Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1176/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędziowie NSA Zdzisław Sadurski (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. – [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 451/05 w sprawie ze skarg M. M. – [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] [...] czerwca2005 r. nr [...], [...] czerwca 2005 r. nr [...], [...] czerwca 2005 r. nr [...], [...] czerwca 2005 r. nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 451/05 oddalił skargi M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], [...], [...], [...], [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej. Decyzje te uchyliły decyzje organu I instancji w części dotyczącej naliczenia odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzyły postępowania; w pozostałej części decyzje organu I instancji zostały utrzymane w mocy.

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenia celne Agencji Celnej [...] Sp. z o.o. w Gdyni, będącej przedstawicielem bezpośrednim M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], do procedury dopuszczenia do obrotu towarów pochodzenia malezyjskiego w części dotyczącej zastosowanej stawki konwencyjnej w wysokości 12% i 17% nie były prawidłowe. Należało przyjąć stawkę celną autonomiczną w wysokości 40% i w związku z tym określono kwotę długu celnego w innej wysokości. Wynikało to z faktu, że złożone świadectwo pochodzenia okazało się nielegalne.

Powyższa ocena została sformułowania w oparciu o wyniki weryfikacji świadectwa pochodzenia przeprowadzonej przez władze administracyjne Malezji. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2004 r. poinformowały one, że świadectwa pochodzenia w niniejszej sprawie nie zostały wystawione przez organ upoważniony, tj. Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu w Malezji, a więc są nielegalne. Weryfikacja ta jest jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia, a jej wynik wiąże władze celne kraju importu. Polskie organy celne nie kwestionowały malezyjskiego pochodzenia sprowadzonych towarów, a jedynie udokumentowanie tegoż pochodzenia, które stanowiło podstawę do zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Z uwagi na to, organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego w postaci dokonania oględzin próbek obuwia z udziałem biegłego. Do akt dołączono natomiast kopię dokumentu "Bill of Lading" potwierdzającą przywóz towarów z Malezji.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli powstał on przed dniem 1 maja 2004 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli między innymi przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów zawarte były w art. 16-19 Kodeksu celnego. Na podstawie delegacji zawartej w art. 19 § 3 Kodeksu celnego Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.). Stosownie do § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 (m.in. sprowadzone w przedmiotowej sprawie obuwie), stanowiącym załącznik do rozporządzenia, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo to powinno spełniać szereg warunków, m.in. musi być sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia i dawać gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towaru (§ 13 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). W celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo, przy czym jeżeli udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, to dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru (zob. § 20a ust. 1 i 2 rozporządzenia). Z powyższych przepisów wynika, zdaniem Sądu I instancji, że jedynym środkiem dowodowym pozwalającym na ustalenie pochodzenia towaru w celu zastosowania wobec niego taryfy celnej i określonej w niej stawki celnej konwencyjnej, mogło być przedłożone przez importera prawidłowe świadectwo pochodzenia. Nie ma tu znaczenia, że faktyczne pochodzenie towaru z określonego kraju wynika z dokumentów innych niż świadectwo pochodzenia lub z oznaczeń na towarze.

Wskazany przez skarżącego kraj pochodzenia towaru (Malezja) wymieniony został w części pierwszej - "E" Taryfy celnej będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), jako należący do grupy krajów członków Światowej Organizacji Handlu oraz innych krajów, wobec których Rzeczpospolita Polska stosuje Klauzulę Największego Uprzywilejowania. W przypadku gdy pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, a można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, to stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta ostatnia jest wyższa od stawki celnej autonomicznej (część pierwsza "A" Taryfy celnej).

Zdaniem Sądu I instancji, organy celne prawidłowo skorzystały z możliwości weryfikacji autentyczności przedłożonych przez skarżącego świadectw pochodzenia, zwracając się do odpowiedniego organu malezyjskiego. Zasadniczy dowód w sprawie stanowiło pismo Ministerstwa Międzynarodowego Handlu i Przemysłu Malezji z dnia 20 sierpnia 2004 r. Pismo to stwierdzało, że przesłane do weryfikacji świadectwa pochodzenia nie zostały wystawione przez wspomniany organ, a zatem są nielegalne. Pismo to zostało przetłumaczone z języka angielskiego przez biegłego tłumacza. Bezzasadny jest w związku z tym zarzut dotyczący braku tłumaczenia drugiej strony pisma, gdyż zawiera ona jedynie zestawienie symboli formularzy świadectw pochodzenia FORM A, pieczęć organu malezyjskiego oraz tytuł "attachment", który nawet bez znajomości języka angielskiego daje się jednoznacznie zidentyfikować jako "załącznik".

