Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1436/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36 a ust. 3,4 i 8 i 9
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 147, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Kodrąb od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 204/09 w sprawie ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Wójta Gminy Kodrąb z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno Gimnazjalnego w Kodrębie 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Wojewody Łódzkiego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 204/09 stwierdził wydanie z naruszeniem prawa zarządzenia Wójta Gminy Kodrąb z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] w sprawie skargi Wojewody Łódzkiego na ww. zarządzenie w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. Wójt Gminy Kodrąb poinformował Łódzkiego Kuratora Oświaty o zamiarze przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K. J. S., bez przeprowadzenia konkursu od dnia 1 września 2007 r. na okres kolejnych 5 lat. Następnie kurator w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. nie wyraził zgody na proponowane przedłużenie z uwagi na treść pism związków zawodowych skierowanych do kuratorium. W dniu [...] lipca 2007 r. wójt wystosował do Łódzkiego Kuratora Oświaty kolejne pismo, w którym ponownie wnosił o pozytywne uzgodnienie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K. J. S. Kurator odpowiadając w dniu [...] sierpnia 2007 r. na ww. pismo wyraził zgodę na przedłużenie powierzenia stanowiska J. S. na okres 1 roku, tj. od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r.

Następnie Wójt Gminy Kodrąb zarządzeniem [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. powierzył J. S. stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K., w którym w § 2 postanowił, iż powierzenie stanowiska dyrektora następuje z dniem 1 września 2007 r., jednocześnie bez wskazania okresu na jaki następuje ani terminu końcowego powierzenia stanowiska. W piśmie z dnia 7 listopada 2007 r. wójt zwrócił się do kuratora oświaty o wyrażenie zgody na przedłużenie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora Zespołu na "normalny okres pięcioletni, tj. do 31 sierpnia 2012 r." W piśmie z dnia 14 października 2008 r. Wójt Gminy Kodrąb uznał, że kurator nie miał prawa zmieniać okresu powierzenia stanowiska i wyrażać zgody na powierzenie tego stanowiska na okres inny niż 5 lat. Wobec tego zajęte przez kuratora w tej części stanowisko nie wiązało organu prowadzącego szkołę i w zarządzeniu [...] przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło na okres następnych 5 lat.

Na powyższe zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda Łódzki wniósł skargę zarzucając istotne naruszenie prawa, tj. art. 36a ust. 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – zwanej dalej ustawą.

W ocenie skarżącego z przepisu art. 36a ust. 9 ustawy wynika, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły bez przeprowadzenia konkursu na dalsze okresy następuje w uzgodnieniu z kuratorem oświaty. Okresami wymienionymi w przepisie art. 36a ust. 8 są: okres 5-letni i okres krótszy (lecz nie krótszy niż 1 rok szkolny). Uzgodnienie zaś polega na przyjęciu w danej sprawie wspólnego stanowiska. Brak takiego uzgodnienia powoduje, że organ prowadzący szkołę powinien postąpić ściśle według dyspozycji organu nadzoru pedagogicznego. Jeśli Łódzki Kurator Oświaty wyraził zgodę na przedłużenie powierzenie stanowiska J. S. na okres 1 roku, tj. od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. to organ prowadzący szkołę, był stanowiskiem kuratora związany i miał prawo powierzyć jej to stanowisko tylko na ten okres. Organ nadzoru uznał, że postanowienia zarządzenia w istotny sposób naruszają prawo, bowiem nie wskazują okresu na jaki powierzono stanowisko dyrektora, a ponadto nie zostały uzgodnione z kuratorem oświaty.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podnosząc, iż organ nadzoru nie był władny podejmować decyzji w przedmiocie dalszego czasu trwania powołania na dyrektora osoby, która pełniła dotychczas tę funkcję, w sytuacji gdy organ prowadzący nie powołał uzasadnionych okoliczności odstąpienia od zastosowania ustawowej kadencji i jej skrócenia do okresu 1 roku, bowiem zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego organ upoważniony do powołania dyrektora szkoły jest uprawniony do oceny, czy występuje uzasadniony przypadek skrócenia okresu powołania. Przepis art. 36 ust. 8 ustawy nie przewiduje jakiegoś szczególnego trybu, w którym ma nastąpić ustalenie, czy skrócenie okresu powołania na stanowisko dyrektora szkoły jest w konkretnym przypadku "uzasadnione" a w szczególności nie przewiduje, iż w sprawie tej ma się wypowiadać organ nadzoru pedagogicznego (kuratorium). W tym stanie rzeczy to organ upoważniony do powoływania dyrektorów szkół jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do dokonywania oceny, czy z uwagi na istniejące w sprawie okoliczności zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 36a ust 8 ustawy i czy w związku z tym – i w jakim zakresie – należy dokonać skrócenia pięcioletniego okresu, na jaki zwykle powinien być powołany dyrektor szkoły. Relacje organu prowadzącego i organu nadzoru zostały ukształtowane tak, że kompetencja do oceny, czy zachodzi "uzasadniony przypadek", należy wyłącznie do organu prowadzącego i taka intencja organu prowadzącego Zespół Szkolno-Gimnazjalny w Kodrębie przyświecała od samego początku wszczęciu procedury powierzenia stanowiska dyrektora na kolejną, ustawową – tj. 5 letnią kadencję. Wójt nie znajdował uzasadnienia faktycznego i prawnego do zastosowania skróconego okresu kolejnego powołania, wnioskując tym samym o uzgodnienie z organem nadzoru powołania na okres dalszych 5 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wskazał, iż przepis art. 36 a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Kodrąb z dnia [...] sierpnia 2007 r. przewidywał, iż stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych, a w uzasadnionych przypadkach, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, możliwe było powierzenie tego stanowiska na okres krótszy, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Zaś w myśl art. 36a ust. 9 ustawy po upływie okresu, o którym mowa w ust. 8, organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, mógł przedłużać powierzenie stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 8. Powołane przepisy ustalały okresy na jakie powierzano stanowisko dyrektora jak i tryb powierzenia stanowiska oraz przedłużania powierzenia stanowiska. Z ich treści wynika zatem obowiązek określenia przez organ prowadzący szkołę terminu na jaki zostało powierzone stanowisko dyrektora szkoły.

