Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 157/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 10 h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania kosztów przechowywania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 126 (sto dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając w oparciu o art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Z 2015, poz. 1659 r.), po rozpatrzeniu odwołania Wojewody [...] od decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 3.136,50 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od 18 marca 2010 r. do dnia 3 września 2010r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "’" ‘, pojazdu marki ‘ nr rej. ‘ usuniętego 17 września 2009 r. w ‘, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że 17 września 2009 r. na podstawie dyspozycji nr [...] [...] usunął samochód [...] nr rej. [...].

Postanowieniem z [...] października 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział [...] Cywilny orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Miasta [...].

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Prezydent m[...] orzekł o ustaleniu, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 3.136,50 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od 18 marca 2010 r. do 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "[...]" [...], pojazdu marki [...] nr rej. [...] usuniętego 17 września 2009 r. w [...].

W ustawowym terminie 6 lipca 2015 r., odwołanie od powyższej decyzji wniósł Wojewoda [...] zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r., o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i przyjęcie, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu jest w imieniu Skarbu Państwa Wojewoda [...].

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że powołany wyżej art. 13 ustawy nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów, brak jest także podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz z przepisów Prawa o ruchu drogowym. Zasadne wydaje się zatem stosowanie w takich przypadkach przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Powyższe wynika obecnie z wydanego na podstawie art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r., w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), które weszło w życie w 3 marca 2011 r.

Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a przedmiotowego rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy (regulujące egzekucję należności pieniężnych z ruchomości) dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się m.in. do tych ruchomości, które stały się własnością powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów wydanego w postępowaniu cywilnym. Ponieważ zaś od 4 września 2010 r. w stosunku do pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, o ich przepadku na rzecz powiatu orzeka się w cywilnym postępowaniu nieprocesowym, na podstawie § 3 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia z 28 lutego 2011 r., możliwe jest zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Dotyczy to zwłaszcza art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który, jak wskazano wyżej, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ponieważ zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, stwierdzić można, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu wydatków wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. A zatem, na podstawie powyższego należy stwierdzić, że Wojewoda nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz innych ustaw. Podmiotem takim jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. W związku z powyższym Wojewoda [...] wniósł o uchylenie postanowienia w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, ze rozpoznając opisane powyżej odwołanie miało na uwadze to, że w kwestii kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów można wyróżnić dwa rodzaje stosunków:1. pomiędzy organem administracji, a właścicielem parkingu; 2. pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej. W przypadku stosunku, o którym mowa w pkt 2 mogą wystąpić (akie stany faktyczne:1. pojazd został odebrany przez właściciela,2. pojazd nie został odebrany przez właściciela:- i właściciel pojazdu jest znany,- i właściciel pojazdu jest nieznany. Z tym, że jeżeli pojazd nie został odebrany przez właściciela to: a) zakończone już zostało postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego);b) zakończone już zostało postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (orzeczeniem sądu); c) nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (brak jest orzeczenia sądu).

Analizując zmieniające się przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości sytuacja gdy właściciel odebrał pojazd.

Od roku 2002 wydawanie pojazdu następuje na podstawie zezwolenia po dokonaniu opłaty (za usunięcie i parkowanie/przechowywanie), której wysokość ustala rada powiatu. Z konstrukcji tej opłaty wynika, że niewątpliwie (niezależnie od zmieniających się w tym zakresie przepisów) jest to opłata uiszczana na rzecz powiatu przez właściciela (lub inną osobę odbierająca pojazd), a nie na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego parking.

W przypadku opłaty za usunięcie pojazdu i jego przechowanie, przepisy nie przewidywały, ani nie przewidują konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji. Do tej opłaty nie ma zastosowania, obowiązujący od 4 września 2010 r" art. 130a ust. 10h ustawy z 20 czerwca 1997 r. – ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), gdyż koszty, o których mowa w tym przepisie nie są tożsame z opłatą, o której mowa w art. 130a ust. 5c i 6 - 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w obecnym brzmieniu). W sytuacji natomiast gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela należy wskazać, że sytuacja została uregulowana dopiero nowelizacją, która weszła w życie 4 września 2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10 h. wyżej wymienionej ustawy, który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W uzasadnieniu projektu ustawy stwierdzono, że: "Projekt zakłada również wprowadzenie przepisu nakładającego na właściciela pojazdu obowiązku uiszczenia należności za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu, w przypadku gdy właściciel nie odbierze pojazdu z parkingu w ustawowym terminie. W takim przypadku starosta w drodze decyzji administracyjnej będzie nakładał obowiązek zapłaty tych należności. W razie niewykonania dobrowolnego decyzji starosty obowiązek uiszczenia stosownych opłat będzie dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej przez naczelników urzędów skarbowych."

