Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 374/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, 5, 6, ust. 3a, 3b, 4 oraz art. 32
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Tomasz Świstak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi J. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 9 sierpnia 2012 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu wpłynął wniosek JT o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, za okres od stycznia 1999 r. do kwietnia 2010 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu decyzją [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, 5, 6, ust. 3a, 3b, 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365), art. 138 § 1 k.p.a. odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek:

- na ubezpieczenie społeczne za okres od 09/2002 r. do 04/2010 w łącznej kwocie 78 177, 09 zł.

– na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 09/2002 do 04/2010 r. w łącznej kwocie 27 263, 43 zł.

– na Fundusz pracy za okres os 09/2002 do 03/2008 w łącznej kwocie 4 525,26 zł.

Pismem z dnia 7 listopada 2012r. J.T zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem strony, decyzja jest niesłuszna i krzywdząca, gdyż zgodnie z dołączoną dokumentacją, jego wniosek spełnia wymogi § 3 ust. 1 oraz ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż wyegzekwowanie tak dużych zaległości powoduje niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z dołączonej dokumentacji lekarskiej od 2004 r. wynika, że jest osobą przewlekle chorą i chociażby te okoliczności uzasadniają konieczność umorzenia zaległości z tytułu składek. Podkreślił, że jakakolwiek próba odstępstwa od procesu leczenia stwarza śmiertelne niebezpieczeństwo i z tego powodu zaległości powinny zostać umorzone.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, 5, 6, ust. 3a, 3b, 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365), art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że J.T prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji, dokonanego w dniu 12 października 1979 r. pod numerem 864 przez Burmistrza Miasta L. Wpis został wykreślony z dniem 28 kwietnia 2010 r. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. poinformowano stronę o prawnych podstawach umorzenia należności z tytułu składek oraz o prawach i obowiązkach wynikających z treści art. 10 § 1, art. 32 oraz art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego, wzywając do przedłożenia dokumentów umożliwiających dokonanie oceny sytuacji finansowej i materialnej wnioskodawcy. Jak ustalono, z tytułu prowadzonej działalności strona posiada na koncie osobistym zadłużenie za nieopłacone składki do 31 grudnia 1998 r., na które składają się:

– składki za okres od 06/1998r. do 12/1998r. w kwocie 2 200, 00 zł;, odsetki liczone do dnia 09.08.2012 r. w kwocie 6.043,00 zł, koszty upomnienia w wysokości 26,40 zł,

– ponadto zainteresowany posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie za zatrudnionych pracowników za okres od 06/1998 r. do 12/1998 r. w kwocie 4 886,61 zł plus odsetki liczone do dnia 9.08.2012r. w kwocie 13.515, 00 zł oraz koszty upomnienia w kwocie 24,40 zł.

Łączna kwota zadłużenia za w/w okres, która może podlegać umorzeniu wynosi zatem 8.269,40 zł, w tym należność główna w kwocie 7.086,61 zł.

W okresie od 01/1999 r. wykazane zostało zadłużenie, które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogło podlegać umorzeniu: na ubezpieczenia społeczne za okres od 11l/2002 r. do 04/2010 r. w kwocie 44.024,95 zł; na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2002 r. do 04/2010 r. w kwocie 15.800,27zł; na Fundusz Pracy za okres od 11l/2002 r. do 03/2008 r. w kwocie 2.283,04 zł. Łączna kwota, która może podlegać umorzeniu wynosi zatem 107.482,66 zł, w tym należność główna w kwocie 62.108,26zł, odsetki w kwocie 44.820,00zł i koszty upomnienia w kwocie 554,40 zł. Na dzień wydania decyzji należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 09/2002 r. do 10/2002 r. (objęte wcześniejszą decyzją z dnia [...] uległy przedawnieniu, o czym stanowi decyzja Zakładu nr [...] r.

