Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 112/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...], 2) zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego J. L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2006 r. J. L., powołując się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. o udostępnienie:

1) regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych, w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich, obowiązującego w dniu 20 maja 2006 r.;

2) zarządzenia nr 3 Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 23 września 2005 r. w sprawie powołania zespołów do rozpatrzenia wniosków o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych;

3) protokołu posiedzenia Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] maja 2006 r.;

4) informacji dotyczącej ilości osób ubiegających się o wpis na listę radców prawnych, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.), w stosunku do których Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w okresie od dnia 10 września 2005 r. do dnia 19 kwietnia 2006 r. podjęła uchwałę o wpisaniu na listę radców prawnych.

Odnośnie pkt 4 wniosku, J. L. zaznaczył, że chodzi o osoby, które spełniały następujące kryteria:

- zdały tylko i wyłącznie egzamin prokuratorski;

- po zdaniu egzaminu prokuratorskiego nigdy nie były zatrudnione na stanowisku asesora ani prokuratora;

- nie posiadają tytułów naukowych profesorów, doktorów habilitowanych nauk prawnych, doktorów nauk prawnych oraz nigdy nie były pracownikami naukowymi na wydziałach prawa uczelni wyższych;

- nie ukończyły studiów podyplomowych ani studiów doktoranckich.

Dodatkowo J. L. wystąpił o udostępnienie informacji na temat tego, ilu osobom spełniającym wskazane wyżej kryteria, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, w okresie następującym po dniu 19 kwietnia 2006 r., odmówiła wpisania na listę radców prawnych.

Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. w dniu [...] września 2006 r., działając na podstawie art. 3 ust. pkt 1 w związku z art. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 52 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, podjęła uchwałę nr [...], na mocy której postanowiła odmówić J. L. udostępnienia informacji w zakresie punktu 4 wniosku z dnia [...] września 2006 r.

Uzasadniając odmowę udostępnienia informacji w powyższym zakresie, wskazano, iż informacje te stanowią informacje o charakterze przetworzonym, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, informacje tego typu są udostępniane w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu społecznego. Zdaniem Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., taka sytuacja nie zachodziła w tej sprawie, bowiem wnioskodawca, występując o udostępnienie informacji, nie wskazywał na interes społeczny, zaś motywem złożonego wniosku było wyjaśnienie jego własnej sprawy i okoliczności odmowy wpisu na listę radców prawnych. Organ podniósł również, że przez interes społeczny należy rozumieć sferę oddziaływania na szerszy społeczny odbiór, w tym usprawnienie funkcjonowania systemu prawnego lub urzędów.

OIRP w B. w uzasadnieniu poinformowała także, że postanowiła udostępnić informacje wskazane w punkcie 1 i 2 wniosku, oraz że nie jest możliwe udostępnienie informacji wskazanych przez J. L. w punkcie 3, albowiem w dniu 23 maja 2006 r. nie odbyło się posiedzenie Okręgowej Izby Radców Prawnych w B.

W odwołaniu od powyższej uchwały, skierowanym do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, J. L., powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1721/05, podniósł, że organ powinien wezwać go do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania byłoby istotne dla interesu społecznego. Wyjaśnił również, że jest indywidualnie zainteresowany uzyskaniem informacji, których dotyczył wniosek, ale jest jednocześnie osobą należącą do grona osób, które w całym kraju ubiegają się o wpis na listę radców prawnych. Jak wskazał, w interesie tych osób oraz w interesie publicznym leży upublicznienie informacji na temat sposobu realizacji przez organy samorządu zawodowego radców prawnych w stosunku do obywateli zasady sprawiedliwości społecznej, wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wszystkich wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne.

Pismem z dnia [...] października 2006 r. Sekretarz Krajowej Rady Radców Prawnych poinformował J. L., że postępowanie w jego sprawie ulega zawieszeniu do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jego skargi wniesionej w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oraz do czasu zwrotu jego akt osobowych i administracyjnych do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych.

W piśmie z dnia [...] października 2006 r., skierowanym do Sekretarza Krajowej Rady Radców Prawnych, J. L. wskazał, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych. Podniósł również, że zawieszenie postępowania wymaga wydania postanowienia, na które, zgodnie z art. 101 § 3 kpa, stronie służy zażalenie.

Uchwałą z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., nie znajdując w odwołaniu argumentów zasługujących na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie może żądać wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego lub faktycznego. Zdaniem KRRP, nie oznacza to, że wnioskodawca nie powinien wykazać przesłanki "szczególnej istotności" żądanych informacji dla interesu społecznego, a gdyby uznać, że wnioskodawca nie ma takiego obowiązku, to "istotność dla interesu społecznego" powinna istnieć obiektywnie.

