Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 537/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 i art. 27
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi N. Spółka cywilna J. M., Z. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału [...] w B. prowadzi do majątku spółki cywilnej N. J. M., Z. N. (dalej: Skarżąca, Spółka) postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] oraz od nr [...] do nr [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za grudzień 2016 r. oraz za miesiące od grudnia 2017 r. do lutego 2019 r.

W celu wyegzekwowania powyższych zaległości, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] kwietnia 2019 r. o numerach: [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w [...] Zawiadomienia te wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zobowiązana Spółka odebrała w dniu [...] maja 2019 r.

W reakcji na powyższe, pismem z dnia [...] maja 2019 r. Spółka wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując, że przedmiotowe należności zostały uregulowane jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, na dowód tego, dołączono do zarzutów potwierdzenia wykonania przelewu na te należności. Jednocześnie Spółka zarzuciła, że dokonane przez nią wpłaty zostały bezzasadnie zaliczone na najstarsze zaległości, powstałe w latach 2009-2012, co do których wydana decyzja wymiarowa nie jest prawomocna. Nie ma zatem podstaw do przeksięgowywania bieżących wpłat dokonanych w 2018 r. i 2019 r. na zobowiązania za okres od marca 2009 r. do października 2012 r.

Spółka wskazała również na niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewskazanie w pkt. E.9 przedmiotowych tytułów wykonawczych podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia oraz środków egzekucyjnych, które organ egzekucyjny zastosuje. Ponadto, wskazała na wady w pkt. F.7 i I.2 tytułów wykonawczych w postaci braku jakichkolwiek upoważnień do działania wskazanych osób w imieniu organu.

W związku z powyższym, Spółka wniosła o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie dokonanych zajęć rachunków bankowych. Przedstawione wyżej argumenty zdaniem Spółki powodują, że prowadzona egzekucja jest bezzasadna i powinna zostać umorzona.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor Oddziału [...] w B. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Natomiast, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny wskazał, że załączone do zarzutów dowody wpłat zostały uwzględnione w rozliczeniu konta płatnika, które dokonywane jest w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1831) na podstawie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych zidentyfikowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym [...] na dany dzień rozliczenia. Każdorazowo składana przez płatnika lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych z urzędu korekta deklaracji rozliczeniowej ze zmianą lub bez zmiany zadeklarowanych składek w stosunku do poprzedniej może spowodować zmianę struktury salda na koncie płatnika, czyli inne pokrycie należności z tytułu składek w stosunku do poprzedniego.

Podkreślono, że wpłaty dokonane przez płatnika w okresie do 31 grudnia 2017 r. rozliczone są zgodnie z ich oznaczeniem, a ewentualne nadpłaty proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę. W sytuacji, gdy na koncie płatnika brak jest zaległych składek nadpłaty zaliczane są na pokrycie bieżących lub przyszłych składek.

W związku z tym, że od dnia 1 stycznia 2018 r., tj. od dnia wejścia w życia powyższego rozporządzenia zmieniły się zasady opłacania i rozliczania składek (jedna wpłata na numer rachunku składkowego – NRS), każda wpłata dzielona jest proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek, na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej i pokrywa należność od najstarszej wymagalnej składki do bieżącej. Wpłaty te rozliczają się automatycznie, bez ingerencji pracowników. Z analizy zapisów konta zobowiązanej Spółki wynika, że przedstawione wpłaty zostały dokonane na NRS po dniu 1 stycznia 2018 r. i z uwagi na zaległości na koncie rozliczają się one na najstarszą zaległość – zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem.

