Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1233/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi C. K. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w L. działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 125 ust. 1 i 2 w związku z art. 232 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg dla funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 133, poz. 1493 ze zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. postanowił odmówić Panu C.K. przyznania nagrody rocznej za okres od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] grudnia 2003 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ostateczną decyzją Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...]kwietnia 2000 r. wymierzona została C. K. kara dyscyplinarna wydalenia ze służby, gdyż w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, fakt nie licującego z godnością funkcjonariusza UOP zachowania w dniu [...] marca 2000 r. w lokalu gastronomicznym w B. . Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2000 r. Szef UOP zwolnił C.K. ze służby, wykonując wskazaną wyżej karę wydalenia ze służby w UOP. W związku ze złożeniem przez C. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef UOP rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2000 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] maja 2000 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia i ustalił ten termin na [...] lipca 2000 r. w pozostałej części wskazaną decyzję utrzymując w mocy. Na powyższy rozkaz personalny złożona została skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. akt II SA 2050/00 uchylił decyzję Szefa UOP z dnia [...]czerwca 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2000 r. Szef UOP - rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2001 r. wydanym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy o UOP zwolnił C.K. ze służby w UOP z dniem [...] stycznia 2001 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef UOP rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r., która następnie została zaskarżona do NSA. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2001 r. sygn. akt. SA 1705/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Szefa UOP z dnia [...] kwietnia 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia[...]stycznia 2001 r. Szef UOP rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2001 r. wydanym na podstawie art. 33 oraz 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o UOP zwolnił C. K. ze służby w UOP z dniem [...] listopada 2001 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef UOP rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2002 r. uchylił poprzedni rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby i ustalił termin zwolnienia na dzień [...]lutego 2002 r., decyzje te zostały również zaskarżone do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt. II SA 755/02 uchylił rozkaz personalny Szefa UOP z dnia [...]stycznia 2002 r. z uwagi na błędne ustalenie terminu zwolnienia ze służby. W dniu [...]czerwca 2003 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał decyzję nr [...]o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie zwolnienia C. K. ze służby - z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania. Powyższą decyzję C. K.zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. akt. II SA 2657/03 uchylił decyzję Szefa ABW z dnia [...] czerwca 2003 r. W związku z powyższym Szef ABW w dniu [...] grudnia 2003 r. wydał decyzję - rozkaz personalny nr [...] ustalając nowy termin zwolnienia C.K. na [...] grudnia 2003 r. Zdaniem organu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2003 r. uchylający z powodów: formalnych decyzję Szefa ABW w przedmiocie zwolnienia C. K. ze służby spowodował reaktywację stosunku służbowego. Owo reaktywowanie w żadnym przypadku nie przesądza o obowiązku powierzenia C. K. przez Szefa ABW obowiązków służbowych, a co za tym idzie możliwości pełnienia przez niego służby, z którym wiąże się prawo funkcjonariusza do uposażenia. Fakt, że wobec byłego funkcjonariusza wydano niewzruszoną decyzję o ukaraniu wydaleniem ze służby, sprawia, iż pełnienie jej, to znaczy wykonywanie obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, posiadanie legitymacji służbowej i broni, sprzeczne byłoby z zasadami dyscypliny służbowej. Zdaniem organu pozostawanie w stosunku służbowym bez faktycznego wykonywania służby nie rodzi prawa do uposażenia, a tym samym przyznania nagrody rocznej.

W dniu 2 kwietnia 2004 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan C.K..

