Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 645/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, 7,
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. i H. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji dróg - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

II SA/Bk 645/10

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] marca 2009 r. Prezydent Miasta B. ustalił lokalizację kilku dróg powiatowych i gminnych położonych w B. oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości przeznaczonych pod ich realizację. Inwestycja miała polegać na budowie ulic L. (od ul. M. S. – C.), M. (od ul. C. do ul. Z.), W. (od ul. Z. do ul. Ś.), K. S. W. (od ul. G. do ul. M.), W. (od ul. M. do ul. W.), W. (od ul. Z. do ul. M.), Z. (od ul. M. do wjazdu na teren Politechniki B.), K. (od ul. M. do B.), P. (od ul. W. do działki nr [...]), ul. K. w B. – na kilkudziesięciu działkach wskazanych w decyzji. Wraz z budową ulic zamierzono realizację niezbędnej infrastruktury technicznej. Wśród działek w całości przeznaczonych na realizację dróg wskazano m.in. działkę nr [...] stanowiącą współwłasność H. i A. B. W rozstrzygnięciu określono także linie rozgraniczające teren inwestycji, parametry techniczne drogi oraz wymagania dotyczące jej powiązania z innymi drogami publicznymi z określeniem ich kategorii, zmiany w dotychczasowej infrastrukturze technicznej, warunki wynikające z potrzeby ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (część I decyzji). W części II rozstrzygnięcia zatwierdzono projekt podziału działek, natomiast w części III decyzji ustalono warunki wydania nieruchomości i opróżnienia lokali przeznaczonych pod inwestycję. W części IV decyzji nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie lokalizacyjne wszczęto na wniosek inwestora złożony 20 czerwca 2008 r., zawierający pozytywne opinie Zarządu Województwa z 29 kwietnia 2008 r. i Prezydenta Miasta B. z 11 kwietnia 2008 r. Przedmiotowy wniosek był kilkakrotnie precyzowany – pismami z 28 listopada 2008 r., 30 grudnia 2008 r., 13 lutego 2008 r. i za każdym razem informacja o treści wniosku była ogłaszana stronom w drodze obwieszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta oraz w prasie lokalnej. W wyznaczonych terminach nie wpłynęły zastrzeżenia i uwagi stron. Ostatecznie wniosek sprecyzowano pismem z 11 marca 2009 r. poprzez określenie kategorii ulic i powiązań komunikacyjnych ulicy K. oraz zażądanie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność wykorzystania środków budżetowych przeznaczonych na budowę dróg i niezwłocznego wystąpienia o wydanie pozwolenia na budowę. To ostatnie żądanie rozpatrzono pozytywnie.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli J. O., A. i H. B. oraz A. T.

J. O. zakwestionował lokalizację drogi wymagającą zaproponowanego w decyzji podziału działki nr [...] wskazując, że dzielenie jej wzdłuż, zajęcie pod drogę 59 m2 i pozostawienie właścicielowi 165 m2 spowoduje brak możliwości racjonalnego wykorzystania niewykorzystanej na drogę części. Wniósł o zajęcie całej działki nr [...], która mogłaby wraz z działką sąsiednią nr [...] stanowić parking miejski. Zwrócił uwagę, że lokalizując ulicę projektant nie przeanalizował faktycznych potrzeb miasta.

A. T. wskazał, że nie zgadza się na przeznaczenie części nieruchomości nr [...] pod planowaną budowę drogi, a więc na jej podział w sposób zaproponowany przez inwestora. Oświadczył, że zrealizowanie decyzji uniemożliwi parkowanie pojazdów przed jego lokalem i utrudni prowadzenie działalności gospodarczej.

A. i H. B. zakwestionowali odebranie im działki nr [...] w całości i przesunięcie w ten sposób granicy ich terenu o 7 m, a nie o 3,5 m. Wskazali, że nie uzyskali od urzędników informacji o powodach takiego zaplanowania inwestycji, dlatego stanowi ona – w części wkraczającej w ich nieruchomość – nadużycie uprawnień, w jakie wyposaża organy specustawa. Potwierdzili, że nie sprzeciwiają się poszerzeniu ulicy M., jednak nie bezpodstawnie ich kosztem w rozmiarze większym niż niezbędny do realizacji tej inwestycji. Zwrócili uwagę, że działka nr [...] była już przedmiotem postępowania w 2001 r., jednak ostatecznie nie została wówczas wywłaszczona pod drogę.

