Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 66/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...] w sprawie wstrzymania robót budowlanych oraz obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 27 listopada 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 września 2017r. [..], wstrzymujące roboty budowlane przy ustawieniu przyczepy mieszkalnej oznaczonej nr 2, usytuowanej na terenie działki nr [..] w miejscowości Ż., gmina S., i nakładające na J. S., inwestora, obowiązek przedstawienia, w terminie do 31 marca 2018r., określonych dokumentów.

W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji w postępowaniu w sprawie legalności zabudowy działki nr [..] w miejscowości Ż., gmina S. przeprowadził w dniu 1 września 2017r. oględziny nieruchomości z udziałem właściciela nieruchomości, J. S. Ustalono, że J. S., kończąc jesienią 2003r. budowę przystani, ustawił na będącej jego własnością działce nr [..] w Ż. cztery przyczepy mieszkalne, tzw. domki holenderskie. Inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę tych obiektów.

Wydane w sprawie postanowienie dotyczy wstrzymania w oparciu o art.48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, prowadzenia robót budowlanych związanych z ustawieniem na działce nr [..] w Ż. przyczepy mieszkalnej ("domku holenderskiego") oznaczonej nr 2, zajmującej powierzchnię zabudowy 3,06m x 9,56 m, usytuowanej w odległości 16,23 m od masztu flagowego północnego oraz 1,51 m od ciągu pieszo-jezdnego prowadzącego do przystani - i nakłada na J. S. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 marca 2018r., następujących dokumentów: decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla działki nr [..] w Ż., dotyczących ustawienia na niej przyczepy mieszkalnej nr 2; czterech egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego usytuowanie przyczepy, z uzgodnieniami, pozwoleniami i opiniami, sporządzonego przez uprawnioną osobę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy przywołał art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowiący, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (podkreślił, że zastrzeżenie dotyczące art.29-31 nie ma tu zastosowania).

Następnie podzielił organ odwoławczy ustalenie organu I instancji, że stacjonarna przyczepa mieszkalna, oznaczona na szkicu nr 2, nazywana "przyczepą holenderską" lub "domkiem holenderskim", zakwalifikowana powinna być jako obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem i wobec tego słusznie zastosowano w sprawie tryb art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane, wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia, w określonym terminie, wyszczególnionych w tym postanowieniu dokumentów.

Zgodnie z art.48 ust.3 ww. ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust.2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu (...);

2. dokumentów, o których mowa w art.33 ust.2 pkt 1,2 i 4 oraz ust.3.

W tej sprawie za celowe uznały organy podanie definicji tymczasowego obiektu budowlanego. Przez taki obiekt należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej/wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe – definicja w art.3 pkt 5 ww. ustawy. W artykule tym ustawodawca wymienił tymczasowe obiekty budowlane, wśród nich barakowóz - przykładowo (nie enumeratywnie). Zbliżony charakter przyczepy holenderskiej i barakowozu wynika ze wspólnej dla tych dwóch obiektów kołowych właściwości, tj. niesamojezdnego ich przemieszczania.

Art.29 ust.1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane określa, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art.30 ust.1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu - nie wymaga pozwolenia na budowę.

Dla lokalizacji tymczasowego obiektu budowlanego na czas dłuższy niż 180 dni (uprzednio: 120) konieczne jest posiadanie takiego pozwolenia. Ustalenie przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, że J. S. nie dysponuje wymaganym dokumentem obligowało do uruchomienia przepisów art.48 ustawy -Prawo budowlane.

Przywołał organ odwoławczy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 marca 2014r. sygn. akt II SA/Rz 1398/13 gdzie wskazano, że o uznaniu barakowozu, przyczepy kempingowej, ruchomego kiosku lub innych podobnych obiektów na kołach za obiekt budowlany decyduje przede wszystkim cel, w jakim obiekt taki został umieszczony na danej nieruchomości i okres jego wykorzystywania w konkretnej funkcji na tym terenie.

Przyczepę holenderską na kołach lub bez nich - "unieruchomioną" na okres do 180 dni - zalicza się, tak jak barakowóz, do tymczasowych obiektów budowlanych.

