Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 483/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 7i pkt 11, art. 30 ust. 5, art. 31 ust. 1-5, art. 33 ust. 4 i pkt 9
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10, art. 11, art. 28, art. 61 § 4, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 1, art. 129 § 1,2, art. 134, art. 138 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K.U. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz K.U. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. E.W. zwróciła się do Urzędu Gminy o wydanie pozwolenia na rozbiórkę ½ budynku gospodarczego o pow. ok. 72 m2 znajdującego się na działce o nr ewid. [...], dla którego prowadzona jest Księga Wieczysta o nr [...]. Jako uzasadnienie wniosku strona wskazała zły stan techniczny przedmiotowego budynku. Jednocześnie podała, że druga część budynku, będąca również jej własnością, jest także w złym stanie technicznym, jednakże użytkowana jest przez K.U..

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Wójt Gminy przekazał podanie według właściwości Staroście, o czym poinformował stronę.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wnioskodawczyni rozszerzyła pierwotne żądanie, wnosząc o wydanie pozwolenia na rozbiórkę całego budynku gospodarczego znajdującego się na działce o nr ewid. [...] o pow. około 150 m2 i wysokości około 4m..

Decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...], działając z upoważnienia Starosty, Naczelnik Wydziału Budownictwa i Ochrony Środowiska, na podstawie art. 28 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej jako ustawa Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako K.p.a.), udzielił E.W. pozwolenia na rozbiórkę obejmującą dwa budynki gospodarcze na działce o nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni przedstawiła wszystkie wymagane przepisem art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane dokumenty, wobec czego organ nie mógł odmówić wydania pozwolenia na rozbiórkę.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K.U., reprezentowany przez adwokata M.S.. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż decyzja jest błędna i narusza prawo, w szczególności art. 199 § 1 kc. K.U. jest bowiem współwłaścicielem budynków gospodarczych położonych na działce nr [...], co wynika z przedłożonego w postępowaniu aktu nadania z dnia [...] sierpnia 1962 r. oraz aktu notarialnego – umowy darowizny z dnia [...] lipca 1968 r. oraz opisu i mapy z dnia [...] kwietnia 1967 r. Pomiędzy odwołującym się a E.W. toczyło się postępowanie o zniesienie współwłasności lecz dotyczyło jedynie wydzielenia lokali mieszkalnych na okoliczność czego została sporządzona opinia z dziedziny szacowania nieruchomości. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji jako błędnej i naruszającej prawo. Przedmiotem zniesienia współwłasności nie były sporne budynki gospodarcze. Jednocześnie stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego dotyczącego wydania pozwolenia na rozbiórkę nie wyraził zgody na dokonanie rozbiórki budynków gospodarczych, zgoda taka nie została dołączona do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Wobec powyższego, zdaniem odwołującego się, zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów obowiązującego prawa i powinna zostać uchylona.

Po rozpatrzeniu odwołania K.U., Kierownik Oddziału Administracji Budowlanej w Wydziale Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia stanowisko K.U., iż jest on współwłaścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o rozbiórkę. Organ wyjaśnił, że działka o nr ewid. [...] powstała w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]. Natomiast przedłożony przez K.U. akt nadania nr [...] z dnia [...] sierpnia 1962 r. oraz akt notarialny nr repertorium [...] z dnia [...] sierpnia 1968 r. nie wskazują w sposób bezpośredni nieruchomości, której dotyczą. Organ wskazał, iż do dokumentów tych załączony został opis i mapa z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 1967 r., dotyczący nieruchomości oznaczonych nr ewid. gruntu [...], zatem nie dotyczy nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem. Zdaniem organu drugiej instancji w przywołanej w odwołaniu opinii biegłego sądowego, w sposób jednoznaczny wskazano, że dotyczy ona nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Na stronie tytułowej tej opinii znajduje się również zapis, iż przedmiotem opracowania jest wykonanie propozycji zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w [...] poprzez wydzielenie lokali mieszkalnych - KW nr [...]. Organ wskazał, iż jest to ten sam numer KW, który znajduje się w wyżej wymienionym akcie notarialnym nr repertorium [...] z dnia [...] sierpnia 1968 r., zgodnie z którym nieruchomość ta składa się z gruntu o powierzchni 0,06 ha oraz domu mieszkalnego murowanego krytego papą i chlewu murowanego krytego dachówką. Druga z wymienionych w tym akcie notarialnym Ksiąg Wieczystych - KW nr [...] - opisana została jako grunt o powierzchni 0,88 ha bez zabudowań. Zdaniem organu z powyższego wynika, że wyżej wskazany akt notarialny dotyczy działki o nr ewid. [...] oraz innej działki, którą nie mogła być działka o nr ewid. [...], gdyż ta, jak wynika ze zgodnych w tym zakresie oświadczeń stron postępowania, była już przed rokiem 1962 działką zabudowaną.

