Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1165/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 148, art. 225
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 24f, art. 98a ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skarg T.R. i Rady Miasta Kutno na zarządzenie zastępcze Wojewody Łódzkiego z dnia 15 września 2015 r. nr PNK-I.4131.333.2015 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1. uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz T.R. kwotę 257,- (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego; 3. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz Rady Miasta Kutno kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego; 4. zwraca z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz T.R. kwotę 300,- (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 19 października 2015 roku, pod poz. 4461; 5. zwraca z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz Rady Miasta Kutno kwotę 300,- (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 19 października 2015 roku, pod poz. 4478.


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2015 r. Wojewoda[...] został poinformowany o naruszeniu przez radnego Rady Miasta [...] Pana T R zakazu określonego w art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) . Z informacji tych wynikało, że radny prowadzi działalność gospodarczą, pod nazwą Wielobranżowa Firma Usługowa "...", przy czym siedziba firmy mieści się w lokalu należącym do gminy.

Organ nadzoru pismem z dnia 25 maja 2015 r. zwrócił się do Rady Miasta [...] oraz do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie wyjaśnień w tej sprawie.

Rada Miasta [...] w piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. poinformowała, że do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek o podjęcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego T R. Wniosek ten Rada rozpatrywała na sesji w dniu [...] r. i nie uwzględniając go podjęła w tym przedmiocie uchwałę Nr[...].

Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia 18 czerwca 2015 r. znak [...] wyjaśnił, że radny T R ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w lokalu mieszkalnym nr [...] przy [...] w K, w którym mieszka z rodziną, lokal ten stanowi własność miasta [...], wynajęty został na cele mieszkaniowe zgodnie z umową zawartą między Zarządem Nieruchomości Miejskich a M R.

Pismem z dnia 3 lipca 2015 r. organ nadzoru, na podstawie art. 98a ust. 1 u.s.g., wezwał Radę Miasta [...] do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 7 sierpnia 2015 r. Rada Miasta [...] wyjaśniła, że nie podjęła uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] poinformował Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego T R.

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego. Organ nadzoru uznał, że doszło do naruszenia zakazu zawartego w art. 24f ust. 1 u.s.g. W uzasadnieniu organ wskazał, że T R prowadzi działalność gospodarczą na mieniu gminy, bowiem siedziba jego firmy mieści się w lokalu stanowiącym własność gminy, a więc korzystanie z takiego mienia do powadzenia działalności gospodarczej stanowi naruszenie zakazu zawartego w art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W myśl tego przepisu radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Mieniem zgodnie z art. 44 k.c. jest własność i inne prawa majątkowe. Zdaniem Wojewody z tego wynika, że już samo wynajmowanie lokalu, w którym mieści się siedziba firmy T R jest korzystaniem z mienia gminy. Zatem sam fakt wykorzystywania mienia gminnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego. T R wbrew nakazowi zawartemu w art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej na mieniu gminy w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie tego obowiązku powoduje, że spełniona została przesłanka określona w art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21 póz. 112 z późn. zm).

W skardze T R zarzucił rażące naruszenie art. 24f ust. 1 u.s.g. polegającym na niewłaściwym uznaniu, że jako radny prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy Miasta [...], w której uzyskał mandat. Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenie zastępczego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że działalność prowadzona przez radnego polega na usługowym odczytywaniu wodomierzy w lokalach zamieszkiwanych przez mieszkańców[...]. Czynności związane z prowadzoną działalnością są z racji ich charakteru wykonywane poza komunalnym lokalem mieszkalnym wynajmowanym przez skarżącego. Skarżący prowadzi działalność jednoosobowo, nikogo nie zatrudnia. Skarżący wskazał, że w żaden sposób nie wykorzystuje lokalu komunalnego do prowadzenia działalności gospodarczej. Lokal służy jemu i jego rodzinie wyłącznie do celów mieszkaniowych.

