Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 798/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148, art. 149
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę – wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr "[...]" z dnia 27 maja 2011 r., Prezydent Miasta "[...]", na wniosek inwestora - Gminy "[...]", zatwierdził projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany "[...]" i udzielił pozwolenia na budowę boiska piłkarskiego oraz wielofunkcyjnego wraz z zapleczem "[...]".

Postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r., Prezydent "[...]" odmówił mieszkańcom Osiedla "[...]" wznowienia postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją z dnia 27 maja 2011 r. Stwierdził bowiem, że wnioskodawcy nie podali, kiedy dowiedzieli się o wydaniu kwestionowanej decyzji, zaś z posiadanych przez organ dowodów wynikało, że o tym fakcie dowiedzieli się z pisma Prezydenta "[...]" z dnia 5 czerwca 2012 r. Dodał, że "[...]", którego adres wnioskodawcy wskazali jako adres korespondencyjny, został poinformowany o wydaniu decyzji odrębnym pismem z dnia 11 maja 2012 r.

Wojewoda "[...]", postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r., uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił, że organ orzekający nie ustalił dokładnej daty i okoliczności dowiedzenia się o decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do wnioskodawców, za wyjątkiem ustaleń, odnoszących się do "[...]".

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r., Prezydent "[...]" odmówił mieszkańcom Osiedla "[...]", wznowienia postępowania zakończonego przedmiotową decyzją.

W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że sporna inwestycja była realizowana

w oparciu o założenia ogólnopolskiego programu "Moje boisko - ORLIK 2012" i miała wydźwięk publiczny. Mieszkańcy Osiedla "[...]" byli informowani o niej wielokrotnie na bieżąco, w publiczny sposób, np.: przez informacje w lokalnej prasie, na spotkaniu

z władzami "[...]" w dniu 1 czerwca 2012 r., w drodze odpowiedzi udzielanych przez Prezydenta na skargi mieszkańców, kierowanych do Przewodniczącego Rady Miasta "[...]" i radnego Miasta "[...]", działających w ich imieniu i pismem Dyrektora Wydziału Inwestycji Miejskich Urzędu Miasta "[...]" z dnia 25 czerwca 2012 r., kierowanym do Biura Komunikacji Społecznej w związku z wpływającymi skargami mieszkańców. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że datą powzięcia przez mieszkańców, w tym wnioskodawców, wiedzy o inwestycji i dacie wydanego pozwolenia, był 2012 r. Prezydent dodał, że na powyższe wskazuje także fakt, że decyzja o pozwoleniu na budowę boiska wydana została 27 maja 2011 r., a zakończenie budowy i przekazanie obiektu do użytkowania nastąpiło już w dniu 4 stycznia 2012 r. Na tablicy informacyjnej, znajdującej się na terenie budowy boiska, były zawarte wszystkie informacje, w tym dotyczące wydanego pozwolenia na budowę. Ponadto organ uznał, że wskazywana jako początek powstania zakłóceń wynikających z korzystania z boiska, data rozpoczęcia użytkowania boiska, jest wystarczającym dowodem posiadanej od 2012 r. wiedzy. Tym samym, wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę mieszkańcy Osiedla "[...]" złożyli dwa lata później. Prezydent podał, że wnioskodawcy dowiedzieli się o wydaniu decyzji wprost z pisma Prezydenta Miasta z dnia 5 czerwca 2012 r., zaś "[...]" nabył wiedzę o tej decyzji w dniu 22 maja 2012 r. Organ zaznaczył, że "[...]", jako mieszkanka budynku stanowiącego własność "[...]", winna być informowana o decyzji przez właścicielkę nieruchomości, która została skutecznie poinformowana w dniu 20 czerwca 2012 r. Ponadto Prezydent stwierdził, że skutecznie powiadomił wszystkich mieszkańców Osiedla "[...]", gdyż pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. poinformował wydanym pozwoleniu Przewodniczącego Rady Osiedla "[...]", reprezentującego wszystkich mieszkańców.

