Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 354/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1231
law: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego G. – [...] w G. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usytuowania punktów sprzedaży oraz warunków wykonywania sprzedaży napojów alkoholowych w zakresie dotyczącym postanowień zawartych w § 1 ust. 1 § 3, § 4, § 6, § 7 i § 8 załącznika "Zasady usytuowania punktów sprzedaży oraz warunki wykonywania sprzedaży napojów alkoholowych"; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w K. w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

Na powyższą uchwałę ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpił Prokurator Rejonowy G.-Zachód w G., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części obejmującej postanowienia zawarte w § 1 ust. 1, § 3, § 4, § 6, § 7 i § 8 załącznika do uchwały: "Zasady usytuowania punktów sprzedaży oraz warunki wykonywania sprzedaży napojów alkoholowych", dalej powoływanego jako "Zasady". Zarzucił przy tym wydanie uchwały z naruszeniem przepisów art. 12 ust. 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. z 1996 r., Nr 127, poz. 593) poprzez określenie warunków, jakim winny odpowiadać punkty sprzedaży alkoholu, zasad udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz uregulowanie zagadnień wcześniej określonych w ustawie, podczas gdy rada gminy, jako organ związany upoważnieniem ustawowym nie może wykraczać poza kompetencje przyznane jej w ustawie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że jako podstawę prawną uchwały wskazano przepis art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74 ze zm.) oraz art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 1996 r., Nr 127, poz. 593, zwanej dalej: ustawą o wychowaniu w trzeźwości) .

Wskazał, że w § 1 ust. 1 "Zasad" określono, za pomocą rachunkowego wskaźnika (jeden punkt sprzedaży na co najmniej 300 mieszkańców, jeden punkt podawania i spożywania alkoholu - na minimum 450 mieszkańców), ilość miejsc uprawnionych do sprzedaży i podawania alkoholu. Takie określenie nie może być zaaprobowane w świetle celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Na poparcie swego stanowiska przywołał wyrok NSA z 8 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1967/93. Wyjaśnił, że liczba takich punktów musi wynikać z programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na terenie gminy, opracowanego z uwzględnieniem aktywnej realizacji celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zaznaczył, że w uchwale podjętej przez Radę Miejską w K. znajduje się co prawda odniesienie do w/w programu (blankietowo, bez podania nr i daty przyjęcia właściwej uchwały Rady Miejskiej w tym zakresie) jednakże nie wskazano, w jaki sposób ustalono, że przyjęte wskaźniki przyczynią się do realizacji celów ustawowych związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych.

Z kolei uregulowania zawarte w § 3 i § 4 "Zasad", określające m.in. dopuszczalny stosunek towarów przemysłowych do towarów spożywczych w sklepie spożywczym, powierzchnię i inne wymogi odnoszące się do placówek handlowych i gastronomicznych w sposób wyraźny wykraczają poza kompetencję przyznaną lokalnemu prawodawcy w art. 12. ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Określają one bowiem zarówno warunki, jakie spełniać mają miejsca sprzedaży oraz spożywania i podawania alkoholu, jak i zasady przyznawania zezwoleń.

Odnośnie do pierwszej kwestii Prokurator podniósł, że przepis art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie daje organom gminy kompetencji do określenia warunków, zwłaszcza należących do sfery prawa budowlanego, sanitarnego czy przeciwpożarowego, jakim odpowiadać mają placówki sprzedające alkohol. Przepis ten nie upoważnia też organów prawodawczych gminy do precyzowania, jak wyglądać mają miejsca sprzedaży i podawania napojów alkoholowych i w jakich warunkach sprzedaż ta ma przebiegać. Na poparcie swego stanowiska przywołał wyrok WSA z 19 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 568/11.

Wskazał też, że podobne argumenty podnieść należy odnośnie udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Kwestia ta uregulowana jest wyczerpująco w art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a zatem rada gminy nie ma kompetencji do określenia zasad zezwoleń na sprzedaż alkoholu, w tym wskazywania podmiotów, których zgoda jest konieczną przesłanką uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Tymczasem Rada Miejska w K. funkcjonowanie tzw. ogródków letnich, uzależniła od uzyskania zgody właściciela nieruchomości, pozytywnej opinii Rady Osiedla oraz Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Nadto art. 12 ust. 2 cyt. ustawy nie daje radzie gminy kompetencji do określenia zasad udzielenia zezwoleń na sprzedaż alkoholu, a jedynie do określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania alkoholu.

