Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 573/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 12, art. 48, art. 69, , art. 70 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 74 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 77 ust. 2 i ust. 3, art. 172 ust. 1 i ust. 2, art. 194 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
article: art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1, art. 197 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 23 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1169
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r., Nr [...], w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu 18 lipca 2017 r. w Oddziale Celnym w L. objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy kolekcjonerski marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1984, sprowadzony z Japonii (SAD Nr [...]). Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. określającą m.in. wartość w/w samochodu na kwotę 250.000 JPY, wystawioną przez [...] Japonia oraz ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury [...] lipca 2017 r.

W 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadzili kontrolę w przedsiębiorstwie skarżącego, dotyczącą prawidłowości obrotu towarowego w przywozie na obszar celny Unii Europejskiej, w zakresie wartości celnej towarów za okres od 9 marca 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. Wyniki ustaleń zawarto w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2018 r.

Kontrolujący stwierdzili m.in. przypadki dokonywania przelewów na rachunki bankowe japońskich kontrahentów z rachunków bankowych nienależących do kontrolowanego przedsiębiorcy, wykonywania płatności w kilku transzach oraz bez wskazania w tytule czego dotyczą (za jakie faktury lub za jakie pojazdy), dokonywania przez skarżącego wpłat w formie gotówki w Japonii. W zakresie samochodu osobowego marki [...], o nr nadwozia [...] stwierdzono, że z rachunku skarżącego dokonano przelewu na kwotę 340.000,00 JPY tytułem "[...]".

W toku kontroli stwierdzono również rozbieżności w zakresie nazwy i adresu kupującego w przypadku m.in. faktury [...] z dnia [...] maja 2017 r. zaewidencjonowanej w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów, w której jako kupującego i jego adres wskazano "[...]".

Pismem z dnia 21 lutego 2018 r., organ celny wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych przez władze celne Japonii. W odpowiedzi władze celne Japonii przesłały porównanie danych faktury zakupu nr [...] z danymi zawartymi w deklaracji wywozowej złożonej władzom celnym Japonii, z której wynika, że cena sprzedaży przedmiotowego pojazdu wynikająca z deklaracji wywozowej władz celnych Japonii wynosi 505 000 JPY i jest wyższa od wartości pojazdu jaka została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym (250 000 JPY).

Wobec powyższego organ instancji powziął uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna towaru stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 70 ust. 1 UKC.

W toku postępowania powołano biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, celem określenia wartości katalogowej pojazdu podobnego do samochodu marki [...].

W opinii nr [...] wartość brutto pojazdu została określona przez biegłego na kwotę 18.293,00 zł, natomiast po uwzględnieniu 8% stawki VAT, wartość netto pojazdu została określona na kwotę 14.600,00 zł, na podstawie notowań wartości rynkowych ustalonych przez wykonawcę opinii i korekt mających wpływ na wartość pojazdu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zmienił dane zawarte w polach 22, 42, 46, 47 wskazanego wyżej zgłoszenia celnego. Wartość celna została ustalona na podstawie art. 74 ust. 3 UKC metodą ostatniej szansy, zaś jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową pojazdu określoną w opinii biegłego.

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 140 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 343, str. 558 z późn. zm.), dalej jako "RW", w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "WKC", mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 WKC (art. 140 ust. 2 RW).

Podstawę do zastosowania art. 140 RW w niniejszej sprawie stanowiły pismo władz celnych Japonii oraz protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Organ uznał, że faktura będąca w posiadaniu organów celnych Japonii, dotycząca przedmiotowego pojazdu została wystawiona na wyższą kwotę, niż faktura dołączona przez stronę do zgłoszenia celnego. Z tych względów, przedstawiony do zgłoszenia celnego dokument zakupu nie mógł stanowić wiarygodnego dokumentu, zarówno pod względem formalnym jak i materialnym.

Organ wyjaśnił, że w toku kontroli przedsiębiorstwa skarżącego kontrolujący stwierdzili rozbieżności w zakresie nazwy i adresu kupującego w przypadku m.in. faktury [...] z dnia [...] maja 2017 r., w której jako kupującego i jego adres wskazano "[...]". Z wyjaśnień skarżącego wynika, że powyższa rozbieżność dotyczy faktur od kontrahenta [...], z którym kontakty handlowe miały miejsce, gdy firma [...] zarejestrowana była na żonę skarżącego – A. G., ul. [...]. Później działalność na [...] A. G., ul. [...] została zamknięta. Dnia 9 marca 2016 r. zarejestrowano działalność na [...] F. G.. Ponadto, w historii rachunków widnieje przelew z dnia 22 grudnia 2015 r. na kwotę 520.000 JPY na konto firmy [...], tytułem "deposit from T. G.", który nie został przyporządkowany do żadnego z zakupionych w kontrolowanym okresie pojazdów. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa kwota została wpłacona jako depozyt na poczet licytacji dalszych samochodów.

W przypadku przedmiotowego zgłoszenia celnego kwota przelewu dokonana na rzecz sprzedawcy pokrywa się z kwotą z faktury importowej. Z protokołu z kontroli wynika jednak, że kupujący dokonał przelewów na konta japońskich kontrahentów, które nie zostały przyporządkowane do żadnych z zakupionych w kontrolowanym okresie pojazdów. Okoliczności te powodują, że zastosowanie art. 140 RW było uzasadnione.