Organ drugiej instancji wskazał również, że dla działki o nr ewid. [...] prowadzona jest Księga Wieczysta nr [...], z której jednoznacznie wynika, że K.U. nie jest współwłaścicielem tej nieruchomości. Jako współwłaścicieli wpisano jedynie J.M. i B.W.. Natomiast do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę E.W. dołączyła akt notarialny repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r., z którego wynika, że działka o nr ewid. [...] w drodze darowizny przeszła na jej własność. Organ wskazał również, że w toku postępowania odwoławczego E.W. nadesłała zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] marca 2011r., z którego wynika, iż wpisana została jako jedyny właściciel nieruchomości gruntowej zabudowanej o nr ewid. [...]. Z dokumentu tego wynika również, iż powyższy wpis dokonany został na podstawie przywołanej umowy darowizny repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r. Zdaniem organu wnioskodawczyni dołączyła do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wszystkie dokumenty, wymagane art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatem brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

Jednocześnie organ drugiej instancji nadmienił, że rozbieżność w zakresie określenia przedmiotu inwestycji we wniosku oraz w zaskarżonej decyzji wynika z faktu, iż objęty wnioskiem budynek gospodarczy - jak wskazano w akcie notarialnym repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r. - jest budynkiem dwuczłonowym. Zdaniem organu powyższe stanowi uchybienie, które nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

K.U. zaskarżył w całości powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym, niewyjaśnienie, że na działce o nr ewid. [...] nie znajdują się dwa budynki gospodarcze objęte wnioskiem E.W., a powyższy wniosek dotyczy również budynków gospodarczych, których współwłaścicielem jest skarżący,

- naruszenie 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego organ nie wziął pod uwagę treści dokumentów przedłożonych przez skarżącego wraz z odwołaniem, jednoznacznie wskazujących, iż wniosek E.W. dotyczący pozwolenia na rozbiórkę dotyczy również budynków, których współwłaścicielem jest skarżący, bowiem na działce o nr ewid. [...] nie istnieją dwa budynki gospodarcze, a wnioskowane budynki gospodarcze znajdują się również na działce będącej współwłasnością skarżącego, które zostały objęte wnioskiem,

- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 199 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie pozwolenia na rozbiórkę w sytuacji gdy do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

W oparciu o sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasadzenie od organu oraz uczestniczki postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2011r., E.W. wyjaśniła, że jest właścicielem budynków gospodarczych przeznaczonych do rozbiórki. Na działce [...] posadowiony jest większy budynek poniemiecki (o którego rozbiórkę w związku z jego złym stanem technicznym wnosiła) i dobudowany do niego w latach 70-tych drugi budynek (użytkowany przez K.U.). W Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego uzyskała informację, że rozbiórka jednego z połączonych budynków, skutkować może uszkodzeniem drugiego, zatem niezbędna jest rozbiórka obydwu budynków. Jednocześnie w załączeniu nadesłała odpisy z Ksiąg Wieczystych o nr [...] z dnia [...] października 2007 r. i [...] sierpnia 1999 r., KW nr [...] z dnia [...] października 2007 r.

