Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1442/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23b, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1, art. 106 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 466/19 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., oddalił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2019 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W toku przeprowadzonej w dniu 15 września 2015 r. kontroli w barze mieszczącym się w Ł., przy ul. Ż. [...], prowadzonym przez P. S., ujawniono jedno urządzenie o nazwie CSANI bez numeru włączone do sieci elektrycznej i udostępnione dla klientów lokalu. Przeprowadzony na nim eksperyment wykazał, że urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, gra na urządzeniu zawierała element losowości, wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego, urządzenie umożliwiało uzyskanie wygranej oraz realizowało wypłatę środków pieniężnych. Stwierdzono, że gra na urządzeniu spełniała przesłanki zawarte w art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm., dalej: u.g.h.), jak również, że lokal nie posiadał zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, a samo urządzenie do gier nie było zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celnego.

Ustalenia te stały się podstawą decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 21 maja 2018 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł.

Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego dotyczące charakteru ujawnionego automatu i rodzaju dostępnych na nim gier. Wskazał także na ujawnione w toku kontroli umowy zawarte przez skarżącą, a K. P. F. "F." w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. i z dnia [...] września 2015 r. których przedmiotem był najem powierzchni w lokalu, w którym przeprowadzono kontrolę. Na ich podstawie skarżąca wynajęła część lokalu celem prowadzenia prze Kancelarię pośrednictwa pieniężnego, w tym przekazów realizowanych od i do brokera instrumentów finansowych CSANI.com. Pośrednictwo to, miało być realizowane za pomocą wolnostojącego kiosku z ekranem dotykowym oraz urządzeniem do przyjmowania i wydawania banknotów i monet. Wydzierżawiająca – P. S. zobowiązała się do aktywnego uczestnictwa w egzekwowaniu wewnętrznej procedury przeciwdziałania "praniu brudnych pieniędzy" wdrożonej przez K., a w szczególności do identyfikowania podejrzanych zachowań klientów korzystających z kiosku, sprawdzania tożsamości podejrzanych klientów i raportowania ich tożsamości oraz transakcji przez nich dokonanych na specjalnych formularzach dostarczonych przez Kancelarię, identyfikowania klientów realizujących transakcje powiązane o łącznej kwocie przewyższającej kwotę 1000 EUR, sprawdzania tożsamości klientów realizujących takie transakcje i raportowania ich tożsamości oraz charakteru transakcji na specjalnych formularzach dostarczonych przez K., a także do weryfikowania wieku osób korzystających z kiosku, tak aby z urządzeń korzystały wyłącznie osoby pełnoletnie. Obie strony ustaliły wysokość czynszu dzierżawnego jako procent od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych - w wysokości 40% od różnicy wpłat i wypłat do systemu CSANI.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że gry rozgrywane na spornym urządzeniu posiadały cechy, które kwalifikował je jako gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h. Bezsporny był również fakt, że gra odbywała się poza kasynem gry z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Skarżąca była zaś urządzającym gry gdyż sprawowała ogólny nadzór nad automatem, kontaktując się z serwisantem w przypadku awarii urządzenia oraz w przypadku niewypłacenia pełnej kwoty wygranej.

Sąd I instancji oddalając skargę w pierwszej kolejności stwierdził, że organ prawidłowo zastosował w sprawie, obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz, że wysokość tej kary wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i dał podstawę do stwierdzenia, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą "S." P. S. była osobą urządzającą gry na automacie wspólnie z podmiotem, który był dysponentem urządzenia znajdującym się w lokalu w dniu kontroli.

Sąd za prawidłowe uznał ustalenia organów odnośnie charakteru ujawnionego podczas kontroli urządzenia, którego cel był komercyjny. Urządzane na nim gry miały charakter losowy, gracz nie miał wpływu na wynik gry, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik gry. Sam wynik gier był nieprzewidywalny dla grającego, a uzyskiwane rezultaty klasyfikowały rozgrywane na urządzeniu gry jako losowe.