Organ odwoławczy stwierdził, że wątpliwości organu celnego co do wysokości zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie usuwają dowody w postaci płatności dokonanych na rzecz sprzedawcy. Przedstawione nieprawidłowości są podstawowymi argumentami przemawiającymi za odrzuceniem zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Organ podniósł, że nie kwestionuje okoliczności, że na konto sprzedawcy importer dokonał zapłaty przelewem kwoty wynikającej z faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Nie można jednak stwierdzić, że kwota dokonana przelewem jest całkowitą płatnością za sprowadzony towar. Jedną z form płatności jest płatność gotówką, którą strona mogła dokonać kupując towar.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 74 ust. 2 lit. a i b UKC) w przypadku importu używanych samochodów osobowych, nie jest obiektywnie możliwe, gdyż wymagałoby znalezienia samochodu osobowego o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 74 ust. 2 lit. c) UKC) stosowana w przypadku importu towarów masowych, również nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Metoda wartości kalkulowanej (art. 74 ust. 2 lit. d) UKC), oparta na kosztach produkcji i zysku, również nie znajduje zastosowania w sytuacji importu towarów używanych, ponieważ odnosi się do towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej.

Organ I instancji trafnie ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu, z wykorzystaniem danych dostępnych na obszarze celnym Unii, zgodnie z art. 74 ust. 3 UKC (metoda ostatniej szansy), z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu oraz przepisów rozdziału 3 UKC. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

Samochód marki [...] będący przedmiotem niniejszej sprawy jest produkowany na obszarze Wspólnoty, dlatego w świetle art. 144 ust. 2 RW niedopuszczalne byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości tego pojazdu. Biorąc pod uwagę wyłączenie wynikające z powyższego przepisu należy podzielić stanowisko organu I instancji, który przy ustalaniu wartości celnej skorzystał z opinii rzeczoznawcy, gdzie wycenę przeprowadzono w oparciu o wartość pojazdu podobnego wyprodukowanego (składanego) poza Wspólnotą.

Organ wyjaśnił, że w toku postępowania skarżący przedstawił obszerną dokumentację dotyczącą prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, jednak nie miała ona związku z prowadzonym postępowaniem. Część dokumentów nie zawierała informacji jakich pojazdów dotyczy, strona nie wskazała też, które z nich dotyczą pojazdu będącego przedmiotem postępowania. Wobec tego organ nie mógł w sposób jednoznaczny przypisać ich do przedmiotowego pojazdu.

Zdaniem organu zasadnie przyjęto jako podstawę ustalenia wartości celnej - wartość rynkową obliczoną w opinii biegłego, która jest jasna i logiczna, zarówno w punktach dotyczących wartości bazowych oraz zastosowanych korekt. Biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu wskazując jaki pojazd jest podobny do wycenianego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję F. G. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie:

1) art. 70 UKC w zw. z art. 140 RW, polegające na zakwestionowaniu wartości transakcyjnej jako niemiarodajnej dla przyjęcia wartości celnej pojazdów zadeklarowanych przez stronę, w sytuacji gdy brak było dowodów pozwalających na przyjęcie, że zadeklarowana wartość transakcyjna odbiega znacznie od wartości średniej pojazdów na rynku ich pochodzenia, co jest warunkiem niezbędnym dla wszczęcia procedury weryfikacyjnej, a nadto brak wezwania skarżącego do przedstawienia dodatkowych informacji w tym zakresie, co mogło wyjaśnić pojawiające się wątpliwości organu;

2) art. 74 UKC w zw. z art 141 i art. 144 RW, polegające na przyjęciu do wyliczenia wartości pojazdów metody opisanej w art. 144 RW (metody tzw. ostatniej szansy) jako miarodajnej dla wyliczeń z podważeniem możliwości zastosowania metody porównawczej, w sytuacji gdy wyliczenia biegłego sprowadzały się do przyjęcia metody porównawczej z zastrzeżeniem, że do porównania nie przyjęto pojazdów najbardziej zbliżonych do pojazdów objętych procedurą weryfikacyjną, ale pojazdy bardziej różniące się od nich, a w zakresie wyliczeń metodą ostatniej szansy nie uwzględniono jako czynników obniżających wartość pojazdu kosztów transportu, ubezpieczenia oraz kosztów opłat manipulacyjnych, załadunku, rozładunku pojazdów, nie wykazano również, w jaki sposób wyliczono wysokość zwyczajowej marży;

II. naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 187 § 1, art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2019 r. poz. 1169, dalej jako "Prawo celne"), poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych poprzez orzekanie w rozpoznawanej sprawie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy: niezbadanie stanu technicznego importowanych pojazdów i błędne określenie wartości celnej towaru, w sytuacji gdy skarżący wskazywał w toku postępowania na uszkodzenia pojazdów, wartość ich nabycia i przedkładał liczne dokumenty wskazujące na uszkodzenia pojazdów;

