Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2480/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust 1 i 2, 496 ust 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Leszek Kamiński /spr./ Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni ... od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 985/11 w sprawie ze skargi Spółdzielni ... na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 19 października 2011r. nr WINB-WOA.7221.266.2011.MM7 w przedmiocie legalności obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 19 października 2011r. nr WINB-WOA.7221.266.2011.MM7; 2/ zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz Spółdzielni ... 1250 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/GL 985/11, oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...], zw. dalej Spółdzielnią, na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 19 października 2011 r., nr [...], w przedmiocie legalności obiektu budowlanego. W motywach wyroku Sąd powołał się na następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia 7 września 2011 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zw. dalej PINB, ponownie rozpatrując sprawę legalizacji boiska do gry w piłkę siatkową, znajdującego się na terenie działki, nr [...], przy ul. [...][...]w [...], umorzył postępowanie w sprawie. W podstawie prawnej organ powołał się ma art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zw. dalej k.p.a., uznając dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu podał, że działka na której zostało zlokalizowane boisko znajduje się w zarządzie Spółdzielni. Organ ustalił, że przedmiotowe boisko zostało zrealizowane samowolnie w 1975 r. W ocenie organu do tego rodzaju samowoli zastosowanie winien znaleźć art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym 1994 r., nakazujący do takich obiektów stosowanie przepisów dotychczasowych. Wobec tego PINB rozpoznał sprawę w trybie art. 37 oraz art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym z 1974 r. Wskazał, że z ustaleń obowiązującego w dacie budowy boiska planu miejscowego wynikło, że działka nr [...]przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z funkcją wiodącą mieszkalnictwo i uzupełniającą usługi ogólnodostępne, a zatem plan dopuszczał realizację takiego obiektu. Dodał, że w latach 2003-2004 boisko zostało wyremontowane i przeznaczone do gry w siatkówkę plażową. Z uwagi zaś na niebudzący zastrzeżeń stan techniczny boiska brak było podstaw do wydania w sprawie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. W tej sytuacji PINB uznał dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe i wydał opisaną na wstępie decyzję.

Z decyzją tą nie zgodził się Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], który wniósł od niej odwołanie zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, zw. dalej WINB, działając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu WINB zreferował stan sprawy związanej z budową przedmiotowego boiska. W ocenie WINB boisko zostało wybudowane w warunkach samowoli budowlanej w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a zatem pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. Nie ulega także wątpliwości, że w 2004 r. również w warunkach samowoli budowlanej, tym razem pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. zrealizowane zostały prace polegające na ogrodzeniu terenu tego boiska oraz wymianie jego nawierzchni (wraz z drenażem). Zdaniem WINB organ I instancji błędnie jednak zastosował do tych ustaleń faktycznych przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Przepis ten bowiem ma zastosowanie w przypadku, gdy do samowoli powstałej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wchodzi w grę zastosowanie przepisu art. 48 tej ustawy. Tymczasem z art. 29 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika, że aktualnie budowa boiska służącego do rekreacji nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Tym samym do obiektów tego rodzaju nie ma zastosowania przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., lecz tryb przewidziany w art. 49 b tej ustawy, co powodowało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę na tę decyzję wniosła Spółdzielnia domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem jej zdaniem decyzja organu I instancji była prawidłowa, gdyż samowolna budowa boiska do piłki siatkowej ukończona została pod rządami poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r. Zasadnie zatem PINB zastosował w sprawie art. 37 oraz art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. z powołaniem się na normę wynikającą z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżąca podkreśliła, że zastosowany przez PINB przepis art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego jest przepisem przejściowym normującym wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego. Przepis ten wbrew stanowisku WINB należy zatem stosować do wszystkich przypadków samowolnej budowy obiektów bez wymaganego pozwolenia, które miały miejsce przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc ma on zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. i zakończenie budowy obiektu miało miejsce także przed tą datą. Odnosząc się do prac prowadzonych w 2004 r. Spółdzielnia wskazała, że stanowiły one remont istniejącego boiska, który zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 nie wymagał pozwolenia, lecz jedynie zgłoszenia. Brak było także podstaw do wydania w sprawie decyzji kasatoryjnej, gdyż organ odwoławczy stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości.

Sąd Wojewódzki stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór między stronami sprowadza się do zastosowania przepisów intertemporalnych zamieszczonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W art. 103 ust. 1 tej ustawy ustawodawca wprowadził zasadę bezpośredniego stosowania prawa nowego. Zgodnie z tym przepisem do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się jej przepisy. Wyjątek w tej mierze ustawodawca przewidział jedynie w ust. 2 tego artykułu, w którym wyłączył z zasady bezpośredniego stosowania nowego prawa możliwość zastosowanie przepisu art. 48 ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów nakazał on stosowanie przepisów dotychczasowych.

