Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1259/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.1, art. 2, pkt 10, pkt 12, art. 5,
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
article: par. 1, par. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 53 poz 354
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub  rybołówstwie
article: art. 7, art. 33 ust. 1,art. 50., art. 51 ust. 1, art. 53 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
article: par. 2, par. 6,  par. 9 ust. 1, ust. 3,
journal: Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.
article: art. 7 ,art. 8, art. 9,  art. 77art. 156 par. 1 pkt 1, art. 217 -220,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 87 , art. 88
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 10 poz 30
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 379 poz 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... marca 2010 r., nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] marca 2010r. Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę [...] zł., tj. [...] euro, poniesionych na dzień [...] czerwca 2009r.

Przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był wniosek Spółdzielczych Z. [...] "[...]’’ z siedzibą w L. z 10 lipca 2009r. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Wniosek strony obejmował wydatek inwestycyjny – zakup samochodu osobowego marki S. [...], który jak stwierdził wnioskodawca dotyczy realizowanego indywidualnego programu rehabilitacji osoby.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż pismem z [...] sierpnia 2009r. oraz z [...] października 2009 r. zwrócił się do strony o uzupełnienie dokumentacji oraz o skorygowanie wnioskowanej kwoty do wysokości faktycznie posiadanych środków na rachunku zfron na dzień poniesienia wydatku. Strona dokonała stosownej korekty oraz przedłożyła brakujące dokumenty.

Jak wskazał organ I instancji z analizy dokumentów wynika, iż wydatku dokonano na podstawie Indywidualnego Programu Rehabilitacji Osoby Niepełnosprawnej J. K pełniącego funkcję prezesa zarządu, jednocześnie przedstawiciela handlowego, posiadającego [...] stopień niepełnosprawności z powodu schorzenia narządu ruchu. W IPR wpisano konieczność zakupu przystosowanego samochodu do niepełnosprawności pracownika, a z faktury wynika iż dokonano zakupu samochodu osobowego bez dodatkowego wyposażenia.

W ocenie organu orzekającego samochód osobowy nie stanowi wyposażenia stanowiska pracy prezesa, poprzednio te same obowiązki wykonywał nie mając do dyspozycji samochodu, obecnie jego zakup poprawi jedynie komfort pracy na określonym stanowisku, niezależnie od tego czy prace wykonuje pracownik niepełnosprawny czy pełnosprawny. Z uwagi na zakres obowiązków nie można uznać, że zakup samochodu stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności.

Końcowo organ I instancji stwierdził, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie mogą być pretekstem do wyposażenia zakładu w nowoczesny sprzęt, urządzenia i środki transportu.

Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie, w którym wniósł o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów:

1. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w związku z błędnym ustaleniem, iż indywidualny program był pretekstem do wyposażenia zakładu w samochód,

2. art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z wydaniem rozstrzygnięcia przez Zastępcę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji, gdzie w tym przypadku organem administracyjnym jest Prezes Zarządu PFRON.

Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem nr [...] z [...] marca 2010r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Zastępcy Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2010 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, iż indywidualne programy rehabilitacji tworzone są w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem, w ramach których są finansowane w szczególności koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności pracownika. W przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi fakt eliminowania ograniczeń zawodowych pracownika zatrudnionego na stanowisku prezesa, poprzez zakup samochodu osobowego marki S. [...], ponieważ trudno znaleźć związek między zakupem w/w środka transportu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.

W ocenie organu odwoławczego argumenty strony podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie gdyż wyposażenie pracownika niepełnosprawnego w samochód ze względu na dysfunkcję wrodzoną [...] nie może zostać uznane za dostosowanie stanowiska pracy, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Z zaleceń komisji w IPR wynika, że w związku z poszerzeniem zakresu obowiązków związanych z koniecznością częstych wyjazdów w sprawach handlowych i poprawy ogólnej mobilności, niezbędne jest wyposażenie stanowiska pracy w środek transport. Komisja wskazała również na zmianę organizacji pracy, która nastąpi poprzez zakup samochodu osobowego wykorzystywanego do pełnienia obowiązków służbowych. Jak z powyższego wynika pracownik nie utracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, a wręcz odwrotnie – uznano, że można powiększyć zakres jego obowiązków.

Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że skoro pracownik zatrudniony był na stanowisku prezesa zarządu to nie ma podstaw do wyposażenia stanowiska pracy w środek transportu. Wskazał jednocześnie, że finansowanie w ramach IPR kosztów zmiany stanowiska pracy czy też tworzenie nowych stanowisk pracy jest niedopuszczalne, gdyż celem tych programów jest dostosowanie już istniejących miejsc pracy do potrzeb pracowników niepełnosprawnych, tak aby zmniejszyć lub wyeliminować ograniczenia wynikające z ich niepełnosprawności. Z IPR mógłby zostać sfinansowany wydatek np. na dostosowanie pojazdu do potrzeb pracownika, a więc dostosowanie konkretnych podzespołów auta, jak fotel, czy układ kierowniczy, tak aby ułatwić pracownikowi niepełnosprawnemu świadczoną pracę. Natomiast samo zapewnienie wyposażenia stanowiska pracy w elementy konieczne, nie mieści się w ramach §2 ust. 1 pkt 12 lit f, gdyz katalog otwarty nie oznacza – wbrew twierdzeniu strony - dowolności ponoszonych wydatków, lecz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych w wyniku jego poniesienia z ZFRON na rzecz osoby niepełnosprawnej.

Odnosząc się do zarzutu strony, dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ stwierdził, iż jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej przez pomoc de minimis należy rozumieć, inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc spełniającą przesłanki określone we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de minimis innej niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Do pomocy tej stosuje się przepisy o udzielaniu pomocy publicznej przez organy administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 12 w/w ustawy przez podmiot udzielający pomocy publicznej należy rozumieć organ administracji publicznej lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej. Zgodnie z art. 50 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych organami Funduszu są Rada i Zarząd. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w skład Zarządu Funduszu wchodzą Prezes Zarządu Funduszu i dwaj jego zastępcy. Na mocy art. 53 ust. 3 pkt 1 do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie.

Na powyższe postanowienie Spółdzielcze Z. [...] wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z wydaniem rozstrzygnięcia przez Zastępcę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji, gdzie w tym przypadku organem administracyjnym jest Prezes Zarządu PFRON i utrzymaniem w mocy tego postanowienia przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W związku z czym zachodzi wadliwość postanowienia organów obu instancji powodująca rażące naruszenie prawa,

2. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810, z późn. zm), w szczególności poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni, zamiast wykładni celowościowej i funkcjonalnej a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że

- przepisy nie pozwalają na sfinansowanie, w ramach IPR zakupu samochodu,

- indywidualny program rehabilitacji przedłożony organowi drugiej instancji stanowi pretekst do dokonywania w firmie inwestycji związanych z nabyciem środka transportu i że dokonany wydatek w ramach spornego indywidualnego programu nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika objętego programem,

3. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji (...) poprzez nie dołożenie należytej staranności wymaganej w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego przy prowadzeniu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postępowania,

4. naruszenie przepisu art. 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 66 Ustawy, poprzez brak należytego współdziałania organu II instancji w celu wyjaśnienia Stronie wszelkich okoliczności prawnych dotyczących indywidualnych programów rehabilitacji biorąc pod uwagę wcześniejszą interpretację Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2006 r. znak: [...], podpisanego przez Naczelnika Wydziału ds. Rehabilitacji Zawodowej i Pomocy Społecznej, w którym zajęto stanowisko, zgodnie z którym ...’’jeżeli zakup samochodu osobowego zmniejszy ograniczenia zawodowe, wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego indywidualnym programem rehabilitacji oraz gdy komisja rehabilitacyjna, w indywidualnym programie rehabilitacji – na podstawie oceny psychofizycznych możliwości i zdolności pracownika niepełnosprawnego – wskaże na konieczność takiego zakupu, zdaniem Biura nie ma przeszkód do sfinansowania kosztów zakupu w/w samochodu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przeznaczonych na indywidualne programy rehabilitacji w ramach zasady de minimis.’’ i przerzucenie na stronę skutków tego zaniechania.

5. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzestając jedynie na powtórzeniu argumentów organu pierwszej instancji i przytoczeniu wygodnych temu organowi wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bez dokonywania własnych ustaleń na podstawie dostępnych temu organowi środków, w szczególności organ ten zaniechał obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przedstawiając powyższe strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie postanowień .