- art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej ceny importowanych z Japonii samochodów osobowych, w sposób pozwalający na jednoznaczne ustalenie, czy podstawa opodatkowania została zaniżona, w szczególności poprzez oparcie się na opiniach biegłego, które:

a) zostały sporządzone jedynie w oparciu o wyliczenie programu eksperckiego, który miał przedstawić dane o wartości bazowej pojazdu, podczas gdy jak wynika z instrukcji programu, nie zawiera on wartości bazowej pojazdów starszych niż 20 lat (jak w rozpoznawanej sprawie), a co za tym idzie opinia biegłego jest sporządzona w oparciu o jego samodzielne, niczym nie poparte, ustalenia;

b) miały zawierać dane pojazdu wyprodukowanego poza terenem Unii Europejskiej, podczas gdy pojazd importowany w rozpoznawaj sprawie nigdy nie był produkowany poza teren UE, a biegły nie powołuje jako przykładowego pojazdu wyprodukowanego poza teren UE, a jedynie prawdopodobnie dystrybuowanego pierwotnie poza terenem Unii Europejskiej, co podważa możliwość zastosowania metody ostatniej szansy;

c) zostały sporządzone w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nieobrazujący stanu pojazdów i nieuwzględniający zakresu uszkodzeń pojazdów, które były szersze niż te przyjęte przez biegłego;

d) zostały sporządzone w oparciu o porównanie pojazdów innych niż te, które były przedmiotem wyceny, co było jednocześnie konsekwencją przyjęcia wadliwej techniki wyceny w oparciu o metodę ostatniej szansy, przy wykluczeniu metody porównawczej, w sytuacji gdy w praktyce biegły i tak wyliczył wartość pojazdów metodą porównawczą, co też wynika wprost z treści opinii;

e) zostały sporządzone pomimo braku oględzin pojazdów i weryfikacji stanu technicznego, jedynie w oparciu o numery VIN pojazdów, co w przypadku pojazdów jest dyskwalifikujące dla opinii, w sytuacji gdy pojazdy były dostępne dla biegłego w stanie technicznym podobnym do tego, jaki miały w chwili importu;

f) zostały sporządzone w oparciu o wyliczenie cen pojazdów podobnych na terenie Polski, w sytuacji kiedy dla ich wyceny, która powinna odzwierciedlać ich wartość na terenie państwa pochodzenia, czyli Japonii, należało brać pod uwagę porównanie cen ofertowych pojazdów na terenie państwa pochodzenia, tj. Japonii;

g) zostały sporządzone w oparciu o porównanie do cen pojazdów podobnych, w sytuacji gdy biegły nie przedstawia ofert zbycia tych podobnych pojazdów, co podważa możliwość oceny zasadności opinii, tym bardziej w zestawieniu z ofertami aukcyjnymi z Polski oraz wydrukami z aukcji w Japonii, które znacząco odbiegają od wartości tego samego rodzaju pojazdów in minus;

h) przyjęcie wartości według wyliczeń biegłego, podczas gdy pojazd został zbyty po naprawie za wartość niższą, niż w opinii biegłego miał przedstawiać w chwili nabycia w stanie uszkodzonym;

i) zostały sporządzone w oparciu o wyliczenie wartości zredukowanego kosztu naprawy przy przyjęciu dokonania jej w Polsce, podczas gdy należało wyliczyć ten koszt przy uwzględnieniu kosztów naprawy na terenie państwa pochodzenia – Japonii, opinia nie uwzględnia, że części i naprawy na terenie Japonii są znacznie droższe, co powoduje automatycznie, że pojazd uszkodzony ma niższą wartość;

j) nie zawierają co do zasady żadnych wyliczeń, a w szczególności wskazania cen, które biegły wziął do porównania przy wyliczaniu wartości pojazdów oraz z jakich źródeł te ceny wynikały, nie zawierają opisu metodologii przyjętej przy wycenie przez biegłego, co uniemożliwia ocenę, w jaki sposób biegły doszedł do prezentowanych wniosków i weryfikację opinii;

- art. 187 § 1, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez zaniechanie przez organ samodzielnego zebrania materiału dowodowego i przekazanie tej funkcji biegłemu, który sam zajął się uzyskaniem materiałów mogących być podstawą do opiniowania, zaniechanie weryfikacji faktur za naprawy pojazdów przedstawionych przez stronę oraz wydanie stronie tych materiałów z naruszeniem zasad postępowania, co w konsekwencji spowodowało usunięcie z akt sprawy części materiałów istotnych dla wyjaśnienia sprawy;

- art. 90d Prawa celnego w związku z art. 187 § 1, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez wydanie decyzji bez wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu na ustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 187 § 1, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez przyjęcie, że cena transakcyjna pojazdu jest zaniżona, gdyż ceny transakcyjne na portalu aukcyjnym są wyższe niż cena nabycia wskazana przez skarżącego, w sytuacji gdy strona zakupiła pojazdy uszkodzone, a do porównania wartości przyjęto pojazdy nieuszkodzone, pojazdy nabyto na aukcji państwowej, gdzie są tańsze, nie uwzględniono, że przedmiotem transakcji były pojazdy przystosowane do ruchu prawostronnego, podczas gdy w Japonii obowiązuje ruch lewostronny, co powoduje, że wartość tego rodzaju pojazdów jest niższa.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna.