Konstrukcja przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje zatem orzekającym na jego podstawie organom w pierwszym rzędzie ocenić, czy zrealizowany obiekt budowlany został w myśl obowiązujących w chwili orzekania przepisów (art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.) objęty hipotezą art. 48 tej ustawy. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi zaś, że "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Oznacza to, że w wypadku ustalenia na gruncie obowiązujących przepisów zaistnienia samowoli budowlanej właściwy organ jest obowiązany nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, kierując się wyłącznie przesłanką formalną, jaką stanowi brak wymaganego pozwolenia na budowę, bez względu na to, wskutek jakich przyczyn brak ten zaistniał, w jakim stanie zaawansowania znajduje się budowa i czy zostały dochowane materialne przesłanki pozwolenia na budowę. Przepis ten w wersji pierwotnej miał znacznie szerszy zakres zastosowania bowiem obejmował również sytuacje wybudowania bądź budowania obiektu bez zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ten stan prawny uległ zmianie z datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718). Mocą tej ustawy zmieniającej art. 48 ust. 1 uzyskał przytoczone wyżej brzmienie, a jednocześnie do tekstu Prawa budowlanego z 1994 r. wprowadzony został art. 49 b. Stosownie do ust. 1 tego artykułu "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Dokonując wspomnianej nowelizacji ustawodawca nie zmienił jednak unormowania zawartego w art. 103 ust, 2 nowelizowanej ustawy. Powyższe zaś powoduje, że w przypadku obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy, które wymagają w myśl obowiązujących przepisów zgłoszenia nie znajdzie zastosowania art. 103 ust. 2 tej ustawy. Dodatkowo Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że skoro przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r.

Przenosząc te rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd Wojewódzki stwierdził, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących rekreacji. W świetle zaś art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy budowa tego rodzaju obiektów wymaga natomiast zgłoszenia właściwemu organowi. Powyższe zaś powoduje, że w stosunku do tego rodzaju samowolnie wybudowanych obiektów zastosowanie znajduje art. 49 b Prawa budowlanego z 1994 r. Tym samym skoro art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy wypełniających hipotezę art. 48 tej ustawy i nie można stosować do niego wykładni rozszerzającej, to nie może mieć on zastosowania do sytuacji wskazanych w innych przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. a w szczególności wynikających z art. 49 b tej ustawy. Wobec powyższego Sąd Wojewódzki uznał za niezasadny podstawowy zarzut skargi wskazujący na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i podzielił w tym względzie stanowisko WINB.

Za niezasadny Sąd Wojewódzki uznał także sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu (w jego aktualnym brzmieniu) "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że podstawę do wydania decyzji kasacyjnej tego typu uzasadnić może jedynie konieczność wyjaśnienia ważnego zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, bowiem co do zasady orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.). Niezgodne z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Wojewódzki uznał jednak, że zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, za prawidłowe. Organ I instancji z uwagi na wadliwe zastosowanie w sprawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego nie prowadził bowiem względem samowolnie zrealizowanego obiektu postępowania legalizacyjnego przewidzianego art. 49 b Prawa budowlanego z 1994 r., lecz postępowanie wskazane w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. W tej sytuacji wydanie w sprawie decyzji reformacyjnej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wskazaną w art. 15 tej ustawy.

Skargę kasacyjną od wyroku wniosła Spółdzielnia, reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi w całości zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz zastosowanie, tj. art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. polegającego na przyjęciu, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy, a w konsekwencji w odniesieniu do wybudowanego bez pozwolenia na budowę boiska do piłki siatkowej nie może zostać zastosowany tryb legalizacji samowoli budowlanej określony w art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Wskazując na ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Usprawiedliwione okazały się podstawy zarzutu naruszenia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację.

Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. W toku postępowania ustalono bowiem, że przedmiotowe boisko zostało wybudowane bez pozwolenia na budowę około 1975 r., a w latach 2003-2004 zostało poddane konserwacji i remontowi, zmieniono też nawierzchnię boiska z trawiastej na piaszczystą, z opinii zaś stanu technicznego wynika, że obiekt ten jest w dobrym stanie technicznym. Sprawa ogrodzenia boiska była przedmiotem odrębnego postępowania. Przyjmując taki stan faktyczny odnoszący się do zdarzeń powstałych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd Wojewódzki akceptując argumentację prawną organu II instancji doszedł do przekonania, że w opisanej sytuacji nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, a zatem nie może mieć również zastosowania art. 103 § 2 tej ustawy nakazujący – w odniesieniu do stanów faktycznych objętych dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego – stosować przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

W pełni należy zgodzić się z poglądem przywołanym przez Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy. Jest to bowiem przepis o charakterze intertemporalnym, odnoszący się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., nie zaś art. 48 obecnie obowiązującej ustawy. Nie można jednak zgodzić się ani z argumentacją interpretacyjną zaprezentowaną w zaskarżonym wyroku, ani też z konsekwencją tej wykładni, która prowadziła do stwierdzenia, iż w opisanej sytuacji art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania.

Nie ma bowiem ani wątpliwości, ani sporu co do tego, że obiekt będący przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego został wybudowany w warunkach samowoli, bo bez wymaganego pozwolenia na budowę pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. Nie ma też wątpliwości, że zarówno w czasie budowy tego obiektu, a nawet w dacie wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę, ponieważ w dyspozycji art. 29 nowego Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia tej ustawy w życie nie było wyłączenia od uzyskania pozwolenia na budowę takich obiektów.

