Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1432/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 84, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 205,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu budynków mieszkalnych i wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, drogami, parkingami podziemnymi i nadziemnymi", którego realizację przewidziano w K. przy ul. [...], na działce nr 1. W punkcie drugim decyzji organ ustalił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji przedsięwzięcia.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm., dalej w skrócie "u.i.ś.o.") w związku z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.), oraz § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Wskazał również, że decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że została ona wydana na wniosek "A." Sp. z o.o. (dalej zwaną "inwestorem"), którą w postępowaniu reprezentuje "B." Sp. z o.o. Wniosek ten został złożony w dniu 19 stycznia 2017 r., a w dniu [...] r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednak na skutek złożonych odwołań decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (decyzja z dnia [...] r. nr . [...]) i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponadto organ podał, że w toku dalszego postępowania Kolegium wyłączyło od prowadzenia sprawy Prezydenta Miasta K., a następnie wyłączono również Prezydenta Miasta C., a jako organ do załatwienia tej sprawy został ostatecznie wyznaczony Prezydent Miasta Z.

Organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a."), ponieważ wniosek o wydanie decyzji wpłynął do organu I instancji w dniu 19 stycznia 2017 r. t.j. przed dniem wejścia w życie nowelizacji wprowadzonej ustawą dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U 2017 r., poz. 935). Ponadto organ wyjaśnił, że ze względu na brzmienie przepisów przejściowych nowelizujących ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko tj. art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne zastosowanie w sprawie znajdują przepisy tej pierwszej ustawy w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2018 r.

Analizując wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z uzupełnieniami oraz wymaganymi dokumentami pod kątem uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także biorąc pod uwagę dowody zebrane w toku postępowania, organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowym przypadku nie zachodzą szczegółowe uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o.. Wobec tego, jak wskazał organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. stwierdzono brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że mając na względzie interes społeczny oraz zapewnienie realizacji przedsięwzięcia w sposób jak najmniej uciążliwy dla środowiska i otoczenia organ, w oparciu o art. 84 ust. 1 a ustawy u.i.ś.o. postanowił wskazać na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dodatkowych warunków na etapie realizacji przedsięwzięcia.

Organ I instancji podał, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w K. przy ul. [...], na działce nr 1 o powierzchni 2,8742 ha. Według planu miejscowego powierzchnia 2,3616 ha oznaczona jest symbolem 3MW/U, a powierzchnia 0,223 ha - 3KP.

Inwestycja zakłada budowę dziewięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługą uzupełniającą w zabudowie punktowej, przynależną infrastrukturą techniczną, drogową oraz parkingami podziemnymi i nadziemnymi. Pozostałe elementy zagospodarowania działek będą stanowiły: chodniki, place zabaw, place gospodarcze, drogi wewnętrzne i pożarowe, stacje trafo, zieleń wysoka i niska oraz miejsca parkingowe. Dla projektowanego przedsięwzięcia zapewnionych zostanie łącznie do 1088 miejsc parkingowych, z czego w garażach podziemnych - 795, a na poziomie terenu - 293 miejsc postojowych. Inwestycja zlokalizowana będzie w dzielnicy K. – Osiedle [...], gdzie główną rolę pełni funkcja mieszkaniowa. Teren planowanego przedsięwzięcia obecnie jest niezagospodarowany. Otoczenie obiektu stanowi teren silnie przekształcony przez człowieka, na którym zlokalizowane jest Osiedle [...]. Planowane w ramach przedsięwzięcia działania, w perspektywie kolejnych lat, będą mieć znikomy wpływ na system przyrodniczy terenu w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Według organu faza realizacji przedsięwzięcia charakteryzować się będzie możliwością wystąpienia krótkotrwałego oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska. Bezpośrednie oddziaływania związane z obciążeniem istniejącej infrastruktury technicznej będą miały charakter lokalny i ograniczą się do najbliższego terenu inwestycji. W związku z pracą silników maszyn, urządzeń i sprzętu budowlanego oraz samochodów transportowych z realizacją przedsięwzięcia wiązać się będzie okresowy wzrost emisji substancji do powietrza. Oddziaływanie w fazie realizacji będzie miało charakter emisji niezorganizowanej, o niedużym zasięgu oraz będzie występować okresowo z różnym natężeniem, w sposób przemijający.

