Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1475/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 140 ust. 1  pkt 3a lit. b
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 26 sierpnia 2021r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) oraz art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 19997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Praw o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego P. K. utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2021 r. Nr [...] orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B, B1.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 9 czerwca 2020 r. do Urzędu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 9 czerwca 2020r. o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B P. K., z powodu popełnienia przez niego trzech wykroczeń w ruchu drogowym w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy tj. w dniu 7 marca 2020r. w P zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym - wykroczenie z art. 86 § 1 kw, za co odwołujący się został ukarany mandatem karnym nr [...]; w dniu 16 maja 2020r. w G przekroczenia prędkości od 31-40 km/h , wykroczenie z art. 92a kw, za co został ukarany mandatem karnym nr [...]; w dniu 30 maja 2020r. w K przekroczenia prędkości od 41 do 50 km/h , wykroczenie z art. 92a kw, za co został ukarany mandatem karnym nr [...].

Zawiadomieniem z dnia 12 czerwca 2020 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AM, B1, B.

Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. skarżący zwrócił się o umorzenie postępowania ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w M wniosku o uchylenie mandatu.

Starosta L postanowieniem z dnia [...] 2020 r. zawiesił przedmiotowy wniosek do czasu wydania postanowienia przez Sąd w M.

W dniu 9 lutego 2021 r. wpłynęła z Komendy Wojewódzkiej Policji wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. [...] w którym nie uwzględniono wniosku o uchylenie mandatu karnego z dnia 30 maja 2020 r. nr [...].

W związku z powyższym Starosta w dniu 19 lutego 2021 r. podjął z urzędu postępowanie.

Po przeprowadzeniu postępowania Starosta decyzją z dnia [...] 2021 r. nr [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B, B1.

W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie informacji przekazanej przez Komendę Wojewódzką Policji z dnia 4 czerwca 2021 r., która wpłynęła do Starostwa Powiatowego w dniu 9 czerwca 2021 r., ustalono, że skarżący w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy uprawnień do kierowania pojazdami popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Zdaniem organu w sprawie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami.

Od powyższej decyzji Starosty odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako nieprawidłowej. Nadto wniósł o zawieszenie postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2021 r. o zbadanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. SKO wskazało, że podstawę prawną do wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Pomimo, iż powyższy przepis prawa z dniem 4 czerwca 2018r. utracił moc prawną, to jednakże jego stosowanie zostało przedłużone na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który stanowi cyt.: " Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się."

Jak wynika z akt sprawy skarżący uzyskał prawo jazdy w dniu 14 czerwca 2019r., a zatem fakt popełnienia trzech wykroczeń w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy określonych w art. 86 § 1 lub 2 oraz w art. 92a kw -przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h - spowodował konieczność wydania decyzji o cofnięciu posiadanego przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami. Decyzja wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ma charakteru decyzji uznaniowej, lecz jest decyzją, którą organ zobowiązany jest wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie zastosowanej w sprawie normy prawnej. Z kolei przepisy prawa nie dopuszczają żadnych wyjątków pozwalających na odstąpienie od wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli kierujący pojazdami dopuścił się popełnienia trzech wykroczeń o których stanowi art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ww. ustawy.

Na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy oraz brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego tzn. nieprawidłowe ustalenie, iż decyzja Starosty z dnia [...] 2021 r., nr [...] orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B, BI została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami praw;

- art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady bezstronności oraz równego traktowania;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez orzeczenie o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości, w sytuacji gdy w związku z naruszeniem przepisów postępowania winna ona zostać w całości uchylona.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2021r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] 2021r., w której orzeczono o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B, B1, pod względem legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), zwanej dalej p.r.d., to jest jej art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta między innymi w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

- przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji;

Powołany przepis obowiązuje od 18 maja 2015 r. i został następnie uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w niniejszej sprawie stosowanej w brzmieniu wg. Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.). Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957). W jej art. 14 ust. 1 przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, między innymi jej art. 125 pkt 16 nie stosuje się. W ust. 2 art. 14 tej ustawy przewidziano z kolei, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a p.r.d. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Należy stwierdzić, że do chwili obecnej wyżej wymieniony komunikat nie został ogłoszony.

