Odmowa przyznania JPO oraz nałożenie sankcji na powierzchnie przekazanych gruntów rolnych, będących przedmiotem deklaracji spółki we wniosku dotyczy następujących działek ewidencyjnych o nr: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...].

Również odmowa przyznania UPO oraz nałożenie sankcji nastąpiło z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez spółkę we wniosku o przyznanie płatności ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej ([...] ha). Wyliczona procentowa różnica między ww. wartościami wynosi więc [...] %. Odmowa przyznania UPO oraz nałożenie sankcji na powierzchnie przekazanych gruntów rolnych, będących przedmiotem deklaracji spółki we wniosku dotyczy następujących działek ewidencyjnych o nr: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...].

Organ wskazał nadto, że spółka została powiadomiona o nieprawidłowościach we wniosku dotyczących deklaracji upraw przeznaczonych na produkcję suszu paszowego. Potwierdzają to dołączone do akt sprawy notatki pracownika organu z dnia [...] i [...] stycznia 2008 r. Spółka wycofała zaś wniosek o przyznanie płatności na 2007 r. w części dotyczącej UPO do działek obejmujących uprawy przeznaczone na produkcję suszu paszowego dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r. (data nadania przesyłki poleconej). Wycofanie to jest więc nieskuteczne, a rozstrzygnięcie należało wydać w zakresie deklaracji zawartej w pierwotnym wniosku z dnia [...] maja 2007 r.

Od ww. decyzji organu pierwszej instancji spółka złożyła odwołanie.

W uzasadnieniu podniosła, że zarówno umorzenie postępowania w części, jak i rozstrzygnięcie w sprawie JPO nie znajdują oparcia w prawie obowiązującym. Wbrew twierdzeniom wystawcy skarżonej decyzji postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowym w części. Złożony przez spółkę wniosek o płatności powinien zostać rozpatrzony w całości. Nie ma zaś żadnego znaczenia dla sprawy okoliczność przekazania przedmiotowych dla wniosku działek innym producentom rolnym. Przekazanie nastąpiło bowiem po zakończeniu roku kalendarzowego, którego wniosek dotyczył. Nie ma też znaczenia, że przekazanie nastąpiło przed wydaniem decyzji w sprawie. Płatności do gruntów rolnych ustalane są w odniesieniu do danego roku kalendarzowego na podstawie składanego corocznie wniosku i są one wypłacane już w terminie od dnia 1 grudnia roku w którym złożono wniosek - maksymalnie do 30 czerwca następnego roku. Przeszkodą do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok kalendarzowy płatności obszarowych nie mogą być zmiany stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego.

Odnośnie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w części dotyczącej UPO spółka zarzuciła naruszenie art. 14 K.p.a, zgodnie z którym to przepisem sprawy należy załatwiać w formie pisemnej oraz art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004. Wskazała, że sporządzona przez pracownika organu notatka w sprawie powiadomienia reprezentanta spółki o nieprawidłowościach we wniosku nie może być uznana za dowód w sprawie. Ustne zaś zawiadomienie nie wyłącza zasady pisemności. K.p.a. wprowadza bowiem obowiązek utrwalenia takiej czynności bądź w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Adnotacje mogą dotyczyć ustaleń bieżących, pomocowych, jednakże nie dotyczą ustaleń, od których zależy rozstrzygnięcie. W związku z powyższym cofnięcie przez spółkę wniosku nastąpiło zgodnie z wymogami stawianymi przez prawo. Organ zaniedbał zachowania koniecznej formy zawiadomienia, nie miał więc podstaw do uznania wycofania części wniosku dotyczącej UPO za bezskuteczne i bezpodstawnie naliczył sankcje. Spółce nie można przypisać winy ewentualnych nieprawidłowości, a organ w myśl art. 68 ww. unijnego rozporządzenia winien był odstąpić od nakładania obniżek i wyłączeń, gdyż rolnik działał w dobrej wierze i może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowościom. Tymczasem uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera nawet wskazania i uzasadnienia przyczyn dla których nie skorzystano z możliwości odstąpienia od ukarania rolnika zgodnie z ww. przepisem.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy w pierwszej kolejności szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zauważył, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący są przyznawane przejmującemu: jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności. Organ wskazał, że powyższy przepis umożliwia przekazanie płatności, o którą ubiega się przekazujący gospodarstwo przez przejmującego. W myśl zaś z art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 przekazanie gospodarstwa oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Przekazanie w rozumieniu art. 74 ust. 2 ma miejsce w przypadku, gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa. Tylko więc w takiej sytuacji może nastąpić przejęcie płatności, o które ubiegał się przekazujący. Nadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 217/2007 r. "przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, odnosi się do przekazania wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności złożonym przez dotychczasowego producenta rolnego".

Organ stwierdził, że skoro wnioskodawca podjął decyzję o przekazaniu posiadanego gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego a zatem także przekazania uprawnień i obowiązków z tym związanych, zrezygnował niejako z przyznania płatności na swoją rzecz. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że spółka przekazała w posiadanie część gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o przyznanie płatności na 2007 r. Powierzchnia spełniająca warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, pozostająca w jej posiadaniu wyniosła [...] ha, wobec to do której został rozpatrzony wniosek o przyznanie płatności. Spółka nie dotrzymała też warunku przekazania gospodarstwa rolnego w całości na rzecz innego producenta rolnego.

