Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 172/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga Wspólnoty Mieszkaniowej w S. przy ul. [...] (zwanej dalej: Wspólnota, skarżąca) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WWINB) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (zwanego dalej: PINB) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wykonania przyłącza energetycznego wraz ze złączem stanowiącego własność [...] [...] S.A. Oddział w K. (zwanej dalej również: Spółka), znajdującego się na działce [...] stanowiącej własność Wspólnoty (zwanego dalej: przyłącze).

Decyzja organu I instancji została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Po 676/15 (zwanego dalej: wyrok WSA), którym to wyrokiem Sąd oddalił skargę na decyzję WWINB z dnia [...] maja 2015 r. uchylającą decyzję PINB z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającą (ponownie, albowiem sprawa poddawana była uprzednio kontroli instancyjnej w postepowaniu administracyjnym) postępowanie w sprawie legalności wykonania przyłącza.

Orzekający w sprawie Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy.

Pismem z [...] sierpnia 2014 r. A. B., K. W., K. M., Z. Ś. oraz B. K. zwrócili się do PINB o zbadanie prawdopodobnie samowolnie wykonanego przyłącza energetycznego przechodzącego przez posesję przy ul. [...] w S..

W dniu [...] sierpnia 2014 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę wyżej wskazanej nieruchomości w trakcie której ustalono co następuje:

- z ul. [...] oznaczonej nr ewid. działki [...] przez działkę nr [...] stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej w S. przy ul W. przeprowadzone jest przyłącze energetyczne ze złączem,

- szczegółowe usytuowanie przyłącza przedstawione jest na mapie sytuacyjnej,

- obecny podczas kontroli przedstawiciel [...]-[...] S.A. Oddział w K., Rejon Dystrybucji w S. przedstawił decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] marca 1993 r., Nr AUB - [...] o ustaleniu lokalizacji, z której wynika, iż sieć będzie także przebiegała przez działkę [...], aktualnie nr działki [...],

- przedstawiono także projekt zatwierdzony przez Zakład Energetyczny w K.,

- powyższe przyłącze jest zinwentaryzowane i naniesione na mapę ewidencyjną będącą w zasobach geodezyjnych i kartograficznych Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w S..

Po wszczęciu postępowania PINB zwrócił się do Starosty [...] o wyjaśnienia, czy w swoich zasobach archiwalnych posiada dokumenty związane z wykonaniem powyższego przyłącza.

Po uzyskaniu odpowiedzi negatywnej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie legalności wykonania przyłącza stanowiącego własność [...] S.A. Oddział w K., znajdującego się na działce [...] stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej w S., przy ul. [...].

WWINB decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania przyłącza.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż stosując się do wytycznych zawartych w decyzji kasatoryjnej organu II instancji zwrócił się do Urzędu Miasta S., Archiwum Państwowego w P., Oddział w K. oraz powtórnie do Starostwa Powiatowego w S. i [...] S.A. Oddział w K., Rejon Dystrybucji w S. o wyjaśnienie czy podmioty te posiadają jakąkolwiek dokumentację związaną z realizacją przedmiotowego przyłącza wraz ze złączałem. Wszystkie organy oraz [...] odpowiedziały, iż w swoich zasobach archiwalnych nie posiadają żadnych dokumentów związanych z wykonaniem przedmiotowej inwestycji.

Dalej organ wyjaśnił, iż wziął pod uwagę dokumenty przedstawione przez [...] S.A., to jest decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 1992 r. o ustaleniu lokalizacji, protokół uzgodnienia dokumentacji z Zespołem Uzgodnienia Dokumentacji Urzędu Wojewódzkiego w K., Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1993 r. oraz opracowanie zatwierdzone przez Radę Techniczną ZE - K. w dniu [...] kwietnia 1993 r. i na ich podstawie uznał, iż nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej w zakresie wykonania przyłącza.

Zdaniem Inspektora Powiatowego nie mógł on z góry przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do samowolnego wykonania przyłącza, skoro strony postępowania oraz Starosta S., Burmistrz Miasta S. i Archiwum Państwowe nie posiadają w tym zakresie w swoich zasobach dokumentów. Organ nie może arbitralnie zakładać, że każdy brak dowodów (w szczególności pozwolenia na budowę lub dokumentacji projektowej) stanowi samowolę budowlaną, bowiem takie działanie prowadziłoby do nakładania nadmiernej represji na inwestora. Pierwotne wykonanie przyłącza ponad 20 lat temu spowodowało niemożność uzyskania dokumentacji w niniejszej sprawie z uwagi na zbyt długi upływ czasu. Z tej też przyczyny postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 Kpa.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota. Strona podniosła, iż z każdy z mieszkańców budynku mieszkalnego przy ul. [...] wykupił mieszkanie wraz z udziałem w części wspólnej. Z aktów notarialnych wynika, że nieruchomość nie posiada żadnej służebności, nie jest przedmiotem ograniczeń w korzystaniu lub rozporządzaniu, nie jest obciążona obowiązkami wynikającymi z orzeczeń sądowych lub decyzji administracyjnych. W aktach widnieje jedynie zapis zezwalający na korzystanie z działki przez Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w S..

Dalej strona zauważyła, iż skoro w archiwach jest dokumentacja dotycząca modernizacji elektryfikacji ul. [...] to wśród nich winny znajdować się plany przedmiotowego przyłącza. Jeżeli ich nie ma to znaczy, że ich nie wykonano, a przyłącze jest nielegalne.

Odwołujący się wskazał nadto, że Burmistrz Miasta S. nie mógł wydać zgody na przedmiotowe przyłącze gdyż nie był w tym czasie właścicielem posesji ul. [...]. Właścicielem posesji był wtedy Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę Słupeckiego a zarządcą posesji było Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszankowej w S.. W żadnym z tych urzędów nie ma dokumentacji dot. przedmiotowego złącza. Wynika z tego, że nikt nie zgłaszał się o taką zgodę. To również przemawia za tym, że przyłącze jest nielegalne. Po wtóre w zaskarżonej decyzji brak mowy o dokumentach na podstawie których dokonano zinwentaryzowania i naniesienia na mapy przedmiotowego przyłącza. Nadto w aktach notarialnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] brak jakiejkolwiek wzmianki o przedmiotowym przyłączu.

Z uwagi na powyższe zdaniem strony należy przypuszczać, iż przedmiotowe przyłącze powstało bez jakiejkolwiek zgody i wykonanych planów na terenie, który nie należy do użytkownika tego przyłącza.

WWINB decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ocenie organu odwoławczego uznanie przez Inspektora Powiatowego, że przedmiotowe przyłącze zostało zrealizowane w sposób legalny było przedwczesne. WWINB zauważył, że w posiadanych przez Starostwo Powiatowe w S. rejestrach i ewidencjach udzielonych pozwoleń na budowę nie znaleziono żadnych zapisów i danych na temat przedmiotowego przyłącza. Ponadto ze znajdujących się w aktach sprawy organu I instancji dokumentów (przedłożonych przez właściciela przyłącza) nie wynika, iż dotyczą one przedmiotowego przyłącza. Przedłożona decyzja Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] marca 1993 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na modernizacji linii kablowych i napowietrznych niskiego i średniego napięcia oraz budowie dwóch stacji transformatorowych na terenie miasta S. jest niekompletna. W aktach sprawy organu I instancji brak jest mapek o których mowa w ww. decyzji. Z tego też względu nie ma możliwości ustalenia, czy przywołana decyzja Burmistrza Miasta S. obejmowała budowę przedmiotowego przyłącza, gdyż z jej treści to nie wynika. Ponadto w decyzji Burmistrza Miasta S. wskazano, iż inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę przed rozpoczęciem robót. Z kolei poczynione przez Inspektora Powiatowego ustalenia przemawiają za uznaniem, iż inwestor nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę. Powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego wywołują poważne wątpliwości, co do legalności wykonanego przyłącza wraz ze złączem.

Dalej WWINB zauważył, że projekt budowlany, na który powołuje się organ I instancji nie jest kompletny. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się wyłącznie pierwsza strona projektu "[...] I modernizacja sieci elektroenergetycznej [...] kV i nn- 0,4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A - przy ul. [...] [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...]" (zwane dalej: "[...] I modernizacja sieci elektroenergetycznej" Z powyższego względu w ocenie WWINB nie można ustalić, czy przywołany projekt budowlany dotyczy zrealizowanego przyłącza wraz ze złączem. Ponadto brak jest dowodu, który przemawiałby za tym, iż przedmiotowy projekt budowlany został zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę.

W związku z tym, iż w prowadzonych rejestrach dotyczących wydanych pozwoleń na budowę brak jest adnotacji, iż inwestor takie pozwolenie uzyskał, w ocenie organu odwoławczego należy przyjąć, iż przedmiotowe przyłącze wraz z złączem powstało w wyniku samowoli budowlanej.

Brak było zatem przesłanek z art. 105 § 1 Kpa do umorzenia prowadzonego postępowania.

Według Inspektora Wojewódzkiego rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, organ I instancji winien ustalić datę zrealizowanego przyłącza wraz z złączem i w związku z tym podjąć odpowiednią procedurę legalizacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w przywołanym na wstępie wyroku (zwanym dalej: wyrok WSA) oddalił skargę [...] S.A. w G. Oddział w K. na powyższą decyzję.

Na skutek tego finalnie - decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. PINB po raz kolejny umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wykonania przyłącza.

Organ opisał stan faktyczny w sprawie i wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania PINB wykonał wytyczne sądu wskazane w uzasadnieniu wyroku i uzyskał dodatkowe dokumenty z [...] [...] S.A. w postaci protokołu z odbioru technicznego stacji transformatorowej nr [...],[...] i [...], w skład którego wchodziło przedmiotowe przyłącze energetyczne według oświadczenia R. W. - ówczesnego zastępcy kierownika Rejonu Energetycznego w S. ds. technicznych. P. R. Wincencjusz oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż przedmiotowe przyłącze energetyczne było częścią zamierzenia budowlanego które obejmowało "S. - [...], modernizacja sieci elektroenergetycznej SN -15 kV i nn - 0.4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A-przy ul [...], [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...]; [...] [...]" i całe zadanie było wykonane na podstawie zatwierdzonego projektu.

Jednocześnie podkreślono, że PINB wystąpił do Starostwa Powiatowego w S., Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru o informację czy został wykonany szkic polowy z inwentaryzacji powyższego przyłącza i w jakim terminie nastąpiła ta czynność, na które Starostwo Powiatowe w S. odpowiedziało pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. informując, że szkic polowy wykonany został [...] czerwca 1996 r. w związku ze zgłoszeniem roboty geodezyjnej pod nr KERG [...].

Kolejno organ wywodził, że w związku z poinformowaniem stron o zebranym materiale dowodowym i możliwości złożenia dodatkowych uwag i zastrzeżeń uwagi na piśmie złożył w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej K. W., który oświadczył że przedstawione dokumenty nie są dokumentacją dotyczącą legalności wykonania przyłącza.

PINB wystąpił ponownie do Archiwum Państwowego w K., Starostwa Powiatowego w S. a także Urzędu Miasta S. o informację czy w swoich zasobach archiwalnych posiadają jakiekolwiek dokumenty związane z ww. zamierzeniem budowlanym w skład którego wchodzi przedmiotowe przyłącze.

Organ wskazał, że pierwszych dwóch adresatów poinformowało, iż żadnych dokumentów związanych z powyższą sprawą nie posiadają, natomiast Urząd Miasta w S. nie zajął stanowiska.

Na skutek ponownego zawiadomienia stron o zebranym materiale dowodowym w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczenie na piśmie złożył K. W. podtrzymując uwagi z poprzedniego oświadczenia z dnia [...] lutego 2016 r.

Organ podkreślił następnie, że decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] PINB po raz trzeci umorzono w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wykonania przyłącza, a odwołanie od niej po raz kolejny wniosła Wspólnota Mieszkaniowa. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] WWINB uchylił – po raz kolejny – decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji nakazał uzupełnienie materiału dowodowego oraz poczynienie dodatkowych ustaleń. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wykaz właścicieli gruntów, w którym widnieje działka nr [...], lecz nie wiadomo do jakiego pisma wykaz jest załącznikiem. Odpowiadając na ten zarzut PINB wskazał, że przedmiotowe pismo uznać należy za załącznik do protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2014 r. podczas której A. C. działający jako przedstawiciel [...] [...] S.A. przekazał pracownikowi PINB prowadzącemu kontrolę to pismo wraz z kopią pierwszej strony projektu technicznego jednostadiowego z marca 1993 r. w zakresie branży elektrycznej dotyczącej inwestycji pod nazwą "S. - [...] I, modernizacja sieci elektroenergetycznej SN -15 kV i nn - 0.4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A-przy ul [...], [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...]; [...] oraz [...]" oraz kopię pisma Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [...], kopię decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] marca 1993 r. nr AUB - [...]/93 o ustaleniu lokalizacji inwestycji zgodnie z zamierzeniem - modernizację linii kablowych i napowietrznych niskiego i średniego napięcia oraz budowę dwóch stacji transformatorowych na terenie miasta S. wraz z kopią załącznika nr [...] do tej decyzji - Warunki techniczne realizacji inwestycji i wykorzystania terenu, kopię protokołu nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. w przedmiocie uzgodnienia dokumentacji projektowej obiektu: linii kablowo - napowietrznej zlokalizowanej w S. dla J. M. na zlecenie z dnia [...] stycznia 1993 r., kopię wskazania lokalizacyjnego z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] wydanego przez Burmistrza Miasta S. wraz z załącznikiem nr [...] stanowiącym część opisową do wskazania lokalizacyjnego.

Podkreślono również, że przyłącze na działce nr [...] znajduje się na mapie inwentaryzacyjnej dotyczącej według twierdzenia R. W. przedsięwzięcia "S. - [...] I, modernizacja sieci elektroenergetycznej SN -15 kV i nn - 0.4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A-przy ul [...], [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...]; [...] oraz [...]" i - jak wskazuje organ II instancji - jest ono wyrysowane czerwonym długopisem, jednakże w przeciwieństwie do innych przyłączy na mapie ręcznie wpisano symbol "eNN".

PINB wskazał także, że w toku postępowania dowodowego pozyskał i dołączył do akt sprawy oryginał przedmiotowej mapy inwentaryzacyjnej z dnia [...] marca 1995 r. Wykonujący inwentaryzację inwestycji na przedmiotowej mapie geodeta uprawiony zmarł, w związku z czym pomimo podjętych prób przez organ I instancji nie można było wyjaśnić wątpliwości podniesionej przez organ odwoławczy. Z tego samego względu nie była, zdaniem organu, możliwa do wyjaśnienia trzy letnia przerwa pomiędzy inwentaryzacją przyłącza ([...] lutego 1993 r.), a zgłoszeniem jej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w S. (11 czerwca 1996 r.).

Następnie organ wywodził, że wykonując kolejne zalecenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 83 Kpa odebrał od stosownie pouczonego świadka R. W. w dniu [...] czerwca 2016 r. zeznania, w których potwierdził on do protokołu przesłuchania, że podtrzymuje swoje oświadczenie z dnia [...] stycznia 2016 r. i [...] marca 2016 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Wskazano także, że w aktach sprawy nadal nie ma projektu technicznego z dnia [...] kwietnia 1993 r., o którym mowa w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r., a znajduje się jedynie kopia pierwszej strony tego projektu. Wyjaśniono, że dysponent tych dokumentów [...] [...] S.A. w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazał jednoznacznie, że przekazał do PINB wszystkie dostępne w archiwum dokumentacji dokumenty dotyczące budowy przyłącza.