O prawidłowości ustaleń organu w zakresie przypisania skarżącej przymiotu urządzającego gry przesądzały zdaniem Sądu treść umów łączących ją z K. P. F. "F." w W., na podstawie których wysokości czynszu z tytułu dzierżawy powierzchni użytkowej określono na wysokości 40% od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych, a także szereg szczegółowo określonych czynności, jakie strona, a także jej pracownicy zobowiązani byli podejmować wobec osób korzystających z urządzenia. Sąd wskazał również na ustalenia organu, że zatrzymanie automatu do gier w kontrolowanym lokalu w dniu 15 września 2015 r. nie było przypadkiem odosobnionym. Jak bowiem wynikało z ustaleń, podczas kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych lokalu skarżącej, w dniach 8 września 2015 r., 16 lutego 2016 r., 28 kwietnia 2016 r. i 13 lipca 2016 r., każdorazowo ujawniano i zabezpieczano rożne automaty do gier, których funkcjonowanie spełniało definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że dokonana przez organy subsumcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. była prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa bankowego, Sąd stwierdził, że nie został przez skarżącą spełniony ani warunek podmiotowy ani przedmiotowy do zastosowania przepisów tej ustawy. Skarżąca nie była bowiem instytucją finansową w rozumieniu art. art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. h) Prawa bankowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało też, aby sporne urządzenie było wykorzystywane do zawierania terminowych operacji finansowych, instrumentów rynku pieniężnego lub papierów wartościowych.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).

P. S. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucają mu naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie w rozstrzygnięciu Sądu, że materiał dowodowy, w oparciu, o który organ ustalił stan faktyczny sprawy, został zebrany w sposób prawidłowy i wystarczający dla prawidłowej oceny legalności decyzji, w sytuacji w jakiej materiał dowodowy nie był zupełny, co stanowiło samoistną przesłankę do uchylenia przez Sąd decyzji organu, a co skutkowało oddaleniem skargi i utrzymaniem w obrocie prawnym wadliwej decyzji organu, co w szczególności należy odnieść do charakteru zatrzymanego urządzenia, które błędnie zostały zakwalifikowane jako automaty do gier hazardowych, a także podmiotu, który za ich pośrednictwem prowadził działalność, a zatem uznania, że to skarżąca nie spełniła warunku podmiotowego dla zastosowania art. 7a Prawa bankowego, podczas gdy za pośrednictwem urządzeń działalność prowadziła F. K. P. F. A. G., która to spółka jest instytucją finansową;

2. art. 122, art. 180 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 oraz art. 129 i art. 23b ust. 1 u.g.h., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi pomimo zaniechania przez organy obu instancji podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności nie przeprowadzenia dowodu mogącego świadczyć o niehazardownym charakterze produktów oferowanych za pomocą platformy i urządzeń CSANI, ich niepodleganiu pod ustawę o grach hazardowych, mimo, iż takie twierdzenia skarżąca podnosiła w toku postępowania załączając opinie biegłych - w tym nie tylko tzw. opinie prywatne powstałe na zlecenie spółki prowadzącej działalność za pomocą kwestionowanych urządzeń, ale również opinie wydane przez biegłych w toku postępowań karnych dotyczących urządzeń CSANI. Wobec powyższego nie wydaje się zatem wystarczające przyjęcie przez organy obu instancji, że załączone przez stronę dokumenty nie dotyczą tego konkretnego zatrzymanego w sprawie automatu i w związku z tym, nie mogą dowodzić tezy stawianej przez skarżącą, nie sposób bowiem przyjąć, iż wątpliwości w zakresie charakteru urządzeń jakie nasunęły ww. dokumenty zostały w jakikolwiek sposób wyjaśnione. W tym miejscu podkreślić jeszcze należy, że załączone opinie biegłych również dotyczyły wielu rożnych urządzeń, a ich wspólna lektura pozwala zauważyć, że wszystkie urządzenia CSANI działają w ten sam sposób, za pomocą platformy csani.com, a zatem organ winien był podjąć odpowiednie kroki w celu zweryfikowania, czy zatrzymane w sprawie urządzenie działa w sposób odmienny od podnoszonego przez stronę;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i przedwczesnym zakwalifikowaniem skarżącej jako "urządzającego gry" na podstawie oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji urządzeń za ustalony czynsz, podczas gdy:

a. zgodnie z opiniami biegłych, które strona złożyła do akt sprawy, urządzenia i platforma CSANI nie służą do prowadzenia gier, a produkty oferowane przez platformę CSANI są instrumentami finansowymi mającymi formę krótkoterminowych opcji binarnych - przy czym podkreślenia wymaga, iż krótkoterminowość tych instrumentów nie odbiera im charakteru instrumentów finansowych. Oferowane za pomocą platformy CSANI instrumenty prezentowane są wizualnie w sposób znany z gier hazardowych, zaś sama wizualizacja nie odbiera im przymiotu instrumentów finansowych w myśl ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;

b. w sprawie nie ustalono do czego służył i w oparciu o co był zbudowany wykres pojawiający się na ekranie automatu CSANI, a przede wszystkim czy wykres ten jest oparty o notowania walut czy też nie, a zatem nie przeprowadzono dowodu, który pozwoliłby na ustalenie czy platforma, której dotyczy sprawa faktycznie przedstawia w czasie rzeczywistym wysokość kursu walut i czy warunki wygranej są uzależnione od prawidłowego przewidzenia kursu walut;

c. brak jest merytorycznego odniesienia się do treści zgromadzonej w sprawie dokumentacji, złożonej przez skarżącą;

II. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. naruszenie art. 7a Prawa bankowego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że produkty oferowane przez csani.com nie mają charakteru instrumentów finansowych, co w szczególności jest wynikiem nie powołania biegłego z zakresu instrumentów finansowych, jak też zbyt lakonicznego podejścia do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazane uchybienie doprowadziło do uznania, iż działalność prowadzona na zakwestionowanej platformie CSANI.com/urządzeniach CSANI podlega pod przepisy ustawy o grach hazardowych, czyniąc oferowane opcje grami hazardowymi z elementem losowości, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami działalność ta jest wyłączona spod działania przepisów ustawy o grach hazardowych. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy zostały spełnione kryteria podmiotowe i przedmiotowe dla zastosowania ww. przepisu. Organy, a za nimi Sąd I instancji, błędnie przyjęły, że skarżąca nie spełnia kryteriów dla zastosowania art. 7a Prawa bankowego, podczas gdy za pośrednictwem urządzeń CSANI działalność prowadziła jedynie F. K. P. F. A. G., która jest instytucją finansową, a przedmiotem tej działalności były terminowe operacje finansowe, do których z mocy art. 7a Prawa bankowego nie stosuje się przepisów ustawy o grach hazardowych. Organ pominął w całości wniosek płynący z załączonej do sprawy dokumentacji, iż w istocie mamy tu do czynienia z opcjami binarnymi typu europejskiego, utworzonymi na bazie par wymiany obcych walut, wymienionymi jako instrumenty finansowe na wykazie MiFID w punkcie 4 sekcji C Załącznika 1, które są powszechnie spotykanym instrumentem pochodnym, będącym przykładem typowej terminowej operacji finansowej w rozumieniu art. 7a Prawa bankowego oraz Sekcji C dyrektywy MiFID uzupełnionej przez artykuły 38 i 39 Rozporządzenia (WE) nr 1287/2006 z 10 sierpnia 2006 wprowadzającego Dyrektywę 2004/39/ECK Parlamentu i Komisji Europejskiej.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Strona wniosła ponadto o:

a. włączenie w poczet materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony na okoliczność, iż F. K. P. F. A. G. jest podmiotem wpisanym do rejestru prowadzonego przez KNF jako biuro usług płatniczych i tym samym jest uprawniony do świadczenia usługi przekazu pieniężnego;

b. włączenie w poczet materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z opinii firmy audytorskiej A. A. Sp. z o.o., wpisanej na listę Polskiej Izby Biegłych Rewidentów pod numerem: [...], na okoliczność oceny platformy csani w kontekście wypełnienia definicji "instrumentu finansowego" w myśl ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz "terminowej operacji finansowej" w myśl art. 7a ustawy Prawo bankowe.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Mając na uwadze treść postawionych wyrokowi Sądu I instancji zarzutów stwierdzić należy, że w swoje istocie koncentrują się one na zaaprobowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisku organów, że ujawnione podczas kontroli urządzenie było automatem do gier w rozumieniu u.g.h., nie zaś platformą, co podnosi skarżąca, do obrotu instrumentami finansowymi w konsekwencji czego niezasadnym było zdaniem strony nałożenie na nią kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Zasadności stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem, w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa prezentowana na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego argumentacja, że prowadzona przez stronę skarżącą z wykorzystaniem spornego automatu działalność, nie dość, że nie była niezgodna z prawem, to również nie podlegała regulacji ustawy o grach hazardowych, a to z tego powodu, że jak wywodzi strona odwołując się w tej mierze do załączonych opinii, przedmiotem tej działalności były terminowe operacje finansowe - opcje binarne typu europejskiego.

Stanowisko to nie jest zasadne i w opozycji do niego trzeba podnieść, że jakkolwiek istotnie, zgodnie z art. 7a ustawy – Prawo bankowe, do terminowych operacji finansowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. h) oraz w art. 5 ust. 2 pkt 4, będących przedmiotem umów zawartych przez bank lub instytucję finansową nie stosuje się przepisów o grach hazardowych oraz art. 413 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, 585 i 1579), to jednak podkreślenia wymaga, że zastosowanie art. 7a ustawy – Prawo bankowe wymaga spełnienia określonych tą ustawą warunków, co w szczególności oznacza, że podmiot, który świadczy usługi, o których mowa w przywołanym przepisie prawa powinien udokumentować, że jest instytucją finansową w rozumieniu Prawa bankowego i działa zgodnie z przepisami regulującymi rynek finansowy w Polsce, co także wymaga odpowiedniego udokumentowania, że operacje finansowe, o których mowa w tym przepisie są przeprowadzane w sposób zgodny z przepisami prawa oraz, że mają rzeczywisty charakter, a mianowicie, że nie są to operacje jedynie dla pozoru, czy wprowadzające w błąd (por. w tej mierze również wyroki NSA z dnia: 23 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1347/20; 20 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 3625/17; 23 października 2018 r., sygn. akt II GSK 5608/16).