Odnosząc się do argumentów zawartych przez spółkę w odwołaniu, organ podniósł, że jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania decyzji. W związku zaś z tym, że w dniu wydania decyzji w sprawie, spółka nie była w posiadaniu części działek rolnych objętych wnioskiem, a przekazanych na rzecz innych podmiotów, należy uznać, że decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna. Organ dodał, że spółka składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r., w sekcji VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania", zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmiernie przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania pomocy finansowej objętej wnioskiem, w szczególności, gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym, w jej interesie było niezwłoczne poinformowanie organu pierwszej instancji o zmniejszeniu powierzchni użytkowanych gruntów będących przedmiotem deklaracji we wniosku na 2007 r.

Reasumując, organ podkreślił, że jednolita płatność obszarowa została odmówiona ze względu na stwierdzenie w wyniku w kontroli administracyjnej powierzchni mniejszej niż deklarowana we wniosku. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła [...] %. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.

W związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej, odmówiono również przyznania uzupełniającej płatności obszarowej ze względu na art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym, rolnikowi przyznaje się uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, ale tylko w przypadku gdy spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 organ wskazał, że zgodnie z ww. przepisem nie stosuje się obniżek i wyłączeń w pomocy, gdy: 1. rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowościom, 2. rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się do czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W ocenie organu spółka została zaś poinformowana o nieprawidłowościach we wniosku przed dniem złożenia dokumentu wycofania części wniosku w zakresie deklaracji upraw przeznaczonych na produkcję suszu paszowego. Pracownik organu pierwszej instancji w dniach [...] i [...] stycznia 2008 r. sporządził adnotacje, które zostały przez niego podpisane. W ww. adnotacjach oświadczył zaś, że strona postępowania została poinformowana o nieprawidłowościach we wniosku oraz wynikających z tego tytułu konsekwencjach. Dlatego też organ pierwszej instancji, wydając decyzję w sprawie, słusznie nie uwzględnił dokumentu wycofania części wniosku uznając dokument za złożony nieskutecznie i rozpatrzył sprawę w oparciu o deklarację w pierwotnym wniosku. Pomimo bowiem poinformowania na piśmie ARiMR o tym, że wniosek uległ w części dezaktualizacji, podkreślenia wymaga fakt, iż zostało to zgłoszone po powzięciu przez spółkę informacji na temat nieprawidłowości stwierdzonych w sprawie przyznania płatności do traw uprawianych na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy.

Zdaniem organu istotne znaczenie ma również fakt, że spółka składając wniosek oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, składając podpis pod dokumentem wniosku. Nie uzasadnione jest w związku z tym jej tłumaczenie, że nie była winna nieprawidłowościom oraz powoływanie się na pismo wyjaśniające złożone w dniu [...] stycznia 2008 r., w którym opisano okoliczności związane z koniecznością zmiany deklaracji płatności uzupełniającej (susz paszowy). W związku z powyższym organ odwoławczy nie widzi podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 bądź art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do sądu administracyjnego złożyła spółka wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu w całości powtórzyła argumentację zawartą w uprzednio złożonym odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca popierając skargę wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Dodatkowo podniosła, że nałożenie w zaskarżonych decyzjach sankcji, również w przypadku płatności uzupełniającej jest nieuzasadnione i w jej ocenie rażąco narusza prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona bowiem oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tym samym, niezbędnym stało się wyeliminowanie z porządku prawnego przedmiotowych decyzji.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy organy obu instancji zasadnie umorzyły postępowanie w części w związku z przejęciem od skarżącej w 2008 r. przez innego producenta rolnego części gruntów rolnych zadeklarowanych w jej wniosku dotyczącym płatności bezpośrednich za 2007 r. Podmiot ten złożył bowiem wniosek o przejęcie przedmiotowych płatności za ww. rok. Sporne jest również czy skarżąca spełniła ustawowe warunki przyznania płatności bezpośrednich (JPO i UPO) za 2007 r., w szczególności czy wpływ na prawo do przyznania płatności miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu posiadania gruntów rolnych na inne podmioty. Nadto, sporne jest, czy skarżąca została poinformowana o nieprawidłowościach w swoim wniosku przed dniem złożenia przez nią wycofania jego części w zakresie deklaracji upraw przeznaczonych na produkcję suszu paszowego, a tym samym czy wycofanie wniosku można uznać za skuteczne.

