Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 428/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł1 z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu wniosku spółki z o.o. A z dnia 29 stycznia 2019 roku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] roku wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2016 roku, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że decyzją z dnia [...]roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. określił Spółce obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2016 roku w łącznej kwocie 29.275 zł.

Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wysłane w dniu 16 listopada 2018 roku za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP na adres skrytki pełnomocnika Strony, tj. [...]. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) wynika, że decyzja z dnia [...] roku została doręczona pełnomocnikowi w dniu 29 listopada 2018 roku (data odbioru: 2018-11-29).

Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji - zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - upłynął w dniu 13 grudnia 2018 roku, natomiast odwołanie od przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 grudnia 2018 roku.

Następnie pismem z dnia 29 stycznia 2019 roku pełnomocnik spółki A złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej powyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł.. Jednocześnie z wnioskiem Strona ponownie złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślono, że pierwszy raz podatnik złożył odwołanie w dniu 14 grudnia 2018 roku (data wpływu do organu drugiej instancji - 10 stycznia 2019 roku). Do złożonego środka zaskarżenia Strona nie załączyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z tego powodu w dniu 24 stycznia 2019 roku organ odwoławczy wydał postanowienie, którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 4 marca 2019 roku, strona zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Organ przypomniał, że podatnik powołał się , iż decyzję organu pierwszej instancji Strona (Pełnomocnik) otrzymała w dniu 30 listopada 2018 roku. Wskazano również, że z wydruku uzyskanego z systemu ePUAP, elektroniczne potwierdzenie odbioru decyzji) UPD) wynika, że doręczenie nastąpiło w dniu 29 listopada 2018 roku, natomiast faktyczne doręczenie decyzji - zdaniem Pełnomocnika - nastąpiło dopiero w dniu następnym, tj. 30 listopada 2018 roku, o czym Pełnomocnik Strony powziął informację w dniu 22 stycznia 2019 roku, tj. w dniu otrzymania stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. w sprawie odwołania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. powołując się na treść art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. została wysłana na adres elektronicznej skrzynki podawczej Pełnomocnika na platformie ePUAP: /[...] w dniu 16 listopada 2018 roku - data utworzenia poświadczenia: 2018-11-16, godzina 14:35:35.253, data utworzenia pierwszego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) to: 2018-11-16, godzina 14:35:35.532. Z akt sprawy wnika, że przesyłkę zawierającą ww. decyzję pełnomocnik odebrał w dniu 29 listopada 2018 roku, co znajduje potwierdzenie w UPD w pozycji dane poświadczenia - data odbioru: 2018-11-29.

W ocenie Organu odwoławczego w niniejszej sprawie decyzja została doręczona prawidłowo, a skuteczność doręczenia nastąpiła w dniu 29 listopada 2018 roku, z czym zdaniem tutejszego organu zgadzają się, zarówno organ pierwszej instancji, jak i Pełnomocnik potwierdzając to we wniosku z dnia 29 stycznia 2019 roku (używając stwierdzenia "z daleko idącej ostrożności procesowej"). Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - zgodnie z art. 12 § 1 i 6 oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upłynął w dniu 13 grudnia 2018 roku, natomiast odwołanie od przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 14 grudnia 2018 roku. A więc – w ocenie organu - bezsprzecznie nastąpiło zdarzenie skutkujące przekroczeniem terminu procesowego, tj. terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Przechodząc do oceny zasadności kwestii przywrócenia terminu wskazano, że przesyłkę zawierającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł., Pełnomocnik Strony odebrał w dniu 29 listopada 2018 roku, co znajduje potwierdzenie w Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia w pozycji dane poświadczenia - data odbioru. O fakcie doręczenia decyzji wymiarowej w dniu 29 listopada 2018 roku Pełnomocnik Strony powziął informację z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 08 stycznia 2019 roku - stanowisko w sprawie odwołania, doręczonym w dniu 22 stycznia 2019 roku. Następnie w dniu 29 stycznia 2019 roku, a więc z zachowaniem 7-dniowego ustawowego terminu od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (tj. od dnia powzięcia informacji o doręczeniu decyzji w dniu 29 listopada 2018 roku), Pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednocześnie załączając do niego odwołanie. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 29 stycznia 2019 roku, zdaniem organu odwoławczego nie wynika, aby w okolicznościach niniejszej sprawy Pełnomocnik uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym nie wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o których mowa w przepisach art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego, Pełnomocnik Strony nie przedłożył żadnych dowodów, które uprawdopodabniałyby niezawinione uchybienie terminu, a enigmatyczny argument przytoczony przez Pełnomocnika we wniosku nie ma cech wyrażonych w art. 162 ustawy ordynacja podatkowa.

Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 122 o.p. poprzez uchylanie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy,

2. art. 123 o.p. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności złożenia wniosków dowodowych na poparcie przytoczonych we wniosku okoliczności,

3. art. 144 § 3 o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy w wyniku problemów technicznych serwisu decyzja została stronie faktycznie udostępniona dopiero dzień po wypełnieniu elektronicznego potwierdzenia odbioru,

4. art. 162 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy,

5. art. 162 § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, iż organ uznał, że przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest udowodnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy podczas gdy przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia tej okoliczności,

6. Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 roku w sprawie Sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępnianie formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż organy podatkowe nie mają obowiązku udostępnienia decyzji podatkowej w tym samym dniu, w którym zostało podpisane elektroniczne potwierdzenie odbioru, a tym samym przyjęcie że udostępnienie tego dokumentu może nastąpić w każdym dowolnym momencie, również po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, co w konsekwencji pozbawia stronę czasu do merytorycznego zapoznania się z decyzją oraz sporządzenia stosownego środka zaskarżenia

7. w konsekwencji także rażące naruszenie art. 121 o.p. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych;

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania

Nadto na podstawie art. 106 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie dowodu z dokumentów: fotokopii księgi korespondencyjnej, druku reklamacji złożonej przez stronę do systemu ePUAP, wydruków ze strony Ministerstwa Finansów - na okoliczność terminu faktycznego otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł., problemów z funkcjonowaniem platformy ePUAP, daty udostępnienia decyzji na platformie ePUAP, braku winy strony w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Merytoryczną ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzić należy wyjaśnieniem zasadności postanowienia wydanego na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2019 r., mocą którego połączono do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Łd 274/19 oraz I SA/Łd 429/19. Podstawą prawną przywołanego postanowienia był przepis art. 111 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż zastosowanie przywołanej normy prawnej uzasadnione jest względami ekonomiki procesowej, gdyż obie sprawy łączy tożsamość podmiotowa a przedmioty zaskarżonych rozstrzygnięć pozostają z sobą w związku. Wobec powyższego Sąd połączył ww. sprawy do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, co nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę, każda ze spraw zachowuje swą odrębność.

Uznając ,że pomocnym będzie w rozpoznaniu sprawy w zakresie pojawiających się wątpliwości przedstawiona przez stronę dokumentacja w postaci kserokopii załączonych do skargi dokumentów , objęta wnioskiem złożonym w trybie art. 106 § 3 ppsa , sąd postanowił wniosek ten uwzględnić i przeprowadzić z nich dowód uzupełniający, o czym niżej.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w trybie art. 152a § 1 pkt 3 O.p. za pośrednictwem platformy e-PUAP na adres elektroniczny wskazany w treści pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) z dnia 21 sierpnia 2018 r. Skuteczne uznanie za doręczoną ww. decyzji z dniem 29 listopada 2018 r . znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym – urzędowym poświadczeniu doręczenia . Wydaje się , że strona nie kwestionuje otrzymania w tej dacie decyzji przesłanej 16 listopada 2018 r. na adres poczty elektronicznej pełnomocnika, uważa jednak , że dostęp do niej otrzymała dopiero w dniu następnym ( 30 XI 2018 r. ) z uwagi na problemy techniczne związane z systemem teleinformatycznym, i ten dzień powinien być traktowany jako pierwszy z 14 dniowego przewidzianego dla złożenia odwołania ( art. 223 § 2 pkt 1 Op.). Stąd też uważa ,że nadanie 30 listopada 2018 r. korespondencji w placówce pocztowej zawierającej odwołanie, skutkowało zachowaniem terminu dla tej czynności. Co więcej , w skardze strona wprost podaje , że potwierdziła odbiór pisma 29 listopada 2018 r. z zastrzeżeniem braku do niej dostępu w tym dniu. W ocenie sądu skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji w świetle zgromadzonych dowodów nie budzi wątpliwości. Doręczenie drogą elektroniczną nastąpiło zgodnie z treścią regulującego ten tryb doręczania art. 152a Ordynacji podatkowej. Według tego przepisu, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego (§ 1 pkt 1); wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma (§ 1 pkt 2); pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób (§ 1 pkt 3). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 2). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 3). W przypadku doręczenia, o którym mowa w § 3, organ podatkowy umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz informacji o dacie uznania pisma za doręczone i o datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 1 i 2, w systemie teleinformatycznym (§ 5). Z uwagi na objęcie zarzutami także § 16 Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych ( Dz.U. 2018.180) przypomnieć należy także i te , istotne w sprawie regulacje prawne. I tak , § 14 stanowi , że Poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera:

