Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 91/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia K. K., uchyliło w całości postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2020 r., nr [...], o odmowie zwolnienia K. K. z kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] lipca 2019 r. K. K. wystąpił do Burmistrza Miasta [...] o rozgraniczenie stanowiącej jego własność nieruchomości, oznaczonej numerem [...], obręb [...], położonej w [...], ul. [...], z nieruchomością sąsiednią oznaczoną numerem [...], obręb [...], położoną w [...], ul. [...], wnosząc jednocześnie o wyznaczenie z urzędu do czynności ustalenia granicy wskazanego przez Burmistrza geodetę uprawnionego. Wniósł również o zwolnienie z kosztów postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na niewątpliwą niemożność poniesienia opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania.

Decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Burmistrz Miasta [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej ewid. jako działka nr [...], stanowiącej własność K. K., H. G. i E. M., z nieruchomością sąsiednią położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną ewid. jako działka nr [...], stanowiącą własność B. K..

Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Burmistrz Miasta [...] ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości w kwocie [...] zł i zobowiązał do ich uiszczenia: K. K. - w wysokości [...] zł - współwłaściciela działki nr [...] (udział we własności nieruchomości [...]), H. G.- w wysokości [...] zł - współwłaścicielkę działki nr [...] (udział we współwłasności nieruchomości [...]), E. M. - w wysokości [...] zł - współwłaścicielkę działki nr [...] (udział we własności nieruchomości [...]) oraz B. K.- w wysokości [...] zł.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2020 r.

Postanowieniem z [...] września 2020 r., Burmistrz Miasta [...] odmówił zwolnienia K. K. z kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. K..

Postanowieniem z [...] października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2020 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 29 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 262 §1 pkt 2 k.p.a.

Organ wskazał, że kierując się uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06 w przedmiotowej sprawie kosztami postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie obciążono wszystkich uczestników postępowania, tj. właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.

Kolegium podniosło, że inicjatorem rozgraniczenia był pełnomocnik K. K., który był świadomy obowiązku poniesienia kosztów jakie wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe generuje. Był również świadomy tego, że rozgraniczenie nieruchomości nie obciąża organu, który je przeprowadza lecz jego uczestników, tj. właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.

Rozpatrując wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania rozgraniczeniowego organ pierwszej instancji powinien jednak, zdaniem organu odwoławczego, zaktualizować dane dotyczące stanu materialnego wnioskodawcy. Tymczasem swoje rozstrzygnięcie z [...] września 2020 r. Burmistrz oparł o dowody dołączone do wniosku z [...] lipca 2019 r. oraz dane uzupełnione przez wnioskodawcę przy piśmie z [...] marca 2020 r., stanowiącym odpowiedź na pismo organu z [...] lutego 2020 r.

Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie może być dowolne. Jego wydanie powinna poprzedzać analiza sytuacji wnioskodawcy z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w k.p.a. Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy przyjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 k.p.a.). Organ pierwszej instancji powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie, na podstawie aktualnej udokumentowanej sytuacji materialnej strony, szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz uzasadniających zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Końcowo Kolegium podniosło, że w sprawie zwolnienia strony z ciążącego na niej obowiązku poniesienia kosztów, opłat lub należności, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę. Tylko ona posiada bowiem w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie strony leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do strony należy inicjatywa dowodowa i to ona powinna współprzyczynić się do gromadzenia dowodów, a w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. To strona ponosi również konsekwencje zaniechań w tym zakresie.

