Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1543/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] na rzecz H. B. kwotę 2176 (dwa tysiące sto siedemdziesiąt sześć 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1, 2 6 i 7 i art., 93 ust. 1 ustawy z dnia 5 września 2001r. o transporcie drogowym, nałożył na H. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] w [...] karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Jak wynika z uzasadnienia decyzji przyczyną nałożenia powyższej kary w powyższej wysokości było stwierdzenie:

1. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (kara pieniężna 5000,00 zł.

2. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (2500,00 zł);

3. skrócenie dziennego czasu odpoczynku (1900 zł);

4. niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w wymaganym terminie (800 zł);

Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...], oraz naczepy marki [...] o nr rej [...], kierowanego przez P. K., przeprowadzonej w dniu [...] 2016 r., na drodze krajowej nr [...] km. [...]. Organ wskazał szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne dla każdego ze stwierdzonych naruszeń.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. B. zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 92 c ust. 1 ustawy z dnia 5 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że odwołująca miała wpływ na powstanie naruszeń i powstały one wskutek zdarzeń i okoliczności, które podmiot wykonujący transport mógł przewidzieć. Ponadto w jej ocenie doszło do naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia dowodów zmierzających do potwierdzenia faktu posiadania przez nią aktualnego zgłoszenia do pojazdu [...] o nr. rej [...] właściwemu organowi pomimo, że wskazany wyżej pojazd został zgłoszony właściwemu organowi przed dniem przeprowadzenia kontroli. Odwołująca zarzuciła również nierozpoznanie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nierozstrzygnięcie wątpliwości powstałych po złożeniu przez nią wyjaśnień pisemnych, a przyjęciu jako wiarygodnych jedynie zeznań kierowcy w oparciu o fakt przesłuchania kierowcy po pouczeniu w trybie art. 233 k.k. Mając powyższe na uwadze odwołująca się wniosła o uchylenie nałożonej na nią kary i umorzenie postępowania w zakresie pozostałych zarzutów na podstawie art. 92 c ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: zaświadczenia nr [...] Urzędu Miejskiego w [...] na okoliczność zgłoszenia przez skarżącą pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (VIN: [...]) do posiadanej przez przedsiębiorcę licencji, z umowy stałej współpracy w zakresie usług transportowych z dnia [...] 2015 r. na okoliczność powierzenia organizacji transportu podmiotowi trzeciemu i braku wpływu przedsiębiorcy na sposób organizacji transportu. Strona zawnioskowała również o przesłuchanie P. K. oraz jej na okoliczność powierzenia organizacji transportu podmiotowi trzeciemu, brak wpływu na sposób organizacji transportu i przekazywanie zleceń transportowych drogą telefoniczną bezpośrednio kierowcy.

Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 7a, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92b ust. 1 i art. 9c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, lp. 1.4, lp. 5.1, lp. 5.3, lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 381/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE L 2014 60.1 ze zm), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 9.400 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, powołując się na załączone do odwołania zaświadczenia Prezydenta [...] z dnia [...] 2016 r. o zgłoszeniu w dniu [...] 2015 r. pojazdu marki [...] nr rej. [...] do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wskazał, że strona nie popełniła naruszenia w postaci niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości [...] zł nałożoną przez organ I instancji za powyższe naruszenie.

Organ odwoławczy, odnosząc się do kwestii przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przez pracownika skarżącej, wskazał, że z zebranego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i cyfrowego urządzenia zamontowanego w kontrolowanym pojeździe oraz protokołu kontroli, wynika jednoznacznie, że kierowca P. K.:

- prowadził pojazd od godziny 05:48 dnia [...].2016 r. do godziny 9:59 dnia [...].2016 r. przez 14 godzin i 22 minuty, przekraczając tym samym maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 22 minuty w stosunku do normy 10-cio godzinnej;

- prowadził pojazd od godziny 9:17 dnia [...].2016 do godziny 16:07 dnia [...].2016 r. przez 15 godzin i 34 minuty, a więc o 5 godzin i 3 minuty dłużej niż przewiduje 10-cio godzinna norma;

- prowadził pojazd od godziny 06:15 dnia [...].2016 do godziny 13:12 dnia [...].2016 r. przez 12 godzin i 28 minut, a więc o 2 godziny i 28 minut dłużej niż przewiduje 10-cio godzinna norma.