Wojewoda "[...]", postanowieniem z dnia 10 października 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odnośnie do "[...]" zaś w odniesieniu do "[...]" uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, iż wniosek "[...]" o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej powoływanej jako K.p.a. Podniósł, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że o istnieniu powyższej decyzji "[...]" dowiedziała się z pisma z dnia 5 czerwca 2012 r. w dniu 20 czerwca 2012 r., zaś "[...]" - z pisma z dnia 11 maja 2012 r. w dniu 22 maja 2012 r. Natomiast "[...]" w postępowaniu przed organem odwoławczym dowiodła, że nie dochowała terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do wniosku "[...]" organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent "[...]" błędnie ocenił, iż wnioskodawczynie nie dochowały terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zarzucił, że organ pierwszej instancji pominął fakt, że pisma, na które powołał się, nie były kierowane do tych wnioskodawczyń. Ponadto wskazał, że sąsiedztwo z budową przedmiotowej inwestycji nie stanowi wystarczającego dowodu na stwierdzenie, że nie zachowano terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Z faktu sąsiedztwa nieruchomości wnioskodawców z budową można jedynie domniemywać, że wnioskodawcy mieli możliwość zapoznania się z istnieniem pozwolenia na budowę boiska, co nie jest jednoznaczne z powzięciem wiedzy o decyzji. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił również, że stroną postępowania jest każda osoba fizyczna, której interesu prawnego to postępowanie dotyczy i każdej z tych osób odrębnie przysługują określone w K.p.a. uprawnienia. Wspólne podejmowanie czynności przez kilka osób fizycznych nie może zatem ograniczyć uprawnień przysługujących każdej z nich z osobna. Z tego względu, pisma z dnia 5 czerwca 2012 r., adresowanego do "[...]", nie można było uznać za kierowane również do "[...]" Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 lutego 2014 r., organ odwoławczy nakazał m.in. zbadanie, czy przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania został dochowany termin, o jakim mowa w art. 148 k.p.a. oraz czy wniosek pochodził od strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. Prezydent "[...]" odmówił "[...]" wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Nr "[...]" z powodu braku legitymacji prawnej do uczestnictwa w postępowaniu oraz przekroczenia "[...]" terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pismami z dnia 19 listopada 2014 r. wezwano wnoszące o wskazanie legitymacji prawnej do posiadania przymiotu strony

w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę boiska Orlik. Na wezwanie odpowiedziała jedynie "[...]", która nie podała jednak przepisu prawa materialnego wskazującego na jej zindywidualizowany interes prawny, naruszony kwestionowaną decyzją. Organ podniósł, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ogranicza posiadanego przez wnioskodawczynię prawa własności. Boisko zostało bowiem zaprojektowane w sposób gwarantujący spełnienie przepisów dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, warunki higieniczno-zdrowotne i ochrony środowiska, ochronę przed hałasem i drganiami wytwarzanymi przez obiekt oraz w sposób zapewniający właściwe warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy, a jego budowa nie jest zaliczona do inwestycji oddziaływujących lub mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Realizacja boiska na istniejących terenach sportowych szkoły jest zgodna z wymogami ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym. Prezydent zaznaczył, że "[...]" również nie wykazały istnienia zindywidualizowanego interesu prawnego, który zostałby naruszony wydaną decyzją, a ponadto "[...]" nie posiada prawa do nieruchomości, na podstawie którego mogłaby być uznana za stronę w postępowaniu nawet, gdyby oddziaływanie inwestycji obejmowało miejsce jej zamieszkania.

Organ dodatkowo podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, budowa boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących rekreacji nie wymaga pozwolenia na budowę i zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy może być realizowania po dokonaniu zgłoszenia, co oznacza iż Prawo budowlane nie przewiduje udziału stron w postępowaniu administracyjnym związanym z zamiarem budowy boisk. Reasumując, stwierdził że żadna z wnoszących nie posiada przymiotu strony

w postępowaniu, co wyklucza wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Prezydent "[...]" dodał, że zarzuty wnioskodawców nie dotyczą inwestycji, lecz sposobu jej użytkowania, co nie jest przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjaśnił też, że nie wzywał wnioskodawców o podanie daty i okoliczności powzięcia wiedzy o wydanej decyzji, gdyż dysponuje skargą mieszkańców Osiedla "[...]" na funkcjonowanie boiska z dnia 16 maja 2012 r., podpisaną m.in. przez "[...]". Powyższe dowodzi, że posiadały one wiedzę o wydaniu decyzji co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.