Wojewódzki Sąd stwierdził, iż przedmiotowe zarządzenie nie określa terminu na jaki zostało powierzone J. S. stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K. Dlatego też za trafny uznano zarzut Wojewody Łódzkiego dotyczący braku wskazania w zarządzeniu okresu na jaki powierzono stanowisko dyrektora.

W ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę pogląd, iż wobec braku wskazania w zarządzeniu dokładnego okresu, na jaki powierzono stanowisko dyrektora, obowiązuje okres 5 letniej kadencji, bowiem okresu na jaki powierzono dyrektorowi stanowisko nie można domniemywać. Powinien on być oznaczony w sposób precyzyjny, poprzez wskazanie daty początkowej i końcowej pełnienia funkcji. Również w interesie placówki oświatowej i samego dyrektora pozostaje dokładne określenie czasu na jaki objął on stanowisko. Podmioty te nie mogą pozostawać w niepewności co do okresu przez jaki dyrektor będzie kierował szkołą.

Na podstawie akt sprawy ustalono, iż J. S. przed dniem 1 września 2007 r. była dyrektorem Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K. Przedłużenie powierzenia jej stanowiska mogło nastąpić na podstawie art. 36a ust. 9 ustawy i wymagało uzgodnienia z kuratorem oświaty. Wniosek wójta o przedłużenie powierzenia kadencji na okres pięcioletni nie został zaakceptowany przez organ nadzoru, tj. kuratora oświaty. Tym samym nie można przyjąć, iż doszło do uzgodnienia stanowisk organu nadzoru i organu prowadzącego szkołę w zakresie przedłużenia kadencji dyrektora na 5 lat. Dodatkowo Łódzki Kurator Oświaty w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. wyraził zgodę na przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora J. S. na okres 1 roku, to jest od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. Wobec tego organ prowadzący szkołę – Wójt Gminy Kodrąb mógł zaakceptować powyższy okres i w zarządzeniu określić przedłużenie stanowiska na czas wskazany przez kuratora, bądź nie przedłużać w ogóle powierzenia stanowiska dotychczasowemu dyrektorowi. Nie był natomiast uprawniony do powierzenia stanowiska dyrektora bez oznaczenia terminu.

Wójt trafnie podniósł, iż jako organ prowadzący szkołę powierza stanowisko dyrektorowi. Jednakże kurator oświaty, w myśl art. 31 ustawy, w imieniu wojewody wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych. Uprawnienia te, o charakterze nadzorczym, dotyczą m.in. określonego w art. 36a ust. 2 ustawy zgłaszania zastrzeżenia co do kandydata na stanowisko dyrektora oraz wynikającego z ustępu 9 tego artykułu uzgadniania przedłużenia powierzenia stanowiska na kolejne okresy. Takie rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę zmierza do zachowania równowagi między racjami organu prowadzącego szkołę, a racjami jakie ma obowiązek mieć na względzie kurator oświaty.