Organ rentowy ustalił, że do 28 kwietnia 2010 r. zainteresowany prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych. Decyzją Starostwa Powiatowego [..] r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30.06.2015 r. Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. na okres od 01.06.2011 r. do 30.06.2015 r. został mu przyznany zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie 153,00 zł miesięcznie. Nadto uzyskuje świadczenie rentowe z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.642,46 zł netto miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej J.T wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną - NT, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony w Zespole Szkół Licealno – Technicznych w Poznaniu i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2.461,00 zł netto miesięcznie. Stale koszty związane z utrzymaniem wynoszą 669,20 zł miesięcznie, w tym: czynsz w kwocie 348,10zł, gaz - 54,63zł, telewizja i internet – 76,90zł, prąd - 139,57 zł i karta do telefonu - 50,00 zł. W toku prowadzonego postępowania zostały przedłożone dokumenty potwierdzające wydatki w gospodarstwie domowym: pismo ze Spółdzielni Mieszkaniowej w L. z dnia 18.06.2012 r. informujące o wysokości czynszu za zajmowany lokal w kwocie 348,10 zł; faktura za telewizję i internet wystawiona przez T. za okres od 01.07.2012 r, do 31.07.2012 r. w kwocie 76,90 zł wraz z dowodem zapłaty; faktura za gaz wystawiona przez PGNiG za okres od 14.05.2012 r. do 14.07.2012 r. w kwocie 54,63 zł wraz z dowodem zapłaty; faktura za prąd wystawiona przez ENEA S.A. za okres od 25.04.2012 r. do 27.06.2012 r. w kwocie 139,57 zł, z terminem płatności do 11.07.2012 r.; odcinek i kserokopie kart doładowania telefonu na kwotę 50,00 zł. Z powyższych faktur wynikało, że koszty związane z utrzymaniem wynoszą 572,09 zł w tym: czynsz – 348,10 zł, gaz – 54,63 zł /2 m-ce, tj. 27,31 zł, telewizja i internet - 76,90 zł, prąd 139,57 zł / 2 m-ce, tj. 69,78 zł i karta do telefonu - 50,00 zł. Ponadto J.T wskazywał na zły stan zdrowia, wynikający z tego, że choruje na niewydolność nerek oraz schorzenia kardiologiczne i w związku z tym przyjmuje leki na stałe oraz trzy razy w tygodniu ma przeprowadzane dializy, W związku z powyższym ponosi wydatki na zakup lekarstw w wysokości 287,87 zł miesięcznie oraz dodatkowe wydatki na badania specjalistyczne w wysokości ok. 300,00 zł miesięcznie. W sprawie została przedłożona następująca dokumentacja medyczna:

– pismo dotyczące przeprowadzonych dializ z dnia 10.07.2012 r.;

– wyniki badań za okres od 01.07.2012r. do 06.07.2012r. z NZOZ Międzynarodowe Centrum Dializ-Poznań;

– zaświadczenie o stanie zdrowia z NZOZ Międzynarodowe Centrum Dializ - Poznań z dnia 06.03.2012 r.;

– wynik badania uItrasonograficznego z dnia 12.12.201 r.;

– historia choroby z NZOZ Międzynarodowe Centrum Dializ - Poznań z dnia 19.05.2008 r.;

– informacja o stanie zdrowia ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego z dnia 01.08.2008 r.;

– karta informacyjna z III Szpitala Wojskowego z Przychodnią z dnia 18.10.2007 r.;

– karta informacyjna z III Szpitala Wojskowego z Przychodnią z dnia 13.10.2007 r.;

– karta informacyjna leczenia szpitalnego z NZOZ Centrum Medycznego HCP z dnia 24.09.2007 r.;

– karta informacyjna z III Szpitala Wojskowego z Przychodnią z dnia 20.09.2007r.;

– karta informacyjna leczenia szpitalnego z NZOZ Centrum Medycznego HCP z dnia 19.09.2007r.;

– orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 28.06.201 r.;

– pismo informujące o leczeniu farmakologicznym pozadializązdnia26.06.2012 r.;

– orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 27.01.2010 r.;

– pismo odnośnie przeprowadzonych dializ z dnia 18.08.2012 r.;

– wyniki badań za okres od 01.08.2012 r. do 14.08.20l2 r. z NZOZ Międzynarodowe Centrum Dializ- Poznań;

– zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 25.08.2012 r. ze Stacji Dializ w Poznaniu.