Skargę wniosła również Gmina [...] zarzucając naruszenie art. 24f u.s.g. polegające na błędnym uznaniu, że radny prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat . Gmina wniosła o chylenie aktu nadzoru i obciążenie Wojewodę kosztami postępowania w sprawie. Gmina wskazał, że T R wynajmuje przedmiotowy lokal na zasadach ogólnej i powszechnej dostępności, która dotyczy wszystkich mieszkańców społeczności lokalnej gminy. Rodzaj prowadzonej przez radnego działalności w sposób jednoznaczny świadczy, że działalność prowadzona jest poza lokalem mieszkalnym, który służy jemu i jego rodzinie do celów mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są uzasadnione.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium sprawowania kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

W ramach sprawowanej przez sądy kontroli działalności administracji publicznej prawodawca przewidział także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Do aktów tego rodzaju zaliczyć należy bez wątpienia także zarządzenia zastępcze wojewodów.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu uchylenie każdego aktu nadzoru, który okaże się niezgodny z prawem (art. 148 p.p.s.a.). W ocenie składu orzekającego, taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanym przypadku.

Przystępując zatem do rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że istotą niniejszego sporu sądowoadministracyjnego jest odpowiedź na pytanie, czy – w realiach tej konkretnej sprawy – nastąpiło naruszenie zakazu sformułowanego w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 1515 ze zm.), co stwarzałoby podstawę do wydania przez Wojewodę zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu, jakim legitymował się radny Gminy Miasta [...] T. R.

Wskazany przepis stanowi, że radni "nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskali mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności."

W okolicznościach przedmiotowej sprawy trafny jest, zdaniem Sądu, zarzut skarg, błędnej wykładni, a co za tym idzie również błędnego zastosowania przez Wojewodę powołanego wyżej art. 24 f ust. 1 u.s.g. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem Wojewody, który przyjął, że przepis ten ma charakter bezwzględny, a więc, że jakiekolwiek korzystanie przez radnego z mienia komunalnego w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą powoduje skutek w postaci wygaśnięcia jego mandatu na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2011 r. Nr 21 poz. 112 ze zm., dalej Kodeks wyborczy).

Jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zawiera regulacje, których celem jest stworzenie gwarancji

terytorialnego. Służą temu instytucje prawne, które mają na celu wyłączenie możliwości wykorzystywania mienia dla interesów indywidualnych osób wchodzących w skład organów stanowiących gminy, jak i osób wykonujących funkcje organów wykonawczych gminy. Instytucje te mają charakter restrykcyjny przez ograniczenie uprawnień, które przysługują jednostkom w danym porządku prawnym, jak np. swobodę wykonywania działalności gospodarczej. W myśl art. 24f ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym "radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat". Wprowadzony zakaz opiera się na łącznym wystąpieniu dwóch przesłanek: po pierwsze, prowadzeniu działalności gospodarczej na własny rachunek (co jest niesporne w niniejszej sprawie), po drugie, wykorzystaniu mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego lub wydanie zarządzenia zastępczego może nastąpić tylko, gdy rada gminy (miasta) lub wojewoda ustali wystąpienie ww. dwóch przesłanek łącznie.

Zauważyć w tym miejscu należy, że niewątpliwie wygaśnięcie mandatu radnego jest najdalej idącą sankcją oddziaływującą na sferę biernego prawa wyborczego (oczywiście pomijając utratę tego prawa). Mamy tu zatem do czynienia z wkroczeniem przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego. Oznacza to, że kwestia naruszenia ustawowego zakazu ze skutkiem w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wymaga rozważenia w kontekście standardów konstytucyjnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07 stwierdził niezgodność art. 190 ust. 1 pkt 1a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który stanowił przesłankę wygaśnięcia mandatu radnego z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że regulacje dotyczące wygaśnięcia mandatu ingerują w prawa wyborcze, które podlegają ochronie konstytucyjnej. Dotyczy to zarówno radnego, jak i wyborców. Automatyzm i rygoryzm w zakresie stanowienia i stosowania takich przepisów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Prokonstytucyjna wykładnia art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego prowadzi do wniosku, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego, z tego powodu, iż naruszył zakaz łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, wymaga ustalenia i rozważenia okoliczności dotyczących naruszenia tego zakazu z uwagi na cel wprowadzenia tego zakazu, którym jest ograniczenie korupcji i wykorzystywania stanowisk publicznych dla własnych, prywatnych celów. Rozpatrując sprawę w tym kontekście należy uznać, że Wojewoda orzekając o wygaśnięciu mandatu radnego działał automatycznie i zbyt rygorystycznie, nie wziął pod uwagę celu wprowadzenia tego zakazu, ale przede wszystkim skutków naruszenia tego zakazu, które dotyczą konstytucyjnie chronionych praw podmiotowych.

