Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 30/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48  ust. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 190 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W następstwie przeprowadzonego z wniosku B. C. postępowania w sprawie zrealizowania przez L. S. samowolnej przybudówki do budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. K. [...] w Ł., stanowiącej działkę nr [...] obr. 1, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 kwietnia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał opisane wyżej roboty budowlane prowadzone przez L. S. oraz nakazał przedłożenie zaświadczenia Burmistrza Gminy Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego przebudowy lokalu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w wyznaczonym terminie. Organ ustalił bowiem w toku przeprowadzonych oględzin, że L. S. wybudowała, bez wymaganego pozwolenia na budowę, w 1997 r. przybudówkę przy północnej elewacji budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] obr. 1 w Ł. przy ul. K. [...], z dachem jednospadowym krytym papą o wymiarach 2,30 m x 1,70 m.

Wobec wykonania nałożonych przez organ obowiązków, decyzją z dnia 10 września 2007 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany przybudówki (wiatrołapu) oraz nałożył na L. S. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W toku kontroli instancyjnej decyzją z dnia 15 lipca 2009 r., nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 10 września 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji nie miał warunków do dokonania legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, albowiem strona nie przedłożyła ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż B. C. współwłaścicielka działki nr [...] nie wyraziła zgody na przedmiotowa dobudowę.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25 września 2009 r., [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawa budowlanego, nakazał L. S. przedłożenie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy projektu budowlanego przebudowy lokalu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu wskazał na bezprzedmiotowość wstrzymywania robót budowlanych wobec zakończenia przedmiotowej inwestycji oraz ustalił, iż opłata legalizacyjna wyniesie 50 000 zł.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając, że L. S. nie przedłożyła kompletnych dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej, albowiem przedłożyła decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 20 stycznia 2010 r. o warunkach zabudowy bez poświadczenia prawomocności, decyzją z dnia 23 lipca 2010 r., nr [...] nakazał L. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanej przybudówki do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. 1 w Ł. przy ul. K.[...]. Nadto, organ nadzoru budowlanego wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 marca 2010 r., nr [...], uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2010 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla przybudówki i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji, albowiem nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. S. wskazała, że B. C. nie mogła wyrazić zgody na wykonanie przez nią kwestionowanej przybudówki, albowiem w dacie jej budowy to nie ona była uprawnionym do wyrażania zgody współwłaścicielem tylko jej dziadek S. S., który nie tylko nie sprzeciwiał się poczynaniom skarżącej, ale jeszcze ją w nich wspierał. B. C. została współwłaścicielką nieruchomości wiele lat po wybudowaniu przybudówki. W odniesieniu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego . uchylającej decyzję ustalającą warunki zabudowy wskazała, że wraz z F. H. zaskarżyła ją do sądu administracyjnego i w związku z tym wniosła o zawieszenie postępowania w rozstrzyganej sprawie. Nadto, ustosunkowując się do wysokości opłaty legalizacyjnej stwierdziła, że jest nieadekwatna do wartości przedmiotowej dobudówki.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku niespełnienia przez zobowiązanego obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nie ma innej możliwości jak tylko nakazanie rozbiórki. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem przedłożona przez skarżącą decyzja ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego poprzez dobudowanie wiatrołapu (ganku na działce nr [...] przy ul. K.[...] w Ł.) została uchylona i postępowanie w pierwszej instancji umorzone z tego powodu, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Organ odwoławczy ustalił nadto, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ odwoławczy dostrzegł jednak uchybienia proceduralne w zakresie zastosowania art. 7, art. 10 i art. 77 K.p.a., które naprawił w instancji odwoławczej pismem z dnia 21 października 2010 r. zawiadamiając strony postępowania na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji ostatecznej, ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym. Strony nie skorzystały jednak z możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła L. S. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu wskazała, że nie mogła przedłożyć prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w tym przedmiocie i umorzyło postępowanie w sprawie uznając, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Wobec takiej argumentacji skarżąca uzasadniła swój wniosek o uchylenie zaskarżonych decyzji sprzecznością przepisów prawa budowlanego z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącą wskazano, że brak możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy powoduje, że inwestor nie ma możliwości spełnienia warunków koniecznych do zalegalizowania zaistniałej samowoli a niewykonanie obowiązków nałożonych w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki.