Ponadto strona oświadczyła, że ponosi koszty kształcenia córki – AT, która studiuje, lecz nie wskazano kwoty, ani nie przedłożono stosownych dokumentów na potwierdzenie przywoływanej okoliczności. J.T oświadczył także, iż nie posiada zobowiązań cywilnoprawnych, nieruchomości, ani majątku ruchomego.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność określona w art. 28 ust. 3 pkt 3. Stwierdzono, iż wprawdzie zainteresowany zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, jednakże uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego w wysokości 1.642,46 zł netto miesięcznie, z którego możliwe jest przymusowe dochodzenie należności. W stosunku do zadłużenia za okres do 12/1998 r. jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, które nie zostało zakończone, a w toku prowadzonych czynności organ egzekucyjny nie wydal postanowienia o braku majątku, z którego można egzekwować należności. Nie została więc spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z takiego samego powodu nie było oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy).

W odniesieniu do art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., tj. ciężki stan zdrowia i przewlekła choroba, pozbawiająca możliwości uzyskiwania przez stronę dodatkowych dochodów, co zostało potwierdzone zgromadzoną dokumentacją medyczną, jednak biorąc pod uwagę sytuację materialną strony, Zakład nie skorzystał z możliwości umorzenia należności. Analizując sytuację materialną organ II instancji uznał, że jednorazowa spłata istniejącego zadłużenia nie jest możliwa, jednakże, biorąc pod uwagę dochód w gospodarstwie domowym, ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego ze świadczenia rentowego nie spowoduje drastycznego pogorszenia sytuacji bytowej. Nadto, zainteresowany nie wskazywał na posiadanie zobowiązań finansowych, zatem należy stwierdzić, że możliwa jest spłata zaległości np. w formie układu ratalnego. W toku prowadzonego postępowania zobowiązany wskazał, że na jego utrzymaniu pozostaje córka, która studiuje i której koszty nauki stara się pokrywać w całości, przy czym nie zostały przedłożone informacje odnośnie terminu ukończenia studiów oraz nie wskazano, w jakiej wysokości partycypuje strona w ww. opłatach. Można również uznać, iż nabyte przez córkę kwalifikacje oraz brak przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia w przyszłości, pozwolą na poprawę sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym. Nie wykazano również konieczności korzystania z pomocy instytucjonalnej w formie np. zasiłków celowych, co stanowiłoby jednoznaczne potwierdzenie trudnej sytuacji materialnej.

Organ II instancji nie odniósł się do § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego Rozporządzenia, gdyż ma on zastosowanie tylko w stosunku do przedsiębiorców, natomiast w przedmiotowym przypadku dokonano wyrejestrowania działalności gospodarczej z dniem 28 kwietnia 2010 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.T wskazał, że działalność gospodarczą prowadził do 1999 r, jednak przez nieznajomość przepisów nie dokonał wyrejestrowana w terminie. Od miesiąca września 2007 r. poważnie zachorował przewlekle i od tego czasu jest całkowicie niezdolny do pracy. W tym okresie nie uzyskiwał żadnych dochodów, był na całkowitym utrzymaniu rodziny i krewnych, a w początkowym stadium choroby wydatki na leczenie były bardzo wysokie, co w dużej mierze pogorszyło sytuację bytową rodziny. Skarżący podniósł, że nie korzystał z pomocy instytucjonalnych, gdyż pomagali mu krewni. Do miesiąca stycznia 2012 r. nie pobierał ani zasiłku chorobowego, ani żadnego innego świadczenia, jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153, 00 zł., przyznany decyzją MOPS. Rentę z tytułu niezdolności do pracy otrzymuje dopiero od 1 lutego.2012 r.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] 2012 r.., którą odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oraz odsetek od tych składek w łącznej kwocie 78 177, 09 zł.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., zgodnie, z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4).