Zasadnie Sąd Wojewódzki zauważył, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się do stanów zastanych w dacie wejścia w życie tej ustawy, lecz wyprowadził z tej konstatacji błędny wniosek, że do oceny stanów przeszłych w zakresie naruszenia prawa, tj., budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia, należy stosować przepisy obecnie obowiązujące.

Jeżeli mowa o ocenie stanów przeszłych, w kontekście możliwości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., czyli ustalenia czy obiekt wówczas budowany wymagał pozwolenia na budowę, ocenie podlega to, czy w dacie budowy tego obiektu wymagane było na jego wzniesienie pozwolenie na budowę. Nie ma zaś wątpliwości, że budowa boiska pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. wymagała pozwolenia na budowę (a nie zgłoszenia, które wówczas stosowane było tylko do rozbiórek niektórych obiektów). Stwierdzić zatem należało, że przy budowie tego obiektu w 1975 r. doszło do naruszenia art. 28 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy, przez wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę. Stan faktyczny sprawy, oceniany przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie budowy tego obiektu wypełniał zatem hipotezę art. 48 Prawa budowlanego przewidującego nakazanie rozbiórki obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę, a zatem przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, miał zastosowanie.

Nie można też przy analizie problemu tracić z pola widzenia, że – w odniesieniu do obiektów wzniesionych samowolnie - czym innym jest ustalenie stanu niezgodności z prawem wzniesionego obiektu, a czym innym podjęcie czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem. Proceduralnie rzecz ujmując, w pierwszym etapie postępowania, w stanie rzeczy obecnie obowiązującym, organ musi wykazać, że obiekt wzniesiono bez pozwolenia (przed 1995 r. zaś, że obiekt wzniesiono niezgodnie z przepisami, przy czym już samo ustalenie, że obiekt powstał bez pozwolenia, dawało podstawę do stwierdzenia samowoli). Drugi etap postępowania wiąże się zaś z ustaleniem skutków samowolnego wybudowania obiektu, a jego celem jest przywrócenie prawnego porządku budowlanego nazywane legalizacją samowoli budowlanej i dopiero na tym etapie rozważać można, które przepisy będą miały zastosowanie przy doprowadzeniu obiektu do stanu zgodności z prawem.

Sąd Wojewódzki swoje rozważania przeprowadził bez uwzględnienia powyższych uwarunkowań, przyjmując, że do oceny stanów przeszłych w zakresie naruszenia prawa należy stosować przepisy obecnie obowiązujące, co doprowadziło do błędnego wniosku, iż dla oceny stanu faktycznego powstałego przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. w zakresie oceny, czy w dacie budowy wymagane było pozwolenie na budowę należy uwzględniać obecną treść art. 28 w zw. z art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Akceptacja poglądu, przedstawionego przez Sąd Wojewódzki prowadziłaby w istocie do pominięcia przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż przesłanki podjęcia legalizacji obiektów wybudowanych przed 1994 r., kształtowałby obecny stan prawny w zakresie udzielania pozwoleń na budowę oraz to w jakim stanie prawnym organy nadzoru budowlanego podejmą postępowanie legalizacyjne.

Pamiętać też trzeba o gwarancyjnej roli art. 103 ust. 2, czemu dał wyraz Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 31 stycznia 1996 r. K 9/95. Orzeczenie to, pomimo zmian Prawa budowlanego, w tym treści art. 48 w 2003 r. i wprowadzenia możliwości uniknięcia rozbiórki przez zapłatę opłaty legalizacyjnej, pozostaje nadal aktualne, ze względu na użytą tam argumentację natury konstytucyjnej, a także z uwagi na fakt, iż niespełnienie wymagań określonych zarówno w art. 48 jak i art. 49b obecnie obowiązującego Prawa budowlanego prowadzi do najbardziej dotkliwej konsekwencji w postaci nakazu rozbiórki, a właśnie uniknięcie tej konsekwencji wobec sprawców samowoli popełnionej pod rządami poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego było racją prawną wprowadzenia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego.

Z wymienionych wyżej względów, tj. naruszenia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przez jego błędną interpretację, należało uchylić zaskarżony wyrok

Stosownie do art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Stan faktyczny sprawy ustalony przez Sąd Wojewódzki nie budzi wątpliwości. Do stanu tego, jak już to wyżej wywiedziono należy zastosować art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. wymagały dla wybudowania boiska pozwolenia na budowę.

Ustalenie, że przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu zakończonej przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w dyspozycji art. 48, stanowi podstawę zastosowania art. 103 ust. 2 tej ustawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż na skutek niewłaściwego rozumienia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego organ II instancji przyjmując, iż sprawa wymaga powtórnego rozpoznania, bezpodstawnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. zamiast przyjmując wyżej wskazany sposób rozumienia tego przepisu rozpoznać sprawę merytorycznie. Z tego powodu na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. Organ w ponownym rozpoznaniu sprawy zastosuje się do wskazówek wynikających z wyżej przedstawionych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 203 pkt 1 p.p.s.a.