Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 912/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 42, art. 87 ust. 1.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 .
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1497
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 8, art. 1 pkt 46.
journal: Dz.U. 2003 nr 149 poz 1452
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Janusz Drachal Maria Myślińska (spr.) Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; II. zasądza od A. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2179/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu z następującym uzasadnieniem.

W dniu 17 stycznia 2003 r. na drodze nr [...] w miejscowości P. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki R.-H. o nr rej. [...] należącego do przedsiębiorstwa prowadzonego przez A. Z.. W trakcie analizy dokumentów oraz rozmowy z kierowcą ustalono, że przedsiębiorstwo w dniu kontroli wykonywało przewóz drogowy ładunku trocin na potrzeby własne. Organ kontrolny ustalił, iż przedmiotowy pojazd nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej uprawniającej do korzystania z sieci dróg krajowych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 6.000 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003r. o nałożeniu na A. Z., obecnie posługującą się nazwiskiem W., kary pieniężnej w wysokości 6000 zł i nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, w tym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (2.000 zł) oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (3.000 zł). W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak u prowadzącego pojazd m.in. karty opłat drogowej, za co wymierzono karę w wysokości 4.000 zł. Kara w powyższej wysokości została wymierzona zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji taryfikatorem kar określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Organ wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła siedmiodniową kartę opłaty z przejazd po drogach krajowych nr [...] ważną od 17 stycznia 2003 r. do 24 stycznia 2003 r. Zdaniem organu przedstawiona kserokopia karty nie stanowiła wiarygodnego dowodu na uiszczenie w chwili kontroli opłaty za korzystanie z dróg krajowych, albowiem uregulowanie zawarte w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych daje możliwość zakupu i wypełnienia karty z datą kontroli już po dokonaniu kontroli. Przedstawienie po zakończonej kontroli karty opłaty siedmiodniowej nie stanowiło, zdaniem organu dowodu uiszczenia wymaganej przepisami prawa opłaty drogowej. Organ wskazał również, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i wszelkie konsekwencje prawne nieokazania przez kierowcę podczas kontroli wymaganych dokumentów ponosi przedsiębiorca, a nie kontrolowany kierowca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04, wydanym wskutek skargi A. W., uchylił powyższą decyzję w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wskazując w uzasadnieniu, iż w dacie kontroli, tj. 17 stycznia 2003r., obowiązujące wówczas przepisy wskazanej wyżej ustawy nie przewidywały kary za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty drogowej. Dopiero zmiana ustawy, tj. art. 92 dokonana art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. wprowadziła penalizację naruszenia ustawy o transporcie drogowym polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej i dotyczy to jedynie karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Kara za tego typu naruszenie wynosi 200 zł.

Wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 3.000 zł.

Organ ustalił, iż na dzień 17 stycznia 2003 r. kontrolowane przedsiębiorstwo dysponowało trzema pojazdami:

