Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 537/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99, art. 109, art. 110, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 120, art. 121, art. 124, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art. 1a ust. 1 pkt 3, ust. 2a,
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Pasternak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2017 oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta pismem z dnia [...] wezwał A z siedzibą w L [dalej jako: "spółka", "skarżąca"] do złożenia w terminie 7 dni deklaracji na podatek od nieruchomości na [...]. Pismo doręczono spółce w dniu [...].

Wobec nie złożenia w/w deklaracji Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok [...] za nieruchomość położoną w L przy ul. P [...].

Pismem z dnia [...] spółka poinformowała organ podatkowy, że budynki znajdujące się na nieruchomości nie nadają się do użytkowania i powinny zostać wyłączone od podstawy opodatkowania. Wskazała, że budynki są zdewastowane i zagrażają bezpieczeństwu zdrowia i życia osób przebywających na nieruchomości. Zdaniem strony niezbędne jest wydanie ekspertyzy, która potwierdzi w.w okoliczność.

Pismem z dnia [...] organ podatkowy wyjaśnił spółce, że nie jest kompetentny do wszczęcia postępowania w zakresie wydania w.w ekspertyzy. Wyjaśnił również, że aby uzyskać niższą stawkę na podatek od nieruchomości należy uzyskać decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p."), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") oraz uchwały Rady Miejskiej Leszna XXIX/355/2016 z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 07 grudnia 2016 r., poz. 7761), określił spółce A wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok [...] w kwocie [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że spółka jest właścicielem nieruchomości położonych w L przy ul. P [...] od dnia [...]. Organ wskazał, że spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na [...], nie dokonała również wpłat podatku od nieruchomości na [...]. Wobec tego Prezydent Miasta stwierdził, że skoro podatnik obowiązany do zapłaty podatku obowiązku tego nie wykona w całości, również gdy nie złożył deklaracji na podatek od nieruchomości, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego

A pismem z dnia [...] wniosła odwołanie od w.w decyzji. W uzasadnieniu strona wskazała, że w chwili obecnej czeka na ekspertyzę, która pozwoli rozstrzygnąć kwestię, czy przedmiotowe budynki należy uznać za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem spółki, sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie jest wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości w poczet kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tym bardziej w sytuacji, gdy organ nadzoru nie wydał w tym zakresie ostatecznej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość położona w L przy ul. P [...]. W skład nieruchomości wchodzą grunty o pow. [...], budynki o powierzchni użytkowej [...] i budowle o wartości [...]. Organ powołał się na Uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2016 r., poz. 7761) i wskazał, że podatek od nieruchomości na [...] wynosi łącznie [...] ([...]). SKO wyjaśniło, że o możliwości zastosowania wyższych stawek podatku dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Nie ma przy tym znaczenia to, czy przedsiębiorca rzeczywiście wykonuje działalność gospodarczą z wykorzystaniem gruntów, budynków, czy budowli. SKO wskazało, że aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu. W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja, o której mowa w treści przepisu art. 1a ust. 2a pkt 2 u.p.o.l. Brak jest zatem możliwości zmiany sposobu opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu spółki.

A pismem z dnia [...] wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, t.j. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że sam fakt posiadania przez spółkę nieruchomości nakazuje przyjąć, że nieruchomość ta jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy stan budynków znajdujących się na nieruchomości nie nadaje się do użytkowania, uniemożliwia prowadzenie w nich działalności. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisu prawa procesowego, t.j. art. 120, art. 121, art. 124 i art. 210 § 4 O.p. poprzez wykroczenie przez organ podatkowy poza prawnie wyznaczone granice, naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania, jak również poprzez wadliwe konstruowanie uzasadnienia decyzji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że organ wydał zaskarżoną decyzję przed wydaniem ostatecznej decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Skarżąca wyjaśniła, że obecnie toczy się postępowanie w zakresie wydania ekspertyzy przez nadzór budowlany, która potwierdzi, że budynki, od których został naliczony podatek nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na ich zły stan techniczny, co wykluczy w konsekwencji, zakwalifikowanie tych budynków do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zarzuciła ponadto, że w związku z okolicznością, że organ podatkowy nie jest kompetentny do wszczęcia postępowania w zakresie wydania ekspertyzy, naliczenie spornej stawki podatku jest całkowicie bezpodstawne. Skarżąca podkreśliła, że organ tkwi w błędnym przekonaniu, że sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości w poczet kategorii przedmiotów opodatkowanych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nadto organ nie uwzględnił okoliczności, że organ nadzoru nie wydał ostatecznej decyzji stwierdzającej, że budynki nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na niewłaściwy stan techniczny. Skarżąca wskazała, że w sytuacji, gdy przedmiot ze względów technicznych niezależnych od podatnika nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, następuje wyłączenie z zakresu opodatkowania najwyższą stawką podatku dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazane w przepisie względy techniczne uniemożliwiając wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały. Spółka wskazała, że w piśmiennictwie wskazuje się, że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwołania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Spółka zarzuciła, że w przypadku nieruchomości należących do niej taka przesłanka zachodzi. Zarzuciła, że organ w sposób nieprawidłowy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, gdyż nie rozważył okoliczności faktycznych niezbędnych do wykazania, czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] spółka wniosła o odroczenie terminu rozprawy w związku z oczekiwaniem na wydanie ekspertyzy przez nadzór budowlany, a dotyczącej stanu technicznego budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, będących przedmiotem decyzji.