Odnosząc się do wniosku K. K. o wydanie przez Prezesa SKO w [...] postanowienia sygnalizacyjnego w stosunku do uchybień w prowadzonym przez Burmistrza Miasta [...] postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości organ odwoławczy wyjaśnił, że na obecnym etapie postępowania nie jest organem właściwym do oceny postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza z [...] kwietnia 2020 r., ponieważ decyzja ta nie jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Kolegium uprawnione jest jedynie do oceny prawidłowości postanowienia Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2020 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył K. K. zaskarżając je w części dotyczącej braku w obowiązującym zakresie wskazówek dla organu pierwszej instancji, koniecznych do uwzględnienia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a także braku merytorycznego uzasadnienia oddalenia przez organ odwoławczy wniosku skarżącego złożonego w piśmie z [...] października 2020 r. o wydanie przez Prezesa Kolegium postanowienia sygnalizacyjnego. Skarżący zaskarżył także poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2020 r. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 7 w związku z art. 77 §1 i art. 78 §1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, znajdującego się w aktach sprawy, szczególnie przedłożonych dokumentów, obliczeń i oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej i życiowej K. K.. Organ odwoławczy nie odniósł się także do stanowiska skarżącego zawartego w pismach z [...] września i [...] października 2020 r. będącego w istocie wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z rozporządzenia Ministra z 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym,

- art. 8 § 1, a szczególnie § 2 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej wobec nieuzasadnionego odstąpienia od utrwalonej w orzecznictwie praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w swych pismach wielokrotnie powoływał szerokie orzecznictwo dotyczące prowadzonej sprawy, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, uważając je za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. Organ odwoławczy natomiast w ogóle się do tego nie ustosunkował i tym samym uchybił obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (wyrok NSA z 11 lipca 2001 r., IV SA 703/99),

- art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, szczególnie dotyczących wysokości kosztów, jakie wiązać się miały z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczającego. Nie budzi wątpliwości, że gdyby organ poinformował K. K., emeryta o skromnych dochodach, o wysokości kosztów jakie wiązać się miały z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego przez geodetę uprawnionego wskazanego przez Burmistrza Miasta [...] to miałby on wówczas możliwość nie tylko wpływu na wybór wykonawcy, ale najpewniej wycofałby wniosek i zlecił wykonanie prac geodezyjnych we własnym zakresie, po znacznie mniejszych kosztach,

- art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez organ odwoławczy i potwierdzenie tym samym stanowiska Burmistrza dotyczące zawyżonych kosztów postępowania, znacznie odbiegających od średnich cen usług geodezyjnych występujących na rynku w podobnych sprawach, a także znacząco wyższych od stawek wynagrodzenia biegłych, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, więc koszty te, w tak wygórowanej wysokości najpewniej nie zostały w całości poniesione w interesie strony. Ponadto organy obu instancji naruszyły art. 124 § 2 k.p.a. ponieważ nie udokumentowano twierdzenia, że określona fakturą kwota [...] zł jest kwotą w całości poniesioną w interesie uczestniczących w postępowaniu stron. A o takich kosztach jest mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- art. 264 § 1 k.p.a poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów postępowania dopiero [...] września 2020 r., pomimo że postanowienie w sprawie zwolnienia jest jednym z postanowień w sprawie kosztów i jako takie winno być wydane "jednocześnie" z wydaniem decyzji rozgraniczeniowej, którą wydano [...] kwietnia 2020 r. Jest bezsporne, że art. 264 § 2 k.p.a. dotyczy każdego rodzaju postanowienia w sprawie kosztów, a więc także postanowienia wydanego w sprawie zwolnienia od kosztów. Bezczynność Burmistrza w tej sprawie pozbawiła wnioskodawcę możliwości wniesienia zażalenia celem dochodzenia swych praw. Skutkowała natomiast nałożeniem na niego obowiązku uiszczenia niemożliwej do poniesienia kwoty [...] zł, ponadto w terminie 14 dni, co dla starego, [...]-letniego, schorowanego człowieka spowodowało ogromny stres graniczący z załamaniem nerwowym,

