Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 474/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi R. w R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Grupę P. Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: "Grupa", "Spółka", "Skarżąca") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) z [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji" lub "Dyrektor Oddziału") z [...] maja 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od 29 lipca 2015 r. do 28 lipca 2016 r., t.j. za piąty rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału z [...] stycznia 2012 r. o przyznaniu pomocy finansowej Grupa [...] sierpnia 2016 r. złożyła w Oddziale wniosek o płatność w ramach działania grupy producentów rolnych za piąty rok prowadzenia działalności.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] listopada 2016 r. Dyrektor Oddziału decyzją nr [...] odmówił przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od 29 lipca 2015 r. do 28 lipca 2016 r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy.

Od tego rozstrzygnięcia Skarżąca wniosła odwołanie.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i wezwaniu Strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień, Dyrektor Oddziału wydał decyzję nr [...] z [...] maja 2017 r., którą odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał w szczególności art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 ze zm., dalej: "ustawa PROW"), § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów rolnych" objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 81 poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie GPR" i art. 35 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE L 277/1 z 21.10.2005 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005").

Grupę tworzyło pięciu członków: J. S., V. J., A. K., Z.K., J. F. Zdaniem organu I instancji pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa, a wzajemne powiązania między członkami Grupy potwierdzają, że Grupa powstała z zamiarem uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia dla grup producentów rolnych. Jak wskazał Dyrektor Oddziału, pomiędzy członkami Grupy a podmiotami, do których Grupa sprzedała w rozliczanym okresie produkty wytworzone w gospodarstwach członków występują powiązania kapitałowo–osobowe.

Organ I instancji oparł swoją decyzję przede wszystkim na następujących ustaleniach faktycznych: Całość płodów rolnych Grupa sprzedawała do I. sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o., których wyłącznymi udziałowcami i członkami zarządu byli dwaj członkowie Grupy, będący jednocześnie członkami zarządu Grupy. Wysokość przychodów netto Grupy ze sprzedaży ziarna zbóż i nasion roślin oleistych do I. Sp. z o.o. oraz do A. Sp. z o. o. stanowi całość przychodów netto osiągniętych przez Grupę w okresie wnioskowanym.

Jednocześnie A. K. prowadził pod firmą I. jednoosobową działalność gospodarczą o takim samym profilu jak I. sp. o.o. (w szczególności; sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt). W ocenie organu I instancji zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR, członkowie grupy producentów rolnych nie mogą angażować się w wytwarzanie w swoim gospodarstwie produktów, ze względu na które grupa została utworzona, a jednocześnie występować jako odbiorca tych produktów. Dyrektor Oddziału stwierdził też, że zgodne z art. 2 ustawy o GPR jest wspieranie grup producentów rolnych dla poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji, koncentracji podaży oraz organizowaniu sprzedaży produktów rolnych.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Grupa złożyła odwołanie.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu wskazał na przepisy unijne i krajowe określające zasady przyznawania pomocy dla grup producentów rolnych. Wskazał na przepisy rozporządzenia wykonawczego do rozporządzenia nr 1698/2005, to jest rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L. 25/8 z 28 stycznia 2011 r.), dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) 65/2011)". W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodzi tworzenie przez członków Grupy pozornej działalności, poprzez sprzedaż produktów wytworzonych przez członków Grupy wyłącznie do przedsiębiorstwa należącego do członków Grupy. Utworzenie Grupy ma jedynie na celu stworzenie sztucznej jednostki w cyklu produkcyjnym i sprzedażowym, nieprzynoszącej efektu dodanego dla członków Grupy, a stanowiącej jedynie sztuczne ogniwo, w celu uzyskania korzyści w postaci uzyskania pomocy finansowej.

Organ odwoławczy przeanalizował skład osobowy Grupy, I. sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. i uznał, że Grupa występuje jako sztuczne ogniwo w cyklu produkcyjnym i sprzedaży, realizowanym przez członków Grupy do spółek od nich zależnych. Zgodnie z KRS Spółkę reprezentuje każdy z członków zarządu działający samodzielnie. W skład Zarządu Grupy wchodzą A. K. oraz Z. K.

