Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 398/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1i 4, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwotę 117 zł (sto siedemnaście złotych), tytułem zwrotu kosztów dojazdu.


UZASADNIENIE

W dniu 22 października 2014 r. D. P. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (dalej: MOPS) wniosek o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 350 zł na wykupienie leków ratujących życie i zdrowie, na dzień 5 listopada 2014 r., gdyż tego dnia kończą mu się lekarstwa wykupione w poprzednim miesiącu. Wskazał, że stosownie do zapisu art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, natomiast on jest po przebytym zawale mięśnia serca, ma nadciśnienie tętnicze oraz inne przewlekłe choroby, z powodu których musi przyjmować leki zapisane przez lekarza rodzinnego, urologa, reumatologa i laryngologa, aby jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu.

Po rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu, decyzją z dnia 10 listopada 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w pkt 1) rozstrzygnięcia przyznał D. P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w kwocie 150 zł; w pkt 2) odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków; w pkt 3) wskazał, że wypłata świadczenia zostanie zrealizowana w dniu 14 listopada 2014 r. w kasie Ośrodka; w pkt 4) zobowiązał świadczeniobiorcę do dostarczenia potwierdzenia zakupu leków (paragon, faktura) za kwotę przyznaną niniejszą decyzją, zastrzegając, że w przeciwnym razie może to stanowić podstawę do odmowy udzielenia wsparcia w kolejnych miesiącach; w pkt 5) zaś nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na wyjątkowo ważny interes strony. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2012 poz. 823) zwanej dalej: u.p.s., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w tej sprawie wskazując, że wnioskodawca przedłożył 5 kserokopii recept oraz 12 załączników dotyczących wykupienia przepisanych leków, konieczności ich zażywania oraz informacji o stanie zdrowia. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony tj. do dnia 31 grudnia 2016r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie na parterze o powierzchni użytkowej 14,3 m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą - TBS "[...]". W lokalu brak jest energii elektrycznej - brak umowy z zakładem energetycznym. Wskazano, że strona wnioskuje o zasiłek na leki w wysokości 350 zł, natomiast z przedstawionej przez nią wyceny leków w dwóch wybranych aptekach wynika, że ich koszt byłby niższy i nie przekroczył kwoty 298,94 zł, zaś z wyceny dokonanej przez pracownika MOPS w aptece "Tęcza" wynika, że koszt leków stanowi kwotę 273,77 zł. Organ uznał, że strona spełnia przesłanki przyznania zasiłku celowego określone w art. 7 pkt 5 i 6 u.p.s., gdyż jest osobą niepełnosprawną oraz choruje na choroby przewlekłe, jak również jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach u.p.s. Jednakże organ podkreślił, że nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie wobec ograniczonych własnych środków finansowych, jakimi dysponuje oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Podano, że od początku 2014r. do dnia 10 listopada 2014r. do Ośrodka wpłynęło już 3381 podań o przyznanie zasiłku celowego i 1836 wniosków o przyznanie zasiłku okresowego. W październiku 2014r. na wsparcie w zakupie leków wydano kwotę 1.025 zł dla ośmiu osób potrzebujących, czyli średnio 128,13 zł. Wobec czego pomoc przyznana stronie na ten cel jest wyższa niż średnia wysokość udzielonego wsparcia innym osobom na ten sam cel. Wyjaśniono, że posiadane środki w stosunku do rosnącej liczny osób oczekujących wsparcia są realnie niższe, dlatego organ musi nimi dysponować bardzo racjonalnie, zwłaszcza, że pomoc ta jest niezbędna dla osób i rodzin mających na utrzymaniu małoletnie, bądź uczące się dzieci. Z uwagi na posiadane środki oraz niezbędne wydatki takie jak: pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców miasta M. w DPS, pokrycie części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta M. w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach w ramach realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w dożywianiu w latach 2014-2020", realnych środków na wsparcie celowe organ posiada znacznie mniej. Organ I instancji zauważył, że strona jest osobą, której systematycznie udzielane jest wsparcie w różnych formach, przy czym w 2014 r. łączna kwota udzielonych świadczeń wyniosła 9091,10 zł, co średnio miesięcznie stanowiło 909,11 zł, gdy tymczasem najniższa emerytura z ZUS wynosi 844,45 zł brutto, którą to wysokość otrzymuje większość osób, więc realnie strona co miesiąc dysponuje większą kwotą niż osoby otrzymujące świadczenie emerytalne. W październiku 2014 r. strona otrzymała wsparcie w postaci zasiłku celowego na zakup butli gazu w kwocie 32 zł, na częściowe pokrycie kosztu zakup[u leków 150 zł, zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne 47,61 zł, zasiłek celowy na zakup obuwia w kwocie 60 zł, co razem stanowi kwotę 818,61 zł.