Stosownie do art.30 ust.1 pkt 1 w związku z art.29 ust.1 pkt 12 ww. ustawy, budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w określonym terminie, ale nie późnej niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni - uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

WINB nie podzielił stanowiska organu powiatowego w kwestii prognozowanej wysokości opłaty legalizacyjnej dla "przyczepy holenderskiej". Skoro obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną, to związaną z nim opłatę legalizacyjną należy ustalić jak dla domu letniskowego (kat. III). Z obliczenia wynosi ona 25.000 zł (w orzecznictwie przyjęto, że decydujące znaczenie przy kwalifikacji kategorii obiektu budowlanego ma jego rzeczywista funkcja użytkowa).

W odniesieniu do innych argumentów zażalenia wskazał organ odwoławczy, że:

obiektami mobilnymi są przedmioty, które wykorzystuje się w miejscach, gdzie ich mobilność jest możliwa (np. w sieci komunikacji drogowej w przypadku obiektów na kołach); na terenie działki gruntowej przyczepa pojazdowa, w zależności od okresu lokalizacji, ma status opisany jw.;

obiekty budowlane wymienione w art.3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane nie stanowią katalogu zamkniętego (enumeratywnego), są podane przykładowo - ich przytoczenie poprzedza słowo "jak";

od usytuowania przyczep kołowych typu holenderskiego na terenie działki nr [..] w Ż. w 2003r. przepisy Prawa budowlanego w zakresie tymczasowych obiektów budowlanych nie uległy zmianie (zmieniono tylko okres lokalizacji takich obiektów na podstawie zgłoszenia: ze 120 na 180 dni);

prejudycjalna wykładnia przepisu prawa, dokonywana w orzecznictwie sądowym po znacznym upływie czasu od jego wejścia w życie, nie oznacza w żadnym razie, że wcześniejsze orzekanie na podstawie danego przepisu było nieuprawnione lub przedwczesne; prejudykaty (precedensy utrwalone w jednolitej linii orzeczniczej) są uwzględniane w bieżących rozstrzygnięciach organów administracji publicznej, tak więc - również w tej sprawie;

regulacje art.48 ustawy Prawo budowlane dotyczą obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego, fikcyjne procesowo wstrzymanie postanowieniem prowadzenia robót budowlanych w drugim z wymienionych przypadków wynika z zapisu ust.2 tego artykułu, który nie różnicuje tych dwóch stanów faktycznych;

legalność obiektu budowlanego bada się na podstawie przepisów obowiązujących w okresie jego budowy, lecz procedurę umożliwiającą zalegalizowanie samowolnie wzniesionego obiektu określają normy obecnie obowiązującego Prawa budowlanego;

zakotwiona w podłożu gruntowym przyczepa kołowa, której funkcja użytkowa i czas usytuowania w jednym miejscu nadają status tymczasowego obiektu budowlanego, w żadnych okolicznościach nie będzie uznana za budynek, przez co należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art.3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane);

przy orzekaniu w tej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 7a k.p.a., który w § 1 brzmi: jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ; w rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie powzięły żadnych wątpliwości, a do związanych ze sprawą zarzutów zażalenia organ II instancji odniósł się w treści niniejszego uzasadnienia;

decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie zastępuje pozwolenia na budowę, lecz jest warunkiem uzyskania go, w okresie jej ważności, jeżeli jest wymagana przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.32 ust.4 pkt 1 Prawo budowlane); w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości (art.63 ust.1 u.p.z.p.);

przenosząc treść akapitu jw. na grunt analizowanej sprawy, wyjaśnił organ odwoławczy, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [..] z 4 marca 2002r. dotyczyła wyłącznie budowy pływającego pomostu i slipu dla turystycznych jednostek pływających; była ważna do dnia 31 grudnia 2002r., w tym okresie inwestor mógł ubiegać się o pozwolenie na budowę, lecz tylko ww. obiektów; pozostałe obiekty budowlane z załącznika nazwanego "Plan zagospodarowania [..], analiza" nie były objęte ww. decyzją;

- "praktyczność" wymaga odrębnych aktów administracyjnych dla każdego obiektu, co oznacza konieczność wydania odrębnego rozstrzygnięcia w odniesieniu do każdego z obiektów znajdujących się na działce,

- stadium postępowania w procedurze art.48 Prawa budowlanego, w którym organ orzekający wydał postanowienie o nałożeniu określonych obowiązków, nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy, lecz jest integralną częścią trwającego postępowania - nie ma więc podstaw do jego zawieszenia z przesłanki art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a..