Jak wynika z umowy dzierżawy zawartej [...] lipca 2010 r. między Z. K., a J. F. (członkami Grupy), J. F. dzierżawi działkę ewidencyjną położoną w powiecie [...], nr 293/4 o powierzchni 4,79 ha (jak wynika z ZSZiK, całkowita powierzchnia działki ewidencyjnej wynosi 10,8293 ha.).

Z danych zawartych w ZSZiK wynika również, że numer producenta rolnego J. F. został nadany [...] kwietnia 2011 r.

Prezes ARiMR zwrócił uwagę, iż przepis art. 3 ust. 1 ustawy GPR stanowi, iż członkowie Grupy muszą być producentami jednego produktu rolnego lub grupy produktów w celach określonych w art. 2 tej ustawy. Powyższy przepis zatem jednoznacznie wskazuje, że członkiem Grupy nie może zostać każdy podmiot prowadzący działalność rolniczą, a jedynie taki, który jest producentem tego samego produktu lub grupy produktów, z uwagi na które została utworzona Grupa. W rozpoznawanym przypadku jeden z członków Grupy, tj. J. F., przed jej utworzeniem, powinna była prowadzić działalność w zakresie produkcji: ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych. I nie chodzi tu o sam fakt dzierżawy działek rolniczych, tylko o rzeczywistą produkcję w ww. zakresie. Natomiast producentem produktu, ze względu na który Grupa powstała J. F. stała się z dniem nadania numeru producenta rolnego, a nie z dniem podpisania umowy dzierżawy. Sam fakt wydzierżawienia gruntów rolnych nie stanowi, iż dany podmiot jest producentem.

Wobec tego, w ocenie Prezesa ARiMR, fakt iż J. F. przed wstąpieniem do Grupy nie prowadziła działalności w zakresie produktu, ze względu na który Grupa została utworzona świadczy o niespełnieniu przez Beneficjentkę celów określonych w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia nr 1698/2005. Nie można uznać, iż nastąpiło dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami Grupy, w sytuacji gdy u jednego z członków Grupy, przed jej utworzeniem proces taki nie miał miejsca, a działalność w zakresie produktu, ze względu na który Grupa została utworzona została rozpoczęta tuż przed wstąpieniem członka do Grupy.

Zdaniem organu utworzenie grupy producentów rolnych z pięciu członków, z których jeden rozpoczął prowadzenie działalności, ze względu na którą Grupa powstała już po wstąpieniu do niej i prowadzi ją wyłącznie na gruntach wydzierżawionych od Z.K., który też jest członkiem Grupy, wskazuje, iż doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy.

Ponadto jedynym nabywcą produktów ze względu, na które Grupa została utworzona jest spółka A. Sp. z o.o. W spółce A. Sp. z o.o. (dawniej I. Sp. z o.o.) zgodnie z KRS Nr [...] z 11 stycznia 2018 r. wspólnikami są A. K. posiadający 35 udziałów o łącznej wartości 3.500,00 zł (70 % kapitału zakładowego) pełniący funkcję członka zarządu oraz Z. K. posiadający 15 udziałów o łącznej wartości 1.500,00 zł (30% kapitału zakładowego) pełniący funkcję członka zarządu.

Spółka I. Sp. z o.o. (obecnie A. Sp. z o.o.) została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 27 kwietnia 2011 r., tj. tuż przed wpisaniem Grupy do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Prezes ARiMR podkreślił, że członkowie zarządu A. Sp. z o.o. są jednocześnie członkami Grupy oraz wchodzą w skład dwuosobowego zarządu Grupy.

Z powyższego oraz faktu, iż dwóch członków Grupy jest w zarządzie spółki A. Sp. z o.o., będącym jedynym odbiorcą produktu wynika, że ta sama grupa osób zarządza ww. podmiotami, a tym samym produktem, gdyż osoby te mają bezpośredni wpływ na jego dystrybucję. W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia ze spółkami, które występują w stosunku dominująco-zależnym.