Organ skonstatował, że zważywszy na fakt, że PINB zwrócił się o wszelką dokumentację przedmiotowego przyłącza do Archiwum Państwowego, Urzędu Miasta w S., Starostwa Powiatowego w S. oraz [...] [...] S.A., a wskazane podmioty nie przekazały takiego projektu technicznego w całości z dnia [...] kwietnia 1993 r. organ przyjął i udowodnił, że projekt ten nie zachował się w całości. Wywodził również, że podjął próbę przesłuchania właścicieli nieruchomości nr [...] oraz [...] na temat daty budowy przyłącza, włączając do akt sprawy wypis z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2016 r. wydany przez Starostę Słupeckiego z dnia [...].06.2016 r. dla działek [...],[...], [...]. Ś. S. [...] będący współwłaścicielem działki [...] w S. oraz K. P. będący współwłaścicielem działki nr [...] w S., w trybie art. 83 Kpa, zeznali, że przyłącze ze złączem do ich budynków zostało wykonane w latach 1993 - 1994 zgodnie z warunkami wydanymi przez Rejon Energetyczny w S., a wykonywała je firma J. J. ze S.. Po odbiorze przez Zakład Energetyczny przyłącze wraz ze złączem zostało przekazane na majątek tego zakładu. Ponadto PINB w dniu [...] czerwca 2016 r. przesłuchał świadka J. J., który w trybie art. 83 Kpa, zeznał, że w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwą Firma E. J. [...] w latach 1993 - 1994 wykonywał na zlecenie S. M. przyłącze. Przed przystąpieniem do wykonania przedmiotowych robót świadek otrzymał warunki techniczne tego przyłącza. Przebieg przyłącza oraz jego parametry przedstawione były w warunkach technicznych. Po wykonaniu robót Zakład Energetyczny dokonał odbioru ww. przyłącza bez zastrzeżeń, co miało miejsce po zakończeniu robót tj. w 1993 lub 1994 r.

W następnej kolejności organ przeszedł, do – jak to określił w treści decyzji – oceny prawnej i wskazał, że w toku długotrwałego postępowania administracyjnego w sprawie legalności przyłącza przeprowadził i zebrał wszystkie możliwe dowody z własnej inicjatywy oraz na skutek wytycznych organu II instancji oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przyłącze wykonane zostało w latach 1993 - 1994, a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229) uchylonej z dniem 1 stycznia 1995 r., na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd Rejonowy w S., które jednak się nie zachowało. Argumentowano, że na powyższy wniosek składają się następujące okoliczności i dowody. Po pierwsze protokół odbioru robót nr [...] z dnia [...] października 1994 r. zgodnie z zeznaniem świadka R. W. ówczesnego zastępcy kierownika Urzędu Rejonowego ds. technicznych obejmował roboty, które zostały wykonane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego przez Urząd Rejonowy w S., które dotyczyły również przyłącza. Po drugie zeznania świadków R. W., J. J., S. M. i K. P. w zakresie daty budowy, które organ I instancji uznał za wiarygodne, spójne, logiczne i korespondujące z pozostałymi dowodami zebranymi w toku postępowania. Ponadto PINB za istotne dla powyższego rozstrzygnięcia uznał wcześniej uzyskane dokumenty tj. decyzję o ustaleniu lokalizacji wydaną przez Burmistrza Miasta S. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1992 r., protokół uzgodnienia dokumentacji z Zespołem Uzgodnienia Dokumentacji, Urzędu Wojewódzkiego w K., Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1993 r. oraz zatwierdzone i uzgodnione opracowanie przez Radę Techniczną ZE- K. w dniu [...].04.1993 r. Podkreślono, że PINB ustalił, iż przyłącze było jedynie częścią większego zamierzenia budowlanego - "S. - [...] I, modernizacja sieci elektroenergetycznej SN -15 kV i nn - 0.4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A-przy ul [...], [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...]; [...] oraz [...]" i całe zadanie było wykonane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto fakt wykonania przedmiotowego przyłącza w latach 1993 - 1994 potwierdza mapa inwentaryzacyjna z dnia [...] marca 1995, na której czynności inwentaryzacyjnej dokonał geodeta uprawiony. W związku z powyższym PINB uznał, iż nie miał podstaw przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej w zakresie wykonania przyłącza. Organ w toku postępowania zwrócił się dwukrotnie do Starosty [...], spółki [...] [...] S.A. oraz do Archiwum Państwowego, Burmistrza Miasta S. i Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. o przekazanie wszelkiej dokumentacji związanej z przedmiotowym przyłączem energetycznym wraz ze złączem. Wywodzono, że organ nie mógł z góry przyjąć, że w sprawie doszło do samowolnego wykonania przyłącza, skoro strony postępowania oraz Starosta S., Burmistrz Miasta S., Archiwum Państwowe, Miejski Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. nie posiadają w swoich zasobach innych dokumentów, niż zgromadzone przez PINB. Organ nie może, w jego ocenie, arbitralnie zakładać, że każdy brak dowodów (w szczególności pozwolenia na budowę lub dokumentacji projektowej) stanowi samowolę budowlaną, bowiem takie działanie prowadziłoby do nakładania nadmiernej represji na inwestora. Brak decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza sam przez się samowoli budowlanej. Ponadto podkreślano, że niemożliwość odtworzenia stanu dokumentacyjnego sprawy nie stanowi podstawy do domniemywania nielegalności zrealizowanych prac budowlanych.

Organ argumentował, że przepisy prawa budowlanego z 1974 r. nie zawierały odpowiednika przepisu art. 63 prawa budowlanego z 1994 r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Dlatego też obowiązek wynikający z art. 63 prawa budowlanego z 1994 r. nie może odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy , tj. przed dniem [...] stycznia 1995 r. Z tych względów właściciele i zarządcy obiektów budowlanych wybudowanych przed dniem [...] stycznia 1995 r. nie mają prawnego obowiązku posiadania dokumentacji budowy. Zdaniem organu, jeżeli zatem inwestor, zarządca, czy też aktualny właściciel obiektu nie przedłoży na żądanie organu nadzoru budowlanego pozwolenia na budowę wraz z dokumentacją budowlaną dotyczącą obiektu budowlanego wykonanego przez dniem [...] stycznia 1995 r., to nie można ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń, a tym samym naruszeń prawa. Domniemania takiego nie przewidują przepisy procesowe, w szczególności art. 80 i 81 Kpa, ani też przepisy prawa materialnego - prawa budowlanego. Nie przedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy, według organu, samo przez się o wykonaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Okoliczność ta powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Brak zatem dokumentacji obiektu nie może być automatycznie traktowany jako ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że realizacja przedmiotowej inwestycji była niezgodna z prawem.

Na tle powyższych rozważań organ podniósł, że w oparciu o zebrane przez organ w toku postępowania dokumenty (lub zachowane jedynie ich części), zeznania świadków, które są materiałem dowodowym rozstrzygającym w sprawie istotne wątpliwości, którym należy przyznać walor wiarygodności, spójności z pozostałym materiałem dowodowym, w ocenie PINB przyłącze wykonane zostało w latach 1993 - 1994 na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę przez Urząd Rejonowy w S. tj. w sposób legalny i zgodny z ustawą z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229).

Organ podkreślił, że nie wszystkie wątpliwości w sprawie udało się wyjaśnić, jak choćby trzyletnią przerwę pomiędzy inwentaryzacją przyłącza ([...] lutego 1993 r.), a zgłoszeniem jej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w S. ([...] czerwca 1996 r.). ze względów opisanych wcześniej (brak wiedzy organu w tej mierze i śmierć geodety). Powyższa wątpliwość oraz kwestia ręcznego wyrysowania przedmiotowego przyłącza czerwonym długopisem i oznaczenia go na mapie inwentaryzacyjnej z dnia [...] marca 1995 r. symbolem "eNN" w szczególności w kwestii daty wykonania przyłącza na działce nr [...] została wyjaśniona i wykazana za pomocą zeznań czterech świadków, którzy jednoznacznie wskazali na datę budowy w latach 1993 - 1994. Organ przeprowadził, w jego ocenie, wszystkie dostępne dowody, dzięki którym poczynił powyższe ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, czym zrealizował swój obowiązek wskazany w art. 7 i art. 77 oraz art. 80 Kpa.

