Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 268/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg I. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi.


UZASADNIENIE

I. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2016 r. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 22 października 2015 r. nakazującą J. P. wykonanie rozbiórki budynku kiosku - punktu sprzedaży pieczywa, usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] w W., przy ul. S., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 268/16.

Skargę na tę samą decyzję wniósł również J. P., którego sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt II SA/Gd 283/16.

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. wydanym na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), połączył sprawę ze skargi J. P. o sygn. akt II SA/Gd 283/16 ze sprawą ze skargi I. P. o sygn. akt II SA/Gd 268/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia decydując o ich łącznym prowadzeniu pod sygn. akt II SA/Gd 268/16.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku kiosku - punktu sprzedaży pieczywa, usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] w W., przy ul. S. W wyniku przeprowadzonych oględziny istniejącej zabudowy na działce nr [...] stwierdzono, że usytuowany jest tam obiekt budowlany - punkt sprzedaży pieczywa. Obiekt uzbrojony jest w instalacje i urządzenia elektryczne i wodociągowe. Właściciel i inwestor obiektu – J. P. oświadczył, że obiekt został ustawiony w dniu 13 grudnia 2001 r. oraz, że jest podłączony do mediów w sposób rozłączny. Inwestor przed ustawieniem obiektu nie uzyskał pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ nadzoru budowalnego nałożył na J. P. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 31 lipca 2014 r., zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności usytuowania obiektu użytkowanego jako punkt sprzedaży pieczywa na działce nr [...] położonej przy ulicy S. w W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia 22 października 2015 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nakazał inwestorowi J. P. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli zobowiązany do rozbiórki J. P. i I. P. właścicielka działki nr [...]. W odwołaniach wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Według odwołujących objęty nakazem rozbiórki obiekt nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, ale jest tylko pojazdem mechanicznym (przyczepą kempingową) w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 50 ustawy z dnia 30 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. Ponadto J. P. w postępowaniu odwoławczym przekazał przy piśmie z dnia 30 marca 2016 r. opinię architektoniczno-budowlaną z dnia 11 października 2006 r. dotyczącą kwalifikacji przyczepy jako obiektu budowlanego.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił przede wszystkim, że do rozpoznania przedmiotowej sprawy zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443). Ponadto organ powołał się na ustalenia poczynione w trakcie oględzin w dniu 26 lutego 2014 r., z których wynika, że na działce nr [...] znajduje się obiekt budowlany użytkowany jako punkt sprzedaży pieczywa. Obiekt wyposażony jest w instalacje elektryczną, wodociągową i urządzenia elektryczne. Według oświadczenia J. P. złożonego do protokołu wynika, że obiekt ten stanowi przyczepę gastronomiczną, która została przyholowana na kołach w dniu 13 grudnia 2001 r. na teren działki nr [...] stanowiącej własność I. P. J. P. poinformował, że przyczepa stoi na kołach i posiada ważny dowód rejestracyjny o numerze [...] seria [...], a także posiada ważne ubezpieczenie, które okazał kontrolującym podczas oględzin. Natomiast media do przyczepy podłączone są w sposób charakterystyczny dla przyczep, tj. rozłącznie. Organ odwoławczy w toku postępowania pozyskał dodatkowy materiał dowodowy w postaci zdjęć i potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii dowodu rejestracyjnego przedmiotowej przyczepy. Z przekazanych zdjęć fotograficznych wynika, że przyczepa została posadowiona na prętach stalowych i przystosowana do celów handlowych. Obiekt ten pomimo rejestracji jako pojazd nie jest użytkowany jako przyczepa, głównym przeznaczeniem tego obiektu jest funkcja handlowa (sprzedaż pieczywa). Na tej podstawie organ uznał, że przyczepa stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, według którego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony do sprzedaży ulicznej wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu o którym mowa w art. 30 ust. 1. Organ odwoławczy wskazał, że wyliczenie obiektów tymczasowych ma charakter przykładowy, co pozwala na zaliczenie do nich również przyczepy o funkcji handlowej gastronomicznej. Podkreślono, że tymczasowy obiekt budowlany, który nie został rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni wymaga pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem brak pozwolenia na budowę, co ma miejsce w tym przypadku, skutkuje zastosowaniem procedury określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane, właściwej w odniesieniu do obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy przywołał również bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne

dotyczące posadowienia na działce i rozbiórki barakowozów przyczep kempingowych, ruchomych kiosków i innych podobnych obiektów, w tym także na kołach. W świetle tego orzecznictwa o charakterze takiego obiektu jako obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim został on umieszczony na działce i jego okres funkcjonowania. Podkreślono również, że orzecznictwo sądowoadministracyjne dopuszcza rozbiórkę przyczepy kempingowej pełniącej funkcję rekreacyjną, czemu nie stoi na przeszkodzie zarejestrowanie tego obiektu jako pojazdu mechanicznego i zawarcia związanej z tym umowy ubezpieczenia OC, jeżeli z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynika, że czynności te zostały podjęte przez inwestora jedynie w celu uniknięcia nakazu rozbiórki, a rzeczywistym przeznaczeniem tego pojazdu pozostaje użytek niemobilny.

Według organu odwoławczego bezspornym jest, że ustawiona w 2001 r. przez J. P. przyczepa (bez kół) na elementach betonowych przystosowana do celów handlowych poprzez wykonanie daszku, montaż półek na towar, podłączenie do mediów, spełnia wymogi tymczasowego obiektu budowlanego, którego posadowienie na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę wyczerpuje przesłanki wymienione w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Brak pozwolenia na budowę nakładał na organ nadzoru budowlanego wydanie rozstrzygnięć określonych w art. 48 tej ustawy.

Ponieważ inwestor nie wykonał nałożonego na niego przez organ obowiązku przedłożenia określonych dokumentów umożliwiających legalizację zaistniałej samowoli, organ nakazał rozbiórkę, którą akceptuje i podtrzymuje organ odwoławczy.

Odnosząc się do treści odwołań organ poinformował, że przyczepy kampingowe skonstruowane zostały w celu uprawiania turystyki zmotoryzowanej, a ich miejsca postoju to np. pola kempingowe. Obiekt objęty niniejszym postępowaniem wprawdzie posiada dowód rejestracyjny przyczepy specjalnej, to jednak z racji jej "przystosowania" do prowadzenia funkcji handlowej i okresu ustawienia (od 2001 r.) utracił cechy pojazdu drogowego, a zatem należało go uznać za tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W skardze na powyższą decyzję I. P. zarzuciła organowi brak odniesienia się do jej pism i odwołania oraz wadliwy sposób ustalenia rzeczywistego celu, dla którego ustawiona została przyczepa, a mianowicie zaprzestania rażącego naruszania jej własności przez sąsiada. Wskazała, że w decyzji pominięto fakt, że przyczepa nie została ustawiona w celach handlowych, była czynna tylko okresowo oraz nie odniesiono się do ekspertyzy technicznej określającej charakter przyczepy jako pojazdu samochodowego, a nie kiosku czy barakowozu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie przyczepy na jej nieruchomości do czasu doprowadzenia budynku J. M. do stanu zgodnego z prawem.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji, albowiem wydana została w oparciu o postanowienie z dnia 5 czerwca 2014 r., które podpisał J. S. posługując się pieczątką J. T. Wyjaśniła, że celem ustawienia przyczepy było przeciwdziałanie naruszaniu jej nieruchomości przez J. M., a nie prowadzenie działalności gospodarczej. W skardze opisano historię podejmowanych przez skarżącą działań zmierzających bezskutecznie do uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy oraz jej osobistych sporów z sąsiadem J. M.

W uzupełnieniu skargi z dnia 25 lipca 2016 r. skarżąca wyjaśniła ponownie przyczynę postawienia przyczepy na swojej działce i jej związku z bezprawnymi działaniami J. M., których skutków organ nadzoru budowlanego nie usuwa.

