Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 972/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt1 lit.c p.p.s.a
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art.2 i 17 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B.-D. i P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. B. – D. i P. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r,, poz. 749 ze zm.), art. 2 i 17 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. B.-D. i P. D. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta K. z [...]r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...] rok na kwotę [...] zł.

Podatnicy [...] r. złożyli informację o nabytym lokalu mieszkalnym w K. przy ul.[..], deklarując grunty związane z działalnością gospodarczą i lokal mieszkalny. Informację o nabytym lokalu mieszkalnym w K. przy ul. [...] nabytego [...] r. Podatnicy złożyli datowaną [..] r., wskazując związanie /zajęcie na działalność gospodarczą, grunty i lokal mieszkalny.

Zaskarżoną decyzją Prezydent Miasta K. ustalił wysokość podatku od nieruchomości za [...] rok od współwłaścicieli M. B.-D. i P. D. za budynki i grunty zajęte na działalność gospodarczą.

Podatnicy wnieśli odwołanie, w którym zarzucają naruszenie art. 120, 121 § 1, 122 Ordynacji podatkowej, art. 4 ust.1 pkt 2 i art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. Nr 9, z 2002 r., poz. 84 ze zm.) dalej "u.p.o.l." i na tej podstawie wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie podatku za powierzchnię budynków [..] m2 i [...] m2 z zastosowaniem stawki od budynków mieszkalnych i [..] m2 gruntu ze stawką jak od gruntów pozostałych. Do odwołania podatnicy załączyli umowę dzierżawy i jej aneks.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniło, że co do powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.o.l., umów sprzedaży i ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wynika, że kupując lokale mieszkalne podatnicy kupili również udział we współwłasności części wspólnych budynku, takich jak korytarze, pomieszczenia gospodarcze, wspólne strychy, itp., z których korzystają lub mogą korzystać wszyscy mieszkańcy budynku. Udział w powierzchni części wspólnych opodatkowywany jest tą samą stawką co i lokal. Z obydwoma lokalami będącymi własnością podatników wiążą się udziały w częściach wspólnych. Powiększają one opodatkowywaną powierzchnię budynków.

Kolegium stwierdziło że organ I instancji prawidłowo ustalił, że obydwa lokale mieszkalne będące przedmiotem opodatkowania są zajęte na działalność gospodarczą. Zaświadczają o tym umowy inkasenckie na pobór opłaty uzdrowiskowej za pobyt w tych lokalach w celach rodzących obowiązek jej zapłaty, oraz -jednoznacznie - przedłożona wraz z odwołaniem umowa dzierżawy z [..]r.

Kolegium zauważyło, że lokali posiadanych przez podatników w K. nawet w innych okolicznościach nie można traktować jako mieszkań, w których właściciele zaspokajają swoje podstawowe potrzeby mieszkaniowe, co wiąże się z preferencyjną, najniższą stawką podatku od nieruchomości. Podstawowe potrzeby mieszkaniowe zaspokajają oni w T.. W lokalach mieszkalnych w K. zaspokajają swoje potrzeby wypoczynkowe i rekreacyjne, podobnie jak i ich rodzina. Lokale te charakterem swym odpowiadają domkom letniskowym,

Zdaniem Kolegium w ustalonym stanie faktycznym niewątpliwe jest, że obydwa lokale są wykorzystywane w działalności gospodarczej i tak też należy je opodatkowywać - jako budynki i grunty zajęte na działalność gospodarczą a zaskarżona decyzja I instancji jest prawidłowa zarówno pod względem formalnoprawnym jak i merytorycznym. Organ podatkowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i zastosował prawidłowe stawki podatkowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucając:

- naruszenie art. 217 Konstytucji i art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez opodatkowanie lokali mieszkalnych wyższą niż wynikającą z przepisów prawa stawką podatku od nieruchomości, bez podstawy prawnej,

- art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania przez organ I instancji wyłącznie w celu maksymalizacji wpływów podatkowych,

- art. 5 ust. 1 u.p.o.l. ,

- art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez nierówne potraktowanie skarżących przez organ I instancji w zakresie opodatkowania mieszkań, w stosunku do zasad opodatkowania stosowanych wobec podatników,

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i decyzji Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżący podnoszą, że lokale wykorzystywane są tylko na cele mieszkalne zarówno wówczas, gdy korzystają z nich właściciele i ich krewni, jak i wówczas gdy dzierżawca wynajmuje je krótkoterminowo od 3 dni do miesiąca. Zdaniem skarżących o kwalifikacji danego lokalu jako mieszkaniowego decyduje sposób korzystania z niego, a w tym przypadku jest to zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Uważają oni, że z art. 5 u.p.o.l. wynika, iż ustawodawca nie objął działaniem tego przepisu lokali mieszkalnych czasowo i na krótkie okresy wykorzystywanych do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto skarżący kwestionują powierzchnię lokali przyjętą w decyzji. Ich zdaniem powinno to być [...] m2 i [...] m2.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uzans, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie każda zatem budowla, ale tylko "związana z prowadzeniem działalności gospodarczej" podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Unormowanie w tym kształcie obowiązuje od dnia 1 stycznia 2003 r. W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Co do zasady więc, po wprowadzeniu zmian każda budowla będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet mu nieprzydatna z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Również w piśmiennictwie zwraca się uwagę, że w definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 brak jest warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny lub leśny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 39).

Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l. wynika, że budynki mieszkalne generalnie nie podlegają opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wyjąwszy te części budynku mieszkalnego, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez zwrot legislacyjny "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć okoliczność faktyczną polegającą na rzeczywistym wykorzystywaniu (zajęciu) określonej części budynku mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. prowadzeniu w tej części budynku (np. lokalu użytkowym) działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być uznane natomiast te części budynku, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez właściciela będącego przedsiębiorcą do korzystania osobom trzecim dla zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych (zajęcie na cele mieszkalne), nastąpiło w ramach gospodarczej działalności innego przedsiębiorcy (np. komercyjnego najmu). W polskim systemie prawa podatkowego preferencje przyznano budownictwu mieszkaniowemu i zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, które w odniesieniu do podatku od nieruchomości wyrażają się tym, że domy i lokale mieszkalne opodatkowane są według stawek najniższych. Z tych też względów z redakcji wskazanych unormowań nie wynika by intencją ustawodawcy było objęcie powierzchni lokalu mieszkalnego (wykorzystywanego faktycznie tylko na cel mieszkalny) podatkiem przewidzianym dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to z tego powodu, że lokal taki został wynajęty najemcy przed podmiot prowadzący działalność gospodarczą, polegającą na wynajmie lokali mieszkalnych.

W konsekwencji opodatkowanie będących w posiadaniu skarżących lokali, mieszkalnych, a to według stawek podatku od nieruchomości właściwych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, uzależnione jest od tego, czy budynki te lub ich części zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w przedstawionym wyżej rozumieniu. Stosowanie przy tym najwyższych stawek podatkowych dotyczy tylko zajętej na ten cel powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i za okres faktycznego zajęcia.

Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyłączone z opodatkowania według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej są – obok budynków mieszkalnych – również grunty związane z tymi budynkami. Zwrot "grunty związane z budynkami (mieszkalnymi)" nie został wypełniony treścią normatywną. W ocenie jednakże Sądu przez grunty związane z budynkami mieszkalnymi należy rozumieć nie tylko grunty, na których taki obiekt budowlany został posadowiony, ale również grunty doń przylegające, zapewniające właściwe korzystanie z tego budynku, niezbędną obsługę budynku oraz jego mieszkańców, w tym w zakresie odpowiedniego skomunikowania, zabezpieczenia porządku, rekreacji (np. place dla dzieci) oraz zaspokojenia innych niezbędnych potrzeb związanych z korzystaniem z powierzchni mieszkaniowej budynku. W przypadku wyodrębnienia w wielorodzinnym budynku mieszkalnym samodzielnych lokali mieszkalnych, stanowiących odrębne nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) do lokali takich mogą przynależeć, jako ich części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi" (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali). Podobne funkcje, tj. związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, mogą spełniać obiekty budowlane (zarówno obiekty małej architektury jak i budowle), położone w obrębie gruntów związanych z budynkiem mieszkalnym, a niestanowiące przynależności konkretnego lokalu mieszkalnego, lecz służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ogółu mieszkańców budynku.

Nie ulega wątpliwości, że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wg stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą, nie może dotyczyć położonych poza budynkiem "pomieszczeń przynależnych" lokali mieszkalnych w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, które nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości nie dotyczy też budowli zlokalizowanych na gruntach, które należy traktować jako związane z budynkami mieszkalnymi w przedstawionym wyżej znaczeniu, nawet jeżeli nie stanowią części składowej lokali mieszkalnych, ale których przeznaczenie wiąże się z realizacją potrzeb mieszkaniowych i nie są one wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest to, że skarżący nabyli samodzielne lokale mieszkalne stanowiące odrębne nieruchomości. Bezsporne jest, że zawarli umowę dzierżawy w dniu [..]r. (aneks w dniu [...]r.) z [...] spółce z o.o. w T., umowę inkasencka na pobór opłaty uzdrowiskowej. Z postanowień umowy wynika, że skarżący mogą korzystać z lokali w określonych ramach czasowych. Skarżący w odwołaniu powoływali się na okoliczność zajmowania lokali przez siebie i rodzinę.

Mając na uwadze wskazane przepisy i ich wykładnię, rzeczą organu jest dokonanie ustaleń faktycznych przy udziale strony, czy i w jakich okresach przedmiotowe lokale były zajęte na działalność gospodarczą, czy i w jakich okresach służyły innym celom niż cele mieszkaniowe, czy i w jakich okresach służyły celom mieszkaniowym, czy i jaka powierzchnia tym poszczególnym celom służyła, czy podatnik dokonywał zgłoszeń zmian okoliczności faktycznych co do wykorzystywania nieruchomości.

Takich ustaleń organ w niniejszej sprawie nie poczynił a kwestionuje dane wykazane przez podatnika w informacji. Dołączona do odwołania umowa i wyjaśnienia strony, wymagają odniesienia się z pkt widzenia przesłanek opodatkowania. Brak takich rozważań w odniesieniu do przedłożonej umowy i wyjaśnień strony i nie dokonanie wskazach ustaleń faktycznych, czyni wyprowadzoną przez organ ocenę materiału dowodowego dowolną (art. 191 Ordynacji podatkowej) i czyni ją przedwczesną.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, koncentrując się na wykładni art. 1a u.p.o.l., całkowicie pominął analizę art. 5 u.p.o.l., w okolicznościach podnoszonych przez stronę i przedłożonej umowy.

W ponownym postępowaniu organ przy analizie wskazanych przepisów, uwzględni tym samym ocenę prawną przedstawioną przez Sąd oraz dokona niezbędnej analizy przedłożonych umów, wyjaśnień strony co do faktycznego zajmowania lokali w okresie objętym decyzją.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Orzeczenie zawarte w punkcie II uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a., zaś orzeczenie o kosztach przepis art. 200 p.p.s.a.