Przed rozpoznaniem odwołania małżonkowie B. uzupełnili własne stanowisko w piśmie z 04 czerwca 2009 r. Wskazali, że inwestor nie wyjaśnił dlaczego odebranie im większego niż 3,5 metrowego pasa gruntu jest niezbędne do realizacji inwestycji. Stwierdzili, że uzasadnianie odebrania im całej działki nr [...] na wykonanie dodatkowego pasa ruchu do skrętu z ulicy M. w ulicę K. jest niezrozumiałe. Jak wskazali, ulica K. i jej przedłużenie nie są obecnie przedmiotem inwestycji.

Decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] uchylono zaskarżoną decyzję we fragmentach zawierających błędne oznaczenie działek lub nazwisk i udziałów właścicielskich stron, natomiast utrzymano ją w mocy w części zawierającej rozwiązania merytoryczne.

Wskazano, że decyzja spełnia wszystkie wymagania przewidziane w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Argumentowano, że w postępowaniu o lokalizację drogi toczącym się w oparciu o przepisy specustawy drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora i nie może ingerować w zaproponowany przez niego przebieg drogi. To inwestor dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno – wykonawczych, natomiast organ nie może wpływać na sposób poprowadzenia inwestycji i zaproponowany podział działek. Modyfikacja wniosku w tym zakresie może nastąpić wyłącznie za zgodą inwestora w trakcie postępowania. Podkreślono również, że o wszczęciu postępowania, jak i o wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej poinformowano strony w drodze obwieszczeń, a dotychczasowym właścicielom działek wysłano stosowne zawiadomienia pouczając o możliwości zapoznania się z jej treścią.

Ustosunkowując się do zarzutów A. T. wskazano, że organ może działać tylko w granicach wniosku inwestora, natomiast ewentualne roszczenia o odszkodowanie za straty poniesione w prowadzonej działalności gospodarczej wskutek realizacji inwestycji – będą mogły zostać zgłoszone w postępowaniu, którego celem będzie ustalenie odszkodowania.

Odnośnie zarzutów J. O. wskazano, że okoliczność wykupu całej działki nr [...] nie była przedmiotem oceny w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dlatego organ przekaże tę kwestię do rozpoznania Prezydentowi Miasta. Nie podzielono zarzutu dotyczącego bezzasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wskazując, że wstrzymywanie jej realizacji powodowałoby zaburzenie procesu realizacji zaplanowanych dróg.

Ustosunkowując się do zarzutów małżonków B. wskazano, że zgodnie z przepisami najmniejsza szerokość ulicy klasy G o przekroju 2 jezdnie i 3 pasy ruchu (na rzecz której przeznaczono działkę tych odwołujących się o nr [...]) wynosi 45 m. Przy kształtowaniu linii pasa drogowego uwzględniono wzajemne rozmieszczenie elementów drogi i urządzeń infrastruktury technicznej, sposób odwodnienia oraz sposób rozwiązania wysokościowego ulicy. Proponowane linie rozgraniczające, zaakceptowane w decyzji pierwszoinstancyjnej, spełniają powyższe wymogi. Wskazano, że działka małżonków B. znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania z projektowanym przedłużeniem ulicy K., co wymaga wykonania dodatkowego pasa do skrętu w prawo. Uzasadnia to przeznaczenie działki nr [...] pod ten pas. Za bezskuteczne, bo przedwczesne na obecnym etapie postępowania, uznano zarzuty dotyczące niezaprojektowania przedłużenia ulicy K. Wskazano, że lokalizacja drogi jest pierwszym etapem jej realizacji, na którym nie ustala się szczegółowo jej parametrów technicznych.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego A. i H. B. zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez bezzasadne odebranie im na potrzeby realizacji inwestycji całej działki nr [...], podczas gdy niezbędna na ten cel jest wyłącznie jej część – pas gruntu 3,5 - metrowy, a nie 7 - metrowy. Wskazali, że poszerzenie ulicy M. o jeden pas ruchu można byłoby zrealizować mniejszym kosztem, natomiast faktycznie grunt jest im odbierany na zapas. Oświadczyli, że w chwili obecnej ulica K. nie dochodzi do ulicy M., zatem tworzenie nowego pasa tej ostatniej celem skrętu w ulicę K. jest bezpodstawne. Podtrzymali zgodę na przeznaczenie 3,5 metrowego pasa ich działki pod ulicę M.