J. P. w skardze zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania w postaci art. 136 k.p.a. i art. 15 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w znacznej części a nie jedynie w celu jego uzupełnienia, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,

2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na pominięciu złożonych przez skarżącego przed organem drugiej instancji dowodów w postaci ekspertyz rzeczoznawców, aktualnych zdjęć przyczepy, a nadto nieustaleniu, czy przedmiotowa przyczepa znajduje się stale w tym samym miejscu od 2001 r., czy też sytuowanie jej tam od 2001 r. ma charakter incydentalny tj. czy jest tam umieszczana wyłącznie na pewne okresy, a nadto jaki jest jej faktyczny cel wykorzystywania, przy pominięciu w tym zakresie oświadczeń I. P. co do faktycznego celu ustawienia tej przyczepy,

3. przepisów postępowania w postaci art. 8 i art. 11 k.p.a. polegające zaniechaniu rozważenia wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również zarzutów podniesionych przez I. P. w składanym przez nią odwołaniu oraz pismach w toku postępowania,

4. przepisów art.3 pkt. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013r. poz. 1409, ze zm.) Prawo budowlane, polegające na uznaniu, że przyczepa stanowiąca pojazd w rozumieniu art. 2 ust. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.) stanowi obiekt budowlany, a jego pozostawienie na gruncie stanowi budowę,

5. przepisu art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego polegający na jego zastosowaniu do pojazdu, nie będącego obiektem budowlanym.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, względnie umorzenie postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący w pierwszej kolejności zarzuca, iż dopiero organ odwoławczy po raz pierwszy dokonał zakwalifikowania przyczepy do tymczasowych obiektów budowlanych. Nadto według skarżącego organy nie ustaliły, że przedmiotowa przyczepa stoi na przedmiotowej działce nieprzerwanie od 2001 r. i pełni funkcje handlowe. Organy pominęły ekspertyzy techniczne, w tym ekspertyzę z dnia 29 marca 2016 r. i materiał zdjęciowy przedłożony przez skarżącego. Dowody te w ocenie skarżącego dotyczą istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy przyczepa jest pojazdem zdolnym do ruchu. Dalej skarżący powołał orzecznictwo sądowe, w którym rozważano różne okoliczności uznawania przyczep kempingowych za tymczasowe obiekty budowlane i gdzie m.in. przyjęto, że przeciwko uznaniu za takie obiekty przemawia możliwość dopuszczenia ich do ruchu udokumentowane dowodem rejestracyjnym i ubezpieczeniem OC.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że organy nie wykazały, ażeby przyczepa pełniła funkcję kiosku spożywczego. Z oświadczenia I. P. wynika natomiast, że przedmiotowa przyczepa pełni funkcję zasłaniającą dojście do jej nieruchomości, z uwagi na toczący się spór sąsiedzki pomiędzy nią a właścicielem nieruchomości sąsiedniej J. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mocą której utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego orzekającą wobec J. P. nakaz rozbiórki obiektu pełniącego funkcję punktu sprzedaży pieczywa zlokalizowanego na działce nr [...] w W.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy jednoznacznie wskazać, że organy nadzoru budowlanego w takim zakresie, który był niezbędny dla możliwości legalnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zgromadziły pełny materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny. Tym samym należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami procesowymi rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Podstawą prawną orzeczonej rozbiórki był przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 29 czerwca 2015 r. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Przepis art. 6 ustawy zmieniającej nakazywał stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi J. P. organ odwoławczy przyjmując sprawę do rozpoznania w instancji odwoławczej jest zobowiązany do jej ponownego, całościowego i merytorycznego rozpoznania. W niniejszej sprawie organ działał w warunkach tożsamości sprawy rozpoznawanej przez organ pierwszej instancji. Procedował w trybie wyznaczonym przez przepis art. 48 Prawa budowlanego, który był również podstawą działań procesowych organu pierwszej instancji. W prowadzonym postępowaniu sąd nie dostrzegł żadnych uchybień, a rozwinięcie argumentacji odnośnie kwalifikacji przyczepy stanowiło uzasadnione i uprawnione uzupełnienie merytorycznego rozpoznania sprawy.

Ze wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia wynika, że rozbiórka była efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten określa między innymi warunki legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, z których inwestor tej samowoli może, ale nie musi skorzystać.

Stosownie do treści przepisów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.

Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu właściwym dla wszczętego w lutym 2014 r. postępowania administracyjnego) szczegółowo określa przesłanki legalizacji. Po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej organ administracji winien ocenić, czy zaistniał samowola:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Wówczas organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych powyżej obowiązków, właściwy organ ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kwestionowane decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, a orzeczona rozbiórka jest skutkiem nieprzedłożenia przez samowolnego inwestora dokumentów wymaganych do legalizacji.

W toku postępowania administracyjnego J. P. zobowiązany został postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. do przedłożenia m.in. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z planem miejscowym lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący nie przedłożył w oznaczonym terminie wymaganych dokumentów, nie pozostawiając organom nadzoru budowalnego innej możliwości niż orzeczenie rozbiórki. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 7 października 2014 r. podpisane przez J. P., w którym inwestor wprost oświadcza, że nie wykona obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r., pozostając w przekonaniu, że przyczepa nie jest obiektem budowlanym.

Niewątpliwie kluczowym dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie kwestii tego, czy przyczepa, której dotyczy nakaz rozbiórki wydany przez organ pierwszej instancji, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego.

Według definicji zawartej w tym przepisuje tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Niektóre zatem rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. barakowozy, obiekty kontenerowe), ale redakcja tego przepisu wskazuje, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wyraźnie wymienione w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie, w tym protokół z oględzin, w których uczestniczył skarżący J. P., potwierdzają w sposób niewątpliwy, że znajdująca się na działce nr [...] specjalistyczna przyczepa samochodowa o numerze rejestracyjnym [...] jest wykorzystywana jako punkt sprzedaży pieczywa. W ocenie sądu ta właśnie funkcja powinna rozstrzygać o charakterze spornego obiektu. Ewentualna możliwość przemieszczenia się przyczepy jako wysoce hipotetyczna nie mogła być przedmiotem rozważań organów, które wydają rozstrzygnięcia na podstawie realnie dokonanych ustaleń faktycznych. Z tych zaś wynika, że opisana wyżej przyczepa została umieszczona na działce nr [...] w 2001 r. i użytkowana jest jako punkt sprzedaży pieczywa. Obiekt wyposażony jest w instalacje elektryczną, wodociągową i urządzenia elektryczne. Zaopatrzony został w daszek, a wewnątrz zamontowano półki na towar. Z akt administracyjnych wynika też, że przyczepa stała na działce w dniu oględzin dokonanych przez organ pierwszej instancji w dniu 26 lutego 2014 r., zaś materiał fotograficzny zebrany przez organ odwoławczy w marcu 2016 r. tylko te okoliczności potwierdza. Tym samym twierdzenia skarżącego o okresowym funkcjonowaniu przyczepy dla celów handlowych i brakach dowodowych w zakresie okresu, w którym przyczepa zlokalizowana na działce nr [...] służy wykonywaniu działalności handlowej są całkowicie gołosłowne. Zaprzecza temu również stanowisko skarżącej I. P., która w piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2016 r. wyjaśniając przyczyny usytuowania przyczepy podaje wprost datę jej nieprzerwanego postawienia od grudnia 2001 r. Natomiast rozważania o możliwościach przetransportowania przyczepy w inne miejsce nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Podobnie rzecz ma się z ekspertyzami technicznymi z dnia 11 czerwca 2006 oraz z marca 2016 r., które potwierdzają przydatność użytkową przyczepy jako elementu środka transportu, co nie zmienia rzeczywistej funkcji, w jakiej jest ona wykorzystywana.

W ocenie sądu zarzut skargi, że organy nie wykazały tego, że przyczepa stoi przez cały czas na działce jest nieusprawiedliwiony zaś całokształt ustalonych okoliczności wskazuje, że przyczepa stoi w miejscu ponad 120 dni. Takie też stanowisko uprawnione jest treścią odwołania I. P., która oświadcza (zob. str. 3 pisma), że "(...) przyczepa ustawiona na nieruchomości [...] stoi tak długo w tym miejscu od 2001 r." Wszystkie zatem ujawnione okoliczności oraz dokonane przez organy ustalenia przemawiają za tym, że przyczepa nieprzerwanie stoi w jednym miejscu na działce nr [...] od 2001 r., a właściciel tej przyczepy J. P. nie przedstawił żadnych dowodów na to, że przemieszczenie przyczepy kiedykolwiek nastąpiło. Nadto jego twierdzenia w tym względzie są sprzeczne z twierdzeniami skarżącej I. P., która również w skardze podaje, że przyczepa stoi na jej działce nieprzerwanie od 13 stycznia 2001 r.