Wygaśnięcie mandatu radnego w sytuacji określonej w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym powoduje jednocześnie zmianę składu personalnego organu wybieralnego (kadencyjnego) w okresie kadencji. Jednakże, jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, sytuacje, w których skład personalny organu wybieralnego (kadencyjnego) ulega zmianom w okresie kadencji należy traktować jako wyjątki. Powyższa zasada nabiera dodatkowej wyrazistości w odniesieniu do tych, których wybór dokonywany jest bezpośrednio przez wyborców. Ogólne zasady kadencyjności splatają się wówczas z obowiązkiem szanowania woli wyborców wyrażonej w demokratycznym wyborze głosowania – porównaj orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 1996 r., sygn. K 29/95, publikowany OTK 1996/2/10. Tym samym sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyboru, ingerująca w wolę powszechną musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu.

Podstawę materialnoprawną wygaśnięcia mandatu skarżącego stanowił przepis art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego oraz wskazany wyżej art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z naruszeniem, ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej w odrębnych przepisach działalności. Nie można zgodzić się z poglądem Wojewody, że wskazane przepisy mają charakter bezwzględny, a więc, że jakiekolwiek korzystanie przez radnego z mienia komunalnego w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą powoduje skutek w postaci wygaśnięcia jego mandatu na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Należy podkreślić, że celem przepisów określanych jako antykorupcyjne (a taki charakter ma m.in. przepis art. 24f ust. 1 powołanej ustawy) jest zapobieganie sytuacjom, w których radni mogliby osiągać jakiekolwiek korzyści z tytułu sprawowanego mandatu. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź zarządzaniu taką działalności. Wprowadzenie tej regulacji miało na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapobieżenie angażowaniu się radnych w sytuacje mogące poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość oraz podważać autorytet organów, w których działają, a także osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do prawidłowego funkcjonowania tych organów. Wobec tego, że radny - z racji wykonywania mandatu - ma ułatwiony dostęp do mienia gminnego, przepis ten miał na celu ograniczenie możliwości wykorzystywania stanowiska radnego dla uzyskania tego mienia dla celów gospodarczych na uprzywilejowanych zasadach. Wykładnia celowościowa art. 24 f ust. 1 u.s.g, prowadzi więc do wniosku, że o prowadzeniu przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy można mówić wtedy, gdy radny korzysta z mienia gminnego na uprzywilejowanych zasadach, wykorzystując swoją pozycję w gminie. Natomiast w przypadkach korzystania przez radnego dla celów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej z mienia gminy na zasadzie powszechnej dostępności do tego mienia lub na warunkach powszechnie ustalonych w odniesieniu do danego typu czynności prawnych dla wszystkich mieszkańców gminy, nie dochodzi do naruszenia zakazu z art. 24 f ust. 1 u.s.g. ( tak też przyjął NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. II OSK 2926/12). Za NSA należy również powtórzyć, że taka interpretacja tego przepisu znajduje potwierdzenie również w treści art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 91, poz. 576 ze zm.), który stanowi, iż radny nie może wchodzić w stosunki cywilnoprawne w sprawach majątkowych z województwem lub wojewódzkimi samorządowymi jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem stosunków prawnych wynikających z korzystania z powszechnie dostępnych usług na warunkach ogólnych oraz stosunku najmu pomieszczeń do własnych celów mieszkaniowych lub własnej działalności gospodarczej oraz dzierżawy, a także innych prawnych form korzystania z nieruchomości, jeżeli najem, dzierżawa lub użytkowanie są oparte na warunkach ustalonych powszechnie dla danego typu czynności prawnych. Wprawdzie jest to przepis innej ustawy samorządowej, niemający swojego odpowiednika w ustawie o samorządzie gminnym, lecz wskazuje on na pewien kierunek interpretacji art. 24f ust. 1 tej ustawy. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 1/07 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 62) wskazując, że ustawa o samorządzie gminnym i ustawa o samorządzie powiatowym, zawierając odpowiedniki art. 27b ust. 1 (odpowiednio art. 24f ust. 1 i art. 25b ust. 1) , nie mają regulacji takiej jak art. 24 ust. 1. Jednak nie może to prowadzić do wniosku, że jeśli idzie o radnych gmin, każde korzystanie z nieruchomości gminnych będzie wyczerpywało zakaz, o którym mowa w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając na uwadze cel tego zakazu nie można uznać, iż korzystanie z mienia gminnego na zasadzie powszechnej dostępności usług na warunkach ogólnych, czy na warunkach ustalonych powszechnie dla danego typu czynności prawnych, może podważać osiągnięcie tego celu, ponieważ w tych przypadkach nie zachodzi obawa wykorzystania mandatu radnego do uzyskania innych korzyści, aniżeli dostępne dla wszystkich członków wspólnoty samorządowej. Podobną treść jak art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa miał przepis art. 30 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 maja 1990 r. o ustroju samorządu miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 34, poz. 200). Na tę regulację powołał się Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 2 czerwca 1993 r., W 17/93 (Dz.U.1993, Nr 50, poz. 233) dotyczącej wykładni niektórych przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1992 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 56, poz. 274), tzw. ustawy antykorupcyjnej. Biorąc pod uwagę treść art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, Trybunał stwierdził, że nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej korzystanie z powszechnie dostępnych usług, zakładów, przedsiębiorstw, instytucji i urządzeń miejskich na warunkach ogólnych oraz stosunków wynikających z najmu pomieszczeń dla własnych celów mieszkalnych lub handlowo-przemysłowych i dzierżawy drobnych parceli, jeżeli najem lub dzierżawa oparte są na warunkach ustalonych powszechnie dla danego typu przedmiotów najmu lub dzierżawy. Trybunał podkreślił, iż osoba uczestnicząca w procesie stanowienia prawa czy to na szczeblu krajowym, czy to regionalnym nie powinna prowadzić działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia publicznego tak państwowego, jak i komunalnego na uprzywilejowanych zasadach. Osoba taka jest bowiem osobą szczególnego zaufania społecznego. Swoją funkcję może spełniać prawidłowo wówczas, gdy w opinii społecznej nie czerpie z niej korzyści majątkowych. Wykorzystywanie mienia państwowego na uprzywilejowanych zasadach w prowadzonej działalności gospodarczej może (chociażby nie było ku temu podstaw) podważyć to zaufanie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie można mówić, że radny Gminy Miasta [...] T R prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia publicznego tak państwowego, jak i komunalnego, na uprzywilejowanych zasadach. Jak wynika bowiem z akt sprawy i wyjaśnień, radny T R ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w lokalu mieszkalnym nr [...] przy [...] w K, w którym mieszka z rodziną, lokal ten stanowi własność miasta [...], wynajęty został na cele mieszkaniowe zgodnie z umową zawartą między Zarządem Nieruchomości Miejskich, a M R (żoną radnego). Umowa najmu została zawarta w 2011 roku. Działalność prowadzona przez radnego polega na usługowym odczytywaniu wodomierzy w lokalach zamieszkiwanych przez mieszkańców [...]. Czynności związane z prowadzoną działalnością są z racji ich charakteru wykonywane poza komunalnym lokalem mieszkalnym wynajmowanym przez skarżącego. Skarżący prowadzi działalność jednoosobowo, nikogo nie zatrudnia. Skarżący wskazał, że w żaden sposób nie wykorzystuje lokalu komunalnego do prowadzenia działalności gospodarczej. Lokal służy jemu i jego rodzinie wyłącznie do celów mieszkaniowych, a czynsz opłacany jest zgodnie ze stawkami obowiązującymi powszechnie dla wszystkich najemców lokali komunalnych.

Uznać zatem należy, że radny nie prowadzi działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy w rozumieniu art. 24 f ust. 1 u.s.g., bowiem korzysta z tego mienia na zasadzie powszechnej dostępności do tego mienia i na warunkach powszechnie ustalonych dla członków danej wspólnoty samorządowej. Dodatkowo w realiach rozpoznawanego przypadku – brak jest również funkcjonalnego związku, w jakim wykorzystywanie mienia jednostki samorządu terytorialnego powinno pozostawać z prowadzoną przez radnego tej jednostki działalnością gospodarczą, polegająca na usługowym odczytywaniu wodomierzy w lokalach zamieszkiwanych przez mieszkańców [...], a więc związku wymaganego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dla przyjęcia, że zakaz z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rzeczywiście dotyczy konkretnego radnego (por. choćby wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., OSK 1083/04 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2005 r., II SA/Bk 631/05).

Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do konstruowania wobec radnego zakazu wynikającego z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji trzeba przyjąć, że nie było też podstaw do wydania przez organ nadzoru zarządzenia zastępczego w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego T R.

Wobec powyższego zaskarżony akt nadzoru - zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 148 p.p.s.a. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z 205 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. w zw. z art. 100 us.g. postanowił o zwrocie wpisu.

k.p.