Zarzuty sprecyzowali skarżący również w piśmie z 10 grudnia 2009 r. (k. 1891). Wskazali, że po zapoznaniu się z fragmentem projektu dojazdu do ich działki od strony ulicy M. podtrzymują stanowisko o bezpodstawnym odebraniu im całej działki nr [...]. Oświadczyli, że obecnie (przed poszerzeniem) chodnik ulicy M. przylega do granic wymienionej działki. Po poszerzeniu ulica M. ulega przesunięciu w kierunku hipermarketu [...], zaś nowy chodnik zostaje odsunięty od działki o około 1,5 m. Zdaniem skarżących wskazuje to, że odebranie im całej działki nie wynika z niezbędnej potrzeby.

Podczas rozprawy w dniu 02 grudnia 2010 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko, iż działka nr [...] jest niezbędna dla wykonania prawoskrętu w ulicę K. Wskazał również, że nie było potrzeby poszerzania wniosku o działki nr [...] i [...], gdyż stanowią one własność Gminy B. i figurują w ewidencji jako "DR". Działka nr [...] jest objęta przedmiotową inwestycją. Wszystkie wymienione działki będą stanowiły połączenie z ulicą K.

Skarżący złożył na rozprawie oświadczenie zbieżne z treścią pisma z 10 grudnia 2009 r. Zakwestionował również wartość dowodową mapy okazanej sądowi na rozprawie przez przedstawiciela organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem sprawy niniejszej jest legalność ustalenia lokalizacji dróg gminnych i powiatowych w B. – fragmentów ulic L., M., W., K. S. W., W., W., Z., K., P. i ulicy K. Postępowanie toczyło się w trybie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późń. zm.), zwanej specustawą drogową.

Z uwagi na liczne nowelizacje tego aktu prawnego zadaniem organów w pierwszej kolejności było ustalenie stanu prawnego właściwego na datę orzekania. W ocenie sądu nastąpiło to prawidłowo. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o przepisy specustawy drogowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958). Znowelizowane przepisy weszły co prawda w życie 10 września 2008 r., a więc przed wydaniem obydwu wymienionych decyzji (z 27 marca 2009 r. i z 12 czerwca 2009 r.), to jednak na podstawie art. 6 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych (sprawę zainicjował wniosek z czerwca 2008 r.) i niezakończonych decyzją ostateczną należało stosować przepisy dotychczasowe. Opisany wymóg został w kontrolowanych decyzjach zachowany. Również w niniejszym uzasadnieniu powoływane będą przepisy specustawy drogowej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie powyższej nowelizacji.

Zdaniem sądu kontrolowana decyzja odpowiada prawu.

Przede wszystkim dochowano przepisów procesowych obowiązujących przy jej wydawaniu, w tym dotyczących informowania stron o toczącym się postępowaniu i wydawanych w jego toku decyzjach.

Jak wynika z akt każdorazowo po modyfikacji wniosku przez inwestora informowano strony o tym fakcie przez obwieszczenie, wskazując za każdym razem zakres inwestycji w wersji określonej na nowo przez wnioskodawcę i zamieszczając wskazówkę, iż jest to obwieszczenie kolejne (drugie, trzecie) w tej samej sprawie. Odpowiadało to wymaganiom art. 5 ust. 5 specustawy drogowej.

Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 – 4 tej ustawy o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi organy powinny informować uczestników postępowania w następujący sposób: doręczając wnioskodawcy odpis decyzji, wysyłając zawiadomienie o wydaniu decyzji dotychczasowemu właścicielowi na adres określony w ewidencji gruntów, a w stosunku do pozostałych stron - zamieszczając obwieszczenie z informacją o wydaniu decyzji w urzędach (gmin, wojewódzkich) właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący małżonkowie B. przed ustaleniem lokalizacji drogi byli współwłaścicielami działki nr [...] (w całości przeznaczonej pod drogę) oraz współwłaścicielami działki nr [...]0 (przeznaczonej pod drogę w części oznaczonej po podziale jako działka nr [...]). Zatem zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 specustawy drogowej powinni otrzymać zawiadomienie o wydaniu decyzji w sprawie, zarówno pierwszo, jak i drugoinstancyjnej. Przedmiotowe zawiadomienia otrzymali i zgodnie z zawartymi w nich pouczeniami mieli 14 dni od ich doręczenia na zapoznanie się z treścią obydwu decyzji. Identyczne zawiadomienia otrzymali również pozostali dotychczasowi właściciele działek dotkniętych podziałem z przeznaczeniem pod drogi, natomiast pozostałe strony poinformowano w drodze obwieszczenia, a wnioskodawcy doręczono odpis decyzji.

Również w sprawie orzekały organy właściwe według przepisów specustawy drogowej. W tym względzie skład orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 30 marca 2010 r. w sprawie II OSK 88/10 (dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądził brak podstaw do wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu od rozpatrywania własnych wniosków o lokalizację dróg gminnych na terenie miasta na prawach powiatu. Do rozstrzygnięcia tej kwestii przez NSA postępowanie w sprawie niniejszej było zawieszone (vide postanowienie o zawieszeniu z 26 stycznia 2010 r. i postanowienie o podjęciu postępowania z 28 września 2010 r., k. 631 i 1261).

Wskazać również trzeba, że postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji drogi publicznej toczyło się z wniosku inwestora – zarządcy drogi, zaopiniowanym pozytywnie przez właściwe organy i zawierającym wszystkie niezbędne elementy. Przedłożono bowiem wymaganą przepisami i kompletną dokumentację zgodnie z art. 5 specustawy. Z uwagi na charakter planowanej inwestycji i miejsce jej lokalizacji opinie przedłożyli Prezydent Miasta (pismo z 11 kwietnia 2008 r.) oraz Marszałek Województwa (uchwała Zarządu Województwa z 29 kwietnia 2008 r.). Z woli ustawodawcy przedmiotowe opinie zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami (art. 5 ust. 3 specustawy drogowej). Ponadto organ w toku postępowania administracyjnego dokonał sprawdzenia czy wniosek spełnia wymagania przewidziane przepisami, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy dotyczy inwestycji o charakterze publicznym. Wskazał, że inwestor dołączył mapę z przebiegiem drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącego uzbrojenia terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Spełniono zatem formalne wymogi wniosku wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 1 – 4 i pkt 6 specustawy drogowej.

Główny zarzut skargi dotyczył natomiast bezpodstawnego, zdaniem skarżących, pozbawienia ich w całości prawa własności działki nr [...], podczas gdy dla realizacji inwestycji wystarczałoby dokonanie jej podziału i odebranie jedynie 3,5 metrowego pasa gruntu, z pozostawieniem pozostałej części.

Powyższy zarzut nie mógł zostać uwzględniony.