Powyższe postanowienie zostało uchylone w całości postanowieniem Wojewody "[...]" z dnia 1 czerwca 2015 r., a sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda zaznaczył, że z art. 148 K.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem ustawowego terminu. Organ administracji publicznej obowiązany jest zaś z urzędu zbadać zachowanie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie. Podniósł, że w przypadku wskazania przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o którym mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Wojewoda zarzucił, że Prezydent "[...]" nie dokonał analizy formalnej wniosku w stopniu umożliwiającym prawidłowe wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia. Organ ten przedwcześnie ocenił interes prawny stron żądających wznowienia postępowania. We wstępnej fazie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, winien zbadać wyłącznie, czy wnioskodawca posiada zdolność procesową. Tej czynności organ nie dokonał, lecz niewątpliwie strony posiadają zdolność procesową. Stwierdził też, że ocena zachowania terminu wniesienia podania o wznowienie przez "[...]" miała charakter dowolny. Wywód organu pierwszej instancji w tym zakresie został oparty na dokumencie, który w zależności od sprawy różni się od siebie, a ponadto nie zawiera informacji, w jakiej dacie wnioskodawczynie dowiedziały się o decyzji Prezydenta "[...]" z dnia 27 maja 2011 r.

Organ odwoławczy zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji dokonał formalnej kontroli wniosku. W razie spełniania ustawowych wymagań, powinien wznowić postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia

27 maja 2011 r. i wydać decyzję określoną w art. 151 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. Prezydent "[...]", po rozpatrzeniu wniosku mieszkańców Osiedla "[...]":"[...]", odmówił "[...]" wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 maja 2011 r. Organ pierwszej instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wywiódł, że wnioskodawczynie, których nieruchomości graniczą ze sporną inwestycją, niewątpliwie posiadały wiedzę, że obiekt jest wybudowany i oddany do użytkowania od marca 2012 r. O treści rozstrzygnięcia zawartego w pozwoleniu na budowę – budowie boiska - dowiedziały się zaś co najmniej w 2012 r., a bezspornie w 2013 r., gdyż wnosiły skargi do organu na sposób użytkowania tego obiektu, na które Prezydent "[...]" odpowiadał pismami, organizował spotkania z mieszkańcami i udzielał wyjaśnień. Podał, że "[...]" dowiedziała się wraz z mężem "[...]" o wydaniu decyzji, gdy postanowieniem Wojewody "[...]" z dnia 10 października 2014 r. utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta "[...]" stwierdzające, że "[...]" dowiedział się o decyzji dnia 22 maja 2012 r. Wnioskodawczyni i jej mąż posiadali wystarczającą wiedzę o inwestycji, by w ustawowym terminie skorzystać z art. 147 K.p.a., na co jednoznacznie wskazuje, np. wniosek z dnia 16 października 2013 r. podpisany przez małżonków, dotyczący poprawy użytkowania i funkcjonowania boiska. Odnosząc się do kwestii daty powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji przez "[...]", organ podał, że posiada zwrotne potwierdzenie odbioru pisma doręczonego 20 czerwca 2012 r., w którym jednoznacznie informował o okolicznościach wydania decyzji Nr "[...]". W przypadku "[...]", organ przyjął, że skoro jest ona córką "[...]" i mieszka z nią pod tym samym adresem, to wiedzę o wdanej decyzji powzięła wraz matką. Prezydent wskazał, ze dowodem na tę okoliczność jest wniosek z dnia 16 października 2013 r., podpisany przez obie wnioskodawczynie, złożony na okoliczność poprawy użytkowania funkcjonującego obiektu, nazwanego "boiskiem wielofunkcyjnym", tak, jak w kwestionowanej decyzji. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że wnioski o wznowienie postępowania były spóźnione.

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r., Wojewoda "[...]" uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ocenił, że z dokumentów, na które powołał się organ pierwszej instancji wynikało jedynie, że boisko przy "[...]" zostało przyjęte do użytkowania na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, wydanej w dniu 4 stycznia 2012 r., a użytkowanie tego obiektu utrudnia w znaczy sposób swobodne użytkowanie sąsiadujących nieruchomości. Zauważył, że Prezydent "[...]" przywołał daty: sporządzenia skargi w związku z funkcjonowaniem boiska przy "[...]", odebrania przez "[...]" pisma Prezydenta "[...]" z dnia 5 czerwca 2012 r. i wniosku mieszkańców posesji przyległych do boiska o zmniejszenie uciążliwości wynikających z użytkowania tego obiektu, lecz

