Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1196/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, 2, 6, 10 i art. 21 ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 746
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322 ze zm.), art. 48d ust. 12 i art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w P. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

K. M. w dniu [...] listopada 2015 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w P. wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. We wniosku jako właściciela zamieszkiwanego lokalu mieszkalnego - położonego w miejscowości [...], Gmina B.- wskazał "urząd gminy". W dniu [...] grudnia 2015 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW wpłynęło pismo z Urzędu Gminy B., w którym wskazano, że wnioskujący nabył nieodpłatnie od Gminy B. lokal mieszkalny położony w [...]. Z tych względów organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. odmówił wnioskującemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Od powyższej decyzji K. M. złożył odwołanie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji w toku postępowania przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy,

- art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zostało udowodnione, iż skarżący nabył na własność lokal mieszkalny od jednostki samorządu terytorialnego nieodpłatnie,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

- art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez przyjęcie, że skarżący nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia,

- art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), poprzez przyjęcie, że Rada Gminy B. wydała uchwałę o przyznaniu skarżącemu bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia, w sytuacji gdy uchwała taka nigdy nie została wydana,

- art. 67 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że sprzedając nieruchomość w drodze przetargu można zastosować bonifikatę lub pomniejszenie w cenie nabycia.

Skarżący wskazał, że w dniu [...] grudnia 2014 r. została zawarta warunkowa umowa sprzedaży, z której treści wynika, że nieruchomość została przeznaczona do sprzedaży w ramach przetargu. Jeżeli zatem sprzedaż nastąpiła w drodze przetargu, to niemożliwe jest zastosowanie bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Agencja Mienia Wojskowego wystąpiła do Urzędu Gminy B. o wyjaśnienie na jakiej podstawie zainteresowany nabył nieodpłatnie lokal mieszkalny w [...] oraz czy będzie on zobowiązany do uiszczenia należności z tytułu nabycia tego lokalu.

W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy B. poinformował, że podstawą nabycia przedmiotowego lokalu było wykonanie prawa pierwokupu poprzez oświadczenie złożone przed notariuszem w dniu [...] stycznia 2015 r. aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...]. W § 3 aktu notarialnego K. M. oświadczył, że do wykonania prawa pierwokupu zastosowanie znajdują przepisy zawarte w art. 4, w tym w ustępie 1 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1315) - to jest na warunkach preferencyjnych.

Organ odwoławczy, podejmując rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że I. M. (matka zainteresowanego) była nauczycielką Szkoły Filialnej w S. i od 1975 r. zajmowała mieszkanie w budynku szkolnym. W dniu [...] grudnia 1993 r. zawarła ze Szkołą Podstawową w B. umowę najmu tego lokalu mieszkalnego na czas trwania stosunku pracy. Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że z dniem [...] stycznia 1996 r. Gmina B. nabyła prawo własności m.in. nieruchomości, na której położony jest budynek byłej Szkoły Filialnej w S. wraz z mieniem szkolnym. Sąd Okręgowy w S. Wydział [...] Cywilny w wyroku z dnia [...] lipca 2006 r. (sygn. akt [...]) stwierdził, że do mieszkania zajmowanego przez I. M. stosuje się art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości, dotyczący możliwości zakupu przez wyżej wymienioną mieszkania po cenach preferencyjnych. W dniu [...] lipca 2014 r. zmarła I. M.. W dniu [...] grudnia 2014 r. na podstawie aktu notarialnego (Repertorium [...] nr [....]) została zawarta warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości S. Z treści ww. aktu wynika, że nieruchomość ta - zabudowana budynkiem mieszkalnym - stanowiąca własność Gminy B. została przeznaczona do sprzedaży w drodze przetargu. Stosownie do protokołu z przetargu nabywcą przedmiotowej nieruchomości została R. Z., która zaoferowała kwotę netto 13.800 zł. W § 3 warunkowej umowy sprzedaży stwierdzono, że Gmina B. sprzedaje R. Z. powyższą nieruchomość pod warunkiem, że I. M. nie skorzysta z przysługującego jej prawa pierwokupu. W dniu [...] stycznia 2015 r. K. M., jako spadkobierca po zmarłej matce I. H. M., złożył przed notariuszem oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu. Oświadczył, że do wykonania przedmiotowego prawa pierwokupu zastosowanie znajdują przepisy zawarte w art. 4 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości - to jest na warunkach preferencyjnych.