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jak sama jej nazwa wskazuje, ma charakter regulacji szczególnej. Potwierdzają to kolejne nowelizacje ustawy zmierzające do maksymalnego uproszczenia i przyspieszenia realizacji inwestycji drogowych. W tekście pierwotnym specustawy, przed nowelizacją ustawą z 18 października 2006 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 z późn. zm.), wydawano odrębnie decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi i zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a odrębnie decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości i o odszkodowaniu. Po dniu 16 grudnia 2006 r. przypisano skutek wywłaszczenia decyzji o lokalizacji drogi pozostawiając do odrębnego rozstrzygnięcia kwestie odszkodowania i zatwierdzenia projektu budowlanego (w takim stanie prawnym wydano kwestionowane decyzje w sprawie niniejszej). Obecnie, wskutek nowelizacji dokonanej powoływaną wyżej ustawą z 25 lipca 2008 r., decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozstrzyga jednocześnie o wszystkich powyższych kwestiach, w tym o zatwierdzeniu projektu budowlanego, za wyjątkiem odszkodowania. Z dniem 16 grudnia 2006 r. rozszerzono także stosowanie ustawy na wszystkie kategorie dróg publicznych, oprócz krajowych także wojewódzkie, powiatowe i gminne.

Jeżeli zatem, jak z powyższego wynika, przyspieszenie i uproszczenie procedury przygotowania i realizacji inwestycji drogowych jest celem specustawy drogowej (bowiem priorytetowym interesem publicznym jest poprawa infrastruktury drogowej w Polsce), to słusznie wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z 15 czerwca 2010 r. w sprawie II SA/Bk 292/10, że należy interpretować jej przepisy poprzez pryzmat znaczenia ustawy dla przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych (wyrok dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrazem powyższego kierunku uproszczenia są przepisy specustawy (w brzmieniu sprzed 10 września 2008 r.), które wyłączały bądź ograniczały stosowanie ogólnych reguł procedury administracyjnej (np. w zakresie doręczeń decyzji) oraz wyłączały stosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 4, 10 specustawy).

Oceniając treść zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat przedstawionych wyżej ogólnych założeń i celów specustawy drogowej należy stwierdzić, że nie narusza ona norm tego aktu prawnego, w tym w zakresie wskazanym przez skarżących, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

W kwestii głównego zarzutu kwestionującego nieracjonalność rozwiązań przyjętych w decyzji lokalizacyjnej, prowadzących do zbyt rozległego pozbawienia własności prywatnej wskazać należy, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. Zgodzić się należy ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu decyzji Wojewody, że o przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno – wykonawcze. Przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, stąd też ocena organów ogranicza się wyłącznie do zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. Organ, a w konsekwencji i sąd rozpoznający skargę na decyzję lokalizacyjną, mogą jedynie ocenić zgodność z prawem rozwiązań decyzji. Zaprezentowany kierunek orzecznictwa można uznać za dominujący (vide wyroki: WSA w Warszawie z 09.11.2006 r., IV SA/Wa 638/06, WSA w Warszawie z 18.04.2007 r., IV SA/Wa 46/07, WSA w Warszawie z 27.08.2008 r., I SA/Wa 323/08, WSA w Poznaniu z 09.06.2009 r., IV SA/Po 130/09, WSA w Szczecinie z 16.09.2010 r., II SA/Sz 563/10 – wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto wskazać należy, że prawo własności, którego nadmierne naruszenie zarzucają skarżący, nie jest prawem bezwzględnym i może być ograniczane, pod warunkiem że nastąpi to tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji). Wywłaszczenie jest natomiast dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji).

W kontrolowanym postępowaniu, które faktycznie prowadzi do wywłaszczenia dotychczasowych właścicieli, powyższe warunki zostały spełnione. Przejście z mocy prawa własności nieruchomości skarżących, w granicach wydzielonych liniami rozgraniczającymi zatwierdzonymi w projekcie podziału, następuje na podstawie przepisów ustawowych, przewidujących obowiązek ustalenia odszkodowania (art. 12, 18 specustawy drogowej). Również pozbawienie skarżących prawa własności stanowi realizację celu publicznego, jakim jest budowa drogi (poszerzenie ulicy M.) mającej służyć polepszeniu komunikacji w mieście. Zdaniem inwestora realizacja poszerzenia ulicy M., z przeznaczeniem na ten cel działki nr [...], stanowi konieczną inwestycję celu publicznego i dlatego została w takim kształcie zaproponowana we wniosku inicjującym postępowanie. Wobec tego ani organ, ani sąd nie mogą ingerować w przebieg inwestycji. To inwestor (Prezydent Miasta) jest bowiem zarządcą dróg, monitoruje funkcjonowanie istniejącego układu komunikacyjnego i opracowuje sposoby jego usprawnienia, a także – posiadając najobszerniejsze informacje w tej dziedzinie – jest w stanie najbardziej racjonalnie sformułować potrzeby komunikacyjne miasta, których zaspokojenie stanowi niewątpliwie cel publiczny.

