Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 412/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej z tytułu niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz Skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania .


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S., działając a podstawie art. 63 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 64 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz U. z 2018 r., poz. 1960) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) ustalił stronie skarżącej dodatkową opłatę roczną z tytułu niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej wniosła o doręczenie wymienionej powyżej decyzji, podnosząc, że ta nie została doręczona, a o jej wydaniu pełnomocnik spółki dowiedziała się z rozmowy telefonicznej w dniu 4 kwietnia 2019 r.

W odpowiedzi na reklamację organu pierwszej instancji przesyłki zaadresowanej do pełnomocnika strony skarżącej, a zawierającej wymienioną powyżej organu nr przesyłki [...]) Biuro Wsparcia Klientów Poczty Polskiej S.A. nadesłało duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki informując, że odbiór przesyłki w dniu 22 marca 2019 r. pokwitował jej adresat. O powyższym w piśmie z dnia 14 maja 2019 r. poinformowano pełnomocnika strony skarżącej, przesyłając w załączeniu kserokopię decyzji organu pierwszej instancji. Pismo zostało odebrane przez adresata w placówce pocztowej w dniu 7 czerwca 2019 r.

Pismem z dnia 14 czerwca 2019 r., nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia, pełnomocnik strony skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji składając jednocześnie odwołanie od tejże decyzji. Do pisma tego załączyła wydruk elektronicznego zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji w dniu 22 marca 2019 r., zawierającego podpis "[...]" oraz kopię jej wersji papierowej pozbawionej podpisu odbiorcy, opatrzonej jedynie datą. Do wniosku załączono również potwierdzenie zgłoszenia reklamacyjnego dokonanego w dniu 14 czerwca 2019 r. przez pełnomocnika strony skarżącej. W jego treści podano, że kurier podczas wizyty w Kancelarii próbował "wymusić podpis na potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...], a widniejący na dokumencie elektronicznym podpis "[...]" nie pochodzi od pełnomocnika skarżącej". Dodała, że kurier przyznał się do jego podrobienia.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłała odpis zawiadomienia o rozpatrzeniu reklamacji Poczty Polskiej S.A, w którym wskazano, że z dokonanych ustaleń wynika, że kurier nie zachował zasad należytej staranności podczas wykonywanych obowiązków służbowych, a sprawa została przekazana jednostce sprawującej nadzór nad kurierami.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik strony skarżącej uchybiła terminowi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Kolegium stwierdziło, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu przez stronę skarżącą, był dzień 4 kwietnia 2019 r., kiedy pełnomocnik strony skarżącej z rozmowy telefonicznej dowiedziała się o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji oraz o jego stanowisku, co do jej doręczenia, a nie dzień doręczenia kserokopii tejże decyzji, jak uznała to strona skarżącą - czyli dzień 7 czerwca 2019 r. Stąd też wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 14 czerwca 2019 r. należało uznać za wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Stad też brak spełnienia tej przesłanki określonej w art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w ocenie organu, skutkuje niedopuszczalnością wniosku o przywrócenie terminu.

Pismem z dnia 14 lutego 2020 r., działająca przez pełnomocnika, skarżąca Spółka, wniosła skargę na wyżej wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Skarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 39 oraz art. 46 § 1 w związku z art. 109 § 1 i art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny daty rozpoczęcia biegu terminu do złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.

- art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach sprawy i w konsekwencji błędne ustalenie, iż strona dopuściła się uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, - art. 6, art. 7 w związku z art. 39 w związku z art. 109 i art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie, niezbadanie sprawy i uznanie, że stronie dokonano prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, odmawiając jednocześnie uznania, iż stronie prawidłowo doręczono dopiero na jej wniosek z dniem 7 czerwca 2019 r., a także poprzez uznanie, że strona nie wniosła odwołania od decyzji z terminie 14 dniu od dnia doręczenia i w konsekwencji zaniechania rozpoznania merytorycznego odwołania strony, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że po stronie organ wystąpiły nieprawidłowości w sposobie doręczenia decyzji, a termin do wniesienia odwołania od decyzji otworzył się dla strony z dniem 7 czerwca 2019 r., kiedy prawidłowo doręczono decyzję,

- art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz pominięcie kluczowych dla rozpoznania faktów i dowodów, a w konsekwencji wydanie postanowienia krzywdzącego dla strony i uniemożliwiającego obronę jej praw, w tym prawa do skorzystania z odwołania od decyzji administracyjnej dotyczącej strony.