Planowana inwestycja na etapie eksploatacji będzie źródłem zorganizowanej i niezorganizowanej emisji substancji do powietrza atmosferycznego, a źródłem emisji zanieczyszczeń będą poruszające się pojazdy.

Organ I instancji odniósł się również do emisji hałasu. Wskazał na wzrost uciążliwości hałasowych w fazie budowy oraz podał rozwiązania organizacyjno-techniczne, mające na celu ograniczenie tego oddziaływania. Natomiast na etapie eksploatacji emisję hałasu powodować będzie instalacja wentylacyjna pomieszczeń mieszkalnych, usługowych oraz garażowych (garaże podziemne), a ponadto poruszające się pojazdy. Organ odwołał się przy tym do przeprowadzonych obliczeń emisji akustycznej i wskazał na brak przekroczeń wartości dopuszczalnych na granicy terenów chronionych akustycznie w porze dnia oraz nieznaczne przekroczenia w porze nocy, wykraczające poza teren inwestycji.

Organ I instancji odniósł się również do kwestii powstawania odpadów, zarówno w trakcie realizacji inwestycji (powstawać będą odpady budowlane) oraz eksploatacji (powstawać będą odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne). Wskazał, że przedsięwzięcie nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska ze względu na ilość i rodzaj wytwarzanych odpadów pod warunkiem prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami.

Realizacja inwestycji nie spowoduje poważnej awarii, gdyż na terenie planowanego przedsięwzięcia, nie będą występować jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia, zdrowia ludzi, środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem, również ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej, czy naturalnej jest znikome. Ponadto przedsięwzięcie położone będzie poza terenami objętymi ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.) oraz poza granicami terenu górniczego. Nie będzie również oddziaływać transgranicznie. Zdaniem organu inwestycja nie zwiększy także ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust.1 pkt 56 lit b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. przedsięwzięcie zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.ś.o., a wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza uzyskanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Organ stwierdził kompletność karty informacyjnej przedsięwzięcia i dokonanych do niej uzupełnień. Wykazano w niej bowiem zagrożenia, jakie będzie niosła inwestycja, a zaproponowane środki niwelujące zostały uznane za wystarczające do ograniczenia uciążliwości oddziaływania. Dane zawarte w tej karcie są według organu wystarczające do pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie jego realizacji i eksploatacji.

Powołując się na szczególną moc dowodową karty informacyjnej przedsięwzięcia, organ I instancji odmówił wartości dowodowej krytycznym opracowaniom przedstawionych przez strony postępowania, akcentując, że dotyczą innych kwestii niż przedmiot postępowania. Odnosząc się zaś do pism stron zawierających wnioski o zobowiązanie inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko organ uznał, że strony nie udowodniły negatywnego oddziaływania inwestycji dając jedynie wyraz swoim subiektywnym odczuciom w tym zakresie.

Ze względu na art. 62a u.i.ś.o. organ I instancji uznał, że nie było koniecznym, aby w karcie informacyjnej przedsięwzięcia przeprowadzać analizę możliwych konfliktów społecznych, a ich istnienie nie stanowi ustawowej przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zasygnalizował również, że część uwag stron dotyczy kwestii, które winny być rozstrzygane na etapie postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę.

Organ I instancji przeprowadził również analizę zgodność planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, stwierdzając zgodność w tym zakresie. Podniósł przy tym, że wątpliwości wskazane przez Kolegium do wyjaśnienia w ponownym postępowaniu dotyczące zmian wprowadzonych przez inwestora są niezasadne, gdyż przedsięwzięcie umożliwia aranżację usług uzupełniających o powierzchni do 250 m2, przez co nie osiąga progu wskazanego w § 8 ust. 3 pkt 3 planu miejscowego. Niezasadne są również uwagi stron dotyczące niezgodności z planem miejscowym projektowanych zjazdów.