W ocenie Sądu, brak było podstaw do umorzenia postępowania w części jako bezprzedmiotowego w związku przejęciem od skarżącej w 2008 r. gruntów rolnych zadeklarowanych w jej wniosku dotyczącym płatności bezpośrednich za 2007 r. przez inny podmiot, tj. "D.A." s.c. i złożeniem w dniu [...] września 2008 r. przez tego producenta wniosku o przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego. Fakt bowiem, że skarżąca w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem w sprawie decyzji organu przekazała część gruntów zadeklarowanych we wniosku za 2007 r. nie oznacza, że postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe

w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Nadal bowiem istnieje przedmiot tego postępowania,

a jest nim kwestia przysługujących dla skarżącej płatności z tytułu użytkowania przez nią gruntów w 2007 r. Tym samym organy dopuściły się naruszenia ww. przepisu postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Takie stanowisko jest tym bardziej w niniejszej sprawie uzasadnione, że płatności za 2007 r. nie zostały przez organ przyznane przekazującemu, czyli skarżącej, ani też przejmującemu, tj. ww. spółce cywilnej.

Przedstawiony przez organy obu instancji stan faktyczny sprawy wskazuje, że zarówno odmowa przyznania wnioskowanych przez skarżącą płatności, jak i nałożenie sankcji są co najmniej przedwczesne. Organy dopuściły się bowiem również w tym zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami, został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Na podstawie art. 74 ust. 1 lit a rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca są przyznawane przejmującemu, jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji.

Zgodnie zaś z postanowieniami art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, str. 1-69, ze zm.; Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 ze zm., zwane jako "rozporządzenie nr 1782/2003") płatności dokonywane w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekazywane są na rzecz beneficjentów raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego.

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że realizowane w ramach wsparcia bezpośredniego płatności przysługują za dany rok kalendarzowy i jak wynika z art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 wypłacane są w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku. Stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien więc trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Tym samym, w ocenie Sądu decyzja w sprawie płatności bezpośrednich powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Powołane przepisy dopuszczają wprawdzie możliwość wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność obszarowa (do dnia 1 marca), ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 208/10. Zdaniem NSA, nawet zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności.

Złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą spółkę wniosek dotyczył płatności bezpośrednich za 2007 r., natomiast zmiana stanu faktycznego dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, której dotyczył wniosek producenta zaistniała dopiero w kwietniu 2008 r. Poza sporem w przedmiotowym postępowaniu pozostaje fakt, że skarżąca spółka była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności za 2007 r. w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, że z dniem [...] kwietnia 2008 r. posiadanie znacznej części nieruchomości rolnych zadeklarowanych przez skarżącą w jej wniosku na 2007 r. zostało przeniesione na rzecz innych podmiotów. Do tego jednak czasu - co należy uznać za bezsporne, skarżąca była w posiadaniu przedmiotowych gruntów. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącej do płatności bezpośrednich za 2007 r. stwierdzić należy, że do daty przeniesienia posiadania działek co do zasady spełniała ona przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie tego prawa. Wreszcie bezspornym jest i to, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżąca nie posiadała już znacznej części gruntów, które wcześniej zadeklarowała we wniosku. Zauważyć jednak również wypada, że pierwsza w niniejszej sprawie decyzja została wydana przez organ dopiero w dniu [...] lipca 2009 r. Tak więc, zwłoka organu w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie wynosiła ponad 2 lata, czym niewątpliwie uchybiono art. 12 K.p.a. (zasada szybkości postępowania).

Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, że zmiana stanu fatycznego sprawy, zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, oceniana w dniu wydania w sprawie decyzji nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą płatności. Skarżąca miała bowiem prawo spełniając ustawowe warunki złożyć wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2007 r., przysługiwało jej także uprawnienie do przeniesienia w następnym już, bo w 2008 roku, posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów (por. wyrok NSA z 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 208/10). Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało zaś wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, bowiem czynności w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego na który wnioskowano o przyznanie płatności. Błędna interpretacja dokonana przez organy w niniejszej sprawie spowodowała jednak odmowę przyznania skarżącej wnioskowanych płatności bezpośrednich oraz dodatkowo nałożenie sankcji.

Zdaniem Sądu również data wydania decyzji w sprawach dotyczących przyznania płatności rolnych nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięć organów, szczególnie zaś na gruncie niniejszej sprawy, gdzie zwlekano z wydaniem stosownej decyzji ponad 2 lata. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że rolnik - producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ.

Tak więc, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny mieć na uwadze powołaną wyżej argumentację Sądu i przyjąć za miarodajny moment stan posiadania spornych gruntów z końca 2007 r. Dopiero bowiem wówczas możliwe będzie ustalenie czy i ewentualnie w jakiej wysokości przysługują skarżącej płatności bezpośrednie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nie została ona poinformowana o nieprawidłowościach w swoim wniosku przed dniem złożenia wycofania jego części w zakresie deklaracji upraw przeznaczonych na produkcję suszu paszowego, stwierdzić należy, że jest on zasadny. Z przekazanych akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem, aby organ pierwszej instancji w formie pisemnej zawiadomił skarżącą o ww. nieprawidłowościach przed wycofaniem przez nią wniosku w tej części. Za niewystarczające jako niespełniające wymogów takiego zawiadomienia dla potwierdzenia tej okoliczności należy zaś uznać znajdujące się w aktach sprawy notatki czy adnotacje sporządzone przez pracownika organu. Tym samym wycofanie wniosku przez skarżącą należy uznać za skuteczne.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.