W świetle ww. przepisów, jeżeli w procesach przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego mieszkanie przestało być mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, w odniesieniu do którego Skarb Państwa był podmiotem dominującym, osobie fizycznej zajmującej to mieszkanie w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy najmu lub decyzji administracyjnej przysługuje prawo pierwokupu tego mieszkania. W przypadku wykonania prawa pierwokupu, zbycie mieszkania następuje na warunkach i po cenie, na jakich nieruchomości zostały nabyte przez zbywcę, powiększonej o wartość poczynionych przez niego nakładów koniecznych.

W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Wójt Gminy B. wyjaśnił, że Gmina nabyła przedmiotową nieruchomość nieodpłatnie od Skarbu Państwa i nie posiada roszczenia w stosunku do byłych najemców o nakłady konieczne w lokalu, ponieważ takowe nie były wykonywane. Wobec powyższego, K.M. nabył przedmiotowy lokal na warunkach preferencyjnych, w tym przypadku - nieodpłatnie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Natomiast w myśl art. 21 ust. 2 ww. ustawy prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: (1) przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, (2) przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, (3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Przy czym, zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego), jeżeli on lub małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia.

Powyższy przepis nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak np. sposób nabycia, czy też wielkość udzielonej bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zainteresowany z dniem [...] stycznia 2015 r. stał się właścicielem lokalu mieszkalnego w [...] , który poprzednio był własnością Gminy B.. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem omawianego lokalu jest K. M. Nabycie tego lokalu nastąpiło na warunkach preferencyjnych na podstawie przepisów w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości. Z uwagi na spełnienie wymogów określonych w tych przepisach oraz nieponiesienie przez Gminę kosztów związanych z tym lokalem - zainteresowany nabył go nieodpłatnie. Czynność ta nie nastąpiła na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Z tych względów chybione są zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia tych przepisów.

Organ odwoławczy podkreślił, że prawo do zakwaterowania, o którym mowa w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ma na celu zapewnienie przez Państwo żołnierzom zawodowym ich potrzeb mieszkaniowych. Zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ww. ustawy było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa na cele mieszkalne. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zatem uznać należy, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Nie jest trafne stanowisko strony, że przepis ten nie znajduje zastosowania do sytuacji, gdzie nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło nieodpłatnie. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do każdej sytuacji, w której nabycie lokalu nastąpiło z pomocą Państwa, tym bardziej zatem dotyczy sytuacji, gdy żołnierz nabywa mieszkanie na własność bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2016r. K. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji w całości albo w części lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji albo stwierdzenie ich niezgodności z prawem. Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący wskazał, że jego matka I. M. była nauczycielką Szkoły Filialnej w S. i od 1975 r. zajmowała mieszkanie w budynku szkolnym. W dniu [...] grudnia 1993 r. zawarła ze Szkołą Podstawową w B. umowę najmu tego mieszkania oznaczonego jako lokal nr [...] na czas oznaczony (trwania stosunku pracy). Łączna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosiła 85 m2. W skład tej powierzchni wchodziły: 3 pokoje, kuchnia i korytarz.

Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że z dniem [...] stycznia 1996 r. Gmina B. nabyła prawo własności m.in. nieruchomości, na której położony jest budynek byłej Szkoły Filialnej w S. wraz z mieniem szkolnym.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Wójt Gminy B. zawiadomił I. M., że w związku ze zmianami własnościowymi Gmina jest teraz stroną umowy najmu z dnia [...] grudnia 1993 r. w miejsce Szkoły Podstawowej w B.