1. M. [...] nr rej. [...] zarejestrowany 17 maja 2000 r.

2. S. [...] nr rej. [...] zarejestrowany 29 sierpnia 2000 r.

3. R. – H.:, nr rej. [...] zarejestrowany 4 kwietnia 2001 r.

Organ wskazał, iż w ustalonym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do uznania, iż w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa, albowiem w trakcie kontroli kierowca pojazdu nr rej. [...] nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej, co stanowiło naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. W. od powyższej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał ją w całości w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dacie kontroli ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie penalizowała naruszenia polegającego na nieposiadaniu w pojeździe karty opłaty drogowej. Strona nie została ukarana za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej, ale za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę na powyższą decyzję wskazał, iż zgodnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3.000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W myśl art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący transport drogowy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych z wyłączeniem podmiotów o jakich mówi powyższy przepis. Skarżąca była więc zobowiązana do uiszczenia opłaty za przejazd w dniu przeprowadzenia kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, iż zgodnie z treścią obowiązującego w dniu kontroli art. 92 ust. 1 ww. ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej. Wysokość kar pieniężnych wynosi od 200 do 15000 zł. Ustęp 2 wskazanego artykułu zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych i do spraw finansów publicznych, wysokości kar pieniężnych za naruszenia wymienione w ust. 1 art. 92. W wykonaniu tej delegacji Minister Infrastruktury wydał dnia 3 lipca 2002 r. rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Punkt 6 załącznika do wskazanego rozporządzenia określa karę za naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie to jednak precyzuje jako "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" (art. 87 ust. 1). Kara za tak określone naruszanie zgodnie z rozporządzeniem wynosi 4000 zł.. Sąd pierwszej instancji zauważył, że z porównania treści powyższych przepisów, rozporządzenie wychodzi poza zakres delegacji ustawowej, kreuje bowiem nowy typ naruszenia prawa polegający na nieposiadaniu w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Ustawa przewiduje karę pieniężną tylko za nieuiszczenie opłaty drogowej, zaś rozporządzenie przewiduje karę za brak posiadania dowodu uiszczenia opłaty w pojeździe. W ocenie Sądu pierwszej instancji są to różne sytuacje, a karalność wynikająca z rozporządzenia jest znacznie zaostrzona, bowiem obejmuje również tych, którzy opłatę uiścili, ale wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 87 ust. 1 ustawy, nie posiadali w pojeździe dowodu jej uiszczenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w dniu kontroli, tj. 17 stycznia 2003r., obowiązujące wówczas przepisy wskazanej wyżej ustawy nie przewidywały kary za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty drogowej. Dopiero zmiana ustawy, tj. art. 92 dokonana art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. wprowadziła penalizację naruszenia ustawy o transporcie drogowym polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej i dotyczy to jedynie karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Kara za tego typu naruszenie wynosi 200 zł. Odrębnie określona jest kara za wykonywanie określonego wyżej transportu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wynosi ona 3000 zł.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca dołączyła do odwołania 7 dniową kartę opłaty drogowej zakupioną w dniu 17 stycznia 2003 r. o godz. 14:00, wypełnioną prawidłowo i podniosła, iż brak jest podstaw do wymierzenia kary wobec faktu, iż uiściła opłatę za przejazd a kierowca zapomniał zabrać kartę opłaty drogowej.

Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ rozpoznając ponownie sprawę nie zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zawartych w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/04.

Skargą kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ zarzucił wyrokowi naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i 153 p.p.s.a. polegające na:

- niewskazaniu przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa procesowego, które w ocenie Sądu organ administracji publicznej naruszył w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,

- niezamieszczeniu w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, pomimo uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji, mający istotny wpływ na wynik sprawy,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.u.s.a., poprzez ocenę działań administracji przez prymat własnych odmiennych od przyjętych przez organ ustaleń stanu faktycznego i prawnego polegających na błędnym przyjęciu przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca A. W. wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej, który to stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej regulacjami prawnymi nie podlegał penalizacji, podczas gdy ww. przedsiębiorca faktycznie wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych,

3. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz nieuzasadniona odmowę zastosowania wobec skarżącego wykonującego przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy wraz z lp. 4.1. załącznika do tejże ustawy oraz § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1648 ze zm.) wskutek czego przyjęto, że kontrolowany przewoźnik uiścił opłatę drogową pomimo, że nie posiadał w pojeździe dowodu jej uiszczenia w chwili kontroli drogowej.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, w odniesieniu do zarzutu z punktu pierwszego skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku powołał się na naruszenie przepisów prawa procesowego, przy czym w treści uzasadnienia w ogóle nie przywołał przepisu lub przepisów prawa procesowego, które organy administracji publicznej miałyby naruszyć, a w konsekwencji nie wykazał wpływu ewentualnych naruszeń prawa procesowego na wynik niniejszej sprawy administracyjnej. Sąd pierwszej instancji pominął również wskazania co do dalszego toku postępowania.