Prokurator wyjaśnił też, że pod pojęciem zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, w szczególności usytuowanie względem miejsc chronionych (por. wyrok NSA z 6 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2824/93). Stwierdził zatem, że Rada Miejska w K., ustalając w uchwale zasady udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu i warunki, jakie spełnić mają punkty sprzedaży alkoholu, przekroczyła swoje kompetencje.

Podkreślił, że organ stanowiący prawo i realizujący kompetencję wynikającą z aktu wyższego rzędu, musi uwzględniać wytyczne zawarte w normie kompetencyjnej, a normy kompetencyjne muszą być interpretowane w sposób ścisły i literalny. Niedopuszczalne jest domniemanie kompetencji czy rozszerzające interpretowanie normy kompetencyjnej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 25/99).

Ponadto wskazał, iż przepisy § 6 i § 7 "Zasad", odnoszące się do obowiązków informacyjnych placówek handlowych i gastronomicznych oraz nakazu gromadzenia danych odnośnie obrotu napojami alkoholowymi, stanowią powtórzenie unormowań zawartych w ustawie, co jest sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej.

Zdaniem prokuratora, również § 8 "Zasad" został uchwalony z przekroczeniem normy kompetencyjnej zawartej w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przepis art. 12 ust. 2 cyt. ustawy nie daje radzie gminy upoważnienia do uregulowania kwestii dotyczących kontroli przestrzegania zasad sprzedaży, w tym wskazywania konkretnych jednostek, które uprawnione są do dokonywania takiej kontroli. (Por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 121/08). Ponadto, Ustawa o wychowaniu w trzeźwości w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, w sposób precyzyjny, w art. 45(1), wskazywała na jakich zasadach odbywa się ponoszenie odpowiedzialności za jej naruszenie. Prokurator zauważył, że kwestia warunków ponoszenia odpowiedzialności karnej za wykroczenia, jako materia, która ingeruje głęboko w prawa i wolności obywatelskie, może być regulowana w pierwszej kolejności aktem prawnym o randze ustawy, a niższe rangą przepisy prawa mogą co najwyżej doprecyzować postanowienia ustawy. Powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt III K 226/09, wskazał, że: "opis czynu zabronionego składający się na jego typ musi być zawarty w akcie prawnym o randze ustawowej (lex scrita) tym samym podstawą kryminalizacji nie mogą być żadne akty normatywne o charakterze podustawowym, nawet gdy stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa". Nie jest zatem możliwe ponoszenie odpowiedzialności za wykroczenia wyłącznie na postawie aktu prawa miejscowego, a taką możliwość przewiduje zaskarżone postanowienie uchwały, wskazując, że naruszenie "Zasad" rodzi odpowiedzialność karną "wg zasad ustalonych w prawie o wykroczeniach".

Prokurator wskazał, że sygnalizowane naruszenie prawa jest nie tylko istotne, ale także rażące, uzasadnionym jest więc wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. reprezentując Radę Miasta K. wniósł o umorzenie postępowania sądowego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyjaśnił, że projekt uchwały w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunków sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Miasta K., jednocześnie uchylający zaskarżoną uchwałę zostanie przedłożony do uchwalenia Radzie Miasta w lutym 2013 r.

Następnie w piśmie procesowym z [...] r. przesłał uchwałę Rady Miasta K. z [...] r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunków sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Miasta K., podtrzymując jednocześnie wniosek o umorzenie postępowania sądowego.

Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. Prokurator podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres sądowej kontroli działania administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej w skrócie p.p.s.a.) Zgodnie z przyjmowaną dla sądownictwa administracyjnego zasadą legalności kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych), która z kolei determinuje charakter środków prawnych stosowanych przez to sądownictwo, wymienionych w szczególności w art. 145 do 151 p.p.s.a.

Kompetencja Prokuratora do wniesienia skargi znajduje swe umocowanie w art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 270, poz. 1599 ze zm.), który stanowi, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w wypadku uchwały organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczone są przez przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102).

Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego jest uchwała Rady Miejskiej w K. z [...]r. nr [...], w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Aktem takim jest każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszącym się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym, wydany przez ustawowo wskazany organ administracji. Zaskarżona uchwała odpowiada temu kryterium. Uregulowania uchwały odnoszą się bowiem do każdej osoby, która znajdzie się w okolicznościach pozwalających na zastosowanie wynikających z niej norm prawnych. Bezspornym jest przy tym, iż zaskarżona uchwała nie miała jednorazowego zastosowania, lecz mogła znaleźć zastosowanie w nieograniczonej liczbie przypadków.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości– w wersji obowiązującej na dzień podjęcia uchwały. Stosownie do treści art. 12 tej ustawy, rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. (ust. 1). Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy (miasta) miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunki sprzedaży tych napojów (ust. 2). Liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (ust. 4).

W wyniku analizy zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że zarzuty skargi potwierdziły się.

Słusznym okazał się zarzut, że w świetle celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie może być zaakceptowana treść § 1 ust. 1 "Zasad", gdzie określono, za pomocą rachunkowego wskaźnika (jeden punkt sprzedaży na co najmniej 300 mieszkańców, jeden punkt podawania i spożywania alkoholu - na minimum 450 mieszkańców), ilość miejsc uprawnionych do sprzedaży i podawania alkoholu, gdyż takie sformułowanie musi wynikać z programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na terenie gminy. W rozpoznawanej zaś sprawie takie odniesienie się wprawdzie znalazło, ale bez podania nr i daty przyjęcia uchwały o programie profilaktyki. Tymczasem uchwalając zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych rada gminy nie ma pełnej swobody. Swobodę tę ogranicza konieczność realizacji celów i zadań publicznych, określonych w preambule, art. 1 i art. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Porównaj np.: wyrok WSA z 26 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 337/09 (publ.: LEX nr 584140).

Sąd podzielił również wyrażony w skardze pogląd Prokuratora, że § 3 i § 4 "Zasad" wykracza poza zakres delegacji ustawowej wynikającej z art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, określającej materię, która powinna zostać uregulowana w uchwale.

W przepisach § 3 i § 4 "Zasad" wprowadzono zasady sprzedaży i udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu, określające m.in. dopuszczalny stosunek towarów przemysłowych do towarów spożywczych w sklepie spożywczym, powierzchnię i inne wymogi odnoszące się do placówek handlowych i gastronomicznych.

W tym miejscu przywołać by należało wyrok NSA z 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 170/10 (publ.: LEX nr 597353) w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że unormowana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności w związku z art. 94 Konstytucji RP wymaga, żeby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Oznacza to, że każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej, a więc stanowi naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy tak jak rozporządzenie w rozumieniu art. 92 Konstytucji RP.

W analizowanym przepisie Rada określiła warunki sprzedaży alkoholu w placówkach handlowych i gastronomicznych uzależniając je od stosunku wielkości asortymentu towarów przemysłowych do spożywczych, wielkości powierzchni sprzedażnej. W zakresie prowadzenia ogródka piwnego, uzależniła to od uzyskania zgody właściciela nieruchomości, na której jest położony ogródek. Takie postępowanie nie znajduje umocowania w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a ponadto jest sprzeczne z art. 18 ust. 7 ustawy, który reguluje samoistnie warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. W tym miejscu można dodatkowo zacytować wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 26/09 (publ.: LEX nr 509630), w którym wyrażono pogląd, że nie mieści się w ramach upoważnienia zawartego w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uprawnienie rady gminy do konkretyzowania, jak ma wyglądać takie miejsce sprzedaży i podawania napojów. Żaden też przepis wskazanej ustawy nie upoważnia organu stanowiącego gminy do określania warunków sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Go 549/10 (publ.: LEX nr 707361) wskazał, że pod pojęciem zasad usytuowania punktów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, a w szczególności ich usytuowanie względem miejsc chronionych, takich jak np.: szkoły, inne placówki oświatowo-wychowacze i opiekuńcze, miejsca kultu religijnego itp. Nie mieści się natomiast w ramach upoważnienia zawartego w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uprawnienie rady gminy do konkretyzowania, jak ma wyglądać takie miejsce sprzedaży i podawania napojów, ani tym bardziej warunków budowy takich punktów.