Reasumując w tej sytuacji przyznano wsparcie na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w wysokości 150 zł, gdyż przyznanie większej pomocy musiałoby spowodować zmniejszenie rozmiaru wsparcia dla osób znajdujących się w trudniejszych sytuacjach.

D. P. wniósł odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia i przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych lekarstw lub przekazania sprawy do ponownego wyjaśnienia oraz ustalenia, czy za posiadane środki z zasiłku stałego można żyć oraz zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, skoro brak jest przepisów wykonawczych do ustawy o pomocy społecznej w zakresie określenia zasad przyznawania zasiłków na lekarstwa, leczenie i badania diagnostyczne oraz wyjaśnienie, które tańsze lekarstwa niewiele obniżą koszt leczenia w miesiącu i poinformowanie o tym skarżącego w trakcie wywiadu środowiskowego przez zestawienie nazw leków na zmianę, ich ceny oraz zastosowanie leków przepisanych. Zdaniem skarżącego, osoba otrzymująca zasiłek stały powinna mieć przyznany w całości zasiłek na lekarstwa ratujące życie i zdrowie. Podkreślił, że organ naruszył przepisy prawa materialnego, gdyż przerzucił część kosztu niezbędnych leków na zasiłek stały od Skarbu Państwa, a zasiłek ten jest na zaspokojenie jego elementarnych potrzeb. Podniósł, że w celu wykupienia niezbędnych lekarstw musiał pożyczyć 300 zł na realizację recept.

Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pkt 1. rozstrzygnięcia uchyliło decyzję organu I instancji w części zobowiązującej D. P. do dostarczenia dokumentów potwierdzających zakup leków i w tym zakresie umorzyło postępowanie (punkt 3 decyzji); w pkt 2 rozstrzygnięcia utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, co oznacza, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.

Podkreślono, że organ I instancji nie naruszył prawa przyznając stronie zasiłek celowy w wysokości 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, bowiem organ ten z jednej strony uwzględnił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wielkość środków finansowych pozostających w jego dyspozycji, jak również liczbę osób oczekujących na wsparcie. Kolegium wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają stanowić podstawowego źródła utrzymania. Zakres pomocy jest uzależniony od możliwości organu, ale również od osobistej aktywności strony. Osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Poza tym osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi się liczyć z tym, że nie każdy jej wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony. Fundusze jakie organ I instancji może przeznaczyć na realizację pomocy osobom potrzebującym nie są nieograniczone. Organ I instancji przeanalizował swoje możliwości finansowe oraz liczbę rodzin i osób oczekujących wsparcia na terenie działania MOPS w M. i udzielił pomocy w zakresie możliwym z uwagi na posiadane środki oraz liczbę osób potrzebujących wsparcia ze strony organu. Nadto podniesiono, że organ I instancji w miarę swoich możliwości regularnie wspiera skarżącego. Podkreślono, że niewątpliwie zakup leków stanowi niezbędną potrzebę bytową, ale organ może udzielić wsparcia jedynie w takiej wysokości, na jaką posiada środki finansowe, przy czym musi je rozdysponowywać w sposób jak najbardziej oszczędny, by objąć wsparciem wszystkich potrzebujących.

