Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 208/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 961/07 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 10 sierpnia 2007 r. nr [..] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia: I. uchylić zaskarżone postanowienie w całości II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. 5


UZASADNIENIE

W dniu 12 września 2007 r. K. M. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Z. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2007 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., następnie pełnomocnik strony wysłał w dniu 14 września 2007 r. wniosek o wstrzymanie wykonania tejże decyzji również skierowany do organu odwoławczego.

Pismem z dnia 29 stycznia 2008 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim wezwał stronę do określenia czy podtrzymuje w.w. wniosek skierowany do organu odwoławczego. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że strona podtrzymuje ten wniosek.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji.

Uzasadniając wskazano, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby zaistniała któraś z przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.). Skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie podkreślił jedynie, że wykonanie decyzji oznaczałoby bardzo poważne zakłócenia w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Okoliczność, że organ podatkowy dokonał zabezpieczenia należności poprzez dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącego zdaniem Sądu I instancji w.w. przesłanek z całą pewnością nie wypełnia, jest to bowiem jedynie zabezpieczenie należności.

Również w ocenie WSA wniosek pełnomocnik skarżącego nie wskazuje okoliczności umożliwiających Sądowi zastosowanie tymczasowej ochrony w postępowaniu przed Sądem.

Zażalenie od powyższego postanowienia złożył podatnik zaskarżając je w całości. Zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podkreślono, że zaskarżona decyzja dotyczy określenia zobowiązania podatkowego strony za 2003 r. w wysokości 1.136.513,00 zł. W związku z tym wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby obowiązek zapłaty podatku, co naraziłoby podatnika, prowadzącego działalność gospodarczą na niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej, a co za tym idzie trudne do odwrócenia skutki w postaci dalszego zadłużenia w celu zapłaty podatku w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, a także utraty płynności regulowania bieżących zobowiązań, co w efekcie mogłoby doprowadzić do likwidacji prowadzonej działalności skarżącego i konieczności zwolnienia pracowników.

Określona w zaskarżonej decyzji wysokość podatku stanowi w ocenie autora zażalenia samodzielną okoliczność pozwalającą na przyjęcie, że prowadzona działalność gospodarcza "będzie narażona na szwank".

Powołano się na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r. zgodnie, z którym Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie winien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do interpretowanie na podstawie akt sprawy

Odnosząc się do argumentów Sądu, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i późniejszego uwzględnienia skargi należność pieniężna zostanie zwrócona skarżącemu wraz z odsetkami pełnomocnik podkreślił, że ewentualne szkoda poniesiona przez stronę na skutek wykonania zaskarżonej decyzji nie ogranicza się wyłącznie do nominalnej wysokości należności podatkowych określonych w decyzji, ale obejmuje też inne elementy jako koszty kredytów i pożyczek potrzebnych na uzyskanie płynności finansowej w celu spłaty należności podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podatnika podlega uwzględnieniu.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi Sąd, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w wymienionym przepisie prawa wyrażenie "Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie prawa, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Kolejno należy podnieść, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpoznawanej sprawie WSA w Gorzowie Wielkopolskim odmówił stronie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji motywując to faktem, że nie dojrzał okoliczności przemawiających za trudną sytuacją wnioskującego, która byłaby powodem niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem we wniosku o wstrzymanie wnioskodawca nie podał poza wysokością spornego zobowiązania i wskazania, że odmowa wstrzymania spowodowałaby bardzo poważne zakłócenia w prowadzonej działalności gospodarczej, konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie NSA biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki.

Przeprowadzenie egzekucji z majątku strony biorąc pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego, tj. 1.136.513,00 zł mogłoby doprowadzić do utraty przez podatnika kontroli nad prowadzoną działalnością gospodarczą, co spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Nie wolno tracić również z pola widzenia faktu, że zabezpieczenie roszczeń Skarbu Państwa nastąpiło poprzez wpisanie hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika w kwocie 1.136.513,00 zł i zdaniem NSA we właściwy sposób zabezpiecza interesy budżetu.

Ponadto należy dodać, że w orzecznictwie NSA podkreśla się, że ryzyko spowodowania postępowaniem egzekucyjnym likwidacji działalności gospodarczej, może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Jest to bowiem skutek trudny do odwrócenia i wysoce dotkliwy.

O ryzyku wystąpienia na gruncie niniejszej sprawy szkodliwych konsekwencji świadczy również wydane w toku postępowania administracyjnego w sprawie postanowienie z dnia 20 kwietnia 2007 r., którym organ I instancji wstrzymał wykonanie decyzji wydanej przez ten organ. Pamiętać bowiem trzeba, że organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe, a przez to znajdujący się niejako "bliżej" podatnika, posiada bardziej szczegółową i kompletną wiedzę o jego sytuacji i możliwych konsekwencjach wykonania zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. NSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

-----------------------

4