Chybiony był ponadto zarzut skarżącego, że świadectwa pochodzenia wystawiały izby gospodarcze, a Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu Malezji pełniło jedynie funkcje rejestracyjne. Sąd zauważył, że świadectwa pochodzenia przedkładane przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym opatrzone były pieczęciami wspomnianego Ministerstwa. Wobec wyraźnego stwierdzenia zawartego w piśmie powołanego powyżej organu malezyjskiego, że świadectwa pochodzenia nie zostały przez ten organ wystawione, niecelowym byłoby ponowne zwracanie się do tego organu o weryfikację tychże świadectw pochodzenia.

Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, brak tłumaczenia na język polski wniosku, w którym organ celny zwrócił się do władz malezyjskich o weryfikację świadectw pochodzenia stanowi uchybienie przepisom postępowania, ale nie może być uznane za mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie doszło również do naruszenia art. 123 § 1, 178 § 1 i 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Pełnomocnikowi skarżącego umożliwiono zapoznanie się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, zaś sposób połączenia i usystematyzowania tych dokumentów nie ma dla sprawy żadnego znaczenia. Strona postępowania administracyjnego została prawidłowo poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym przez organy celne i wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do tego materiału. Skarżący skorzystał z tego prawa i złożył w wyznaczonym terminie wnioski dowodowe, które częściowo zostały przez organ celny uwzględnione. Przeprowadzone następnie przez organ postępowanie dowodowe w oparciu o dowody z dokumentów złożonych przez samą stronę skarżącą bez ponownego powiadomienia w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowiło uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik postępowania. Strona bowiem już w uwzględnionym wniosku dowodowym wskazała, jakie znaczenie przypisuje wnioskowanym (i przeprowadzonym przez organ celny) dowodom.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu skarżącego, że organy celne nie przywołały pełnych określeń publikatorów poszczególnych aktów prawnych stanowiących podstawę prawną decyzji. Organy przywołały ostatnie teksty jednolite ustawy, a praktyka taka jest w pełni akceptowana przez niemal wszystkie organy stosujące prawo. Ponadto, nie stanowił uchybienia mającego wpływ na wynik postępowania brak odniesienia się przez organ I instancji, przy przekazaniu sprawy organowi odwoławczemu, do zarzutów zawartych w odwołaniu wniesionym przez stronę. Organ II instancji ponownie rozpatruje sprawę w całości i ma obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania, zaś stanowisko organu I instancji w tym zakresie ma dla organu odwoławczego znaczenie jedynie informacyjne.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organy celne trafnie zastosowały wobec importowanych towarów stawkę celną autonomiczną - wyższą od konwencyjnej, uznając, że wprawdzie pochodzenie towarów nie zostało należycie potwierdzone świadectwem pochodzenia, ale możliwe było ustalenie kraju pochodzenia. W związku z powyższym, wydane decyzje nie naruszały prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie i dlatego skargi podlegały oddaleniu.

Reasumując Sąd stwierdził, że trafnie i zgodnie z przepisami Taryfy celnej organy celne zastosowały wobec towarów importowanych przez skarżącego stawkę celną autonomiczną - wyższą od konwencyjnej, uznając, że wprawdzie pochodzenie tych towarów nie zostało należycie potwierdzone świadectwem pochodzenia - lecz możliwe było ustalenie kraju pochodzenia. Organ II instancji trafnie rozstrzygnął co do braku podstaw prawnych do obciążania strony skarżącej odsetkami wyrównawczymi, mając na względzie znane okoliczności transakcji, która doprowadziła do sprowadzenia towaru przez skarżącego do Polski.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. M. zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., wniósł o: wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w całości, albowiem wykonanie to spowoduje dla strony trudne do odwrócenia skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił :

- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. :

- art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku, pomimo nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności przez zaniechanie jednoznacznego ustalenia, jaki organ Malezji jest uprawniony do wystawiania świadectw pochodzenia FORM A oraz jaki organ tego państwa jest uprawniony do weryfikacji tych dokumentów (§29 w zw. z §16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. Nr 134, poz.886),

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie ustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów,

- art. 145§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności naruszenia:

1/ Art. 180 § 1 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie w toku postępowania dowodów sprzecznych z prawem i wydanie jedynie na ich podstawie decyzji merytorycznej

2/ Art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. "o języku polskim" (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zmianami), poprzez posługiwanie się przez organ administracji publicznej dokumentami sporządzonymi w języku obcym, bez ich urzędowego tłumaczenia,

3/ Art. 27 ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78. poz. 483 ze zmianami), który za język urzędowy w naszym kraju uznaje język polski, poprzez posługiwanie się toku postępowania innym językiem (angielskim) nieznanym stronie,

4/ Art. 123 § 1, art.178 § 1, art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "ordynacja podatkowa" (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.) poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, uniemożliwienie stronie zapoznania się z aktami postępowania.

5/ Art. 180 § 1, art. 188, art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku "ordynacja podatkowa" (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.) poprzez uniemożliwienie stronie przeprowadzenia dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, pomimo ciążącego na organie obowiązku przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, w szczególności uniemożliwienie Stronie przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom.

6/ Art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku "ordynacja podatkowa" (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zmianami) poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów na podstawie których została wydana decyzja, albowiem zostały przeprowadzone wbrew obowiązującym przepisom - jeden z nich tylko w języku angielskim, bez urzędowego tłumaczenia na język polski, drugi przetłumaczony został jedynie częściowo co dyskwalifikuje ten dokument jako dowód w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w postępowaniu zaniechano jednoznacznego ustalenia, jaki organ Malezji jest uprawniony do wystawiania świadectw pochodzenia FORM A, a jaki organ tego państwa jest uprawniony do weryfikacji tych dokumentów. Sąd I instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi oraz bezpodstawnie uznał za niemające wpływu na wynik postępowania naruszenia przepisów postępowania. Organy celne dopuściły w toku postępowania dowody sprzeczne z prawem i jedynie na ich podstawie wydały decyzje. Organy te posługiwały się ponadto dokumentami sporządzonymi w języku obcym, bez ich urzędowego tłumaczenia. Sąd I instancji przekroczył zaś swoje uprawnienie do swobodnej oceny dowodów uznając, że częściowe tłumaczenie dokumentów obcojęzycznych jest wystarczające dla potrzeb postępowania. Stronie uniemożliwiono również czynny udział w postępowaniu, wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów, zapoznanie się z aktami postępowania oraz przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom.

Dyrektor Izby Celnej w Gdyni nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną w istocie oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, choć powołane przepisy prawa materialnego zaliczono także do przepisów procesowych. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania obejmują naruszenie art. 113 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 123 § 1, 178 § 1, 180 § 1, 188, 192, 194 § 3, 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, w pierwszej kolejności należy rozważyć zasadność naruszenia art. 141 § 4, a więc braków w uzasadnieniu wyroku. Przepis ten nakazuje zamieszczanie określonych elementów w uzasadnieniu wyroku.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej w tym zakresie zasadniczo koncentrują się wokół zagadnienia, co do braku podstaw przyjęcia odpowiedzi weryfikacyjnej udzielonej przez biuro Ministerstwa Handlu Międzynarodowego i Przemysłu w Malezji. Wynika to z braku wyjaśnienia, jak i braku udowodnienia jaki organ Malezji wystawił kwestionowane świadectwo pochodzenia i czy był uprawniony do jego wystawienia oraz jaki organ tego państwa jest uprawniony do udzielania odpowiedzi na zapytanie weryfikacyjne. Oznacza to, że skarga kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji, a poprzez zakwestionowanie przepisów postępowania wskazuje na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego skarżący upatruje w innej ocenie tych samych dowodów, a także pominięciu jednoznacznego wykazania jaki organ wystawił kwestionowane świadectwo pochodzenia, czy był uprawniony do jego wystawienia oraz jaki organ jest właściwy do weryfikacji. Odwołanie się do tych zarzutów spowodowane jest próbą wykazania, że nie ma w sprawie zastosowania stawka autonomiczna lecz konwencyjna, a skarżący w okolicznościach sprawy nie jest zobowiązany do uiszczenia wyższej należności celnej niż dotychczas. Zarzuty te wbrew wywodom skargi były także podnoszone przed Sądem I instancji i dokonano ich prawidłowej oceny.