Przed tą nowelizacją, z brzmienia art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynikało jedynie, że właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu ale brak było jednoznacznej regulacji wskazującej kto ponosi koszty przechowywania pojazdu, w sytuacji gdy nie został on odebrany w terminie 6 miesięcy i jego własność przepadła na rzecz Skarbu Państwa, a w szczególności brak było regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia, (taki wniosek potwierdza orzecznictwo - wyrok WSA w Białymstoku z 7 października 2014 r. sygn. akt: II SA/Bk 469/14, LEX nr: 1531070).

Z uwagi na brak przepisów przejściowych o charakterze proceduralnym należy stwierdzić, że powyższa regulacja, to jest wydanie przez starostę decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po 4 września 2010 r.), ale również wobec pojazdów usuniętych wcześniej. Istotne jest natomiast, że z wykładni przepisów art. 130a ust. 10, 10 e, 10 f, 10h i 10k wynika, że przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie już po zakończeniu postępowania sądowego - po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Stanowisko takie potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt: III SA/Gd 935/14, LEX nr: 1668352.

Starosta zatem nie wydaje decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym ani w sytuacji gdy już wcześniej (przed 4 września 2010 r.) zostało zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego) ani w sytuacji gdy nie zostało zakończone (jeszcze się w ogóle nie toczyło i nie toczy, bądź jeszcze się toczy) postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, a w związku z tym brak jest właściwego orzeczenia sądu.

Kolegium wskazało, że kwestią istotną przy wydaniu decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym jest to wobec kogo zostanie wydana ta decyzja, czyli kto zostanie obciążony określonymi kosztami i za jaki okres, a tym samym wobec kogo starosta prowadzić będzie ewentualną egzekucję administracyjną. W sytuacji gdy właściciel nieodebranego pojazdu jest znany decyzja wydawana jest wobec tego właściciela. Znaczenie ma jednak okres za jaki właściciel zostanie obciążony kosztami.

W przypadku, gdy przed wejściem w życie nowelizacji (4 września 2010 r.) upłynął 6-miesięczny termin, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, za okres po upływie tego terminu, do dnia wejścia w życie nowelizacji (do 4 września 2010 r.) koszty przechowywania pojazdów ponosi Skarb Państwa. Uzasadnienie takiego stanowiska znajduje oparcie w art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 i Nr 225 poz. 1466) w odniesieniu do sytuacji, gdy 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r. Z kolei co do-sytuacji gdy termin ten upłynął przed 11 czerwca 2009 r.

W przypadku gdy pojazd przepadł na rzecz powiatu w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4 września 2010 r., a pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4 września 2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzje w oparciu o art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Właściciel zostaje obciążony kosztami za okres od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od 4 września 2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, Z kolei Skarb Państwa (reprezentant Skarbu Państwa) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4 września 2010 r.

Gdy zachodzi zaś sytuacja, że pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, zgodnie z art. 130a ust. 10 i ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzja w zakresie kosztów obciążających właściciela wydawana jest wobec właściciela i tej osoby, którzy są solidarnie zobowiązani do ich poniesienia.

W sytuacji natomiast, gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest właściciela wobec, którego może być wydana decyzja. W takiej sytuacji decyzji takiej się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela. W przypadku bowiem, gdy zachodzi wyżej przedstawiona sytuacja, iż część kosztów, za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do 4 września 2010 r., obciąża Skarb Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10 h wyżej wymienionej ustawy dotyczącą tego okresu wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Jak z powyższego wynika, art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym niewątpliwie dotyczy kwestii relacji i rozliczeń pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.

W świetle powyższej analizy wydaje się, że prezentowane w części orzecznictwa stanowisko, iż art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym kompleksowo uregulował kwestię kosztów za usuniecie i przechowywanie pojazdów, w tym rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking, jest niewłaściwe.

Przeciwko takiemu stanowisku przemawia również zestawienie treści przepisów art. 130a ust. 10 h, 10 j, 10 k oraz 101 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ustęp 10 h wskazuje bowiem podmiot zobowiązany do zapłaty, określa koszty i upoważnia starostę do wydania decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten wskazuje przedmiot decyzji oraz jej adresata. Przepis nie wskazuje natomiast podmiotu na rzecz którego ma być dokonana płatność. Oznacza to zatem, że adresat decyzji (właściciel) zobowiązany jest do zapłaty określonych decyzją kosztów na rzecz organu administracji - starosty. Decyzja administracyjna nie może nakazywać, żeby jeden podmiot dokonał określonej płatności na rzecz innego podmiotu. Nie jest to bowiem materia o charakterze administracyjnym.