W dniu [...] lipca 2006 r. w Sądzie Okręgowym w S. zapadł wyrok (sygn. akt [...]), w którym Sąd stwierdził, że: "w toku przekazywania przez Skarb Państwa Gminie B. mienia szkolnego doszło do naruszenia prawa pierwokupu przysługującego I. M. do nabycia nieruchomości lokalowej położonej w budynku byłej szkoły filialnej w [...], oznaczonej jako lokal nr [...]". W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że do mieszkania zajmowanego przez wyżej wymienioną stosuje się art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości dotyczący możliwości zakupu mieszkania po cenach preferencyjnych.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Wójt Gminy B. zawiadomił rodziców skarżącego, że uchwałą Rady Gminy przeznaczono nieruchomość na sprzedaż, zaś rodzicom przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości za cenę 13.650 zł. (Wójt nie wspomniał o prawie pierwokupu wynikającego z ww. wyroku Sądu).

Wójt Gminy B. nie uznając prawa pierwokupu, pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. ogłosił przetarg ustny nieograniczony (licytacja) na sprzedaż nieruchomości, nie informując w ogłoszeniu przetargowym, że do wskazanej nieruchomości przysługuje prawo pierwokupu I. M.

Następnie po interwencji rodziców skarżącego, że ogłoszenie nie zawiera informacji o prawie pierwokupu, Wójt Gminy B. pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. poinformował matkę skarżącego, że pozostaje ona w błędnym założeniu co do przysługującego jej prawa pierwokupu.

W dniu [...] września 2010 r. odbył się przetarg, w wyniku którego nieruchomość za cenę 13.800 zł kupiła R.Z. Przy czym, zgodnie z umową najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] grudnia 1993 r., wskazaną w załączniku nr [...] do niniejszej skargi oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w S. – I. M.przysługiwało prawo pierwokupu do lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni użytkowej 85 m2 (3 pokoje, kuchnia i korytarz), natomiast zgodnie z pkt 1 ogłoszenia przetargowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. wskazanego w załączniku nr [...] do niniejszej skargi – R. Z. nabyła działkę nr [...] o pow. [...] m2 i zgodnie z pkt 4 budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, obejmującej powierzchnię mieszkalną i gospodarczą. Natomiast z warunkowej umowy sprzedaży § 1 ust. 1 pkt a dobitnie wynika, że wyżej wymieniona kupiła lokal mieszkalny nr [...], składający się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, korytarza, schowka, wiatrołapu, pomieszczenia przynależnego garażu i pomieszczenia gospodarczego o łącznej powierzchni [...] m2.

Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, Wójt Gminy B. błędnie wskazuje w pismach kierowanych do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, że skarżący kupił lokal po cenach preferencyjnych. Oczywistym jest bowiem, że skarżący nie mógł nabyć lokalu o pow. [...] m2 w ramach pierwokupu po cenach preferencyjnych, ponieważ skarżącemu lokal tej wielkości nie przysługiwał i nie przysługuje. Skarżący miał prawo pierwokupu po cenach preferencyjnych lokalu nr [...] opisanego w umowie najmu o powierzchni użytkowej 85 m2. Skarżący nie miał wpływu na treść warunkowej umowy sprzedaży oraz oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu.

Mając powyższe na względzie, skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że skarżący - będąc spadkobiercą - mógł nabyć na podstawie prawa pierwokupu lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni [...] m2, w sytuacji gdy I. M. posiadała prawo pierwokupu do lokalu o powierzchni użytkowej 85 m2,

- art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez błędne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

- art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - poprzez przyjęcie, że skarżący nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia o powierzchni [...] m2, w sytuacji gdy matka skarżącego posiadała prawo pierwokupu do lokalu o powierzchni użytkowej 85 m2,

- art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że Rada Gminy B. wydała uchwałę o przyznaniu skarżącemu bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia, w sytuacji gdy uchwała taka nigdy nie została wydana,

- art. 67 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że sprzedając nieruchomość w drodze przetargu można zastosować bonifikatę lub pomniejszenie w cenie nabycia.