Ponadto nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że zgodnie z tokiem rozumowania przyjętym przez organy administracji każde zaparkowanie takiej przyczepy podlegałoby regulacjom Prawa budowlanego. Nie każdy bowiem postój przyczepy przystosowanej do ruchu drogowego wiązałby się z automatycznym uznaniem, że stanowi ona obiekt budowlany z chwilą jej zaparkowania. Wniosek taki można wywieść wówczas, gdy przyczepa została ustawiona na nieruchomości w celu jej użytkowania jako obiektu budowlanego. W kontrolowanym postępowaniu skarżący nie użytkował przyczepy jako mobilnego punktu usługowego, lecz jako stacjonarny kiosk z pieczywem, którego ustawienie w stwierdzonej przez organy lokalizacji można uznać za docelowe. Innymi słowy prowadzona działalność nie nosiła cech tymczasowości w stosunku do miejsca jej prowadzenia, lecz stałości, zaś strona skarżąca nie użytkowała przyczepy jako pojazdu, który okresowo zmieniał miejsce zaparkowania.

Również fakt zarejestrowania obiektu jako pojazdu mechanicznego i zawarcia związanej z tym umowy ubezpieczenia OC nie stoi na przeszkodzie uznaniu go za obiekt budowlany. Zarejestrowanie pojazdu mechanicznego i zawarcie umowy OC stanowi bowiem dodatkową cechę obiektu, która nie wyklucza uznania go za obiekt poddany regulacjom Prawa budowlanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tej kwestii poglądy wyrażone m.in. przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne we Wrocławiu (wyrok z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 574/09) i w Poznaniu (wyrok z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 151/11) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 39/12, wszystkie dostępne w CBOSA). Ponadto ustawowa definicja tymczasowego obiektu budowlanego nie wyklucza potraktowania zarejestrowanych przyczep jako kiosków ulicznych, jeżeli zostały one przeznaczone do prowadzenia w nich stałej działalności handlowej w określonym miejscu. Także przepisy dotyczące prowadzenia ruchu drogowego nie zawierają normy zakazującej jednoczesnego traktowania przyczep jako obiektów budowlanych. Zatem potencjalna możliwość przemieszczania różni przyczepę od innych kiosków, w których prowadzona jest działalność handlowa, jednakże cecha ta w żaden sposób nie wpływa na realizację podstawowej funkcji, jaką jest działalność handlowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2014 r. II SA/Rz 1398/13).

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego zasadnie potraktowały przedmiotową przyczepę jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a skoro obiekt ten nie został przeniesiony ani rozebrany przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to nie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikające z art. 29 pkt 12 Prawa budowlanego.

W kontrolowanym postępowaniu bezspornym jest, że skarżący J. P. nie uzyskał pozwolenia na budowę dotyczącego obiektu pełniącego funkcję kiosku z pieczywem. To zaś uzasadniało wszczęcie i przeprowadzenie procedury legalizacyjnej znajdującej oparcie w przepisach art. 48 Prawa budowlanego.

Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornego obiektu w postaci przyczepy i w tej kwestii niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z przedstawionych względów sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 3 pkt 5 i art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zarzuty odnośnie nieprawidłowych ustaleń co do użytkowania przedmiotowej przyczepy jako kiosku ze sprzedażą pieczywa są całkowicie chybione, znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcia, w tym dołączone do ekspertyzy technicznej, jednoznacznie określają funkcję przedmiotowego obiektu, czego też nie neguje skarżąca I. P. w swoim odwołaniu (na str. 3).

Sąd wyjaśnia również, że kwestie związane z legalnością zabudowy na działce sąsiedniej należącej do J. M. pozostają poza zakresem kontroli sądu w niniejszej sprawie, gdyż nie były również objęte przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargi jako bezzasadne na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.