Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1814/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,b.c,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 3,
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 129/13 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 129/13, oddalił skargę E. W. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011.

Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu, że zaskarżona decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

E. W. [...] kwietnia 2011 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2011 do powierzchni wynoszącej 18,19 ha.

W dniu [...] czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego wpłynęło oświadczenie skarżącego informujące o zniszczeniu uprawy zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...].

Kontrolą krzyżową organ stwierdził błąd w odniesieniu do działki rolnej A położonej na działce nr [...]. Ustalono, że grunty rolne położone na tej działce ewidencyjnej zostały zadeklarowane we wnioskach o przyznanie płatności na rok 2011 przez dwóch producentów rolnych – skarżącego i Pana J. Ł.. Łączna powierzchnia użytków rolnych zadeklarowana przez wszystkich wnioskodawców przekroczyła dopuszczalną powierzchnię użytków rolnych na tej działce.

Pan J. Ł. wyjaśnił, że od chwili zawarcia umowy dzierżawy tj. [...] kwietnia 2005 r. z N. S. M. jest posiadaczem spornej działki.

Organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW oraz nałożył na skarżącego sankcję.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na skutek uchylenia przez Dyrektora POR ARiMR w Ł. postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności w dniu [...] czerwca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ONW, od której strona złożyła odwołanie.

Następnie decyzją z [...] września 2012 r. Dyrektor POR ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję w której odmówił przyznania płatności ONW oraz nałożył na skarżącego sankcje wieloletnie.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy powyższą decyzję z [...] października 2012 r. powołał przepisy § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz przepis art. 336 kodeksu cywilnego i stwierdził, że przyznanie płatności ONW przysługuje temu, kto faktycznie rolniczo użytkuje zadeklarowany areał działek rolnych.

Organy uznały, że skarżący nie użytkował jako posiadacz zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych nr 485/7, a faktycznym ich posiadaczem w 2011 r. był Pan J. Ł., który od [...] kwietnia 2005 r., tj. od chwili zawarcia umowy dzierżawy tej działki zgłasza ją do dopłat bezpośrednich. Skarżący wprawdzie wykonał na spornej działce czynności zasiewu, ale takie pojedyncze działanie trudno uznać za zgodne z normami, z dobrą kulturą rolną. Organ uznał, że dokonanie niedbale zasiewu w części działki owsem nie może stanowić podstawy do uznania skarżącego za faktycznego posiadacza i użytkownika działki w roku 2011.

W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że z racji braku posiadania i użytkowania rolniczo zadeklarowanych działek rolnych, w sprawie doszło do zawyżenia powierzchni użytkowanej rolniczo na działce ewid. nr 485/7. Powierzchnią zawyżoną jest cała powierzchnia działki.

E. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału ARiMR w Ł..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd I instancji przytoczył treść przepisów oraz orzecznictwo dotyczące wspierania działalności rolnej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które to Sąd I instancji w pełni podziela. Wynika z nich jednoznacznie, że aby otrzymać płatności nie wystarczy być posiadaczem ani nawet właścicielem działek, lecz konieczne jest ich rolnicze użytkowanie. Skarżący wiosną 2011 r. dokonał czynności zasiewu zboża na spornej działce, jednakże organy stwierdziły, że tego rodzaju pojedyncze działanie nie może być uznane za zgodne z kulturą rolną, gdyż nawet zasiew został wykonany niedbale i zboże rosło tylko miejscami na przemian z zielem i chwastami.

Jak wynika zaś z oświadczenia Pan J. Ł., a także z zeznań świadków – M. K., K. M. to Pan Ł. od [...] kwietnia 2005r. dzierżawił sporną działkę, uprawiał ją i utrzymywał w dobrej kulturze rolnej. Wiosną 2011 r. udał się, by przygotować działkę pod zasiewy i spotkał tam skarżącego siejącego owies. Następnie w maju 2011 r. Pan Ł. zniszczył zasiewy dokonane przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe organy zasadnie stwierdziły, że skarżący w roku 2011 nie użytkował spornej działki w sposób wymagany przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. Dlatego zasadnie odmówiły przyznania mu płatności.