W zakresie zarzutów stawianych w punkcie 2 i 3 skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek weryfikacji prawidłowości wypełnienia kart drogowych, tak co do prawdziwości jaki i kompletności danych podlegających tam wpisowi oraz zaopatrzenia w kartę kierowcy zanim rozpocznie on przewóz drogowy, ponieważ to przedsiębiorca ponosi konsekwencje uchybień na tym tle. Przedsiębiorca powinien zadbać o to, żeby kierowca legitymował się podczas wykonywanego przejazdu kartą opłaty prawidłową pod każdym względem.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że kierujący pojazdem poddanym kontroli drogowej w dniu 17 stycznia 2003 r. przed kontrolą i w czasie kontroli poruszał się po drodze krajowej nr [...] bez karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Karta opłaty siedmiodniowej została doręczona przez stronę organowi dopiero w toku postępowania administracyjnego.

Stosownie do § 4 rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia. Jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. W przedmiotowej sprawie kierowca w ogóle nie został wyposażony w kartę opłaty drogowej. Przyjmując nawet jak wynika z przedłożonej w toku postępowania karty opłaty siedmiodniowej, że została ona nabyta w dniu kontroli oraz mając na uwadze, że wypełniona została ona w taki sposób, aby termin jej ważności rozpoczynał się przed kontrolą drogową, to okoliczności powyższe i tak nie wyłączają takiego stanu rzeczy, w którym strona skarżąca mogła wypełnić powyższą kartę po dokonaniu kontroli, kiedy strona dowiedziała się, że jej pracownik poddany został kontroli organów inspekcji drogowej, a więc słusznie organ potraktował to jako brak uiszczenia opłaty drogowej, a nie jako wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjna pełnomocnik A. W. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają podstawy kasacyjne, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, o której mowa w § 2 tego przepisu, a która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz zarzucie naruszenia przepisów postępowania jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych.

Rozważenia zasadności podstaw kasacyjnych należało rozpocząć od zarzutów naruszenia prawa procesowego, albowiem ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego możliwa jest wówczas gdy niewadliwie ustalony został stan faktyczny, niewadliwe proceduralnie było postępowanie administracyjne.

W punkcie pierwszym zarzutów skargi kasacyjnej jej autor wskazał na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. podnosząc, iż naruszenie to polegało na niewskazaniu przepisów prawa procesowego, które w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji w wydanej decyzji oraz na niezamieszczeniu w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania.

Podstawą prawą zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji był przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem Sądu uwzględniającego skargę w oparciu o powyższy przepis jest nie tylko wskazanie przepisu lub przepisów postępowania, które organ administracji naruszył ale również wskazanie prawdopodobieństwa oddziaływania tych naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Obowiązek ten, wynikający z treści przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., jest bezwzględny w sytuacji gdy wskutek uchylenia decyzji sprawa trafi ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu - art. 153 p.p.s.a. – nie może domniemywać tej oceny.

Konsekwencją powyższego jest obowiązek sądu, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. ostatnie zdanie, do zawarcia w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracyjny. Wskazania co do dalszego postępowania powinny zostać sformułowane w sposób niewątpliwy oraz niewymagający i niedopuszczający domysłów oraz interpretacji. Powinny być one również sformułowane w sposób konkretny i jednoznaczny, aby umożliwić organowi administracji ponownie rozpoznającemu sprawę usunięcie wszelkich naruszeń prawa, które były podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wobec tego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. oraz decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r., nie wskazał w uzasadnieniu wyroku przepisów postępowania, które w jego ocenie zostały naruszone, nie zawarł również oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, a więc zabrakło istotnych elementów rozstrzygnięcia, w istocie naruszył postanowienia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z uzasadnienia wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r. wynika, iż uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003 r. w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 3.000 zł nastąpiło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. wobec naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. polegającego na nie zebraniu i nie rozpatrzeniu całości materiału dowodowego.

Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji jako powód uchylenia decyzji organów obu instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. zarzucając organowi, iż rozpoznając ponownie sprawę nie zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r.

