Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1305/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje na prawo jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że unieważnione decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. P. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2004r. Komendant Policji zwrócił się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] w W. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do J. P.. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art.114 ust.1 p.1 lit.b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 z 1997r. poz.602 z późn. zmianami/, zaś w uzasadnieniu wskazał, że J. P. w okresie od [...] marca 2003r. do [...] marca 2004r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał 29 punktów karnych. Podał też daty i rodzaje naruszeń prawa oraz liczbę punktów karnych przypisaną za każde z nich.

Prezydent m. [...] wydał postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie decyzją z dnia [...] października 2004r. nr [...] skierował J. P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B,C oraz zobowiązał go do odbioru skierowania na egzamin w terminie 14 dni. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 § 1 i 3 KPA oraz art.114 ust.1 p.1 lit.b cytowanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji wskazał liczbę 29 uzyskanych przez stronę punktów karnych.

Od decyzji tej J. P. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zakwestionował liczbę przypisanych mu punktów karnych. Wskazał, że niesłusznie przypisano mu mandat za przekroczenie prędkości we wsi L. /6 punktów karnych/ oraz punkty karne związane z mandatem za przekroczenie prędkości w J., na którym to mandacie nie ma wpisu o liczbie punktów karnych, a rubryka ich dotycząca jest pusta. Wniósł też o wstrzymanie decyzji do czasu ustosunkowania się Komendy Głównej Policji do jego zastrzeżeń.

W tym stanie sprawy Prezydent m. [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r., powołując się na art.97 § 1 p.4 KPA, zawiesił postępowanie i przystąpił do sprawdzania prawidłowości naliczania punktów karnych.

Wydział Ruchu Drogowego Komendy Policji zbadał prawidłowość nałożenia mandatów i naliczenia punktów karnych potwierdzając dane zawarte we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. Prezydent m. [...], powołując się na art.97 § 2 KPA, "odwiesił" – podjął zawieszone postępowanie, a następnie dnia [...] lutego 2005r. wydał drugą decyzję I instancji nr [...], którą skierował J. P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje, zobowiązał do zwrotu posiadanego prawa jazdy i odbioru skierowania na egzamin w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji.

Od decyzji tej J. P. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zakwestionował liczbę przypisanych mu punktów karnych za przekroczenie prędkości oraz postępowanie Policji w trakcie czynionych ustaleń.

Sprawa została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które wydało dwie decyzje.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] organ orzekł w stosunku do decyzji I instancji z dnia [...] października 2004r. /pierwszej decyzji I instancji/ i uchylił ją w części dotyczącej odebrania skierowania na egzamin kwalifikacyjny. Orzekł, że skierowanie to J. P. ma odebrać w ciągu 14 od otrzymania decyzji, a następnie zobowiązał go do zdania egzaminu w terminie 2 miesięcy od odebrania skierowania. W pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Jako podstawę prawną wskazał art.138 § 1 p.2 KPA oraz art.114 ust.1 p.1 lit.b i art.130 ust.2, ust.3 i ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie wydano dwie decyzje I instancji i wniesiono dwa odwołania. Postępowanie w sprawie drugiej decyzji I instancyjnej z dnia [...] lutego 2005r. jest w toku. Wyjaśnił, że postępowanie dowodowe potwierdziło prawidłowość naliczenia punktów karnych, zatem skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje jest zasadne.

Drugą decyzją II instancji z dnia [...] maja 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło w stosunku do drugiej decyzji I instancji /z [...] lutego 2005r./. Powołując się na art.138 § 1 p.2 KPA oraz art.114 ust.1 p.1 lit.b i art.130 ust.2, ust.3 i ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że druga decyzja I instancji musi zostać usunięta z obiegu prawnego jako druga decyzja w tej samej sprawie, zatem konieczne jest jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Na pierwszą decyzję II instancji z dnia [...] maja 2005r. nr [...] J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał na nieprawidłowe naliczenie punktów karnych, przy których naliczaniu organy Policji dopuściły się przestępstwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc, że nieprawidłowości działań Policji zarzucane przez skarżącego nie mają znaczenia dla sprawy.

