Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 56/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2, art. 104
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, C, D oraz wydania prawa jazdy kategorii D uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy kategorii D.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) października 2013 r. (...) – wydaną na mocy art. 10 ust. 1, art. 102 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Prezydent Miasta (...) odmówił (...) zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, C, D oraz wydania prawa jazdy kat. D.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem Prokuratora Rejonowego w (...) z dnia (...) listopada 2012 r. zatrzymano (...) prawo jazdy nr (...) kat. B, C, D, na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W dniu (...) października 2013 r (...) wystąpił z wnioskiem o wydanie zatrzymanego prawa jazdy, a w dniu (...) października 2013 r. – o wydanie prawa jazdy kat. D (do wniosku dołączono wyrok Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) kwietnia 2013 r. sygn. akt II K 56/13 orzekający wobec (...) środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem kat D). Odnosząc się do obu wniosków organ stwierdził, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania (art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami). Zakaz prowadzenia pojazdów przez (...) obowiązuje od dnia (...) października 2012 r. do dnia (...) października 2017 r. zatem nie ma możliwości zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, C, D ponieważ nie ustały przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przepis ten stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kat. D, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B (art. 12 ust. 2 ustawy).

(...) wniósł odwołanie od w/w decyzji podnosząc, że jest ona rażąco sprzeczna z prawomocnym wyrokiem sądu, normami prawa karnego procesowego oraz prawa administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że w myśl przepisów art. 11 ust. 4, art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, nie jest dopuszczalny zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jeżeli nie ustały przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Wydanie prawa jazdy określonej kategorii nie może nastąpić w okresie i zakresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu. W okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, nie można także wydać prawa jazdy innych kategorii, w tym kategorii D. Poza tym przepisy ustawy nie przewidują możliwości zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie niektórych kategorii.

W skardze do WSA w Lublinie (...) zarzucił, że decyzja Kolegium jest rażąco sprzeczna z prawem bowiem prawomocne rozstrzygnięcie sądu nie jest honorowane i realizowane. Skarżący podniósł, że niedopuszczalny jest pogląd o "wyższości norm administracyjnych nad normami prawa karnego (materialnego i procesowego)"

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżoną decyzją odmówiono (...) zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, C, D oraz wydania prawa jazdy kat. D. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje w/w rozstrzygnięcie – jako naruszające prawo - w części dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy kat. D w sytuacji, kiedy prawomocne orzeczenie sądu o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat nie pozbawiło skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, do których odnosi się prawo jazdy tego rodzaju kategorii.

Zarzuty i wnioski skargi są usprawiedliwione.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a/ ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi jest wydane w kraju prawo jazdy. W/w ustawa w art. 6 ust. 1 stanowi, że prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepis ten w pkt 1 – 16 wyszczególnia kategorie praw jazdy i zamieszcza katalog pojazdów, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy (określonej kategorii). Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy, prawo jazdy jest wydawane przez starostę, na wniosek osoby zainteresowanej. Przepis art. 11 ust. 1 – 3 określa warunki do wydania prawa jazdy. W świetle ust. 4 dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy:

1)kategorii C1, C, D1 lub D - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B;

2) kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych odpowiednio dla prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D. Stosownie do art. 12 ust. 1 prawo jazdy nie może być wydane osobie:

1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;

2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;

3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;

4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym;

5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia;

6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2.

W myśl art.12 ust. 2, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

W rozpoznawanej sprawie spór powstaje na tle interpretacji art. 11 ust. 4 pkt 1 oraz art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) uznało, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Kolegium przyjęło, że w myśl art. 12 ust. 2 w/w ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a to oznacza, że skarżącemu nie można wydać prawa jazdy kategorii D, ponieważ prawomocnym wyrokiem sądu skarżącemu zakazano prowadzenia pojazdów mechanicznych.

W tym miejscu należy zauważyć, że w postanowieniu z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I KZP 29/13 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd (powszechny) orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ administracji. Organ ten nie może przy tym rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu. Ustawodawca rozróżnia bowiem osoby posiadające uprawnienia do prowadzenia pojazdów oraz osób ubiegających się o uzyskanie prawa jazdy danej kategorii. Zatem przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, używający wyrażenia "osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy" odnosi się do osoby, która dopiero ubiega się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami danej kategorii, których jeszcze nie posiada. W/w przepis nie ma zastosowania – zdaniem Sądu Najwyższego – do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) kwietnia 2013 r. skarżący nie utracił uprawnień wynikających z prawa jazdy kategorii D. Skarżący składając wniosek o wydanie prawa jazdy kat. D, nie ubiegał się o wydanie prawa jazdy, a w istocie o wymianę dokumentu na taki, który stwierdzałby posiadane uprawnienia. W związku z tym decyzja Kolegium w zakresie odmowy wydania dokumentu stwierdzającego posiadane uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami (prawa jazdy) jest rozstrzygnięciem wadliwym w świetle omawianych wyżej przepisów. Swojego stanowiska Kolegium nie może uzasadniać treścią przepisu art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przewidującego, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W rezultacie nieuzasadnionym jest pogląd prawny, wynikający z interpretacji art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 102 ust. 2 ustawy, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. B, nie można także wydać prawa jazdy innych kategorii, w tym kategorii D.

W tych warunkach naruszenie prawa materialnego (art. 11 ust. 4 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami) miało wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.