Potwierdza to treść dalszych ustępów. Zgodnie z ust. 10 j należności te wraz z odsetkami podlegają bowiem egzekucji administracyjnej w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. Z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.). Gdyby decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10 h określała, że jej adresat ma dokonać płatności na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego parking, przedsiębiorca ten nie miałby żadnych narzędzi, żeby wyegzekwować tę płatność od właściciela pojazdu. Przedsiębiorca ten nie byłby bowiem wierzycielem w rozumieniu ustawy egzekucyjnej. Zgodnie bowiem z art. la pkt 13 u.p.e.a. ilekroć w ustawie mowa jest o wierzycielu rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. A przedsiębiorca prowadzący parking nie jest objęty katalogiem podmiotów uprawnionych do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków zawartym w art. 5 u.p.e.a. Wierzycielem jest natomiast starosta - organ administracji, który wydał decyzję. Nie można przy tym uznać, że skutecznym narzędziem w rękach przedsiębiorcy jest możliwość złożenia skargi na bezczynność wierzyciela, o której mowa w art. 6 ust. la u.p.e.a.

Zdaniem Kolegium nie można też pominąć, że gdyby uznać, że art. 130a ust. 10 h wyżej wymienionej ustawy kompleksowo reguluje rozliczenie z prowadzącym parking, to ten przedsiębiorca, w celu uzyskania należnego zwrotu kosztów (i wynagrodzenia) byłby całkowicie uzależniony od działania lub zaniechania organu. W świetle terminów wynikających z ust. 10 k i 101 narażałoby to przedsiębiorcę na to, że nie uzyska on przypadających mu środków pieniężnych od właściciela nie z powodu swoich zaniedbań, lecz z powodu opieszałości organów administracji. Art. 130a ust. 10 k stanowi bowiem, że decyzji, o której mowa w ust. 10 h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat. Natomiast zgodnie z art. I30a ust. 101 egzekucji, o której mowa w ust. 10 j, nie wszczyna się, a wszczętą umarza, jeżeli od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 10 h, upłynęło 5 lat.

W ocenie Kolegium z pewnością nie taka była intencja ustawodawcy. Wyplata przedsiębiorcy świadczącemu usługi na rzecz administracji nie może być bowiem uzależniona od losów postępowania administracyjnego prowadzonego wobec innego podmiotu i wydania decyzji określającej koszty i zobowiązującej do ich zapłaty właściciela pojazdu.

Decyzja nakazująca podmiotowi trzeciemu zapłatę określonych kwot na rzecz starosty nie stanowi zarazem żadnego tytułu prawnego, na podstawie którego przedsiębiorca prowadzący parking mógłby domagać się płatności od starosty.

Zasadniczo relacja pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking - w tym kwestia rozliczeń z prowadzącym parking powinna wynikać z zawartej umowy.

Od 21 sierpnia 2011 r. treść art. 130a ust. 5f zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że starosta realizuje zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Odesłanie do przepisów o zamówieniach publicznych oznacza, że powierzenie następuje na podstawie umowy odpłatnej, gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. Z 2015 r. poz. 2164) przez zamówienia publiczne należy rozumieć umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane. Stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów są zatem ustalane pomiędzy starostą a prowadzącym parking w ramach procedury zamówień publicznych.

Już wcześniej jednak - od nowelizacji, która weszła w życie od 19 października 2006 r., art. 130a ust. 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił, że wyznaczenie jednostki prowadzącej parking strzeżony, na którym umieszcza się usunięty pojazd, następuje poprzez wybór najkorzystniejszej oferty z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 5d. Jednym z warunków określonych w ust. 5d była wskazana w pkt 10 proponowana cena usługi.

W przypadku istnienia umowy nie ma zatem potrzeby, żeby starosta w jakikolwiek sposób, a w szczególności na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym orzekał o kosztach, które należą się przedsiębiorcy prowadzącemu parking.

Przepisy art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym służą zatem temu, żeby starosta miał podstawę domagać się zapłaty, a w istocie zwrotu od właściciela kosztów określonych w tym przepisie i poniesionych przez starostę kwot przysługujących od starosty przedsiębiorcy prowadzącemu parking (m.in. ustalonych umową).

Zasadniczo zatem w obecnym stanie prawnym nie powinno być potrzeby aby regulować i orzekać w trybie administracyjnym w kwestii rozliczeń pomiędzy starostą, a przedsiębiorca prowadzącym parking.

Kwestia administracyjna może jednak pojawić się w sytuacji gdy brak jest umowy w tym zakresie. Chodzi zatem o sytuacje historyczne, gdy przedsiębiorcy prowadzący parking przechowywali pojazdy bez stosownych umów dotyczących rozliczeń, jako jednostki wyznaczone.