1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny;

2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny;

3) oznaczenie sprawy;

4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy;

5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego.

Z kolei , treść § 15. przewiduje ,że - Adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy. Wreszcie § 16 , który wg strony został niewłaściwe zastosowany , stanowi ,że - Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci Urzędowego Poświadczenia Doręczenia ( UPD ) wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu 16 listopada 2018 r. udostępnił adresatowi Pełnomocnikowi strony przez system teleinformatyczny poświadczenie doręczenia wydanej decyzji celem umożliwienia podpisania tego poświadczenia . Co do zasady , gdyby doszło do podpisania tj. opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym , system teleinformatyczny bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu adresata , w nn. sprawie Pełnomocnika udostępniał do pobrania doręczany dokument wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia , udostępniając organowi podpisane poświadczenie doręczenia ( § 14 , § 16 Rozp. ). Z uwagi jednak na nieodebranie pisma, organ zgodnie z art. 152a § 2 OP. przesłał powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania pisma , tj. 24 listopada 2018 r. Obydwa te zawiadomienia zostały odnotowane w systemie , w części UPD zatytułowanej – Dane uzupełniające ( opcjonalne) . Jak stanowi art. 152 a § 4 Op. mogą być one tworzone automatycznie i nie wymagają potwierdzenia. Z UPD wynika także ,że w związku z "awizowaniem" przesyłki system teleinformatyczny tworzy kolejną informację uzupełniającą , tak jak w niniejszej sprawie , a mianowicie - " Termin doręczenia" , który w nn. sprawie w tym dokumencie został oznaczony 30 listopada 2018 r. Jest to termin opcjonalny ( takim określeniem posługuje się system teleinformatyczny) albowiem informuje o tym ,że z dniem 30.11.2018 r. wobec przedstawienia poświadczenia doręczenia i nie odebrania pisma upłynie 14 dniowy termin , liczony od pierwszego zawiadomienia czyli 16.11.2018 r. skutkujący uznaniem pisma za doręczone. Jednocześnie jak wynika z UPD nie doszło do doręczenia w trybie art. 152a § 3 OP. a więc na skutek braku opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym albowiem w poz. - Dane poświadczenia , odnotowana jest informacja – Data odbioru : 29 listopada 2018 r. Oznacza to ,że właśnie ten dzień wyznaczał początek 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania , który upływał 13 grudnia 2018 r. Tymczasem odwołanie nadano po raz pierwszy 14 grudnia 2018 r. ( okoliczność bezsporna). Słusznie zatem organ odwoławczy uznał ,że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania , co zostało wyartykułowane w wydanym postanowieniu z [...] r. ( str. 2 zaskarżonego postanowienia). Warto w tym miejscu odnotować stanowisko judykatury wyrażone w wyroku NSA z 15 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1729/15 z którego wynika ,że Wygenerowane za pośrednictwem platformy ePUAP poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Poświadczenie doręczenia jest niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru, oraz , iż Rozwiązania techniczne systemu doręczeń za pośrednictwem platformy ePUAP zapewniają niezaprzeczalność urzędowego poświadczenia odbioru. Przyjmując zatem za prawidłowe ustalenie organu co do skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 152a § 1 O.p. nie budzi zastrzeżeń następcze ustalenie, iż istniały podstawy do rozważań co do przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Jak już wspomniano stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Oczywistym jest, iż regulacja ta ma zastosowanie również w przypadku doręczenia w trybie art. 152a § 1 O.p. Zatem skoro decyzja organu I instancji została uznana za doręczoną z dniem 29 listopada 2018 r. , to termin czternastodniowy na złożenie odwołania upływał z dniem 13 grudnia 2018 r. r. Oznacza to, iż bezsprzecznie odwołanie nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 grudnia 2018 r. jest odwołaniem złożonym z uchybieniem terminu. W tych okolicznościach rację bytu miał wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, rozważenia zatem wymaga, czy strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu termin do wniesienia odwołania. Zagadnienie przywrócenia uchybionego terminu reguluje art. 162 Op. W myśl tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W literaturze oraz w orzecznictwie wskazuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu procesowego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że zachowanie terminu stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (zob. P. Pietrasz, Komentarz aktualizowany do art. 162 ustawy – Ordynacja podatkowa [w:] L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018; a także wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Dlatego strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia, że dołożyła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy której doszło do uchybienia terminu. W przypadku kiedy za stronę działa pełnomocnik, o wadach oświadczenia woli, dobrej lub złej wierze, zachowaniu należytej staranności, co do zasady, należy rozstrzygać na podstawie okoliczności zachodzących po stronie pełnomocnika, a nie mocodawcy. Dlatego też w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) należy oczekiwać większej staranności w podejmowaniu przez nich czynności procesowych, zwłaszcza surowiej ocenia się przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu do dokonania czynności. Działanie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym czy też doradcą podatkowym ma bowiem charakter profesjonalny, rodzący odpowiedzialność za działanie w imieniu swojego mocodawcy, a jednocześnie oparty na zaufaniu mocodawcy wobec pełnomocnika. Nie sposób w związku z tym oceniać stopnia zaniedbań profesjonalisty na równi z takimi samymi zaniedbaniami, które poczyniłaby osoba samodzielnie dochodząca swoich interesów w postępowaniu przed organami podatkowymi. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skutki działania pełnomocnika ponosi strona. Ona też ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., I FSK 853/08). Podkreślenia wymaga nadto, że uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. Uprawdopodobnienie to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) o jakimś fakcie (por. S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2007, Wydanie 4, str. 578). O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 282/14 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie wskazuje się również , że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por: wyroki NSA: z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99; z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1259/98). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek prezentacji dowodu w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. UNIMEX, Wrocław 2012, s. 744). Uwagi te należy odnieść do pełnomocnika , przy czym jego staranności jako profesjonalisty należy stawiać wyższe wymagania. Przystępując do oceny przesłanki braku winy w uchybienia terminu , Sąd całkowicie aprobuje pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 869/16,iż zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, jednakże należy uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności. Samo powołanie się na istnienie bliżej nieokreślonych trudności technicznych nie może być uznane za uprawdopodobnienie istnienia owych trudności technicznych. Uznając co do zasady takie przeszkody za uprawdopodabniające brak winy strony trzeba jednak zaznaczyć, że w niniejszej sprawie argumentacja strony oparta jest na ogólnych sformułowaniach dotyczących problemów technicznych, i przedstawionych dopiero na etapie skargi dokumentach , które jednak nie wskazują na ich związek z problemami w odbiorze przesyłanej przez organ korespondencji . Na karb problemów technicznych pełnomocnik składa odpowiedzialność za nieterminowy odbiór decyzji. Oceniając wpływ załączonych dowodów na ww. okoliczności , który należy traktować po myśli art. 106 § 3 ppsa w sposób uniwersalny , jako potwierdzający tezy strony czy też aprobujący stanowisko organu ( ustawodawca pozostawił tę ocenę sądowi) , stwierdzić należy ,że potwierdzają one stanowisko organu. I tak, pismo p. M. Z. do epuap-pomoc@coi.gov.pl z 29 stycznia 2019 r. zdaniem sądu jest wyrazem błędnego odczytania regulacji przepisów traktujących o zasadach doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego , wedle