Zarządzeniem Sędziego z dnia 21 lipca 2011r. wezwano skarżącego do wykazania, na podstawie stosownych dokumentów, iż jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...] o nr ewid. [...] bądź budynku gospodarczego (budynków) położonych na tej nieruchomości. Jednocześnie, w związku z twierdzeniami skargi, do wykazania, iż budynek gospodarczy (budynki), którego dotyczy pozwolenie rozbiórki posadowiony jest nie tylko na działce oznaczonej nr ewid. [...] ale także na innej nieruchomości, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu K.U. nadesłał odpis Księgi Wieczystej o nr [...] dotyczący nr działki [...]. Jednocześnie wskazał, że nie posiada odpisu Księgi Wieczystej dla działki o nr ewid. [...], jednakże wniosek E.W. dotyczący pozwolenia na rozbiórkę dotyczy również budynków, których jest współwłaścicielem, i które znajdują się na działce będącej jego własnością objętej KW nr [...], bowiem na działce o nr ewid. [...] nie istnieją dwa budynki gospodarcze a jedynie jeden.

Odpowiadając na powyższe, pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2011r. uczestniczka postępowania – E.W. wskazała, iż na działce o nr ewid. [...] znajdują się dwa budynki, na dowód czego załączyła fotografie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a., uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. - przywoływanej dalej jako "P.p.s.a."), sąd nie jest związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi zarzutami, wnioskami i żądaniami, co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych zasad sąd doszedł do przekonania, że skarga wymaga uwzględnienia, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które obliguje do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi ustalenie czy skarżący K.U. dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, na której posadowiony jest budynek (budynki), których rozbiórki domagała się E.W. ewentualnie, czy przysługuje mu tytuł prawny do tych budynków. Ponadto kwestią sporną pozostaje sprecyzowanie charakteru obiektu budowlanego, na którego rozbiórkę udzielono pozwolenia decyzją organu pierwszej instancji, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją.

Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, iż wobec przedmiotu sprawy wskazać także należy, iż dla ustalenia stron postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, nie ma zastosowania przepis szczególny art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem wykładnia tego przepisy prowadzi do wniosku, iż ma on zastosowanie wyłącznie dla kształtowania kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Niedopuszczalna jest bowiem rozszerzająca wykładnia przepisów o charakterze lex specialis. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 181/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1505/09, LEX nr 746592).

Zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wynikać musi z przepisu prawa materialnego.

Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało (art. 61 K.p.a.) żądaniem E.W. z dnia [...] stycznia 2011r. "o wydanie pozwolenia na rozbiórkę ½ budynku gospodarczego na działce nr [...]" nr KW [...] o pow. ok. 72m2., rozszerzonym podaniem z dnia [...] lutego 2011r. o pozwolenie na rozbiórkę "całego budynku gospodarczego o pow. ok. 150m2." Do wniosku dołączono oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającym z prawa własności (k. 14 akt adm.) oraz wyrys z mapy ewidencyjnej (k.11).

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego stanowią roboty budowlane, zatem w myśl przepisu art. 28 ust. 1 ww. ustawy można je rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji

o pozwoleniu na budowę (rozbiórkę), z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 31 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane ustawodawca określił sytuacje, w których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę. Wystarczy w tym zakresie uprzednie zgłoszenie właściwemu organowi, w którym należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania przedmiotowych robót. W takim przypadku do wykonywania robót rozbiórkowych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego

w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 31 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5). Właściwy organ może jednak nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę obiektów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli rozbiórka tych obiektów: 1) może wpłynąć na pogorszenie stosunków wodnych, warunków sanitarnych oraz stanu środowiska lub 2) wymaga zachowania warunków, od których spełnienia może być uzależnione prowadzenie robót związanych z rozbiórką. Organ może również żądać, ze względu na bezpieczeństwo ludzi lub mienia, przedstawienia danych o obiekcie budowlanym lub dotyczących prowadzenia robót rozbiórkowych (art. 31 ust. 3 i 4).

