Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 223/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151; art. 190 zdanie pierwsze
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 5 kwietnia 2013 r., nr [...],[...]; nr [...],[...]; nr [...],[...]; nr [...],[...] nr [...],[...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 471/13, po rozpoznaniu skarg A Sp. z o.o. w C. uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 kwietnia 2013 r. nr: [...], nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...] oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 grudnia 2012 r. w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Spółka złożyła w Urzędzie Celnym w G. następujące zgłoszenia celne uzupełniające :

1. w dniu 3 lutego 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "podkładek stalowych", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 25 stycznia 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 22 00 95, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...],

2. w dniu 3 lutego 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "podkładek stalowych", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 26 stycznia 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 22 00 95, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...],

3. w dniu 4 lutego 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "śrub zamkowych", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 25 stycznia 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 15 90 91, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...],

4. w dniu 4 lutego 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "wkrętów do drewna typu konfirmat", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 24 stycznia 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 12 90 91, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].

5. w dniu 17 lutego 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "wkrętów do drewna typu konfirmat", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 15 lutego 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 15 90 91, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].

Postanowieniami z dnia 2 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych oraz w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu ww. towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu.

Decyzjami z dnia 28 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego dla:

I. zgłoszenia [...] z dnia 3 lutego 2011 r.:

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999,

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 65.347 zł,

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 32.712 zł,

II. zgłoszenia [...], z dnia 3 lutego 2011 r.:

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999,

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 64.312 zł,

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 32.194 zł,

III. zgłoszenia [...], z dnia 4 lutego 2011 r.:

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999,

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 64.225 zł;

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 32.150 zł,

IV. zgłoszenia [...], z dnia 4 lutego 2011 r.:

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999,

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 77.291 zł,

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 38.691 zł,

V. zgłoszenia [...], z dnia 17 lutego 2011 r.:

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999,

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 72.669 zł,

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 36.377 zł.

W uzasadnieniach wydanych decyzji organ celny pierwszej instancji wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. L 282/29 z dnia 28 października 2010 r., dalej: rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010), i poddające ten przywóz rejestracji. Na mocy art. 2 tego rozporządzenia towar ujęty w pozycji 1 zgłoszenia poddany został rejestracji.

Organ wskazał ponadto, że w dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE Nr L 194/6 z dnia 26 lipca 2011 r., dalej: rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011).

Organ celny wskazał, że rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 oraz rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 i nie ma podstaw do zawieszenia tych postępowań. Organ podkreślił również, że eksporter – firmy: B oraz C z Malezji nie zostały wymienione w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwa, których wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towarów należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom i zastosować stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%. W konsekwencji, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu ww. towarów podatku VAT, który został określony przez organ celny.

Po rozpatrzeniu odwołań spółki, Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 5 kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu zgłoszeń celnych obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 i zgłoszenia podlegały rejestracji, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowych towarów cło antydumpingowe w wysokości 85%. Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowych towarów i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego.

Dyrektor Izby Celnej wziął również pod uwagę, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 275 z dnia 10 października 2012 r., dalej: rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012). Obniżało ono stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw do 74,1% (dodatkowy kod Taric A999). W ocenie organu z uwagi na brak regulacji pozwalających na stosowanie tego rozporządzenia do towarów przywiezionych przed dniem 11 października 2012 r. zastosowanie w sprawie miało Rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011.

Spółka zaskarżyła ww. decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia ich nieważności, jak również stwierdzenia nieważności poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonym decyzjom spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez ich niezastosowanie;

2) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 247 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej;

3) art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej bez podstawy prawnej.

