Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 770/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2020 r. numer [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. K. (skarżąca, strona, odwołująca się, zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS, Dyrektor IAS, organ II instancji) z dnia 5 października 2020 r. numer 0201- IEE1.711.273.2020.AB utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy (organ I instancji, Dyrektor ZUS, organ egzekucyjny) z dnia 29 lipca 2020 r. nr 0220-SEE.711.4691.2020.BA.UW.76327, uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczego z dnia 17 września 2019 r. nr 264286E1-42/WR/2019, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6, pkt 7 i pkt 10, art. 37 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438, dalej jako: u.p.e.a.)

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świdnicy wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej na podstawie wystawionego przez Pocztę Polską SA - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej - tytułu wykonawczego z 17 września 2019 r. nr 264286E1-42/WR/2019, obejmującego zaległości z tytułu abonamentu RTV za poszczególne miesiące od października 2015 roku do marca 2019 roku. Odpis tytułu wykonawczego doręczono stronie w dniiu 13 grudnia 2019 roku.

Pismem z 20 grudnia 2019 r. skarżąca wniosła zarzuty: nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku doręczenia upomnienia, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zwrócił się w tej kwestii do wierzyciela pismem z 13 stycznia 2020 r. celem zajęcia stanowiska.

W dniu 23 marca 2020 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty skarżącej w całości za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie i ostatecznym postanowieniem z 26 maja 2020 r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z 23 marca 2020 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świdnicy postanowieniem z 29 lipca 2020 r. znak 0220-SEE.711.4691.2020.BA.UW.76327 uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał się na wiążące stanowisko oraz argumentację wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.

Pismem z 25 sierpnia 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, podtrzymując treść zarzutów powołanych w piśmie z 20 grudnia 2019 r., zarzucając dodatkowo, że wierzyciel popełnił błędy w oznaczaniu numeru swojego postanowienia. Strona wniosła również o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia 5 października 2020 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie NUS. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ ten stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb postępowania przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. Podkreślił, że stanowisko wierzyciela dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) wiążą Dyrektora Izby. Stanowisko wierzyciela jest też wiążące dla organu zażaleniowego. Zatem Dyrektor Izby nie ma prawnych możliwości dokonania własnych ustaleń w sprawie wniesionych zarzutów i opiera się na stanowisku wierzyciela.

Organ podkreślił, że, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, Poczta Polska nadała skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny nr [...], stanowiący dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujący dowód zarejestrowania odbiorników RTV w formie imiennej książeczki RTV. Ponadto wskazano, że skarżąca nie wykazała, iż w okresie objętym tytułem wykonawczym nie ciążył na niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.

Następnie organ podkreślił, że uzyskanie zwolnienia od opłat abonamentowych z racji pobierania świadczenia emerytalnego w wysokości nieprzekraczającej 50 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez prezesa GUS wymaga dopełnienia formalności tj. zgłoszenia w placówce pocztowej operatora wyznaczonego.

Kolejno organ odniósł się do zarzutu strony skarżącej zakwalifikowanego jako zarzut niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Organ wyjaśnił, że niedopuszczalność egzekucji musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadające konkretne przymioty.

Następnie odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., organ wskazał, że wierzyciel, wypełniając obowiązek ustawowy, poinformował zobowiązaną o zaległościach. Mianowicie, w dniu 23 kwietnia 2019 r. wysłano przesyłkę, zawierającą upomnienie numer [...] na adres strony skarżącej i upomnienie zostało zwrócone wierzycielowi jako niepodjęte w terminie. W związku z powyższym przesyłka została uznana za doręczoną zgodnie z art. 44 k.p.a. w trybie tzw. fikcji doręczenia.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., organ egzekucyjny podzielił stanowisko wierzyciela i wskazał, iż w myśl art. 26 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych, sporządzonych według ustalonego wzoru. Wskazano, że w myśl art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, obowiązany jest zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego. Wymienione we wskazanym przepisie czynności poprzedzają wszczęcie egzekucji. Stwierdzono, że przedmiotowy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 ww. ustawy i Poczta Polska S. A. wystawiła tytuł wykonawczy według określonego wzoru.

Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości w zakresie żądania opłaty abonamentowej RTV. Strona podniosła, że

1) postępowanie egzekucyjne w administracji jest niedopuszczalne z tej przyczyny, iż Poczta Polska Spółka Akcyjna jest po przekształceniu spółką handlową do dnia 1 września 2009 r., i działa na podstawie Kodeksu spółek handlowych oraz Kodeksu cywilnego. Z przytoczonych norm przepisów prawa materialnego wynika, że nie budząca wątpliwości zaległość niezapłaconego abonamentu może być dochodzona wyłącznie na podstawie Kodeksu cywilnego. Strona skarżąca wskazała, że nie zawarła umowy w przedmiocie opłaty abonamentu RTV;

2) doręczony tytuł wykonawczy nie zawiera adnotacji. Odpis tytułu wykonawczego nie jest podpisany w "polu J", a potwierdzenie odbioru tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do wszczęcia egzekucji administracyjnej w myśl art. 26 § 3 p.p.s.a.;

3) podstawa prawna obowiązku opłaty abonamentu została oparta na wygaszonej i nie obowiązującej ustawie o opłatach abonamentowych;

4) istnienie obowiązku spółka handlowa powinna udowodnić na podstawie dokumentu Poczty Polskiej, z którego wynikałoby. że skarżącej została nadana przesyłka listowa zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wymagane jest potwierdzenie wysłania dokumentu, które obaliłoby domniemanie, że taki dokument został najpierw sporządzony, a później wysłany przez Pocztę Polską;

5) organ egzekucyjny wskazany w tytule wykonawczym nie mieści się pod adresem [...] 58-100 Świdnica, co skutkuje nieważnością tytułu wykonawczego;

6) skarżąca od dnia [...] r. posiada status emeryta;

7) w treści postanowienia skarżonego postanowienia mowa jest o postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 23 marca 2020 r., nr COF-OUR.637.5.14210.2018WR.KN.P, w którym uznano wniesione przez skarżącą zarzuty za nieuzasadnione. Takie twierdzenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy zaprzecza stanowi faktycznemu, a mianowicie, że postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia 23 marca 2020 r. było oznaczone w sposób: Nasz znak: COF.OUR.6375.14210.2018WR.KB.P [...], jednoznacznie wskazując na obecność innego postanowienia niż to brane do podstawy skarżonego postanowienia;

8) w treści upomnienia Dyrektora COF z dnia 23 kwietnia 2019 r. jest mowa o upomnieniu nr [...], które nie zostało doręczone stronie skarżącej;

9) nie rozpoznano zażalenia strony skarżącej z 29 lipca 2020 r.;

10) Poczta Polska S.A. działa wyłącznie na podstawie Kodeksu spółek handlowych oraz Kodeksu cywilnego i tylko z umocowania tych przepisów dopuszczalne jest dochodzenie wszelkich roszczeń przed sądami powszechnymi z realizacją egzekucji sądowej na skutek prawomocnego orzeczenia tego sądu stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności;

11) decydującym faktem byłoby zawarcie umowy w sprawie abonamentu RTV między stronami tzn. między skarżącą a Pocztą Polską S.A. w myśl przepisów Kodeksu cywilnego, natomiast nieistnienie takiej umowy skutkuje nieważnością każdej czynności dokonanej przez Pocztę Polską w stosunku do skarżącej i skutkuje nieważnością każdej czynności wykonanej przez Pocztę Polską w stosunku do skarżącej, a tym samym skutkuje nieistnieniem obowiązku w myśl art. 43 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie wszystkich czynności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

Sąd rozpoznający skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W świetle powołanych wyżej regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie.

W niniejszej sprawie, ostatecznym postanowieniem wierzyciel odmówił uznania wniesionych zarzutów za uzasadnione. Podkreślić zatem należy, że stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia (w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku). Sąd natomiast, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji powinien dokonać kompleksowej oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do stanowiska skarżącej w zakresie zgłaszanego zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej RTV za wskazane okresy objęte spornym tytułem wykonawczym, konieczne jest odwołanie się do (kolejno zmieniających się) przepisów w zakresie warunków powstania i ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. Nr 54, poz. 307), dodaną do niej, z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze. zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.