W piśmie procesowym złożonym w toku postępowania przed Sądem B. C. wyjaśniła, że skarżąca nie posiada i nigdy nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] w Ł. na cele budowlane. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, że na podstawie umowy darowizny i umowy o dożywocie z dnia 16 stycznia 2004 r. B. S. (obecnie C.), wnuczka S. S. przejęła po dziadku udział we współwłasności działki nr [...] i położonych tam nieruchomościach budynkowych. Z oświadczenia babci B. C. – G. S. z dnia 27 lipca 2007 r. wynika, że nigdy ani jej zmarły mąż S. S. ani ona nie wyrażali zgody na zrealizowaną przez Państwa S. i Państwa H. zabudowę letniskową i inną.

Ustosunkowując się do powyższego pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 15 kwietnia 2011 r. wskazał, że organy administracji nie uwzględniły kluczowej dla sprawy decyzji Burmistrza Miasta z dnia 29 lutego 1996 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku dobudowie werandy w Ł. przy ul. K. na działce nr [...] obr. 1, która jest decyzją ostateczną i nigdy nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym. Pracownicy inspektoratu nadzoru budowlanego odmówili uwzględnienia wskazanej decyzji przy rozpatrywaniu sprawy, podczas gdy winni byli ustalić, czy przedłożona decyzja jest ostateczna, czy została zrealizowana w okresie jej ważności i zgodnie z warunkami określonymi w decyzji oraz czy nie narusza przepisów techniczno – budowlanych. Podkreślono również nietrafność rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2010 r., albowiem termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy nie ma znaczenia i można o nią zabiegać w toku procedury legalizacyjnej zaistniałej już samowoli budowlanej. W odniesieniu do przedłożonego oświadczenia G. S. w przedmiocie braku zgody na dysponowanie przez L. S. wskazaną nieruchomością na cele budowlane pełnomocnik skarżącej wskazał, że zostało ono sfałszowane, albowiem G. S. jest osobą niepiśmienną, nie potrafiącą czytać. Umie wyłącznie się podpisać. Z tego wywiedziono, że podpisała oświadczenie, którego treści nie znała.

W odpowiedzi na wskazane powyżej stanowisko B. C. wyjaśniła w piśmie z dnia 26 maja 2011 r., że oświadczenie jej babci G. S. nie zostało przez nią napisane, ale w jej obecności i świadka zostało odczytane i podpisane osobiście przez babcię jako odpowiedź na nieprawdziwe oświadczenia L. S. i małżonków H. w przedmiocie posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Zaskarżone decyzje w istocie swojej odpowiadają obowiązującemu prawu.

Przedmiotem kontroli legalności przed Sądem jest decyzja nakazująca L. S. rozbiórkę samowolnie dobudowanej przybudówki do budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. K. [...] w Ł. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu drugiej instancji. Podstawą prawną orzeczonej rozbiórki był przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Ze wskazanej podstawy prawnej wynika, że rozbiórka była efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten określa między innymi warunki legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej.

Stosownie do regulacji przepisów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.

Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego szczegółowo określa przesłanki legalizacji. Po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej organ administracji winien ocenić, czy zaistniał samowola:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Wówczas organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj. m.in. projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawnie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych powyżej obowiązków, właściwy organ ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż kwestionowane decyzje wydane zostały w toku procedury legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, a orzeczona rozbiórka jest, w ocenie organu, skutkiem nie przedłożenia przez stronę ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, której celem jest potwierdzenie zgodności wzniesionego obiektu z porządkiem planistycznym na danym obszarze.