Ze zgłoszonych przepisów procesowych w ramach art. 141 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej kolejności należało ocenić naruszenie art. 113 § 1 tej ustawy, a więc wydanie wyroku pomimo braku wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, jak podniosła strona skarżąca. Chodzi o zaniechanie jednoznacznego ustalenia organu wystawiającego kwestionowane świadectwo pochodzenia, jego uprawnień oraz jaki organ jest właściwy do weryfikacji. Należy zauważyć, że w zarzucie skargi kasacyjnej określono zaniechania jednoznacznego ustalenia jaki organ Malezji jest uprawniony do wystawiania świadectw pochodzenia, zaś w uzasadnieniu skargi, w ramach rozwinięcia tegoż zarzutu, zarzucono brak wykazania jaki organ w przedmiotowej sprawie wystawił kwestionowane świadectwo pochodzenia. Pojęcia te nie są tożsame, choć w obu przypadkach skarżący łączy je z naruszeniem § 29 w związku z § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. Nr 134, poz. 886) wydanego w oparciu o art. 20 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. –Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.). Rozporządzenie to uregulowało tryb weryfikacji świadectw Form A, a więc tego rodzaju świadectwa, które dołączone zostało przez skarżącą do zgłoszeń celnych. Wskazany w tym rozporządzeniu sposób dowodzenia warunków jest ograniczony do ściśle wskazanych dowodów. Skarżący przedstawił dokument wydany przez Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu w Malezji, które udzieliło jednoznacznej odpowiedzi, że nie wystawiło przedmiotowego świadectwa Form A i jest ono nielegalne. Oznacza to, że otrzymany wynik weryfikacji stanowił dowód w sprawie i jest wiążący dla polskich organów celnych. Nie zachodziły więc żadne przesłanki do występowania z ponownym wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji, jak to starał się wykazać skarżący. Brak jest podstaw do twierdzeń o naruszeniu tego rozporządzenia, które w sprawie nie znalazło zastosowania. Brak jest również podstaw do twierdzeń, kto wystawił kwestionowane świadectwo pochodzenia, jaki organ Malezji jest uprawniony do wystawiania świadectw pochodzenia Form A oraz jaki organ tego państwa jest uprawniony do weryfikacji tych dokumentów.

Powyższe oznacza, że w sprawie zachodziły podstawy do zastosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.) wydanego na podstawie art. 19 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeksu celnego (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), jak to trafnie przyjął Sąd I instancji. Dlatego też w myśl § 20 "a" ust. 1 tegoż rozporządzenia w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów i prawidłowości danych w nim zawartych, skierowano je do weryfikacji do organu, który to świadectwo wystawił. Uzasadnione to było tym, jak już wyżej podano, że skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar, deklarując malezyjskie jego pochodzenie i stawkę celną konwencyjną. Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 15 § 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu: 1) stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 § 3 pkt 4 i 5 (obniżone preferencyjne stawki celne); 2) stosowania środków polityki handlowej ustanowionych w odrębnych przepisach; 3) sporządzania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów. W myśl § 11.1 tegoż rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 (stanowiącym załącznik nr 3 do tegoż rozporządzenia) musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Towary objęte przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi zostały ujęte w wyżej wymienionym wykazie.