Wyjaśniono, że wskazane przez Spółkę w zarzutach decyzje nie są podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, stąd też nie stanowią argumentu mającego wpływ na rozpatrzenie zarzutów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zobowiązanej Spółki, organ egzekucyjny wyjaśnił, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w oparciu o wzór określony w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Zgodnie z objaśnieniem, w części E poz. 9 tytułu wykonawczego wskazaniu podlega podstawa prawna braku obowiązku doręczenia upomnienia w przypadku jego braku lub data doręczenia upomnienia, gdy zostało wystawione i doręczone lub data doręczenia powiadomienia. Natomiast, w kwestii podniesionego zarzutu braku wskazania środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny wyjaśnił, że środki te wymienione są w pouczeniu znajdującym się na końcu tytułu wykonawczego. Brak jest oparcia w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz innych przepisach regulujących administracyjne postępowanie egzekucyjne do twierdzenia, że wierzyciel zobowiązany jest wskazać w tytule wykonawczym, jaki środek będzie miał w konkretnej sprawie zastosowanie. Nie zgodzono się z zarzutem, że działanie osób wskazanych w części F.7 i I.2 jest wadliwe. Osoby te posiadają upoważnienia, aby działać w roli wierzyciela lub w imieniu organu egzekucyjnego, tj. Dyrektora Oddziału [...], a wymogi formalne tytułu wykonawczego nie wskazują na konieczność doręczania wraz z nim upoważnień i pełnomocnictw dla pracowników wierzyciela i organu egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny za nieuzasadniony uznał także zarzut, że obecny skład Spółki N. nie może ponosić odpowiedzialności za zadłużenie naliczone za okres istnienia spółki N. w składzie: J. M., Z. N., J. Z.. Skład spółki cywilnej na przestrzeni lat nie ma wpływu na fakt, że jest to ten sam podmiot zgłoszony z tym samym Numerem Identyfikacji Podatkowej. Zgodnie z przepisami prawa, wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie, co oznacza, że zaspokojenie wierzycieli może nastąpić zarówno z majątku wspólnego wspólników, jak również z majątku prywatnego. Dopiero spłata wierzyciela w całości daje podstawę do roszczenia regresowego wobec pozostałych wspólników.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zobowiązana Spółka złożyła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału [...] w B., wnosząc o uwzględnienie wniesionych zarzutów oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W złożonym zażaleniu skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 48b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 12 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca podniosła wadliwe oznaczenie adresata zaskarżonego postanowienia oraz powtórzyła argumentację co do braku podstaw do przeksięgowania wpłat za grudzień 2016 r. oraz za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2019 r., gdyż nie było możliwe dokonanie korekty zapisów na koncie płatnika bez prawomocnej decyzji określającej wymiar składek na poszczególne tytuły wykonawcze. Spółka podtrzymała także swoje stanowisko w zakresie uchybień formalnych tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał na art. 33 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.). Podał, że w sprawie zobowiązana Spółka wniosła zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy, dotyczące nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył stanowisko organu egzekucyjnego, co do zarzutu nieistnienia obowiązku w kontekście zasad rozliczania wpłat obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. oraz że podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych nie są wskazane przez Spółkę w zarzutach decyzje, gdyż należności objęte tymi tytułami wynikają z deklaracji złożonych przez płatnika składek, stąd też nie stanowią argumentu mającego wpływ na rozpatrzenie zarzutów.

W zakresie zawartego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska wierzyciela w przedmiocie nieistnienia obowiązku stwierdził, że nie podlega ono ocenie i weryfikacji organu odwoławczego, będącego organem nadzoru nad organem egzekucyjnym, gdyż jest on nim związany. Skoro wierzyciel nie uznał zasadności zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienia obowiązku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie może ingerować w treść tego stanowiska. Organ odwoławczy przyjął zatem, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu egzekucyjnego, występującego jednocześnie w roli wierzyciela, co do niezasadności zgłoszonego zarzutu wiąże w tej sprawie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a to oznacza, iż organ odwoławczy nie może samodzielnie ocenić kwestii dotyczących nieistnienia należności objętych tytułami wykonawczymi. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia [...] daje zobowiązanemu dopiero art. 134 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Ustosunkowując się do podniesionego zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewskazanie podstawy prawnej braku doręczenia upomnienia, organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 850) zgodnie z objaśnieniem w części E poz. 9 tytułu wykonawczego, jeżeli nie jest wymagane doręczenie upomnienia, wpisuje się podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia wraz z jednostką redakcyjną. Jeżeli wymagane jest doręczenie upomnienia, wskazuje się datę jego doręczenia. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie upomnienie zostało doręczone zobowiązanej Spółce w dniu [...] kwietnia 2019 r., to zgodnie z powołanym wyżej przepisem oraz objaśnieniem do tytułu wykonawczego wskazanie wyłącznie daty jego doręczenia jest wystarczające, a podniesiony w tym zakresie zarzut nieuzasadniony. Zauważyć należy, że z brzmienia art. 27 § 1 pkt 12 powołanej ustawy, określającego elementy tytułu wykonawczego wynika, że wystarczające jest wskazanie daty doręczenia upomnienia, co miało miejsce w przedmiotowych tytułach wykonawczych.