- art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez niewydanie przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanowienia sygnalizacyjnego pomimo niewątpliwych, istotnych uchybień w prowadzonym postępowaniu przez Burmistrza Miasta [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o połączenie niniejszej sprawy dotyczącej zwolnienia od kosztów postępowania ze sprawą dotyczącą zaskarżonego również do Sądu postanowienia SKO w [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] kwietnia 2020 r., ustalającego koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości w celu ich łącznego rozpoznania lub rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł również o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniósł o wskazanie organowi niższego stopnia, w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, aby sprawdził czy określona fakturą kwota [...] zł jest w całości kosztami poniesionymi w interesie stron, szczególnie w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych i sposobem obliczenia wysokości tego wynagrodzenia wskazanym w załączniku nr 3 ww. rozporządzenia. Z uwagi na to, że powyższa kwota jest dwukrotnie wyższa od wynikającej z powyższych obliczeń organ tym bardziej powinien wykazać, w jakim zakresie przeprowadził akcję ofertową i dlaczego tak znacząco oferta wybranej firmy geodezyjnej odbiega od ofert rynkowych załączonych przez skarżącego do zażalenia z [...] czerwca 2020 r. Skarżący wniósł również o orzeczenie, że żądanie skarżącego wydania przez Prezesa SKO w [...] postanowienia sygnalizacyjnego, a to w wyniku istotnych uchybień w prowadzonym w sprawie o rozgraniczenie oraz w sprawie zwolnienia z kosztów postępowania, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych jest uzasadnione, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020, poz. 256, dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Stosownie do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Organ odwoławczy ma zatem możliwość wydania decyzji kasacyjnej (postanowienia kasacyjnego), ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy stwierdzić, że działanie organu pierwszej instancji było wadliwe, bo naruszało przepisy procesowe. Ponadto, organ drugiej instancji winien ustalić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest przy tym równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek K. K. o zwolnienie od kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości złożony w trybie art. 267 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności.

Powyższy przepis pozwala zatem organowi administracji zwolnić stronę w części lub całości z obowiązku ponoszenia opłat i kosztów postępowania w razie "niewątpliwej niemożności" ich poniesienia. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że treść art. 267 k.p.a. świadczy o tym, że zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia opłat i kosztów ma charakter uznaniowy. W związku z tym orzekanie w tym przedmiocie powinno być poprzedzone bardzo starannie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym prowadzącym do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i życiowej strony. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem dowolności organu administracji publicznej w zakresie podejmowanego rozstrzygnięcia, lecz daje organowi większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia. To zaś wiąże się z koniecznością dokonania rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1950/10, LEX nr 1070817).

W orzecznictwie trafnie podkreśla się również, że obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego w sytuacji uznania administracyjnego są większe niż przy ustawowym ograniczeniu. Zatem organ powinien zbadać stan faktyczny w sposób szczegółowy, mając na uwadze szczególną rolę decyzji uznaniowej, w tym jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela wynikającym z art. 7 k.p.a. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji powyższym obowiązkom nie sprostał. Rozpatrując bowiem wniosek o zwolnienie od kosztów nie zaktualizował danych dotyczących stanu materialnego wnioskodawcy. Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie z [...] września 2020 r. Burmistrz wydał w oparciu o dowody dołączone do wniosku z [...] lipca 2019 r. oraz dane uzupełnione przez wnioskodawcę przy piśmie z [...] marca 2020 r. Natomiast przepisy k.p.a. wymagają aby rozważenie po stronie wnioskodawcy szczególnych okoliczności wskazanych w art. 267 k.p.a. nastąpiło na podstawie aktualnej udokumentowanej sytuacji materialnej strony. W ocenie Kolegium, wskazane wyżej uchybienia Burmistrza w postaci braku aktualizacji danych dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadniały zastosowanie w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a.

Po analizie akt sprawy Sąd w pełni powyższą ocenę organu odwoławczego podziela.

Istotnie z postanowienia Burmistrza Miasta [...] oraz zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że analizę sytuacji materialnej K. K. organ pierwszej instancji przeprowadził wyłącznie w oparciu o decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2019 r. oraz załączone do pisma skarżącego z [...] marca 2020 r. oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania i zestawienie opłat stałych i za leki z załączonymi kopiami rachunków i przeliczeniem na średnie koszty miesięczne w przypadku kumulacji opłat. Słusznie zatem uznał organ odwoławczy, że powyższy materiał dowodowy nie dokumentuje sytuacji materialnej wnioskodawcy, która byłaby aktualna na dzień orzekania przez organ pierwszej instancji (tj. [...] września 2020 r.). Jak zaś już wyżej wskazano, w przedmiotowej sprawie, gdzie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym, staranne i wyczerpujące ustalenie przez organ aktualnego na datę orzekania stanu faktycznego dotyczącego sytuacji wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia.