Słusznie też wskazał Prokurator, że § 6 i § 7 przepisów "Zasad" stanowi powielenie regulacji ustawowych. Treść § 6 uchwały pokrywa się z treścią art. 13 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zawierającego regulację, iż: "W miejscach sprzedaży i podawania napojów alkoholowych powinna być uwidoczniona informacja o szkodliwości spożywania alkoholu".

Natomiast § 4 ust. 2 pkt 3 uchwały stanowi powielenie art. 11.1 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który nakłada na przedsiębiorców, prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, złożenie, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim.

Powtórzenie w treści zaskarżonej uchwały szeregu regulacji ustawowych stanowi naruszenie przepisu § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Zauważyć przyjdzie, że wprawdzie akt ten nie obowiązywał w dacie podjęcia uchwały, tj. w 1997 r. Jednakże reguły w nim zawarte mają charakter uniwersalny i można się do nich odwołać odnosząc się do wcześniej powstałych aktów prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że rada gminy nie może jeszcze raz regulować materii uregulowanych w obowiązujących ustawach, a uchwała zawierająca takie unormowania, jako istotnie naruszająca prawo, winna być uznana za nieważną w części w jakiej zawiera takowe regulacje. Ponadto powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze danej jednostki, musi więc respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu.

Stosownie do treści § 137 Zasad techniki prawodawczej – stosowanego do aktów prawa miejscowego na mocy § 143, w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tej zasady techniki prawodawczej stanowi nieuprawnione wejście prawodawcy miejscowego w sferę kompetencji zastrzeżonych wyłącznie dla ustawodawcy, co może wywołać u adresatów norm wadliwe przekonanie, że transponowane na grunt lokalny normy prawa powszechnie obowiązującego, są jedynie normami prawa miejscowego, które wiążą wyłącznie na obszarze właściwości lokalnego prawodawcy. Ponadto należy zauważyć, że unikanie powtórzeń stanowi o przejrzystości systemu prawa, natomiast ich wprowadzenie może być przyczyną niejasności interpretacyjnych.

Sąd podziela również wyrażony w skardze pogląd Prokuratora, że § 8 "Zasad" został uchwalony z przekroczeniem normy kompetencyjnej zawartej w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Słusznie stwierdził Prokurator, że przepis art. 12 ust. 2 cyt. ustawy nie daje radzie gminy upoważnienia do uregulowania kwestii dotyczących kontroli przestrzegania zasad sprzedaży, w tym wskazywania konkretnych jednostek, które uprawnione są do dokonywania takiej kontroli. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości w art. 45(1), w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, stanowiła, że: "Orzekanie w sprawach o czyny wymienione w art. 44 i art. 45 następuje na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia." Słusznie zatem Prokurator powołał uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt III K 226/09, wywodząc, że nie jest możliwe ponoszenie odpowiedzialności za wykroczenia wyłącznie na postawie aktu prawa miejscowego, a taką możliwość przewiduje zaskarżone postanowienie uchwały, wskazując, że naruszenie "Zasad" rodzi odpowiedzialność karną "wg zasad ustalonych w prawie o wykroczeniach".

Odnosząc się z kolei do wniosku Prezydenta Miasta K. o umorzenie postępowania z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały poprzez podjętą [...] r. uchwałę Rady Miasta K. nr [...] w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunków sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Miasta K., należy zwrócić uwagę, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu administracyjnego uchwały nie czyni zbędnym dokonania oceny jej legalności i wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego moment wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Taki pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994 z 1, poz. 7), gdzie stwierdził, że przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Zatem uprzednie uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 4 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1783/10 oraz z 24 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1554/10 (publ.: www.nsa.gov.pl.). Na skutek uchylenia bądź zmiany treści uchwały przepisy aktu prawa miejscowego tracą moc obowiązującą ze skutkiem ex nunc, tzn. z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego, natomiast wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały (w całości bądź w części) wywiera skutki prawne ex tunc, tzn. z mocą wsteczną.

W świetle powyższych okoliczności, wobec stwierdzenia istotnego naruszenia prawa w zaskarżonych przepisach uchwały, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w art. 152 p.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane.