Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2804/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107, art. 134, art. 109
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 (1) ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 94, art. 165 ust. 1, art. 25, art. 100, art. 246 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: 156 par. 1 ust. 2, art. 10, art. 81, art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 94 ust. 1 oraz art. 25 ust. 1 i art. 89 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy Ru. [...] pt.: "Lustro podświetlane".

W uzasadnieniu przypomniał, że dnia [...] października 2012 r. do organu wpłynął wniosek D. Spółka Jawna z siedzibą w R. (wnioskodawcy) o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór użytkowy, udzielonego na rzecz A. M. (skarżący, uprawniony) z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2010 r.

Wnioskodawca, uzasadniając swój interes prawny, wskazał na fakt wezwania go przez uprawnionego pismem ostrzegawczym (wezwaniem przedsądowym) z dnia [...] lipca 2011 r. do zaniechania potencjalnych naruszeń prawa ochronnego. Zdaniem wnioskodawcy, przedmiotowy wzór użytkowy nie spełnia warunku nowości (art. 94 i art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p.). Dla potwierdzenia swych twierdzeń powołał się na irlandzki dokument patentowy o nr IE[...] (zał. nr 7) oraz brytyjskie zgłoszenie nr GB[...] (załącznik do pisma z dnia [...] października 2012 r.).

W odpowiedzi na powyższe, uprawniony uznał wniosek za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. Stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody, nie świadczą o braku nowości spornego rozwiązania. Wskazał, że przeciwstawione rozwiązania mają cechy wspólne z kwestionowanym (zdefiniowane jako nietwórcze), jednakże podstawowym elementem determinującym nowość spornego rozwiązania jest obecność wyprofilowanej ramy, która w takiej postaci nie występuje w przeciwstawionych rozwiązaniach. Stwierdził, że wyprofilowanie ramy zostało doprecyzowane we wzorze poprzez załączone do niego rysunki. Wskazując wady jakie mają przeciwstawione rozwiązania podkreślił, że poprzez wyprofilowanie, instalacja elektryczna mogła zostać w nim ukryta a efekt świetlny zintensyfikowany co stanowi, zdaniem uprawnionego, o nowości i użyteczności spornego rozwiązania.

W piśmie procesowym złożonym podczas rozprawy w dniu [...] lutego 2013 r. wnioskodawca zauważył, że zakres przedmiotowego wzoru użytkowego jest wyznaczony wyłącznie przez zastrzeżenia ochronne a nie przez zastrzeżenia i rysunki służące do zobrazowania wzoru. Natomiast ani opis ani zastrzeżenia nie zawierają żadnych dodatkowych informacji dotyczących powoływanego przez uprawnionego wyprofilowania. Dodatkowo w oparciu o art. 94 p.w.p. podniósł zarzut braku użyteczności spornego rozwiązania.

W kolejnym piśmie procesowym uprawniony podał, że dopiero opis, zastrzeżenia i rysunek, jako niemal równorzędne elementy zgłoszenia, pozwalają na odtworzenie rozwiązania, które ma być chronione. Natomiast uniemożliwienie stosowania opisu i rysunku do wykładni zastrzeżeń prowadzi do "rozmycia" zakresu ochrony. Podkreślił, powołując się na stosowne orzecznictwo, że celem zastosowania opisu i rysunku do interpretacji zastrzeżeń ochronnych jest ich wykładnia – doprecyzowanie, a nie zawężenie czy poszerzenie zakresu ochrony. Jego zdaniem, zastrzeżenia ochronne (część znamienna i nieznamienna) definiujące przedmiot muszą być brane pod uwagę jako całość przy ocenie zakresu rozwiązania, w szczególności warunku nowości. Ponadto nie zgodził się z zarzutem dotyczącym braku użyteczności.

W maju 2013 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika uprawnionego o odroczenie wyznaczonej na dzień [...] czerwca 2013 r. rozprawy z uwagi na kolizje terminów. Niniejszy wniosek podczas rozprawy nie został uwzględniony, gdyż Urząd Patentowy uznał, że uprawniony jest reprezentowany przez dwóch pełnomocników.

Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję organ wskazał, że przedmiotowy wzór został zgłoszony [...] października 2011 r.(w aktach administracyjnych data wpływu podania [...] marca 2010 r.) , czyli pod rządami p.w.p., tak więc przepisy tej ustawy będą stanowiły podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony (art. 315 ust. 3 p.w.p). Stosownie do przepisów art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, w trybie postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p).

W ocenie organu, wnioskodawca wykazał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, bowiem jest on producentem podobnych do rozpatrywanego wzoru akcesoriów, ponadto został wezwany przez uprawnionego do zaniechania potencjalnych naruszeń ww. prawa ochronnego. Natomiast art. 20 Konstytucji RP gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej, co potwierdza także art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807).

Urząd Patentowy przypomniał określony w zastrzeżeniach ochronnych zakres spornego wzoru: "Lustro podświetlone wyposażone w układ oświetlenia elektrycznego w postaci diod LED z zasilaczem elektrycznym łączone przewodem do sieci, znamienne tym, że składa się z dwóch tafli luster, taflę przednią stanowi lustro weneckie (1) a taflę tylną lustro srebrne (2), przy czym lustro weneckie (1) przymocowane jest do ramy (3) a lustro srebrne (2) umieszczone jest w wyprofilowanej ramie (3), natomiast w ramie (3), wzdłuż wszystkich ścian zainstalowane są diody (4)".

UP uznał, że sporne rozwiązanie określone ww. zastrzeżeniem nie jest nowe w świetle dokumentu nr IE[...], opublikowanego dnia [...] listopada 2003 r., czyli przed datą zgłoszenia do ochrony. W zakresie istoty rozwiązania zdefiniowanego przedmiotowym zastrzeżeniem, wszystkie jego cechy zostały wymienione w ww. dokumencie, a jeżeli nawet informacje dotyczące rozwiązania nie są zamieszczone w sposób wyraźnie jednoznaczny, to mogą być udostępnione w sposób dorozumiany – w którym określona cecha techniczna będzie dla specjalisty w danej dziedzinie wynikiem analizy całości tego dokumentu. Zdaniem organu, przeciwstawiony dokument w zakresie cech istotnych podważających nowość przedmiotowego rozwiązania dotyczy modułu świetlnego, w którym powstaje efekt oświetlonego tunelu biegnącego w nieskończoność, podobnie jak w przypadku spornego rozwiązania, w którym uzyskuje się efekt głębi. Moduł wg rozwiązania nr IE[...] zawiera twardą ramę (o grubości ok. 4,5 cm) z wbudowaną od tylnej strony, w jej obręb, standardową szybą lustrzaną i z zamontowaną w części przedniej ramy taflą szklaną w postaci lustra fenickiego, zwanego popularnie weneckim. W cztery boki ramy wmontowane są listwy przewodzące, na których zamontowane są diody typu LED, zasilane poprzez 9-cio woltowy transformator z gniazdka elektrycznego. W ocenie UP, wszystkie cechy wymienione w obu częściach (nieznamiennej i znamiennej) zastrzeżenia ochronnego wg spornego rozwiązania, a więc lustro podświetlane (moduł świetlny) z układem oświetlenia w postaci diod LED z zasilaczem (transformatorem) łączonym do sieci (do gniazdka elektrycznego), zawierające dwie tafle lustrzane, z których jedną stanowi lustro weneckie a drugą lustro srebrne (standardowa szyba lustrzana), przy czym lustro weneckie przymocowane jest do ramy (tafla zamocowana w części przedniej ramy) a lustro srebrne umieszczone jest w wyprofilowanej ramie (standardowa szyba lustrzana wbudowana od tylnej strony w obręb ramy), natomiast w ramie, wzdłuż wszystkich ścian (w czterech bokach ramy) zainstalowane są diody (wmontowane listwy przewodzące, na których zamontowano diody), zostały wymienione w przeciwstawionym dokumencie.

Urząd Patentowy RP, powołując się na brzemiennie art. 33 ust. 3 p.w.p. stwierdził, że zastrzeżenia ochronne powinno być na tyle jasne i jednoznaczne, aby można było je czytać i rozumieć wprost, tzn. bez stosowania dodatkowej interpretacji, a jeżeli taka jest wymagana, to powinna być oparta wyłącznie o dane zawarte w opisie rozwiązania. Jednakże obligatoryjny rysunek zawarty w dokumentacji wzoru powinien wprawdzie ilustrować rozwiązanie w sposób dostateczny, a więc taki, który objaśnia formę przestrzenną wzoru w zakresie szczegółów jego istoty i w stopniu umożliwiającym realizacje zamierzonego celu rozwiązania, co nie oznacza, że może on być samodzielną wykładnią jednoznaczności zakresu ochrony określonego w niezależnym zastrzeżeniu ochronnym. Zdaniem organu, dopiero w połączeniu z konkretnie zdefiniowaną w opisie informacją techniczną może stanowić bazę dla takiej interpretacji. Organ odniósł się do twierdzeń uprawnionego o istotnym znaczeniu sformułowań dotyczących "wyprofilowania" ramy i sposobu zainstalowania diod oświetlających (...lustro srebrne (2) umieszczone jest w wyprofilowanej ramie... oraz ...w ramie (3), wzdłuż wszystkich ścian zainstalowane są diody...). Uznał je jako jedynie definiujące cechy konstrukcyjne, które wynikają wprost z ich treści - standardowe lustro umieszczone jest w ramie o "jakimś" profilu; w ramie na wszystkich jej ścianach, a konkretnie wzdłuż tych ścian, zainstalowane są diody. Zdaniem organu, odmienna interpretacja, nawet jeżeli rysunek zawiera więcej szczegółów, nie jest dopuszczalna, gdyż opis nie podaje bardziej precyzyjnych informacji w tym zakresie. Przeciwstawiony dokument odnosi się do twardej ramy o grubości ok. 4,5 cm, a więc do ramy o profilu scharakteryzowanym tym właśnie wymiarem, w obrębie której to ramy (w dokumencie oryginalnym sformułowanie "within which" o polskim znaczeniu - w obrębie której, wewnątrz której, w której itp.), od tylnej strony wbudowana jest standardowa szyba lustrzana, tzn. najprostszy rodzaj zwierciadła optycznego z nałożoną jednostronnie warstwą refleksyjną, najczęściej srebrną. W opinii Kolegium, takie odniesienie w przeciwstawionym dokumencie ma identyczny sens jak pierwsze z cytowanych wyżej sformułowań, przy czym zaznaczono, że pojęcie "wyprofilowana rama" będzie w tym przypadku określać (jako że opis spornego rozwiązania nie definiuje konkretnego kształtu, np. pokazanego na fig. 2) każdą tego typu ramę o ustalonym geometrycznie czy też wymiarowo przekroju (profilu) poprzecznym, tak więc cecha istotna zdefiniowana wspomnianym sformułowaniem mieści się w zakresie pouczenia wynikającego ze stanu techniki i nie jest nowa. Ponadto, w ocenie UP, drugie sformułowanie dotyczące diod zostało ujawnione w stanie techniki i nie może być uznane za definiujące nową cechę istotną spornego rozwiązania. Przeciwstawiony dokument odnosi się do każdego z czterech boków ramy, w które wmontowane zostały panele listwy miedzianej z zamontowanymi na nich diodami oświetleniowymi typu LED - rys. nr 1, na którym przedstawiono schemat modułu z widocznymi punktami oświetleniowymi (rozmieszczonymi na wszystkich czterech bokach ramy) i rys. 3 (fig. 5), na którym przestawiono wzdłużny, wobec boku ramy, przebieg listwy miedzianej z punktami świetlnymi. Ponieważ zarówno opis, jak i zastrzeżenie ochronne, spornego rozwiązania powołują cechę konstrukcyjną zdefiniowaną jedynie poprzez wskazanie, iż w ramie, wzdłuż wszystkich jej ścian zainstalowane są diody, to takie sformułowanie, zdaniem organu, również mieści się w zakresie pouczenia wynikającego ze stanu techniki i nie jest nowe, nawet jeżeli rozwiązanie przeciwstawione zawiera dodatkowe szczegóły (np. w. postaci listwy miedzianej), które jednakże w tym przypadku stanowią, co najwyżej, doprecyzowanie cech podstawowego zakresu ochrony (wg zastrzeżenia ochronnego spornego wzoru), które to cechy rozpatrywane łącznie obejmują wspomniany stan techniki.

Reasumując Kolegium uznało, iż w aspekcie całości dokumentu o nr IE[...] rozwiązanie wskazane w zastrzeżeniu ochronnym spornego wzoru nr Ru. [...] nie spełniało w dacie stanowiącej o prawie do uzyskania ochrony warunku nowości określonego art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 p.w.p.

Ponadto, Kolegium nie uznało dokumentu nr GB[...] jako dowód świadczący o braku nowości spornego rozwiązania, jak również nie uznało zarzutu braku użyteczności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł uprawniony (dalej skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- obrazę przepisów postępowania: rażące naruszenie art. 10, art. 81 i art. 94 ust. 2 k.p.a. w związku z art. 165 ust. 1 p.w.p. oraz art. 351 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) poprzez przyjęcie, że aplikant radcowski zastępujący radcę prawnego w toku postępowania jest samodzielnym pełnomocnikiem procesowym strony postępowania, co doprowadziło do odrzucenia wniosku o odroczenie rozprawy, a tym samym pozbawiło stronę postępowania możliwości udziału w postępowaniu i wyrażenia swojego stanowiska;

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) obrazę art. 97 ust. 2 w związku art. 33 ust. 6 p.w.p. oraz § 10 ust. 1 i 2 i § 16 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych z dnia 17 września 2001 r. (Dz. U. Nr 102, poz. 1119) poprzez pominięcie rysunków, które stanowiły załącznik do wniosku o udzielenie prawa ochronnego przy dokonywaniu wykładni zastrzeżeń przedmiotowego wzoru użytkowego;

b) rażące naruszenie dyspozycji art. 94 ust. 1 w związku art. 25 ust. 1 p.w.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż rozwiązanie objęte przedmiotowym wzorem użytkowym nie spełniało wymogu nowości, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż uprawniony zastosował w kwestionowanym wzorze użytkowym szereg nieznanych dotąd rozwiązań, w tym w szczególności, wyprofilowanej ramy i układu elektrycznego nie zakłócającego efektu tunelu świetlnego;

c) artykułu 89 ust. 1 w związku z art. 100 ust. 1 p.w.p. poprzez uwzględnienie wniosku o unieważnienie wzoru użytkowego w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał, iż nie zostały wypełnione warunki rejestracji wzoru użytkowego.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji i postępowania w części następującej po dniu [...] czerwca 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm)., dalej p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., a z ostrożności procesowej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącego odniósł się do nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy z uwagi na kolizję terminów i uznania, że w imieniu skarżącego działało dwóch pełnomocników. Stwierdził, że był jedynym pełnomocnikiem, a udzielenie upoważnienia aplikantce radcowskiej nie mogło być uznane za ustanowienie w sprawie kolejnego pełnomocnika. Odwołując się do doktryny i orzecznictwa, podkreślił, że aplikant radcowski nie jest pełnomocnikiem strony, jest jedynie zastępcą radcy prawnego, będącego pełnomocnikiem strony. Tym samym upoważnienie nie może być uznane za odpowiednik pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, a udział w postępowaniu aplikanta nie może przybierać charakteru obowiązku. Ewentualne stwierdzenie przez radcę prawnego udzielającego upoważnienia konieczności osobistego stawiennictwa na rozprawie nie może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami dla strony postępowania. Dodał, że sposób reprezentacji strony przez pełnomocnika, również konieczność osobistego stawiennictwa na rozprawie należy do stosunku prawnego łączącego zleceniodawcę ze zleceniobiorcą, w co organ administracji nie ma prawa ingerować. W ocenie pełnomocnika strony, kolizję terminów należy uznać za trudne do przezwyciężenia przeszkody (art. 94 ust. 2 k.p.a.), co obligował organ do odroczenia rozprawy. Działając w ten sposób organ naruszył art. 10 k.p.a. zasadę wysłuchania stron, art. 6 k.p.a. zasadę działania na podstawie i w granicach prawa oraz art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, jak również pozbawił stronę możliwości udziału w postępowaniu i złożenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki oświetleniowej na okoliczność odtworzenia rozwiązania według informacji zawartych w zastrzeżeniach i rysunkach wzoru użytkowego. Powyższe naruszenie, pełnomocnik skarżącego uznał za rażące w myśl art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., skutkujące nieważnością postępowania od dnia [...] czerwca 2013 r.

W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego odniósł się do naruszenia prawa materialnego. Jak wskazał, skarżący nigdy nie twierdził, że rysunek może być samodzielną wykładnią jednoznaczności wzoru użytkowego, bowiem postulował stosowanie opisów i rysunków do wykładni zastrzeżeń ochronnych. Powołał przepisy regulujące obowiązki osoby ubiegającej się udzielenie wzoru użytkowego (art. 97, art. 31-33 p.w.p. oraz rozporządzenia w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Stwierdził, że sam rysunek jest opisany w sposób bardziej dokładny przez art. 33 ust. 6 p.w.p., nakazujący jego skonstruowanie w sposób czytelny, który - w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi - pozwoli odtworzyć przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym. Ponadto zgodnie z § 16 ust. 4 ww. rozporządzenia "Rysunki wzoru użytkowego, o których mowa w art. 97 ust 2 ustawy powinny, w razie potrzeby, przedstawiać na figurze oznaczonej nr 1 ogólny widok przedmiotu zgłoszenia", na mocy § 10 ust. 1 i 2 rysunki - towarzyszące zgłoszeniu wzoru użytkowego - powinny przedstawiać przedmiot wynalazku w tylu ujęciach, ile stosownie do jego złożoności jest potrzebne do zrozumienia wynalazku w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi. Wobec powyższego, stanowią one element, który pozwala na określenie wzoru użytkowego w ogólności. A contrario, brak rysunków uniemożliwiłby zrozumienie wzoru (nadanie mu konkretnej formy) dzięki samym zastrzeżeniom.

W ocenie pełnomocnika, zastosowanie tych przepisów, w połączeniu z art. 99 p.w.p., tak jak stanowią, jedynie do etapu rejestracji jest sprzeczne z podstawowymi zasadami logiki. Jako składniki świadectwa ochronnego funkcjonują bowiem nie tylko zastrzeżenia, ale opis ochronny wzoru użytkowego, zastrzeżenia ochronne i rysunki, które są niemal równorzędnymi elementami i dopiero jako zbiór pozwalają na odtworzenie zgłoszonego do ochrony rozwiązania. Zdaniem pełnomocnika, wykładnia systemowa, funkcjonalna, a także zasady logiki, przemawiają za utrzymaniem jednolitych kryteriów interpretacji wzoru użytkowego, zarówno na etapie zgłoszenia, jak i analizy treści zastrzeżeń ujawnionych w świadectwie ochronnym.

Ponadto powołując się na art. 63 ust. 2 p.w.p. 2. (zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym, opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych), jako najbardziej zbliżoną regulację, uznał, że należy go stosować odpowiednio, co oznacza możliwość stosowania rysunków o opisów wzorów użytkowych jako elementu pomocniczego przy wykładni zastrzeżeń ochronnych.

Pełnomocnik podał, że powyższe twierdzenia znajdują poparcie w poglądach W. Kotraby (Ochrona własności przemysłowej w gospodarce polskiej w dostosowaniu do wymogów Unii Europejskiej i Światowej Organizacji Handlu, Warszawa 2000, s. 75), E. Nowińskiej (Prawo własności przemysłowej, 2007, s. 85), P. Lisieckiego (Zasady prawa wynalazczego), jak również prof. dr. hab. Michała du Val (wydany w 2012 roku przez wydawnictwo C.H. BECK, pod redakcją prof. dr hab. Ryszarda Skubisza, Tom 14a i 14b Systemu Prawa Prywatnego, pt. "Prawo Własności Przemysłowej").

Powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. w sprawie II GSK 148/07 i zauważył, że całe postępowanie w przedmiocie unieważnienia wzoru użytkowego we wszystkich instancjach, dotyczyło w dużym uproszczeniu porównania rysunków stanowiących element kwestionowanego wzoru użytkowego oraz przeciwstawianego mu patentu.

W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego odniósł się do przyjętego przez organ stanowiska o braku spełnienia wymogu nowości. Przypomniał brzmienie kwestionowanych przepisów art. 94 ust 1 i 25 ust. 3 p.w.p. Stwierdził, że ustalenia organu są oderwane od stanu faktycznego, przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz stanu prawnego. Przypomniał, że zgodnie ze świadectwem ochronnym wzór użytkowy pt. "Lustro podświetlane" składa się z:

• układu oświetlenia elektrycznego w postaci diod LED,

• z zasilaniem elektrycznym łączonym przewodem do sieci,

• dwóch tafli luster, taflę przednią stanowi lustro weneckie, a taflę tylną lustro srebrne,

• lustro weneckie przymocowane jest do ramy, a lustro srebrne umieszczone jest w wyprofilowanej ramie,

• w ramie, wzdłuż wszystkich ścian zainstalowane są diody.

Natomiast irlandzki patent pt. "Moduł świetlny z efektem 3-D", składa się z:

• ramy modułu świetlnego obejmującej panel listwowy oraz punkty świetlne typu "LED" niezbędne do uzyskania efektu,

• szkło jednostronnie przezierne wraz z lustrem wykorzystane do odbicia obrazu świetlnego,

• zasilanie modułu poprzez gniazdo elektryczne, także podłączenie do transformatora, dającego przepływ 9 woltów przez panel,

• punkty świetlne typu LED wykorzystano jako zamiennik żarówek w celu redukcji zużycia energii, obniżenia ciężaru oraz temperatury wewnątrz modułu,

• punkty świetlne typu LED przewyższają żarówki także pod względem żywotności oraz są bezpieczniejsze w użyciu.

Zdaniem pełnomocnika, powyższe zestawienie pozwala dostrzec zasadnicze różnice pomiędzy poszczególnymi rozwiązaniami, jak również elementy wspólne (rozwiązania bazujące na zestawieniu dwóch tafli luster, z których jedno było lustrem fenickim, występowały na rynku od lat siedemdziesiątych). Stwierdził, że poszczególne rozwiązania pojawiające się od tego czasu, także sporny wzór użytkowy, jak i przeciwstawione rozwiązane zawarte w irlandzkim patencie, nie opierają przymiotu nowości na cechach wspólnych, ale na elementach nowatorskich. Dlatego też uznał za błędne przyjęte przez organ, rozumienie pojęcia nowości wzoru użytkowego. Wskazał, że zgodnie z utrwalonym na gruncie doktryny i orzecznictwa poglądem (prof. dr hab. Michała du Val, wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 657/06), dla wykazania braku nowości wzoru użytkowego, należy przedstawić zgłoszonemu wzorowi rozwiązanie o identycznych cechach. Zacytował się także fragment uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2009 r. sygn. VI SA/Wa 910/09: "Jeżeli wzór użytkowy stanowi zestawienie przedmiotów o trwalej postaci, to wprowadzenie w nim - w stosunku do znanego stanu techniki - zmian tylko w kilku częściach składowych stanowi już o powstaniu innego zespołu części składowych, a więc innego przedmiotu."

Zdaniem pełnomocnika, różnice powinny stanowić wystarczającą przesłankę do uznania nowości wzoru, a podstawowym elementem determinującym "nowość" spornego wzoru użytkowego jest wyprofilowana rama, która nie występuje w przeciwstawionym rozwiązaniu, w takiej postaci. Wyprofilowanie ramy, ma bardzo daleko idące skutki dla jej funkcji, a co za tym idzie także sposobu produkcji lustra, możliwości ewentualnych napraw, a także walorów wizualnych osiąganego efektu. Zauważył, że pojęcie "wyprofilowania ramy", zostało doprecyzowane we wzorze, poprzez załączone do niego rysunki - Fig 2, na którym rama przedstawiona jest, jako element nr. 3. Widać na nim, iż przekrój ramy przybiera kształt litery "C", z wyraźnym zróżnicowaniem grubości pomiędzy jej zakończeniami. Jak widać na rysunku, do "grzbietu" litery "C", przytwierdzone jest lustro fenickie (weneckie). Wąski koniec, z otworami na umieszczenie diod LED, skierowany jest w kierunku środka lustra. Bardziej masywne zakończenie wyprofilowanej ramy skierowane jest na zewnątrz lustra. Dodatkowo, "grubszy" fragment ramy posiada dodatkową wypustkę, w części najbardziej oddalonej od środka lustra, która tworzy miejsce do zamontowania lustra tylnego - srebrnego.

W dalszej części stwierdził, że powołane powyżej rysunki nie mogą wpływać na zakres ochrony, który wyznaczony przez dyspozycję art. 96 p.w.p. Przepis ten, określa zakres przedmiotowy prawa ochronnego poprzez zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Zwrócić należy uwagę na wyrażony przez prof. dr hab. Michała du Val pogląd, zgodnie z którym opisy i rysunki stanowiące załącznik do wzoru użytkowego powinny pełnić funkcję analogiczną jak przy patentach, a więc służyć wykładni zastrzeżeń (art. 63 ust. 2 p.w.p.) - "Ponieważ o wzorze decyduje jego kształt, szczególnie doniosła jest rola rysunków". Brak możliwości zastosowania ich w takim charakterze, podważałby sens ich funkcjonowania na gruncie wzorów użytkowych.

Pełnomocnik stwierdził, że opisane wyprofilowanie ramy, wynikające z zastrzeżeń wzoru użytkowego oraz załączonych do niego rysunków, ma dalece idące skutki na gruncie montażu, serwisu oraz samych walorów funkcjonalnych tego zastosowania. Rama przybierająca kształt litery "C", pozwala na umieszczenie instalacji elektrycznej w jej wnętrzu i wyprowadzenie do wnętrza lustra jedynie samych diod LED. Wystają one z ramy przez otwory w jej węższym-wewnętrznym końcu. W połączeniu z zastosowaniem czarnej farby oraz matowej krawędzi wewnętrznej ramy, pozwala to na silne, skoncentrowanie źródła światła i ukrycie instalacji elektrycznej. Ta część rozwiązania, znajduje odzwierciedlenie w treści zastrzeżeń wzoru użytkowego. Zgodnie z ich treścią diody zainstalowane są "w ramie", nie zaś jak w wypadku powołanych przez wnioskodawcę rozwiązań "na ramie". Dodał, że wspomniana wyżej wypustka, znajdująca się przy zewnętrznej krawędzi szerszego końca ramy stanowi miejsce przytwierdzenia lustra srebrnego, które dzięki stabilnemu oparciu w ramie nie musi być na stałe do niej przytwierdzane. Powyższe umożliwiło zastosowanie w miejsce kleju - śrub, które mogą być w każdej chwili odkręcone, zapewniając w ten sposób łatwy i szybki dostęp do wnętrza lustra w celu wykonania niezbędnych napraw. Dodatkowo najbardziej wysunięte fragmenty ramy, wystające poza obręb tylnego lustra, pozwalają na zastosowanie różnych wariantów mocowań do ściany.

Pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem organu, że opisana rama, powiązane z konstrukcją ramy umiejscowienie elementów świetlnych, są tożsame w porównywanych rozwiązaniach. Stwierdził bowiem, że z trudem w części dotyczącej ramy w spornym wzorze i przeciwstawionym można dostrzec jakiekolwiek elementy podobne. W irlandzkim patencie przekrój ramy przyjmuje kształt prostokąta. Nie pełni żadnych funkcji poza zapewnieniem oparcia poszczególnym częściom rozwiązania - obydwu lustrom i miedzianemu panelowi listwowemu. Przede wszystkim nie pozwala on na ukrycie instalacji elektrycznej i oświetlenia, przybierających w tym rozwiązaniu, formę "miedzianego panelu listwowego", montowanego w wewnętrznej części ramy. Cechą tego rozwiązania jest fakt, iż światło emitowane przez diody odbijane jest przez panel listwowy, co zaburza obraz efektu tunelu świetlnego. Poza zasadniczymi punktami świetlnymi, widoczne są, bowiem dodatkowo kontury układu elektrycznego. Pełnomocnik dodał, że wada ta została przez skarżącego usunięta poprzez zastosowanie wyprofilowanej ramy pozwalającej na wyprowadzenie do zasadniczej części - refleksyjnej lustra, jedynie punktów świetlnych. Wskazał na kolejną wadę irlandzkiego patentu jaką jest brak możliwości łatwego dostępu do wnętrza lustra w celach serwisowych z uwagi na przytwierdzenie na stałe poszczególnych elementów. Zauważył, że rozwiązanie skarżącego pozwoliło na umożliwienie swobodnego dostępu do wnętrze lustra w celach serwisowych, jak również nie pogorszyło jakichkolwiek walorów ulepszanego rozwiązania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, stwierdził, że upoważnienie dla aplikanta radcowskiego (k. 86) nie zawierało ograniczeń dotyczących czasu jego trwania, jak i konkretnego wskazania o obowiązywaniu na danym terminie rozprawy. Tym samym UP słusznie uznał, że w dacie rozprawy – [...] czerwca 2013 r. uprawniony mógł być skutecznie reprezentowany przez dwóch pełnomocników.

Organ wyjaśnił, że odniósł się do interpretacji figury rysunku zawartej w piśmie z dnia [..] grudnia 2012 r., w którym w sposób jednoznaczny podano, że pojęcie "wyprofilowania ramy" dotyczy (biorąc pod uwagę fig. 2) kształtu litery "C" z wyraźnym zróżnicowaniem grubości pomiędzy jej zakończeniami. Uznał taką interpretację za nieskuteczną jako dodaną post factum, będąca subiektywną i dość swobodną analizą zakresu ochrony w oparciu o nie wymienione w opisie informacje techniczne. Zwrócił uwagę na konieczność rozróżnienia postulatu łącznego stosowania opisu i figur rysunku do wykładni zakresu ochrony a wspomnianą wyżej interpretacją pojęcia "wyprofilowania". W ocenie Urzędu, pojęcie to nie było skonkretyzowaną cechą techniczną istoty rozwiązania a jedynie niejednoznacznym określeniem obejmującym każdy, dowolny profil ramy. Zauważył, że gdyby opis zawierał jednoznaczne odniesienie do kształtu ramy przedstawionej na fig. 2 rysunku (także w aspekcie dyspozycji art. 97 ust. 2 ustawy p.w.p.) mogłyby one łącznie stanowić bazę dla ewentualnej wykładni zakresu ochrony, nawet jeżeli zastrzeżenie ochronne nie definiowałoby zastrzeganego wzoru w taki sposób, aby można było je czytać i rozumieć wprost.

Urząd Patentowy odniósł się do zarzutu naruszenia art. 94 ust. 1 w związku z art. 25 ustawy p.w.p., podkreślił, iż w uzasadnieniu decyzji w sposób jednoznaczny wskazał w jakim sensie zakres ochrony przedmiotowego wzoru jest identyczny z rozwiązaniem przeciwstawionym, tzn. irlandzkim zgłoszeniem nr IE[...]. Podkreślił, że rozwiązanie według spornego wzoru nie jest nowe, bowiem zakres jego ochrony, który nie spełnia wymogu nowości, jest zbyt szeroki w stosunku do tego co jest jego przedmiotem uwidocznionym na rysunku. Analizując przeciwstawiony dokument wziął pod uwagę wszystkie części zgłoszenia, tzn. skrót, opis, rysunki i zastrzeżenia, odnosząc informacje w nich zawarte (umieszczone w nawiasie) do zakresu ochrony spornego rozwiązania, zarówno w części przedznamiennej, jak i znamiennej zastrzeżenia ochronnego. Lustro podświetlane (moduł świetlny) z układem oświetlenia w postaci diod LED z zasilaczem (transformatorem) łączonym do sieci (do gniazdka elektrycznego), charakteryzuje się tym, że zawiera dwie tafle lustrzane, z których jedną stanowi lustro weneckie (lustro fenickie zwane weneckim) a drugą lustro srebrne (standardowa szyba lustrzana), przy czym lustro weneckie przymocowane jest do ramy (tafla w postaci lustra fenickiego zwanego weneckim zamontowana w części przedniej ramy) a lustro srebrne umieszczone jest w wyprofilowanej ramie (standardowa szyba lustrzana wbudowana od tylnej strony w obręb ramy), natomiast w ramie, wzdłuż wszystkich ścian (w czterech bokach ramy) zainstalowane są diody (wmontowane są listwy przewodzące, na których zamontowane są diody). W ocenie Urzędu Patentowego, powyższe pozwala na stwierdzenie, że zgłoszony wzór w zakresie jego ochrony zdefiniowanej zastrzeżeniem ochronnym nie spełnia warunku nowości.

Organ zwrócił także uwagę na znaczenie, jakie w porównawczej ocenie obu rozwiązań mają sformułowania zawarte w zastrzeżeniu ochronnym spornego rozwiązania, dotyczące "wyprofilowania" ramy i sposobu zainstalowania diod oświetlających. W ocenie Urzędu, oba powołane sformułowania (...lustro srebrne (2) umieszczone jest w wyprofilowanej ramie... oraz ...w ramie (3), wzdłuż wszystkich ścian zainstalowane są diody...), definiują jedynie takie cechy konstrukcyjne, które wynikają wprost z ich treści, bowiem opis spornego rozwiązania nic więcej w tym zakresie nie ujawnia, a dodatkowe spostrzeżenia (np. o charakterze wspomnianej wyżej litery "C' z wyraźnym zróżnicowaniem grubości pomiędzy jej zakończeniami) czynione na podstawie analizy rysunków nie byłyby obiektywne. Przeciwstawiony dokument odnosi się do twardej ramy o grubości ok. 4,5 cm, a więc do ramy o profilu scharakteryzowanym tym właśnie wymiarem, w obrębie której to ramy, od tylnej strony wbudowana jest standardowa szyba lustrzana. W opinii organu, takie odniesienie w przeciwstawionym dokumencie ma identyczny sens jak pierwsze z cytowanych wyżej sformułowań, przy czym należy tu zaznaczyć, że pojęcie "wyprofilowana rama" będzie w tym przypadku określać każdą tego typu konstrukcję o ustalonym geometrycznie czy też wymiarowo przekroju (profilu) poprzecznym, tak więc cecha istotna zdefiniowana wspomnianym sformułowaniem mieści się w zakresie pouczenia wynikającego ze stanu techniki i nie jest nowa.

W ocenie Urzędu Patentowego, podobnie jest z drugim sformułowaniem dotyczącym diod, które także zostało ujawnione w stanie techniki. Przeciwstawiony dokument odnosi się do każdego z czterech boków ramy, w które wmontowane zostały panele listwy miedzianej z zamontowanymi na nich diodami oświetleniowymi typu LED, co ilustruje rysunek nr 1, na którym przedstawiono schemat modułu z widocznymi punktami oświetleniowymi i rysunek 3 (fig. 5), na którym przestawiono wzdłużny, wobec boku ramy, przebieg listwy miedzianej z punktami świetlnymi. Zdaniem organu, skoro opis i zastrzeżenie ochronne spornego rozwiązania powołują cechę konstrukcyjną (w ramie wzdłuż wszystkich jej ścian zainstalowane są diody), to takie sformułowanie również mieści się w zakresie pouczenia wynikającego ze stanu techniki i nie jest nowe.

W marcu 2014 r. wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w który zostały podtrzymane twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Zwrócił uwagę na dotychczas nie poruszaną różnicę pomiędzy pełnomocnictwem a upoważnieniem, dotyczącą obowiązku uiszczania opłaty od pełnomocnictwa i brakiem pobierania opłaty od czynności złożenia upoważnienia. Wobec powyższego, nie uznał twierdzeń organu, że dokument z dnia [...] lutego 2013 r. wykreował stosunek pełnomocnictwa, gdyż złożenie pełnomocnictwa wiązało się z obowiązkiem uiszczenia opłaty

Skarżący odniósł się do faktu dokonywania interpretacji zakresu ochrony wzoru użytkowego po jego rejestracji. Stwierdził, że organ negując możliwość skutecznego dokonywania wykładni post factum, zakwestionował swoje uprawnienie, i wnioskodawcy, pozwalające na interpretację wcześniej ustalonego tekstu zastrzeżenia. Czynienie zarzutu z procesu wykazywania właściwego - zgodnego z treścią - znaczenia danych zapisów, uznał za esencję niemal każdego postępowania administracyjnego oraz sądowego. Stwierdził, że oderwane od realiów postępowania toczącego się przed organem było by wymaganie, aby wszelkie zabiegi interpretacyjne zostały dokonane na etapie konstrukcji opisu przy jednoczesnym ich ujawnieniu w jego treści. Każdy bowiem, nawet najbardziej precyzyjny opis wzoru użytkowego, czy patentu, będzie podlegał zabiegom interpretacyjnym, które siłą rzeczy, muszą być wykonywane po jego utrwaleniu.

W dalszej części, skarżący odniósł się do twierdzeń organu dotyczących subiektywnej i dowolnej wykładnia zakresu ochrony. Wskazał, że w toku całego postępowania konsekwentnie wskazywał znaczenie rysunków dla interpretacji zakresu ochrony wzoru użytkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2013 r., którą na wniosek D. Spółka Jawna z siedzibą w R. (wnioskodawca) unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy Ru. [...] pt.: "Lustro podświetlane", udzielonego na rzecz A. M. (skarżący, uprawniony) z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2010 r.

Zgodnie z zastrzeżeniami ochronnymi sporny wzór użytkowy to "Lustro podświetlone wyposażone w układ oświetlenia elektrycznego w postaci diod LED z zasilaczem elektrycznym łączone przewodem do sieci, znamienne tym, że składa się z dwóch tafli luster, taflę przednią stanowi lustro weneckie (1) a taflę tylną lustro srebrne (2), przy czym lustro weneckie (1) przymocowane jest do ramy (3) a lustro srebrne (2) umieszczone jest w wyprofilowanej ramie (3), natomiast w ramie (3), wzdłuż wszystkich ścian zainstalowane są diody (4)".

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano art. 94 ust. 1 oraz art. 25 ust. 1 i art. 89 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 10, art. 81 i art. 94 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 165 ust. 1 p.w.p. oraz art. 351 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.), związane ze sposobem reprezentacji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez obrazę art. 97 ust. 2 w związku art. 33 ust. 6 p.w.p. oraz § 10 ust. 1 i 2 i § 16 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119) oraz rażące naruszenie dyspozycji art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 p.w.p., jak również art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p.

Przy tak zakreślonych zarzutach wnioskodawca wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji i postępowania w części następującej po dniu [...] czerwca 2013 r. - na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., a z ostrożności procesowej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na wstępie należy odnieść się do podniesionych przez pełnomocnika strony zarzutów procesowych, związanych z odmową odroczenia rozprawy z uwagi na kolizję terminów pełnomocnika i uznania, że w imieniu skarżącego działało dwóch pełnomocników. W ocenie pełnomocnika, pozbawiło to stronę postępowania możliwości udziału w postępowaniu i wyrażenia swojego stanowiska. Powyższe naruszenie pełnomocnik skarżącego uznał za rażące w myśl art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., skutkujące nieważnością postępowania od dnia [...] czerwca 2013 r.

Zgadzając się z oceną pełnomocnika, że aplikant radcowski nie jest pełnomocnikiem strony, jest jedynie zastępcą radcy prawnego, będącego pełnomocnikiem strony (pogląd ten znajduje m.in. potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I AC 579/12, LEX nr 1246857) należy jednocześnie zauważyć, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym przyjęto w kwestii nieobecności stron lub ich pełnomocników odmienne założenie niż w procesie cywilnym. Strona ma prawo wziąć udział w rozprawie, jednakże sama decyduje o tym, czy z niego skorzysta. Oznacza to, że komentowany przepis (tzn. art. 107 p.p.s.a.) wprowadza domniemanie, iż nieobecność prawidłowo zawiadomionej strony na rozprawie należy uznać za równoznaczną z wnioskiem o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność (tak J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str.166-167). Autor podkreśla przy tym, że jest to rozwiązanie trafne, jeśli wziąć pod uwagę, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi (art. 134), co oznacza, że z urzędu obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszystkie naruszenia prawa, a więc i te, które nie zostały podniesione w skardze. Oczywiście, art. 109 p.p.s.a. stanowi, że "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowe zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności." Należy jednak zauważyć, że zgodnie z oceną zawartą w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia (Wyd. Prawnicze, Warszawa 2005, str. 361) "Do nadzwyczajnych wydarzeń można zaliczyć w szczególności kataklizmy (powódź, zamieć), śmierć osoby bliskiej, blokadę dróg dojazdowych do siedziby sądu przez protestujących rolników (...)", zaś choroba pełnomocnika procesowego tylko wówczas jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, jeśli pełnomocnik ten, ze względu na chorobę, nie miał możności skutecznego ustanowienia swojego substytuta procesowego. Wobec tak określonych przesłanek niewątpliwie trudno zaliczyć do nadzwyczajnych wydarzeń lub przeszkód, których nie można przezwyciężyć, nałożenie się (kolizję) terminów procesowych pełnomocnika. A już w żadnym wypadu nie można uznać, że było to rażące naruszenie prawa i odmowa odroczenia rozprawy z tego powodu może spowodować jej nieważność (w całości albo części) na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 10, art. 81 i art. 94 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 165 ust. 1 p.w.p. oraz art. 351 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

W konsekwencji należy przyznać rację organowi, który podjął w tych warunkach postępowanie.

Należy też przyznać rację organowi, który trafnie uznał interes prawny wnioskodawca w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, odwołując się w argumentacji do faktu, iż jest on producentem podobnych do rozpatrywanego wzoru akcesoriów, ponadto został wezwany przez uprawnionego do zaniechania potencjalnych naruszeń ww. prawa ochronnego. Prawidłowo też organ wskazał na art. 20 Konstytucji RP, który wraz z przepisami o swobodzie działalności gospodarczej gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodne z art. 94 p.w.p. "wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (ust. 1). Wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użyteczne, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów (ust. 2). Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że do przesłanek zdolności ochronnej wzoru użytkowego, rozstrzygających o możliwości uzyskania prawa ochronnego, należy to, że:

- jest rozwiązaniem technicznym,

- dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu w trwałej postaci,

- użytecznym,

- nowym.

W ocenie wnioskodawcy, przedmiotowy wzór użytkowy nie spełnia warunku nowości (art. 94 i art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p.). Dla potwierdzenia swych twierdzeń powołał się na irlandzki dokument patentowy o nr IE[...] (zał. nr 7) oraz brytyjskie zgłoszenie nr GB[...].

Zdolność ochronną mają tylko wzory, które są nowe w skali światowej. Wzór użytkowy uważa się za nowy, jeżeli nie jest częścią stanu techniki, a ten ustala się według takich samych zasad, jakie obowiązują przy ustalaniu stanu techniki na potrzeby badania nowości wynalazków (art. 100 p.w.p. w zw. z art. 25 p.w.p.). W literaturze przedmiotu (por. m.in. red. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, wyd. II, Difin, Warszawa 2005, str. 142 i n) uważa się, że specyfika wzorów przemysłowych ich odmienność od wynalazków znajduje odzwierciedlenie na etapie identyfikacji przedmiotu, którego nowość winna być poddana ocenie. Wynalazek jest rozwiązaniem technicznym, które istnieje niezależnie od postaci jego realizacji, w tym w szczególności od przedmiotu, w jakim zostaje zmaterializowany. Natomiast wzór użytkowy jest rozwiązaniem dotyczącym ściśle określonego przedmiotu, a zatem środek techniczny stanowiący element danego rozwiązania (np. kształt części składowej mający wpływ na użyteczność przedmiotu) zastosowany dla zwiększenia użyteczności innego przedmiotu, będzie już innym wzorem użytkowym. Dlatego w przypadku wzoru użytkowego przedmiotem oceny pod względem nowości nie jest - jak w przypadku wynalazku – rozwiązanie techniczne samo w sobie, ale rozwiązanie techniczne dotyczące określonego przedmiotu (jego kształtu, budowy lub zestawienia0, a przy tym stanowiące o jego użyteczności.

Dalej, powszechnie uznaje się, że skuteczne zakwestionowanie nowości wzoru użytkowego wymaga, podobnie jak w przypadku wynalazków, przeciwstawienia zgłoszonemu wzorowi (rozwiązaniu technicznemu dotyczącemu postaci przedmiotu) konkretnego rozwiązania należącego do stanu techniki o cechach identycznych z cechami wzoru zgłoszonego. Równie powszechny jest jednak pogląd, że zasada ta me może być przestrzegana zbyt rygorystycznie, gdyż prowadziłaby do absurdu, gdyby trywialna nawet modyfikacja znanego rozwiązania technicznego była wystarczająca dla uznania nowości rozwiązania. A konsekwencją akceptacji takiej zasady mogłoby być wręcz zniweczenie wartości prawa ochronnego na wzór użytkowy.

Urząd Patentowy, na żądanie wnioskodawcy spełnił warunek, o którym wyżej mowa i porównał rozwiązanie zawarte w irlandzkim dokumencie patentowym o nr IE[...] (zał. nr 7) z rozwiązaniem kwestionowanym. Należy przy tym dodać, że wzór irlandzki jest w oczywisty sposób wcześniejszy od rozwiązania spornego (odpowiednio: 2004 r. i 2010/11 r.).

W wyniku dokonanej oceny Urząd Patentowy uznał, że cechy wymienione w obu częściach (nieznamiennej i znamiennej) zastrzeżenia ochronnego według spornego rozwiązania, a więc lustro podświetlane (moduł świetlny) z układem oświetlenia w postaci diod LED z zasilaczem (transformatorem) łączonym do sieci (do gniazdka elektrycznego), zawierające dwie tafle lustrzane, z których jedną stanowi lustro weneckie a drugą lustro srebrne (standardowa szyba lustrzana), przy czym lustro weneckie przymocowane jest do ramy (tafla zamocowana w części przedniej ramy) a lustro srebrne umieszczone jest w wyprofilowanej ramie (standardowa szyba lustrzana wbudowana od tylnej strony w obręb ramy), natomiast w ramie, wzdłuż wszystkich ścian (w czterech bokach ramy) zainstalowane są diody (wmontowane listwy przewodzące, na których zamontowano diody), zostały wymienione w przeciwstawionym dokumencie irlandzkim.

Trafnie przy tym, w ocenie Sądu, organ nie zgodził się z oceną pełnomocnika strony uprawnionej, że różnice między porównywanymi wzorami powinny stanowić wystarczającą przesłankę do uznania nowości wzoru, a w szczególności takim podstawowym elementem determinującym "nowość" spornego wzoru użytkowego jest wyprofilowana rama, która nie występuje w przeciwstawionym rozwiązaniu, w takiej postaci.

W konsekwencji Urząd uznał, że w świetle całości dokumentu irlandzkiego o nr IE[...] rozwiązanie wskazane w zastrzeżeniu ochronnym spornego wzoru nr Ru. [...] nie spełniało w dacie stanowiącej o prawie do uzyskania ochrony warunku nowości określonego art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1818/11, LEX nr 1367173" " 1. Brak nowości spornego wzoru użytkowego może być podstawą unieważnienia prawa ochronnego przez Urząd Patentowy RP, jeżeli wnoszący sprzeciw - w trybie art. 246 ust. 1 p.w.p. - wykaże, że przedmiotowe rozwiązanie w dacie jego pierwszeństwa nie było nowe ze względu na jego wcześniejsze udostępnienie do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy wszystkie zastrzeżone cechy znamienne stosownie do art. 25 ust. 1-2 w zw. z art. 100 p.w.p."

Niewątpliwie taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż porównaniem tym nie objęto wykazanej w spornym rozwiązaniu wyprofilowanej ramy lustra (co miało jednoznacznie wynikać z rysunku), która w takiej postaci nie występuje w przeciwstawionych rozwiązaniach, Urząd Patentowy wskazał, że:

- trudno ten fakt traktować jako szczególne zastrzeżenie ochronne, gdyż standardowe lustro zwykle umieszczone jest w ramie o "jakimś" profilu, w której zainstalowane są – jak w rozpatrywanych rozwiązaniach - diody. Zdaniem organu, odmienna interpretacja, nawet jeżeli rysunek zawiera więcej szczegółów, nie jest dopuszczalna;

- zastrzeżenia ochronne powinny być na tyle jasne i jednoznaczne, aby można było je czytać i rozumieć wprost, tzn. bez stosowania dodatkowej interpretacji, a jeżeli taka jest wymagana, to powinna być oparta wyłącznie o dane zawarte w opisie rozwiązania. Obligatoryjny rysunek zawarty w dokumentacji wzoru powinien ilustrować rozwiązanie w sposób dostateczny, a więc taki, który objaśnia formę przestrzenną wzoru w zakresie szczegółów jego istoty i w stopniu umożliwiającym realizacje zamierzonego celu rozwiązania, ale nie może on być samodzielną wykładnią jednoznaczności zakresu ochrony określonego w niezależnym zastrzeżeniu ochronnym. Zdaniem organu, dopiero w połączeniu z konkretnie zdefiniowaną w opisie informacją techniczną może stanowić bazę dla takiej interpretacji.

Sąd podziela powyższe stanowisko Urzędu Patentowego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.