W tych okolicznościach nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące zaprojektowania prawoskrętu z ulicy M. do połączenia jej w przyszłości z ulicą K. – poprzez działkę skarżących i z przeznaczeniem jej na ten cel w całości, bowiem potrzebę w tym zakresie określił inwestor we wniosku, którym organ był związany. Nawet przy aktualnym braku bezpośredniego połączenia wymienionych ulic nie można zakwestionować, że inwestor zamierza je w przyszłości wykonać i kształt rozwiązania komunikacyjnego przyjęty w decyzji, w tym sporny prawoskręt, ma przygotować ku temu podstawy (zabezpieczyć teren na potrzeby jego realizacji). Taki zamiar można wyprowadzić z treści mapy w skali 1:1000 stanowiącej załącznik do decyzji oraz z treści mapy stanowiącej załącznik do wniosku, a także potwierdza go pośrednio przedłożony na rozprawie wypis z rejestru gruntów. Z wymienionych dokumentów wynika, że na potrzeby przyszłego połączenia ulic M. i K. - przeznaczono działki nr [...], [...] (oznaczone w ewidencji jako "dr") oraz działki nr [...] (również figurujące w ewidencji jako "dr" i objęte zaskarżoną decyzją). Na podstawie zapisów map uprawniony jest z kolei wniosek, że wskazane działki będą stanowić "kontynuację" dla ewentualnego prawoskrętu usytuowanego również na działce nr [...] do połączenia ulic K. i M. Tak też oświadczył przedstawiciel organu na rozprawie i jego oświadczenie – jak wyżej wykazano - znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Nie mogły zatem odnieść skutku zarzuty skarżących kwestionujących wartość dowodową mapy przedłożonej przez przedstawiciela organu sądowi, bowiem nie ona stanowiła podstawę kontroli legalności decyzji, a dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Natomiast dokumenty przedłożone przez skarżących w postaci mapy z pozwolenia na budowę jako przedłożone po zakończeniu postępowania i zamknięciu rozprawy nie mogły być przedmiotem oceny.

Jeszcze raz podkreślić też należy, że określenie przez inwestora obszaru poszerzenia ulicy M. (w tym o działkę nr [...]) wiązało organ, który – przy braku zastrzeżeń prawnych do wniosku – był nim związany. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostawała zatem kwestia zaprojektowania chodnika ulicy M. – w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...], bowiem szczegółowy sposób zaprojektowania pasa drogowego i tworzących go elementów poddany zostanie ocenie na etapie sporządzania pozwolenia na budowę i aktualne postępowanie temu nie służy. Obecnie to inwestor określa jaki zakres powierzchni gruntu jest mu niezbędny na realizację inwestycji, mając na uwadze konieczność zamieszczenia w pasie drogowym wszystkich urządzeń tworzących drogę, urządzeń infrastruktury technicznej oraz konieczność zapewnienia odpowiedniego dostępu do nich. O tym, że taka analiza została przeprowadzona świadczy pismo Dyrektora Departamentu Inwestycji z 27 kwietnia 2009 r. (k. 15 akt adm. II inst.), w którym wskazano, że minimalna szerokość drogi w liniach rozgraniczających o klasie technicznej przewidzianej dal ulicy M. - 014KG i przekroju 2 jezdnie po 3 pasy ruchu wynosi 45 m. W tych liniach organ ma obowiązek przewidzieć wzajemne rozmieszczenie urządzeń drogowych, infrastruktury technicznej, sposób odwodnienia i sposób rozwiązania wysokościowego ulicy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.