Z materiału zebranego w sprawie wynika, że przed powstaniem spółki A.Sp. z o.o., do której realizowane jest 100% sprzedaży, członkowie Grupy prowadzili sprzedaż do dużych podmiotów skupowych działających na terenie województwa dolnośląskiego, a mianowicie do R. Sp. z o.o., O. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o., G.Sp. z o.o. oraz do Firmy F. Sp. z o.o. Powyższe wskazuje, iż R. Sp. z o.o. występuje jako sztuczne ogniwo w cyklu produkcyjnym i sprzedaży, gdyż nie można uznać, iż nowo powstała spółka A. Sp. z o.o. jest podmiotem konkurencyjnym dla działających od wielu lat w tej branży dużych podmiotów skupowych. Daty zarejestrowania spółek R. SP. z o.o. - 11 marca 2011 r., jak i A. Sp. z o.o. - 27 kwietnia 2011 r. (przy wskazaniu tych samych osób jako wspólników i członków zarządu) wskazują, iż działanie to było ukierunkowane na pozyskanie korzyści finansowych przez Grupę związanych z pomocą w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

Reasumując Prezes ARiMR podkreślił, iż Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, jest zaplanowanym działaniem, które miało na celu ominięcie warunków zawartych w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia 1698/2005 wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji i organizacji sprzedaży, jak również ominięcie przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Grupie dokonywania transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek w sytuacji, gdy podczas rozpatrywania wniosków za pierwszy i drugi rok działalności, sprzedaż produktów przez Grupę do spółki I. sp. z o.o., (która przekształciła się w spółkę A. sp. z o.o., zgodnie z KRS [...]) nie była w żaden sposób kwestionowana, nie budziła żadnych zastrzeżeń organu, mimo iż była dokonywana do tego samego podmiotu (o czym ARiMR wiedziała i akceptowała), w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez ARiMR w latach poprzednich utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za piąty rok działalności jako grupa producentów rolnych;

- art. 16 § 1 oraz art. 110 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, które skutkowało odmową wypłaty pomocy Grupie w związku z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady związania organu wydaną przez siebie decyzją, poprzez pominięcie mocy wiążącej decyzji o przyznaniu pomocy w postępowania w sprawie wypłaty pomocy;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy PROW poprzez ich niezastosowanie, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu I instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy PROW polegające na tym, że organy obu instancji nie zgromadziły materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że wyłącznym zamiarem Grupy było uzyskanie korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia, a także poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że Grupa wypełniła obiektywny i subiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej, podczas gdy zarówno z prawomocnej decyzji Marszałka Województwa o uznaniu Spółki za grupę producentów rolnych, jak i potwierdzenia przez ARiMR prawidłowego, zgodnego z przepisami prawa funkcjonowania tej Spółki jako grupa producentów rolnych przez dwa pierwsze lata jej działalności, takie ustalenie jest całkowicie nieuzasadnione;

2) przepisów prawa materialnego:

- § 8 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia GPR poprzez bezpodstawne przyjęcie, że sprzedaż produktów przez Grupę do A. sp. z o.o. narusza dyspozycję powołanego przepisu, gdyż sprzedaż ta nie stanowi wprowadzenia produktów do obrotu;

- art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1698/2005 poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie polegają na wspólnym wprowadzaniu produktów do obrotu, że sprzedaż produktów do A. sp. z o.o. Grupy nie stanowi wprowadzania produktów na rynek, a w konsekwencji działania Grupy nie korespondują z celami określonymi w przywołanym przepisie;

- art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1698/2005 przez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, że Grupa zobowiązana jest do łącznej realizacji wszystkich celów określonych w ww. przepisie, podczas gdy z przepisu tego nie wynika obowiązek łącznego spełnienia przez Grupę wszystkich celów wskazanych w ww. przepisie;

- art. 35 ust. 2 Rozporządzenia 1698/2005, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy PROW oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzenia GPR, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Grupa nie "skierowała na rynek" produkcji, której wartość mogłaby stanowić podstawę naliczenia pomocy, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania powyższych przepisów i nieprzyznania Spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za piąty rok działalności, w wysokości adekwatnej do wartości produkcji skierowanej przez Grupę na rynek;