w żadnym z tych pism nie było informacji o decyzji Nr "[...]" z dnia 27 maja 2011 r. Organ pierwszej instancji nie wskazał też daty, z którą należy wiązać otwarcie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wojewoda ocenił, że z zebranego materiału dowodowego, w tym pism stron postępowania, nie wynika, by wnioskodawczynie wykazały, kiedy dowiedziały się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że ich podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziały się

o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Dodał, że w aktach nie ma również pouczenia w trybie art. 9 k.p.a. przez organ o ciążącym na wnioskodawczyniach obowiązku wykazania, że termin z art. 148 § 2 k.p.a. został przez nie zachowany.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. Prezydent "[...]", na podstawie

art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wznowił na wniosek "[...]", postępowanie zakończone decyzją ostateczną tego organu Nr "[...]" z dnia 27 maja 2011 r.

Następnie, decyzją z dnia 8 lutego 2016 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wyjaśnił, że wznowienia postępowania dokonano w celu ustalenia przyczyn wznowienia i posiadania przez wnioskodawczynie legitymację strony. Wywiódł z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), że stroną w postępowaniu

w sprawie pozwolenia na budowę może być tylko podmiot, którego nieruchomość, znajdująca się w obszarze oddziaływania inwestycji i do której odnoszą się ograniczenia

w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia. Zauważył, że obszar objęty projektem zagospodarowania terenu, którego dotyczy pozwolenie na budowę, to działki "[...]". Podniósł, że przed wydaniem pozwolenia na budowę na tym terenie funkcjonowała szkoła podstawowa Nr "[...]" z nieurządzonymi terenami sportowymi w granicach działki "[...]". Teren szkoły przylega do nieruchomości, którymi dysponują wnioskodawczynie, jednak realizacja boisk sportowych wraz z zapleczem nie powoduje żadnego ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, a wskazywane uciążliwości mają charakter interesu faktycznego i wynikają z warunków porządkowych użytkowania obiektu. W ocenie organu pierwszej instancji, wnioskodawczyniom nie przysługuje prawo strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, co skutkowało odmowa uchylenia tej decyzji.

W odwołaniu, złożonym od decyzji z dnia 8 lutego 2016 r., "[...]" wywiodła, że bezpodstawnie organ pierwszej instancji, zawężając krąg stron postępowania w sprawie o wydanie pozowania na budowę spornego boiska, pominął ją w tym postępowaniu. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do merytorycznych zarzutów stawianych kwestionowanej decyzji, co wskazuje na stronniczość i niesprawiedliwe traktowanie. Odwołująca się opisała ponadto uciążliwości w korzystaniu z jej nieruchomości, wiążące się z użytkowaniem przedmiotowego boiska.

Decyzją z dnia 6 kwietnia 2016 r., Wojewoda "[...]" uchylił decyzję organu I instancji będącą przedmiotem odwołania i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

Wojewoda wyjaśnił w uzasadnieniu, że po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania

z powołaniem się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., organ właściwy w sprawie

w pierwszej kolejności ocenia, czy wniosek jest dopuszczalny, a więc, czy wnioskodawca zachował ustawowy termin do złożenia wniosku - art. 148 § 1 k.p.a. Z art. 148 K.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji obowiązany jest natomiast z urzędu zbadać zachowanie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie. Jeżeli uzna, że

w sprawie zostały spełnione formalne przesłanki, to stosownie do art. 149 § 2 K.p.a., zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia, a w dalszej kolejności co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent "[...]" zignorował wskazane okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Prezydent Miasta od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czyli przez okres dwóch lat nie zadał pytania wnioskodawcom, by wykazali, że termin z art. 148 § 2 K.p.a. został przez nich zachowany. Bez ustalenia formalnych przesłanek, organ I instancji wznowił postępowanie i podjął rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