Reasumując, stwierdzić należy, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku TK z 16 marca 2010 r w sprawie o sygn. akt K 24/08, zgodnie z którym, po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych nie wynika też, jak twierdzi skarżąca, z zawartej umowy cywilnej pomiędzy skarżącą, a Pocztą Polską S.A. Należy również podkreślić, że skarżąca nie kwestionowała faktu rejestracji odbiornika RTV.

Przyjąć również należy, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z wskazanych ustaw (aktualnie jest to ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), bez jego późniejszego wyrejestrowania, przesądza o istnieniu ustawowego obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13, CBOSA). Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r. Jeżeli zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to - w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy - operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

W niniejszej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego została wysłana w dniu 3 września 2008 r. na adres strony: ul. [...], [...] S.. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że użyte w § 5 rozporządzenia wyrażenie "powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" oznacza, że zawiadomienie to można przesłać nawet w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczegółowej formy "powiadamiania", zastrzegając jedynie, że powiadomienie to winno zawierać zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Skoro zatem w sprawie Poczta Polska S.A. zachowała wymogi ustawowe w omawianym zakresie, zaś skarżąca, która uprzednio dokonała rejestracji odbiornika (a tym samym, z mocy prawa, była zobowiązana do uiszczenia opłaty abonamentowej RTV), nie przedstawiła w toku postępowania egzekucyjnego żadnych uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych, czy dokumentu wskazującego na dokonanie przez nią formalności, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników. W związku z powyższym, strona skarżąca nadal jest abonentem i jest obowiązana do uiszczania opłat abonamentowych.

Przy ocenie zarzutu nieistnienia obowiązku, z uwagi na argumentację skarżącej, że jako emerytka nie ma ona obowiązku ponosić opłat abonamentowych, należy podkreślić, że sam fakt nabycia uprawnienia do zwolnienia, nie jest wystarczającą podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników RTV. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689, dalej jako: u.o.a.), stanowi bowiem, że zwolnienie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce operatora publicznego (obecnie operatora wyznaczonego), oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Nie może być zatem wątpliwości, że dla skorzystania z omawianego zwolnienia, konieczne jest przedłożenie w placówce operatora publicznego (Poczty Polskiej S.A.) oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz dokumentów potwierdzających stosowne uprawnienie. Organ w tym wypadku nie działa z urzędu, co oznacza, że to na skarżącej spoczywał obowiązek złożenia oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawienia w tej mierze stosownych dokumentów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, strona skarżąca nie dopełniła tego obowiązku, stad nie może skutecznie twierdzić, że omawiane zwolnienie miałoby jej przysługiwać.

Tym samym - wbrew twierdzeniom skarżącej - zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) słusznie został przez organ uznany za bezzasadny.

Oceniając z kolei stanowisko strony odnośnie podniesionego przez nią zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, trzeba ponownie wskazać, że należności z tytułu opłat abonamentowych RTV są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Taki charakter opłat abonamentowych wynika bowiem wprost z art. 7 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była przedmiotem orzekania przez TK, który w wyroku z 9 września 2004 r. K 2/03 (publ. OTK-A 2004, nr 8, poz. 83) wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań Państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez swój celowy charakter, która nie stanowi dochodów Państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków Państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej, niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Zgodnie z art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że w przypadku braku zapłaty należności sprawa nie trafia do sądu powszechnego (spór nie jest cywilnoprawny lecz publicznoprawny), lecz od razu po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez urząd skarbowy. Jak wynika z powołanych przepisów, nie ma również podstaw do podważenia prawa wystawienia tytułu wykonawczego przez Pocztę Polską S.A. obejmującego należności z tytułu opłat abonamentu RTV. W niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że z dniem 1 września 2009 r. na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz. U. Nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie Poczta Polska Spółka Akcyjna, w której Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem. W wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, nie nastąpiło utworzenie nowego podmiotu prawnego, a wyłącznie zmiana kształtu prawnego podmiotu już istniejącego. Na tym etapie dochodzi jedynie do zmiany formy organizacyjnej przy zachowaniu ciągłości działalności gospodarczej, a nie zbycia przedsiębiorstwa na rzecz innego podmiotu. Spółka wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki swego poprzednika. Jest ona sukcesorem pod tytułem ogólnym, czyli w drodze jednej czynności, jaką jest rejestracja spółki przez sąd rejestrowy, wchodzi ona w ogół praw i obowiązków przedsiębiorstwa państwowego. Poczta Polska jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa, nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych, co nakłada m.in. na organy egzekucyjne obowiązek prowadzenia postępowania. W związku z powyższym, prawidłowa była również ocena organu w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