W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że nie może budzić wątpliwości, że organem administracji jest Prezes Zarządu PFRON co oznacza, że postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia powinien był wyrazić Prezes Zarządu PFRON. Powołała się przy tym na art. 26 a ust. 8 ustawy o rehabilitacji (...), który stanowi, że jeżeli pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 złotych, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania do czasu uregulowania zaległości przez pracodawcę. Przywołała również treść art. 26 a ust. 9 ustawy o rehabilitacji (...), w przypadku nieuregulowania zaległości przez pracodawcę zaległości wobec Funduszu do dnia 31 stycznia roku następującego po roku, za który pracodawcy przysługuje miesięczne dofinansowanie, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania za okres wskazany w decyzji, o której mowa w ust. 8. W ocenie strony skarżącej za niedopuszczalne należy uznać utożsamianie Zastępcy Prezesa PFRON jako organu administracji z Prezesem jego Zarządu, który z mocy ustawy wykonuje określone kompetencje. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych Prezes Zarządu reprezentuje PFRON na zewnątrz. Oznacza to, że każde pismo skierowane na zewnątrz podpisane być mogło tylko przez Prezesa Zarządu lub z jego upoważnienia.

Zdaniem strony skarżącej katalog kosztów do sfinansowania w ramach indywidualnych programów rehabilitacji jest katalogiem otwartym, bowiem w § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wskazano, że mogą być finansowane inne koszty ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. Wobec tego – co do zasady- możliwe jest dokonanie każdego wydatku, który przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych objętych programem. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym zakup samochodu powinien być sfinansowany ze środków własnych pracodawcy, a jedynie koszty ,,oprzyrządowania’’ można sfinansować ze środków zakładowego funduszu w ramach IPR. Przepisy rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie precyzują rodzaju maszyn i urządzeń, które mogą być kupione w ramach IPR z zakładowego funduszu, nie zawierają również przykładowego wyliczenia takich urządzeń. Zarówno Minister Pracy i Polityki Społecznej jak i organ pierwszej instancji nie wykazali, a nawet nie uprawdopodobnili, że program opracowany dla osoby niepełnosprawnej stanowił pretekst dla Spółdzielni do zakupu samochodu S. [...]. Spółdzielnia w 2008 r. podjęła decyzję o poszerzeniu obowiązków doświadczonemu członkowi Spółdzielni, co do którego miała pewność, że merytorycznie, profesjonalnie i intelektualnie sprosta nowym wyzwaniom. Pan K. wykonywał te obowiązki korzystając z publicznych środków transportu. W trakcie ich wykonywania nastąpiło pogorszenie fizycznego stanu zdrowia, wynikające z uszkodzenia narządu ruchu. W ramach indywidualnego programu rehabilitacyjnego komisja rehabilitacyjna wskazała na konieczność dostosowania dotychczasowego stanowiska pracy poprzez zakup samochodu, który wyeliminuje ograniczenia zawodowe wynikające z pogorszenia stanu zdrowia. Aby wyeliminować ograniczenia zawodowe wynikające ze stanu zdrowia Pana K. wskazano również m. in. na konieczność wymiany wykładziny w miejscu pracy i zakup fotela do siedzenia przy biurku, skierowania na szkolenia, zakup butów ortopedycznych, skierowania na operację przepukliny.

Organy obu instancji bezpodstawnie weszły w kompetencje komisji rehabilitacyjnej i podważyły jej decyzję wskazującą na zasadność poniesienia wydatku jako zmniejszającego ograniczenia zawodowe. Organ drugiej instancji nie dopełnił obowiązku obiektywizmu w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, celowo pomija i kreuje stan faktyczny sprzeczny z rzeczywistością, aby na tej podstawie pozbawić Spółdzielnię możliwości uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione.

Jak wynika z akt sprawy zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podpisane przez Zastępcę Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2010 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę [...] zł obejmującą wydatek z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w postaci zakupu samochodu osobowego S. [...].

Należy przypomnieć, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01.2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 354), obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia de minimis.

Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu).

Zgodnie z art. 7 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.