Stosownie do art. 28 ust. 3 u. s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b u. s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, J.T prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji dokonanego w dniu 12 października 1979r. pod numerem 864 przez Burmistrza Miasta L. Wpis został wykreślony z dniem 28 kwietnia 2010r. Z tytułu prowadzonej działalności strona posiada na koncie osobistym zadłużenie za nieopłacone składki w wysokości wyżej wskazanej. Do 28 kwietnia 2010 r. J.T prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych. Decyzją Starostwa Powiatowego [...] został on zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30.06.2015 r. Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. na okres od 01.06.2011 r. do 30.06.2015 r. został przyznany zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie 153, 00 zł miesięcznie. Nadto uzyskuje świadczenie rentowe z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.642,46 zł netto miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w Zespole Szkół Licealno - Technicznych w Poznaniu i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2 461, 00zl netto miesięcznie. Stale koszty związane z utrzymaniem wynoszą 669, 20 zł miesięcznie, w tym: czynsz w kwocie 348,10 zł, gaz – 54,63zł, telewizja i Internet – 76,90 zł, prąd – 139,57 zł i karta do telefonu - 50,00 zł. W toku prowadzonego postępowania zostały przedłożone dokumenty potwierdzające wydatki w gospodarstwie domowym, z których wynika, że łączne koszty związane z utrzymaniem wynoszą 572,09 zł. Ponadto wnioskodawca wskazywał na zły stan zdrowia i wydatki na zakup lekarstw w wysokości 287,87 zł miesięcznie oraz dodatkowe wydatki na badania specjalistyczne w wysokości ok. 300,00 zł miesięcznie. W sprawie została przedłożona dokumentacja medyczna. J.T wskazał również, że ponosi koszty kształcenia córki, która studiuje, lecz nie podał kwoty, ani nie przedłożył stosownych dokumentów na potwierdzenie przywoływanej okoliczności. Zainteresowany oświadczył także, iż nie posiada zobowiązań cywilnoprawnych, nieruchomości, ani majątku ruchomego.

Zdaniem Sądu, w świetle dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił i ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodziły przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) zwanej dalej u.s.u.s. J.T wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, jednakże uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego w wysokości 1.642,46 zł netto miesięcznie, z którego możliwe jest przymusowe dochodzenie należności. W stosunku do zadłużenia za okres do 12/1998 r. jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, które nie zostało zakończone, a w toku prowadzonych czynności organ egzekucyjny nie wydal postanowienia o braku majątku, z którego można egzekwować należności.

Odnośnie przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u. s.u.s. Zakład uznał istnienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., tj. przewlekłą chorobę pozbawiającą skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu, co zostało potwierdzone zgromadzoną dokumentacją medyczną. Jednakże, organ wziął również pod uwagę to, że skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1795, 46 zł miesięcznie. Ponadto, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która również posiada stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w wysokości 2 4461, 20 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi zatem 4 256, 66 zł miesięcznie, przy wydatkach określonych przez skarżącego na kwotę ok. 1000 zł miesięcznie (koszty związane z utrzymaniem – 572,09 zł., wydatki na zakup lekarstw – 287,87 zł miesięcznie oraz dodatkowe wydatki na badania specjalistyczne - ok. 300,00 zł miesięcznie). Skarżący, jak ustalono nie korzysta z pomocy instytucjonalnej w formie np. zasiłków celowych.

Poczynione ustalenia, jak ocenił organ, wskazują, że jednorazowa spłata istniejącego zadłużenia nie jest możliwa. Jednakże, biorąc pod uwagę dochód w gospodarstwie domowym, brak innych zobowiązań finansowych, możliwa jest spłata zaległości np. w formie układu ratalnego. Również możliwe jest ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uzyskiwanego przez skarżącego świadczenia rentowego, co nie spowoduje drastycznego pogorszenia sytuacji bytowej.

Dokonana przez Zakład ocena, zdaniem Sądu, została dostatecznie umotywowana i nie przekracza granic uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. – poprzedzona została wyczerpującym ustaleniem i analizą wszystkich istotnych okoliczności w zakresie sytuacji osobistej i majątkowej oraz zdolności płatniczych skarżącego, wynikających w szczególności z przedłożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń, także zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, ustaleń tych zasadniczo skarżący nie kwestionuje. Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek umorzenia.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wskazane wyżej ustalenia, nie stanowi przekroczenia granic uznania administracyjnego i tym samym naruszenia prawa odmowa umorzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu zaległych składek. Dokonane w sprawie ustalenia w zakresie aktualnej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego, dają podstawę do oceny, że istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności. Należy przy tym podkreślić, że instytucja umorzenia stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji. W przedmiotowej sprawie, organ nie kwestionował trudnej sytuacji skarżącego, wynikającej z jego stanu zdrowia, co skarżący szczególnie podkreślił we wniesionej skardze. Jednakże po wnikliwej analizie uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych przez niego wydatków, organ zasadnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż skarżący nie wykazał, aby ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie był w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny (art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne).

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.