W ocenie Sądu I instancji, organy prowadziły postępowanie uwzględniając konieczność podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Szczególnie wnikliwie organy zbadały sporny w tym postępowaniu aspekt dotyczący podmiotu faktycznie użytkującego sporną działkę. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Sąd nie dostrzegł również naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. a jednocześnie skarżący nie wskazał, w czym upatruje naruszenia przepisów. Skarżący nie jest usatysfakcjonowany rozstrzygnięciem organu co jednak nie oznacza automatycznie, że ocena materiału dowodowego była wadliwa.

Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sprawie i dodatkowe nałożenie na skarżącego sankcji. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, brak było podstaw do tego, by odstąpić od sankcji, gdyż w kontekście ustaleń nie budzi wątpliwości okoliczność, że wniosek złożony przez skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym zaś istotnie nie wykazał on, że nie ponosi winy za zadeklarowanie danych nieprawidłowych. Słusznie zauważył organ, że działka od lat znajdowała się w posiadaniu Pana Ł., będąc przez niego dzierżawiona. Nawet jeśli u skarżącego pojawiło się przeświadczenie, że działka stanowi jego własność, to do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii i w kontekście użytkowania działki przez inną osobę, złożenie wniosku o płatności nie było uzasadnione.

E. W. złożył skargę kasacyjna na powyższe orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i nakazanie organowi I instancji merytoryczne rozpoznanie sprawy i przyznanie skarżącemu ustawowej pomocy finansowej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Skargą kasacyjną skarżący zarzucił:

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w jego wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez orzekanie bez uwzględnienia faktu, iż pomiędzy skarżącym E. W. a J. Ł. toczy się sądowy spór o naruszenie posiadania skarżącego;

2. art. 336-345 k.c. poprzez błędne ustalenie samoistnego posiadacza działki nr [...] wiosną 2011 r. oraz faktu naruszenia samoistnego posiadania skarżącego przez J. Ł.;

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zbiegu z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez dowolne uznanie bez podstaw faktycznych i prawnych, iż skarżącemu nie należy się ustawowa pomoc finansowa;

2. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady, wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej' zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina poprzez jego niezastosowanie w sprawie skarżącego i dodatkowe nałożenie na skarżącego sankcji z tytułu zawyżonej powierzchni;

3. art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14.06.1960r. (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071, ze zm.) w zbiegu z przepisami art. 336-345 k.c. poprzez wadliwe przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia przez sądy powszechne faktu wadliwości czynności prawnej związanej ze sprzedażą działki nr [...] w dniu [...].05.1995r. przez skarżącego N. S. M. w S., jak również faktu wytoczenia przez skarżącego powództwa przeciwko J. Ł. o ochronę naruszonego posiadania i przywrócenia działki-do stanu poprzedniego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast ze skargi kasacyjnej nie wynika, jaki możliwy wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miały wskazane w petitum skargi kasacyjnej uchybienia w zakresie przepisów proceduralnych.

W związku z powyższym za całkowicie bezzasadny uznać należy zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,b,c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 9,art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w jego wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez orzekanie bez uwzględnienia faktu, że pomiędzy skarżącym a J.Ł. toczy się sądowy spór o naruszenie posiadania.

W szczególności wskazać należy na wadliwą konstrukcję przedstawionego zarzutu, w którym kasator powołuje przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,b,c bez sprecyzowania, który z wymienionych przepisów stanowi podstawę zarzutu zgłoszonego w ramach naruszenia przepisów postępowania, a nadto podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej nie powiązał naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,b,c, p.p.s.a. z innymi normami postępowania sądowoadministracyjnego. Formułując zarzut naruszenia przez sąd administracyjny prawa należy wskazać w sposób precyzyjny naruszony przepis i wyjaśnić na czym to naruszenie polega. Podkreślić także należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie jest co do zasady, przepisem, który można naruszyć w toku postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż reguluje on sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zatem skuteczność skargi kasacyjnej w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego zależy od wykazania, że sąd administracyjny popełnił błąd w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia, oceniając wadliwie przepisy regulujące materię lub tryb postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego aktu (vide wyrok NSA z 15.01.2013 r. II OSK422/12 niepublikowany).