W sytuacji bowiem gdy dany parking przechowywał pojazd, nie będąc wyznaczonym, w ogóle nie dochodziło do powstania stosunku, który dawałby podstawę dochodzenia przez przedsiębiorcę od starosty na drodze administracyjnej zwrotu kosztów z tym związanych: "(...) dla uznania istnienia stosunku administracyjnego łączącego przedsiębiorcę prowadzącego parking strzeżony z organami administracji publicznej, opierającego się na założeniu, że przedsiębiorca otrzyma wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych nań obowiązków, muszą być spełnione dwie przesłanki: nawiązanie takiego stosunku, poprzez władcze działania organów władzy publicznej polegające na usunięciu z drogi pojazdu w trybie przepisów art. J30a ustawy Prawo o ruchu drogowym i umieszczenie go na parkingu wyznaczonym do tego celu przez właściwego starostę. (...) w sytuacji, gdy dyspozycję usunięcia pojazdu wykonał podmiot niezobowiązany do tego przez starostę, to w takim układzie nie doszło do powstania stosunku administracyjnego. Konsekwencją tego jest możliwość ubiegania się przez podmiot, który dokonał faktycznie usunięcia i przechowania pojazdu, zapłaty należności w trybie powództwa cywilnoprawnego, a nie na drodze administracyjnoprawnej.

W okresie gdy obowiązywały przepisy o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a właściwy naczelnik urzędu skarbowego orzekał o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, pomiędzy organem administracji (reprezentantem Skarbu Państwa), a prowadzącym parking, w sytuacji gdy brak było stosownej Umowy, stanowił art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U, z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.), co wynikało z wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a. rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U, Nr 50, poz. 449).

Przedstawiony powyżej tryb orzekania o kosztach i wynagrodzeniu dozorcy - przedsiębiorcy prowadzącego parking wyznaczony przez starostę, na którym przechowywane były pojazdy usunięte z drogi, znajdował potwierdzenie w bogatym orzecznictwie m.in. w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 29 listopada 2010 r. sygn. akt: I OPS 1/10, LEX nr: 621105, który stwierdził, że: "Co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, jednakże w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów. (...) W tym stanie rzeczy, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. J30a ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji."

Wraz z nowelizacją ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 4 września 2010 r. i regulowała m.in. kwestię przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz kwestie mające związek z kosztami związanymi z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wprowadziła też w art. 3 zmianę art. 174 u.p.e.a.

W nowym i obecnie obowiązującym brzmieniu przepis ten stanowi, że "Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, rozciągnąć stosowanie w całości lub w części przepisów działu 11 rozdziału 6 w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży zajętych ruchomości na określone ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o likwidacji mienia, o przepadku mienia, z tytułu spadków lub z innych tytułów albo gdy Skarb Państwa na podstawie szczególnych przepisów jest upoważniony do sprzedaży cudzej ruchomości. Rozporządzenie to w szczególności określi przypadki, w których może nastąpić nieodpłatne przekazanie ruchomości przez Skarb Państwa albo powiat lub ich niszczenie, a także sposób rozliczania wydatków związanych z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa." Zmiana polegała zatem na dodaniu powiatu (obok Skarbu Państwa) jako jednostki, której własnością stały się ruchomości. Art. 15 - przepis przejściowy stanowił, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 174 u.p.e.a. zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 174ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Zmiana ta związana była ze zmianami dokonanymi w zakresie przepadku pojazdów i wprowadzeniem przepadku na rzecz powiatu, a nie tak jak dotychczas na rzecz Skarbu Państwa, gdyż jedyne zmiany dokonane przedmiotową nowelizacją w zakresie przepadku ruchomości na rzecz powiatu dotyczyły właśnie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepadku pojazdów.

W związku z powyższą nowelizacją Rada Ministrów wydala 28 lutego 2011 r. rozporządzenie w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 z późn. zm.).Wprowadzone tym rozporządzeniem regulacje zasadniczo powtarzają regulacje wcześniejsze z tym, że obecnie obejmują powiat i starostę.

Z § 3 rozporządzenia wynika, że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, w myśl pkt 1, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, lit. b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy (z tym, że od 12 listopada 2015 r. treść zmieniona została na: "przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów"), lit. c) m.in. objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej.

Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy (z zastrzeżeniem ust. 2, który nie ma znaczenia dla niniejszych rozważań).

Warto też wskazać, że jak stanowi obecnie § 4 ust. 1 przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do: w myśl pkt 2 lit. b) - starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym (czyli ruchomości takich jak pojazdy usunięte z drogi i nieodebrane przez właścicieli), a w myśl pkt 3 - naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 - zwanych "organem likwidacyjnym". Natomiast § 4 ust. 3 stanowi obecnie, że o ile dalsze przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące zobowiązanego stosuje się do właściciela ruchomości niestanowiącej własności Skarbu Państwa lub ostatniego właściciela ruchomości przed przejęciem jej na własność Skarbu Państwa albo powiatu.

Przepisy § 12 ust. 1 i 2 stanowią, że wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości i wydatki te w części przekraczającej kwotę uzyskaną ze sprzedaży, pokrywa się z budżetu państwa, z wyjątkiem wydatków dotyczących ruchomości stanowiących własność powiatu, które pokrywa się według odrębnych przepisów. Art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do którego odwołanie znalazło się w rozporządzeniu stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 wyżej wymienionej ustawy (co nie ma znaczenia dla niniejszych rozważań). Z art. 17 tej ustawy wynika, że zasadniczo rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego następują w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Art. 102 § 4 wyżej wymienionej ustawy doprecyzował, że na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy wierzycielowi, zobowiązanemu oraz dozorcy zażalenie.