W ramach oceny stanowiska strony co do podniesionego zarzutu niedoręczenia stronie skarżącej upomnienia, należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony wierzyciel wypełnił ustawowy obowiązek w tym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, upomnieniem z dnia 23 kwietnia 2019 r. nr [...] wierzyciel poinformował skarżącą o zaległościach. Przesyłka zawierająca powyższe pismo została wysłana w dniu 23 kwietnia 2019 r. na adres skarżącej (ul. [...], [...] S.). W dniu 13 maja 2019 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. Przesyłka była przechowywana w placówce pocztowej przez okres czternastu dni od daty pierwszego awizowania tj. 26 kwietnia 2019 r. i następnie została uznana za doręczoną na podstawie art. 44 k.p.a. w drodze tzw. fikcji doręczenia. Sąd uznał zatem ocenę organu za prawidłową również i w tym zakresie.

Nie zasługuje na podzielenie także argumentacja skarżącej dotycząca podnoszonego nierozpoznania jej zażalenia z 29 lipca 2020 r. Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zażalenie strony skarżącej z 25 sierpnia 2020r., które zostało rozpoznane zaskarżonym postanowieniem. W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się natomiast zażalenie skarżącej z 29 lipca 2020 r.

W ramach oceny argumentacji dotyczącej zgłoszonego zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że Poczta Polska S.A. wystawiła tytuł wykonawczy według ustalonego wzoru. Dokument ten spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, zarzut braku adnotacji na tytule wykonawczym - "odpis tytułu wykonawczego" oraz braku wypełnienia kolumny "J" – potwierdzenie odbioru tytułu wykonawczego nie jest zasadny. Braki te nie stanowią podstawy do stwierdzenia, że tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ocenie Sądu właściwie organ II instancji stwierdził, że tytuł wykonawczy został wypełniony prawidłowo, zawierał wszystkie konieczne elementy oraz dane dotyczące osoby zobowiązanego, dochodzonego obowiązku, oznaczenia wierzyciela i organu egzekucyjnego. Wskazać również należy, że podstawa prawna obowiązku została w nich prawidłowo określona. Nie stanowi również podstawy nieważności tytułów wykonawczych zaznaczenia właściwych kwadratów znakami nie będącymi "X". Podobnie należy potraktować błąd w oznaczeniu adresu organu egzekucyjnego w tytule wykonawczym (Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świdnicy ul. [...], 58-100 Świdnica) powtórzenie numeru budynku należy uznać jako omyłkę pisarską, która nie stanowi istotnego naruszenia przepisu prawa.

Natomiast oznaczenie numeru postanowienia wierzyciela z 23 marca 2020 r. z pominięciem indywidualnego numeru identyfikacji abonenta nie stanowi o zajęciu stanowiska przez wierzyciela w oparciu o postanowienie wydane w innym postępowaniu, gdyż adresatem jest skarżąca, co wynikało zarówno z sentencji, jak i z uzasadnienia postanowienia. Tytuł pisma, w tym przypadku upomnienie, wskazuje jedynie na rodzaj dokumentu, na identyfikacji którego wskazuje - prawidłowo wskazany –jego numer.

Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopatrzył się w tej sprawie naruszenia przez organy prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji - na podstawie art. 151 p.p.s.a.- oddalił skargę w całości.