Z uwagi na charakter sporu trzeba wskazać w pierwszej kolejności, że wdrożenie procedury weryfikacyjnej przez organ celny (i badanie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym w zakresie wartości transakcyjnej importowanego towaru) jest czynnością dopuszczalną w świetle art. 48 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), przewidującego instytucję kontroli po zwolnieniu towarów do zawnioskowanej procedury. Z powyższego przepisu wynika m. in., że organy celne mogą weryfikować nie tylko prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, ale także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów i uprzednich lub późniejszych operacji handlowych, związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.

W myśl art. 5 pkt 12 UKC zgłoszenie celne oznacza czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie.

Z art. 172 ust. 1 UKC wynika, że zgłoszenie celne spełniające wymagane warunki jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym.

Jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji (art. 194 ust. 1 UKC).

W badanej sprawie organ celny powziął wątpliwości odnośnie zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] lipca 2017 r. - wartości transakcyjnej sprowadzonego z Japonii używanego samochodu kolekcjonerskiego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1984.

Stosownie do art. 69 UKC, do celów stosowania wspólnej taryfy celnej oraz środków pozataryfowych, ustanowionych w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, wartość celna towarów określana jest zgodnie z przepisami art. 70 i 74.

Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana (art. 70 ust. 1 UKC).

Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów (art. 70 ust. 2 UKC).

Spełnienie wszystkich wymienionych w art. 70 ust. 3 UKC warunków umożliwia stosowanie wartości transakcyjnej.

Przepis art. 74 UKC przewiduje dodatkowe (zastępcze) metody ustalania wartości celnej. Jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a)-d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. (art. 74 ust. 1 UKC). Stosownie do art. 74 ust. 2 UKC, zgodnie z ust. 1 wartością celną jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub

d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

(i) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów;

(ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii;

(iii) kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e).

Przepis art. 74 ust. 3 UKC stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi:

a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;

b) artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;

c) niniejszym rozdziałem.

Jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych (art. 172 ust. 2 UKC).

Organ celny jest uprawniony do odrzucenia zadeklarowanej przez importera wartości transakcyjnej towaru, gdy ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu (art. 140 ust. 1 RW).

Według art. 140 ust. 2 RW, jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 kodeksu.

Co do zasady, stosowanie zastępczych metod ustalania wartości celnej odbywa się w kolejności sekwencyjnej, co oznacza, że można przejść do kolejnej metody ustalania wartości celnej tylko wówczas, gdy poprzedzająca ją metoda nie może być w danym przypadku użyta.

Przepis art. 144 ust. 1 RW przewiduje, że przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 74 ust. 3 kodeksu dopuszczalna jest rozsądna elastyczność w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 kodeksu. Ustalona w ten sposób wartość powinna opierać się w możliwie największym stopniu na wcześniej ustalonych wartościach celnych.

Stosownie do art. 144 ust. 2 RW, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona zgodnie z ust. 1, stosuje się inne odpowiednie metody. W takim przypadku wartości celnej nie ustala się na podstawie którejkolwiek z następujących wartości lub metod:

a) ceny sprzedaży na obszarze celnym Unii towarów wyprodukowanych na tym obszarze;

b) systemu polegającego na przyjęciu na potrzeby ustalenia wartości celnej wyższej z dwóch alternatywnych wartości;

c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu;

d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla towarów identycznych lub podobnych na podstawie art. 74 ust. 2 lit. d) kodeksu;

e) cen w wywozie do kraju trzeciego;

f) minimalnych wartości celnych;

g) arbitralnych lub fikcyjnych wartości.

W wyroku z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt I GSK 183/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że metoda "ostatniej szansy" jest najczęściej stosowana przy ustalaniu wartości celnej importowanych samochodów używanych. Z uwagi na zróżnicowany stan techniczny pojazdów używanych, trudno jest bowiem znaleźć właściwy materiał porównawczy.

Powyższe wynika z opinii Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), który - odnośnie importu używanych pojazdów - z podanych wyżej względów uznał za problematyczne ustalanie wartości celnej, w oparciu o metodę towarów identycznych lub podobnych i wypowiedział się przeciwko stosowaniu metody ceny jednostkowej i wartości kalkulowanej. Tym samym, w przypadku importu używanych samochodów ustalanie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" - z pominięciem poprzedzających ją metod zastępczych - jest regułą. Zatem ustalenie wartości celnej, w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych w przypadku importu używanych samochodów osobowych nie jest obiektywnie możliwe, gdyż wymagałoby znalezienia samochodu osobowego o identycznym lub podobnym stopniu zużycia.

W orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie C - 291/15 Trybunał Sprawiedliwości UE (na tle poprzednio obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego i przepisów wykonawczych) wyjaśnił, że art. 181 a RWKC (odpowiednik obecnego art. 140 RW) należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie stosowaniu przez organy celne praktyki polegającej na ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, mimo że organy celne nie podważyły ani nie zakwestionowały w inny sposób autentyczności faktury i świadectwa przelewu bankowego przedłożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary, przy czym importer nie przedstawił na żądanie organów celnych dodatkowych dowodów lub informacji w celu wykazania prawidłowości zgłoszonej wartości transakcyjnej. Organy celne mogą bowiem, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować podrzędne metody określania wartości celnej przywożonych towarów.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ celny był uprawniony do zakwestionowania wartości transakcyjnej deklarowanej przez skarżącego. Uzasadnione wątpliwości organu odnośnie tej wartości podyktowane były informacją przekazaną przez japońskie władze celne, dotyczącą w wartości zakupionych samochodów oraz ustaleniami zawartymi w protokole kontroli przeprowadzonej u importera.