przytoczonych wcześniej regulacji prawnych. Raz jeszcze przypomnieć należy ,że termin doręczenia opisany na załączonym UPD wskazy jako 30 listopada 2018 r. ma charakter informacji opcjonalnej , a więc takiej ,że wobec powtórnego awizowania w dniu 24 listopada 2018 r. nieodebranie przesyłki spowoduje ,że za termin doręczenia uznany zostanie właśnie 30 listopada 2018. Skoro do odbioru doszło 29 listopada 2018 r. oczywistym jest , że nie został zrealizowany podany opcjonalny termin nieodebrania przesyłki, o jakim mowa w art. 152a 3 Op. Konsekwencją tego jest błędne ujęcie doręczenia decyzji ( w zakresie daty) w załączonej do skargi kserokopii księgi korespondencyjnej. Z kolei załączone komunikaty Ministerstwa Finansów pozostają poza jakimkolwiek związkiem z powoływanymi przez stronę trudnościami technicznymi w odbiorze korespondencji. Zatytułowany "Utrudnienia techniczne (...)" informuje o występującym problemie technicznym od 10.11.2018 r. przez okres 1 tygodnia , traktuje o systemie EMCS czyli Systemie Przemieszczania oraz Nadzoru Wyrobów Akcyzowych EMCS PL ( Excise Movement and Control System) - http://www.e-clo.gov.pl/emcs-pl , z kolei zatytułowany "Prace serwisowe w dniu 29.11.2018 r. w godz. 19,30-20,00" informuje o prowadzonych pracach , zakreślając ściśle ich czas godzinowy . Sąd podziela ocenę organu , iż powołane okoliczności nie wskazywały ,że 29 listopada 2018 r. miała miejsce awaria systemu skutkująca występowaniem problemów z "faktycznym" udostępnieniem decyzji poprzez system teleinformatyczny. Sąd stwierdza, że w przytoczonych okolicznościach faktycznych, pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, a twierdzenie o "problemach technicznych" są wysoce nieusprawiedliwiające to zdarzenie. Trzeba mieć na uwadze, że art. 162 § 1 O.p. wskazuje, iż to zainteresowany jest obciążony obowiązkiem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia podania. Podsumowując , w świetle przedstawionych uwag Sąd w całej rozciągłości podziela wwiedzioną, po wnikliwej analizie przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu argumentacji, ocenę, iż nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, a okoliczności na które wskazuje strona nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione, co więcej wg strony przyczyny tego stanu rzeczy upatrywać należy w wadliwie działającym systemie teleinformatycznym , tylko i wyłącznie. Strona nie wykazała , nie dowiodła , że przeszkoda była od niej nienależna. Trudno bowiem uznać za akt wystarczającej staranności pełnomocnika, który posiadając informację o awizowanej przesyłce w systemie teleinformatycznym dręczeń korespondencji , zakładając jego dysfunkcjonalność w godzinach 19,30 – 20,00 tylko jeden raz podejmuje próbę jej odebrania właśnie w tym czasie. Okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują bowiem na to, że istniała przeszkoda której nie można by było przezwyciężyć zaś pełnomocnik użył możliwie największego wysiłku umożliwiającego zachowanie terminu do wniesienia odwołania.

Tym samym nie doszło do naruszenia art. 162 Op. Nie sposób także podzielić zarzutu naruszenia art 152 § 3 Op. , art. 144 § 3 Op. oraz § 16 cyt. rozporządzenia . Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. art. 121, art. 122, art. 123 Ordynacji podatkowej. To osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Organ rozważył argumentację skarżącego, czemu dał wyraz uzasadnieniu postanowienia, spełniającym wymogi art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie wyjaśnia przyjęty jako podstawa rozstrzygnięcia przez organ stan faktyczny oraz pozwala na odczytanie motywów, którymi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie. Niezrozumiały jest zarzut utrudnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie poparcia stanowiska dalszymi wnioskami dowodowymi. Na tę okoliczność na stronie 6 skargi in fine ( bez numeracji nadanej przez stronę – str. 8 akt sądowych ) strona powołuje się na załączniki do skargi z 4 marca 2019 r. , jakiejś innej skargi albowiem objęta niniejszą sprawą opatrzona jest datą 24 kwietnia 2019 r. z prezentatą organu 6 maja 2019 r. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia tą argumentacją zasady wyrażonej w art. 123 § 1 OP.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.

ak

-----------------------

tą

3