Zgodnie z przepisem art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego, roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.

Po myśli przepisu art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

W konsekwencji wniesienia powyższego podania Starosta Powiatu, jako organ właściwy w sprawie, winien ustalić krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym i zawiadomić je o jego wszczęciu oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i prawie zgłaszania uwag (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 K.p.a.). Organy administracji publicznej na każdym etapie postępowania zobowiązane są czuwać nad tym, aby właściwie ustalić krąg stron tego postępowania i umożliwić wszystkim stronom czynny w nim udział. Z drugiej jednak strony przepisy procedury administracyjnej określają prawa stron postępowania i niedopuszczalne jest rozszerzanie ich na osoby, którym przymiot strony nie przysługuje, nawet w sytuacji gdy osoby te są zainteresowane wynikiem postępowania i faktycznie brały w nim udział.

Podkreślić należy, iż decyzję administracyjną załatwiającą indywidualną sprawę administracyjną organ pierwszej instancji powinien doręczyć stronom tego postępowania (ich przedstawicielom lub pełnomocnikom). Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji organu pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenie decyzji stronie (art. 129 § 1 i 2 K.p.a.).

Organ odwoławczy zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać wymogi formalne odwołania tj. jego dopuszczalność i zachowanie ustawowego terminu (art. 134 K.p.a.), ale także to czy pochodzi ono od strony postępowania. W tym celu organ odwoławczy może przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające (art. 136 K.p.a.). Ustalenie, zaś w toku postępowania odwoławczego, że odwołanie to nie zostało wniesione przez osobę, której przysługuje przymiot strony, nakłada na rozpoznający je organ obowiązek umorzenia zainicjowanego nim postępowania- art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA OPS 16/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 291/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia

9 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 98/10).

W przedmiotowej sprawie przed ponownym rozpoznaniem sprawy co do jej istoty na skutek odwołania K.U. z dnia [...] marca 2011 r. w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien ustalić czy jest on osobą posiadającą przymiot strony w postępowaniu, w którym wydano E.W. pozwolenie na rozbiórkę. Tylko posiadanie tego przymiotu mogło bowiem uprawniać skarżącego do odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji, co wynika wprost z treści wskazanych wyżej przepisów.

O tym zaś czy określony podmiot ma interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 28 K.p.a. wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Innymi słowy jednostka będzie miała interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jej sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne i rzeczywiste powiązanie, czyniące ją "zainteresowaną" tym postępowaniem

i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony (np. prawo własności przedmiotowej nieruchomości).

Zważyć przy tym należy, iż o przymiocie strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie decyduje wola organu prowadzącego to postępowanie. Samo więc faktyczne uczestniczenie określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji, mimo nielegitymowania się opartym na przepisie prawa materialnego interesem prawnym, nie jest przesłanką uzyskania przez niego statusu strony. Z tego też względu fakt uznawania skarżącego przez Starostę za stronę postępowania, nie obligował organu odwoławczego do zaakceptowania tego stanowiska i merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez K.U.. Jednym bowiem z podstawowych obowiązków organu, do którego wniesiono odwołanie jest ustalenie, czy środek ten został wniesiony przez podmiot legitymowany, nie tylko w sensie formalnym, jako adresata doręczonego mu rozstrzygnięcia, ale również czy pochodzi on od strony danego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Analiza akt administracyjnych sprawy, w szczególności treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2011 r. wskazuje, iż organ odwoławczy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego dokonał własnych ustaleń w zakresie posiadania przez K.U. tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonej nr ewid działki nr [...]. Organ odwoławczy uznał, iż wnoszącemu odwołanie nie przysługuje prawo własności, ani też inne prawo rzeczowe do spornej nieruchomości gruntowej zabudowanej. Nie jest w szczególności jej współwłaścicielem. Jedynym bowiem właścicielem nieruchomości oznaczonej nr działki [...], zgodnie z zgromadzonym materiałem dowodowym, zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, jest wnioskująca o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego – E.W.. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że inwestor dołączył do wniosku o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę wszystkie niezbędne dokumenty, a zatem brak było podstaw do odmowy udzielenia tego pozwolenia.