Końcowo organ wskazał krąg osób będących stronami postępowania wywodząc, że stronami postępowania są [...] [...] S.A. jako następca prawny inwestora i właściciel przyłącza oraz Wspólnota, na nieruchomości której znajduje się przedmiotowe przyłącze ze złączem.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, a argumenty odwołania zostały następnie powtórzone w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu opisanej poniżej.

W ramach postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] października 2016 r. WWINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie Wspólnota przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r.

Zaskarżoną w niniejszym postepowaniu decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] WWINB utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że swoje rozstrzygnięcie PINB uzasadnił tym, że skoro przedmiotem prowadzonego postępowania była kwestia dotycząca legalności zrealizowanego przyłącza energetycznego wraz z złączem a zgromadzone dokumenty wskazują, że zostało ono zrealizowane w sposób legalny, to prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

WWINB wywodził, że z akt sprawy wynika, iż przyłącze zostało wykonane w latach 1993-1994. Powołując się na orzecznictwo sądowe oraz § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (zwanego dalej: rozporządzenie) w zw. z § 9 ust. 1 pkt 4 i § 44 ust. 4 tego aktu organ stwierdził, że wykonanie przyłącza wymagało uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem przyłącze na działce nr [...] znajduje się na oryginale mapy inwentaryzacyjnej dotyczącej, jak oświadczył pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań R. W., przedsięwzięcia: "[...] I modernizacja sieci elektroenergetycznej". Mapa została przyjęta do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., Filia nr [...] w S. w dniu [...] marca 1995 r. Na mapie przyłącze jest wrysowane czerwonym długopisem z ręcznym wpisaniem symbol "eNN". Podobnie zaznaczono przyłącze do budynku na działce nr [...]. Ponadto geodeta uprawniony, nieżyjący już, A. O. oświadczył, iż "Przebieg zainwentaryzowanego urządzenia podziemnego jest zgodny z zatwierdzonym projektem dnia [...] lutego 1993". R. W. oświadczył także, iż projekt został zatwierdzony decyzją Urzędu Rejonowego w S. choć dokładnej daty wydania decyzji nie pamięta. Jak wskazano w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. R. W. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. WWINB argumentował, że zeznając do protokołu w dniu [...] czerwca 2016 r. R. W., pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań, potwierdził swoje oświadczenia z dnia [...] stycznia 2016 r. i z dnia [...] marca 2016 r. Podkreślono, że jak wynika z protokołu odbioru technicznego nr [...] z dnia [...] października 1994 r. kablowej linii NN oraz stacji transformatorowych 15kV [...], [...] i [...] R. W. był przewodniczącym komisji odbierającej wykonane roboty, W protokole stwierdzono, iż: "Wykonano pełny zakres prac zgodny z umową i dokumentacją". Swoje oświadczenia R. W. powtórzył zeznając je w dniu [...] listopada 2016 r. również pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań. Ponadto WWINB wskazał, że przedmiotowe przyłącze widnieje na szkicu polowym wykonanym w dniu [...] czerwca 1996 r., a przekazanym do PINB ze Starostwa Powiatowego w S.. R. W. zeznał także, że wrysowania przyłącza do działki nr [...] na mapie inwentaryzacyjnej dokonał geodeta A. O..

Dalej organ podniósł, że J. J. zeznał w dniu [...] czerwca 2016 r. że w latach 1993-1994 wykonywał na zlecenia S. M. przyłącze energetyczne wraz ze złączem na działce nr [...] w S.. Z kolei R. W. w dniu [...] listopada 2016 r. zeznał, że wykonawcą przedsięwzięcia: "[...] modernizacja sieci elektroenergetycznej" było Przedsiębiorstwo Elektro-montażowe S. S., ale nie wykluczone, że część robót wykonywali podwykonawcy w co inwestor robót nie wnikał.

WWINB wywodził, że w aktach znajdują się dokumenty przedstawione przez [...] [...] S.A. tj. pierwsze strona projektu technicznego, wykaz właścicieli gruntów, decyzja o ustaleniu lokalizacji wydana przez Burmistrza Miasta S., nr [...] z dnia [...] marca 1993 r., protokół uzgodnienia dokumentacji z Zespołem Uzgodnienia Dokumentacji, Urzędu Wojewódzkiego w K., Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1993 r. oraz zatwierdzone - uzgodnione opracowanie przez Radę Techniczną ZE- K. w dniu [...] kwietnia 1993 r. Ponadto szkic polowy z dnia [...] czerwca 1996 r. przedstawiający pomiar przedmiotowego przyłącza energetycznego oraz mapa inwentaryzacyjna przedsięwzięcia: ""[...] modernizacja sieci elektroenergetycznej".

Na wykazie właścicieli gruntów wskazano działki nr ewid.[...] (jako właściciela określono PGK i Mieszkaniowa, S.), [...] (właściciel H. A. ul. [...]), [...] (właściciel G. K., ul. [...]). Obecnie właścicielami działki nr [...] są Państwo [...], a działki nr [...] - Państwo [...]. Zarówno na wykazie właścicieli gruntów jak i na pierwszej stronie projektu technicznego widnieje takie samo nazwisko projektanta - mgr inż. J. M.. Świadczy to o tym, że projekt i wykaz właścicieli dotyczył tej samej inwestycji. Natomiast, znając zasady nadawania numerów działkom ewidencyjnym powstałym po podziale w momencie tworzenia spisu nie istniała jeszcze działka nr ewid. [...].

Organ wskazał także, że brak informacji o przyłączu w aktach notarialnych sprzedaży lokali w budynku przy ul. [...] w S. nie świadczy o jego nielegalności. Bowiem na szkicu polowym z [...] czerwca 1996 r. przyłącze widnieje.

Zdaniem organu z faktu, że nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę danego przyłącza nie można przy tym wyciągać wniosku, że obiekt ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Wprawdzie brak możliwości odnalezienia dokumentu zawierającego decyzję o pozwoleniu na budowę co do zasady nie oznacza braku możliwości odtworzenia jego treści, bowiem organ administracji nie może się uchylić od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia zgodnie z obowiązującym prawem, do czego zobligowany jest z mocy art. 7 Kpa, to jednak w konkretnych okolicznościach sprawy, ze względu na upływ czasu i śmierć osoby sporządzającej inwentaryzację powykonawczą i oświadczenie o zgodności wykonania inwestycji z zatwierdzonym projektem, może okazać się, iż pomimo wykorzystania wszelkich aktualnie dostępnych środków dowodowych nie sposób ustalić wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sposób jednoznaczny i pewny.

Dalej organ wskazał, że choć żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje instytucji "przedawnienia" samowoli budowlanej, a ustawa nakazuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i jeśli istnieje możliwość - zalegalizowanie samowoli, zaś w przypadku braku możliwości legalizacji - nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to jednak nie można w realiach konkretnej sprawy zupełnie abstrahować od tak istotnej okoliczności faktycznej jaką jest upływ czasu w powiązaniu ze zmianami właścicielskimi co do przyłącza.

W ocenie WWINB w świetle powyższych okoliczności nie sposób przyjąć, iż nieposiadanie przez aktualnego właściciela sieci decyzji bądź innych dokumentów bezpośrednio potwierdzających udzielenie pozwolenia na budowę przyłącza, w połączeniu z nieodnalezieniem takowych dokumentów w archiwach, jak też możnością zastąpienia ich innymi dowodami uzasadnia przyjęcie, iż takowe pozwolenie nie było wydawane. R. W. zgodnie zeznał, że projekt inwestycji był sporządzony i zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S..