W podsumowaniu decyzji organ I instancji stwierdził, że nie istnieją przesłanki do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a dane na etapie ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia na temat przedsięwzięcia są wystarczające by w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko na etapie jego realizacji i eksploatacji.

Do decyzji organ I instancji załączył "Charakterystykę przedsięwzięcia" (jako załącznik nr 1 do decyzji).

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: P. M., J. M., P. K., M. B., A. R., B. P., A. P., M. L., M. M.

Jednak zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W pierwszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, akcentując, że ze względu na treść przepisów przejściowych zastosowano przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej przez art. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Ponadto omówiło przepisy przejściowe dotyczące stosowania znowelizowanych przepisów u.i.ś.o. oraz wskazano przepisy u.i.ś.o. znajdujące zastosowanie w sprawie.

Kolegium stwierdziło, że postępowanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie było prawidłowe, a wydana przez ten organ decyzja nie zawiera wad, które miałyby wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do wniosku inwestora, Kolegium stwierdziło, że po uwzględnieniu dokonanych uzupełnień zawiera on wszystkie przewidziane prawem elementy, wynikające z art. 74 ust. 1 i ust. 2 u.i.ś.o., a dołączona do wniosku karta informacyjna została sporządzona zgodnie z art. 62a u.i.ś.o.. Z uwagi zaś na to, że przedmiotowe przedsięwzięcie było przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ I instancji prawidłowo, według oceny Kolegium, przeprowadził postępowanie w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i po zasięgnięciu opinii organów współdziałających stwierdził w drodze postanowienia brak obowiązku przeprowadzenia takiej oceny.

Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił zasięg oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, również prawidłowo ustalił krąg stron postępowania oraz ocenił, że przedsięwzięcie jest zgodne z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego, który do momentu orzekania przez Kolegium nie uległ zmianie. Ponadto organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu. Kolegium podzieliło przy tym ustalenia poczynione przez organ I instancji i po przeprowadzonym raz jeszcze postępowaniu doszło do takich samych, jak ten organ, wniosków. Według organu odwoławczego decyzja organu I instancji spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 107 k.p.a. oraz art. 84, 85 u.i.ś.o., zawiera także obszerne uzasadnienie obejmujące opis przebiegu postępowania oraz analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, przesłanek wydanego rozstrzygnięcia oraz prawidłowe uzasadnienie prawne. Kolegium odnotowało także, że decyzja organu I instancji została wydana po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym, uwzględniono w niej ustalenia zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz odniesiono do opinii wyrażonych przez organy współdziałające. Ponadto uzasadnienie warunków sformułowanych w sentencji zaskarżonej decyzji jest wystarczające, a organ prowadzący postępowanie, uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie, odniósł się do treści art. 63 ust. 1 u.i.ś.o.. Organ I instancji uwzględnił również wszystkie uwagi, które Kolegium poprzednio zawarło w decyzji z dnia [...] r. (nr [...]), w której uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem Kolegium argumenty zawarte w odwołaniach nie są zasadne. Brak jest bowiem wadliwości postępowania organu I instancji i uchybień w zakresie wskazanym w odwołaniach.

Kolegium zaakcentowało także, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku wykazania, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, organ winien uwzględnić wniosek i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Z kolei decyzja odmowna może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie, a organ I instancji nie stwierdził, aby którykolwiek z nich zachodził w sprawie, co Kolegium również stwierdziło w toku postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniosła M. L. (dalej zwana: "skarżącą"). W skardze zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) brak własnych ustaleń organu odnośnie obliczeń dotyczących emisji hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza i oparcie się wyłącznie na karcie informacyjnej przedsięwzięcia stanowiącym dowód prywatny inwestora oraz dyskredytowanie podnoszonych argumentów stron postępowania poprzez określenie ich "subiektywnymi odczuciami",