W ocenie Sądu dokonana przez organ ocena zgromadzonych w postępowaniu dokumentów w zakresie prawa własności nieruchomości jest prawidłowa, zgodna

z wymogami procedury administracyjnej, aczkolwiek nie można jej uznać za wszechstronną i wyczerpującą dla ustalenia faktycznego kręgu stron postępowania, a zwłaszcza przysługiwania przymiotu strony wnoszącemu odwołanie. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż brak jest podstaw aby w świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów, jak również pozostałych dokumentów, w szczególności odpisów z ksiąg wieczystych, kwestionować fakt, iż E.W., w dacie orzekania organów była jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji także posadowionych na niej budynków (skarżący nie wykazał stosownymi dokumentami, iż przysługuje mu tytuł prawny do budynków gospodarczych posadowionych na działce nr [...]).

Wniesienie odwołania na podstawie subiektywnego przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków jest dopuszczalne, jednakże negatywne zweryfikowanie tego twierdzenia w sposób procesowy przez organ odwoławczy skutkować winno wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Ustalenie takiej przesłanki stwarza bowiem bezwzględny obowiązek zakończenia postępowania

w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Nie ma w takiej sytuacji podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wbrew powyższym wymogom, Wojewoda pomimo ustalenia, iż K.U. nie przysługuje prawo rzeczowe do spornej nieruchomości i obiektów budowlanych, bez ewentualnej analizy, czy posiada on interes prawny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy wynikający z innego tytułu prawnego przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy i na podstawie jakich dowodów organ odwoławczy ostatecznie ustalił, iż K.U. jest stroną przedmiotowego postępowania. Oczywiście nie można wykluczyć sytuacji, iż przymiot strony postępowania – oparty na indywidualnym interesie prawnym w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektów budowlanych na cudzym gruncie będzie przysługiwał osobie trzeciej, jednakże wymaga to ustalenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zgodnie bowiem z definicją ustawową określoną w art. 3 pkt 11 ustawy Praw budowlane, pod pojęciem "prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może także opierać się na stosunku zobowiązaniowym, ale wówczas winno jednoznacznie wynikać z jego treści. Ponadto postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego może także niekiedy dotyczyć interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiedniej (np. w sytuacji posadowienia obiektu przy granicy i możliwości powstania oparzy dokonywaniu robót rozbiórkowych zagrożenia dla ludzi lub mienia).

Prawidłowość ustalenia stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości w dacie orzekania organu drugiej instancji potwierdzają także dokumenty przedłożone przez skarżącego oraz uczestniczkę postępowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W szczególności wskazać przyjdzie, iż K.U. na wezwanie Sądu nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby, iż tak jak twierdził jest współwłaścicielem budynku gospodarczego (budynków gospodarczych) na działce nr [...], których pozwolenia na rozbiórkę dotyczy sporna decyzja. Nadto skarżący nie twierdzi jednoznacznie, iż obiekt budowlany (obiekty budowlane) wskazane na załączniku graficznym do decyzji organu pierwszej instancji jego zdaniem posadowione są na innej nieruchomości, do której przysługuje mu tytuł prawny. Stwierdzić należy, iż wyrażane w tym zakresie wątpliwości skarżącego nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zakwestionowania przez niego odwołaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów trwale związanych z gruntem należącym wyłącznie do E.W..- działką oznaczona nr [...], a tylko takich budynków dotyczy decyzja Starosty. W tej sytuacji ewentualne nieprawidłowości, czy też wadliwości decyzji organu pierwszej instancji nie uprawniają skarżącego do kwestionowania decyzji w drodze odwołania. Takie prawo bowiem ustawodawca przyznał wyłącznie stronom danego postępowania administracyjnego.