Zdaniem organu zgodnie z art. 130 a ust. 10 f ustawy Prawo o ruchu drogowym do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Tym samym, również w obecnym stanie prawnym - po 4 września 2010 r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking

w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy — stanowią powyższe przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Kolegium stwierdziło, że pozostaje aktualne stanowisko wyrażone w cytowanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 29 listopada 2010 r. sygn. akt: I OPS 1/10, z tym, że obecnie - w przypadku przepadku pojazdu na rzecz powiatu właściwym do wydania postanowienia jest starosta. Dopiero po takim orzeczeniu właściwego sądu powszechnego, właściwy starosta wykonuje orzeczenie sądu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako organ egzekucyjny, który przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w trybie z art. 102 § 2 u.p.e.a.

Z kolei w przypadku gdy przed 4 września 2010 r. samochód przeszedł na rzecz Skarbu Państwa co zostało potwierdzone stosowną decyzją naczelnika urzędu skarbowego, to w świetle powyższych regulacji, również obecnie organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie kosztów i wynagrodzenia dozorcy - przedsiębiorcy prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd usunięty z drogi - jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Wynika to z faktu, że pojazd ten nie przepadł na rzecz powiatu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie 7 sędziów, z dnia 13 kwietnia 2015 r, sygn. akt: I OPS 4/14, LEX nr: 1665291: " W przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego orzekł w sprawie przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa przed 12 czerwca 2009 r. na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908ze zm. i Dz.U. z 10 czerwca 2008 r. Nr 100, poz. 649), jest on także po 11 czerwca 2009 r. organem, który powinien rozstrzygnąć kwestię kosztów dozoru pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) i § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237). "

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. nie jest prowadzone z urzędu, ale prowadzone jest na wniosek - żądanie dozorcy (prowadzącego parking, na którym przechowywano pojazdy usunięte z drogi) i z przepisu wyraźnie wynika, że to organ egzekucyjny czyli starosta (w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w przypadku pojazdów przepadających na rzecz powiatu) przyznaje zwrot kosztów i wynagrodzenia, a nie żaden inny organ. Tym samym w postanowieniu wydanym na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne wskazanie przyznania kosztów i wynagrodzenia od właściciela pojazdu, czy od Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Jak już wskazano wyżej o zapłacie - zwrocie staroście poniesionych przez starostę (powiat) kosztów od właściciela lub Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa), starosta orzeka na podstawie art. 130a ust. 10 h p.r.d.

Wyżej przedstawione rozważania potwierdza okoliczność, że ustawą nowelizującą, która weszła w życie 4 września 2010 r. wprowadzono również zmianę w ustawie z 27 kwietnia 2001 r, - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity; Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.) polegającą na dodaniu w art. 40 1c ust. 9 pkt 6a, który stanowi, że środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznacza się na dofinansowanie powiatów w zakresie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, nabytych w drodze przepadku w trybie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wskazano w uzasadnieniu tej zmiany: " Dofinansowanie powiatów w powyższym zakresie będzie następowało w formie dotacji udzielanej ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW), na warunkach podobnych do dofinansowania gmin, w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji. Powiat otrzyma kwotę dotacji proporcjonalną do liczby pojazdów, które w dniu przejścia na własność powiatu w drodze przepadku, stanowiły wraki (odpady), przekazanych do stacji demontażu i wskazanych we wniosku o udzielenie dofinansowania."

Przedmiotowy pojazd marki [...] nr rej. [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym 17 września 2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

Termin 6-miesięczny określony w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym upłynął w 17 marca 2010 r. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 4 września 2010 r. f po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie zatem z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu tj. od 18 marca 2009 r. do wejścia w życie nowelizacji (do 3 września 2010 r.) ponosi Skarb Państwa.

Postanowieniem z [...] października 2013 r. sygn. akt: [...] Ns [...] Sąd Rejonowy [...] w [...][...] Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Należy zauważyć, że powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów nie wskazuje jednak właściwego statio fisci do ich wypłaty.

Każda czynność państwowej jednostki organizacyjnej jest z mocy prawa czynnością Skarbu Państwa (zasada jednolitości Skarbu Państwa). Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności.

W niniejszej sprawie kwestią sporu jest jaki organ - jakie stato fisci zobowiązane jest do zapłaty ustalonych kosztów przechowywania pojazdów za okres wskazany w art. 13 ustawy nowelizującej. Zdaniem organu I instancji podmiotem właściwym do uiszczenia tych kosztów jest Skarb Państwa - Wojewoda [...], natomiast zdaniem odwołującego - właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

W postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu reguluje art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym, za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest natomiast ogólnej reguły, a zatem ustalenie właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych. W orzecznictwie sądów cywilnych, które można przez analogię zastosować w rozpoznawanej sprawie wypowiedziano pogląd, iż związek między roszczeniem, a wskazanym statio fisci może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2006 r., III CSK 59/06, LEX nr 445187).