W związku z powyższym podkreślić także należy, że do postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności ONW stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64 poz. 427 ze zm.), nie stanowią inaczej (art. 21 ust. 1 ustawy). Jednocześnie powołana ustawa wprowadziła istotne modyfikacje w zakresie regulacji postępowania jurysdykcyjnego wynikającego z ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Wprawdzie nakłada na organ obowiązek "wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego" (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy), jednakże zmodyfikowała obowiązki w zakresie informowania stron oraz umożliwienia im udziału w czynnościach, warunkując to żądaniem strony, a także ograniczyła obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego, przenosząc ciężar dowodu na stronę. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 21 ust. 3 ustawy, strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy - zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ustawodawca w tym zakresie podkreślił, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że za treść merytoryczną wniosku o przyznanie płatności, w tym także w zakresie żądanych płatności ONW, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., to jednak nie mogą one być tak daleko posunięte, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego, bowiem prowadziło by to do podejmowania z urzędu czynności służących konwalidacji niezgodnego z prawdą oświadczenia wnioskodawcy, co niewątpliwie nie należy do obowiązków organu. Pozostawałoby to także w sprzeczności z przepisami dyscyplinującymi wnioskodawców w zakresie żądanych dopłat, w tym przewidujących finansową odpowiedzialność producentów rolnych z tytułu ubiegania się o pomoc nie znajdującą koniecznych podstaw faktycznych i prawnych (vide: wyrok NSA z dnia 17 marca 2011 r., II GSK 354/10). To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.

Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności ONW jest wszczynane wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku.

Z treści zarzutu wynika, że wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje przede wszystkim ocenę zgromadzonego materiału dowodowego dokonanego przez organy obu instancji w zakresie stwierdzenia, że nie był on posiadaczem działki gruntu zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności.

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia czy skarżący spełniał wszystkie przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – ONW. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony wadliwie. W szczególności zeznania świadków oraz treść konkurujących ze sobą wniosków zgłoszonych przez dwóch wnioskodawców jednoznacznie wskazują, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie okoliczności dotyczących przesłanek, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jest prawidłowe, a kasator nie przedstawił argumentacji skutecznie je podważającej. Ponadto zauważyć należy, że kasator całkowicie pominął fakt, że z akt sprawy wynika, iż pozew o przywrócenie naruszonego posiadania został sporządzony w dniu [...] kwietnia 2013 r., a zaskarżona decyzja, której zgodność z prawem oceniał Sąd I instancji wydana została w dniu [...] lutego 2013 roku.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

W związku z powyższym za całkowicie bezzasadny uznać należy zarzut odnoszący się do naruszenia prawa materialnego i szczegółowo opisany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że stosownie do treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, dalej: "działkami rolnymi"), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. Jednocześnie wskazać należy, że w myśl § 2 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. płatność ONW przysługuje rolnikowi, który podjął zobowiązanie o którym mowa w pkt 1 wskazanego paragrafu, posiadającemu minimum 1 ha gruntów rolnych na obszarach górskich i obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza z dochowaniem norm i wymogów określonych w przepisach o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego. Przepis ten stanowi zatem podstawę do przyznania płatności ONW do gruntów rolnych wyłącznie osobom, które faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami. Poza sporem winno pozostawać, że w przepisie tym chodzi o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego (lub nieposiadania) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Skoro więc, jak trafnie wskazuje Sąd I instancji, wnioskodawca nie tylko nie wykazał tytułu prawno rzeczowego do objętej wnioskiem działki gruntu ale także nie wykazał, iż użytkował rolniczo tę działkę w dacie określonej w w/w przepisie prawa, to tym samym zasadnie Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie płatności.

W ocenie NSA brak jest także podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego, a opisanych w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. W szczególności należy stwierdzić, iż zasadnie Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania regulacja zawarta w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku, bowiem skarżący nie wykazał aby wniosek został złożony zgodnie ze stanem faktycznym ani nie wykazał, że stwierdzone we wniosku nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto podkreślić należy, że sądy administracyjne nie są władne rozstrzygać o roszczeniach cywilnoprawnych, a kwestia powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania należy do kognicji sądów powszechnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.