Na rozprawie skarżący podniósł, że w jego sprawie wydano dwie decyzje dotyczące tego samego wniosku, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania oraz wskazał, że po upływie roku punkty karne usuwa się z ewidencji, zatem jego punkty karne już usunięto.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

W sprawie niniejszej Sąd stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji oraz rażące naruszenia prawa, których dopuściły się organy I i II instancji wydając kolejno dwie decyzje I instancji i dwie decyzje II instancji w jednej sprawie.

Należy zaznaczyć, że błędy organu I instancji zostały dostrzeżone i należycie ocenione przez organ II instancji. Jednak organ ten rozstrzygając odrębnie o każdej decyzji I instancji, zamiast o sprawie administracyjnej, w której zapadły dwie decyzje I instancji utrzymał nieprawidłowy stan, w którym w jednej sprawie istnieją dwie decyzje, tym razem decyzje II instancji. Takie działanie organu II instancji stanowi rażące naruszenie prawa i musi skutkować stwierdzeniem nieważności obu decyzji II instancji, a także drugiej decyzji I instancji, do której wydania nie powinno dojść.

Wskazać należy, że w postępowaniu II instancji organ orzeka o sprawie, a nie o decyzji /por. B.Adamiak/J.Borkowski "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komemntarz" Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003 str.585/. W postępowaniu niniejszym rozpatrywana była jedna sprawa administracyjna dotycząca skierowania J. P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Ta jedna sprawa powinna zostać rozstrzygnięta jedną decyzją I instancji i w wyniku jej skontrolowania przez organ odwoławczy – rozstrzygnięta jedną decyzją II instancji.

Wydanie, bez zachowania toku instancji, drugiej decyzji I instancji stanowiło rażące naruszenie prawa polegające na zaburzeniu całego systemu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego /art.15 KPA/. Skoro jednak do tego naruszenia prawa doszło, to rzeczą organu II instancji było usunięcie naruszenia i wydanie prawidłowego orzeczenia – jednej decyzji II instancji rozstrzygającej merytorycznie sprawę skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Zgodnie z art.138 KPA organ II instancji nie stwierdza nieważności wadliwej decyzji I instancji, jednak ma instrumenty prawne służące usunięciu wadliwej decyzji. Korzystając z nich należało w jednej decyzji usunąć z obrotu prawnego /uchylić/ drugą decyzję I instancji /z dnia [...] lutego 2005r./ oraz rozstrzygnąć co do istoty sprawy rozstrzygniętej merytorycznie pierwszą decyzją I instancji /z dnia [...] października 2004r./. Ponieważ tak się nie stało Sądowi przedstawiono akta sprawy, w których znajdują się dwie ostateczne decyzje II instancji w tej samej sprawie. Już to naruszenie prawa wystarczy do stwierdzenia nieważności obu decyzji II instancji. Zauważyć też należy, że decyzja z [...] maja 2005r. utrzymująca w mocy decyzję o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje zawiera, nie znajdujące oparcia w prawie, zobowiązanie strony do zdania egzaminu. Strona nie ma obowiązku zdania egzaminu. Jednak jeśli go nie zda, organ zgodnie z § 11 ust.2 p.2 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. /Dz.U. nr 24 z 2004r. poz.215/ cofnie jej uprawnienia do kierowania pojazdami, zatem zamieszczenie w decyzji obowiązku zdania egzaminu było zbędne.

Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Sąd objął więc kontrolą nie tylko zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2005r. ale również drugą decyzję II instancji wydaną w sprawie niniejszej tj. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2005r.nr [...] oraz decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] i działając na podstawie art. 145 § 1 p.2 p.p.s.a. w związku z art.156 § 1 p.2 i p.3 KPA orzekł jak w sentencji.

O niewykonywaniu unieważnionych decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 p.p.s.a. i zasądził kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.