W toku postępowania administracyjnego skarżąca zobowiązana została w postanowieniu z dnia 25 września 2009 r. do przedłożenia m.in. ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta o warunkach zabudowy oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca przedłożyła decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2010 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Właściwy organ oceniając przedłożoną decyzję uznał, że nie stanowi ona wykonania obowiązku, albowiem nie została potwierdzona jej prawomocność. Nadto, ustalono, że w administracyjnym toku instancji wskutek odwołania B. C. od wskazanej decyzji o warunkach zabudowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 marca 2010 r., nr [...], uchyliło ją i umorzyło postępowanie, wskazując, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, że wobec nieuzupełnienia dokumentacji o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy nie ma możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ błędnie ustalił jednak, że wskazana decyzja Kolegium nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Skargę na decyzję Kolegium z dnia 1 marca 2010 r. wniosła L. S. i F. H. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 346/10, lecz wskutek uchybienia terminu do wniesienia skargi, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2010 r. Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku skargę odrzucił. Co istotne, organ odwoławczy opierając się na argumentacji użytej przez Kolegium do uzasadnienia umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy, stwierdził, że wobec braku możliwości uzyskania przez skarżącą warunków zabudowy nie ma również możliwości prawnych zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu.

W odniesieniu do wyższej wskazanych okoliczności potwierdzić należy, iż wobec braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dacie orzekania w przedmiocie rozbiórki, skarżąca tego warunku legalizacji nie spełniła. Decyzja ta bowiem została uchylona, a postępowanie w tej sprawie umorzone. Nie polega jednak na prawdzie stwierdzenie organów administracji, że skarżąca nie ma możliwości na uzyskanie warunków zabudowy, w sytuacji gdy inwestycja została już zrealizowana. Takie stwierdzenie stoi w oczywistej sprzeczności z celem procedury legalizacyjnej i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt P 37/06, w którym Trybunał orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, podlegają ogłoszeniu, jeżeli dotyczą ustaw, w Dzienniku Ustaw i wchodzą w życie, o ile sam Trybunał nie postanowi inaczej, z dniem ogłoszenia. Zatem przepis art. 48 w zakresie wskazanym przez Trybunał i w części dotyczącej wskazanego w nim sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania", na skutek w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utracił moc z dniem 29 grudnia 2007 r. Wyrok ten oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach, dla których nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym, która to zgodność jest warunkiem legalizacji, może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.

Jest oczywiste, że wyrok ten ma wprost zastosowanie do sytuacji skarżącej, która w warunkach samowoli wybudowała obiekt na terenie, na którym w czasie prowadzenia postępowania rozbiórkowego nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego, na skutek wydanego przez Trybunał wyroku, istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy wydaną już po wszczęciu postępowania. Wbrew zatem stanowisku Kolegium wyrażonym w decyzji z dnia 1 marca 2010 r., nie ma znaczenia termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Decydujące bowiem znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej wino mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Pomimo tego, że brak decyzji o warunkach zabudowy może być usunięty w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., II OSK 945/06), co stanowiłoby dla skarżącej szansę na legalizację istniejącej samowoli budowlanej, po uwzględnieniu skargi, to jednak dojść do tego nie mogło z powodu braku kolejnej koniecznej przesłanki legalizacyjnej w postaci prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Analizując to Sąd stwierdził, że kwestii uprawnień budowlanych skarżącej na przedmiotowej nieruchomości organy administracji nie objęły wnikliwą oceną. Uchybienie to jednak nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem z innych przyczyn, o których wyżej już wspomniano, organy odmówiły legalizacji i orzekły rozbiórkę.

Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że już od początku postępowania w przedmiocie dokonanej przez skarżącą dobudowy B. C. będąca współwłaścicielką nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w Ł. przy ul. K. [...] nie wyrażała zgody na dokonanie takiej dobudowy. Z jej wniosku wszczęto postępowanie w przedmiocie wskazanej dobudówki zakończone decyzją z dnia 27 marca 2007 r. orzekającą brak podstaw do rozstrzygania w trybie art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W następstwie podnoszonych przez nią zarzutów w zakresie uprawnień skarżącej na jednym z etapów postępowania legalizacyjnego B. C. wskazała, że nie wyraża zgody na dobudówkę skarżącej, gdyż powoduje zacienienie jej lokalu. Organ zlecił wykonanie analizy nasłonecznienia, z której wynikało, że lokal mieszkalny B. C. ma odpowiednie nasłonecznienie. Wobec powyższego organ nie badał dalej kwestii braku zgody B. C. na przedmiotową zabudowę.