Jak stanowi treść art. 33 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

W myśl art. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej ustawa ta określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską – obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Art. 5 tej ustawy stanowi, że: 1. Przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczania pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

3. Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

Na podstawie delegacji zawartej we wspomnianej ustawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie. W jego § 1 stwierdza się że rozporządzenie określa formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest:

1) pomocą de minimis, zwanego dalej "zaświadczeniem o pomocy de minimis", albo

2) pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, zwanego dalej "zaświadczeniem o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie" oraz, że zaświadczenie o pomocy de minimis sporządza się zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Ponadto w § 4 rozporządzenia określono, że zaświadczenie o pomocy de minimis wydaje się z urzędu w dniu udzielenia pomocy publicznej będącej pomocą de minimis, a w przypadku pomocy:

1) udzielanej na podstawie decyzji - wraz z tą decyzją w dniu jej wydania;

2) w formie ulgi podatkowej udzielanej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji - w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy publicznej, przy czym beneficjent pomocy może wystąpić o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis albo zaświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 przedmiotowego rozporządzenia. We wspomnianym § 2 ust. 1 rozporządzenia w jego pkt 12 wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. W § 6 rozporządzenia postanowiono, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Przywołane przepisy wskazują w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń de minimis określają co wskazywano już wyżej formę, treść, termin i sposób wydawania takiego zaświadczenia.

W zakresie nieuregulowanym postanowieniami ww. aktów prawnych znajdują zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. – Wydawanie zaświadczeń (art. 217 – 220 k.p.a.). Zgodnie z art. 219 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 6, wyd. Warszawa 2004, Art. 217 Nb 3.). W przypadku, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).

Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdza ich niezasadność.

Nieuzasadniony jest zarzut, że w sprawie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z wydaniem w I instancji postanowienia przez Zastępcę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej przez pomoc de minimis należy rozumieć inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc spełniającą przesłanki określone we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de minimis innej niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Przez podmiot udzielający pomocy publicznej należy rozumieć organ administracji publicznej lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej, a podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenia stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (art. 2 pkt 12 i art. 5 ust. 3 powyższej ustawy). Stosownie natomiast do art. 50 ustawy o rehabilitacji organami Funduszu są Rada i Zarząd. Na mocy art. 51 ust. 1 tejże ustawy w skład Zarządu Funduszu wchodzą Prezes Zarządu Funduszu i dwaj jego zastępcy. Do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni Prezes Zarządu lub każdy z jego zastępców samodzielnie (art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy). Zatem Zastępca Prezesa Zarządu może reprezentować Fundusz i w jego imieniu wydawać oświadczenia. Wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis jest działaniem władczym i o charakterze majątkowym, polegającym na oświadczeniu w imieniu Funduszu, czy można potwierdzić jako pomoc de minimis konkretny wydatek. Wystarczającą podstawą prawną do podpisania przez Zastępcę Prezesa Zarządu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis stanowi art. 53 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Oceny Sądu w omawianym zakresie nie zmienia argumentacja skargi w której strona skarżąca odwołuje się do treści artykułów ustawy o rehabilitacji, które wskazują na konkretne uprawnienia, przeznaczone wyłącznie do kompetencji Prezesa Zarządu PFRON. Zauważyć należy, że żaden z powołanych przepisów nie przyznaje wyłącznej kompetencji Prezesowi Zarządu PFRON do wydawania zaświadczeń de minimis.

Nieuzasadnione w ocenie Sądu są również pozostałe zarzuty podniesione w skardze.

