Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 735/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. R., E. S. i J. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia i podwyższenia terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] czerwca 2015 roku, nr [...];


UZASADNIENIE

Skarga został wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

1. W dniu [...] lutego 2011 r. J. R. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H., wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie obniżenia terenu działki nr geod. [...], stanowiącej własność D. W., przy stodole zlokalizowanej na jego działce nr geod. [...], położonej przy ul. [...] w N. Po wszczęciu postępowania organ w dniu [...] marca 2011 r. przeprowadził oględziny. Następnie w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do Urzędu Gminy w N. o udzielenie informacji, czy urząd prowadził bądź prowadzi postępowanie w sprawie zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na obniżeniu poziomu terenu i nawiezieniu ziemi, na działkach o nr geod. [...], [...], [...] i [...] położonych w N. W piśmie, które wpłynęło do organu [...] kwietnia 2011 r. Urząd Gminy N. poinformował o wydaniu w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzji w postępowaniu z wniosku J. R. o przywrócenie stanu poprzedniego na działce [...] w N. w związku z obniżeniem gruntu, którą to decyzję zaskarżył odwołaniem wniesionym do SKO J. R.

2. W dniu [...] marca 2011 r. do organu wpłynął wniosek E. i J. S. (właścicieli działki nr [...]) o wszczęcie postępowania w sprawie obniżenia i podwyższenia przez D. W. terenu działki [...], grożącego zawaleniem ogrodzenia osadzonego na działce [...], położonej przy ul. [...] w N. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2011 r. organ poinformował, iż z uwagi na to, że wniosek dotyczy kwestii związanej z budową pawilonu handlowo – usługowego, będzie rozpoznany w postępowaniu wszczętym z wniosku J. R.

3. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011 r. oględzin w sprawie obniżenia i podwyższenia terenu działki nr geod. [...], ustalono, że obniżenie terenu mierzone od poziomu utwardzenia terenu naprzeciwko stodoły wynosi około 1.80 m, a na przeciwko budynku mieszkalnego E. i J. S. wynosi około 1.10 m. Odległość murku oporowego od stodoły w poziomie wynosi 1.70 m - 1.80 m. Natomiast podwyższenie terenu rozpoczyna się na poziomie szklarni E. i J. S. Długość skarpy terenu podwyższonego wynosi od 1.30 m do 4 m. Na końcu działki odległość krawężników utwardzenia do granicy działki wynosi 5.60 m. Wzdłuż ogrodzenia wykonany został utwardzony rowek odpływowy do studzienki.

4. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ poinformował strony, że sprawy z obu wniosków będą rozpatrzone w terminie 30 dni od zakończenia postępowania prowadzonego przez Urząd Gminy N.

5. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. organ zwrócił się do Urzędu Gminy w N. o informację na jakim etapie jest postępowanie dotyczące kwestii obniżenia i podwyższenia terenu działek [...], [...], [...] i [...], prowadzone na wniosek E. i J. S.

6. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Urząd Gminy N. poinformował, że oczekuje na wyjaśnienie kilku kwestii przed wydaniem decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na działkach [...], [...], [...] i [...]. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Wójt Gminy N. umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na działkach o nr geod. [...], [...] i [...] do stanu pierwotnego. Jako podstawę wydania takiego rozstrzygnięcia organ wskazał fakt, spełnienia przez inwestora – D. W. obowiązku wykonania prac przywracających naturalne kierunki odpływu wód z terenu działki nr [...]. SKO decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] marca 2012 r., Wójt Gminy N. nałożył na D. W. obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na działce nr [...]. SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] września 2012 r. organ nakazał udrożnić rów wzdłuż działek o nr [...] i [...]. Również i ta decyzja została uchylona w całości decyzją SKO z dnia [...] listopada 2012 r. Wobec powyższego SKO stwierdziło, że w chwili wydawania obecnie kwestionowanej decyzji w obrocie prawnym nie było żadnej decyzji, która nakładałby na inwestora jakiekolwiek obowiązki z tytułu zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie. W związku z tym organ I instancji nie mógł stwierdzić, że obowiązki takie zostały wykonane.