Ponadto skarżący zarzucił organowi, że ten w sposób celowy, władczy, nieuprawniony i z pełną premedytacją chce pozbawić skarżącego dodatku mieszkaniowego, a w przyszłości odprawy mieszkaniowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1196/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.

Prawo do zakwaterowania, o którym mowa w ww. przepisie, ma na celu zapewnienie przez Państwo żołnierzom zawodowym ich potrzeb mieszkaniowych.

Stosownie zaś do treści art. 21 ust. 2 ww. ustawy prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: (1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, (2) przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, (3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Świadczenie mieszkaniowe, jako jedna z form zakwaterowania, zostało wprowadzone do ustawy w dniu 1 lipca 2010 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do zakwaterowania, co wynika z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Ustawodawca w art. 21 ustawy określił zarówno sposoby realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jak i przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji tego prawa zarówno w formie przydziału kwatery, jak i w formie zastępczej, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W świetle bowiem art. 21 ust. 6 ww. ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, zastrzeżeniem ust. 10: (1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004r., (2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r., (3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, (4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 194 r. Nr 10, poz. 36).

Przepis art. 21 ust. 10 ww. ustawy, stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

Kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy: "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że takie wyjątkowe prawo jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierz (rodzina żołnierza) może wykorzystać tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ww. ustawy było bowiem wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt 1037/13; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd dotyczy również uprawnienia żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego, jako prawa pochodnego w stosunku do prawa podstawowego, tj. prawa do zakwaterowania.

Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy, co należy zaznaczyć, nie określa żadnych innych przesłanek nabycia lokalu mieszkalnego, w szczególności takich jak sposób nabycia, wielkość udzielonej bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia. Nie precyzuje też żadnych innych okoliczności, w których miałoby dojść do nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą lub pomniejszeniem ceny. Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem organu, że tak ogólne sformułowanie omawianego przepisu pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierz lub jego małżonek skorzystał (w ogóle) ze środków publicznych poprzez uzyskanie od wymienionych podmiotów lokalu na cele mieszkaniowe.

Z akt sprawy wynika, że skarżący - pełniący zawodową służbę wojskową w Wydziale Żandarmerii Wojskowej w L. - z dniem [...] stycznia 2015 r. stał się właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości [...]. Nieruchomość ta poprzednio, na podstawie deklaratoryjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1998 r., stanowiła własność Gminy B.

W materiale aktowym znajduje się pismo Wójta Gminy B. z dnia [...] marca 2016 r., zawierające informację, że K. M. nabył od Gminy B. zajmowany lokal mieszkalny w [...]. Podstawą nabycia ww. lokalu było wykonanie prawa pierwokupu poprzez oświadczenie złożone przed notariuszem w dniu [...] stycznia 2013 r. (Repertorium [...] numer [...])

W § 3 aktu notarialnego K. M. oświadczył, że niniejszym wykonuje prawo pierwokupu opisanego w § 1 tego aktu lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość (w § 1 ww. aktu notarialnego mowa jest o lokalu składającym się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, korytarza, schowka i wiatrołapu oraz pomieszczenia przynależnego garażu i pom. gospodarczego o łącznej pow. [...] m2). Skarżący oświadczył, że "do wykonania prawa pierwokupu mają zastosowanie przepisy art. 4 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1315) - to jest na warunkach preferencyjnych".

Zgodnie z treścią ww. przepisów, jeżeli w procesach przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego, likwidacji, zbywania, komercjalizacji, prywatyzacji lub upadłości mieszkanie, w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy nowelizowanej w art. 3 (tj. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 102, poz. 1118 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), przestało być mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub innej państwowej jednostki organizacyjnej albo spółki handlowej, w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, osobie fizycznej zajmującej to mieszkanie w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie umowy najmu albo decyzji administracyjnej o jego przydziale przysługuje prawo pierwokupu tego mieszkania z zastrzeżeniem art. 5 (art. 4 ust. 1). W przypadku wykonania prawa pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, zbycie mieszkania następuje na warunkach i po cenie, na jakich nieruchomości zostały nabyte przez zbywcę, powiększonej o wartość poczynionych przez niego nakładów koniecznych. Cena podlega waloryzacji według zasad określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Na wniosek nabywcy mieszkania cena może być rozłożona na raty płatne w okresie do 10 lat (ust. 6).