Brak jednoznacznych ustaleń organu odwoławczego w wyżej wskazanym zakresie, przy jednoczesnym rozpoznaniu odwołania K.U. stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 11 k.p.a. oraz naruszenie przepisów art.77, art. 80, 107 § 3, 138 § 1 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a.

Zgodnie z powyższymi zasadami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Nadto zgodnie z treścią art. 77 § 1 organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rezultaty tak prowadzonego postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, bowiem w myśli art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne wydanej decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Wobec stwierdzonego przez Sąd naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji Wojewody z obrotu prawnego. Powyższe skutkować będzie obowiązkiem ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, zgodnie z powyższą oceną prawną i wskazaniami. W zależności od wyniku dokonanych przez organ jednoznacznych ustaleń w zakresie posiadania przez odwołującego się przymiotu strony niniejszego postępowania, w rozumieniu art. 28 K.p.a. organ odwoławczy winien zgodnie z wymogami art. 138 § 1 K.p.a. umorzyć postępowanie odwoławcze, bądź ponownie rozpoznać sprawę co do jej istoty. W takiej sytuacji w okolicznościach rozpoznawane sprawy organ administracji winien także ustalić rzeczywisty stan zabudowy działki nr [...], w szczególności usytuowanie przedmiotowych obiektów lub obiektu budowlanego także w stosunku do granic nieruchomości, jego wysokość, ich stan techniczny i związany z tym sposób prowadzenia prac rozbiórkowych, w świetle właściwych przepisów Prawa budowlanego.

Ze wskazanych przyczyn na obecnym etapie postępowanie brak jest podstaw do rozpoznawania przez sąd zarzutów skargi skierowanych w zakresie rozpoznania sprawy co do istoty przez organ odwoławczy, albowiem byłoby to przedwczesne.

W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 199 § 1 K.c, bowiem skarżący nie wykazał, iż przedmiot postępowania dotyczy nieruchomości, bądź obiektów budowlanych których jest współwłaścicielem. Podkreślić należy, iż z faktu, że organ pierwszej instancji udzielił E.W. pozwolenia na rozbiórkę "dwóch budynków gospodarczych na działce nr [...]", niezależnie od tego ile faktycznie budynków posadowiono na tej nieruchomości nie wynika, iż decyzja ta dopuszcza rozbiórkę jakichkolwiek budynków posadowionych na innej nieruchomości. Zgłaszane zatem w tym zakresie zarzuty są niezasadne.

Na marginesie zaznaczyć należy, że twierdzenie organu odwoławczego, iż "rozbieżność w zakresie określenia przedmiotu inwestycji we wniosku oraz w zaskarżonej decyzji wynika z faktu, iż objęty wnioskiem budynek gospodarczy jest budynkiem dwuczłonowym, stanowi uchybienie, które nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie" jest błędne. Z decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę powinno wynikać, w sposób nie budzący wątpliwości, w jaki sposób jest zabudowana dana nieruchomość gruntowa i jakiego budynku bądź budynków dotyczy pozwolenia na rozbiórkę. Podkreślić należy, że pojęcie budynku zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Dla wykonalności decyzji administracyjnej, przy braku jednoznacznego sprecyzowania stanu zabudowy na nieruchomości, nie pozostaje obojętna okoliczność czy pozwolenie na rozbiórkę dotyczy dwóch budynków, czy jednego "dwuczłonowego".

Z tych powodów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Odnośnie zawartego w skardze wniosku o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych nadmienić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Wobec tego o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi) w wysokości 300 (trzystu) zł.