Wyrok NSA, sygn. akt OSK 272/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 37j ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - tekst jedn.
Teza: Nie jest zasadnym twierdzenie jakoby w odniesieniu do byłych pracowników Polskich Kolei Państwowych przy określaniu wysokości zasiłku przedemerytalnego należało uwzględniać ilość pracowników zwolnionych w całym Przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe".

Przepis art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ ma zastosowanie do osoby, która została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w grupie co najmniej 100 pracowników wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, na którym zamieszkuje ta osoba.

TEZY

Nie jest zasadnym twierdzenie jakoby w odniesieniu do byłych pracowników Polskich Kolei Państwowych przy określaniu wysokości zasiłku przedemerytalnego należało uwzględniać ilość pracowników zwolnionych w całym Przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe".

Przepis art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ ma zastosowanie do osoby, która została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w grupie co najmniej 100 pracowników wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, na którym zamieszkuje ta osoba.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pawła W. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2003 r. SA/Bk 943/03 w sprawie ze skargi Pawła W. na decyzję Wojewody P. z dnia 27 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 2 grudnia 2003 r. SA/Bk 943/03 oddalił skargę Pawła W. na decyzję Wojewody z 27 czerwca 2003 r. w przedmiocie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ostateczna Wojewody utrzymywała w mocy wydaną z upoważnienia Starosty decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w H., przyznającą Pawłowi W. zasiłek przedemerytalny od dnia 30 grudnia 2000 r. w wysokości 536,10 zł na podstawie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującym w dniu rejestracji /29 grudnia 2000 r./, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

- posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub

- posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Wysokość zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z art. 37j ust. 2, wynosi 120 procent kwoty zasiłku. Organ przyjął, że Paweł W. w okresie 15.02.1975-28.12.2000 r. był zatrudniony w PP PKP Zakład Elektroenergetyki Krajowej w S. Sekcja Naprawczo-Pomiarowa Filia w H. Stosunek pracy został rozwiązany z dniem 28.12.2000 roku z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Na dzień rejestracji - 29.12.2000 r. zainteresowany posiadał okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat, 2 miesiące w tym ponad 23 lata zatrudnienia w warunkach szczególnych. Organ ocenił, że Paweł W. nie uzyskał uprawnień do przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 procent kwoty zasiłku, bowiem nie zaistniał warunek zwolnienia w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, przez jednego pracodawcę co najmniej 100 pracowników wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, przy czym miejsce rejestracji zwalnianych pracowników nie miało znaczenia.

Odwołując się od powyższej decyzji w części dotyczącej wysokości zasiłku przedemerytalnego Paweł W. wywodził, że przysługiwał mu zasiłek w wysokości 160 procent zasiłku na mocy przepisu art. 37j ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Razem z nim w Powiatowym Urzędzie Pracy w H. w tym samym dniu zarejestrowało się kilkudziesięciu pracowników zwolnionych z PKP z przyczyn dotyczących zakładu pracy i wszyscy oni otrzymują zasiłki przedemerytalne w wysokości 160 procent zasiłku.

Decyzją z dnia 27 czerwca 2003 r. Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty H. Ponadto powołał się na pismo Kolejowej Agencji Aktywizacji Zawodowej Region M.-P. z dnia 23.01.2001 r., z którego wynika, że w okresie 3 miesięcy tj. 1.10.-31.12.2000 r. ilość pracowników PKP zwolnionych w tymże okresie, wykonujących pracę na terenie PUP S. nie osiągnęła liczby 100 osób. Z powyższego powodu odwołującemu się nie można było przyznać zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 procent.

Skarżąc powyższą decyzję do sądu administracyjnego Paweł W. wnosił o jej uchylenie. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podnoszone w odwołaniu. Podnosił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu nierównego traktowania stron przez przyznanie zasiłku przedemerytalnego o wysokości 120 procent podczas gdy zwalnianym w tym samym czasie kilkudziesięciu pracownikom PKP zatrudnionym na stacji przeładunkowej w M. przyznano zasiłki przedemerytalne w wysokości 160 procent.