Zgodnie z art. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 525 z późn. zm.) zadania administracji rządowej w województwie wykonują:1) wojewoda;2) organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży;3) organy niezespolonej administracji rządowej;4) jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw lub z zawartego porozumienia;5) starosta, jeżeli wykonywanie przez niego zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw;6) inne podmioty, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi zaś, iż wojewoda jest:1) przedstawicielem Rady Ministrów w województwie; 2) zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej w województwie, 3) organem rządowej administracji zespolonej w województwie, 4) organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków pod względem legalności, z zastrzeżeniem ust. 2; 5) organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji, 6) reprezentantem Skarbu Państwa, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach; 7) organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Zdaniem Wojewody [...], podmiotem właściwym w zakresie zwrotu wydatków powinien być działający w imieniu Skarbu Państwa właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Skarżący na uzasadnienie swego stanowiska powołał przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Kolegium stanowisko odwołującego się jest nieprawidłowe.

Przepisy ustawy egzekucyjnej, a w tym art. 102 § 2 u.p.e.a. dotyczy bowiem relacji pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking i nie dotyczą relacji pomiędzy organem administracji, a zobowiązanym (właścicielem lub Skarbem Państwa) do zapłaty określonych kosztów (które pierwotnie pokrywane są przez powiat) w związku z usunięciem pojazdu z drogi uregulowanej w art. 130a ust. 10h ustawy prawo o ruchu drogowym

Tym samym w zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym w sposób prawidłowy jako podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów obciążających Skarb Państwa wskazany został Wojewoda [...].

Przechodząc do kwestii wysokości kwoty do zapłaty, Kolegium wskazało, że podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy z [...] grudnia 2008 r. nr [...] zawartej pomiędzy Miastem [...] a [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Z §4 pkt 1 lit c) wynika, iż "cena z VAT za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500 kg włącznie wynosi 18,30 zł. Stosownie do postanowień § 3 ww. umowy umowa zostaje zawarta na czas określony od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r.

Zgodnie z umową zawartą w dniu [...] grudnia 2009 r. nr [...] zawarta pomiędzy Miastem [...] a a [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" [...]. Jak stanowi §4 ust 2 pkt 2 lit c) "cena netto bez VAT za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500 kg włącznie wynosi 19,50 zł. Stosownie do postanowień § 3 ww. umowy umowa zostaje zawarta na czas określony od 1 sty 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy z [...] grudnia 2008 r. nr [...] zawartej pomiędzy Miastem [...] a [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Organ I instancji wskazał, że ponieważ nie zmienił się prowadzący parking ani miejsce przechowywania pojazdu zasadnym jest przyjęcie, że wynagrodzenie [...] za okres od 18 marca 2010 r. do 3 września 2010 r. powinno zostać obliczone wg stawek określonych ww. umową. Nadto organ 1 instancji wskazał, że wysokość kwoty wynika z iloczynu stawki za każdą rozpoczętą dobę parkowania tj. 18,45 zł za dobę i liczny dób przechowania pojazdu na parkingu tj. 170 doby.

Kolegium wskazało, że w zaskarżonej decyzji został ustalony obowiązek Skarbu Państwa - Wojewody [...] zapłaty kwoty 3.136,50 brutto zł z tytułu przechowania przedmiotowego pojazdu w okresie od 18 marca 2010 r do dnia 3 września 2010 r.

Miasto [...] zawarło ze [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] zarówno umowę z [...] grudnia 2008 r. nr [...] - umowa na czas oznaczony od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., jak również umowę z [...] grudnia 2009 r. nr [...] - umowa na czas oznaczony od 1 stycznia 2010 r do 31 grudnia 2010 r.. W każdej z tych umów została określona inna stawka za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500 kg włącznie.

Prezydent [...] obowiązany był przy ustaleniu wysokości kosztów za przechowanie pojazdu usuniętego w 17 września 2009 r. przechowywanym na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] od 18 marca 2010 r. do 3 września 2010 r. przyjąć stawkę obowiązującą w roku 2010.

Stosownie do uregulowań zawartych w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), stawka podatku VAT na przedmiotowe usługi zarówno w roku 2009, jak i w roku 2010 wynosiła 22% (art. 41 ust. 1 tej ustawy). Ustalona umową cena brutto (z VAT) usług w roku 2009 wynosiła 18,30 zł, (nie jak przyjął organ I instancji 18,45 zł.), cena netto bez VAT- 15,00 zł. Z kolei ustalona umową cena netto (bez VAT) usług w roku 2010 wynosiła 19,50 zł, co oznacza, że cena brutto (z 22% VAT) wynosiła 24,29 zł.

Prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania pojazdu za okres od 18 marca 2010 r. do dnia 3 września 2010 r., (czyli za 170 dób) powinna zatem wynosić brutto 4.129,30 zł co wynika z iloczynu stawki 24,29 zł i liczby 170 dób.

Prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym jest inna niż kwota ustalona w zaskarżonej decyzji - wynosząca 3.136,50 zł brutto.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że nie może jednak w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżonej decyzji w całości i orzec co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości, gdyż prawidłowo ustalona kwota jest wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji. Byłoby to bowiem działanie na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł Wojewoda [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...].

Wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium Odwoławcze słusznie stwierdzono, że w myśl art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 1 52, poz. 1018) nowelizującej Prawo o ruchu drogowym z 4 września 2010 r. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. i w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 1 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Z przepisu art. 13 ustawy nowelizującej wynika zatem, ze jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją - upłynął w okresie między 11 czerwca 2009 r., a 4 września 2010 r, to koszty przechowywania pojazdu, po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do 4 września 2010 r., ponosi Skarb Państwa. W rozpoznawanej sprawie 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym upłynął 25 marca 2010 r. Koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu od 26 marca 2010 r. do 3 września 2010 r. ponosi zatem Skarb Państwa .

Wojewoda stwierdził - powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów nie wskazuje jednak organu właściwego (staiio Jlsci) do ich wypłaty.

Przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - art. 2 i art. 3 ust. I - ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w' województwie. Jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda.

Potwierdzeniem braku kompetencji wojewody w przedmiocie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu ma parkingu strzeżonym przemawiają jednak wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1760/14, które uchylają zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: "Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sad uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno Zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa (...) Zdaniem organu, art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - wynika zasada domniemania kompetencji wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jednakże, zdaniem Sądu, zasada domniemania kompetencji na rzecz wojewody nie oznacza domniemania obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, do czego zobowiązany jest Skarb Państwa na podstawie art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r.

O ile można domniemywać właściwość ¡wojewody (kompetencję wojewody), zwłaszcza, jeżeli to wynika w sposób oczywisty z przepisu prawa - art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zgodnie z którym "wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji", to, zdaniem Sądu, w demokratycznym państwie prawym - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - nie można domniemywać obowiązków, zwłaszcza zaś obowiązków o charakterze finansowym.

Ponieważ zaś od 4 września 2010 r. o przepadku na rzecz powiatu pojazdów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej orzeka sąd w cywilnym postępowaniu nieprocesowym, na podstawie § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 28 lutego 2011 r. jest możliwe zastosowanie przepisów ustawy regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Dotyczy to zwłaszcza art. 102 § 2 ustawy, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz i wynagrodzenia za dozór. Zgodnie z art. 19 § 1 ustawy w przypadku egzekucji administracyjnej należności pieniężnych organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, można prezentować pogląd, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.

Zdaniem Wojewody [...] właściwością naczelników urzędów skarbowych przemawiać może również ciągłość obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów w zakresie określonym w art. 13 ustawy nowelizującej (tj. kosztów powstałych po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi do 4 września 2010 r. wobec tych pojazdów, w przypadku których powyższy termin 6 miesięcy upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a 4 września 2010 r.

Stanowisko odnośnie właściwości naczelników urzędów skarbowych do działania w imieniu Skarbu Państwa w przedmiocie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów określonych w art. 13 ustawy nowelizującej podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I OW 226/12), powołując się właśnie na argument o ciągłości kompetencji naczelników urzędów skarbowych w omawianym zakresie.

Dodatkowo Wojewoda [...] zauważył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do podniesionego przez wojewodę argumentu braku dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. De facto brak jest więc podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonaną usługę z uwagi na brak pełnego udokumentowania świadczonej usługi.

Przepis art. 13 ustawy zmieniającej nie wskazywał podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany byłby do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, nie wskazywał również trybu zwrotu tych kosztów. W decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nie określono zatem formy dokonania płatności kosztów ustalonych powyższą decyzją. Nie został wskazany termin do ich uiszczenia jak również nie podano numeru konta bankowego, na który powinna zostać dokonana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Sąd orzekając jak w sentencji wyroku dał wyraz ocenie – zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa.

Istotą zagadnienia w sprawie rozstrzyganej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest kwestia prawidłowego zrozumienia hipotezy art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, oraz zakresu rozstrzygnięcia, o którym mowa art. 130a ust. 10h jako przepisów przyjętych przez Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2013 r. oraz podstawy prawnej i treści innego rozstrzygnięcia: orzeczenia o zwrocie kosztów i wynagrodzenia dla osoby, która pojazd przechowywała.

Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej wyżej wymienionej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Jak wynika z powyższej hipotezy, ustawodawca ustalił generalną zasadę, przewidującą odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu przechowania pojazdów. Nie wskazał jednakże w tym przepisie ani statio fisci, ani – tym bardziej – beneficjenta takiego zapisu ustawowego.