Zdaniem organu odwoławczego zostały zatem w przedmiotowej sytuacji spełnione przesłanki z art. 105 § 1 Kpa stanowiące podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania w całości.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Wspólnota wnosząc o uchylenie decyzji WWINB.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, co następuje.

Skarżąca wskazała, że postępowanie w sprawie był przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję z dnia [...] maja 2015 WWINB uchylającą decyzję PINB umarzającą postępowanie w sprawie.

Skarżąca wskazała też, że główne wytyczne Sądu do realizacji to ustalenie dokładnej daty wykonania przyłącza i czy na powyższe jest potrzebne pozwolenie na budowę, a w takim przypadku czy je wydano. Podkreśliła, że Sąd uznał, że organ I instancji nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy i co najmniej zbyt wcześnie założył, że przedmiotowe przyłącze wraz ze złączem nie zostało zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto Sad uznał, że decyzja lokalizacyjna z dnia [...] marca 1993 r. nie uprawniała inwestora do realizacji inwestycji, a stanowi jedynie jeden z elementów procesu budowlanego w ramach którego w oparciu między innymi o tę decyzję inwestor winien uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Istnienie tej decyzji nie oznacza zatem, iż inwestor uzyskał stosowne pozwolenie na budowę i wywiązał się z procedury prawnej, która na nim ciążyła.

Następnie, odnosząc się do motywów decyzji organu odwoławczego, skarżąca podniosłą, że motywacja WWINB (uchylającego decyzję PINB) obejmowała miedzy innymi brak dokumentów w urzędach na temat przyłącza, brak map z modernizacji linii kablowych. Wywodzono także, że z uwagi na to, że decyzja Burmistrza nie wskazywała aby inwestor uzyskał stosowne pozwolenia oraz takowych brak w dokumentacji oraz brak takiego pozwolenia w rejestrach. W urzędach brak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej przedmiotowego przyłącza. Również [...] [...] odpowiedziała, że w swoich zasobach archiwalnych nie posiada żadnych dokumentów związanych z wykonaniem przedmiotowego przyłącza wraz ze złączem. Zdaniem WWINB organ I instancji winien ustalić datę realizowanego przyłącza wraz ze złączem i w związku z tym podjąć odpowiednią procedurę legalizacyjną.

Na skutek ww. wyroku, w dniu [...] marca 2016 PINB wydał decyzję o umarzeniu w całości postępowania administracyjnego, którą następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. WWINB uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolejno została wydana decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania przyłącza, będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym z mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa).

Zdaniem skarżącej decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Decyzji tej zarzucono, że:

- ponownie bezpodstawnie określono jako właścicieli przyłącza p. A. i B. B.;

- nie określono czy dokonano zgłoszenia, jeżeli tak to daty zgłoszenia do Wydziału Geodezji, gdyż na pewno nie uczyniono tego przed 2013 rokiem, albowiem wykonujący wycenę lokali rzeczoznawca odnosząc się do gruntu określił, że teren płaski bez problemów w użytkowaniu i uciążliwości zewnętrznych; ponadto w aktach notarialnych z 2013 r. widnieją zapisy, że nieruchomość nie obciążają żadne prawa, długi osób trzecich, ani ograniczenie w rozporządzaniu, działki nie są przedmiotem ograniczeń w korzystaniu lub rozporządzaniu w związku z orzeczeniem sądu lub na innej podstawie, nieruchomość nie jest obciążona obowiązkami wynikającymi orzeczeń sądowych lub decyzji administracyjnych;

- nie ustalono, czy na powyższe przyłącze potrzebne było pozwolenie na budowę, choć z treści uzasadnienia wynika że tak i potwierdza to również w swoim piśmie Burmistrz Miasta S.;

- nie ustalono daty powstania przyłącza - na podstawie zeznań świadków wynika, że w latach 1993 - 1994 r., natomiast w uzasadnieniu pada stwierdzenie, że mapa inwentaryzacyjna powstała w dniu [...] marca 1995 r. i to wtedy prowadzący inwentaryzacje dokonał dorysowania na mapie, czyli w latach 1993-1994 łącza tego na mapie nie było;

- zdaniem skarżącej dziwne jest pismo Wydziału Geodezji z dnia [...] stycznia 2016 r., gdzie stwierdzono, że szkic polowy został wykonany w dniu [...] czerwca 1996 r. w związku ze zgłoszeniem robót geodezyjnych z 1996 r.; zdaniem skarżącej nie ma to więc nic wspólnego z przedmiotowym przyłączem, bo dotyczy innych robót geodezyjnych zgłoszonych do wykonania w 1996 r., najprawdopodobniej budowy p. Podgórnego, co z kolei nie ma nic wspólnego z przyłączem;

- nie jest zrozumiałe dla skarżącej jak wykaz gruntów z dnia [...] czerwca 2016 r. może stanowić załącznik do protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r. do pisma złożonego przez przedstawiciela [...] [...] (stanowisko PINB S. co do postępowania z wykazem).

Kolejno skarżąca wskazała, że należy przejść do ustalenia kto był inwestorem w sprawie przyłącza, na który to temat uzasadnienie nic nie wspomina. Zdaniem skarżącej jednak materiał dowodowy bezwzględnie te okoliczność wykazuje. W toku przesłuchania świadków ustalono bowiem, że Rejon Energetyczny ustalił warunki techniczne oraz przebieg przyłącza. W. S. [...] zlecił wykonanie tego przyłącza elektrykowi J. J., co potwierdzają obaj Ci świadkowie. Inwestorem był zatem S. M. i to na nim spoczywał obowiązek pozyskania pozwolenia na budowę, albowiem to on zlecał wykonanie przyłącza. Rejon Energetyczny inwestorem nie był, tylko z mocy ustawy określał warunki techniczne przyłącza. Gdyby to on był inwestorem, wówczas to on zlecał by prace.

Następnie ustosunkowano się do "oceny prawnej" ww. decyzji.

Zdaniem skarżącej nie wiadomo skąd na stronie 7 opinii w uzasadnieniu bierze się data inwentaryzacji przyłącza tj. [...] lutego 1993 r. skoro na stronie 4 widnieje informacja o pozyskaniu mapy inwentaryzacyjnej, ale z datą już [...] marca 1995 r. Informacja na stronie 3 z Wydziału Geodezji w S. z dnia [...] stycznia 2016 r, że szkic polowy wykonany został [...] czerwca 1996 r. w związku ze zgłoszeniem robót geodezyjnych nie ma nic wspólnego ze zgłoszeniem inwentaryzacji do zasobów geodezyjnych i kartograficznych prowadzonych przez Starostwo Powiatowe, gdyż szkic ten dotyczy innej inwestycji nie mającej nic wspólnego z przyłączem.

Po wtóre, powoływanie się w opinii prawnej na zeznania R. W. widząc, że wymieniony takowych nie składał, jest – w ocenie skarżącej - przesadą. Nieuprawnione jest również zdaniem skarżącej powoływanie się przez organ na jakiś protokół odbioru z dnia [...] października 1994 r., który tylko na podstawie oświadczenia, a nie zeznań, miał dotyczyć robót wykonanych na podstawie zatwierdzonego projektu, jednak bez pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do kwestii decyzji lokalizacyjnej wydanej przez Burmistrza Miasta S. wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w swym wyroku uznał, że decyzja ta nie uprawniała inwestora do realizacji inwestycji, a stanowi jedynie jeden z elementów procesu budowlanego, w ramach którego w oparciu między innymi o tę decyzję inwestor winien uzyskać stosowne pozwolenie na budowę.

