Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 890/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 123, art. 165 § 1 i 2, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2019 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2018 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 207,- zł (dwieście siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. ustalił C. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wymiaru podatku organ dokonał na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej, złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach przy zastosowaniu stawek uchwalonych przez Radę Miasta P.. Za przedmiot opodatkowania przyjął m.in. pozostałe budynki o wysokości w świetle powyżej 2,2 m o powierzchni 12,00 m2. Przedmiotem opodatkowania jest hala garażowa przy ul. [...]. Jako adresata organ wskazał B. B.. Decyzja została doręczona C. B..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. i C. B. wnosząc o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej: "O.p.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że sporna jest podstawa opodatkowania hali garażowej położonej w P. przy ul. [...]. Powołując orzecznictwo sądowe organ wskazał, że decydujące znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ powołał się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 2101 ze zm. – dalej: "P.g.k.") stwierdzając, że organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Powierzchnia użytkowa pomieszczenia (kondygnacji) wykazana w ewidencji gruntów i budynków obliczana jest z uwzględnieniem różnych wysokości danego lokalu, według tych samych zasad, do których odwołuje się art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."). Zatem organy podatkowe są bezwzględnie związane ewidencją. Faktyczne obmiary dokonane czy to przez organy podatkowe, czy przez podatnika same w sobie nie mogą skutecznie podważyć ewidencji gruntów i budynków. Mogą one stanowić informację wskazującą na potrzebę zmian w ewidencji. Organ wskazał, że sporna hala garażowa ma powierzchnię 1.691,10 m2 (informacja znana organowi z urzędu). Taka powierzchnia została ujawniona w ewidencji i ta powierzchnia jest wiążąca dla organów przy wymiarze podatku od nieruchomości.

W skardze z dnia [...] września 2018 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 21 ust. 1 P.g.k. poprzez przyjęcie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków odnoszące się do powierzchni użytkowej lokali są niepodważalnym dowodem;

2) art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

3) art. 191 § 1 w zw. z art. 122 oraz 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008/2, poz. 31; uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSA WSA 2010/1, poz. 1, s. 29 uzasadnienia).

Kontroli Sądu poddana została decyzja w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu powodującym wyeliminowanie je z obrotu prawnego, z uwagi na uchybienia o charakterze proceduralnym. Po pierwsze w rozpatrywanej sprawie decyzje w sprawie wymiaru podatku zostały wydane bez prowadzenia postępowania. W aktach rozpatrywanej sprawy brak jest bowiem postanowienia o wszczęciu postępowania, które winno być wydane w trybie art. 165 § 1 i 2 O.p.

Ponadto w decyzji powinna być precyzyjnie określona strona postępowania i decyzja zarówno I, jak i II instancji powinna być doręczona wszystkim stronom postępowania. Stroną postępowania są małżonkowie B., co nie jest w sprawie kwestionowane. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji jako adresata wskazuje B. B., natomiast została doręczona wyłącznie C. B., pomimo że jako adresata decyzji wskazano B. B.. W związku z tym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ naruszył art. 123 O.p., pozbawił bowiem stronę postępowania – B. B. czynnego udziały w postępowaniu. Organ winien odrębnie wydać decyzję wobec C. B., bądź wskazać obu małżonków jako adresatów decyzji i doręczyć decyzję podatnikom.

Nadto Sąd zauważa, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że wymiaru podatku od nieruchomości dokonano na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej oraz złożonej informacji o nieruchomościach. Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy brak jest wydruków z ewidencji gruntów objętych decyzją. W swoim rozstrzygnięciu Kolegium wskazało natomiast, że decydujące znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy stwierdził, że wymiaru podatku dokonano na podstawie ewidencji gruntów i budynków, jednakże nie wskazał, jakie dane z ewidencji stanowiły podstawę tego wymiaru. Wskazanych w decyzjach organów dokumentów stanowiących podstawę wymiaru podatku nie ma w aktach sprawy, co powoduje, że w tym zakresie Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli ww. decyzji.

Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 21 ust. 1 P.g.k. przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji, w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości, mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09).

W zaskarżonej decyzji wskazano, że decydujące znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zatem uzasadnienie decyzji SKO nie pozwala na przyjęcie, że to właśnie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków przyjęto za podstawę wymiaru zobowiązania podatkowego. Treść akt administracyjnych sprawy nie pozwala Sądowi poczynić w powyższym zakresie jednoznacznych ustaleń. Wbrew stanowisku SKO zawartym w odpowiedzi na skargę, akt administracyjnych do niniejszej sprawy nie załączono do akt przy skardze na decyzję SKO nr [...], która w Sądzie została zarejestrowana pod sygn. akt [...] I SA/Po 705/18.

Powyższe stanowi o uchybieniu przez organ przepisom postępowania, tj. art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz art. 187 § 1 O.p., według którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W tym stanie sprawy przedwczesne jest odnoszenie się do kwestii przedmiotowego zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Natomiast w rezultacie niniejszego wyroku organ będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie podatkowe zgodnie z przepisami O.p., przy przyjęciu prawidłowego grona podatników, stron postępowania podatkowego i adresatów decyzji podatkowej, stosownie do zebranych dowodów i poczynionych ustaleń faktycznych, zgodnie z przedstawionym wyżej stanowiskiem prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. jak w pkt II sentencji wyroku.

Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa za pełnomocnictwo w wysokości [...] zł.