Oddalając skargę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zebrane w sprawie dowody uzasadniały nie zastosowanie przez organy przepisu art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem ilość zwolnionych od 1 października 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. pracowników PKP na terenie działania Powiatowych Urzędów Pracy w S. i H. z przyczyn dotyczących zakładu pracy w każdym z tych powiatów była niższa niż 100 osób.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ wniósł Paweł W., reprezentowany przez radcę prawnego Kazimierza M. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z poz. zm./ przez pominięcie dowodu z decyzji Wojewody z dnia 16 lutego 2001 r. oraz odmowę przyjęcia kserokopii tej decyzji na rozprawie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Uzasadniając zarzuty skargi stwierdzono, że skarżący nie kwestionował okoliczności ustalonych przez organy i przyjętych przez sąd. Zarzuca natomiast nie przeprowadzenie przez sąd dowodu z decyzji Wojewody, w której przyznano zasiłek w wysokości 160 procent jednej z osób, znajdujących się w takiej samej sytuacji jak skarżący. Sąd pomijając zaoferowany przez skarżącego dowód nie zajął stanowiska w kwestii dlaczego pracownikom PKP zarejestrowanym w tym samym Powiatowym Urzędzie Pracy i zwolnionym w tym samym czasie wypłacany jest zasiłek przedemerytalny w różnych wysokościach w zależności od siedziby jednostki organizacyjnej PKP, tym samym Sąd usankcjonował uchybienia jakimi była dotknięta decyzja ostateczna.

Uchybienia, których dopuścił się organ odwoławczy godzą w zasadę praworządności /art. 7 Kpa/ oraz naruszają zasadę równości wyrażoną w art. 8 Kpa w zw. z art. 32 Konstytucji RP. Podgląd ten znajduje wsparcie w judykaturze NSA /wyrok z dnia 26 października 1984 r. II SA 1161/84 - ONSA 1984 Nr 2 poz. 97, OSPiKA 1986 z. 3 poz. 48/. Przedsiębiorstwo PKP posiadało osobowość prawną i było pracodawcą w stosunku do wszystkich zatrudnionych w nim pracowników i nie może być takiej sytuacji, aby o wysokości zasiłku przedemerytalnego b. pracowników PKP decydowało zatrudnienie w innych jednostkach organizacyjnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku oraz decyzji ostatecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Wydając zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny - wbrew zarzutom skargi - nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania.

Powołany jako podstawa skargi kasacyjnej przepis art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z poz. zm./ obowiązujący w dacie wyrokowania przewidywał możliwość przeprowadzenia przez Sąd z urzędu lub na wniosek strony dowodów uzupełniających z dokumentów jeżeli to było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wyjaśniając ten przepis należy odnieść się do regulacji zamieszczonej w art. 52 ust. 1 powołanej ustawy o NSA. Przepis ust. 1 stanowił o tym, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Jeżeli więc Sąd ocenił legalność decyzji i prawidłowość postępowania to prowadzenie przez sąd administracyjny postępowania dowodowego miało charakter uzupełniający i dopuszczalne było tylko gdy było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania.

Decyzja administracyjna wydana przez organ w sprawie innej osoby, której przyznano świadczenie, nie stanowiła dowodu w przedmiotowej sprawie, który sąd mógłby dopuścić w trybie art. 52 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Opisana w skardze kasacyjnej decyzja Wojewody kształtowała uprawnienia innej osoby i badanie jej przez Sąd wykraczałoby poza przedmiot zaskarżenia, którym w postępowaniu sądowoadministracyjnym była decyzja ostateczna Wojewody z dnia 27 czerwca 2003 r. i utrzymana przez nią w mocy decyzja Starosty H. z dnia 15 maja 2003 r., przyznająca zasiłek przedemerytalny Pawłowi W. w wysokości 120 procent tj. w kwocie 536,10 zł.

Ocena legalności tych decyzji dokonana w zaskarżonym wyroku nie budzi wątpliwości.

Przepis art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 31 poz. 384/ przewidywał zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 procent również osobie nie zamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przepis ten obowiązywał do dnia 31 grudnia 2000 r., bowiem nowelą z dnia 22 grudnia 2000 r. zmieniającą m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ cały przepis art. 37j otrzymał nowe brzmienie, z tym, iż pominięto w nim ust. 5. Kolejna nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dokonana ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, znosząc zasiłki przedemerytalne przewidziała w art. 11 ust. 2 dla osób które zarejestrowały się przed dniem wejścia w życie tej ustawy w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zachowanie prawa do tych świadczeń na dotychczasowych zasadach.

Tak więc wydając decyzję w zmienionym stanie prawnym organy zasadnie zastosowały poprzednie regulacje prawne przyjmując, iż skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy 29 grudnia 2000 r.

Nie jest zasadnym twierdzenie skarżącego jakoby w odniesieniu do byłych pracowników PKP przy określaniu wysokości zasiłku przedemerytalnego należało uwzględniać ilość pracowników zwolnionych w całym Przedsiębiorstwie PKP. Wyjaśniając wątpliwości co do treści art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale OPS 10/02 z dnia 21 października 2002 r. wyjaśnił, iż przepis ten miał zastosowanie do osoby, która została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w grupie co najmniej 100 pracowników wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, na którym zamieszkuje ta osoba /ONSA 2003 Nr 2 poz. 44/.

Podzielając powyższy pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna z braku usprawiedliwionych podstaw podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.