Ponadto skarżąca wniosła o zawieszenie postępowań sądowoadministracyjnych do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez bułgarski sąd administracyjny wnioskiem z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie Paltrade EOOD przeciwko Nachalnik na Mitnicheski punkt - Varna pri Mitnitsa Varna (sprawa C-667/11) oraz skargi z dnia 19 października 2011 r. w sprawie Brugola Service International Sri (BSI) przeciwko Radzie Unii Europejskiej (sprawa T-551/11), w której to wniesiono o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, a także orzeczenie, że nie znajduje zastosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej oraz orzeczenie, że nie znajduje zastosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Skarżąca podniosła, że organy winny były uwzględnić zmiany stanu prawnego, tj. powinny obniżyć wysokość cła antydumpingowego, wynikającą z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012. Organy bezzasadnie nie uwzględniły wyników postępowania arbitrażowego przed WTO, na skutek którego doszło do zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Skoro organy stosowały przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, to miały jednocześnie obowiązek stosować w zakresie ustalenia właściwej stawki cła antydumpingowego przepisy rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012. Wskazuje na to treści art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. W rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 jako ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw wskazano cło w wysokości 74,1%, a nie 85%. Spółka wskazała przy tym na uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97 (pub. ONSA 1998/1/10), w której podniesiono, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stasować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, które powstały wcześniej, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa (zasada bezpośredniego działania nowego prawa). Pogląd taki został wyrażony również w wielu orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W związku z powyższym również decyzje w części odnoszącej się do określenia wysokości podatku VAT od importu były w ocenie spółki nieprawidłowe. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. W rozpatrywanych sprawach do podstawy opodatkowania doliczone zostało cło antydumpingowe w nieprawidłowej wysokości, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji i uchylenie decyzji je poprzedzających również w tym zakresie.

W ocenie skarżącej kluczowe kwestie dla niniejszych spraw będą rozstrzygane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z ww. pytaniami prawnymi. Należy zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie spraw uzależnione jest od wyniku innego toczącego się postępowania, co uzasadnia zawieszenie postępowań do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 1 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że okoliczności faktyczne spraw były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie w dniach 3 i 4 oraz 17 lutego 2011 r. zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości podkładek stalowych, śrub zamkowych, wkrętów do drewna typu konfirmat importowanych z Malezji.

Sąd wyjaśnił, że datą decydującą o tym, jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Natomiast specyficzny i wyjątkowy charakter ma postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdyż zgłoszenie celne zostało dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W istotnej dla sprawy datach, tj. 3 i 4 17 lutego 2011 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zm., dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009). Punkt 22 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Z przepisów powołanego rozporządzenia wynikało zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła. Towary będące przedmiotem zgłoszeń celnych skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 przewidywało obowiązek rejestracji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., wobec czego obowiązywało w dacie dokonania zgłoszeń celnych przez stronę skarżącą. Towary objęte tymi zgłoszeniami podlegały zatem rejestracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, że dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego. W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 11 października 2012 r.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że w datach wydania decyzji przez organy obu instancji obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Skoro Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, to zdaniem Sądu należało przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów. Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie, nie mogły odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC, tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszeń celnych rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towary sprowadzone przez stronę skarżącą były objęte jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. Zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszeń celnych, ani w dacie orzekania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można było zaakceptować powołania się przez organ odwoławczy na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną. Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów powołanego rozporządzenia organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawiały za oceną, że naruszenia prawa, do którego doszło w rozpatrywanych sprawach nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Zaskarżając wyrok w całości zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku - na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych - poprzez jego błędną wykładnię, tj. :

a) przyjęcie, że przepis ten odnosi się jedynie do postępowań zakończonych decyzją ostateczną, w konsekwencji błędne przyjęcie, że zmiana wysokości stawki cła antydumpingowego określona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wywołuje skutek ex tunc,

b) wydanie wyroku, którego konsekwencją sprzeczną z ww. przepisem jest obowiązek zwrotu pobranego cła antydumpingowego,

2) art. 297 (dawny artykuł 254 TWE) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana uwzględniająca Traktat z Lizbony z 2007 r., od dnia 1 grudnia 2009 r.) w związku z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz

- poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:

a) dokonaniu wykładni prawnej skutkującej złamaniem zasadny nieretroakcji bez podstawy prawnej wynikającej z przepisu określającego datę wejścia w życie aktu prawnego, a wbrew treści przepisu,

b) oraz błędnym przyjęciu, przy dokonaniu niezgodnego ze stanem faktycznym założenia logicznego, że skoro dokonanie przedmiotowej zmiany stawki cła antydumpingowego nastąpiło w trybie - jak twierdzi niesłusznie WSA - sprostowania błędu to zmieniona stawka obowiązuje ex tunc,

3) art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rad (WE) nr 1225/2009 z dnia 30.11.2009r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami WE – poprzez jego niezastosowanie do ustalenia trybu postępowania w sprawie wniosków o zwrot cła antydumpingowego,

4) art. 1 art. 2 zdanie 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w związku z art. 2 oraz art. 207 ust. 1 (dawny artykuł 133 ust. 1 TWE) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