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego działając na podstawie art. 104 § 1 Kpa w zw. z art. 138 § 1 Kpa oraz art. 125 ust. 1 i ust. 2 i art. 223 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 3 ust. 1 i § 14 ust 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg dla funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wedle orzecznictwa NSA w sprawach dotyczących funkcjonariuszy służb mundurowych, skutkiem uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu ze służby jest reaktywowanie stosunku służbowego z dniem ogłoszenia lub doręczenia wyroku. Taki wyrok wywołuje skutek na przyszłość od daty uchylenia, nie działa, więc wstecz. Tak, więc funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, a następnie do niej przywróconego wyrokiem sądu administracyjnego, nie należą się świadczenia z tytułu stosunku służbowego za okres po zwolnieniu do uchylenia przez sąd decyzji o zwolnieniu. Tylko wyrok stwierdzający nieważność decyzji ma moc wsteczną. W sprawie Pana C. K. zdaniem organu decydujące znaczenie ma kwestia, iż strona mimo reaktywowania stosunku służbowego nie pełniła służby. Nadto odwołujący się nigdy nie był funkcjonariuszem ABW, a w dniu wejścia życia przepisów powołujących Agencję stosunek służbowy pana C.K. nie istniał. Reaktywowanie stosunku służbowego ma jedynie charakter formalny. Brak jest zatem, przesłanek do wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń stronie.

W dniu 4 czerwca 2004 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Pan C. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż jest podjęta wbrew zapisowi § 8 Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg dla funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa, z którego jednoznacznie wynika, że nagrody rocznej nie przyznaje się funkcjonariuszowi za rok kalendarzowy, w którym popełnił on czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem skarżącego, czyn przez niego popełniony miał miejsce w 2000 r. Organ od czasu wymierzenia mu kary dyscyplinarnej nie potrafił go skutecznie zwolnić ze służby, a kolejne decyzje, najpierw Szefa UOP, a następnie Szefa ABW były uchylane przez NSA. Co więcej zgodnie ze świadectwem pracy wydanym przez ABW nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. był on funkcjonariuszem. Skarżący wskazał także, iż zgłosił się do Delegatury ABW w [...] celem pełnienia służby, ale go do niej nie dopuszczono. Tak, więc nagroda roczna mu się należy i nie można go w świetle wyżej przytoczonego przepisu karać utratą nagrody rocznej przez okres 4 lat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej podanych.

Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z wieloletnim orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok uchylający decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza służb mundurowych ze służby ma moc ex nunc, czyli od chwili ogłoszenia wyroku lub doręczenia go stronom

Jednak, aby wyrok mógł wejść w życie (a więc aby mogły być funkcjonariuszowi wypłacone świadczenia związane ze służbą) koniecznym jest zgłoszenie się funkcjonariusza do służby. Stanowisko takie ma uzasadnienie w tym, że w sytuacji, gdy strona podęła inne zajęcie, nie może być wbrew swojej woli czyniona na nowo funkcjonariuszem. W rozpatrywanej sprawie organ słusznie przyjął stanowisko zgodne z ugruntowaną już linią orzeczniczą NSA, że wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o zwolnieniu Pana C. K. ze służby w UOP nie ma mocy wstecznej. Jednak ani organ I instancji ani Szef ABW nie wyjaśnili dostatecznie, czy pan C.K. po ogłoszeniu wyroku sądu administracyjnego zgłosił się do służby. W aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora Delegatury ABW w L. nr [...] z dnia [...] marca 2004 r., w której organ odmawiając skarżącemu wypłaty nagrody rocznej, z której wynika iż organ uważa, że nie zgłosił on gotowości do podjęcia służby. Jednak w aktach sprawy znajduje się pismo tego samego organu nr [...] z [...] marca 2004 r., w którym stwierdza on między innymi: "z tych też względów pomimo reaktywowania stosunku służbowego i zgłoszenia przez Pana gotowości do pełnienia służby.......".Wynika z tego, że organ potwierdza, iż skarżący zgłosił się do pełnienia służby, choć z decyzji wynika, co innego. Także skarżący, zarówno w skardze są sądu administracyjnego jak i w wyjaśnieniach złożonych na rozprawie podnosił, że po wydaniu przez NSA wyroków uchylających decyzję o zwolnieniu każdorazowo pojawiał się w Delegaturze ABW w [...] i zgłaszał chęć podjęcia służby. Należy tu wskazać, iż wobec sprzeczności w zebranym przez organ materiale dowodowym należało zgodnie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej oraz dyspozycją art. 77 § 1 Kpa zebrać materiał dowodowy, który wyjaśniłby tę sprzeczność i ustalił, czy istotnie Pan C. K.stawił się do służby, czy też nie. Organ tego nie uczynił naruszając wyżej wymienione przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.