Od powyższego wyroku wniesiono, na podstawie art. 173 w związku z art. 176 i 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną, w której zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 powołanej ustawy:

1) naruszenie prawa materialnego dotyczące art. 36a ust. 8 i 9 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia w związku z art. 30 ustawy o samorządzie gminnym, przez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w zaskarżonym zarządzeniu winien się znaleźć termin powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w sytuacji, gdy:

– okres na jaki następuje kolejne powierzenie stanowiska wynika wprost z przepisów ustawy o systemie oświaty, a w zarządzeniu wskazana została zarówno podstawa prawna, z której wynika okres kadencji jak i termin rozpoczęcia okresu kadencji,

– zasadą w systemie powierzenia stanowiska w trybie art. 36a ustawy o systemie oświaty jest 5-letni okres kadencji, a skrócenie okresu kadencji wymaga zaistnienia "uzasadnionych przypadków",

– z dokumentacji sporządzonej na etapie poprzedzającym wydanie zarządzenia, wydanej w oparciu o regulacje ustawy o systemie oświaty nie wynika, że w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające w ocenie organu prowadzącego dokonanie przez ten organ skrócenia kadencji osobie powołanej na stanowisko Dyrektora,

– z korespondencji prowadzonej pomiędzy organem prowadzącym a organem nadzoru wynika, że dalsze powierzenie stanowiska Dyrektora powierzone zostało na kolejną pełną kadencję;

2) naruszenie prawa materialnego dotyczące art. 36a ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia poprzez jego błędną interpretację przejawiającą się w uznaniu, że powierzenie stanowiska Dyrektora na dalszy okres wymaga wskazania przez organ prowadzący terminu dalszego powierzenia;

3) naruszenie prawa materialnego dotyczące art. 36a ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną interpretację przejawiającą się w uznaniu, że organ prowadzący mógł w przedmiotowej sprawie powierzyć stanowisko w trybie ww. art. 36a jedynie na czas wskazany przez kuratora;

4) naruszenie prawa materialnego dotyczące art. 36a ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że organ prowadzący był związany stanowiskiem organu nadzoru w zakresie w jakim organ nadzoru wypowiadał się co do zasadności powierzenia stanowiska Dyrektora w trybie art. 36a ustawy o systemie oświaty bez określenia zakresu przedmiotowego związania;

5) na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 134 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak rozpoznania zagadnienia kompetencji organów uczestniczących w procedurze powoływania Dyrektora w kontekście zakresu i charakteru prawnego instytucji "uzgodnienia" z art. 36a ustawy o systemie oświaty i jego konsekwencji prawnych dla ww. organów w sytuacji, gdy skarżący jako podstawę naruszenia prawa w ramach zaskarżonego zarządzenia wskazywał brak uzgodnienia łącznie z brakiem wskazania okresu powołania;

6) na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 147 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zastosowanie normy tego przepisu, kiedy to skarga jako niezasadna na mocy art. 151 ustawy winna być oddalona.