- art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm.; dalej również jako "Rozporządzenie 1306/2013"), mylnie oznaczonego w Decyzji jako art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiający przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 [Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s, 608) oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WEL312/1 z 23.12.1995) poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, i przyjęcie, że przepisy te powinny znaleźć zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, podczas gdy analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Grupa nie stworzyła w sposób sztuczny warunków do uzyskania płatności, ani nie działała w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami wsparcia, zaś sposób jej funkcjonowania i struktura organizacyjna odpowiada przepisom prawa, w konsekwencji czego powyższe przepisy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.

W motywach skargi Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i rozwinęła podniesione zarzuty w sposób obszerny je argumentując.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983 ze zm.), dalej: "ustawa o GPR". Stosownie do art. 2 tej ustawy osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. W art. 3 ustawy określono szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych. Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych", którym w ramach tego programu przyznawana jest pomoc finansowa. Zasady realizacji programu na terytorium RP, w tym w odniesieniu do grup producentów rolnych, reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów. W art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie GPR".

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia GPR pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestr grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów.

W myśl § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych oraz czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów i decyzją Marszałka Województwa D. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], została wpisana do tego rejestru. Wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy o GPR i nie przesądza jeszcze o przyznaniu pomocy finansowej. Wskazać ponadto należy, iż organ dokonujący płatności (organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) ma obowiązek badać, w każdym kolejnym roku czy spełnione są warunki do otrzymania kolejnej części pomocy. Sam fakt formalnego istnienia Grupy, nie może stanowić wystarczającego warunku do uzyskania płatności.

Wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej jest wynikiem spełnienia warunków określonych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia GPR. Zgodnie z § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi. Zadaniem ARiMR było zatem zbadanie, czy wnioskodawca spełnił kryteria przyznania pomocy oraz, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy będzie zgodne z przepisami rozporządzenia rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 29 I 2011 r.). Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania Grupy producentów rolnych, jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy. Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni omówionych wyżej przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. I w istocie prawidłowość dokonanej wykładni tych przepisów nie jest przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącą a organami.

Istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest uznanie przez organ, że doszło do stworzenia przez Grupę, czy też jej członków sztucznych warunków do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 zgodnie z którym, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten ma takie same brzmienie jak obowiązujący w poprzednim stanie prawnym art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. U.E. L. 2006. 368.74).

Sąd podziela stanowisko organów, iż w rozpoznawanej sprawie powstanie Grupy doprowadziło do sytuacji przeciwnej do celu określonego w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji. Bez wydzielenia bowiem przez Z. K. gruntów na rzecz J. F., Grupa nie spełniłaby warunku minimalnej liczby członków. W przedmiotowej sprawie miała miejsce decentralizacja produkcji, która w efekcie doprowadziła do decentralizacji sprzedaży. Utworzenie grupy producentów rolnych z pięciu członków, z których jeden rozpoczął prowadzenie działalności ze względu na które Grupa powstała już po wstąpieniu do niej i prowadzi ją wyłącznie na gruntach wydzierżawionych od Z. K., który też jest członkiem Grupy, wskazuje, iż doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy.

Sąd podziela ocenę, że w przedmiotowej sprawie podjęto działania służące pozornej działalności poprzez sprzedaż przez członków Grupy produktów wytworzonych przez nich wyłącznie do przedsiębiorstwa należącego do dominujących członków Grupy. Grupa stanowi sztuczną jednostkę w cyklu produkcyjnym i sprzedażowym, nieprzynoszącą efektu dodanego dla produkcji członków Grupy, ale sztuczne ogniwo utworzone w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci pomocy finansowej w ramach działania grup producentów rolnych. Taka ocena oparta jest przede wszystkim na następujących faktach:

1) Grupa została utworzona przede wszystkim (ze względu na potencjał produkcyjny) przez dwóch jej członków wytwarzających blisko 100% produktów grupy (A. i Z. K.),