W ocenie organu nieuzasadniony jest również zarzut niewskazania w tytule wykonawczym, jakie konkretne środki egzekucyjne organ zastosuje. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż w tytule wykonawczym wymagane jest wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Ustawodawca nie określił jednak, że mają to być środki egzekucyjne, które zostaną zastosowane w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie danego tytułu wykonawczego, lecz środki egzekucyjne, które w ogóle w egzekucji administracyjnej mają zastosowanie. Wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych nastąpiło w pouczeniu tytułów wykonawczych. Ponadto, odnośnie upoważnień do działania osób wskazanych w części F poz. 7 i części I poz. 2 tytułów wykonawczych w imieniu wierzyciela i organu egzekucyjnego stwierdził, że upoważnienie może być zawarte w odrębnym dokumencie albo w zakresie czynności danego pracownika lub też w regulaminie organizacyjnym. Wymogi formalne tytułu wykonawczego nie wskazują jednak na konieczność doręczania wraz z nim upoważnień i pełnomocnictw dla pracowników wierzyciela i organu egzekucyjnego.

W skardze do tut. Sądu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Dyrektora Oddziału [...] w B. z dnia [...] maja 2019 r. jako niezgodnych z prawem; na podstawie przepisu art. 133 i 134 p.p.s.a o objęcie sądową kontrolą zbadanie legalności stanowiska wierzyciela [...] Oddział w B., jako że zostało ono wydane w granicach tej samej sprawy oraz o orzeczenie, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane. Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskutek nieuwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie nieistnienia zobowiązania w stosunku, do którego została wszczęta egzekucja, które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie;

- art. 48b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 12 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które miało wpływ na wynik sprawy,

- art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania, że osoba podpisująca tytuł wykonawczy posiadała pełnomocnictwo do dokonania tej czynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Przedmiotem postępowania jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, w którym za bezzasadne uznano zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym.

Zobowiązany w toku postępowania egzekucyjnego, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej: u.p.e.a. Zarzuty zgłoszone przez Skarżącą zostały wymienione w powołanym wyżej przepisie pkt. 1 i 10, i dotyczyły odpowiednio nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku należy wskazać, że Skarżąca uzasadnia go faktem, iż zapłaciła należne składki za okresy objęte tytułami wykonawczymi z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] oraz od nr [...] do nr [...], podnosząc jednocześnie brak podstaw do zaliczenia wpłat dokonywanych w latach 2018 i 2019 na zaległości powstałe w latach 2009-2012. Zdaniem Spółki nie został określony wymiar składek, co mogło zostać uczynione tylko w drodze prawomocnej decyzji, a takiej decyzji organ nie posiadał.

Dyrektor Oddziału [...] w B. podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) – dalej: u.s.u.s. – na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania, potrącania z dochodów, rozliczania oraz wpłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy według zasad wynikających z przepisów ustawy. Rozliczenie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej, która zawiera między innymi zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych (art. 46 ust. 2 i 4 u.s.u.s.).

Jednocześnie w art. 47 ust. 1 u.s.u.s. wprowadza obowiązujące płatnika składek terminy składania deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia wierzyciela do żądania zapłaty składek. Termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu i to niezależnie od tego, czy i na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Znajduje to też potwierdzenie w świetle znajdującego, na podstawie art. 31 u.s.u.s., odpowiednie zastosowanie art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Przywołany wyżej przepis art. 47 ust. 1 u.s.u.s. nie daje także podstaw do dzielenia składek na te, co do których deklaracje zostały złożone prawidłowo (ich wymagalność powstaje w określonych w ustawie datach płatności) i na te ustalane decyzjami wymiarowymi, wymagalność których miałaby powstawać dopiero w dacie ich prawomocności, na co wskazuje Skarżąca. Takiego podziału przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wprowadzają. Wydana w trybie przepisów tej ustawy decyzja, jak trafnie wskazuje organ, ma charakter jedynie deklaratoryjny, potwierdzający zakres wynikającego z ustawy obowiązku i obrazowały stan konta płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów na dzień ich wydania.