W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi celem ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż stanowisko Sądu co do tego, iż przedmiotowe zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem nie określa terminu na jaki zostało powierzone stanowisko Dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w K., jest nietrafne.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z treści przepisu art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty rozpatrywanego łącznie z przepisem art. 5c pkt 2 cytowanej ustawy wynika, iż wszystkie wymienione w nim kompetencje zostały powierzone wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta), zarządowi powiatu lub zarządowi województwa (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2005 r. w sprawie sygn. akt I OSK 328/05). Ponadto z systematyki art. 36a ustawy o systemie oświaty, przy uwzględnieniu reguł wykładni logiczno-językowej wynika, że organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny przedstawia się jedynie kandydata na stanowisko dyrektora i to tylko w celu ewentualnego zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia co do zamiaru powierzenia mu tego stanowiska. Obowiązek ten nie obejmuje jednakże wyjaśnienia przyczyn, dla których organ prowadzący szkołę zamierza powierzyć nauczycielowi stanowisko dyrektora szkoły na okres krótszy niż pięć lat, a w zakresie kompetencji organu nadzoru pedagogicznego nie mieści się możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w tym zakresie. W przypadku braku uzasadnienia dla skrócenia okresu powierzenia funkcji dyrektora szkoły, a więc naruszenia art. 36a ust. 8 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty, czynność prawna (powierzenie funkcji) jest ważna, a jedynie nieważne jest postanowienie, że powierzenie funkcji następuje na okres krótszy niż pięcioletni. Przyczyny uzasadniające skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 36a ust. 8 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty mogą mieć różne podłoże, powinny być przedstawione organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny, a zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego organ upoważniony do powołania dyrektora szkoły jest uprawniony do oceny, czy występuje uzasadniony przypadek skrócenia okresu powołania. Jednocześnie przepis ust. 8 art. 36a ustawy o systemie oświaty nie przewiduje szczególnego trybu, w którym ma następować ustalenie, czy skrócenie okresu powołania na stanowisko dyrektora szkoły jest w konkretnym przypadku "uzasadnione", w szczególności, iż w tej sprawie ma się wypowiadać organ nadzoru pedagogicznego (kuratorium). Natomiast ustawa nie wskazuje jak należy pojmować "uzasadnione przypadki", pozostawiając w tym zakresie pewną swobodę oceny organowi upoważnionemu do powołania dyrektora szkoły, która nie może być oczywiście dowolna, może ona jednakże wiązać się także z zachowaniem się kandydata i jego pracą w okresie poprzedzającym powołanie go na stanowisko dyrektora szkoły. Okoliczność, iż ocena pracy danego kandydata dotyczy także jego wcześniejszej pracy na stanowisku dyrektora szkoły i w związku z tym dokonywana może być także przez organy nadzoru pedagogicznego, czy też jest przedmiotem ustaleń komisji konkursowej, nie oznacza, iż skutkiem tego wykluczone jest jej dokonywanie także przez organ uprawniony do powołania dyrektora szkoły. Co więcej, jest to powinność tego organu, który przy tym nie jest związany ewentualnym stanowiskiem wyrażonym przez komisję konkursową, czy też przez organ nadzoru pedagogicznego.

Zatem to organ upoważniony do powoływania dyrektorów szkół, tj. zarząd gminy (miasta) jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do dokonywania oceny, czy z uwagi na istniejące w sprawie okoliczności zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty i czy w związku z tym – i w jakim zakresie – należy dokonać skrócenia pięcioletniego okresu, na jaki zwykle powinien być powołany dyrektor szkoły. Inna wykładnia tego przepisu nie znajduje uzasadnienia i w zakresie powoływania dyrektorów szkół nie można przyznawać organom nadzoru pedagogicznego, a także komisji konkursowej, takiej roli, która nie wynika wprost z ustawy, co znajduje potwierdzenie w przepisie art. 36a ust. 9 ustawy o systemie oświaty, który upoważnia organ prowadzący szkołę, po upływie okresu powołania, po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej, do przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na kolejny okres.

Dodatkowo z komentarza do ustawy o systemie oświaty wynika, że określenie "w uzgodnieniu", użyte w kontekście ust. 6 art. 36a przedmiotowej ustawy oznacza, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny powinien wyrazić zgodę na skład komisji konkursowej. Wydaje się, że chodzi tu o uzgodnienie co do zasad jej powołania, a niekoniecznie o konkretny, imiennie określony skład. Ustawa nie określa procedury uzgodnienia, za najwłaściwsze należy jednak uznać przesłanie organowi sprawującemu nadzór do uzgodnienia projektu uchwały bądź zarządzenia w sprawie komisji konkursowej. Odpowiednio wskazane rozumienie procedury "uzgodnienia" należy stosować w zakresie ust. 9 art. 36a cytowanej ustawy. (vide: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Spółka z o.o., 2006, s. 367, 371).

W konsekwencji powyższego uznać należy, że ustawodawca w zakresie procedury powoływania dyrektora szkoły, przyznając określone uprawnienia komisji konkursowej oraz organom nadzoru pedagogicznego starał się stworzyć system elementów wzajemnej kontroli i współdziałania ośrodków decyzyjnych wobec czego relacje organu prowadzącego i organu nadzoru zostały ukształtowane tak, że kompetencja do oceny, czy z uwagi na istniejące w sprawie okoliczności zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty i czy w związku z tym – i w jakim zakresie – należy dokonać skrócenia pięcioletniego okresu, na jaki zwykle powinien być powołany dyrektor szkoły, należy wyłącznie do organu prowadzącego.