Jeżeli więc strona skarżąca pomija znaczenie konsekwencji wynikających z przywołanej regulacji prawnej, a w tej mierze znaczenie konsekwencji wynikających z definicji instytucji finansowej zawartej art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. h) ustawy – Prawo bankowe, a w toku prowadzonego w sprawie postępowania nie wykazała, a za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że to na niej w tym względzie spoczywał obowiązek dowodzenia, że prowadzona przez nią działalność spełniała warunki, o których mowa w przywołanych przepisach prawa i z tymi warunkami korespondowała, to nie sposób jest twierdzić, że argumenty które aktualnie podnosi, a których źródłem są dołączone do skargi kasacyjnej opinie, z których z kolei nie wynika spełnianie wymogów prawnych, o których mowa powyżej, mogą skutecznie podważać prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz ich prawnej oceny. To zaś nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności zarzutów petitum skargi kasacyjnej, a także odnośnie do braku przydatności w rozpatrywanej sprawie wymienionych opinii. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się również do znaczenia argumentu z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. (odnośnie do przesłanek jego stosowania, które w rozpatrywanej sprawie się nie zaktualizowały, zob. zwłaszcza wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05).

Omawiane stanowisko strony skarżącej oraz prezentowana w jego uzasadnieniu argumentacja nie podważają zatem ustalenia, że zakwestionowane w sprawie urządzenie (automat) nie był wykorzystywany do zawierania terminowych operacji finansowych, czy też operacji, przedmiotem których miałyby być instrumenty rynku finansowego lub papiery wartościowe – jak wynika to z art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. h) ustawy – Prawo bankowe definiującego pojęcie instytucji finansowej – lecz służyło urządzaniu gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a zarzuty skargi kasacyjnej adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie orzeczenia, tego ustalenia nie podważają.

Powyższe czyni niezasadnym zarzut z punktu II pkt 1 petitum skargi kasacyjnej jak również pozostałe zarzuty w zakresie w jakim zmierzały one do zakwestionowania ustalonego charakteru urządzenia ujawnionego w lokalu skarżącej.

Za niezasadny uznać należy zarzut z punktu I. 1 petitum skargi kasacyjnej, w którym strona podniosła naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a.

Stwierdzić należy, że omawiany zarzut nie został on w ogóle uzasadniony. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika bowiem, na czym miałoby polegać naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., w tym zwłaszcza jego istotny charakter, a także wpływ tego naruszenia na wynik sprawy (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Należy podnieść, że z wyrażonej na gruncie tego przepisu prawa zasady orzekania sądu administracyjnego I instancji na podstawie akt sprawy wynika, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy – rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach (prawidłowo) udokumentowanych w aktach sprawy – oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Innymi słowy, przywołany przepis wyznacza granice, w których może operować sąd administracyjny przyjmując za podstawę orzekania w sprawie dany stan faktyczny. Konsekwencją powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a, usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09). Innymi słowy, art. 133 § 1 p.p.s.a. może być podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie o wykroczeniu przez Sąd I instancji poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować.

Również za niezasadny uznać należy zarzut naruszenie przepisów art. 122, art. 180 i art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 8 i art. 129 oraz art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Zarzut ten nie został bowiem uzasadniony w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów określonych w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wymienionych przepisów prawa mających stanowić adekwatne (co w szczególności trzeba odnieść do wskazanych przepisów ustawy o grach hazardowych) normatywne wzorce kontroli legalności działania organu administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie, a także na czym miałby polegać – niedostrzeżony przez ten Sąd – wpływ zarzucanego naruszenia wskazanych przepisów prawa na wynik sprawy, a w tym kontekście na to, że ustalenia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy należałoby uznać, według strony skarżącej, za niewystarczające dla wydania zaskarżonej decyzji, a przez to za wadliwe.