Z uwagi na to, pismem z dnia 18 marca 2016 r., Wojewoda wezwał do wnioskodawczynie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania, poprzez o wyjaśnienie:

w jakiej dacie oraz z jakiego pisma bądź dokumentu lub w jaki inny sposób powzięły wiadomość o istnieniu decyzji Prezydenta "[...]" z dnia 27 maja 2011 r., jakie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania tej decyzji, których ten organ nie znał oraz w jakiej dacie i z jakiego pisma bądź dokumentu lub w jaki inny sposób powzięły wiadomość o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, których ten organ nie znał, zakreślając siedmiodniowy termin na udzielenie odpowiedzi. Strony do dnia podjęcia rozstrzygnięcia nie udzieliły żadnej informacji w zakresie wskazania daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, przy czym od pierwszych rozstrzygnięć organu II instancji (postanowienie z dnia 15 maja 2014 r.), strony były informowane o konieczności ustalenia daty, kiedy dowiedziały się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

W związku z powyższym, Wojewoda uznał, że nie było podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu i nie było możliwe w takiej sytuacji wydanie decyzji, co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania. Skoro jednak przed analizą wstępną wniosku doszło do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o wznowieniu i wydania decyzji co do istoty sprawy, a strony nie wykazały zachowania ww. terminu, konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie wznowionego postępowania.

W skardze, złożonej do tut. Sądu na decyzję Wojewody "[...]"z dnia 6 kwietnia 2016 r., "[...]" zarzuciła, że organ wadliwie interpretuje pojęcie "dowiedzenia się o decyzji". Stwierdziła, że nie można na stronę nakładać obowiązku takiego rozumienia tego zwrotu, stosownie do którego stronie przypisać można stan wiedzy na temat konkretów decyzji administracyjnej, tylko na podstawie informacji prasowych o realizowanej na podstawie danej decyzji informacji, na podstawie stwierdzenia faktu realizacji robót budowlanych na działkach przyległych do nieruchomości strony oraz pogłosek i sugestii. Stwierdziła, że wiedza o decyzji - w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., musi zawierać wiedzę strony o tym, kto decyzję wydał oraz jaka jest treść rozstrzygnięcia, a w tym zakresie, tj. co do treści rozstrzygnięcia strona musi znać jego zakres nie tylko co do tego, czy organ zezwolił inwestorowi na realizację inwestycji, ale również na jakich warunkach to zezwolenie nastąpiło. Taki niezbędny zakres minimum wiedzy o decyzji musi posiąść strona, w danej konkretnej dacie, żeby organ mógł ustalać i rozważać konkretną datę z art. 148 K.p.a. Z uwagi na gwarancyjny charakter norm art. 145 i art. 148 K.p.a. oraz z uwagi na to, że organ administracji działania w celu realizacji postulatów i praw strony, wynikających z tych przepisów, organ winien prowadzić postępowanie z urzędu. Zarzuciła, że wystosowane do niej wezwanie nie zmierzało do wyjaśnienia istotnych okoliczności, lecz służyło pozorowaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, z pominięciem

np. przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co narusza zasady ogólne K.p.a.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami

a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast

art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta nie narusza przepisów prawa.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda "[...]" uchylił, wydaną po wznowieniu postępowania, m.in. na wniosek Skarżącej, decyzję Prezydenta "[...]" z dnia 8 lutego 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta "[...]" z dnia 27 maja 2011 r. i umorzył postępowanie tego organu w całości. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że osoby wnioskujące o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją nie wykazały, czy zachowały termin do skutecznego żądania zastosowania przez organ pierwszej instancji tej szczególnej instytucji procesowej.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji jest jednym z trybów wzruszenia

decyzji ostatecznych, obok postępowania o stwierdzenie nieważności i postępowania

w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. Przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie to nie stanowi "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Kontrolę tę wyznaczają bowiem określone przepisami prawa przesłanki, wystąpienie których otwiera dopiero możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Oznacza to, że korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie

w przypadkach i na zasadach określonych w K.p.a.

Zgodnie zaś z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Natomiast art. 149 § 1 i § 3 K.p.a. stanowią, że wznowienie postępowania oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po wznowieniu postępowania, organ właściwy przeprowadza postępowania określone w art. 149 § 2 K.p.a., czyli co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydaje decyzje określone w art. 151 K.p.a.

Brzmienie art. 149 K.p.a. wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę, zakończony może być wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania

(art. 149 § 1 i 3 K.p.a.). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 K.p.a.