Wójt Gminy B. w ww. piśmie z dnia [...] marca 2016 r. oświadczył również, że Gmina B. nabyła przedmiotową nieruchomość nieodpłatnie od Skarbu Państwa na podstawie ww. decyzji administracyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1998 r. wydanej w oparciu o art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). Gmina B. nie posiada roszczenia w stosunku do byłych najemców o nakłady konieczne w lokalu, ponieważ nakłady takie nie były wykonywane.

W materiale aktowym sprawy znajduje się powołany wyżej akt notarialny z dnia [...] stycznia 2013 r. Rep. A numer [...], a także wypis z księgi wieczystej nr [...] z treści której wynika, że K. M.jest właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy orzekające prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka negatywna wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem nabył on lokal mieszkalny na warunkach preferencyjnych w oparciu o przepisy art. 4 ww. ustawy z dnia 7 lipca 2005 r.

Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie ma zastosowania do sytuacji, w których nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło nieodpłatnie. Przepis ten bowiem znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, w której nabycie lokalu nastąpiło z pomocą Państwa, tym bardziej zatem dotyczy sytuacji, gdy żołnierz nabywa mieszkanie na własność od Państwa bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyżej wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. I OSK 1037/13, jeżeli żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne, to fakt ten stanowi przeszkodę w realizacji prawa do zakwaterowania unormowanego w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy - jakkolwiek stanowi o nabywaniu lokali mieszkalnych z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia (a nie na warunkach preferencyjnych) - to zapis ten należy traktować jako zasadę ogólną, która dotyczy ulgi jakiej państwo udziela przy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Nie ulega wątpliwości, że skarżący wpisany jest do księgi wieczystej jako właściciel lokalu mieszkalnego nabytego od gminy, natomiast okoliczność, że nastąpiło to w trybie szczególnym (ze 100% pomniejszeniem w cenie nabycia), nie zmienia faktu nabycia z pomocą Państwa.

Podkreślić przy tym należy, że wszelka argumentacja zawarta w skardze, a także podnoszona przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2017 r., dotycząca wielkości nabytego lokalu, jest w okolicznościach niniejszej sprawy obojętna z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że powierzchnia przedmiotowego lokalu mieszkalnego inkorporuje przysługującą skarżącemu powierzchnię z tytułu posiadanych norm zaludnienia. Okoliczność ta nie była w sprawie kwestionowana.

W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogły mieć znaczenia dokumenty załączone do skargi oraz złożone na rozprawie do akt sądowych. Nie podważają one faktu, że skarżący nabył sporny lokal, co wynika z ww. aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz z księgi wieczystej, i co potwierdził również pełnomocnik skarżącego na rozprawie. Natomiast stanowisko pełnomocnika, że skarżący powinien uiścić opłatę za przedmiotowy lokal oraz, że nie może on ponosić odpowiedzialności za zaniechanie urzędnika w tym zakresie, pozostaje bez wpływu na decyzję podjętą przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, który działał w oparciu o powołane wyżej fakty znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Z tych względów podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w toku postępowania organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 7 oraz art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły bowiem wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, zaś swe stanowisko należycie uzasadniły w wydanych w sprawie decyzjach, czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.

W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 68 ust. 1 i art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), bowiem nabycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie nastąpiło w oparciu o przepisy ww. ustawy, lecz nieodpłatnie na zasadach określonych w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości.

Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 26 października 2016 r., bowiem w świetle powyższego przepisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadka.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.