W jednym ze swoich wyroków Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej przez przyjęcie, że wywarł on skutek w postaci utrzymania mocy obowiązującej art. 140 p.r.d. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej wyłącza stosowanie art. 125 pkt 16 u.k.p., co zostało wyrażone przez ustawodawcę przez wskazanie, że przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p. "nie stosuje się" do czasu wdrożenia określonych rozwiązań. Takie brzmienie przepisu może budzić wątpliwości, na czym ma polegać wyłączenie stosowania przepisu, który wszak nie jest podstawą do wydawania rozstrzygnięć indywidualnych i nie podlega "stosowaniu" rozumianemu jako określanie na podstawie stosowanego przepisu skutków w indywidualnych sprawach. Aby ustalić, jaki jest skutek wyłączenia należy wziąć pod uwagę charakter art. 125 pkt 16 u.k.p. Ten ostatni przepis jest przepisem II stopnia, zawierającym regulację dotyczącą obowiązywania innego przepisu, przewidziany w nim skutek polegać miał na uchyleniu art. 140 i 140a p.r.d. Przepisy II stopnia nie regulują zachowań swoich adresatów, nie określają ich skutków, lecz dotyczą obowiązywania i stosowania innych przepisów. Wyłączenie ich stosowania może zatem oddziaływać wyłącznie na sferę obowiązywania i stosowania tych przepisów, do których się odnoszą. Skoro art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, że do czasu wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, nie stosuje się m.in. art. 125 pkt 16, a przepis ten uchyla art. 140 i 140a p.r.d., to wstrzymanie jego stosowania oznacza, że skutek uchylenia został wyłączony i nie nastąpił. Wyłączenie stosowania art. 125 pkt 16 u.k.p. nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r., z tą datą przepis ten nie mógł wywrzeć przewidzianego w nim skutku pod postacią uchylenia art. 140 i 140a p.r.d., utrata mocy obowiązującej przez te przepisy została przesunięta w czasie (Wyrok NSA z 9.07.2020 r., I OSK 16/20, LEX nr 3040674).

W niniejszej sprawie skarżący uzyskał prawo jazdy w dniu 14 czerwca 2019r.. We wniosku o cofniecie uprawnień Komendant Wojewódzki wskazał, że popełnił on trzy wykroczenia w ruchu drogowym w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zachowania skarżącego skutkowały w związku z tym naruszeniami opisanymi w art. 86 § 1 kw oraz art. 92a kw., przy czym dopuszczalna prędkość została przekroczona o ponad 30 km/h. Wobec powyższego zostały zrealizowane przesłanki wynikające art. 140 ust. 1 pkt 3a lit b p.r.d.

Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowania, w tym m.in. za popełnienie określonych wykroczeń przez młodego kierowcę, a więc takiego który uzyskał prawo jazdy w okresie 2 lat poprzedzających popełnienie ściśle określonych czynów zabronionych. Niewątpliwie celem tego przepisu jest ochrona bezpieczeństwa publicznego oraz życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Statystycznie to właśnie młodzi kierowcy cechują się brawują w trakcie kierowania pojazdami, a więc w konsekwencji stanowią zagrożenie dla istotnych wartości, jakimi są bezpieczeństwo, czy życie i zdrowie innych osób i dlatego wymagane jest od nich więcej niż od kierowców wieloletnich, a konsekwencją, szczególnie wykroczeń polegających na znacznym przekroczeniu dopuszczalnej prędkości, jest utrata prawa jazdy.

Decyzja podejmowana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. ma charakter decyzji związanej. Obowiązkiem więc organu jest jej wydanie po wpłynięciu wniosku Komendant Wojewódzkiego Policji o cofniecie uprawnień. Skoro więc skarżący popełnił określone wykroczenia w ciągu 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy obowiązkiem organu I instancji było cofniecie mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B i B1.

W skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił organom administracyjnym naruszenia art. 7, 77, 8 i 138 §1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, rozpoznając sprawę organy administracyjne nie naruszyły przepisów proceduralnych, przed wydaniem rozstrzygnięcia wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy uwzględniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały ich prawidłowej oceny prawnej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d., który co należy jeszcze raz podkreślić, do chwili obecnej nie został skutecznie derogowany.

Należy przy tym wskazać, że organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. dokonał zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2020r. na czas rozpoznawania przez Sąd Rejonowy w M wniosku skarżącego o uchylenie jednego z mandatów karnych. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2020r. orzekł o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego. W związku z powyższym postępowanie administracyjne zostało następnie prawidłowo podjęte z urzędu. Na rozstrzygnięcie o podjęciu zawieszone postępowania nie przysługiwało skarżącemu zażalenie. Sąd nie dopatrzył się uchybień także w tym zakresie w ramach prowadzonej procedury administracyjnej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.