b) ogólnikowe uzasadnienie rozstrzygnięcia poprzez: pominięcie istotnych kwestii związanych z charakterem przedsięwzięcia, brak przeprowadzenia w sprawie szczegółowych analiz co do istotnych kwestii związanych z charakterem przedsięwzięcia i przyjęcie wątpliwych, ogólnych analiz inwestora, pominięcie analiz przedłożonych w toku postępowania przez strony, szeregu opracowań, w tym "Analizy warunków aerosanitarnych na obszarze Osiedla im. [...] w K." oraz mapy akustycznej z 2018 r. opracowanej dla Miasta K., bez merytorycznej weryfikacji twierdzeń stron postępowania,

c) brak własnych ustaleń organu odwoławczego i ograniczenie się do powielenia stanowiska organu I instancji co do okoliczności sprawy,

d) pominięcie zdolności do samooczyszczania się środowiska poprzez wietrzenie za pośrednictwem korytarza powietrznego, który obecnie przechodzi m.in. przez działkę nr 1 objętą zamierzoną inwestycją,

e) przyjęcie, że inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i zdrowia ludzi, podczas gdy emisje i hałas, w trakcie realizacji, a potem eksploatacji inwestycji, doprowadzą do istotnego pogorszenia ochrony środowiska i znacznego zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organ I instancji, pomimo, że istniały podstawy do jej uchylenia.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 1 a) u.i.ś.o. w związku z art. 56 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku pełnego i konkretnego określenia wymagań dotyczących planowanego przedsięwzięcia, które powinny zostać zachowane, oraz niewystarczającym określeniu, jakie konkretne wymagania techniczne winny zostać podjęte celem zapobiegania oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności na pobliski staw, podczas gdy takie szczegółowe warunki techniczne powinny zostać ustalone na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto według skarżącej naruszenie to polegało na błędnym przyjęciu, że kwestia zacienienia, powierzchni biologicznie czynnej, zjazdów z dróg publicznych, prawidłowości założeń i rozwiązań projektowych będzie przedmiotem oceny prawnej dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ze względu na rodzaj, charakterystykę przedsięwzięcia, w tym jego skalę oraz emisję i występowanie innych uciążliwości, a także usytuowanie oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania, stwarza ono zagrożenia dla środowiska w stopniu uzasadniającym konieczność przeprowadzenia jego oceny oddziaływania na środowisko.

Skarżąca zaakcentowała, że Kolegium nie odniosło się merytorycznie do argumentów podniesionych w odwołaniu, co w dużej mierze uniemożliwia dokonanie właściwej oceny poprawności rozumowania Kolegium oraz motywów, jakimi organ ten kierował się wydając zaskarżoną decyzję. Ponadto Kolegium nie odniosło się do wniosków skarżącej o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z opinii niezależnych biegłych z zakresu ochrony środowiska i akustyki na okoliczności wskazane w odwołaniu. Nie odniosło się też do przedłożonych przez mieszkańców sąsiedniej nieruchomości analiz i raportów, a także uwag i wniosków tych mieszkańców.

Według skarżącej organ nie zbadał powiązań planowanej inwestycji, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych. Tymczasem w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji jest realizowane przedsięwzięcie pod nazwą "[...]", polegające na budowie obiektów mieszkalnych, a lokalizacja inwestycji zawarta w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia jest niezgodna ze stanem faktycznym, albowiem nie uwzględnia istniejącej i aktualnie realizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji "[...]", dla której to inwestycji zostały wydane decyzje środowiskowe.

Zdaniem skarżącej tylko nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoliłoby na ocenę i dokładne zweryfikowanie wpływu inwestycji na stan środowiska i umożliwienie podjęcia działań zmierzających do ograniczenia jej negatywnego wpływu na otoczenie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ponadto w dniu [...] r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Kolegium o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, przy czym w zakreślonym terminie żadna ze stron nie sprzeciwiła się temu wnioskowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone, w określonych wyżej ramach, badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której organ ten stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wskazanego we wniosku inwestora.

