Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1909/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA 1909/03

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [....] oraz odwołania teatru [...] w R. od decyzji Wojewody [....] z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], stwierdzającej nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 1983 r., nr [....], która orzekała w punkcie I.1 o wywłaszczeniu za odszkodowaniem ½ części nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność J. G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:

Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 1983 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) na wniosek Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R., została wywłaszczona za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa ½ część nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiąca własność J. G.

Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku spadkobierców J. G. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] maja 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia ½ części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym rażąco naruszono przepisy ustawy wywłaszczeniowej zobowiązujące organy administracji do prowadzenia postępowania z udziałem ówczesnego właściciela nieruchomości, to jest J. G. zamieszkałego w W.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr[...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta R. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy nie wynika w sposób bezsporny, że J. G. syn J. i K., zmarły w dniu 16 grudnia 1975 r., wskazany w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2001 r., to J. G. - współwłaściciel działki nr [...]- wskazany w akcie notarialnym z dnia [...] września 1946 r., Rep. nr [..].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 1983 r. orzekającej w punkcie I.1 o wywłaszczeniu za odszkodowaniem ½ części nieruchomości, położonej w R., oznaczonej jako działka nr [...].

Odwołania od powyższej decyzji Wojewody [...] wnieśli Prezydent Miasta R. oraz Teatr [...] w R. (poprzednio Teatr [...] )Odwołujący się podnieśli, że organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości kto był współwłaścicielem przedmiotowej działki nr [...] położonej w R.

Prezydent Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołań i całość akt sprawy stwierdził, co następuje:

W dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej właścicielem działki nr [...] w ½ części był J. G. zamieszkały W., co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] września 1946 r. Rep. [...], zaś decyzję wywłaszczeniową skierowano do J. G. zamieszkałego L.

Jak wynika z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 3 września 2002 r. J. G. zamieszkały L., występujący w niniejszym postępowaniu, legitymuje się dowodem osobistym nr [...] wydanym w dniu [...] lipca 1964 r. przez KPMO w N., a więc takim samym, na jaki powołała się osoba występująca z pismami z dnia 12 stycznia 1983 r., 6 lutego 1983 r. i 3 marca 1984 r., które wpłynęły w trakcie postępowania wywłaszczeniowego i po jego zakończeniu, J. G. oświadczył też, że otrzymał zawiadomienie o wywłaszczeniu.

Z informacji udzielonych przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta N. S. w piśmie z dnia 29 kwietnia 2003 r. wynika, iż w kopercie osobowej dowodu osobistego nr [...] J. G. nie ma dowodów tożsamości, którymi legitymowały się osoby, będące stronami umowy sprzedaży, której zawarcie potwierdzał akt notarialny z dnia [...] września 1946 r. Rep. [..]. Należy zatem uznać, iż J. G. uczestniczący w postępowaniu wywłaszczeniowym nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Powyższa okoliczność zaistniała w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Badając sprawę stwierdzono także rażące naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64) poprzez skierowanie oferty dobrowolnego zbycia nieruchomości do osoby nie będącej jej właścicielem. Organ wywłaszczeniowy naruszył ponadto art. 17 ust. 1 i art. 19 ust. 2 powołanej ustawy poprzez nie zawiadomienie właściciela wywłaszczanej nieruchomości o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o rozprawie administracyjnej. Nieprawidłowo również wskazano w decyzji wywłaszczeniowej osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania, co stanowi rażące naruszenie art. 23 ust. 2 pkt 4 i art. 24 ustawy wywłaszczeniowej.

Nie stwierdzono przy tym, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki negatywne z art. 156 § 2 kpa, mogące stanowić przeszkodę w stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Z akt sprawy wynika, że prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków na nieruchomości objętej orzeczeniem wywłaszczeniowym z dnia [...] maja 1983 r. zostało nabyte z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przez [...] w R. (obecnie Teatr [...] w R.), co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1994 r., nr [...]. Oznacza to, że skoro sprawa uwłaszczenia została rozstrzygnięta decyzją administracyjną, to tym samym uwłaszczenie z mocy prawa nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, bowiem decyzja o uwłaszczeniu może być oceniana w procedurze dostępnej organowi administracji.

Skutków takich nie wywołała również decyzja Wojewody [....] z dnia [..] marca 1995 r., nr [...]o nieodpłatnym przekazaniu Gminie Miasto R. na własność między innymi działki nr [...], skoro przekazanie to nie nastąpiło w drodze czynności cywilnoprawnej, lecz aktem administracyjnym mogącym być przedmiotem kontroli ze strony organów administracji.