Kolejno podniesiono, że pomimo pozytywnych stwierdzeń w opinii, że wyjaśniono sprawy ręcznych dopisków i daty powstania przyłącza nie uczyniono tego zgodnie z prawem. Zdaniem skarżącej nie ustalono jednoznacznie kto dokonał ręcznych naniesień, gdyż nie uczyniono tego na pewno w 1995 r., albowiem takiej informacji w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w S. nie było do 2013 r. Natomiast jeżeli chodzi o czas wykonania przyłącza to w piśmie Burmistrza Miasta S. widnieje informacja pozyskana z Zakładu Energetycznego, że prace modernizacyjne sieci na ulicy [...] prowadzone były w 1995 r. Zachodzi oczywista sprzeczność, która nie została wyjaśniona. Z przedstawionej opinii jak również z pisma Burmistrza Miasta S. wynika, że prace wykonywane były również w 1995 r. W takim stanie rzeczy dokumentację obejmowała już ustawa obowiązująca po [...] stycznia 1995 r. i inwestor powinien posiadać zarchiwizowane dokumenty. Ponieważ inwestorem był S. M., to on powinien posiadać pełną dokumentacje przyłącza.

Następnie skarżąca wywodziła, że do 2013 r. w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w S. nie było przyłączą naniesionego na mapę, gdyż nie uwzględnił tego rzeczoznawca sporządzając inwentaryzację i [...] szacunkowe oraz nie uwzględniono tego w aktach notarialnych. Na mapy przyłącze zostało naniesione najprawdopodobniej przez geodetę w dniu [...] lipca 2014 r., który na terenie nieruchomości wykonywał mapę do celów projektowych i która w dniu [...] lipca 2014 r. została wpisana do zasobów materiałowych w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w S.. Reasumując okoliczności skarżąca wskazała, że doszła do wniosku, iż ręczny wpis długopisem na mapie powstał w okresie późniejszym i to dla potrzeb tego postępowania.

Kolejno skarżąca podkreśliła, że w ramach postępowania odwoławczego WWINB zlecił organowi I instancji wykonanie dodatkowych czynności niezbędnych do wydania decyzji. Po tej czynności ponownie zapoznano się z aktami postępowań i skarżąca wniosła następujące zastrzeżenia:

- wykonanie przez PINB czynności w postępowaniu już po zapoznaniu strony z materiałami postępowania;

- nie ustalono jednoznacznie strony postępowania (dot. [...] [...]

- po raz kolejny stwierdzono, że na mapie dokonano wykreślenia całego przytłacza, a nie jak wcześniej twierdzono tylko symbolu ,,eNN';

- negatywnie oceniono zeznania R. W. oraz M. K. oraz dokonano ocena zeznań, które są niespójne, brak w nich logiki i wykluczają się;

- oceniono, że szkic polowy nie ma nic wspólnego z przyłączem.

Odnosząc się kolejno do zaskarżonej decyzji WWINB skarżąca stwierdziła, że decyzja ta została oparta tylko na materiale przedstawionym przez PINB z całkowitym pominięciem złożonych materiałów dowodowych przez stronę tj. Wspólnotę, do której argumentów w żaden sposób się nie ustosunkowano.

Zdaniem skarżącej WWINB również nie zrealizował poleceń zawartych we wcześniejszych decyzjach WWINB, ale i w wyroku WSA. Postępowanie cechuje niedbałość i nieprofesjonalność. Powtarzane są błędy stanu faktycznego, a postepowanie prowadzone jest stronniczo. W postępowaniu znajduje się materiał dowodowy, co do którego wcześniej zapewniano, że nie istniej, co narusza zasadę zaufania do organów państwa. Decyzja zawiera, zdaniem skarżącej, błędy formalne oraz nie w pełni wyjaśnia zebrany materiał dowodowy. W uzasadnieniu decyzji pominięto również fakt, że w sprawie tej wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

W decyzji nie ustosunkowano się do wszystkich zarzutów odwołania a sama decyzja zawiera następujące błędy:

pismo podpisała Z. Ś. a nie Z. Ś.;

w czasie kontroli w dniu [...] sierpnia 2014 nie odnotowano przyłącza na mapie inwentaryzacyjnej, gdyż wtedy nie było o niej mowy, tylko okazano i przekazano pierwszą stronę projektu dot. inwestycji energetycznej co nie oznaczało, że dotyczy to przedmiotowego przyłącza;

uzyskany szkic polowy z dnia [...] czerwca 1996 nie przedstawia pomiaru przedmiotowego przyłącza i jest on wykonany przez geodetę w związku ze zgłoszeniem robót geodezyjnych dla celów budowlanych wykonywanych w 1996 dla K. P., jako taki niema nic wspólnego z przedmiotowym przyłączem i powoływanie się w decyzji w kilku przypadkach na ten plan jest błędem;

dokonując analizy materiału dowodowego mylnie wpisano numer ewidencyjny działki gdyż działka posiada nr [...] i [...], a nie posiada numeru 3125;

na str. 4 widnieje zapis, sugerujący, że decyzja nie była przedmiotem wielokrotnej kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej;

nawiązując do decyzji o ustaleniu lokalizacji Burmistrza używa się dwóch oznaczeń: AUB- [...]/1/93 z dnia [...] marca 1993 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 1992 r.;

w decyzji stwierdza się, że kontakt i udzielanie odpowiedzi w imieniu strony udzielał [...] [...] S.A. oddział w K., podczas, gdy były jednostki terenowe w S. i K., co stanowi istotną różnicę.

Kolejno skarżąca podniosłą, że z akt sprawy wynika niezbicie, iż pozwolenie na budowę przyłącza było niezbędne. W kwestii, czy zostało ono wydane skarżąca stwierdziła, że rozważając ten problem trzeba mieć na uwadze fakt, że na skutek modernizacji trakcji energetycznej na terenie, którego dotyczy postępowanie, likwidowano trakcje napowietrzne i układano kable w chodnikach i jezdni. Na wysokości nieruchomości na ich ogrodzeniach lub elewacjach budynków montowano skrzynki napowietrzne. Dotyczyło to również modernizacji stacji transformatorowych. Budowa ta nigdzie nie wchodziła na teren nieruchomości. Dlatego decyzje wydawał Burmistrz Miasta S., gdyż w jego władaniu są chodniki i jezdnie. Na tym tle przedmiotowe przyłącze i skrzynka są ewenementem, albowiem zainstalowane są wewnątrz nieruchomości, której właścicielem nie był Burmistrz Miasta S.. W ocenie skarżącej z powyższego wynika że gdyby inwestorem była [...] SA oddział K. czy S. M. musieliby oni wystąpić o pozwolenie na budowę. Tymczasem nie rozpytano w trakcie przesłuchania S. M., czy gdy zlecał prace elektrykowi Panu [...] czy posiadał pozwoleniem na budowę. Natomiast przesłuchany w charakterze świadka przedstawiciel [...] SA P. W. zeznał, że prace zostały wykonane na podstawie projektu budowlanego, co zostało odnotowane na mapie, co z kolei nie oznacza, że na niniejsze przyłącze było pozwolenie na budowę, gdy projekt był realizowany w ramach decyzji Burmistrza Miasta S., a ta nie dotyczyła przedmiotowego przyłącza. W ocenie skarżącej zatem pozwolenia na budowę nie było.

Ponadto w żadnym z urzędów, które fakt wykonania jakiejkolwiek czynności w związku z przedmiotowym pozwoleniem musiałyby odnotować w swoich dokumentach, gdyby prowadzono czynności związane z wydaniem pozwolenia na budowę, nie ma takiego śladu. Musiałby pozostać chociażby ślad po czynnościach zmierzających do wydania takiego pozwolenia.

W charakterze świadków przesłuchano S. M. i K. P., którzy zeznali, że przyłącze wraz ze złączem zostało wykonane w latach 1993 - 1994 zgodnie z warunkami wydanymi przez Rejon Energetyczny. Jednak z wykazu właścicieli gruntu jednoznacznie wynika, ze żaden z nich w tym okresie tu nie mieszkał. Ich pobyt datuje się na okres późniejszy, stąd wiarygodność tych zeznań jest wątpliwa.

