Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 78/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.101 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem K. a Prezydentem Miasta I. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. Ś. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta I. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

4UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Burmistrz K. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy organem wnioskującym a Prezydentem I. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie przyznania S. Ś. zasiłku celowego na: zakup leków i artykułów codziennego użytku a także opłacenie mieszkania.

W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że Prezydent Miasta I. – powołując się na przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 25 k.c. – przekazał Burmistrzowi K. wniosek S. Ś., jako organowi właściwemu w sprawie. Zainteresowany był bowiem zameldowany na pobyt stały w miejscowości K. w gminie K. a w I. przebywał jedynie czasowo, czemu nie towarzyszył zamiar stałego pobytu.

Zdaniem Burmistrza K., ww. stanowisko było nieprawidłowe, gdyż S. Ś., przebywał obecnie w I. a - z informacji posiadanych przez organ wnioskujący – wynikało, że do Gminy K. nie wróci. W mieszkaniu znajdującym się w K., mieszka bowiem jego była żona z dziećmi, co w praktyce uniemożliwiało zainteresowanemu uczynienie z tego mieszkania swojego centrum życiowego.

Organ wnioskujący akcentował również, że S. Ś. od kilkunastu już lat nie przebywał w K.

W odpowiedzi na wniosek, Prezydent Miasta I. wnosił o wskazanie Burmistrza Gminy K. jako organu właściwego w sprawie.

Uczestnik postępowania podnosił, że z przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2014 r. wywiadu środowiskowego oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż S. Ś. przebywał w I. od miesiąca października 2013 r., przy czym nie figurował w gminnym zbiorze meldunkowym mieszkańców tego miasta i nie przedłożył umowy najmu lokalu mieszkalnego. Wynajmował jedynie pokój w hotelu, położonym przy ulicy S., za który płacił [...] zł miesięcznie.

Uczestnik postępowania podkreślił w tym miejscu, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, takie pomieszczenie nie jest jednak lokalem mieszkalnym. W związku z powyższym należało uznać, że S. Ś. przebywał w I. jedynie czasowo a jego miejscem zamieszkania jest miejscowość K., w której jest na stałe zameldowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem K. a Prezydentem Miasta I. był sporem negatywnym i dotyczył wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku S. Ś. o przyznanie zasiłku celowego na: zakup leków i artykułów codziennego użytku a także opłacenie mieszkania.

Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), która w art. 101 ust. 1 przewiduje, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", kategorię tę ustala się zgodnie z art. 25 kodeksu cywilnego. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

O uznaniu zatem konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje więc przebywanie jej w tej miejscowości (corpus), posiadające cechy założenia w niej ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (animus). W judykaturze przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby.

Odnosząc powyższe rozpoznawanej sprawy, trudno uznać, że S. Ś. zamieszkuje w I., gdyż pobyt jego w tym mieście związany jest z korzystaniem przez niego z opieki lekarskiej oraz opiera się na wynajmowaniu pokoju hotelowego, w którym zainteresowany - jak deklaruje – w zależności od posiadanych środków finansowych, planuje przebywać do grudnia 2015 r. Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 150), do której odsyła art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, pod pojęciem lokal mieszkalny rozumieć należy lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył jednak pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach: internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.

Z drugiej strony należy mieć także, na uwadze, że zainteresowanego nie można uznać za osobę bezdomną. W myśl art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, jest nią osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym - w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały - w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

S. Ś. jest zameldowany w lokalu mieszkalnym w miejscowości K. Przebywa w nim jego była żona i dzieci. Jednocześnie, z wyroku rozwodowego małżonków Ś. nie wynika, aby z tego lokalu została orzeczona eksmisja S. Ś. lub by lokal ten Sąd przyznał wyłącznie jego byłej żonie (vide: wyrok Sądu Okręgowego w E. z dnia [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...]). Fakt, że S. Ś. wyprowadził się z tego lokalu, nie dowodzi jeszcze braku możliwości jego w nim zamieszkiwania. W rezultacie nie można więc w tym wypadku mówić, by zainteresowany nie mógł - obiektywnie rzecz biorąc - zamieszkiwać w lokalu mieszkalnym położonym w K.

Z uwagi jednak na fakt, że S. Ś. od dłuższego czasu nie przebywa w miejscu swojego zameldowania oraz - ze względu na charakter roszczenia (ubieganie się o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i artykułów codziennego użytku a także opłacenie mieszkania) - uzasadnionym jest pogląd, iż analizowany przypadek dotyczy sytuacji szczególnej, o której mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie i w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Z tej przyczyny organem właściwym do rozpatrzenia wniosku S. Ś. o przyznanie mu zasiłku celowego jest Prezydent Miasta I., bowiem niewątpliwie w tej miejscowości, ubiegający się o ww. świadczenie obecnie przebywa.

Z powyższych względów, na podstawie w/w przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.