Mając powyższe na uwadze utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta R. wnosił o uchylenie w całość decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [..] lipca 2003 r., nr [..], zarzucając, że decyzja ta narusza art. 7, 10, 77 i 79 kpa. Zdaniem skarżącego brak w kopercie osobowej dowodu osobistego J. G. zamieszkałego w L. dowodów tożsamości powołanych przy akcie notarialnym z 1946 r. nie może być uznany za fakt udowodnienia, że nie jest on osobą tożsamą ze stawającą do aktu w 1946 r. Organ winien przeprowadzić dowód z wyjaśnień wnioskodawcy wywłaszczenia - Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R., bądź jego następcy prawnego, nie ustalono także dla kogo zostały wydane powołane w akcie notarialnym z 1946 r. dowody tożsamości oraz karty rozpoznawcze, a ponadto czy żyją uczestnicy tej umowy i czy mogą wyjaśnić komu sprzedali przedmiotową nieruchomość. Stan faktyczny winien być ustalony w sposób nie budzący wątpliwości, w szczególności, że ustalenia te podważają prawidłowość wpisów dokonanych w księgach wieczystych.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2005 r. zarzucił, że kwestionowana w skardze decyzja narusza także art. 156 § 1 pkt 2, 4, art. 156 § 2, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 2 kpa. Podniósł, że jedynie sąd powszechny w sprawie o ustalenie mógłby bezspornie określić, kto był właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej i organ winien do czasu tego ustalenia zawiesić postępowanie w sprawie. Zdaniem pełnomocnika nieprawidłowo rozstrzygnięcie w sprawie oparte zostało na treści aktu notarialnego z dnia 13 września 1946 r., Rep. [...] i zeznaniach J. G., a nie odniesiono się do treści zaświadczenia o stanie własności wydanego przez Miejski Biuro Geodezji i Kartografii w dniu 8 lutego 1983 r. Podniesione okoliczności świadczą, że nie zostało bezspornie wykazane spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, wskazane przez organy okoliczności odpowiadają przesłance wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie podniósł, że zarzuty zawarte w skardze stanowią powtórzenie zarzutów, do których organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji.

Uczestniczki postępowania T. Z. i S. P. wnosiły o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, bowiem nie stwierdzono wskazanych w powołanym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem. Ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym znajdują oparcie w materiale zgromadzonym w aktach sprawy, postępowanie nadzorcze przeprowadzone zostało z zachowaniem reguł określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi zawarte w art. 107 § 3 kpa.

Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej, zdaniem której decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [....] lipca 2003 r., nr [...] narusza przepisy wskazane w skardze i w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 31 stycznia 2005 r.

W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 1983 r. w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że J. G. zamieszkały w L. nie legitymował się tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości w dacie jej wywłaszczenia, czego zresztą w postępowaniu nadzorczym wymieniony nie kwestionował i stwierdził, że to z winy urzędników został potraktowany jako właściciel nieruchomości. Poczynione w omawianym względzie ustalenia dokonane w oparciu o materiał zgromadzony przez organy obu instancji dawały podstawę aby przyjąć, że spełniona została pozytywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Z akt sprawy nie wynika, by jak twierdzi skarżący, ustalenia dotyczące tytułu własności do nieruchomości poczynione zostały w postępowaniu nadzorczym wbrew zapisom wieczystoksięgowym, bowiem w wykazie hipotecznym lwh nr [...] wpisane było prawo własności w ½ części na rzecz J. G. syna J., a w tym zakresie dane osobowe były zbieżne. Uznanie zaś, że to J. G. syn J. zamieszkały w L. jest właścicielem wywłaszczanej nieruchomości, nie znajdowało oparcia w dokumentacji postępowania wywłaszczeniowego. Materiał zgromadzony w postępowaniu nadzorczym, między innymi pisma Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R., nr [...] oraz zaświadczenie Urzędu Miasta R. z dnia [....] stycznia 2002 r. ( k. 106) potwierdzają zasadność ustaleń dokonanych przez organy.

Również stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji dotyczące rażącego naruszenia przez decyzję wywłaszczeniową przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości uznać należało za prawidłowe, podobnie jak stwierdzenie, iż oceniana w trybie nadzorczym decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.