Uzasadniając natomiast rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie żądanego od strony potwierdzenia wydatkowania przyznanej pomocy w kwocie 150 zł, warunkującym przyznanie pomocy w przyszłym miesiącu na ten sam cel, organ II instancji zaznaczył, że warunkiem przyznania zasiłku celowego jest wystąpienie niezaspokojonej niezbędnej potrzeby bytowej, której wnioskodawca nie jest w stanie zapewnić własnymi siłami oraz niskie dochody wnioskodawcy. Koniecznym warunkiem jest również posiadanie środków finansowych przez organ. Do warunków tych nie sposób jednak zaliczyć udokumentowania sposobu wydatkowania przyznanych środków. Z tego powodu rozstrzyganie o tym w decyzji jest nieuprawnione

Na tę decyzję D. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych leków. Zarzucił, że skoro ustawodawca w ustawie o pomocy społecznej nie zdecydował się na ograniczanie wypłacanych świadczeń do wysokości najniższej emerytury 844,45 zł, to nie jest dozwolone porównywanie przyznanych stronie kwot do najniższej emerytury. Pomoc winna mu być wypłacona w całości w kwocie 300 zł. Podał, że w decyzjach wydawanych przez organ I instancji i decyzjach Kolegium wydawanych w kwestii przyznania zasiłku na zakup leków z dnia 19 lutego 2014 r. i 29 kwietnia 2014 r. znalazły się błędne wyliczenia co do wysokości kwoty przyznawanej pomocy z przeznaczeniem na zakup leków (średniej ważonej), co znaczy, że należałoby zawiadomić organy NIK oraz prokuratury o nadużyciach, co do przyznawanych świadczeń w miesiącu lutym 2014 r. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 67, 68 i 69 Konstytucji RP skarżący podniósł, że chociaż otrzymał częściową pomoc na zakup lekarstw w listopadzie 2014r., to na pozostałe leki musi pożyczać pieniądze, co jest niedopuszczalne, poza tym pomoc jest przyznawana z dwutygodniowym opóźnieniem. Wyjaśnił, że został pozbawiony możliwości zarobkowania poza miejscem swojego zamieszkania w związku z prowadzeniem przed sądami powszechnymi i Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej przydzielenia mu lokalu zamiennego, który nie został mu dostarczony od 1982 r. Podniósł, że Burmistrz Miasta nie zabezpiecza niezbędnych środków na lekarstwa, które musi wykupić w całości. Zdaniem skarżącego, organy przerzuciły koszt zakupu niezbędnych leków na zasiłek stały, który i tak jest niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił u lekarzy specjalistów, które z przepisanych leków są niezbędne w leczeniu jego chorób, a które w tym leczeniu nie mają znaczenia w leczeniu przewlekłych chorób skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 2 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach pomocy prawnej, podtrzymał w całości wniesioną skargę, argumentując, że zasiłek stały wypłacany w oparciu o art. 37 ust. 1 omawianej ustawy, nie jest powiązany z art. 39, który normuje prawo do zasiłku celowego. Zdaniem pełnomocnika oznacza to, że ustawodawca nie wskazał, aby zasiłek stały miał służyć do obciążania go kosztami leków, czyli organ nie może obciążać zasiłku stałego koniecznością wykupienia stałych leków pierwszej potrzeby. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Nadto zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ww. ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 163) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów ww. ustawy m.in. w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Należy wyjaśnić, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z treści art. 39 ust. 1u.p.s.- sformułowania "może być przyznany".

Orzekając w zakresie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą dysponować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ winien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności faktyczne sprawy, a motywy podjętego orzeczenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnić pozostaje, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. I SA 945/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Wobec tego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ oceniając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na uwadze nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).

Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie zasadnie organ II instancji rozstrzygnął w pkt 1. sentencji o uchyleniu decyzji w części zobowiązującej skarżącego do dostarczenia dokumentów potwierdzających zakup leków i umorzeniu postępowania w tym zakresie. Nie ma bowiem żadnej podstawy prawnej do zastrzegania takiego warunku i uzależniania od jego spełnienia rozpatrzenia wniosku na kolejny miesiąc. Przy czym zauważyć należy, że Kolegium prawidłowo opisało w jakiej części uchyliło decyzję, ale w nawiasie zamiast prawidłowo pkt 4 decyzji organu I instancji, wskazano na pkt 3. Błąd ten w ocenie Sądu stanowi oczywistą omyłkę pisarską, skoro w pkt 1. rozstrzygnięcia Kolegium dokładnie opisało w jakiej części decyzja podlegała uchyleniu.

Odnosząc się zaś do pkt 2 zaskarżonej decyzji podnieść należy, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że prowadząc postępowanie w sprawie organy dochowały wszystkich określonych prawem wymogów. Organ I instancji sporządził wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia 31 grudnia 2016 r., zaś jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą o pomocy społecznej. Mając na uwadze zarówno sytuację materialną strony, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa strony jest trudna. Z tych względów decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego, w ocenie Sądu miała oparcie w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje jednakże wysokość przyznanego zasiłku.

Rozpatrując zarzut skarżącego, że udzielona pomoc jest zbyt mała, należy podać, że nie jest to jedyna pomoc, którą otrzymuje on z pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że strona otrzymała w miesiącu październiku 2014 r. pomoc w łącznej wysokości 818,61 zł, zaś przez okres od początku 2014r. w wysokości 9091,10 zł, co daje średnio miesięcznie kwotę 909,11 zł. Stronie przyznawana jest więc pomoc w różnych formach na zaspokojenie różnych potrzeb, w tym na zakup leków, która w części pokrywa comiesięczną realizację tego niezbędnego zakupu. Nadto ustalono w toku postępowania, że z przekazanych kserokopii recept wynika, że na sfinansowanie tej potrzeby w aptece "TĘCZA" potrzebna byłaby skarżącemu kwota jedynie 273,77 zł nie zaś wnioskowana kwota 350 zł. Skarżący, jak wynika z nadesłanych akt, jest w sposób ciągły obejmowany wsparciem. Nie może jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości przez niego oczekiwanej, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.

Należy również zwrócić uwagę, że organ pomocy wykazał, że przyznał stronie świadczenie w wysokości, w jakiej był w stanie go udzielić z uwagi na środki pozostające w jego dyspozycji. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że w miesiącu październiku 2014r. MOPS na wsparcie w zakupie leków przyznał dla 8 osób i rodzin zasiłki na kwotę 1025,00 zł, co stanowi średnie wsparcie w wysokości 147,13 zł. Tylko z tych danych wydatkowanych na zakup leków wynika, że stronie udzielano wsparcia właśnie w tych granicach.

Należy także wyjaśnić skarżącemu, że Sąd kontroluje legalność wydanych decyzji w konkretnej sprawie, dlatego też nie jest w stanie odnieść się do zarzutu strony, iż w innych decyzjach organu I instancji podane zostały nieco inne dane dotyczące wydatkowanych środków, bowiem nie posiada jakichkolwiek danych pozwalających na kontrolowanie w indywidualnej sprawie decyzji dotyczących innych spraw tj. innych świadczeń, nawet jeżeli były to decyzje dotyczące skarżącego, czy też innych osób, którym jak podaje skarżący, przyznawana jest pomoc na leki zaraz po okazaniu recept. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie decyzja Kolegium z dnia 30 marca 2015r. sygn. SKO.81.1018.2014 utrzymująca częściowo w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 listopada 2014 r.

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela. Podobnie spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dost. CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie w sposób ciągły.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).