Należy również wskazać, że stosownie do art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a stosownie do treści art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a. w związku z art. 180 § 1 k.p.a. decyzja wydana przez [...] była w administracyjnym toku instancji decyzją ostateczną. Taki też charakter miały decyzje [...] z [...] grudnia 2018 r. i [...] kwietnia 2019 r.

Jeżeli zatem składki stały się wymagalne w terminie ich płatności, gdyż obowiązek ich uiszczenia wynikał z samego faktu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, to odwołanie od decyzji mającej przymiot ostateczności do sądu powszechnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.) nie wpływała na dopuszczalność zaliczenia na poczet zaległych składek wpłat za późniejsze okresy dokonanych w latach 2018 i 2019. Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącą, że w przypadku zaskarżenia decyzji [...] do sądu powszechnego, należność nią objęta staje się wymagalna dopiero w dacie uprawomocnienia się decyzji wymiarowej, ustalającej wysokość składek i zobowiązującej do ich zapłaty, albowiem składki na ubezpieczenie społeczne stają się wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej, a także wtedy, gdy taka deklaracja nie została złożona. Wbrew ocenie Skarżącej uprawomocnienie się tych decyzji nie warunkowało też prowadzenia egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek w niniejszej sprawie za okresy: grudzień 2016 r. oraz od grudnia 2017 r. do lutego 2019 r. Jak zasadnie wskazał przy tym organ podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie były decyzje, ale deklaracje rozliczeniowe, co znajduje potwierdzenie w treści tytułów wykonawczych.

Należy ponadto zauważyć, że jak zasadnie przyjął Dyrektor Oddziału [...] w B. w związku z przeprowadzoną kontrolą na podstawie art. 48b u.s.u.s. z urzędu dokonano korekty deklaracji. Art. 48b ust. 1 u.s.u.s. [...] może z urzędu sporządzać dokumenty korygujące m.in. deklaracje rozliczeniowe, natomiast zgodnie z art. 48b ust. 4 u.s.u.s. [...] może z urzędu wprowadzać i korygować dane bezpośrednio na kontach ubezpieczonych lub kontach płatników składek, informując o tym ubezpieczonych i płatników składek. Jednocześnie stosownie do § 28 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany [...] (Dz.U. poz. 1831) [...] informuje ubezpieczonego i płatnika składek o sporządzonych lub skorygowanych z urzędu dokumentach ubezpieczeniowych oraz o danych wprowadzonych lub skorygowanych bezpośrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie płatnika składek. Natomiast w przypadku stwierdzenia rozbieżności w kwotach składek wykazanych przez płatnika składek i kwotach składek wyliczonych przez Zakład od podstaw wymiaru składek wykazanych przez płatnika składek, za prawidłowe przyjmuje się kwoty składek wyliczone przez Zakład od podstaw wymiaru składek wykazanych przez płatnika składek (§ 28 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r.).

Należy zauważyć, że [...], pismami z dnia [...] kwietnia 2019 r., przedstawił Skarżącej zestawienia rozliczenia należności kwot wpłat dokonywanych za okresy od grudnia 2017 r. do lutego 2019 r. na najstarsze zaległości Spółki powstałe w latach 2009-2012, co Skarżąca sama przyznaje w uzasadnieniu złożonych zarzutów. Kolejne rozliczenie wpłat organ egzekucyjny przekazał w załączeniu do pisma z dnia [...] maja 2019 r.

Mając zatem na uwadze, że na koncie Skarżącej jako płatnika składek odnotowano zaległości [...] dokonał rozliczenia wpłat stosownie do obowiązujących przepisów na czas dokonywania poszczególnych wpłat, przy czym wpłaty dokonane od 1 stycznia 2018 r., w związku z wejściem w życie powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek zostały zaliczone na poczet należności o najwcześniejszym terminie płatności.

W istocie rzeczy rozporządzenie Rady Ministrów regulujące szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek w § 6 ust. 1 stanowi, że płatnik składek dokonuje jednej wpłaty obejmującej łączną kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Emerytur Pomostowych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na przydzielony przez Zakład płatnikowi składek numer rachunku składkowego. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r. dokonana przez płatnika wpłata z tytułu składek na numer rachunku składkowego jest rozdzielana na pokrycie należności z tytułu składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem proporcjonalnego procentowego podziału wpłaty według kwot składek przypadających do zapłaty na poszczególne fundusze na podstawie danych zawartych w deklaracji złożonej za ostatni miesiąc kalendarzowy. Jednocześnie w myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek [...] dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1, przy czym kwota wpłat w częściach przypadających na poszczególne tytuły ubezpieczeń oraz fundusze podlegają zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.

Odnosząc się do powołanego w piśmie procesowym Skarżącej z dnia [...] listopada 2019 r. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt I UK 264/13, Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazujący, że składki na ubezpieczenia społeczne wpłacone zgodnie z prawidłowo sporządzoną deklaracją za dany miesiąc powinny być zewidencjonowane zgodnie z tą deklaracją, a nie na poczet innych należności znajdował zastosowanie na gruncie stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2017 r. (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 909/18, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Stanowisko to jest aktualne także w odniesieniu do powołanego przez Spółkę wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt III AUa 1934/18 (publ.: LEX nr 2702631), gdyż stan faktyczny w sprawie rozpoznawanej przez ten Sąd obejmował zdarzenia sprzed 1 stycznia 2018 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy rozliczone w oparciu o powyższe zasady wpłaty doprowadziły do wystąpienia zaległości z tytułu składek objętych postępowaniem egzekucyjnym w niniejszej sprawie, czyli za grudzień 2016 r oraz od grudnia 2017 r. do lutego 2019 r. W związku z powyższym dochodzenie tych należności w postępowaniu egzekucyjnym jest uzasadnione, co oznacza, że nie znajduje podstaw zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego wykonanie.

W odniesieniu do zarzutów niewskazania czy osoby powołane w tytułach wykonawczych są upoważnione do działania w imieniu wierzyciela, należy wyjaśnić, że przepis art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymaga podania: daty wystawienia tytułu, podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej. Obydwa tytułu wykonawcze te wymogi spełniają. Żaden przepis ustawy nie wymaga załączenia do tytułów wykonawczych upoważnień udzielonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do działania w ich imieniu pracowników. Ponadto, zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny w swoich rozstrzygnięciach jednoznacznie stwierdzali, że osoby te posiadały stosowne upoważnienia do działania w imieniu właściwych organów. Naczelny Sąd Administracyjny w prezentuje pogląd, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany. Naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty niż obciążająca zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA z dnia z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2388/16 i z dnia 13 września 2017 r., sygn. II FSK 2222/15, publ.: CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wskazane gwarancje nie zostały naruszone.

W zakresie zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów przewidzianych w art. 27 u.p.e.a. co do wskazania stosowanych w egzekucji należności pieniężnych środków egzekucyjnych (art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.) Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wskazuje na, prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, pogląd, że "(...) Użyte w tym przepisie sformułowanie "środki egzekucyjne stosowane w egzekucji" bez wątpienia oznacza wszystkie środki, jakie mogą być stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Rację miałaby skarżąca, gdyby w omawianym przepisie mowa była, np. o wskazaniu środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane w egzekucji, a ponieważ redakcja przepisu jest inna, stanowisko skarżącej odnośnie do konieczności skonkretyzowania tych środków jest błędne" (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2232/16, publ.: CBOSA – wraz z powołanym tam orzecznictwem). W ocenie Sądu stanowisko to jest trafne i nie prowadzi do sytuacji opisanej w powołanym przez Skarżącą, a także powyżej, orzecznictwie NSA.

Analogicznie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., poprzez brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia. Jak wskazał organ odwoławczy w sprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. doręczono Spółce upomnienie, a zatem data ta została wskazana w treści tytułu wykonawczego. W tej sytuacji nie było z oczywistych powodów podstaw do zamieszczenia w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia.

Mając z powyższych względów na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

T. Wójcik J. Szulc M. Łent