- poprzez jego błędną wykładnię prawną prowadzącą do złamania zasady równości i jednolitości traktowania, a konsekwencji do przyjęcia normy prawnej skutkującej niejednolitym traktowaniem i dyskryminacją fiskalną części podmiotów w związku z niewykorzystaniem przez nich administracyjnych środków odwoławczych lub w zależności od, niezależnego od strony, czasu zakończenia odwoławczej procedury administracyjnej,

5) art. 67 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny r., zwanym dalej WKC, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie dla oceny momentu powstania obowiązku w zakresie cła antydumpingowego daty innej niż wynika z ww. przepisu,

6) art. 201 ust. 2 WKC, art. 67 WKC oraz art. 214 ust. 1 WKC poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że nie regulują one kwestii cła antydumpingowego, i że dla zastosowania właściwej stawki cła antydumpingowego należy przyjąć stawki obowiązujące w dniu wydania decyzji a nie właściwe dla daty złożenia zgłoszenia o dopuszczenie do obrotu,

7) art. 233 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 210 § 1 pkt. 4 i § 4, art. 207 § 2 tej ustawy

- poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że podatkowy organ drugiej instancji może dokonać zmiany prawidłowej od strony formalno i materialnoprawnej deklaratoryjnej decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzającej powstanie obowiązku z mocy prawa, w związku ze zmianą przepisu dotyczącego stawki obciążenia fiskalnego, bez podstawy prawnej w postaci przepisu intertemporalnego nakazującego zastosowanie nowej stawki do stanów faktycznych zaszłych przed wejściem w życie zmienionych przepisów oraz wbrew ww. przepisom WKC ustalającym dzień powstania długu celnego na dzień złożenia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu,

8) art. 29 ust. 13 w związku z art. 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że należności podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia do WSA w Gdańsku zostały nieprawidłowo określone.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapytania prejudycjalnego - celem wyjaśnienia jaką stawkę cła antydumpingowego należy stosować dla przywozu towaru, gdy jego przywóz nastąpił w okresie do dnia 11 października 2012, tj. przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej a jednocześnie w sprawie zastosowania cła antydumpingowego, toczyło się postępowanie odwoławcze, które zakończyło się po dniu 11 października 2012 r., tj. po wejściu w życie ww. rozporządzenia, tj. gdy przed zakończeniem postępowania odwoławczego przed organami celnymi weszło w życie ww. rozporządzenie, obniżające stawkę cła antydumpingowego z 85% do 75%.

Jeżeli niższe stawki cła antydumpingowego mają zastosowanie do przywozu towaru przed datą wejścia w życie obniżonej stawki cła antydumpingowego, w sytuacji, gdy toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie zastosowania cła antydumpingowego, które zakończyło się po dniu 11 października 2012 r., to czy status prawny towaru, jest odmienny, w zależności od tego czy towar został prawomocnie obłożony cłem - przed czy po wejściu w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz czy podmiotom, które w związku z przywozem towaru przed dniem 11 października 2012 r. dokonały zapłaty cła antydumpingowego w wysokości 85 % przysługuje roszczenie o zwrot nadpłaconej, 10-cio% kwoty cła antydumpingowego, a jeżeli tak to, na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A Sp. z o.o. [...] w C. wniosła o oddalenie środka odwoławczego, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.

Wyrokiem z dnia Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu celnym (podobnie jak w podatkowym) wyznacznikiem ustalenia właściwego reżimu prawnego jest moment zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa materialnego wiążą określone skutki prawne. Oznacza to, że przy określaniu należności celnych przywozowych, o ile co innego nie wynika z przepisów prawa, późniejsza zmiana tych przepisów nie może wpływać na wymiar tych należności. W ocenie NSA dla ustalenia norm prawnych stanowiących normatywny wzorzec kontroli konkretnego zgłoszenia celnego, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, w sytuacji zmiany przepisów prawa nie ma znaczenia, ani moment wszczęcia postępowania w sprawie, ani też moment wydania przez organ decyzji kończącej to postępowanie w I i II instancji.