Organ dokonujący wpisu na listę radców prawnych nie ma obowiązku pozyskiwania od kandydatów do wpisu informacji, wchodzących w zakres informacji żądanych przez wnioskodawcę, a które po ewentualnym przetworzeniu mogłyby być mu udzielone. Ponadto stwierdził, że nawet gdyby uznać, że informacje, o których udostępnienie wystąpił J. L., stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust 1 ustawy, to warunkiem podstawowym dla ich udostępnienia jest ustalenie faktu ich posiadania przez organ, a organ zaprzecza temu faktowi i brak jest jakichkolwiek prawnych dowodów do przyjęcia, że informacje takie powinien posiadać.

KRRP zaznaczyła przy tym, że wnioskodawca nie wykazał powodów, które uzasadniałyby upublicznienie szczegółowych informacji dotyczących danych o wykształceniu i kwalifikacjach zawodowych osób starających się o wpis na listę radców prawnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę J. L. zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do wykazania w terminie 14 dni powodów, dla których spełnienie żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie przez organy obu instancji wszechstronnego postępowania dowodowego w przedmiocie złożonego wniosku i oparcie stanowiska na własnym przekonaniu, bez wskazania dowodów, na podstawie których uznano fakty za udowodnione oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom nie dano wiary;

3) art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nierozpatrzenie odwołania w terminie14 dni;

4) art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji imion i nazwisk oraz funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji.

Skarżący podniósł, że stwierdzenie organu, iż w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem nie zachodzi przesłanka "szczególnej istotności dla interesu społecznego" nie zostało poprzedzone żadnymi czynnościami dowodowymi mającymi na celu wyjaśnienie tej kwestii. Wskazał również, że podstawowymi dokumentami stanowiącymi załącznik do wniosku o wpis na listę radców prawnych są: kwestionariusz osobowy kandydata, życiorys oraz opinia z miejsca pracy. Ponadto, w toku postępowania przeprowadzana jest rozmowa kwalifikacyjna z osobą, która ubiega się o wpis, a z rozmowy tej sporządzany jest protokół. Zdaniem skarżącego, na podstawie przedłożonych przez kandydatów dokumentów możliwe jest sporządzenie zestawienia zawierającego informacje, o których udostępnienie zwracał się w pkt 4 swojego wniosku. Skarżący zarzucił ponadto organowi, że bezzasadne zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia jego odwołania spowodowało przedłużenie postępowania, oraz że nastąpiło to bez zachowania formy przewidzianej przepisami prawa. Wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwały Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., a także o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących przepisów.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o jej oddalenie, wskazując na ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej uchwale. KRRP wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Zarówno zaskarżona uchwała, jak i utrzymana nią w mocy uchwała Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...], mające w istocie charakter decyzji administracyjnych, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, regulującego również procedurę dostępu do informacji publicznej, co nie pozostało bez wpływu na wynik sprawy. Brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia ich nieważności, o co alternatywnie wnosił skarżący. Wprawdzie J. L. wniosku tego nie uzasadnił wprost, jednak, wiążąc go z najdalej idącym zarzutem postawionym w skardze, dotyczącym niewskazania w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w sprawie, wyraził sugestię co do istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności podjętych decyzji. Sąd jednak sugestii tej nie podziela.

Kolegialne organy samorządu radców prawnych podejmują decyzje w formie uchwał. Decyzja administracyjna, także taka, która wydana jest w postaci uchwały podejmowanej przez organ kolegialny, stanowi "oświadczenie woli" wydającego ją organu, a w przypadku organu kolegialnego – wyraz woli przejawianej przez zespół osób fizycznych, pełniących na podstawie określonych procedur prawnych, funkcję piastunów tych praw i obowiązków, które ustawa przypisuje kolegialnemu organowi.

Uchwałę należy uznać za podjętą z chwilą wyrażenia woli przez organ kolegialny w sposób prawem określony, tzn. najczęściej w formie głosowania (tajnego lub jawnego), zwykłą lub kwalifikowaną większością głosów obecnych członków danego organu, przy zachowaniu minimalnej, a koniecznej dla możności podejmowania uchwał liczby uczestniczących osób (quorum); fakt podjęcia uchwały oraz zachowania (lub nie) wymaganych dla ważności danej "czynności konwencjonalnej", podlega rejestracji i ujawnieniu w protokole.

Decyzja administracyjna w ujęciu materialnym, jaką jest uchwała kolegialnego organu samorządu radców prawnych, uzyskuje zatem byt prawny już z chwilą złożenia w sposób wyżej przewidziany oświadczenia woli przez organ kolegialny, nie zaś dopiero wówczas, gdy treść tego oświadczenia zostanie doręczona stronie w trybie art. 109 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Decyzja staje się natomiast skuteczna wobec strony z chwilą doręczenia bądź oryginału, bądź pisma obejmującego decyzję albo z chwilą jej ogłoszenia (art. 110 kpa) – pismo takie lub ogłoszenie stanowi decyzję w ujęciu formalnym.