Ustawodawca ograniczył czasowo możliwość skutecznego wniesienia żądania

o wznowienie postępowania. W art. 148 § 1 K.p.a. zastrzeżono bowiem, że podanie

o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał

w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z § 2 art. 148, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału

w postępowaniu), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Trzeba podkreślić, że zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zasadnie więc w zaskarżonej decyzji Wojewoda podniósł, że obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy

(w jakiej dacie) dowiedziała się o decyzji, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia,

w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 489/12, WSA w Poznaniu

z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 343/12, CBOSA).

Wbrew zatem stanowisku Skarżącej, to na osobie wnoszącej podanie o wznowienie postępowania ciąży ciężar dowodu dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Tylko ona bowiem posiada stosowną wiedzę w tym przedmiocie.

Niezależnie od powyższego obowiązku, organ administracji, zgodnie z art. 7 K.p.a.

i art. 9 K.p.a., nie jest zwolniony od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii oraz obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

W niniejszej sprawie wnioskodawczynie, jako przesłanki wznowienia, wskazały okoliczności wymienione w pkt. 4 i 5 § 1 art. 145 K.p.a. Każda z nich winna więc wskazać dzień, w którym dowiedziała się o decyzji oraz dzień, w którym dowiedziała się

o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ten obowiązek nie został jednak przez nie wykonany. W kontrolowanym postępowaniu organ pierwszej instancji nie wezwał wnioskodawców do wykazania, że w ustawowym terminie złożyli wnioski o wznowienie postępowania. Z uwagi na to naruszenie, Wojewoda "[...]", rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia 8 lutego 2016 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia 27 maja 2011 r., wystąpił do wnioskodawczyń, pismem z dnia

18 marca 2016 r., w którym w sposób jasny i precyzyjny zobligował Je do przedłożenia wyjaśnień i dowodów na okoliczność daty i okoliczności powzięcia informacji o istnieniu decyzji Prezydenta "[...]" z dnia 27 maja 2011 r. oraz wskazania, jakie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji Prezydenta "[...]", których organ ten nie znał, a także daty i sposób powzięcia wiedzy o tych zdarzeniach. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony wnioskodawczyń musiał skutkować umorzeniem wznowionego postępowania. Skoro bowiem nie można było – z uwagi na bezczynność wnioskodawczyń – ustalić, że spełniona została pozytywna przesłanka zastosowanie wyjątkowej procedury wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej - to prawidłowo organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił, jako przedwczesną, decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie tego organu, ponieważ zostało ono wszczęte.

W niniejszej sprawie zbędne było przeprowadzania dowodu z przesłuchania strony skarżącej na okoliczności podania informacji, skoro nie wypowiedziała się ona w tej kwestii na wezwanie organu, wystosowane w trybie art. 50 § 1 K.p.a. Nie było też potrzeby organizowania w tym celu rozprawy administracyjnej. Należy mieć bowiem na względzie, że w postępowaniu administracyjnym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, co ustawodawca przewidział wprost w art. 75 § 1 K.p.a. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jak wynika natomiast z art. 86 zd. pierwsze K.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Stosownie zaś do art. 89 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Zgodnie zaś z § 2, organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Żadna ze wskazanych w cytowanych przepisach przesłanek obligujących do przesłuchania strony na rozprawie w kontrolowanym postępowaniu nie zaistniała. Skoro Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie Wojewody, to nie można temu organowi zarzucać naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, tylko z tego względu, że nie podejmował on kolejnych czynności prawnych w celu skłonienia Skarżącej do ustalenia informacji, będących wyłącznie w posiadaniu strony, a których nie podała wcześniej, mimo jasnego i precyzyjnego w swojej treści wezwania.

Niezrozumiały jest zarzut wadliwej wykładni pojęcia "dowiedzenie się o decyzji", skoro kwestia ta - wobec braku jakiejkolwiek informacji od Skarżącej w tym przedmiocie - nie była przedmiotem rozważań organu odwoławczego.

Organowi odwoławczemu nie można też skutecznie zarzucić zaniechania wyjaśnienia wszelkich niezbędnych okoliczności sprawy. Podjął on bowiem czynności

w celu ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności – zachowania przez wnioskodawczynie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, występując

z pisemnym wezwaniem do wnioskodawczyń, na które jednak nie uzyskał od stron żadnej odpowiedzi. Jak już wyżej wskazano, wyłącznie wnioskodawczynie dysponowały wiedzą

w tym przedmiocie i nie można było ich wyjaśnień (w tym pisemnych) zastąpić innymi środkami dowodowymi.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.