Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 760/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122 i art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Prezydent M. L. ustalił R. N. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017 w kwocie [...]zł za nieruchomość położoną w L. przy ulicy [...].

Podstawę do wydania decyzji stanowiła złożona przez podatnika [...] października 2009 r. "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych", w której wykazał do opodatkowania grunt o powierzchni [...] m2 oraz wyodrębniony lokal mieszkalny wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Dane w złożonej przez podatnika informacji podatkowej okazały się zgodne z danymi zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości zastosowano stawki podatkowe obowiązujące zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej Leszna Nr XXIX/355/2016 z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2016 r. poz. 7761).

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił organowi bezpodstawne opodatkowanie gruntu o powierzchni [...] m2 oraz części wspólnych budynku o powierzchni [...] m2, czyli przedmiotów opodatkowania, które zdaniem odwołującego nie są w jego posiadaniu. Podatnik sugeruje również podwójne opodatkowanie jego nieruchomości przez Prezydenta M. L. oraz L. S. M.. Odwołujący żąda obliczenia podatku według stanu posiadania i zwrotu nadpłaconego podatku od [...] stycznia 2006 r.

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało, że Prezydent Miasta dokonując wymiaru podatku od nieruchomości na rzecz R. N. prawidłowo określił zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania oraz zastosował właściwą stawkę od budynków mieszkalnych i gruntów pozostałych zgodnie z powołaną wyżej uchwałą.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że wymiar podatku od nieruchomości na 2017 r. dokonany został zgodnie z danymi zawartymi w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez R. N. [...] października 2009 r. jak również zgodnie z danymi w ewidencji gruntów i budynków.

Organy ustaliły, że R. N. [...] grudnia 2005 r. stał się właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w nieruchomości przy ul. [...] w L. w wyniku zawarcia z L. S. M. umowy ustanowienia odrębnej własności i przeniesienia własności lokalu mieszkalnego. Zgodnie zatem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") ciąży na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Jako na właścicielu wyodrębnionego lokalu, ciąży na nim również obowiązek podatkowy od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, w zakresie odpowiadającym jego udziałowi w nieruchomości wspólnej (art. 3 ust. 5 u.p.o.l.)

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków R. N. jest współwłaścicielem działki gruntu nr [...] objętej KW [...] o pow. [...] m2 zabudowanej budynkiem o łącznej pow. [...] m2, w części wyrażonej udziałem [...]. W związku z czym ustalona wysokość podatku od nieruchomości uwzględnia wyrażony tym ułamkiem udział podatnika w powierzchni gruntu jak i wspólnych częściach budynku (tj. [...] m2 gruntu oraz [...] m2 udziału w nieruchomości wspólnej) oraz powierzchnię lokalu mieszkalnego [...] m2. Powyższe pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami art. 3 ust. 1 i ust. 5 u.p.o.l. Natomiast sposób korzystania z części wspólnych nieruchomości nie ma wpływu na prawidłowy wymiar zobowiązania podatkowego.

W skardze na powyższą decyzję R. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a."), poprzez nieuwzględnienie odwołania i wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków: Prezesów L. S. [...] w L., prawidłowo wezwanych, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że spółdzielnia naliczyła mu od [...] stycznia 2006 r. do [...] lutego 2017 r. podatek od nieruchomości od budowli za [...] m2, łącznie w kwocie [...]zł. Natomiast Prezydent M. L. naliczył skarżącemu od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2017 r. podatek od powierzchni budynku za [...] m2 oraz za działkę na tym gruncie o powierzchni [...] m2 łącznie [...] zł. Tymczasem w Polsce nie ma podstawy prawnej o podwójnym opodatkowaniu tej samej nieruchomości. Ponadto skarżący informował zarówno Prezydenta [...] jak i spółdzielnię, że nie jest w posiadaniu powierzchni użytkowej [...] m2 oraz działki o powierzchni [...] m2. W związku z powyższym skarżący żąda zwrotu bezpodstawnie płaconego podatku od nieruchomości wraz z odsetkami oraz kosztami upomnień.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślono, że organem podatkowym ustalającym podatek od nieruchomości jest Prezydent Miasta, a wszelkie obciążenia naliczone skarżącemu przez L. S. M. stanowią kwestię odrębną nie podlegającą właściwości Prezydenta [...], ani SKO. Zatem bezzasadny w ocenie SKO jest zarzut skarżącego dotyczący nieprzesłuchania w charakterze świadków prezesów tej spółdzielni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia skuteczności związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Strona skarżąca uważa, iż nie powinna być obciążana podatkiem wymierzonym zaskarżoną decyzją ze względu na okoliczność, że dane zawarte w decyzji, nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Skarżący twierdzi bowiem, że nie jest w posiadaniu powierzchni użytkowej [...] m2 oraz działki o powierzchni [...] m2. Natomiast organy podatkowe powołują się na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W opinii sądu organy podatkowe zmierzając do rozstrzygnięcia istoty sprawy, nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie to ma zasadnicze znaczenie bowiem stanowi podstawę przyjęcia stanowiska, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który sąd uznał za podstawę wyrokowania.

Zdaniem sądu brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.", skoro organy podatkowe podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd uważa, że słusznie SKO za bezzasadny uznało zarzut skarżącego dotyczący nieprzesłuchania w charakterze świadków prezesów L. S. M., ponieważ obciążenia czynszowe stanowią kwestię odrębną nie podlegającą właściwości organów podatkowych. Tak samo jak sposób korzystania z części wspólnych nieruchomości. Za bezzasadny uznał sąd zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 K.p.a. W postępowaniu podatkowym nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lecz przepisy obowiązującej od 1 stycznia 1998 r. O.p.

W zebranym materiale dowodowym znalazła się złożona przez skarżącego [...] października 2009 r. "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych", w której wykazał on do opodatkowania grunt o powierzchni [...] m2 oraz wyodrębniony lokal mieszkalny wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Dane w złożonej przez podatnika informacji podatkowej okazały się zgodne z danymi zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W związku z powyższym zdaniem sądu organy podatkowe przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, w którym zebrały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przystępując do rozpatrzenia spornych kwestii dotyczących znaczenia wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej: "P.g.k.") podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie administracyjnym, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji powierzchni czy funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może jednak być podważona, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar. W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (położenie, granice i powierzchnię gruntów, rodzaj użytków gruntowych, klasy gleboznawcze, w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali). Tym samym dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych.

W związku z powyższym należy przyjąć, że informacje dotyczące powierzchni gruntu czy powierzchni użytkowej lokali mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 1 P.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe. W przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą dokonania zmiany w ewidencji, określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Skoro w rozpoznawanej sprawie nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń.

Skarżący na dzień [...] stycznia 2017 r. pozostawał współwłaścicielem działki gruntu nr [...] objętej KW [...] o pow. [...] m2 zabudowanej budynkiem o łącznej pow. [...] m2, w części wyrażonej udziałem [...] (tj. [...] m2 gruntu oraz [...] m2 udziału w nieruchomości wspólnej) oraz właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Tym samym Prezydent Miasta, będąc związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, zasadnie naliczył i ustalił podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 r.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzekł, jak w sentencji wyroku.