Dodał końcowo organ odwoławczy, że wyznaczony w postanowieniu PINB termin spełnienia obowiązków (31 marca 2018r.) jest racjonalny i bezpieczny dla strony.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. S. zarzucając naruszenie:

art. 40 oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 o zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) poprzez kwestionowanie przez WINB decyzji o warunkach zabudowy dla określonego terenu i określonych obiektów.

art. 16 § 1 k.p.a. i naruszenie zasady trwałości wydanych i ostatecznych decyzji administracyjnych poprzez postanowienie PINB ustalające wymóg ponownego uzyskania przez skarżącego od Wójta Gminy decyzji o warunkach zabudowy dla terenu działki [..] oraz obiektu "domku holenderskiego" w sytuacji, gdy decyzja taka została już wydana w 2002 roku i stała się decyzją ostateczną . Decyzji tej nie wzruszono i nie stwierdzono jej nieważności.

art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że skarżący nie wypełnił obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego dla prowadzonej inwestycji w tym posadowienia "domku holenderskiego" oraz stwierdzenie, że zastrzeżenia dotyczące art. 29 - 31 nie mają miejsca oraz bezzasadne zastosowanie art.48 ust. 3 Prawa budowlanego i wszczęcie postępowania w sytuacji, gdy skarżący wypełnił wszystkie warunki określone przez Wójta Gminy.

art. 7 k.p.a. w związku z art. 49 ust. 1 i ust. 3 u.p.z.p. poprzez brak uwzględnienia braku zastrzeżeń i uwag zarządu gminy do decyzji o warunkach zabudowy w czasie obowiązkowej kontroli jej zgodności z pozwoleniem wodnoprawnym.

art.28, 29 ust. 1 pkt 12 i art.48 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i nie wzięcie pod uwagę różnic w interpretacji i orzecznictwie dotyczącym tych przepisów.

naruszenie trybu postępowania poprzez bezpodstawne przyjęcie jako podstawy prawnej postanowienia przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego dla obiektu spełniającego wymagania i warunki określone w art. 29 ust. 1 pkt 2a,

art. 7, art. 77 § 1, art. 80, jak też art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak ścisłego określenia i wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia,

art.8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez różne kwalifikacje i odmienne decyzje administracyjne w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym,

z ostrożności procesowej zarzucił skarżący naruszenie przepisów art. 49 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego określających wysokość opłaty legalizacyjnej w związku z bezpodstawnie przyjętym stanem wynikającym z art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego,

art. 7a §1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie na korzyść skarżącego wątpliwości wynikających z stanu faktycznego sprawy.

art. 62. k.p.a. przez brak uznania wniosku skarżącego o połączenie czterech identycznych podmiotowo i przedmiotowo spraw, zaistniałych w jednym czasie i obejmujących identyczne podmioty oraz identyczny zakres stron, oznaczonych przez PINB jako [..]-[..] do prowadzenia w ramach jednego postępowania.

naruszenie Konstytucji RP (którą stosuje się wprost) poprzez naruszenie zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa,

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady legalności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli, zasady pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, zasady pewności prawa, zasady ochrony interesów w toku, zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi J. S. wskazał, że wspominana w sprawie decyzja o warunkach zabudowy z 2 marca 2002 r. dotyczyła całości zamierzenia planowanego na działce nr [..], w tym slip do wodowania jednostek pływających, opaski brzegowej wzmacniającej nabrzeża, pontony pływające do mocowania jednostek turystycznych, ustawienie barki pływającej, czterech domków holenderskich (każdy o powierzchni mniejszej niż 35 m2), dwóch namiotów, budynku gospodarczego z funkcją wc o powierzchni mniejszej niż 35 m2, 2 masztów, przyczepy campingowej, miejsc dostawy mediów zasilających, miejsc parkingowych, stołów biesiadnych, wciągarki do slipowania jachtów, ogrodzenia obiektu. Brak jest zatem podstaw, aby za WINB błędnie przyjmować, że decyzja dotyczy wyłącznie dwóch wybranych obiektów.