7. W między czasie skargą złożoną do sądu administracyjnego w dniu [...] sierpnia 2013 r. J. R. zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie obniżenia przez inwestorkę D. W. terenu działki o numerze [...] oraz terenu działki skarżącego o numerze [...]. Wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r. wydanym w sprawie II SAB/Bk 81/13 WSA w Białymstoku, zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. do wydania w terminie miesiąca od daty zwrotu akt decyzji kończącej postępowanie wszczęte w dniu [...] lutego 2011 r. z wniosku J. R. w sprawie obniżenia poziomu działki. Stwierdzono przy tym, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku podano, że opieszałości i bezczynności organu nadzoru budowlanego w kontrolowanej sprawie nie usprawiedliwia złożony przedmiot postępowania, określony jako "obniżenie terenu nieruchomości skarżącego" robotami budowlanymi wykonanymi przez inwestorkę, nakładający się na przedmiot postępowań w sprawie naruszenia przez inwestorkę stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiedzkich, z jednej strony skarżącego, z drugiej strony państwa S. Wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie ujętej jako "obniżenie terenu nieruchomości skarżącego" robotami budowlanymi związanymi z budową przez D. W. pawilonu handlowo – usługowego wskazywałoby na wyjście przez inwestorkę poza granice terenu inwestycji przy wykonywaniu rozpoczynających budowę tzw. prac przygotowawczych, opisanych art. 41 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Podano, że kontrola prawidłowości procesu budowlanego należy do organów nadzoru budowlanego. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest zatem wyjaśnienie okoliczności sprawy i właściwe zakwalifikowanie działań inwestora poprzez pryzmat przepisów Prawa budowlanego odnoszących się do ustalonego naruszenia. Nieodnalezienie w przepisach ustawy Prawo budowlane sankcji dla ustalonego naruszenia skutkować mogłoby umorzeniem postępowania administracyjnego, co także wymaga wydania decyzji administracyjnej.

8. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. organ po raz kolejny zwrócił do Urzędu Gminy w N. o informację na jakim etapie jest postępowanie dotyczące kwestii obniżenia i podwyższenia terenu działki nr [...] prowadzone na wniosek E. i J. S. W odpowiedzi organ poinformował, że do dnia [...] kwietnia 2014 r. przewidziane jest przekopanie rowu na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] (pismo z dnia [...]marca 2014 r.). Następnie w dniu [...] grudnia 2014 r. Wójt Gminy N. odmówił wydania decyzji spełniającej wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. J. S. o nakazanie D. W. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania właściwych urządzeń na działkach o nr [...] i [...].

9. W dniu [...] maja 2015 r. organ rozdzielił postępowania, prowadzone do tej pory łącznie, z wniosku E. i J. S. dotyczącego obniżenia i podwyższenia terenu działki nr [...] i z wniosku J. R. dotyczącego obniżenia terenu działki nr [...] przy stodole zlokalizowanej na działce [...].

10. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., organ umorzył postępowanie w sprawie obniżenia i podwyższenia terenu działki nr [...]. W uzasadnieniu podano, że na działce nr geod. [...] został wybudowany budynek handlowo - usługowy na podstawie ostatecznej, znajdującej się w obrocie prawnym, decyzji Starosty H. z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Działka nr geod. [...] pierwotnie posiadała bardzo zróżnicowane ukształtowanie terenu, różnica poziomu terenu na dwóch przeciwległych granicach działki wynosiła około 6 m. Zaprojektowany, w zatwierdzonym projekcie budowlanym, poziom posadowienia budynku, umożliwiający wjazd i wejście do budynku handlowo - usługowego i na teren działki z ul. [...], stanowił podstawę obniżenia bądź podwyższenia określonej część działki stosownie do potrzeb. W trakcie budowy budynku handlowo - usługowego sprawa zagospodarowania działki nr geod. [...]uzgadniana była z E. i J. S., w aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące tej kwestii. Zasadne jest zatem umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego ze względu na brak podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto podano, że ustalono iż Urząd Gminy N. prowadzi na wniosek E. i J. S. postępowanie administracyjne, wszczęte wcześniej, w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania właściwych urządzeń na działce nr geod. [...] (i działce nr geod. [...]), zapobiegających szkodom na działce nr geod. [...], stanowiącej ich własność z tytułu naruszenia stosunków wodnych. Wydanie decyzji, innej niż o umorzeniu postępowania administracyjnego, w sprawie obniżenia i podwyższenia terenu działki nr geod. [...], stanowiłoby, zdaniem organu, naruszenie prawa ponieważ postępowanie to dotyczy przedmiotu będącego jednocześnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez inny organ w ramach jego kompetencji.