Przedmiotowy w sprawie wydatek na sfinansowanie zakupu samochodu osobowego S. [...] został zrealizowany w ramach Indywidualnego Programu Rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy – J. K., Kierownika Spółdzielni, wobec którego orzeczono [...] stopień niepełnosprawności. Treść programu wskazuje, że rodzaj niepełnosprawności to: schorzenie narządu ruchu, wrodzone zwichnięcie [...], operowany w dzieciństwie, [...]. Przyczyną niepełnosprawności jest wada wrodzona. W ostatnim czasie pracownikowi powierzono dodatkowe obowiązki związane z pozyskaniem nowych rynków zbytu na produkowane przez Spółdzielnię wyroby. W Indywidualnym Programie Rehabilitacyjnym w Dziale III ,,Diagnoza sytuacji zawodowej i społecznej osoby niepełnosprawnej w zakładzie pracy chronionej’’ wskazane zostało, że w związku z powierzeniem pracownikowi dodatkowych obowiązków związanych z pozyskaniem nowych rynków zbytu na produkowane przez Spółdzielnię wyroby pojawiły się ograniczenia funkcjonalne wynikające z braku przystosowanego środka transportu umożliwiającego swobodne przemieszczanie się i pokonywanie barier przestrzennych. W programie zapisane zostało również że zakup samochodu osobowego przystosowanego do niepełnosprawności pracownika w znacznym stopniu wyeliminuje bariery przestrzenne i zdrowotne. W dziale V Indywidualnego Programu Rehabilitacji ,,Potrzeby wynikające z przeprowadzonej diagnozy sytuacji zawodowej i społecznej osoby niepełnosprawnej w zakładzie pracy chronionej’’ zapisano: z uwagi na wykonywane czynności zawodowe stanowisko pracy należy wyposażyć w samochód z dostosowanym oprzyrządowaniem min. (klimatyzacja, ABS, profilowany i regulowany fotel, regulowana kolumna kierownicy ...).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sam fakt sfinansowania wydatku w ramach IPR nie oznacza, że spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis. Wydatek taki winien służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu, przy czym otwarty katalog kosztów zawarty w ww. przepisie nie oznacza dowolności w zakresie dokonywania wydatków przez wnioskodawcę, a tym bardziej - jak słusznie zauważył organ orzekający - nie może stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi czy też nabyciem środków transportu. Przedmiotem wydatkowania są bowiem środki publiczne przekazane do dyspozycji pracodawcy przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które winny być wykorzystywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Przedstawiając powyższe zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu. Wskazany przepis stanowi, że środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na indywidualne programy rehabilitacyjne, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych w ramach których finansowane są m. in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności, a także inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacyjnych. Organ orzekający w sprawie nie stwierdził, że co do zasady, przepisy nie pozwalają na sfinansowanie, w ramach IPR zakupu samochodu. W ocenie Sądu organ orzekający prawidłowo ustalił, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, objętego Indywidualnym Programem Rehabilitacyjnym. Zauważyć należy, że wymienione (powyżej) w Indywidualnym Programie Rehabilitacyjnym wyposażenie samochodu (klimatyzacja, ABS, profilowany i regulowany fotel, regulowana kolumna kierownicy ...) wskazane jako ,,dostosowane oprzyrządowanie’’ stanowi raczej wyposażenie standardowe, przewidziane dla danego modelu marki samochodu. Nie wskazuje ono natomiast by związane było ze wskazanymi schorzeniami osoby niepełnosprawnej, objętej opieką ortopedyczną i rehabilitacją narządu ruchu. W tej sytuacji organy prawidłowo zauważyły, że zakupiony samochód m-ki S. [...] nie zawiera żadnego przystosowania do stopnia niepełnosprawności pracownika, w szczególności brak jest dowodów, które mogłyby potwierdzić, że w samochodzie dokonano zmian w omawianym zakresie. Zatem organy orzekające nie naruszyły wskazanego powyżej przepisu rozporządzenia uznając, że zakup samochodu nie zmniejszał ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.

Brak jest podstaw by przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takie naruszenie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogłoby doprowadzić do uwzględnienia skargi.

Wskazać należy, iż organ, do którego skierowany zostaje wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis ma obowiązek zbadać, czy pomoc objęta wnioskiem może być uznana za pomoc de minimis. Skoro w sprawie niniejszej wnioskodawca, jako podstawę wydania zaświadczenia, wskazał § 2 ust. 1 pkt 12e rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu, organ - stosownie do art. 219 § 2 k.p.a. - przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy wydatek związany z zakupem przedmiotowego w sprawie samochodu dokonany w ramach IPR spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu. W tym celu organ poddał analizie IPR oraz pozostały materiał dowodowy, a dokonane ustalenia faktyczne i ich ocena prawna znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu. Tym samym, zdaniem Sądu, nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 i 9 k.p.a., które określają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę informowania stron i pozostałych uczestników postępowania. Wskazane w skardze stanowisko Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2006 r., wskazujące na brak przeszkód do sfinansowania kosztów zakupu samochodu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie stanowi wiążącej, w rozpatrywanej sprawie, interpretacji prawa, lecz odpowiedź w indywidualnej sprawie. Z tego powodu powołanie się na powyższe stanowisko nie może uzasadniać podniesionych zarzutów.

Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygniecie, jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na postanowienie w analizowanym zakresie.

Mając na uwadze wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.