Intencją organu prowadzącego Zespół Szkół Szkolno-Gimnazjalnego w K. – Wójta Gminy Kodrąb od samego początku wszczęcia procedury powierzenia stanowiska dyrektora w trybie art. 36a ust. 8 i ust 9 ustawy o systemie oświaty było powołanie J. S. na funkcję dyrektora na kolejną, ustawową – tj. 5-letnią kadencję. Wójt Gminy nie znajdował uzasadnienia faktycznego i prawnego do zastosowania skróconego okresu kolejnego powołania, wnioskując tym samym o uzgodnienie z organem nadzoru powołania na okres dalszych 5 lat. Organ nadzoru nie był zatem władny podejmować decyzji w przedmiocie dalszego czasu trwania powołania na dyrektora osoby, która pełniła dotychczas tę funkcję, w sytuacji gdy organ prowadzący nie powoływał uzasadnionych okoliczności odstąpienia od zastosowania ustawowej kadencji i jej skrócenia do okresu 1 roku. Wyrażając zgodę na przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Szkolno-Gimnazjalnego w K. J. S. organ nadzoru pozostawił organowi prowadzącemu kwestię okresu trwania przedmiotowego powołania. Powołując w zarządzeniu podstawę prawną odnoszącą się do ustawowego czasu trwania kadencji Wójt przedłużył kadencję na kolejny okres. Określając termin rozpoczęcia kadencji organ prowadzący wskazał moment początkowy jej trwania. Wbrew stanowisku Sądu okres powierzenia stanowiska Dyrektora dokonany zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie stwarzał stanu niepewności prawnej. Wobec braku wskazania w zarządzeniu okresu, na jaki powierzono stanowisko dyrektora obowiązywać powinien okres 5-letniej kadencji, poprzez odniesienie czasu trwania kadencji wprost do przepisów ustawy o systemie oświaty stanowiących podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia.

Wojewódzki Sąd pominął w wyroku okoliczności związane z tym, że: okres na jaki następuje kolejne powierzenie stanowiska wynika wprost z przepisów ustawy o systemie oświaty, a w zarządzeniu wskazana została zarówno podstawa prawna wskazująca okres kadencji oraz termin jej rozpoczęcia, że zasadą w systemie powierzenia stanowiska dyrektora jest 5-letni okres kadencji, a skrócenie okresu kadencji wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, że ze sporządzonej dokumentacji nie wynika aby w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające, w ocenie organu prowadzącego, dokonanie skrócenia kadencji osobie powołanej na stanowisko dyrektora, a ponadto iż z korespondencji pomiędzy organem prowadzącym a organem nadzoru wynika, że dalsze powierzenie stanowiska dyrektora nastąpiło na kolejną pełną kadencję.

Rozpoznający skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał rozstrzygnięcia w przedmiocie kompetencji organów uczestniczących w procedurze powoływania dyrektora w kontekście zakresu i charakteru prawnego instytucji "uzgodnienia" z art. 36a ustawy o systemie oświaty i jego konsekwencji prawnych dla ww. organów co przesadza o wadliwości orzeczenia wydanego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego bez uprzedniego jednoznacznego określenia zakresu uprawnień przysługujących organom w ramach procedury, przewidzianej w art. 36a ustawy o systemie oświaty nie można było wyrokować o dokonanych naruszeniach prawa.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Wskazać należy, iż ustawa o systemie oświaty wprowadziła jako zasadę powierzanie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu. To właśnie przeprowadzenie konkursu ma zapewnić wyłonienie najlepszego kandydata na to stanowisko. W niniejszej sprawie nie był przeprowadzany konkurs na stanowisko dyrektora, a powierzenie nie następowało w trybie art. 36a ust. 3 (w jej brzmieniu na datę wydania zakwestionowanego zarządzenia).

Nie była to też sytuacja, o której stanowił ust. 4 art. 36a tzn. do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata. W tych przypadkach powierzenie stanowiska może nastąpić jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny w terminie 14 dni nie zgłosi umotywowanego zastrzeżenia do kandydata. W związku z tym rozważania zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a odnoszące się do możliwości zgłoszenia zastrzeżeń przez organ nadzoru pedagogicznego, czy też kwestii uzgodnienia składu komisji konkursowej w przypadku regulacji z ust. 6 art. 36a i charakter tego uzgodnienia nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zastosowania ust. 9 art. 36a ustawy.

Tak jak to wskazano wyżej zasadą jest powierzenie stanowiska dyrektora kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu. Wtedy też organ prowadzący szkołę nie ma obowiązku dokonywania uzgodnień takiego powierzenia z właściwym organem. Natomiast w niniejszej sprawie, organ prowadzący szkołę nie przeprowadzał konkursu na stanowisko dyrektora ale skorzystał z możliwości przedłużenia powierzenia stanowiska na kolejny okres, w trybie ust. 9 art. 36a ustawy.

Jednakże w takim przypadku kompetencje organu prowadzącego szkołę podlegają określonym ograniczeniom. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie negował uprawnień wójta do wydania zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły ani też kompetencji do decydowania o okresie, na który następuje to powierzenie. Sam fakt, iż przepisy prawa przyznają danemu organowi konkretne uprawnienia nie oznacza, iż korzystanie z nich nie podlega jakimkolwiek ograniczeniom proceduralnym. Powołany przepis ust. 9 art. 36a obligował wójta do zasięgnięcia opinii rady szkoły i rady pedagogicznej co do możliwości przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora na kolejne okresy. A przede wszystkim do uzgodnienia z kuratorem oświaty możliwości takiego przedłużenia na kolejne wymienione w ust. 8 art. 36a okresy.

Przy tak sformułowanym przepisie uzgodnieniu podlega nie tylko sama możliwość przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora danej osobie, ale również okres na jaki ma to przedłużenie nastąpić.

Przepis odwołuje się do pojęcia "w uzgodnieniu", a więc do sytuacji, w której dwie strony w wyniku wzajemnych ustaleń osiągają consensus w przedmiocie dalszego powierzenia stanowiska dyrektora. Należy zwrócić uwagę, że w przepisie tym jest też mowa o opinii rady szkoły i rady pedagogicznej. Wprawdzie przed przedłużeniem powierzenia stanowiska wójt zobligowany jest uzyskać takie opinie, ale opinie te nie są dla organu wiążące. Natomiast odmienna jest sytuacja w przypadku uzgodnień z kuratorem oświaty. Tutaj musi zostać uzgodnione stanowisko co do takiego powierzenia. Przy braku takiego uzgodnienia wójt nie może przedłużyć powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.

W niniejszej sprawie w ramach uzgodnień, kurator oświaty zmienił swoje uprzednie stanowisko co do braku możliwości zastosowania ust. 9 art. 36a i wyraził zgodę na przedłużenie powierzenia stanowiska ale na okres jednego roku. Przy takim stanowisku kuratora, wójt nie podejmował już dalszych ustaleń z kuratorem i wydał przedmiotowe zarządzenie o powierzeniu stanowiska dyrektora, które to powierzenie następuje z dniem 1 września 2007 r. Przy czym zarządzenie to nie określa terminu na jaki to powierzenie następuje. W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak określenia terminu powierzenia stanowiska istotnie narusza przepis ust. 9 art. 36a ustawy. Przepis ten bowiem stanowi, iż można przedłużyć powierzenie stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 8. Tak więc w akcie powierzenia musi zostać wskazany okres na jaki powierzenie nastąpiło. Słusznie Sąd przyjął, iż nie można domniemywać tego okresu, zwłaszcza że w niniejszej sprawie nie było zgodności pomiędzy wójtem a kuratorem oświaty, co do okresu tego powierzenia, a ust. 8 art. 36a również odwołuje się do uzgodnienia z kuratorem oświaty co do krótszego okresu powierzenia stanowiska.

W takiej sytuacji nieuprawnione jest stanowisko, iż zbędne było wskazanie w kwestionowanym zarządzeniu okresu na jaki powierzono stanowisko dyrektora, bowiem na podstawie powołanego w tym zarządzeniu przepisu ust. 8 art. 36a ustawy, można powierzyć stanowisko dyrektora na różne okresy i nie można zakładać, iż brak takiego wskazania oznacza okres 5 letni. Nie bez znaczenia tutaj pozostaje również okoliczność, że zarządzenie to wywiera określone skutki również w sferze obowiązków i uprawnień pracowniczych, a w tym zakresie zarówno "pracodawca" jak i "pracownik" muszą mieć jasność co do łączącego ich stosunku prawnego.

Reasumując stwierdzić należy, iż dokonana przez Sąd I instancji interpretacja przepisów art. 36a ust. 8 i 9 ustawy o systemie oświaty była prawidłowa i zasadnie Sąd zastosował art. 147 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych też względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.