W wykonaniu zobowiązania określonego w postanowieniu z dnia 25 września 2009 r. skarżąca przedłożyła również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oświadczeniu wskazała, że nieruchomość podlegająca planowanej zabudowie stanowi przedmiot współwłasności wraz z B. C. oraz Z. i F. H. Oświadczenie podpisane zostało przez skarżącą i nie dołączono do niego oświadczeń wyrażających zgodę pozostałych współwłaścicieli. Organ nie ocenił złożonego oświadczenia w kontekście pozostałego materiału dowodowego.

Poczynienie takiej oceny prowadzi do wniosku, że skarżąca nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeśli tak, to nie zaistniał jeden z koniecznych warunków legalizacyjnych. W świetle natomiast materiału przedłożonego przez B. C. w toku postępowania przed Sądem zasadnym jest wniosek, że prawa takiego również i w przyszłości nie uzyska (chyba, że na drodze przed sądem powszechnym), albowiem B. C. konsekwentnie kwestionuje legalność powstałej zabudowy i nie udzieli na nią skarżącej dobrowolnej zgody. W konsekwencji, uprawnione jest twierdzenie, że w tym zakresie zmiana warunku legalizacyjnego nie nastąpi.

Z linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, że brak wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi przeszkodę do uzyskania pozwolenia na budowę, a w przypadku popełnienia samowoli budowlanej uniemożliwia jej legalizację (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2001 r., II SA/Wr 2172/00). Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji o pozwoleniu na budowę bądź skutecznego przeprowadzenia procedury legalizującej samowolę budowlaną (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., II OSK 179/05, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym kontekście powoływanie się przez skarżącą na dowód – jakoby ostateczną decyzję Burmistrza Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 29 lutego 2006 r. Nr [...] – dopiero w postępowaniu przed Sądem (vide: k. 74) jest chybione i nie może odnieść skutku prawnego. Niemniej, nie można zgodzić się z zarzutem, iż organ nadzoru okoliczności tej nie zbadał, ponieważ strona w toku postępowania administracyjnego toczącego się od 2007 r. dokumentu tego nie złożyła, mimo, iż miała takie możliwości: przed organem I instancji chociażby na skutek kolejnych postanowień nakładających obowiązek złożenia decyzji o warunkach zabudowy, a w toku postępowania przed organem odwoławczym - na skutek poprzedzenia decyzji z dnia 1 grudnia 2010 r. zawiadomieniem podjętym w trybie art. 10 K.p.a., doręczonym skarżącej w dniu 25 października 2010 r. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności opisana decyzja, co do której zresztą nie przedstawiono dowodu, iż ma charakter ostateczny, nie wskazuje na konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości (por. art. 106 § 3 Prawa o po postępowaniu przed sądami administracyjnymi), takie bowiem zdaniem Sądu nie zaistniały. Trzeba natomiast wskazać, że organy nie uchybiły przepisom art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez to, że dokumentem tym nie dysponowały. Sąd zwraca przy tym uwagę, że mimo nałożenia przez ustawodawcę na organ nadzoru budowlanego obowiązku przeprowadzenia legalizacji w trybie art. 48 Prawa budowlanego, ciężar przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 przerzucony został na samowolnego inwestora, który w ten sposób zobowiązany został w szczególności do wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz do posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Niemniej zbędne było w świetle art. 106 § 3 Prawa o po postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadzenie dowodów z dokumentów złożonych przez uczestniczkę postępowania B. C. (vide: k. 35-39). Stan własności działki nr [...] i położonego na niej budynku był niewątpliwy i wynikał z materiału zebranego w toku postępowania administracyjnego. Również ocena braku uprawnień L. S. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest oczywista i poparta dowodami znajdującymi się w aktach administracyjnych, z których wynika między innymi istniejący od lat konflikt między współwłaścicielami. Na marginesie tylko Sąd zaznacza, że brak uprawnień inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane był już przedmiotem oceny organu odwoławczego, który w decyzji kasacyjnej z dnia 15 lipca 2009 r. zasadnie takie ustalenie poczynił. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji okoliczność ta nie uległa zmianie, stąd trafność rozstrzygnięcia mimo braku ustaleń w tym przedmiocie.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.