Dalej wskazał skarżący, że żądanie ponownego uzyskania od Wójta Gminy decyzji o warunkach zabudowy dla terenu i obiektu, dla którego decyzja taka została już wydana w 2002 roku bez jej wzruszenia i stwierdzenia nieważności tej decyzji stanowi naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. i naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Kwestionuje także skarżący statuowanie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę wobec "domków holenderskich", co do których Wójt Gminy nie wskazał na taką konieczność. Podkreślił skarżący, że w ramach obowiązujących w 2002 roku przepisów, a w szczególności art.49 ust. 1 i 3 u.p.z.p. Zarząd Gminy miał obowiązek skontrolowania zgodności wydanej przez starostwo decyzji dotyczącej zagospodarowania terenu działki [..] z wydaną przez Gminę decyzją o warunkach zabudowy.

W ocenie skarżącego w czasie rozpoczynania prac budowlanych w 2001 - 2002 roku sporne obiekty określone jako "domki holenderskie" mimo identycznego brzmienia przepisów Prawa budowlanego w oparciu o interpretacje i wykładnię tych przepisów wówczas obowiązującą były różnie traktowane przez poszczególne organy. Były także traktowane jako obiekty mobilne nie wymagające stosowania procedur obowiązujących dla obiektów budowlanych co ma miejsce w niniejszej sprawie. Według aktualnego orzecznictwa jest bezsporne, że posadowiony "domek holenderski" zostaje uznany jako obiekt budowlany. W ocenie skarżącego w chwili obecnej obiekt spełnia wszystkie określone przepisem art.29 ust. 1 pkt. 2a Prawa budowalnego wymagania i warunki i każda inna jego kwalifikacja jest niedopuszczalną nadinterpretacją.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Kontrola legalności odbywa się na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie administracyjnej stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Zaskarżone zostało postanowienie WINB z 27 listopada 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z 27 września 2017 r., nakładające na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowalnego na J.S. opisane wyżej obowiązki dotyczące przedstawienia określonych dokumentów, w terminie do dnia 31 marca 2018 r.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało 9 sierpnia 2017 r., następnie w dniu 1 września 2017 r. przeprowadzono oględziny działki nr [..].

W niniejszej sprawie organy zastosowały przepisy art. 48 Prawa budowlanego, które mają brzmienie następujące:

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Samowola budowlana, o której mowa w przytoczonym przepisie dotyczy obiektu budowy obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego prawem – jak o tym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę. Zastosowanie tego przepisu kwestionuje skarżący, ale punktem wyjścia dla dalszych rozważań musi być ocena rodzaju obiektu, którego dotyczy postępowanie.

Sąd ocenia jako prawidłowe ustalenia organów nadzoru budowlanego odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego pełniącego, jak wynika z okoliczności sprawy i ustaleń organu, funkcję przyczepy mieszkalnej. Opis obiektu nie budzi wątpliwości, nie jest też przez skarżącego kwestionowany. Zatem jest to obiekt o wymiarach 3,06 x 9,56 m, nieposiadający fundamentów. Powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 29,2 m2. Inwestorem według niekwestionowanych ustaleń jest J. S.

Sąd podziela ocenę WINB, że przedmiotowy obiekt mieszkalny należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który wobec upływu okresu 180 dni wymagał pozwolenia na budowę.

Według ustawowej definicji zawartej we wskazanym przepisie tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Jak wynika zatem z treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. kioski uliczne, barakowozy, obiekty kontenerowe), ale też redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącego barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niniejszy obiekt i jest to niesporne, realizuje cel mieszkalny, natomiast okres funkcjonowania na dzień skarżonego postanowienia, ale też postanowienia organu pierwszej, instancji przekroczył okres 180 dni. Przedmiotowego obiektu nie obejmuje zatem wyjątek określony w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, według którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Chybiony jest zatem zarzut skargi, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów zawartych w art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 12.

Nie ma w sprawie dowodów wskazujących na dokonanie zgłoszenia przedmiotowego obiektu, strona skarżąca nie powołuje się na to ani w zażaleniu ani w skardze. Brak pozwolenia na budowę ustalony przez organ, jak też brak dokonania zgłoszenia też nie jest przez stronę skarżącą kwestionowany, wprost wynika z treści wniesionych środków odwoławczych w sprawie.

Sąd uznał zatem, że kontrolowane postanowienie organu nadzoru budowlanego zasadnie potraktowało przedmiotowy obiekt budowlany jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a skoro obiekt ten nie został przeniesiony ani rozebrany przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to nie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikające z art. 29 pkt 12 Prawa budowlanego. Istotnie, nie jest precyzyjnie ustalona data budowy tego obiektu, wedle oświadczenia skarżącego przyczepa ustawiona została jesienią 2003 r. i nie ulega wątpliwości, że minęło 180 dni od dnia zlokalizowania przyczepy na działce nr [..]. Cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz czas funkcjonowania tego obiektu, determinuje jego kwalifikację jako tymczasowego obiektu budowlanego.