Rozliczenie zadeklarowane przez skarżącego oraz dołączona do zgłoszenia celnego faktura zakupu pojazdu nie oznaczało automatycznie, że przyjęcie zgłoszenia i zwolnienie towaru jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Dane w nim zawarte korzystały z domniemania prawdziwości do czasu ich podważenia przez organ celny. Prawo celne w art. 23 ust. 1 stanowi, że zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych.

Podważając wartość transakcyjną podaną w zgłoszeniu celnym organ skorzystał z prawnej możliwości jaką przewiduje ustawa Prawo celne. Dokumenty zagraniczne są bowiem dowodami w postępowaniu prowadzonym przez organ celny. Jak zasadnie argumentował organ II instancji, z odwołaniem do treści art. 86 ust. 1 Prawa celnego, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Na podstawie pisma z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] japońskiego organu celnego (mającego dostęp do danych zawartych w deklaracjach wywozowych składanych w Urzędzie Celnym w Japonii) zasadnie ustalono, że cena pojazdu z deklaracji wywozowej jest wyższa od wartości pojazdu, która została zadeklarowana w wyżej wymienionym zgłoszeniu celnym.

Skarżący zadeklarował, że kupił przedmiotowy samochód za kwotę 250.000 JPY, podczas gdy z pisma japońskich władz celnych z [...] czerwca 2018 r. wynikało, że wartość tego pojazdu wynosiła 505 000 JPY (k. 18 akt adm.). Administracja japońska w ww. piśmie przekazała w formie tabelarycznej dane będące w jej posiadaniu i jednocześnie poinformowała, że nie posiada żadnych informacji na temat jakichkolwiek cen sprzedaży, kosztów i przelewów dotyczących firm prywatnych.

Pismo japońskich władz celnych korzysta ze szczególnej mocy dowodowej (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej). Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych, a o znaczeniu dokumentu urzędowego dla wyniku sprawy rozstrzyga organ. Trzeba jednak podkreślić, że ponieważ zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań: prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności), to organ bez przeprowadzenia przeciwdowodu nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie skarżący takiego przeciwdowodu nie przedstawił.

Organ celny wykazał zatem istotną rozbieżność pomiędzy wartością pojazdu marki [...] wskazaną w deklaracji (zgłoszeniu celnym), a wynikającą z deklaracji wywozowej. Uprawniało to do przyjęcia tezy, że wystąpiły uzasadnione wątpliwości co zadeklarowanej wartości transakcyjnej, jako całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej kwocie, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC.

W związku z tym pogląd prawny wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 642/12 (CBOSA), że organ celny nie może negować zapłaconej ceny, jeśli nie wykaże istotnej rozbieżności pomiędzy wartością pojazdu wskazaną w deklaracji a jego średnią ceną rynkową, nie potwierdzał tezy skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. Skład orzekający podziela stanowisko zaprezentowane w powyższym wyroku, że w przypadku kiedy cena samochodu odbiega od średniej wartości rynkowej "z uzasadnionej przyczyny", jej weryfikacja w ogóle nie następuje i tylko wtedy, kiedy cena budzi wątpliwości organu co do przyczyny jej wysokości podanej przez podatnika (i jego kontrahenta), zasadna jest weryfikacja, zaś wstępnym i najważniejszym działaniem organu jest zbadanie, czy istniały rzeczywiste, uzasadnione przyczyny, dla których cena nabycia samochodu odbiega od średniej wartości rynkowej.

W rozpoznawanej sprawie organ wykazał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej podanej w zgłoszeniu celnym. Przy czym nie kwestionowano faktu, że na konto sprzedawcy importer dokonał zapłaty przelewem kwoty wynikającej z faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Nie można jednak stwierdzić, mając na uwadze okoliczności tej sprawy, że kwota dokonana przelewem jest całkowitą płatnością (ceną faktycznie zapłaconą lub należną) za sprowadzony towar, w rozumieniu art. 70 UKC.

Organ ustalił, a skarżący tych ustaleń nie podważył, że w jego firmie stwierdzono dokonywanie przelewów na rachunki bankowe japońskich kontrahentów z rachunków bankowych nienależących do kontrolowanego przedsiębiorcy, wykonywanie płatności w kilku transzach i bez wskazania w tytule czego dotyczą (za jakie faktury lub za jakie samochody). Stwierdzono również przelew z dnia [...] grudnia 2015 r. na kwotę 520.000 JPY na konto firmy [...], tytułem "deposit from T. G.", który nie został przyporządkowany do żadnego z zakupionych w kontrolowanym okresie pojazdów.

Zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę. Jest to zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w danej sprawie stanu faktycznego.

Wątpliwości co do wartości celnej towaru (i to uzasadnione) potwierdziła wreszcie opinia rzeczoznawcy samochodowego C. S. powołanego w trybie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa, że w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.