Wydanie kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z faktu zaliczenia planowanego przez inwestora przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Według § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 roku poz. 71; zwane dalej rozporządzeniem), do tego typu przedsięwzięć prawodawca nakazuje kwalifikować garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a tj. innych niż na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie odgrywa art. 84 ustawy, przywołany zresztą jako podstawa prawna decyzji organu I instancji i częściowo zacytowany przez Kolegium. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z ust. 1a tego przepisu w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, w szczególności, jeżeli wynikają one z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a. Jak natomiast stanowi ust. 2 tego przepisu charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Równie istotny jest art. 85 ust. 1 u.i.ś.o., zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Jak przy tym stanowi ust. 2 pkt. 2 tego przepisu uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a. powinno zawierać, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zaakcentować przy tym należy, że informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. umożliwiają dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego decyzja, odstępująca od konieczności przeprowadzenia oceny, winna uwzględniać w szczególności powiązania z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.ś.o. - przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 28 lit. a tiret czwarty ustawy z dnia 9 października 2015 r., Dz.U.2015.1936, zmieniającej m.in. u.i.ś.o. z dniem 1 stycznia 2017 r. tj. przed dniem złożenia wniosku przez inwestora, a zatem znajdował zastosowanie w rozpoznawanej sprawie w dacie wydania przez Kolegium zaskarżonej obecnie decyzji). Tymczasem Kolegium nie dostrzegło w ogóle kwestii skumulowanego oddziaływania. Kwestię tę poruszono co prawda w pkt. 10 Karty informacyjnej przedsięwzięcia – w jej tekście jednolitym z grudnia 2018 r. – str. 74, karta 766 akt administracyjnych organu I instancji). Jednak Kolegium nie odniosło do niej, pomimo że skarżąca w uzasadnieniu odwołania na str. 6 i 7 (karta 90 i 89 akt organu odwoławczego) wskazała na brak zbadania powiązań planowanej inwestycji, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych. Tymczasem, zdaniem Sądu, informacje zawarte w pkt. 10 Karty informacyjnej przedsięwzięcia wymagały dalszego postępowania wyjaśniającego.

W karcie informacyjnej wskazano bowiem, że dla sąsiadującego terenu została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu budynków wielorodzinnych w K. (etap 3 i 4) realizowanego na działkach nr. 2, 3, 4, 5, a pozyskana dokumentacja dla w/w przedsięwzięcia stwierdza, że w wyniku funkcjonowania inwestycji nie zostaną przekroczone wartości dopuszczalne dla emitowanych zanieczyszczeń, jak i hałasu. W związku z tym, jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, przewiduje się brak kumulacji oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Jednak, w ocenie Sądu, przewidywanie to nie jest przekonujące, gdyż brak przekroczenia norm przez sąsiednią inwestycję nie wyklucza z góry ich przekroczenia po skumulowaniu odziaływania z przedmiotowym przedsięwzięciem. Innymi słowy pomimo, że każda z inwestycji, badana osobno nie wykazuje przekroczenia norm, to nie można automatycznie wykluczyć, że ich równoległe oddziaływanie, może do takiego przekroczenia norm doprowadzić. Nie było więc wystarczającym, aby w karcie informacyjnej odnieść się wyłącznie do tego, czy sąsiednia inwestycja przekracza określone normy dotyczące zanieczyszczeń czy hałasu.

Ponadto nie jest wystarczającym stwierdzenie, że prace budowlane na sąsiedniej nieruchomości jedynie prawdopodobnie nie pokryją się z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia. Przypuszczalny brak zbiegu prac jest w ocenie Sądu w tym zakresie niewystarczający do tego, aby wykluczyć wskazaną w powyższych przepisach kumulację oddziaływań. Kwestia ta wymagała od Kolegium dodatkowej weryfikacji, nie tylko ze względu na treść zarzutów odwołania wniesionego przez skarżącą, ale także z tego względu, że Kolegium wydawało swoją decyzję po upływie roku od daty sporządzenia teksu jednolitego karty informacyjnej, co pozwalało na sprawdzenie, czy i ewentualnie w jakim zakresie przypuszczenia dotyczące braku zbiegu prac się faktycznie ziściły.