Podzielić przy tym należy ocenę organu odwoławczego, że powyższych kwestii nie mógł on rozstrzygnąć we własnym zakresie. Naruszyłby bowiem w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. W postanowieniu z 8 września 2010 r., sygn. akt II OW 36/10 (LEX nr 743480) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził trafny pogląd, że nie ma podstaw aby z kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie wyłączać kwestię zwalniania strony od obowiązku poniesienia określonych opłat i należności związanych z tokiem tego postępowania. Wobec powyższego nie można uznać aby organ wyższego stopnia był właściwy do rozstrzygnięcia tej kwestii wobec braku wcześniejszej wypowiedzi organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga ustosunkowania się do problemu prawnej formy załatwienia sprawy określonej w art. 267 k.p.a. i jej zaskarżalności. Przepis ten nie określa wyraźnie w jakiej formie ma orzekać organ. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że powinien mieć tu odpowiednie zastosowanie art. 264 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie w sprawie zwolnienia od opłat i kosztów postępowania jest bowiem orzeczeniem w sprawie kosztów postępowania. Z tego powodu formą prawną, w której organ rozstrzyga o zwolnieniu, powinno być postanowienie, na które służy zażalenie (tak W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 219 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1502/10, LEX nr 964680). Wobec powyższego postanowienie w sprawie zwolnienia od kosztów jest jednym z postanowień w sprawie kosztów postępowania, o których mówi art. 264 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 262 § 2 k.p.a. na postanowienia w sprawie kosztów służy zażalenie. Dopiero w wyniku złożonego zażalenia organ wyższego stopnia uzyskuje uprawnienie do zbadania sprawy.

Nie można również podzielić zarzutu, że organ odwoławczy nie wskazał w zaskarżonym postanowieniu jakie okoliczności organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Z uzasadnienia tego postanowienia jednoznacznie bowiem wynika, że Kolegium zaleciło organowi pierwszej instancji aby rozpoznając wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów postępowania rozgraniczeniowego zaktualizował on dane dotyczące stanu materialnego wnioskodawcy, a następnie na podstawie tych zaktualizowanych danych rozważył zaistnienie w sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji zwolnienia od kosztów oraz zakres ewentualnego zastosowania tej instytucji.

Podsumowując, prawidłowo organ odwoławczy zakwalifikował przeprowadzone przez Burmistrza Miasta [...] postępowanie wyjaśniające jako niewystarczające, a zakres zalecanego uzupełnienia postępowania dowodowego odpowiadał "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zdołały również podważyć te zarzuty skargi, które dotyczą wadliwości rozstrzygnięć organów obu instancji podjętych w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zarzuty te pozostają bowiem poza zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, która dotyczy wyłącznie sprawy zwolnienia od kosztów postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

Sąd nie uwzględnił również zawartego w skardze wniosku o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi K. K. na postanowienie SKO w [...] z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zgodnie z art. 111 p.p.s.a., Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą (§ 1). Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (§ 2). W ocenie Sądu, charakter spraw, o których połączenie wnioskował skarżący, nie uzasadniał zastosowania powołanych przepisów. Wniosek skarżącego dotyczy bowiem spraw opartych na różnych podstawach faktycznych (dotyczących różnego materiału dowodowego) i prawnych (różna podstawa prawna obu rozstrzygnięć).

Końcowo odnosząc się do sformułowanych w stosunku do organu odwoławczego zarzutów dotyczących uchybień organu pierwszej instancji w sprawie o rozgraniczenie oraz zaniechanie wystosowania do tego organu postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, wskazać trzeba, że kwestie dotyczące oceny postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2019 r. pozostają poza zakresem niniejszego postępowania, które dotyczyło wyłącznie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia z kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.

-----------------------

10