Ponieważ w każdym z powyższych przypadków kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, nałożono na przedsiębiorcę karę w łącznej wysokości 2.500 zł, zgodnie z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (odpowiednio: 900 zł, 1100 zł i 500zł.)

W ocenie organu odwoławczego również uzasadnione było nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w łącznej wysokości 1900 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku (odpowiednio 500 i dwa razy po 700 zł za wskazane niżej naruszenia)- lp. 5.3 załącznika do ustawy. Na podstawie danych pobranych z karty kierowcy i cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, a także protokołu przesłuchania świadka ustalono bowiem, że kierowca:

- o godzinie 05:48 dnia [...].2016 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku, a odebrał jedynie 6 godzin i 16 minut;

- o godzinie 09:17 dnia [...].2016 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku, a odebrał jedynie 5 godzin i 41 minut;

- o godzinie 06:15 dnia [...].2016 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku, a odebrał jedynie 5 godzin i 4 minuty;

W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego, nie budzi również wątpliwości, że kierowca przedsiębiorcy w dniach: [...] 2016 r. od godziny 20:54 do godziny 21:53; [...] 2016 r. od godziny 19:51 do godziny 20:03; [...] 2016 r. od godziny 15:36 do godziny 16:07; [...] 2016 r. od godziny 20:54 do godziny 21:06 wykonywał przewóz pojazdem o nr rej. [...], w trakcie którego nie rejestrował na karcie kierowcy swojej aktywności prędkości pojazdu i przebytej drogi, co uzasadniało nałożenie na przedsiębiorcę kary w wysokości 5000 zł (zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy). Powyższe naruszenie zostało stwierdzone w dniu [...].2016 r. podczas przeprowadzonej kontroli drogowej wskazanego wcześniej pojazdu. Analiza danych cyfrowych zapisanych na urządzeniu rejestrującym w tymże pojeździe oraz na karcie kierowcy wykazała, że w omawianych dniach pojazdem tym był wykonywany przewóz bez włożonej do tachografu karty kierowcy. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, potwierdził prowadzenie pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy, uzasadniając to napiętym terminem podstawiania się pod załadunki i rozładunki.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu dotyczącej odpowiedzialności administracyjnej spółki [...] z którą przedsiębiorca zawarł umowę w zakresie świadczenia usług transportowych, organ II instancji zwrócił uwagę, że z przedłożonej umowy nie wynik by to wyżej wskazana spółka była odpowiedzialna za wykonywanie transportu. Przedsiębiorca świadczący usługi transportowe zawodowo winien znać przepisy regulujące transport drogowy i zawierający umowę powinien uregulować kwestie długości tras, na których ma wykonywać zadania przewozowe i odpowiednio dopasować do nich tabor i obsadę kierowców, tak by powierzone mu zadania transportowe były wykonywane zgodnie z przepisami.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że nie uwzględnił wniosku strony o przesłuchanie świadków na okoliczność stwierdzonych naruszeń. Kierowca został bowiem już raz przesłuchany w charakterze świadka, w trakcie przeprowadzonej kontroli drogowej i nie było potrzeby ponownego jego przesłuchiwania. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały też wątpliwości, uzasadniające przesłuchanie strony – H. B..