W sprawie niniejszej powołano biegłego, celem określenia wartości katalogowej importowanego pojazdu. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" zalecane jest stosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, produkowanych w innych krajach. W przypadku zatem pojazdów produkowanych we Wspólnocie (Unii Europejskiej) należy przyjąć katalogową cenę samochodu identycznego lub podobnego, wyprodukowanego poza Wspólnotą (Unią). Model samochodu podobnego powinien być w jak największym stopniu zbliżony do samochodu wycenianego. Pod uwagę bierze się podstawowe kryteria, takie jak rocznik, klasa samochodu, rodzaj i pojemność silnika oraz wyposażenie.

W opinii z dnia [...] grudnia 2018 r. biegły jako pojazd porównawczy, najbardziej zbliżony do samochodu sprowadzonego, wybrał pojazd tej samej marki ([...]) wyprodukowany (montowany) w RPA, jako pojazd spełniający wszystkie kryteria podobieństwa pojazd tożsamy, wyprodukowany poza obszarem Wspólnoty Europejskiej. Biegły uzupełnił swoją opinię o stosowne i szczegółowe wyjaśnienia. Ustalił, że wartość bazowa netto wycenianego pojazdu wynosi 18.293 zł. Opinia ta mimo, że może być uznana za lakoniczną, odzwierciedla wartość rynkową wycenianego pojazdu. Biegły w sposób zwięzły wyjaśnił sposób oszacowania importowanego samochodu. Podkreślić należy, że biegły wskazał, iż stan techniczny pojazdu określono na podstawie dokumentów dostarczonych wraz z zawiadomieniem o powołaniu biegłego, w tym oceny technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Biegły C. S. dokonał korekty in minus w stosunku do wartości bazowej, pomniejszając wartość pojazdu o 20 %. Uwzględnił przy szacowaniu m.in. fakt, że przednie siedzenia auta były wygniecione i miały wytartą skórę, a nadto, że kolor lakieru był nieoryginalny (czerwony, nie zaś polaris metalic – srebrny.

Z przedłożonej przez skarżącego do zgłoszenia celnego opinii rzeczoznawcy z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], stanowiącej analizowaną przez biegłego dokumentację w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ocena techniczna sprowadzonego pojazdu dokonana m.in. na podstawie oględzin i identyfikacji i badania stacjonarnego samochodu wykazała, że wszystkie elementy nadwozia były w dobrym stanie i oryginalne. Siedzenia przednie i tylne pokryte były granatową skórą – przy czym przednie, wytarte i wgniecione. Silnik, układ przeniesienia napędu, zawieszenie przednie i tylne, hamulec zasadniczy, tarcze kół i instalacja elektryczna były oryginalne. W informacjach dodatkowych rzeczoznawca zaznaczył, że samochód jest bogato wyposażony: automatyczna skrzynia biegów, ABS, klimatyzacja, szyby wszystkich drzwi opuszczane elektrycznie. W ogólnej ocenie rzeczoznawca stwierdził, że samochód jest w 95% oryginalny i odpowiada wymogom pojazdu zabytkowego oraz kolekcjonerskiego.

Opinia biegłego C. S. odzwierciedla wartość rynkową pojazdu, jaką posiadał on w lipcu 2017 r. i wobec tego prawnie obojętną jest okoliczność podnoszona w skardze, że w Japonii obowiązuje ruch lewostronny i w związku z tym ceny pojazdów przystosowanych do ruchu prawostronnego są tam duże tańsze.

Także zarzut skargi o sporządzeniu przez biegłego wyceny jedynie w oparciu o wyliczenie programu eksperckiego, który nie zawierał informacji o wartości bazowej pojazdów starszych niż 19 lat jest chybiony. Z opinii biegłego wynika, że wycenę wartości pojazdu podobnego wykonano – nie w oparciu o wyliczenie programu Info – Ekspert, ale w oparciu metodykę zawartą w tym programie, na podstawie udostępnionych dokumentów. Wartość określono na podstawie notowań wartości rynkowych ustalonych przez wykonawcę opinii i korekt, mających wpływ na wartość pojazdu. Podkreślić przy tym należy, że opinia opiera się na specjalistycznej wiedzy biegłego, który dysponując nią potrafi dokonać stosownych korekt dla samochodów używanych, celem obliczenia jego aktualnej wartości – w stanie, w jakim się znajduje. Podstawą wywołania opinii biegłego jest posiadanie przez niego tych wiadomości (tzw. specjalnych), których brak organom postępowania. Właśnie na podstawie tej wiedzy biegły przyjmuje wysokość współczynników, o które zmniejsza wysokość wartości pojazdu. Biegły, będący rzeczoznawcą samochodowym dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie szacowania samochodów. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania przyjętego przez niego sposobu ustalenia wartości samochodów, również i takich, co do których brak jest danych w programie Info-Ekspert. Dane, o których mowa w art. 74 ust. 3 UKC, dostępne na obszarze celnym Unii, pochodzić mogą ze specjalistycznych czasopism, katalogów motoryzacyjnych i portali internetowych zawierających notowania cen rynkowych. Biegły miał zatem prawo skorzystać z tych danych przy szacowaniu samochodu, co do którego w programie Info-Ekspert brak danych, pozwalających na określenie wartości rynkowej.