Zasada lex retro non agit, w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, nie ma bezwzględnego charakteru. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy w należyty sposób respektowane są uzasadnione oczekiwania zainteresowanych, temporalny zakres obowiązywania aktu prawnego może rozpocząć się przed jego publikacją. Musi to być jednak wyraźnie wskazane. Z reguły przyjmuje się więc, o ile nie wynika nic innego z przepisów przejściowych nowego aktu prawnego, że przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie, w odróżnieniu od przepisów materialnych, które są zazwyczaj interpretowane w ten sposób, iż nie obowiązują w stosunku do sytuacji powstałych przed ich wejściem w życie. Podobny pogląd jest również prezentowany w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości (v. wyrok TS z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-376/02 (ZOTSiS 2005/4B-/I-3445, PP 2005/6/51, ECR 2005/4B-/I-3445). Prawo unijne, z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE), oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną, pod warunkiem uprzedniego objęcia przywozu towaru rejestracją.

W stanie faktycznym sprawy przywóz towaru, w związku z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010 wszczynającym dochodzenie co do możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, został objęty obowiązkiem rejestracji (w okresie od dnia 29 października 2010 r. do dnia 27 lipca 2011 r.), a następnie na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 objęty ostatecznym cłem antydumpingowym.

Sam obowiązek uiszczenia cła antydumpingowego od towaru objętego obowiązkową rejestracją nie jest kwestionowany przez stronę postępowania, a jedynie wysokość stawki tego cła. Wynika to z faktu, że obliczenie należności z tego tytułu nastąpiło w czasie, gdy obowiązywała niższa stawka cła antydumpingowego.

Jak wskazał dalej Naczelny Sąd Administracyjny podstawowe kwestie związane z ochroną rynku wspólnotowego przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009.

Z postanowień tego rozporządzenia (art. 13 ust. 1 i 3 oraz art. 14 ust. 5) wynika, że nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia cła antydumpingowe mogą być rozszerzone, przez objęcie przywozów z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak też niemodyfikowanych lub też ich części, w przypadku gdy obowiązujące środki są obchodzone. Postępowania w tym zakresie może być wszczęte z inicjatywy Komisji, na wniosek państwa członkowskiego lub każdej zainteresowanej strony, w drodze rozporządzenia Komisji. Może być nałożony jednocześnie nakaz odprawiania przez organy przywozu z zastrzeżeniem rejestracji lub żądania gwarancji, skutkiem czego jest rozszerzenie środków począwszy od daty nałożenia tego obowiązku. Rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 zostało nałożone ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W praktyce okazało się, iż wprowadzone środki zapobiegawcze są obchodzone przez Malezję, czego wyrazem było wszczęcie przez Komisję UE dochodzenia a następnie rozszerzenie cła antydumpingowego na towar sprowadzany z tego kraju (rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 października 2012 r., stawka ostateczna cła antydumpingowego została określona na 85% w ramach dodatkowego kodu TARIC A999 odnoszącego się do wszystkich innych przedsiębiorstw niż te, które zostały wskazane w tabeli zawartej w owym przepisie. Jednocześnie zgodnie z art. 1 ust. 4 tego rozporządzenia (w brzmieniu zarówno przed zmianą jak i po zmianie) do cła antydumpingowego (o ile nie określono inaczej) mają zastosowanie obowiązujące przepisy dotyczące należności celnych przez co należy wnioskować, ich chodzi o przepisy obowiązujące (1) w dacie zgłoszenia celnego i dopuszczenia do obrotu towaru lub bliskiej tym okolicznością oraz (2) w czasie rejestracji towaru.

Stawka cła antydumpingowego ustalona rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 (85%) została zmieniona rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012, które zgodnie z art. 2 zd. pierwsze tego rozporządzenia weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, tj. w dniu 11 października 2012 r., a więc po okresie objętym obowiązkową rejestracją towaru przywiezionego z Malezji. Ponadto, z treści motywów zmieniającego rozporządzenia (pkt 3, 6, 7) wynika, że Komisja dokonała ponownej oceny ostatecznych ustaleń dochodzenia pierwotnego, biorąc pod uwagę zalecenia i orzeczenia DSB. Ponowna ocena opierała się na informacjach zebranych w pierwotnym dochodzeniu oraz na informacjach zgromadzonych po opublikowaniu zawiadomienia z dnia 6 marca 2012 r. Z zastrzeżeniem, że sprawozdania objęte badaniem nie miały wpływu na ustalenia zawarte w motywach 40-57 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych dotyczących produktu objętego postępowaniem i produktu podobnego.