W uzasadnieniu storna skarżąca rozwinęła postawione powyżej zarzuty podkreślając brak prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdził, że skoro organ nie doręczył stronie, ani jej pełnomocnikowi prawidłowo decyzji, to nie rozpoczął biegu terminu do ewentualnego zaskarżenia tej decyzji. Dodała też, że storna nie może ponosić negatywnych konsekwencji działania organu niezgodnie z przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zgodnie z którym pełnomocnik strony skarżącej uchybił terminowi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu jeżeli, doręczenie decyzji, jak twierdzi strona skarżąca w skardze było nieskuteczne, tym bardziej organ powinien był odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ przywrócenie terminu jest możliwe jedynie w przypadku jego uchybienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone zarzuty zasługują na akceptację.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa.

Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym przez uczestniczące w nim podmioty ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem, od zachowania którego uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności, w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od wydanej decyzji, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. Warunki jej dopuszczalności reguluje art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu.

Z analizy przepisu art. 58 Kodeksu wynikają zatem określone przesłanki, a mianowicie, że o przywrócenie terminu:

1/ występuje wnioskodawca, który uchybił terminowi na dokonanie określonej czynności, w tym przypadku złożenia odwołania,

2/ następuje złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu,

3/ wniesienie tego wniosku następuje z zachowaniem określonego terminu, tj. z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,

4/ jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin,

5/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

W świetle powyższego w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności winno zatem zbadać powyższe przesłanki, a w szczególności pierwszą z nich - czyli ocenić czy wnioskodawca uchybił terminowi na dokonanie czynności procesowej. Jest to w tej konkretnej sprawę tym bardziej konieczne i niezbędne, że skarżąca Spółka od początku kwestionowała prawidłowość doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji - tj. decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Dopiero po stwierdzeniu, że uchybienie terminu na dokonanie określonej czynności procesowej miało rzeczywiście miejsce, organ może dokonać oceny zaistnienia pozostałych przesłanek.

W niniejszej sprawie Kolegium pomijając zbadanie tej przesłanki, przystąpiło do zbadania zaistnienia pozostałych przesłanek. Jednak nie jest możliwy taki tok postępowania. Nie można bowiem w takim przypadku wyznaczyć terminu, w którym wnioskujący o przywrócenie terminu dowiedział się o jego uchybieniu, a tym samym nie można ustalić biegu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie tegoż terminu. Nie sposób także ocenić braku winy w uchybieniu tego terminu.

Obowiązek zbadania czy w sprawie doszło do uchybienia terminu na wniesienie odwołania przez stronę spoczywa na organie. W tym celu organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i wszechstronnie ocenić materiał dowodowy, dokonując m.in. dokładnego ustalenia prawidłowości doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej stronie.

W kontrowanej organ nie poczynił w tym zakresie wystarczających ustaleń, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie ustalił w sposób nie podlegający wątpliwości czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wnioskującej Spółce. Wprawdzie organ przyjmuje, że decyzja to została stronie doręczona w dniu 22 marca 2019 r. - odebrana przez pełnomocnika Spółki, ale jednocześnie w uzasadnieniu swego postanowienie Kolegium wskazuje na podnoszone przez stronę zastrzeżenia, co do braku skutecznego doręczenia. Nie poczynił w tym zakresie organ jednoznacznego ustalenia. Z jednej bowiem strony organ odwołuje się do reklamacji skierowanej przez Spółkę do Poczty Polskiej S.A. i dalej przywołuje stanowisko wnioskującej Spółki, że na oryginale potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji Prezydenta brakuje podpisu odbiorcy, chociaż widnieje on na potwierdzeniu elektronicznym, a także przywołuje stwierdzenie z rozpatrzenia reklamacji, "że kurier nie zachował zasad należytej staranności podczas wykonywanych obowiązków służbowych", a z drugiej strony Kolegium stwierdza prawidłowość tego doręczenia. Jednocześnie też organ uznaje, że pełnomocnik Skarżącej powziął wiedzę o wydaniu tej decyzji w dniu 4 kwietnia 2019 r. uznając, że zatem od tego momentu należy liczyć termin - 7 dni od daty ustąpienia przyczyny uchybienia terminu.

Nie wydaje się takie stanowisko organu za zadane. Jeśli bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie została stronie skarżącej doręczona, a organ w tym zakresie nie poczynił wystarczających na prawidłowo ocenę ustaleń (np. nie wynika, czy kurier nie dołożył należytej staranności przy doręczeniu decyzji bo nie odebrał podpisu, czy też doszło do sfałszowania tego podpisu), przy czym ponownie przesłał tą decyzję stronie, to czy jej odbiór w dniu 7 czerwca 2019 r. nie należy uznać za prawidłowe doręczenie tej decyzji. W takim przypadku powstałaby w ogóle wątpliwość czy w sprawie doszło do uchybienia terminu.

Stwierdzenie brak uchybienia terminu skutkować powinno umorzeniem postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 w związku z art. 105 § 1 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w osobie adwokata, tj. kwotę 480 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, tj. czyli w kwocie 597 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej zgodnie z art. 200, art. 205 i art. 206 omawianej oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).