Nie jest uzasadniony zarzut, że opinia biegłego nie zawiera żadnych wyliczeń, a w szczególności wskazania cen, które biegły wziął do porównania przy wyliczaniu wartości pojazdów oraz z jakich źródeł te ceny wynikały, nie zawiera opisu metodologii przyjętej przy wycenie przez biegłego, co uniemożliwia ocenę, w jaki sposób biegły doszedł do prezentowanych wniosków i weryfikację opinii. Biegły wskazał, jaką metodykę wyceny stosował i na jakiej podstawie określił wartość bazową. Brak informacji na temat cen uzyskanych w przypadku transakcji obejmujących sprzedaż podobnych pojazdów, nie dyskredytuje spornej opinii i nie podważa jej prawidłowości.

Organ celny bez naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, ocenił go (w tym wspomnianą opinię rzeczoznawcy majątkowego) w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). Miarodajny dla oceny wartości pojazdu był jego stan techniczny w dacie zgłoszenia celnego. Dług celny powstaje bowiem z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Dłużnikiem jest zgłaszający (art. 77 ust. 3 UKC).

Biegły prawidłowo porównał wyceniany pojazdu do pojazdu tej samej marki, ale wyprodukowanego (montowanego) poza Unią Europejską (w RPA). Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie uznać należy za niezasadne.

Przyjęty przez organ tryb postępowania wynika z art. 144 ust. 2 lit. a/ RW (wartości celnej nie ustala się na podstawie ceny sprzedaży na obszarze celnym Unii towarów wyprodukowanych na tym obszarze). W świetle przepisów prawa celnego, bez znaczenia jest też okoliczność, że biegły nie przeprowadził oględzin pojazdu i osobiście nie zbadał jego stanu technicznego (w tym stopniu uszkodzeń poszczególnych mechanizmów i elementów), skoro decydujące znaczenie ma wartość importowanego towaru w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, co wyżej wykazano. O wadliwości opinii biegłego nie świadczy więc fakt, że biegły zaniechał podjęcia tego rodzaju czynności przy sporządzaniu ekspertyzy. Z akt sprawy wynika, że biegły dysponował wystarczającym materiałem do dokonania wyceny wartości pojazdu. Przy czym, biorąc pod uwagę opinię biegłego i wykorzystaną na jej potrzeby ocenę techniczną rzeczoznawcy z dnia [...] lipca 2017 r. wywołaną przez stronę stwierdzić należy, że wszelkie zarzuty skargi co do uszkodzeń spornego pojazdu nieuwzględnienia kosztów jego naprawy pozostają w oderwaniu od stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Bez naruszenia art. 70, art. 74 ust. 3 UKC, art. 140 RW i przepisów Ordynacji podatkowej, regulującej tryb prowadzenia postępowania dowodowego i jego oceny, organ celny oparł swoje rozstrzygnięcie głównie na spornej opinii, stosując metodę ostatniej szansy. Wyjaśnił przy tym, dlaczego należało pominąć inne metody wyceny.

W konsekwencji, skoro zaistniała rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną a prawidłowo ustaloną w toku postępowania celnego – należało dokonać stosownych korekt w zgłoszeniu celnym. Jak prawidłowo wskazał organ – korekty te nie wpłynęły na kwotę długu celnego i zastosowana procedurę z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%.

Bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia, czy podstawa opodatkowania została zaniżona i pod jaką stawkę opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprowadzony pojazd podlega. Przedmiotem sprawy jest zmiana zgłoszenia celnego a nie podatku od towarów i usług.

Organy celne przeprowadziły postępowanie, zgodnie z wymogami ustawy Ordynacja podatkowa, której przepisy – wskazane w art. 73 Prawa celnego mają odpowiednie zastosowanie. Podstawowa zasada postępowania dowodowego – zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) nie została naruszona. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że występujące i uzasadnione wątpliwości, co do wartości transakcyjnej usprawiedliwiały wdrożenie procedury weryfikacyjnej i przeprowadzenie postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją.

W ramach procedury weryfikacyjnej organ celny 27 września 2018 r. wzywał skarżącego do przedłożenia dowodów i informacji mających uwiarygodnić zadeklarowaną wartość transakcyjną. Pismem z 11 kwietnia 2019 r. powiadomiono skarżącego, na podstawie art. 22 ust. 6 UKC, o prawie bycia wysłuchanym i przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji w terminie 30 dni. Decyzję organu I instancji wydano [...] czerwca 2019 r. po złożeniu przez stronę wyjaśnień.

Skarżącego zawiadomiono w trybie art. 190 Ordynacji podatkowej o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 r., w związku z wnioskiem skarżącego, przesłano mu żądane opinie.

Pismem z dnia 13 sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 90d Prawa celnego organ odwoławczy wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Skarżący przedmiotowe pismo otrzymał 16 sierpnia 2019 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana [...] września 2019 r. Skarżący miał zatem wystarczająco dużo czasu, by wykazać, że cena podana w zgłoszeniu celnym jest ceną rzeczywiście zapłaconą. Miał możliwość składania wyjaśnień i kwestionowania ustaleń organu. Nie przedstawił jednak żadnego dowodu, który podważyłby stanowisko organu co do istnienia uzasadnionych wątpliwości, w rozumieniu art. 140 RW. Powyższe oznacza, że skarżącemu zapewniono możliwość aktywnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a zarzuty skargi w tym przedmiocie uznać należy za chybione i nieznajdujące uzasadnienia w przebiegu postępowania, utrwalonego w aktach.