Przesłuchany w charakterze świadka Pan Wicencjusz zeznał, że wyrysowania przyłącza do działki [...] na mapie inwentaryzacyjnej dokonał geodeta A. O.. Mapa ta powstała w dniu [...] marca 1995 r. Skarżąca pytała zatem jak mógł widzieć to przyłącze w dokumentach w trakcie odbioru technicznego zgodnie z protokółem nr [...] z dnia [...] października 1994 r. Zeznał on również, że Pan [...] był podwykonawca Pana [...], zaś przesłuchany w charakterze świadka Pan [...] twierdzi, że prace wykonywał na zlecenie S. M..

Nie bez znaczenia w ocenie skarżącej jest również fakt, że w aktach znajduje się pismo z dnia [...] listopada 2016 Archiwum Państwowego w K., w którym stwierdzono, ze dokumenty dotyczące budowy nie stanowią materiałów archiwalnych. Dokumenty dotyczące inwestycji winny znajdować się u inwestora lub użytkownika obiektu. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z przepisami - po wykonaniu prac wykonuje się inwentaryzację. W powyższej sprawie inwentaryzację przeprowadzono w dniu [...] marca 1995 r. i jest to data zakończenia budowy. Zdaniem skarżącej, w tym przypadku, zgodnie z art. 63 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., z uwagi na fakt, że obiekt został wybudowany po [...] stycznia 1995 r. na właścicielu, którym jest [...] SA, ciążył obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów dotyczących jego budowy.

Kolejno skarżąca wywodziła, że nie wiadomo skąd w decyzji pada stwierdzenie, że mapa z inwentaryzacji została przekazana do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. F. w S. w dniu [...] marca 1995 r. Skarżąca wskazała, że – po pierwsze niezrozumiałym jest dlaczego tej mapy nie przekazano z Geodezji w S. do Nadzoru Budowlanego, tylko (jako oryginał) przekazała je [...] SA., a zatem Geodezja tej mapy nie posiadała. Po wtóre - w decyzji stwierdzono, że brak informacji o przyłączu w aktach notarialnych nie świadczy o jego nielegalności. W tej mierze skarżąca argumentowała, że częścią składową aktu notarialnego jest protokół z inwentaryzacji i [...] szacunkowy. Oba sporządzane są na podstawie między innymi dokumentów geodezyjnych. Jeżeli z zasobach geodezyjnych w r. 2012 nie było dokumentacji dot. przedmiotowego przyłącza, fakt ten nie został odnotowany w dokumentach dot. aktu notarialnego. Biorąc pod uwagę powyższe, skarżąca doszła do wniosku, że do 2012 r. czyli okresu wykonania inwentaryzacji nieruchomości, w geodezji nie było żadnych dokumentów dotyczących przedmiotowego przyłącza i skrzynki. W związku z powyższym skarżąca wniosła, aby jako załączniki do skargi zostały załączone materiały dotyczące postępowań w tej sprawie: załączniki złożone wraz z odwołaniem z dnia [...] października 2014 r. od decyzji organ u I instancji z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; kopia pisma z dn, [...] sierpnia 2014 r., kopia zawiadomienia o kontroli [...]; kopia pisma [...], PINB. [...], [...], [...] z dnia [...] września 2014 r.; kopia pisma z dn. [...] sierpnia 2014 r.; kopia sprostowania z dnia [...] września 2014 r.; kopia pisma PINB z dnia [...] września 2014 r.; kopia pisma [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz kopia decyzji [...] z dnia [...] września 2014 r., a także załączniki złożone do pisma z dnia [...] listopada 2014 r. w ramach prowadzonego postępowania [...]; kopia aktu notarialnego nr. [...] r.; kopia strony [...] szacunkowego; kopia pisma MZGM wraz z komentarzem mapka sytuacyjna z legendą; dokumentacja fotograficzna jak również materiały w ramach postępowania [...] z dnia [...] maja 2015 r.; wyrok II SA/Po 676/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 września 2015 r i materiały w ramach postępowania [...] z dnia [...] maja 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak również – w związku z art. 135 Ppsa – również decyzja organu I instancji nie mogą się ostać.

Sąd miał bowiem przede wszystkim na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już uprzednio prawomocny wyrok sądu administracyjnego – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 października 2015 r. sygn. akt II SA/Po 676/15 (zwany dalej: wyrok WSA), oddalający skargę na decyzję organu I instancji uchylającą rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W związku z tym zarówno organy obu instancji, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostają związani oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w tym wyroku WSA – zgodnie z dyspozycją art. 153 Ppsa.

W rozumieniu tego przepisu przez "ocenę prawną" należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią z reguły konsekwencję tak rozumianej oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych, i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, uw. 1 i 2 do art. 153; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 153, Nb 1–3).

W świetle przywołanego art. 153 Ppsa Sąd w obecnym składzie, z jednej strony, nie był władny poddawać ponownej analizie kwestii rozstrzygniętych już we wspomnianym wyroku WSA, a z drugiej – był zobligowany, w pierwszej kolejności, skontrolować zastosowanie się przez organy wydające rozstrzygnięcia w postępowaniu toczącym się po wyroku sądowym do ocen i wytycznych w tym wyroku zawartych.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w wyżej opisanym wyroku WSA Sąd wskazał, że przedmiotem skargi była decyzja WWINB wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ II instancji uznał, iż PINB wydając decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającą postępowanie naruszył przepis art. 105 § 1 Kpa bowiem brak było podstawy do uznania, iż postępowanie w sprawie legalności wykonania przyłącza, stanowiącego własność [...] S.A. Oddział w K., znajdującego się na działce [...] stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej w S., przy ul. [...]. jest bezprzedmiotowe.

Sąd w pełni podzielił stanowisko organu II instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, iż przedmiotowe przyłącze nie zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu organ I instancji nie wyczerpał wszelkich środków zmierzających do ustalenie czy przyłącze to zostało wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili jego realizacji.

W szczególności Sąd wskazał, iż brak było w aktach sprawy dokumentacji potwierdzającej twierdzenie organu I instancji, iż przyłącze zostało zrealizowane w latach 1993-1994. Tymczasem z przedłożonych przez [...] S.A. dokumentów, to jest decyzji lokalizacyjnej Burmistrza Miasta S. z [...] marca 1993 r. i fragmentów dokumentacji projektowej (projektu technicznego) nie wynika, iż dokumenty te dotyczą inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego przyłącza. Brakuje chociażby stanowiących załączniki do decyzji lokalizacyjnej map, które pozwoliłyby ustalić czy decyzja ta w ogóle dotyczyła budowy przedmiotowego przyłącza.

Ponadto, zdaniem Sądu, decyzja lokalizacyjna z [...] marca 1993 r. nie uprawniała inwestora do realizacji inwestycji, a stanowiła jedynie jeden z elementów procesu budowlanego w ramach którego w oparciu m.in. o tą decyzję inwestor winien uzyskać stosowane pozwolenie na budowę. Istnienie tej decyzji nie oznacza zatem, iż inwestor uzyskał stosowne pozwolenie na budowę.