Z kolei z końcowych motywów rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 (pkt 137 i 138) wynika, że środki antydumpingowe mające zastosowanie do przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009, powinny zostać utrzymane oraz że przywóz od przedsiębiorstwa D powinien podlegać stawce celnej równej 0%. Ponowa ocena potwierdziła wyrządzanie szkody przez dumping, stwierdzony w pierwotnym dochodzeniu. Z uwagi jednak, iż jednemu producentowi eksportującemu przyznano zgodę na indywidualne traktowanie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, sformułowanymi w sprawozdaniach DSB, Komisja dokonała odpowiedniej zmiany art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych. Skutkiem czego było zweryfikowane cła antydumpingowe obliczonego dla niektórych przedsiębiorstw wymienionych w tabeli w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych. Procedura, na podstawie której doszło do zmiany ceł antydumpingowych oraz treść art. 2 zd. pierwsze rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 nie pozwala więc przyjąć, iż obniżone cło ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed daty wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego. Z poddanych analizie przepisów prawa wynika w sposób jednoznaczny, iż organ stosujący prawo nie ma swobody w określaniu daty wejścia w życie przepisów prawa unijnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ celny prawidłowo zatem określił należność z tytułu cła antydumpingowego, przyjmując za podstawę regulację prawną, z okresu rejestracji towaru. Tym samym stanowisko Sądu I instancji należało uznać w powyższym zakresie za błędne. Podkreślenia ponownego wymaga bowiem to, że ewentualny skutek retroaktywny aktu prawnego powinien stanowić wyjątek od reguły oraz wyraźnie wynikać z treści tego aktu.

W przypadku braku tego rodzaju uregulowań ma zastosowanie art. 297 ust. 1 akapit trzeci TFUE. W myśl tego przepisu akty ustawodawcze wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przenosząc powyższe na stan sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zmieniona rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012) stawka cła antydumpingowego (74,1%) mogła mieć zastosowanie do należności z tego tytułu naliczanych od przywozu towaru zgłoszonego po wejściu tego rozporządzenie w życie, tj. po dniu 11 października 2012 r., a co za tym idzie do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem miała zastosowanie stawka cła antydumpingowego (85 %) wprowadzona rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009.

Zatem za błędny należało uznać pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, według którego organ celny powinien był zastosować stawkę cła antydumpingowego w obniżonej wysokości. Mylny pogląd Sądu I instancji w tej kwestii, jak należy wnioskować z treści zaskarżonego wyroku, wynika nie tylko z niewłaściwego rozumienia powołanych wcześniej przepisów, ale również rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001. Stosownie do art. 3 tego rozporządzenia środki (które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych) stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Z przepisu tego nie wynika, aby miał on zastosowanie jedynie do spraw zakończonych prawomocnymi decyzjami, jak przyjął Sąd I instancji. Przyjęcie tego poglądu nie tylko nie gwarantowałoby osiągnięcia w pełni wyznaczonego przepisami celu (walki z dumpingiem), ale przede wszystkim też mogłoby prowadzić do niejednolitego stosowania przepisów w zakresie ceł antydumpingowych w stosunku do podmiotach będących w tym samym położeniu prawno – faktycznym, a co za tym idzie do naruszenia również konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że brak jest podstaw do wystąpienia do TSUE z pytaniem prejudycjalnym o treści wskazanej w skardze kasacyjnej. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie C – 667/11 orzekł bowiem, że "Artykuł 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 (...), do którego odsyła art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 (...) powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 (...), po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 91/2009 stawka rozszerzonego cła antydumpingowego pobieranego z mocą wsteczną od przywozów dokonanych przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011 wynosi 85% dla "wszystkich innych przedsiębiorstw."

Tym samym TS potwierdził (1) możliwość stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną i (2) wskazał, iż stawka cła "dla wszystkich innych przedsiębiorstw" wynosi 85% dla towaru przywiezionego przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011, tj. przed dniem 27 lipca 2011 r. (art. 4).

W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że popiera skargi.

Ponadto pełnomocnik wskazał, że wniesiona przez Dyrektora Izby Celnej skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł orzekać w przedmiocie tej części zaskarżonego wyroku, które dotyczyły zobowiązania skarżącej spółki w podatku od towarów i usług.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o zbadanie zgodności rozporządzeń nr 91/2009 i 723/2011 z przepisami prawa Unii Europejskiej i prawa wiążącego Unię Europejską, w tym z umowami i porozumieniami międzynarodowymi w zakresie wskazanym w orzeczeniu wydanym przez Organ Rozstrzygania Sporów Światowej Organizacji Handlu z dnia 28 lipca 2011 r. i skardze Brugola Service International przeciwko Radzie wniesionej w dniu 19 października 2011 r. do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa T-551/11).