Sąd pierwszej instancji winien był czytelnie podać w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakie były wskazania co do dalszego postępowania w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r. i jakich "zaleceń" nie wykonał organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Samo stwierdzenie, że Sąd pierwszej instancji nie wykonał zaleceń, a przy tym brak wskazania przepisów postępowania których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wytycznych co do dalszego postępowania, czyni zarzut kasacyjny usprawiedliwionym, a przede wszystkim uniemożliwia kontrolę kasacyjną.

Wspomniane wady uzasadnienia wyroku sprawiają, że nie jest możliwa ocena zasadności zarzutów kasacyjnych w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując na przepisy art. 42, art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz załącznika do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, stwierdził, iż w dniu kontroli drogowej, tj. 17 stycznia 2003 r. brak było podstaw prawych do ukarania przedsiębiorcy za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty drogowej. Sąd pierwszej instancji wskazał również, iż dopiero art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (...), zmieniając art. 92 ustawy o transporcie drogowym, wprowadził penalizację za tego typu naruszenie.

Jak wynika z treści decyzji organu administracyjnego pierwszej instancji, jaki i decyzji organu odwoławczego, kara w wysokości 3.000 zł nałożona została na A. W. w związku z wykonywaniem transportu drogowego na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż strona nie została ukarana za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej lecz za naruszenie, o którym mowa powyżej. Tej rozbieżności Sąd nie dostrzegł i nie uzasadnił.

Jakkolwiek ustalenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia nie nasuwają zastrzeżeń co do dnia, w którym przeprowadzono kontrolę i faktu nieposiadania przez kierowcę kontrolowanego pojazdu karty opłaty drogowej, o tyle ustalenia co do faktu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz stanu prawnego i podstawy kontrolowanego rozstrzygnięcia organów administracyjnych nasuwają wątpliwości, albowiem jak wskazano to powyżej organ odwoławczy za podstawę decyzji przyjął naruszenie art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nakładając stosownie do treści art. 92 cytowanej ustawy i lp. 4. 1 załącznika do ustawy karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Sąd pierwszej instancji natomiast przyjął, iż w dniu 17 stycznia 2003 r. obowiązujące przepisy nie przewidywały możliwości nałożenia kary za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli dowodu opłaty, zaś dopiero zmiana art. 92 dokonana ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. przewidywała karę za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej, przy czym wymienione zostały trzy rodzaje kart, a nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych określono odrębnie. Przyjął również, iż A. W. do odwołania dołączyła siedmiodniową kartę opłaty drogowej, wykupioną w dniu kontroli, tj. 17 stycznia 2003 r. o godzinie 14:00, co miało świadczyć zdaniem przedsiębiorcy o fakcie uiszczenia przedmiotowej opłaty.

Wobec braku rozważań Sądu pierwszej instancji co do naruszeń przepisów postępowania w toku postępowania przed organami administracyjnymi oraz oceny prawnej, nie sposób dokonać oceny toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie w jakim uznał on, iż decyzje organów obu instancji są wadliwe i przyczyn dla których należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Poza wskazaniem przepisów ustawy o transporcie drogowym obowiązujących na dzień kontroli, zmian jakie wprowadzono w cytowanej ustawie o transporcie drogowym w zakresie nakładania kar za naruszenie przepisów tej ustawy, jednak z pominięciem zmian wynikających z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw – art. 8 (Dz. U. 03.149.1452) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw – art. 5 (Dz. U. 05.180.1497) oraz wskazaniu, iż złożona została przez stronę przy odwołaniu karta opłaty siedmiodniowej opatrzona datą kontroli, brak jest jakichkolwiek wniosków wynikających ze stanu sprawy.

Powyższe braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji usuwają spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenę wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego również w zakresie zarzucanym w punkcie trzecim skargi kasacyjnej.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę konieczność sprecyzowania ustaleń faktycznych z uwzględnieniem obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa dając temu wyraz w uzasadnieniu wyroku zgodnie z wymogami określonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z powyższych względów w oparciu o art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.