Bezpodstawny jest zarzut skargi, że miarodajna była wartość transakcyjna pojazdu i organ niesłusznie wszczął postępowanie weryfikacyjne. Organ nie mógł nie uwzględnić urzędowego dokumentu (w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej), którym było wspomniane pismo japońskich władz celnych z dnia [...] czerwca 2018 r. Stanowiło ono jeden z wielu dowodów zgromadzonych w sprawie. Wobec tego chybiony jest zarzut skargi o braku dowodów pozwalających na przyjęcie, że zadeklarowana wartość transakcyjna odbiega znacznie od wartości rynkowej importowanego pojazdu. Jak już wskazano skarżący nie przedstawił dowodu podważającego domniemanie zgodności z prawdą tej informacji.

W nawiązaniu do zarzutów i wniosków skarżącego, że błędnie wykluczono zastosowanie "metody porównawczej" (wbrew art. 74 UKC w związku z art. 141 i art. 144 RW), zastosowano "metodę ostatniej szansy" i nie uwzględniono czynników (w postaci kosztów transportu, ubezpieczenia, opłat manipulacyjnych i innych) obniżających wartość celną towaru, należy stwierdzić, po pierwsze, o czym już była wyżej mowa, że metody wartości towarów podobnych, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC, nie powinno się stosować do używanych pojazdów. Kwestie tę organ prawidłowo ocenił powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, uznającego metodę wartości towarów podobnych za problematyczną. Po drugie, przy ustalaniu wartości celnej towaru metodą dedukcyjną, o której mowa w art. 142 RW, od ceny odlicza się zwyczajowo płacone lub uzgodnione marże (art. 142 ust. 5 lit. a/ RW) oraz zwykłe koszty transportu i ubezpieczenia (art. 142 ust. 5 lit b/ RW). Organ nie zastosował metody dedukcyjnej i odliczenie na przykład kosztów transportu towaru i jego ubezpieczenia nie wchodziło w grę.

Organ przyjmuje z korzyścią dla skarżącego, że zwyczajowa marża w wysokości 10 % stanowi korektę pomniejszającą wartość rynkową pojazdu ustaloną przez biegłego. Skarżący nie wykazał, poza gołosłownym wyjaśnieniem z dnia 25 kwietnia 2019 r., że samochody kupowane w Japonii muszą być tańsze o 80 % od tych sprzedawanych w Polsce. Wobec tego organ nie miał podstaw do przyjęcia zasugerowanej marży w wysokość 80 %.

W postępowaniu podatkowym (celnym), zasadniczo ciężar dowodu spoczywa na organach prowadzących to postępowanie, co nie zwalnia jednak strony z obowiązku uzasadnienia zasadności swoich twierdzeń, m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu.

Postępowanie przeprowadzono w zgodzie z wymaganiami wynikającymi z treści art. 187 § 1 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem niewadliwym, wyjaśniającym w bardzo obszernym uzasadnieniu motywy i przesłanki, którymi kierował się organ celny ustalając wartość celną metodą ostatniej szansy.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, który to przepis w myśl art. 73 ust. 1 Prawa celnego nie ma do postępowania w sprawach celnych odpowiedniego zastosowania. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Skarżący używa ogólnikowego argumentu, że pominięcie przez organ celny licznych dokumentów wskazujących na kupno części zamiennych świadczy o błędnym określeniu wartości celnej. towaru. Faktura dokumentująca kupno materiałów lub części zamiennych niezbędnych do naprawy uszkodzonego pojazdu, nie jest dowodem w sprawie. Decydującym kryterium dla określenia wartości rynkowej pojazdu jest jego stan techniczny w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Bez znaczenia jest więc okoliczność, że później pojazd został poddany renowacji, zwiększającej jego cenę rynkową.

Niedopuszczalne było przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia notowanych na rynkach Japonii rzeczywistych cen pojazdów samochodowych. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 144 ust. 2 lit. c/ RW wprowadza zakaz ustalania wartości celnej, na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu.

Nieskuteczny jest zarzut, że organ celny wyręczył się biegłym w zebraniu materiału dowodowego. Rzeczą biegłego było dokonanie wyceny pojazdu i sporządzenie opinii o wartości spornego pojazdu. Poza tym analiza akt sprawy nie daje żadnych podstaw do formułowania zastrzeżeń, że organ w sposób niesamodzielny zgromadził materiał dowodowy.

Wyniki kontroli sądowej nie potwierdziły zarzutów o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego (organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 70, art. 74 UKC oraz 140 i art. 144 RW) i procesowego (organ celny przeprowadził wszystkie konieczne dowody dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał ich wszechstronnej oceny, każdego z osobna jak i we wzajemnej ze sobą łączności, zgodnie z dyrektywami postępowania określonymi w art. 180 § 1, art.181 i art.187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Skarżący bezpodstawnie podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 141 RW, który w sprawie nie był stosowany. Powyższy przepis stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna (art. 141 ust. 1 RW). Organ nie uwzględnił ani metody wartości towarów identycznych (art. 74 ust. 2 lit. a/ UKC), ani metody wartości towarów podobnych (art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC). Zastosował mianowicie metodę ostatniej szansy, o której mowa w art. 74 ust. 3 UKC i art. 144 RW.

W tym stanie rzeczy skarga pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).