Sąd na rozprawie w dniu [...] oddalił wniosek skarżącej spółki o odroczenie terminu rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy organ podatkowy mógł określić skarżącej spółce podatek od nieruchomości na [...] według stawek obowiązujących dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy skarżąca podnosi, że ze względów technicznych nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd zauważa, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości reguluje art. 2 ust. 1 pkt 1) – 3) u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:

a) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;

b) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;

c) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 i 1529), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

Według przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

Sąd stwierdza, że skoro skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, to w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą. Grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowią odrębną kategorię gruntów i budynków, dla których ustawodawca w art. 5 ust. 1 u.p.o.l. przewidział najwyższą maksymalną stawkę podatku od nieruchomości, która nie może być przekroczona w stosownej uchwale rady gminy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzasadniając swoje stanowisko podkreślała, że budynki, od których został naliczony wyższy podatek nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na ich zły stan techniczny .

W ocenie składu orzekającego w sprawie wyjaśnienia wymagają "względy techniczne", do których odwołuje się skarżąca, pomimo zmiany przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 i dodanie ust. 2a u.p.o.l.

Sąd zauważa, że w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. nieruchomość nie była opodatkowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Od 1 stycznia 2016 r. przesłanka względów technicznych została wyeliminowana, a więc nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania. Ustawodawca uznał, by nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Taka decyzja jest wydawana w sytuacji, gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Porównując zakres tego wyłączenia w stosunku do funkcjonujących dotychczas względów technicznych, należy stwierdzić, że nastąpiło znaczne zawężenie zakresu wyłączenia, a ustawodawca usuwając określenie wskazujące na względy techniczne, miał na celu eliminację wątpliwości interpretacyjnych tego terminu. Wobec powyższego, zupełnie nieuzasadnione są zarzuty spółki odnoszące się do złego stanu technicznego budynków.

Z akt sprawy podatkowej nie wynika natomiast, aby w stosunku do budynków i budowli należących do skarżącej została wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Odesłanie w przepisie art. 1a u.p.o.l. do tego przepisu oznacza, że wyłączenie z zakresu analizowanej definicji jest możliwe w przypadku wydania decyzji o treści wskazanej w tym przepisie, a zatem takiej, w której nakazano właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę danego obiektu budowlanego wraz z nakazem uporządkowania terenu, wyznaczając jednocześnie terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Ponadto decyzja, która stanowi podstawę do zastosowania tego wyłączenia, ma postać decyzji ostatecznej.

Mając na względzie wyżej przedstawione uregulowania powtórzyć zatem należy, że na sposób rozpatrzenia sprawy nie miały znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą, tj., że budynki ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej, ze względu na ich stan techniczny. W obowiązującym stanie prawnym, samo powoływanie się spółki na względy techniczne, nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania stawką właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie bowiem poza sporem jest, że nie została wydana decyzja o rozbiórce budynków i budowli, konieczna, aby możliwe było zastosowanie w.w wyłączenia. W konsekwencji zasadnym było opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi w badanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły powołanych przez skarżącą przepisów prawa procesowego, t.j. art. 120, art. 121, art. 124 O.p. Organy podatkowe działały bowiem na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ podatkowy wyjaśnił skarżącej, że zły stan techniczny budynków i budowli nie jest okolicznością wystarczającą do zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości i wskazał, że aby uzyskać niższą stawkę na podatek od nieruchomości należy uzyskać decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu również uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało także dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne, a tym samym odpowiadało wymaganiom stawianym przez art. 210 § 4 O.p.

Sąd wyjaśnia, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odroczenia rozprawy. Zgodnie z art. 99 P.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W niniejszej sprawie nie miało miejsca zgłoszenie zgodnego wniosku, bowiem inicjatywę w tej kwestii wykazała tylko strona skarżąca. Ponadto warto podkreślić, że nawet zgodny wniosek stron nie byłby dla sądu wiążący. Z kolei, zgodnie z art. 109 P.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona wniosła o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Nadto, stosownie do treści art. 110 P.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Żadna z takich sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie, ani nie zaszły leżące po stronie tutejszego Sądu przesłanki fakultatywnego odroczenia rozprawy.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.