Niedostrzeżenie przez Kolegium wskazanej powyżej kwestii ewentualnej kumulacji oddziaływań, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.ś.o. świadczy o naruszeniu przez Kolegium art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, pamiętając o znanych Kolegium wymogach wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. należy zaakcentować, że uzasadnienie decyzji stanowi element decydujący o przekonaniu stron co do trafności rozstrzygnięcia i służy realizacji zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji, w tym także decyzji organu odwoławczego, nie może być zatem sformułowane ogólnikowo i powinno dokładnie wyjaśniać rozstrzygnięcie. Powinno zawierać odniesienie co do wszystkich istotnych okoliczności wskazywanych przez stronę, po ich uprzednim dokładnym wyjaśnieniu. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego dane stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa bowiem również na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Mając na uwadze powyższe rozważania zaznaczyć trzeba, że wskazane zasady znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, przy czym dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy stanowi o istocie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. W realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że choć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przedstawiło prawidłowe teoretyczno-prawne rozważania dotyczące merytorycznego, a nie tylko kontrolnego charakteru postępowania odwoławczego, to jednak zbyt mało uwagi skupiło na wnikliwej analizie zasadności zarzutów skarżącej podniesionych w jej odwołaniu, a pomimo bardzo obszernego uzasadnienia decyzji, odnosząc się do tych zarzutów ograniczyło się w istocie do lakonicznego stwierdzenia, że argumenty zawarte w odwołaniach nie są zasadne. Zważywszy na to, że zarzuty te w zdecydowanej części mają charakter merytoryczny i zostały oparte o przedstawione w toku postępowania przed organem I instancji analizy i opracowania, strona odwołująca, a za nią Sąd może się jedynie domyślać z jakich powodów organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją skarżącej zawartą w odwołaniu. Ponadto, w ocenie Sądu, nawet w porównaniu z uzasadnieniem zawartym w decyzji organu I instancji Kolegium jedynie zdawkowo przedstawiło własną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i zbyt ogólnikowo odniosło poczynione przez siebie ustalenia do podstawy materialnoprawnej decyzji. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w pełnym zakresie wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz dodatkowych wymogów, jakie w tym zakresie statuują przepisy u.i.ś.o., w tym przede wszystkim art. 85 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie w punkcie drugim sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań, przy czym organ odwoławczy winien zwrócić się do inwestora o uzupełnienie karty informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie dotyczącym kumulacji oddziaływań przedmiotowego przedsięwzięcia z inwestycją "[...]", zarówno na etapie realizacji inwestycji, jak i na etapie późniejszej eksploatacji, w szczególności w zakresie emisji hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza, poprzez wskazanie, czy i w jakim zakresie taka kumulacja nastąpi. Wraz z tym uzupełnieniem karty informacyjnej należy dokonać aktualizacji stanu faktycznego w zakresie dotyczącym stanu zaawansowania inwestycji realizowanych dla sąsiadującego terenu i występowania zbiegu prac będących źródłem skumulowanego oddziaływania na środowisko. Dopiero po tym uzupełnieniu oraz po dokonaniu wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego sprawy rozstrzygnąć będzie można kwestię dotyczącą konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rozstrzygnięcia tej kwestii Sąd, na obecnym etapie postępowania oraz w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy w sprawie, nie przesądza. Podjęte rozstrzygnięcie powinno zostać uzasadnione przez Kolegium zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, w tym powinno zawierać odniesienie się do poszczególnych zarzutów podniesionych w rozpatrywanych przez Kolegium odwołaniach oraz zgłoszonych przez strony wniosków dowodowych. Kolegium powinno też dokonać samodzielnej oceny wartości dowodowej "Analizy warunków aerosanitarnych na obszarze Osiedla im. [...] w K." oraz mapy akustycznej z 2018 r., a wyniki tej oceny uwzględnić w swoim rozstrzygnięciu.