2) w celu utworzenia Grupy (uzyskania przez niektórych jej członków statusu producenta rolnego) nastąpił podział bazy produkcyjnej Z. K. (od 2011 r. członkowie grupy: J. F., V. J. oraz J. S. składali wnioski o dopłaty do działek objętych wcześniej wnioskami Z. K.),

3) pozostali trzej członkowie Grupy rozpoczęli działalność bezpośrednio przed utworzeniem Grupy, przy czym pomiędzy członkami grupy występuje wieź ekonomiczna i personalna,

4) jeden z członków grupy (J. F.) uzyskała od A. i Z. K. w drodze dzierżawy grunty (4,79 ha), by rozpocząć działalność rolniczą tuż przed zawiązaniem grupy,

5) nabywcą 100% produktów grupy jest spółka A. utworzona i zarządzana wyłącznie przez A. i Z. K., powstała bezpośrednio przed rejestracją Grupy.

Skład osobowy Grupy I. sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o., zdaniem Sądu uzasadnia stwierdzenie, że Grupa występuje jako sztuczne ogniwo w cyklu produkcyjnym i sprzedaży, realizowanym przez członków Grupy do spółek od nich zależnych.

W wypadku wystąpienia przesłanki wskazującej na stworzenie przez stronę sztucznych warunków brak jest podstaw do przyznania płatności (podobnie NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2138/11 - orzecznia.nsa.gov.pl). Spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (o czym decyduje właściwy miejscowo marszałek województwa), nie jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach PROW określonych w przepisach wspólnotowych i krajowych czy też otrzymania płatności za kolejny rok. Przeciwna interpretacja prowadziłyby do sytuacji, w której rola organu sprowadzona zostałaby wyłącznie do naliczenia wysokości pomocy, gdyż sam fakt wpisania grupy do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa oraz otrzymania decyzji o udzieleniu pomocy na 5 lat, przesądzałby o zasadności przyznania płatności. Taką interpretację wyklucza jednak cytowany powyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, który nakazuje badanie, czy przyznanie płatności nie jest konsekwencją stworzenia przez danego beneficjenta sztucznych warunków.

Kwestia natomiast dotycząca właściwego zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1141/11. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką odmowy płatności jest:

1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz

2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Zdaniem Sądu Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, jak i warunek subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, jest zaplanowanym działaniem, które miało na celu ominięcie warunków zawartych w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia 1698/2005, tj. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji i organizacji sprzedaży, jak również ominięcie przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że w sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013, uzasadniające odmowę przyznania płatności w sytuacji sztucznego stworzenia warunków wymaganych do uzyskania korzyści. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy PROW, jak też art. 11, art.16, art. 110 K.p.a.

Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 K.p.a., zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji, odniósł się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 80 K.p.a. Wbrew zarzutom Skarżacej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. Dokonujac ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego Sąd stwierdza, że w sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013, uzasadniające odmowę przyznania płatności w sytuacji sztucznego stworzenia warunków wymaganych do uzyskania korzyści.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. sprowadzający się do tego, że w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej Grupie przyznano płatności za pierwszy i drugi rok działalności. Przyznanie płatności za pierwsze dwa lata nie było przedmiotem rozpoznania przez Sąd, jednak co do zasady nie można uznać, że dokonanie płatności na skutek wcześniejszej wadliwej oceny przesłanek przyznania płatności przez organ powinno przesądzać o przyznaniu płatności za kolejne okresy.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, organy nie naruszyły treści żadnego ze wskazywanych przez Skarżącą Grupę przepisów prawa, ponieważ wbrew stanowisku Skarżącej, organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za piaty rok działania Grupy. Punktem spornym sprawy, była jedynie ocena zgromadzonego materiału dowodowego, co do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej przez Grupę płatności, a w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, iż Skarżąca Grupa Producentów Rolnych nie realizowała celu, dla którego była utworzona.

Z uwagi na powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd był zobowiązany orzec jak w sentencji.