Uchwała organu kolegialnego podjęta w sprawach, w odniesieniu do których stosuje się przepisy kpa (w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej kpa stosuje się tylko w zakresie wydania decyzji administracyjnej, a więc tylko w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej), uzyskuje byt prawny z chwilą jej podjęcia przez osoby, których podpisy złożone zostały pod protokołem posiedzenia, obejmującym treść uchwały. Materializuje się w obrocie nie tylko poprzez doręczenie stronie oryginału uchwały (co niejednokrotnie musiałoby się wiązać z ujawnieniem treści całego protokołu, a to nie zawsze mogłoby sprzyjać treściom w nim zawartym lub – co więcej – mogłoby wręcz naruszać przepisy bezwzględnie obowiązującego prawa, np. w przypadku tajemnic ustawowo chronionych), ale także poprzez doręczenie dokumentu obejmującego treść uchwały (decyzja administracyjna w formalnym ujęciu). Sporządzenie i podpisanie takiego dokumentu przez uprawnione osoby (dziekana i sekretarza, jak w przypadku uchwały Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. oraz wiceprezesa i sekretarza, jak w przypadku wyciągu z protokołu posiedzenia Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych) spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 kpa, albowiem doręczana jest decyzja w rozumieniu formalnym. Zresztą w tym zakresie skarżący zarzutów nie podnosił.

Z kolei art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) mówi, że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji (...). Jakkolwiek uzasadnienie decyzji Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. nie zawiera tego rodzaju wskazań i bez wątpienia w świetle tego przepisu jest to uchybienie, to jednak wadliwość ta nie może być utożsamiana z niepodpisaniem decyzji i nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Czym innym bowiem są braki decyzji jako aktu administracyjnego (art. 107 § 1 kpa), a czym innym niedostatki w jej uzasadnieniu (art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej kształtuje prawo do informacji w takim zakresie, w jakim dotyczy organów władzy publicznej w szerokim rozumieniu tego pojęcia. Reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb. W bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się kpa. Przy takiej konstrukcji ustawy bardzo ostrożnie należy formułować zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, zwłaszcza że jej stosowanie obejmuje tylko wydanie decyzji. Można zatem przyjąć, że procedura dostępu do informacji publicznej uregulowana jest w tej ustawie w sposób kompleksowy.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 tej regulacji stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych.

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) tworzy i reguluje strukturę samorządu zawodowego radców prawnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy tej korporacji są podmiotami zobowiązanymi na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej, będącej w ich posiadaniu. Trzeba również dodać, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy (nie ma także innego trybu dostępu do niej – art. 1 ust. 2 ustawy) i nie funkcjonuje w obiegu publicznym.

Poza sporem pozostaje to, że żądane przez J. L. dokumenty posiadają walor informacji publicznej, która nie znalazła się w obiegu publicznym, do której dostęp możliwy jest poprzez złożenie stosownego wniosku do właściwego organu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy.

Organ może odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych bądź też, gdy spełnienie żądania wnioskodawcy nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy).

Decyzja Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., oprócz odmowy udostępnienia informacji, w swym uzasadnieniu wskazuje również o podjęciu czynności materialno – technicznej, obejmującej udzielenie informacji w zakresie punktu 1 i 2 wniosku, co należy uznać za zbędne, gdyż – w świetle powyższego – udostępnienie informacji, która znajduje się w posiadaniu organu, następuje li tylko poprzez czynność jej udostępnienia i to zgodnie z żądaniem.

Podobnie rzecz się ma, gdy chodzi o informacje, którymi nie dysponuje organ. W takiej sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, winno jedynie dojść do odrębnego poinformowania wnioskodawcy, że informacji, których się domaga, organ po prostu nie ma.

Te uchybienia "same w sobie" nie stanowią jednak podstawy do uwzględnienia skargi. Sąd zwraca na nie uwagę, by zostały wyeliminowane podczas ponownego rozpatrywania sprawy.