Zgodnie z ust. 2 Postanowień wstępnych (Część A) Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), stawki celne konwencyjne, z zastrzeżeniem ust. 3 lit. b stosuje się do towarów pochodzących: a) członków Światowej Organizacji Handlu (WTO) ustanowionej dnia 15 kwietnia 1994 r. na podstawie podpisanego w Marakeszu Porozumienia o Ustanowieniu Światowej Organizacji Celnej; b) do których stosuje się klauzulę największego uprzywilejowania. Kraje i organy, o których mowa w lit. a i b wymienione są w wykazie nr 1. Malezja, z której deklarowane jest pochodzenie przedmiotowych towarów jest wymieniona w wykazie nr 1. Dla zastosowania stawki celnej konwencyjnej wobec tych towarów niezbędne było udokumentowanie ich prawidłowym świadectwem pochodzenia. Skarżący przedłożył wymagane świadectwo pochodzenia Form A potwierdzające malezyjskie pochodzenie towarów ale weryfikacja Ministerstwa Międzynarodowego Handlu i Przemysłu Malezji, a więc podmiotu widniejącego na przedłożonym przez skarżącego świadectwie pochodzenia Form A, zaprzeczyła, aby wydała tego rodzaju świadectwo, zaznaczając przy tym, że jest nielegalne. Przepis § 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia określa, że dowodem pochodzenia towaru może być świadectwo pochodzenia, które spełnia łącznie następujące warunki: 1) zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancje rzetelności kontroli pochodzenia towarów; 2) zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem; 3) poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.

Uzyskane w drodze współpracy administracyjnej ustalenie, że Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu w Malezji nie wystawiło przedmiotowego świadectwa Form A i jest ono nielegalne, spowodowało, że dokument ten nie spełniał pierwszego z wyżej wymienionych warunków. Oznacza to, że nie może on potwierdzać pochodzenia towarów, a w związku z tym towary nie mogły być objęte konwencyjną stawką celną zastosowaną w dniu odprawy celnej. Nie ma przy tym znaczenia, że wniosek weryfikacyjny nie został przetłumaczony i Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie. Trudno wobec tego przyjąć, że naruszone zostały przepisy Konstytucji i ustawy o "języku polskim". Istota zatem dalszego postępowania sprowadziła się do ustalenia prawidłowej stawki celnej dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zgłoszenia celnego. W myśl ust. 10 Postanowień wstępnych (Część A) Taryfy celnej do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do omawianego wyżej rozporządzenia, o ile pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Skoro ustalono kraj pochodzenia towaru na podstawie zapisu na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego, zachodziły podstawy do zastosowania stawki autonomicznej w wysokości 40%.

Powyższe rozważania jednoznacznie wskazują, że stawka celna preferencyjna będąca odstępstwem od stawki celnej podstawowej, może być zastosowana tylko w ściśle określonych warunkach. Wybór procedury celnej z zastosowaniem stawki preferencyjnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Oznacza to, że podmiot wyrażający wolę skorzystania z takiej stawki ponosi ryzyko związane z odmową jej zastosowania, czy też negatywną weryfikacją dokumentów będącą podstawą do zastosowania innej stawki. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że prawidłowo ustalono brak możliwości skorzystania ze stawki preferencyjnej, skoro świadectwo pochodzenia nie zostało prawidłowo udokumentowane. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że zostały naruszone wymienione przepisy proceduralne, które uniemożliwiały skarżącemu wykazanie się takim dokumentem. Przeciwnie, materiał dowodowy wskazuje, że skarżącemu umożliwiano złożenie takiego dokumentu, by mógł skorzystać ze stawki preferencyjnej.

Nie znajdują też uzasadnienia pozostałe zarzuty skargi. Odwołują się jedynie do odmiennej oceny weryfikacji świadectwa pochodzenia. Wbrew twierdzeniom skargi, przekonywująco oceniono wiarygodność dowodów. Nie można zarzucić ocenie wybiórczości i braku konsekwencji. Skarżący w efekcie ograniczył się do zakwestionowania wyniku weryfikacji, nie przedstawiając argumentów podważających ich trafność. Zarzut zaś dotyczący Konstytucji odnosi się do przepisów nie podlegających bezpośredniemu zastosowaniu i w związku z tym nie wymaga odrębnego odniesienia się ponad to, co powiedziano wyżej.

W związku z tym, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.