W ocenie organu II instancji nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca nie przedstawił bowiem w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenie przewozowe, listy przewozowe itp. Z których wynikłoby jednoznacznie, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102). Dostarczona przez stronę umowa o wykonywanie usług transportowych na rzecz zleceniodawcy [...] sp. z o.o. dowodzi, w ocenie organu, że strona godziła się na wykonywanie transportu nie biorąc pod uwagę przepisów o czasie pracy. Gdyby strona kontrolowała czas pracy kierowcy, powinna była interweniować u zleceniodawcy by wydłużyć czas na wykonanie zleceń przewozowych lub wykonywać przewozy w podwójnej obsadzie. W ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że organizacja przewozu, jak i sam nadzór przedsiębiorcy nad pracą kierowców był sprawowany w sposób niewłaściwy. Argumentem wskazującym, w ocenie organu odwoławczego na brak podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92 c ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym, jest możliwość przewidzenia i zapobiegnięcia przez przedsiębiorcę zaistnieniu okoliczności, w których doszło do wyżej wskazanych naruszeń. Organ odwoławczy podniósł też, że strona nie wykazała istnienia okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, uzupełnionej pismem z dnia [...] 2017 r. H. B. zarzuciła, że organ wydając decyzję dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a., a także przepisów art. 92b ust. 1 pkt 1 lit a oraz art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie. Wniosła przy tym o przeprowadzenie dowodu z zeznań osób wnioskowanych w odwołaniu oraz z dokumentów potwierdzających udzielenie kierowcy kary, a także o przesłuchanie Marcina Skowrońskiego, zajmującego się nadzorem nad pobieraniem danych z tachografów.

W ocenie skarżącej organy nie dokonały wyczerpującej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Organ odwoławczy winien uwzględnić wniosek o przeprowadzenie dowodów na okoliczności dające możliwość wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika. Organ nie wziął pod uwagę, jakimi kryteriami odpowiedzialności kierował się przesłuchiwany kierowca. Nie uwzględnił też, że przesłuchanie nie objęło swym zakresem organizacji pracy u skarżącej, ani istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Skarżąca zwróciła też uwagę, że organ w swoich rozważaniach pominął fakt, że strona skarżąca zastosowała, jeszcze przed dokonaniem kontroli środki w celu uniknięcia dalszych naruszeń, nakładając na kierowcę karę porządkową nagany. Nie wziął również pod uwagę, że dotychczas u skarżącej nie stwierdzono takich naruszeń, które dawałyby podstawę do podejmowania szeroko zakrojonych działań kontrolnych wobec kierowców.

Skarżąca wywiodła, że podejmowała działania zmierzające do kontroli i zapewnienia przestrzegania przepisów dotyczących transportu w zakresie czasu pracy kierowców, jak i innych przepisów regulujących transport drogowy. W jej ocenie, okoliczności sprawy i dowody wskazują na to, że nie miała wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Zwróciła też uwagę, że wskazywała na etapie postępowania administracyjnego, że organizacja transportu została, na mocy umowy powierzona podmiotowi trzeciemu, na rzecz, którego świadczone były usługi transportowe, ale organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych twierdzeń w sposób wyczerpujący, nie przeprowadził też wnioskowanych dowodów mających wykazać brak wiedzy skarżącej o istniejących naruszeniach i odpowiedzialności w tym zakresie podmiotu zlecającego usługi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie na skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) nałożono karę pieniężną w wysokości 9400 zł za naruszenia (wymienione szczegółowo w decyzji), określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W okolicznościach sprawy, na obecnym jej etapie nie są sporne zasadnicze okoliczności faktyczne związane z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy ITD w dniu [...] 2016r. Poza sporem pozostaje w szczególności to jakich, szczegółowo opisanych w protokole kontroli oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, naruszeń obowiązujących przepisów z zakresu transportu drogowego dopuścił się kierujący pojazdem dokonujący przewozu drogowego rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącego przedsiębiorcy. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzonym naruszeniom, polegającym na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przypisano odpowiadające im zgodnie z przepisami kwoty kar pieniężnych, w wysokości łącznie [...] zł. W tym zakresie Sąd akceptuje jako zgodne z prawem ustalenia stanu faktycznego i prawidłowa subsumcję do norm prawa materialnego. Prawidłowa również była ocena organu odwoławczego w zakresie, w jakim uznał zasadność zarzutów odwołania co do stwierdzonego przez organ pierwszej instancji naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w wymaganym terminie. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Istota sporu w okolicznościach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, wobec zarzutów odwołania oraz skargi sprowadza się zasadniczo do tego, czy organ odwoławczy prawidłowo i wszechstronnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie ustalił stan faktyczny w tym zakresie, który kwestionowała strona – czyli wystąpienia w sprawie okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę do zastosowania w sprawie normy art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dalej jako: "K.p.a."). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II Kodeks postępowania administracyjnego, organ administracji w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych.

Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek wniosków dowodowych, a zatem każdy dowód, jaki mógłby przybliżyć organ prowadzący postępowanie ku prawdzie, powinien być przeprowadzony, chyba że przeprowadzone już postępowanie dowodowe potwierdziło okoliczności, które mają być dowiedzione wnioskami dowodowym zgłaszanymi przez stronę. Szczególnie dotyczy to sytuacji, kiedy strona zgłasza wniosek dowodowy na istotne w sprawie okoliczności, co do których to organ administracji sformułował odmienne stanowisko. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 K.p.a. wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego jedynie w sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Natomiast jeżeli strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ.

Jeśli zatem strona podjęła działania mające na celu ochronę jej interesów i zaoferowała konkretne dowody, które miały podważyć ustalenia poczynione przez organ I instancji, to powinnością organu odwoławczego jest przeprowadzenie tych dowodów i ich ocena. Uprawnienie do przeprowadzenia przez organ odwoławczy na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie wynika z art. 136 K.p.a. Podkreślić w tym miejscu wypada, że możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jak już wcześniej wskazano podstawą do nałożenia na stronę kary pieniężnej był przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie.

Podnieść trzeba w związku z tym, że odpowiedzialność, o jakiej mowa w wyżej wskazanym przepisie, pomimo że dotyczy deliktu administracyjnego, nie ma charakteru bezwzględnego. I tak, zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl natomiast przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W świetle powyższego podstawą do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę jest uznanie, że miał on wpływ na zachowanie kierowcy naruszającego prawo i mogąc je przewidzieć, nie zapobiegł temu. W konsekwencji w przypadku ustalenia przez organ, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstałe naruszenie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie jego odpowiedzialności, a w przypadku jego prowadzenia, brak jest podstaw do nałożenia kary.

Obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę skarżącą przepisów regulujących zasady wykonywania transportu drogowego spoczywa na organach administracji. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy winne być zaś udowodnione przez przedsiębiorcę, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisów art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca powinna więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

W przedmiotowej sprawie strona w odwołaniu od decyzji I instancyjnej wnosiła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy, a także z przesłuchania jej jako przedsiębiorcy oraz przedłożyła dowód w postaci umowy o współpracy z podmiotem trzecim. Podjęła tym samym próbę udowodnienia, że nie miała wpływu lub nie mogła przewidzieć naruszenia przez kierowcę przepisów o transporcie drogowym. Organ nie podjął się przeprowadzenia i oceny dowodów osobowych oferowanych przez skarżącą uznając, że kierowca został już raz przesłuchany, podczas kontroli pojazdu, a przesłuchanie skarżącej jest zbędne, bo nie zaistniały w sprawie wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie tego dowodu. Odmawiając stronie przeprowadzenia powyższych dowodów, organ odwoławczy jednocześnie wskazał, że strona nie wykazała by w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Odnosząc się do argumentacji organu II instancji wskazać należy, że obowiązkiem organu w przedmiotowej sprawie było umożliwienie przedsiębiorcy przeprowadzenia dowodów, wskazujących na istnienie okoliczności, o jakich mowa w art. 92b i art. 92 ust. 1 cyt. Ustawy. Fakt przesłuchania kierowcy podczas kontroli nie może wykluczać ponownego przesłuchania go w celu uzyskania dodatkowych informacji. Niewątpliwie racje ma skarżąca, że w toku dokonywanej kontroli kierowca działając pod wpływem stresu może koncentrować się na innych okolicznościach, może dążyć do odsunięcia odpowiedzialności od siebie. Z pewnością także nie stanowiło przedmiotu zainteresowania kierowcy w trakcie tego przesłuchania, dążenie do wyjaśniania przyczyn zaistniałych naruszeń, szczególnie w kontekście istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, o których mowa w wyżej wskazanych przepisach. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż strona w toku postępowania starała się podważyć wiarygodność zeznań świadka, między innymi przedkładając dokument mając wykazać nałożenie na niego kary dyscyplinarnej. Organ całkowicie pomija to, iż ewentualne żądanie ponownego przesłuchania świadka – kierowcy w kontekście pozostałego materiału dowodowego, może mieć dla przedsiębiorcy znaczenia także i z tego powodu, że jako strona ma prawo czynnie uczestniczyć przy dokonaniu tej czynności procesowej i zadawać np. świadkowi pytania (art. 79 K.p.a.).