Krajowa Rada Radców Prawnych nie tylko, że nie dostrzegła tych błędów organu I instancji, ale nade wszystko w części swoich wywodów w ogóle zanegowała fakt posiadania informacji w pewnym zakresie, by w kolejnej części swego uzasadnienia stwierdzić, że mimo wszystko pozostają one w dyspozycji organu, tylko poddała w wątpliwość to, czy mają one charakter informacji publicznych, a jeśli nawet taki walor można im przypisać, to – w jej ocenie – wnioskodawca nie wykazał powodów, dla których należałoby je upublicznić.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem (art. 61 Konstytucji RP), realizowanym poprzez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Nie może zatem być tak, że wnioskodawca jest właśnie w taki sposób dezinformowany przez podmiot, do którego wystąpił. Jeśli organ posiada pewne dane i informacje te nie pochodzą nawet wprost od niego (nie zostały przez niego wytworzone), ale wiążą się ze sferą jego działań (organ korzysta z nich, ocenia je, etc.), bez względu na to, w jaki sposób znalazły się w organie, mają charakter informacji publicznych.

Podjęte w sprawie uchwały (decyzje) rozstrzygają w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej o charakterze przetworzonym. W istocie bowiem treścią części żądania udzielenia informacji publicznej, zgłoszonego przez skarżącego, było udostępnienie informacji publicznej przetworzonej (punkt 4 wniosku).

W sytuacji gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej, wtedy wytworzenie dokumentu żądanej treści wskazywać będzie na proces jej przetworzenia. Wówczas żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej uzyskanie tego typu informacji możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny.

Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.

W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. W sytuacji zatem braku interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem.

Podkreślić jednak należy, iż wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia interesu publicznego.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Charakter żądanej informacji publicznej wpływa nie tylko na prawo dostępu do niej, ale również determinuje sposób rozpoznania sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej (np. to, w jakiej formie miałoby dojść do jej udostępnienia).

Przepis art. 14 ust. 2 ww. ustawy uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej (zarówno informacji przetworzonej, jak i nieprzetworzonej) od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca życzyłby sobie jej udostępnienia. Innymi słowy, gdy organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem, winien poinformować wnioskodawcę, w jakim przypadku i w jaki sposób (dotyczy też formy) byłoby to możliwe.

Przez "sposób" należy rozumieć: 1) określony tryb postępowania, formę wykonania czegoś; 2) zespół cech charakterystycznych dla czyjegoś zachowania, styl; 3) to, co umożliwia uzyskanie, osiągnięcie, wykonanie czegoś; środek; możliwość (według "Uniwersalnego słownika języka polskiego" pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003).

W świetle cytowanego wyżej art. 14 ust. 2 ustawy dysponent informacji publicznej przetworzonej winien więc powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W przypadku gdy wnioskodawca w terminie 14 dni w ogóle nie ustosunkuje się do wezwania, wówczas zajdzie podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 ust. 1 ustawy). Z kolei, gdy wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania, nie wykaże istnienia interesu publicznego, wtedy organ powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji (art. 16 ust. 1 ustawy).

W przedmiotowej sprawie J. L. w swym wniosku z dnia [...] września 2006 r. o udzielenie informacji publicznej w istocie nie wykazał powodów, dla których spełnienie jego żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego, ale też na tym etapie nie miał takiego obowiązku, albowiem, zgodnie z tym, co zostało zaprezentowane powyżej, składając swój wniosek nie musiał wiedzieć, że objęte wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznych przetworzonych.

Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. nie poinformowała skarżącego o tym, że część informacji objęta jego wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. ma charakter informacji publicznej przetworzonej i nie wezwała do wykazania w terminie 14 dni powodów, dla których spełnienie żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego. Działając jako organ pierwszej instancji, "od razu" odmówiła udzielenia informacji publicznej przetworzonej z uwagi na niewykazanie interesu publicznego. W takim stanie sprawy decyzję odmowną należy uznać za przedwczesną. Gdyby bowiem organ wyczerpał tryb z art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, wówczas – w zależności od stanowiska wnioskodawcy – mogłoby dojść bądź do wydania decyzji umorzeniowej, bądź odmownej albo udzielenia informacji, czego również nie można wykluczyć.

Krajowa Rada Radców Prawnych, oceniając decyzję Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., naruszyła przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, albowiem utrzymała ją w mocy mimo, że podjęta została z naruszeniem art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym kontekście należy także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 kpa.

Z tych względów, Sąd uznał zasadność skargi i uchylił obie uchwały.

Postawiony przez skarżącego zarzut zwłoki w rozpoznaniu odwołania nie wpływa w jakikolwiek sposób na rozstrzygnięcie Sądu, gdyż bezczynność organu strona mogła zwalczać, podejmując stosowne działania.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia poczynionych zastrzeżeń i dokonanej przez Sąd wykładni.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały w całości.

W oparciu o art. 200 i art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zasądził od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz J. L. kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania, warto wyjaśnić, że stosownie do przepisów działu V ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 i art. 209 ww. ustawy). Nie jest zatem możliwe zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania od strony skarżącej, z zastrzeżeniem art. 203 i art. 204, które dotyczą skargi kasacyjnej.