Zdaniem Sądu, dla ewentualnego przesądzenia faktu samowoli budowlanej w niniejszej sprawie, decydujące znaczenie ma ustalenie okresu budowy spornego przyłącza wraz ze złączem i skonfrontowanie ustalonej daty budowy z obowiązującymi w okresie budowy przepisami prawa materialnego dla sprawdzenia, czy na budowę spornego obiektu wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Dopiero po ustaleniu daty wykonania przedmiotowego przyłącza kolejnym krokiem jest ustalenie, czy jego budowa była legalna. Zdaniem Sądu organ I instancji nie podjął stosownych działań aby w jednoznaczny sposób ustalić czas realizacji przedmiotowego przyłącza. Sąd zauważył, że co prawda w protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdzono, iż przyłącze to widnieje na mapie inwentaryzacyjnej z [...] marca 1995 r. jednak w aktach brak jest tej mapy. Znajduje się w nich jedynie mapa sporządzona do celów projektowych z dnia [...] lipca 2014 r. Zatem trudno, w ocenie Sądu, zweryfikować w oparciu o stosowną dokumentację twierdzenia, iż przyłącze istniało już w marcu 1995 r. Z akt sprawy nie wynika także aby organ I instancji podjął inne czynności zmierzające do ustalenia daty i okoliczności budowy przedmiotowego przyłączą. Zgodnie z art. 75 Kpa, jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a zatem nie tylko dokumenty, ale i zeznania świadków, przesłuchanie stron, pisemne oświadczenia zawarte w dokumentach, mapy, fotografie, przy czym każdy z takich dowodów miałby równą moc dowodową. W szczególności organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków, np. mieszkańców budynku przy ul. [...] lub właścicieli działek nr [...] i [...], do których poprowadzono przedmiotowe przyłącze, na okoliczność daty i okoliczności jego realizacji. Ustalenie daty realizacji przyłącza i trybu w jakim winien on być zrealizowany może również umożliwić odszukanie informacji w rejestrach i archiwach właściwych organów dotyczących realizowanej inwestycji.

Sąd zwrócił uwagę, że PINB zwracając się do różnych organów i archiwów prosił o udzielenie informacji dotyczącej ściśle przyłącza na działce [...], nie zwrócił się natomiast z pytaniem czy organy te posiadają jakiekolwiek informacje lub dokumenty dotyczące realizacji inwestycji w ramach której, według “[...] [...] SA", wykonano przedmiotowe przyłącze, to jest w inwestycji polegającej na "modernizacji sieci elektroenergetycznej [...] kV i nn- 0,4 kV wyprowadzenia linii kablowych ze stacji transformatorowych projektowanych A - przy ul. [...] [...] przy ul. [...] oraz istniejących [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...]".

Jednocześnie Sąd stanął na stanowisku, że niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez tego pozwolenia. Samowoli budowlanej nie można bowiem domniemywać. Niemniej organy nadzoru budowlanego winny podjąć wszelkie czynności zmierzające do ustalenia czy takie pozwolenie było wymagane i czy zostało wydane. W ocenie Sądu dopiero po wyczerpania wszelkich dostępnych środków dowodowych PINB mógłby stwierdzić, iż wobec niemożliwości ustalenia czy inwestycje została zrealizowana w warunkach samowoli należy umorzyć postępowanie nadzorcze.

Zdaniem Sądu z powyższych względów uznać należało, że organ I instancji nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy i co najmniej zbyt wcześnie założył, że przedmiotowe przyłącze wraz ze złączem nie zostało zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Jednocześnie Sąd nie podzielił zapatrywania WWINB, że w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy należało uznać, iż inwestycja została niewątpliwie zrealizowana w warunkach samowoli. Wskazano, że organ I instancji powinien ustalić dokładną datę zrealizowania przyłącza wraz ze złączem.

Na tle powyższych rozważań wskazać należy, że przepis art. 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 Ppsa oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 Ppsa oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 Ppsa w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez Sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej - art. 174 pkt 1 Ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, LEX nr 1487724).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji oraz Sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. W doktrynie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 września 2010 r. (sygn. akt I OSK 920/10, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) ocena prawna, o której tu mowa, jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Oznacza to, że traci ona moc wiążącą jedynie: 1) w razie zmiany ustawy, 2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie, a także 4) z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego – uchwała składu 7 sędziów NSA z 30 czerwca 2008 r., I FPS 1/08 (ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75).

Na tle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że nie zaistniały ww. przesłanki do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku WSA. Jednocześnie organ tak I, jak i II instancji, niewątpliwie nie wykonały wytycznych Sądu zawartych we wcześniejszym wyroku.

Należy bowiem stwierdzić, że organy nadal nie ustaliły w sposób wystarczająco pewny daty realizacji przyłącza. W zeznań świadków wyprowadzano wniosek, iż miało to miejsce w 1993 lub 1994 r. Budzi jednak zdziwienie, że na tym poprzestano, skoro z zeznań świadków S. M. oraz J. J. wyraźnie wynika, że prace były wykonane na zlecenie S. M. przez J. J.. Z tych zeznań jednak organ I instancji, i nie konwalidował tego organ odwoławczy - nie wyciągnięto oczywistego wniosku, że inwestorem budowy przyłącza mógł być S. M.. Z zeznań tych wynika również, że przyłącze to pobudowane było wraz ze złączem do budynku mieszalnego, w którym zamieszkiwał S. M.. Skoro zatem prace były wykonywane na zlecenie S. M., to z całokształtu okoliczności należało wysnuć wniosek, iż mógł on być inwestorem rzeczonych robót. Jako inwestor zaś musiałby uzyskać pozwolenie na budowę i na podstawie takiego pozwolenia roboty wykonywałby J. J.. Zaniechano jednak jakiejkolwiek inicjatywy w wyjaśnieniu tych okoliczności tak w toku przesłuchania oby świadków, jak i poza tym. Te zaś okoliczności miały znaczenie wziąwszy pod uwagę treść § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej I Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48 z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzenie z 1975 r.), zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Rozporządzenie to weszło w życie 01 kwietnia 1975 r. i utraciło moc dopiero 01 stycznia 1995 r. na skutek wejścia w życie "nowego" Prawa budowlanego, które obowiązek ten przewidziało w art. 63 tej ustawy.

W opisanych okolicznościach uznać należało, że zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy realizacja przyłącza nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej (bez wymaganego pozwolenia na budowę), czy też pozwolenie takie zostało udzielone. Analiza dowodów zgromadzonych przez organy administracyjne, nie pozwala na jednoznaczną odpowiedź na tak postawione pytania. Postępowanie w omawianym zakresie winno zostać uzupełnione poprzez próbę odnalezienia wskazanych dokumentów, a co najmniej przesłuchanie na te okoliczność rzeczonych świadków. Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jak i przepisy wykonawcze nie nakazywały wprawdzie inwestorowi przechowywania kompletu dokumentów dotyczących inwestycji. Przywołany przepis rozporządzenia nakłada jednak obowiązek przechowywania w odniesieniu do planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Analiza tego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że wolą ustawodawcy było, aby zachowały się te dokumenty, które oddają rzeczywisty stan zrealizowanego obiektu. Aczkolwiek, co do zasady pozwolenie na budowę stanowi integralną część dokumentacji technicznej. Tym nie mniej plan realizacyjny i projekt wraz ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami winien być w posiadaniu właściciela lub zarządcy obiektu. Te zaś dokumenty wprost lub też pośrednio mogą wskazywać na bliższą niż ustalona przez organ datę wykonania przyłącza, jak również mogą wskazywać na istnienie bądź nie pozwolenia na budowę tego przyłącza.

Dopiero zaś po ustaleniu niewątpliwego stanu faktycznego w sprawie będzie możliwe wydanie stosownego rozstrzygnięcia, czy to o umorzeniu postępowania, czy też o przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w określonym trybie.

W opisanych okolicznościach uznać należy w ocenie Sądu, że organy obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności sprawy i przedwcześnie uznały, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, naruszając art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 105 Kpa.

W opisanych okolicznościach Sad w składzie niniejszym wskazuje, iż ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania, stanowiące zarazem wskazania co do kierunku prowadzenia postępowania, w szczególności będzie miał na względzie wytyczne zawarte we wcześniejszym wyroku WSA w kontekście art. 153 Ppsa. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, organy bowiem w sposób niewłaściwy zrealizowały obowiązki nałożone przez Sąd w wyroku WSA.

Ponieważ w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, należało uchylić.