Stosownie do treści przepisów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.

Treść postanowienia z 27 września 2017 r. w pełni odpowiada ustawowej treści przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wobec czego również zarzuty odnoszące się do nałożenia na skarżącego obowiązku wstrzymania wykonania prowadzenia robót budowlanych są nietrafne.

Kwestionuje skarżący konieczność przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do przyczepy. Nie ma jednak racji. Po pierwsze decyzja o warunkach zabudowy z 2002 r. nie został wydana dla tej przyczepy, swoim rozstrzygnięciem nie obejmowała obiektu, co do którego toczy się niniejsze postępowanie. Po wtóre decyzja z 2002 r. utraciła swoją ważność, zatem nawet gdyby przyjąć, że ustalała warunki dla niniejszej przyczepy to takie warunki na chwilę obecną uznać należy za wygasłe. Ta sytuacja powoduje, że celem zalegalizowania obiektu konieczne jest okazanie decyzji o warunkach zabudowy, a skoro skarżący takiej nie posiada to winien wystąpić do Wójta Gminy o jej wydanie. Brak realizacji warunków z zaskarżonego postanowienia spowoduje wydanie przez organ nakazu rozbiórki obiektu. Żądanie przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla przyczepy mieszkalnej w żaden sposób nie godzi w trwałość czy legalność decyzji o warunkach zabudowy z 2002 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że treść pozwolenia wodnoprawnego i jego prawidłowość nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Decyzja ta nie odnosiła się do przyczepy mieszkalnej. W sprawie nie mogły zostać także naruszone żadne przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, z późn. zm.), gdyż nie znajdują one tu zastosowania.

Kwestia ewentualnej wysokości opłaty legalizacyjnej nie jest elementem kontrolowanego rozstrzygnięcia i nie ma na obecnym etapie sprawy znaczenia toteż Sąd uznaje za przedwczesne zajmowanie się tą kwestią. Opłata legalizacyjna określana jest odrębnym postanowieniem, co do którego skarżącemu będą przysługiwały środki odwoławcze i wówczas organy nadzoru budowalnego i ewentualnie Sąd wypowie się co legalności tego rozstrzygnięcia.

Sąd uznał również, że organ nadzoru budowlanego nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, uczestniczyła w przeprowadzonych oględzinach, jak również złożyła środek odwoławczy w postaci zażalenia, do którego szczegółowo odniósł się organ odwoławczy. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdzie skarżący wywodzi, że wcześniej organy nadzoru nie kwestionowały legalności obiektu, a obecnie domagają się legalizacji. Trudno zweryfikować czy istotnie organy nadzoru budowlanego pomiędzy ustawieniem przyczepy w 2003 r. a sierpniem 2017 r. stały na stanowisku, że obiekt ten jest legalny, gdyż nie ma żadnego dowodu na taką okoliczność. Natomiast bezsporne jest, że pozostawienie obiektu wymaga zalegalizowania. Nie można uznać także zasadności zarzutów odnośnie naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż orzekające w sprawie organy, zwłaszcza organ odwoławczy, bardzo dokładnie wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, kwestie kwalifikacji obiektu, natomiast kwestionowanie tych ustaleń przez skarżącego nie oznacza uchybienia przepisom proceduralnym. Wyjaśnić należy, że aby zarzuty odnoszące się do przepisów postepowania mogły odnieść skutek w postępowaniu przed Sądem konieczne jest wykazanie, że takie naruszenie miało wpływ na wynik postępowania. Natomiast skarżący nawet tego nie twierdzi. Z urzędu zaś nie dopatrzono się takich uchybień proceduralnych, które mogły mieć wpływ na kontrolowane rozstrzygnięcie. Nie było także możliwe wydanie jednego rozstrzygnięcia do pięciu obiektów samowolnie postawionych na działce nr [..] w Ż., gdyż owszem sprawy są podobne, jednak co do każdego obiektu konieczne jest wydanie odrębnego rozstrzygnięcia. Istotą postępowania administracyjnego jest, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 k.p.a.). Obowiązuje tutaj zasada "jedna sprawa - jedna decyzja".

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał niezasadność skargi i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.