11. Odwołanie od tej decyzji złożyli E. i J. S. oraz J. R. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie uwagę stron należy zwrócić na fakt, iż przed organami samorządu terytorialnego toczy się postępowanie w przedmiocie doprowadzenia stanu poprzedniego w związku z naruszonymi stosunkami wodnymi i nie ulega wątpliwości, iż postępowanie to ma wpływ na prowadzone postępowanie w organach nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Organ odwoławczy powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2012 r., II OSK 799/11, LEX nr 1252189, zgodnie z którym przez stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, należy rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie, jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu - np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych. Jeśli natomiast stan wody na gruncie powstanie w wyniku zagospodarowania terenu nielegalnie, to stan wody na gruncie osiągnięty w wyniku takiego działania nie będzie podlegać ochronie z art. 29 ust. 1 p.w. Ochronie przewidzianej w art. 29 ust 1 pkt 1 p.w. podlega wyłącznie stan wody na gruncie istniejący legalnie. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, skoro w przedmiotowej sprawie zatwierdzony projekt budowlany przewidywał potrzebę obniżenia bądź podwyższenia określonej części działki, to brak jest podstaw do ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego. Podkreślono, że cała inwestycja na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] lutego 2011 r. została przyjęta do użytkowania. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie obniżenia i podwyższenia terenu działki z uwagi na fakt, iż roboty te zostały wykonane w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, a spowodowane tym działaniem naruszenie stosunków wodnych jest rozpatrywane przez Wójta Gminy N.

12. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli E. i J. S. oraz J. R. i zarzucili naruszenie:

a) przepisów postępowania, tj.:

- art. 6, 7, 8, 9, 10 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust 2 ustawy - Prawo Budowlane w wyniku przeprowadzonego postępowaniem w sposób nie pogłębiający zaufania obywatela do organów Państwa, zaniechania podjęcia na wniosek skarżących kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżących, a także przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością przy jednoczesnym braku wyczerpującego informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych (także w wyniku niesłusznej odmowy nadania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu na okoliczność wykonania tzw. murków oporowych na działce o nr geod [...] i [...], które są zlokalizowane w odległości około 4 m od drewnianej stodoły należącej do skarżącego – J. R. i ogrodzenia należącego do skarżących E. i J. S. oraz które to murki oporowe nie spełniają żadnej funkcji przed osuwaniem się mas ziemi przy drewnianej stodole i ogrodzeniu, co bezpośrednio zagraża temu budynkowi i ogrodzeniu), poprzez niesłuszne umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia terenu działki oznaczonej nr geod. [...], położonej w N. przy ul. [...]

- art. 12 § 1 i 2 K.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób bezczynny i przewlekły co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 97 § 1 K.p.a., poprzez nie zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowanie prowadzone w sprawie przywrócenia poziomu terenu na działkach o nr geod [...] i [...] do stanu poprzedniego;

- art. 77, 78, 80, 81 K.p.a. w zw. z art. 41 ust 2 ustawy - Prawo Budowlane w zw. z art 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co wpływa bezpośrednio na zagrożenie dla ogrodzenia należącego do skarżących E. i J. S. oraz budynku drewnianej stodoły należącej do skarżącego J. R., w związku z nieprawdziwym stwierdzeniem, że wynik przedmiotowego postępowania łączy się z rozstrzygnięciem w postępowaniu prowadzonym w sprawie naruszonych stosunków wodnych na działce skarżących E. i J. S., kiedy to Sąd w wyroku z dnia 12 maja 2014 r., stwierdził że oba te postępowania nie powinny mieć na siebie bezpośredniego wpływu, gdyż wyjście inwestora pawilonu handlowo - usługowego przy wykonywaniu prac przygotowawczych, poza granice terenu inwestycji obwarowane jest art. 41 ust 2 Prawa Budowlanego, co za tym idzie winny się tym zająć organa nadzoru budowlanego;

- art. 5 ust 1 w zw. z art 6, 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, poprzez odmowę doprowadzenia ukształtowania terenu na działce o nr geod [...] do stanu poprzedniego, a co za tym idzie do stanu zgodnego z prawem, przy jednoczesnej odmowie nakazania inwestorowi pawilonu handlowo - usługowego, zlokalizowanego na działce o nr geod [...] zabezpieczenia ogrodzenia należącego do skarżących E. i J. S. oraz drewnianej stodoły należącej do skarżącego J. R.

b). przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, w wyniku braku zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki;

- art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasad praworządności;

- art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z ogólnie pojętym zakazem nadużywania praw przez organy administracji publicznej.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobligowanie organów nadzoru budowlanego do wydania decyzji uwzględniającej ich wniosek na okoliczność doprowadzenia ukształtowania terenu na działce o nr geod [...] do stanu poprzedniego, a także zabezpieczenia przez inwestora pawilonu handlowo - usługowego ogrodzenia oraz drewnianej stodoły. Nadto wnieśli o zwrot wszystkich kosztów postępowania w tym zwrot kosztów podróży w związku ze stawieniem się na rozprawie sądowej.

13. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne dotyczące obniżenia i podwyższenia przez D. W. terenu działki nr [...].

Przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § 1 K.p.a., nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego uznały, że brak jest podstaw do ich ingerencji, bo budynek handlowo – usługowy na działce nr [...], został wybudowany w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, który przewidywał potrzebę obniżenia bądź podwyższenia określonej części działki, a następnie został przyjęty do użytkowania. Spowodowane zaś tymi robotami budowlanymi naruszenie stosunków wodnych jest rozpatrywane przez Wójta Gminy N.

W ocenie Sądu stanowisko organów nie zasługuje na uwzględnienie. Za bezsporną okoliczność w sprawie niniejszej przyjąć należy, że to budowa pawilonu handlowo – usługowego na działce nr [...] spowodowała naruszenie stosunków wodnych na działce skarżących nr [...].

Zgonie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Stosownie do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z powyższego stanu prawnego istotnie wynika, że zmiana stanu wód na gruncie może skutkować przeprowadzeniem odpowiedniego postępowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a nie organy nadzoru budowlanego. Wniosek taki, zdaniem Sądu, jest jednak uzasadniony jedynie w takiej sytuacji gdy zmiana stanu wód na gruncie nie pozostaje w związku z robotami budowlanymi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że przepis art. 29 Prawa wodnego nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 29 Prawa wodnego organy obu instancji (wójt oraz samorządowe kolegium odwoławcze) nie są kompetentne do oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych w wyniku których doszło do naruszenia stosunków wodnych. Ocena prawidłowości wykonania inwestycji należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 27 lipca 2011 r., LEX nr 950785, WSA w Bydgoszczy wyrok z 29 czerwca 2010 r., II SA/Bd 369/10, LEX nr 668556).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że kompetencja organów nadzoru budowlanego nie jest bezprzedmiotowa (nie może tracić swojego normatywnego i funkcjonalnego sensu) z tego względu, że prowadzone jest odrębne postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Organy nadzoru budowlanego jak już wskazano powyżej są właściwe do podejmowania czynności w obrębie stosunków wodnych danej nieruchomości w zakresie związanym z obiektami budowlanymi oraz zmiany stosunków wodnych powstałych na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane. Tylko bowiem taka zmiana stanu wody na gruncie, która pozostaje bez żadnego związku z robotami budowlanymi nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane, lecz ustawy - Prawo wodne (vide: wyrok NSA z 16 grudnia 2014 r., II OSK 1337/13, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc te uwagi na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego nie mogły umorzyć postępowania z powodu prowadzenia przez wójta odrębnego postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Wbrew temu co wywodzą organy, postępowania te nie dotyczą tego samego przedmiotu. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SAB/Bk 81/13 przedmiot obu postępowań może się nakładać. Obniżenie i podwyższenie przez D. W. terenu działki [...] może z jednej strony skutkować naruszeniem stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich a z drugiej strony może skutkować naruszeniem konstrukcji ogrodzenia na działce nr [...]. Organy rozstrzygające sprawę naruszenia stosunków wodnych nie oceniały prawidłowości wykonania robót budowlanych, oceniały jedynie czy zostały spełnione przesłanki z art. 29 Prawa wodnego. Póki co w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych odmówiono wydania decyzji nakazującej inwestorce przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania właściwych urządzeń (decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r.). Kwestia legalności podwyższenia i obniżenia terenu działki nr [...] i wpływu tych robót na stan ogrodzenia na działce nr [...] nie została należycie wyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego. Organy ograniczyły się do konstatacji, że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał potrzebę obniżenia bądź podwyższenia określonej części działki nr [...]. Działka ta bowiem pierwotnie posiadała bardzo zróżnicowane ukształtowanie terenu (różnica poziomu terenu na dwóch przeciwległych granicach działki wynosiła około 6 m). Zaprojektowany, w zatwierdzonym projekcie budowlanym, poziom posadowienia budynku, umożliwiający wjazd i wejście do niego jak i na teren działki, stanowił podstawę obniżenia bądź podwyższenia określonej część działki stosownie do potrzeb. Organ nie wyjaśnił przy tym czy inwestorka obniżając i podwyższając teren działki nr [...] uczyniła to w granicach wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak wynika z zapisów protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011 r. organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia faktu obniżenia i podwyższenia działki nr [...]. Nie wyjaśniono jednak czy inwestorka wykonała te roboty budowlane w zakresie wynikającym z zatwierdzonego projektu budowlanego oraz czy sposób ich wykonania mógł mieć wpływ na stan ogrodzenia na działce skarżących.

Rozpoznając sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy podwyższenie i obniżenie terenu działki nr [...] nastąpiło w granicach wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego, czy roboty budowlane w tym zakresie zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz czy mogły mieć wpływ na stan ogrodzenia na działce nr [...].

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.