W załączniku do protokołu rozprawy (stanowiącym pismo z dnia 15 kwietnia 2015 r.) zawierającym jednoczesne uzupełnienie zarzutów skarg pełnomocnik skarżącej wskazał, że pierwszeństwo umów międzynarodowych zawartych przez Unię Europejską wobec aktów prawa pochodnego nakazuje interpretować te ostatnie, na ile to możliwe, w zgodzie z tymi umowami, w szczególności gdy akty te mają na celu właśnie wdrożenie umowy międzynarodowej zawartej przez Unię. Zasada zgodnej interpretacji nakazuje ponadto brać pod uwagę interpretację Porozumienia Antydumpingowego przy wykładni odpowiednich przepisów rozporządzenia podstawowego. Należy mieć bowiem na uwadze, że zasada ta stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów prawa wtórnego w takim zakresie, w jakim akty te naruszają normy zawarte w Porozumieniu Antydumpingowym.

Uzupełniając zarzuty skarg pełnomocnik skarżącej podniósł wobec zaskarżonych decyzji:

- zarzut naruszenia art. 78 ust. 1 i 3 oraz art. 217 ust. 1 lit. a) i art. 218 ust. 2 zdanie drugie WKC poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

- zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 oraz rozporządzenia Rady (UE) nr 723/2001;

- zarzut nieustalenia stanu faktycznego i brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie momentu zaksięgowania należności celnych na podstawie decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dla ponownego rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma dla wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wynikający z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "wykładni prawa" rozumie się jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Jednocześnie, jak przyjmuje się w orzecznictwie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 130/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym wyjaśnić, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa tylko w wyjątkowych sytuacjach:

- gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl);

- gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl);

- gdy Naczelny Sąd Administracyjny podjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w wyroku sądu drugiej instancji odnoszące się do konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, publ. ONSAiWSA z 2008/5/75).

W rozpoznawanej sprawie żadna z opisanych powyżej sytuacji nie miała miejsca, wobec czego wojewódzki sąd administracyjny ponownie orzekający w tej sprawie, stosownie do przytoczonego już art. 190 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest wykładnią prawa dokonaną w opisanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30października 2014 r., sygn. akt I GSK 1701/13.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji - w stanie faktycznym i prawnym z daty skarżonych rozstrzygnięć - oraz będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w opisanym wyżej wyroku, sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.

Wskazać bowiem należy na jednoznaczne stanowisko szeroko uzasadnione w wyroku NSA, zgodnie z którym w postępowaniu celnym (podobnie jak w podatkowym) wyznacznikiem ustalenia właściwego reżimu prawnego jest moment zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa materialnego wiążą określone skutki prawne. Oznacza to, że przy określaniu należności celnych przywozowych, o ile co innego nie wynika z przepisów prawa, późniejsza zmiana tych przepisów nie może wpływać na wymiar tych należności. W ocenie NSA dla ustalenia norm prawnych stanowiących normatywny wzorzec kontroli konkretnego zgłoszenia celnego, w sytuacji zmiany przepisów prawa nie ma znaczenia, ani moment wszczęcia postępowania w sprawie, ani też moment wydania przez organ decyzji kończącej to postępowanie w I i II instancji.

W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ celny prawidłowo określił należność z tytułu cła antydumpingowego, przyjmując za podstawę regulację prawną, z okresu rejestracji towaru, uznając stanowisko Sądu I instancji w powyższym zakresie za błędne. NSA zwrócił uwagę, że ewentualny skutek retroaktywny aktu prawnego powinien stanowić wyjątek od reguły oraz wyraźnie wynikać z treści tego aktu.