Tym samym analiza art. 13 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym wymaga przytoczenia treści art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym z okresu przed dokonaną zmianą: "Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy". Zgodnie więc z art. 13 ustawy zmieniającej wyżej wymienionej ustawy Skarb Państwa zobowiązany został ex lege do ponoszenia tych kosztów przechowania pojazdów, które powstały od dnia upływu 6-tego miesiąca od usunięcia pojazdu do dnia 3 września 2010 r.

Dokonana ustawą o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym zmiana art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez dodanie nowych ustępów 10a – 10l polegała na tym, że ustawodawca określił, kto ponosi koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 10h , koszty te ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W świetle wskazanych powyżej regulacji starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) został upoważniony przez ustawodawcę do wydania decyzji o ustaleniu kosztów przechowania pojazdu wyłącznie wobec właściciela pojazdu, przy czym stan władania ocenia się na dzień wydania dyspozycji do usunięcia pojazdu, a nie na dzień orzekania przez organ w tym zakresie.

Przepis art. 130a ust. 10h nie upoważnia w żadnej mierze starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) do orzekania o zapłacie kosztów przez Skarb Państwa.

Przepis nie zawiera takiego upoważnienia, a ponadto odpowiedzialność Skarbu Państwa w zakresie oznaczonym art. 13 ustawy zmieniającej ustawy Prawo o ruchu drogowym następuje ex lege, a nie na podstawie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej a więc żaden organ administracji publicznej nie wydaje w takim zakresie decyzji; jedynie władnym do rozstrzygania sporów pomiędzy żądającym ewentualnej zapłaty na podstawie art. 13 tej ustawy przechowawcą (dozorcą) byłby sąd powszechny.

Treść ww. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym jest jasna i nie wymaga żadnej wykładni; jego hipoteza ma zastosowanie wyłącznie dla określenia osoby zobowiązanej do zapłaty związanej z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Tą osobą jest, jak wskazano powyżej, właściciel pojazdu, a więc posiadający tytuł własności pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.

Sąd stwierdza – przepis art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym nie stanowi podstawy prawnej dla starosty (lub prezydenta miasta na prawach powiatu) do orzekania o obowiązku zapłaty w stosunku do innej osoby niż tej, która jest (lub była) właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia, w szczególności zaś nie jest podstawą do "zobowiązania" decyzją przez ten organ Skarbu Państwa (niezależnie już od oznaczonego przez organ statio fisci) do zapłaty.

Podstawą prawną do orzeczenia o kosztach przechowania pojazdu i wynagrodzenia dla przechowawcy (dozorcy) jest dla starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu natomiast art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z tym, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie dotyczą rozstrzygnięcia wniosku przechowawcy o zapłatę, dalsze rozważania w tym zakresie, jak również w zakresie stosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i § 3 pkt. 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r., w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 ze zm.), są zbyteczne.

Można li tylko dodać, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) nie ma również w takim wypadku podstawy prawnej do orzekania władczego, od jakiego innego organu, działającego za Skarb Państwa (statio fisci), zapłata taka będzie należna.

Organ administracji (rządowej lub samorządowej) nie może bowiem bez wyraźnego upoważnienia ustawowego czynić innego organu zobowiązanym do zapłaty, zastępując tym samym sąd powszechny w którego wyłącznej kognicji takie rozstrzyganie leży, zaś art. 102 § 2 u.p.e.a. takiego upoważnienia nie zawiera, gdyż rozstrzygnięcie wydawane w oparciu o ten przepis służy wypłacie wydatków dozorcy ruchomości i są to wydatki doraźnie ponoszone przez organ egzekucyjny, którym zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 2 tego rozporządzenia z 28 lutego 2011 r. jest starosta.

Odnośnie dowolnego ustalenia przez Prezydenta [...] (zaakceptowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]) statio fisci na podkreślenie zasługuje ponadto, że wojewoda (zgodnie z art. 3 ust. pkt. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie t. jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 525) jest reprezentantem Skarbu Państwa, ale wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach.

Po myśli art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym z 16 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2259) organy administracji publicznej oraz inne podmioty uprawnione na podstawie przepisów odrębnych do reprezentowania Skarbu Państwa reprezentują Skarb Państwa zgodnie z ich właściwością i w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Z przepisu tego wynika, że nie można domniemywać obowiązków organu, jako statio fisci, w zakresie obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowaniem pojazdu (w tym wynagrodzenia) na rzecz przechowawcy (dozorcy).

Prezydent [...], ponownie rozpoznając sprawę, biorąc pod uwagę związanie oceną prawną, dokonaną przez Sąd, uwzględni omówione w niniejszym wyroku granice własnej kognicji i oznaczy osobę zobowiązaną do zapłaty powstałych kosztów; z należytym jednakże uwzględnieniem treści art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym i wskazaniem osoby zobowiązanego, zgodnie z tym przepisem.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a), art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).