Jeśli zaś chodzi o przesłuchanie przedsiębiorcy, w ocenie Sądu, nie można a priori zakładać, że jest on zbędny w takiej sytuacji, gdy ustawa umożliwia przedsiębiorcy wykazywanie wszelkimi dopuszczalnymi środkami dowodowymi, tego że należycie realizował obowiązki w zakresie działalności transportowej. Tym bardziej, że po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka, może się okazać że powstaną jednak wątpliwości, które będą wymagały wyjaśnienia z udziałem strony. Organ administracji oceniając istnienie przesłanek wyłączenia odpowiedzialności strony skarżącej za stwierdzone naruszenia, nie może zakładać, że jedynym argumentem, na którym mogłaby powołać się strona w tym zakresie jest wskazywanie, że doszło do przeniesienie w drodze umowy odpowiedzialności za transport z przedsiębiorcy na zleceniodawcę.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem zajętym przez organ administracji, że zawarta przez stronę skarżącą umowa o wykonywanie usług transportowych na rzecz [...]., nie zwalniała przedsiębiorcy z obowiązku właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzania regularnych kontroli przestrzegania przepisów prawa. Przedsiębiorca zawierając umowę na usługi transportowe powinien bowiem zadbać o to by jego działalność odbywała się w sposób bezpieczny i zgodny z prawem. Nawet w sytuacji zlecenia w ramach umowy innemu podmiotowi kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców norm prowadzenia pojazdów i odpoczynków oraz zasad korzystania z urządzeń rejestrujących, przedsiębiorca transportowy nie jest zwolniony z obowiązku prowadzenia nadzoru nad zatrudnianym u niego pracownikami oraz z odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenia. Z mocy art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. to przedsiębiorca odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy jego przedsiębiorstwa. Brak realnego skutecznego nadzoru nad działaniami kierowców związanymi z wykonywaniem przewozów nie może skutkować egzoneracją.

W tej sytuacji strona skarżąca nie mogła zatem skutecznie powoływać się na zawartą umowę zlecenia jako okoliczność wyłączającą jej odpowiedzialność, jednakże nie jest to jednoznaczne ze stwierdzeniem, że nie miała możliwości wykazania w toku przesłuchania, że zachodziły przesłanki do zastosowania w sprawie art. 92 b lub 92 c ustawy o transporcie drogowy. W związku z tym organ odwoławczy, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy blednie uznał, że przeprowadzenie wnioskowanych w odwołaniu dowodów nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wbrew stanowisku organu odwoławczego, stan faktyczny sprawy w zakresie okoliczności uwalniających skarżącą od odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowcę nie został wyjaśniony wyczerpująco, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.

W okolicznościach niniejszej sprawy nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej naruszało art. 78 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał też, że doszło do naruszenia art. 7 i 8 K.p.a., które nakładają na organy obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak też obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zawarty w skardze do sądu administracyjnego wniosek o przeprowadzenie dowodu "z zeznań osób wnioskowanych w odwołaniu" oraz M. S., który zajmował się nadzorem nad pobieraniem danych z tachografów, podlegał oddaleniu jako niedopuszczalny, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uzupełni postępowanie dowodowe zgodnie z powyższymi wskazaniami.

Niezależnie od powyższego, na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy oraz akt sądowych, należy krytycznie odnieść się to widocznej praktyki procesowej strony polegającej na składaniu w terminie wyłącznie jednej tytułowej strony pisma procesowego (odwołanie, skarga), bez jego dalszej merytorycznej treści. Mając na uwadze merytoryczną i profesjonalną treść pism, uzupełnianych na wezwanie, działanie takie można ocenić jako czynność ułomną mającą na celu wyłącznie przedłużenie postępowania. Skarżąca – przedsiębiorca winna zwracać większą uwagę na prawidłowe dokonywanie w terminie czynności procesowych.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania w sprawie orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę 2.176 zł składa się zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 376 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego w wysokości 1.800,00 zł określone na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2015r. poz. 1804).