W przypadku braku tego rodzaju uregulowań ma zastosowanie art. 297 ust. 1 akapit trzeci TFUE. W myśl tego przepisu akty ustawodawcze wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przenosząc powyższe na stan sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zmieniona rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012) stawka cła antydumpingowego (74,1%) mogła mieć zastosowanie do należności z tego tytułu naliczanych od przywozu towaru zgłoszonego po wejściu tego rozporządzenie w życie, tj. po dniu 11 października 2012 r., a co za tym idzie do towaru objętego przedmiotowymi zgłoszeniami miała zastosowanie stawka cła antydumpingowego (85 %) wprowadzona rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009. Pogląd taki wynika z przywołanych szczegółowo przez NSA unormowań prawnych, zaś jego dodatkowym potwierdzeniem, jak wskazał ten Sąd, jest również rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001. Stosownie do art. 3 tego rozporządzenia środki (które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych) stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Z przepisu tego nie wynika, aby miał on zastosowanie jedynie do spraw zakończonych prawomocnymi decyzjami.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że brak jest podstaw do wystąpienia do TSUE z pytaniem prejudycjalnym o treści wskazanej w skardze kasacyjnej, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 czerwca 2013 r., który w sprawie C – 667/11 orzekł, że "Artykuł 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 (...), do którego odsyła art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 (...) powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 (...), po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 91/2009 stawka rozszerzonego cła antydumpingowego pobieranego z mocą wsteczną od przywozów dokonanych przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011 wynosi 85% dla "wszystkich innych przedsiębiorstw."

Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunał Sprawiedliwości potwierdził (1) możliwość stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną i (2) wskazał, iż stawka cła "dla wszystkich innych przedsiębiorstw" wynosi 85% dla towaru przywiezionego przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011, tj. przed dniem 27 lipca 2011 r. (art. 4).

W reasumpcji stwierdzić trzeba, że przytoczona wyżej ocena prawna, którą Sąd w niniejszej sprawie jest związany, przesądza kwestię wysokości stawki cła antydumpingowego należnej w sprawie.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu zgodzić należy się ze skarżącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Skoro zatem Dyrektor Izby Celnej w pkt II ppkt 1) skargi kasacyjnej z dnia 23.09.2013r. (k.58 tom I akt sądowych) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia był, wbrew stanowisku skarżącej, wyrok w całości. Twierdzenia skarżącej zawarte w piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2015 roku w tym zakresie nie są prawdziwe. Z tych względów, jako zbędne i nieprzydatne do rozpoznania ponownie sprawy, są zaprezentowane przez skarżącą rozważania dotyczące odrębności spraw dotyczących należności celnych oraz podatku VAT. Nie ma bowiem wątpliwości, że są to odrębne sprawy możliwe do rozstrzygnięcia zarówno odrębnymi decyzjami jak i jedną decyzją. Zdaniem Sądu nie budzi jednak wątpliwości, że organ celny zaskarżył wyrok WSA w Gdańsku w całości i NSA rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej uwzględnił wniosek skargi kasacyjnej i uchylił tenże wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Gdyby NSA miał wątpliwości co do zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną to wezwałby do usunięcia braków formalnych określonych w art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pozostałe zarzuty dotyczące zastrzeżeń co do przestrzegania procedury przez NSA jak i sporządzonego przez ten Sąd uzasadnienia wyroku, są z oczywistych względów, poza kontrolą Sądu ponownie rozpoznającego skargę. W szczególności za niedopuszczalne uznać należy stanowisko skarżącej zmierzające do wykazania, iż zarzucane przez nią błędy proceduralne sądu wyższej instancji, skutkują brakiem związania wykładnią NSA, Sądu ponownie rozpoznającego sprawę w zakresie sprawy podatkowej. Podkreślić trzeba, że materia ta nie dotyczy oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego. Przypomnieć bowiem trzeba, że okoliczności faktyczne spraw były bezsporne między stronami i nie uległy zmianie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Zauważyć wypada, że zarzuty związane z przepisem art. 217 ust.1 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego stanowią element materialnego stanu sprawy, który w granicach skargi kasacyjnej, podlegał również ocenie sądu drugiej instancji.

Podkreślić również należy, że w okolicznościach sprawy, NSA stwierdził, że brak jest podstaw do występowania z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Stanowisko to jest elementem oceny prawnej, którą Sąd w niniejszej sprawie jest związany.

Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, które przepisy prawa materialnego mają zastosowanie w sprawie. Tak więc konsekwencją tego stanowiska jest uznanie za zgodne z prawem wyliczenia należności celnych i podatkowych, z uwzględnieniem 85 % stawki celnej.

Z wszystkich przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił wniesioną skargę.