Omawiany zarzut kasacyjny nie może być więc uznany z przedstawionych powodów za zasadny, a co za tym idzie również za skuteczny. Zasadność wniosku odnośnie do braku skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego potwierdza i ta okoliczność, że z jego uzasadnienia nie wynika również z jakich powodów i dlaczego – strona skarżąca ich bowiem nie przedstawia – za miarodajne wzorce oceny prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, które miałby naruszyć Sąd I instancji należy – czy też należałoby – uznać przepisy art. 23b ustawy o grach hazardowych, który odnosi się do badań sprawdzających zarejestrowanych automatów lub urządzeń do gier oraz art. 129 tej ustawy, który jest przepisem przejściowym. Powołany w uzasadnieniu tego zarzutu pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2046/12 jest natomiast nieadekwatny do stanu faktycznego tej sprawy.

Wreszcie za pozbawiony uzasadnionych podstaw uznać należy ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej – zarzut pomieszczony w punkcie I.3 jej petitum.

Również i ten zarzut nie spełnia wymagań art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., albowiem autor skargi kasacyjnej podnosząc naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., nie wskazał na czym polegało naruszenie pierwszego z przywołanych przepisów – art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przepis ten określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wskazuje aby było ono pozbawione któregokolwiek z wymienionych przywołanym przepisem elementów, przede wszystkim zaś aby uzasadnienie pozbawione było, w swoje istocie, klarownego i jasnego stanowiska Sądu wyjaśniającego, z jakich przyczyn uznał on zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i prawu odpowiadającą.

Skarżąca kasacyjnie natomiast w jakimkolwiek zakresie, tak w zarzucie jak i jego uzasadnieniu nie wskazuje, który z powołanych wymogów nie został przez Sąd I instancji spełniony i jaki miało to wpływ na sprawę – odkodowanie przesłanek oddalenia wywiedzionej w sprawie skargi.

Zawarte w podpunktach od a) do c) stanowisko strony w aspekcie naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., również uznać należy za pozbawione racji, a to z już omówionych przyczyn dotyczących prawidłowości ustalonego charakteru ujawnionego urządzenia, które prawidłowo zostało zaklasyfikowane jako automat do gier nie zaś jak wywodzi strona skarżąc platforma do obrotu instrumentami finansowymi.

Powyższe oznacza, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych w sprawie ustaleń, nie zakwestionowanych w ramach skargi kasacyjnej przez stronę, że skarżąca spełniała wymogi do uznania ją za "urządzającą gry" w rozumieniu powołanego przepisu.

Wskazania wymaga, że z ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co znajduje swoje uzasadnienie w potrzebie uwzględniania szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", motywowanej tak przedmiotem i istotą regulowanych ustawą o grach hazardowych postępowań w sprawach nałożenia kary pieniężnej, jak i koniecznością zapewnienia realnego charakteru systemu kontroli oraz skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji.

Jakkolwiek więc ustawa o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia o rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", o czym mowa była powyżej, w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.

Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.)

"Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, który nie został skutecznie zakwestionowany, polegało to na tym, że strona skarżąca udostępniając K. P. F. "F." na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2014 r. i z dnia [...] września 2015 r. część lokalu, w którym prowadziła własną działalność gospodarczą w celu ulokowania i zainstalowania w nim urządzenia opisanego w tej umowie, udostępniała go tym samym oraz w tenże właśnie sposób grającym, a taki był, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, cel podejmowanego przez nią działania zwłaszcza, że należący do strony skarżącej lokal był lokalem ogólnodostępnym. Za nie bez znaczenia z punktu widzenia zasadności przedstawionych wniosków trzeba uznać również to, że postanowienia wymienionej umowy dowodzą, iż korzyści z jej zawarcia bezpośrednio związane były z funkcjonowaniem automatu do gier (z umów wynikało bowiem, że wysokość czynszu ustalona została na poziomie 40% zysku z zainstalowanego urządzenia), a obowiązki strony skarżącej polegały, między innymi, na kontrolowaniu zachowań, tożsamości oraz wieku grających.

Należy bowiem przyjąć, że strony wymienionej umowy wspólnie realizowały przedsięwzięcie polegające na połączeniu składników majątkowych, a mianowicie lokalu użytkowego skarżącej oraz pozostającego w dyspozycji najemcy automatu do gier, które wspólnie umożliwiały uruchomienie na nim gier w sposób i w miejscu dostępnym dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Tym samym uznać należało uznać, że "celem" wymienionej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie klasycznej umowy najmu, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tej umowy.

Skarżąca kasacyjnie zasadnie zatem została uznana za "urządzającą gry" w lokalu, który nie posiadał zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, a samo urządzenie do gier nie było zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celnego. Konsekwencją takiego stanu sprawy było również zasadne nałożenie na nią kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach, jak w punkcie 2 wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).