Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 951/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, 2,10
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz L. P. kwotę [...]złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] [...]. nr [...] i [...] wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty, październik i listopad 2012r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł, wynikające z decyzji z dnia [...] marca 2017r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe "M. [...]" spółka z o. o. w T..

W konsekwencji podjętej egzekucji, pismem z dnia [...] marca 2018r. skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc:

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), tj. nieistnienie obowiązku, ponieważ zaistniały przesłanki egzoneracyjne, uwalniające od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a tym samym za koszty egzekucyjne oraz koszty upomnienia;

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a, tj. brak wymagalności obowiązku na skutek złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] [...]. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki "[...]" z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, październik i listopad 2011r. w łącznej kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł, wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy;

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a w zakresie części D poz. 2, E poz. 1, E poz. 4, E1 poz. 3, E2 poz. 3, E3 poz. 3, F poz. 7, I poz. 1 i 2;

- brak wskazania wyliczenia, w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych;

- zastosowanie błędnych formularzy tytułów wykonawczych.

W stanowisku wierzyciela z dnia [...] kwietnia 2018r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. uznał: zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny; z kolei zarzut braku wymagalności obowiązku, zarzuty w zakresie niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., zarzut braku wyliczenia w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych oraz zarzut zastosowania błędnych formularzy tytułów wykonawczych - za bezzasadne. Rozpoznając złożone przez skarżącego zażalenie na postanowienie wierzyciela, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. uznał je za niezasadne i utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty, gdy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela stało się ostateczne, wydał w dniu [...] sierpnia 2018r. postanowienie, w którym stwierdził niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku oraz bezzasadność zarzutu braku wymagalności obowiązku, zarzutu niespełnienia określonych wymogów w tytułach wykonawczych, zarzutu braku wyliczenia w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych oraz zarzutu zastosowania błędnych formularzy tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny, odnosząc się do stawianych zarzutów, przyjął stanowisko organów wierzycielskich.

W złożonym zażaleniu skarżący powtórzył zarzuty podniesione w piśmie z dnia [...] marca 2018r., zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 2, art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., brak wskazania wyliczenia w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych, oraz zastosowanie błędnych formularzy tytułów wykonawczych. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując powyższe zażalenie, postanowieniem z dnia [...] [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. podał, że organ egzekucyjny - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. - związany wypowiedzią wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. - w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. i dysponując jego ostatecznym stanowiskiem orzekł o niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku oraz bezzasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego. W zakresie natomiast zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., organ egzekucyjny, nie będąc związany stanowiskiem wierzyciela, ocenił samodzielnie i uznał go za niezasadny.

W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał, że w niniejszej sprawie spółka "[...]" nie jest zobowiązanym. Zobowiązanym jest natomiast skarżący. Przepisy art. 27 u.p.e.a. nie odnoszą się do podmiotu, który nie jest zobowiązanym, a jedynie spółką, u której powstał obowiązek, który następnie obciążył skarżącego jako osobę trzecią odpowiedzialną za zaległości spółki. W art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wskazuje się dane dotyczące zobowiązanego, a te elementy w części A.1. przedmiotowych tytułów wykonawczych się znajdują. Oznacza to, że zarzut braku oznaczenia formy prawnej "[...] [...]", jest niezasadny.

Dalej organ podał, że w tytule wykonawczym nr [...] w części E, tj. dane dotyczące należności pieniężnych, wskazano jako rodzaj należności podatek od towarów i usług, akt normatywny art. 107 i 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2017r. , poz. 201), podstawa prawna obowiązku - orzeczenie z dnia [...] listopada 2017r. nr [...]. W drugim tytule wykonawczym nr [...] wskazano jako rodzaj należności koszty egzekucyjne, opłata komornicza, koszty upomnienia, akt normatywny art. 107 i 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2017r., poz. 201), podstawa prawna obowiązku - orzeczenie z dnia [...] listopada 2017r. nr [...]. Przedstawione dane, zdaniem organu odwoławczego, spełniają wymogi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zakresie treści podlegającego egzekucji obowiązku i podstawy prawnej tego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia przerw w naliczaniu odsetek Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko organów wierzycielskich, które w sposób szczegółowy odniosły się do tego zagadnienia. W tym zakresie organ wskazał na treść art. 54 § 1 pkt 2, 3 i 7 O.p., w którym mowa jest o okresach, w których nie nalicza się odsetek za zwłokę. Odwołując się do treści art. 227 § 1 i art. 139 § 3 O.p. oraz wskazując na stan faktyczny w niniejszej sprawie związany z terminami rozpatrzenia sprawy w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony za zaległości podatkowe spółki "[...]" organ za bezpodstawny uznał zarzut nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, ponieważ przerwy takie w sprawie nie wystąpiły.

W zakresie zarzutów niewskazania w tytułach wykonawczych, czy osoby powołane w części F poz. 7 i części I poz. 2 są upoważnione do działania odpowiednio w imieniu wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz braku wskazania organu egzekucyjnego, organ wyjaśnił, że przepisy art. 27 § 1 u.p.e.a. w kwestionowanym zakresie mówią jedynie w pkt 1 o oznaczeniu wierzyciela i w pkt 7 o dacie wystawienia tytułu, podpisie, imieniu i nazwisku oraz stanowisku służbowym osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Nie podnoszą kwestii organu egzekucyjnego, w tym wskazania adresu organu egzekucyjnego. W omawianych rubrykach przedmiotowych tytułów wykonawczych znajdują się podpisy wraz z klauzulą "z up. Naczelnika" oraz imieniem i nazwiskiem. Zarówno organy wierzycielskie, jak i organ egzekucyjny w swoich rozstrzygnięciach jednoznacznie stwierdzały, że osoby te posiadały stosowne upoważnienia do działania w imieniu właściwych organów administracyjnych. Ponadto organ wskazał, że żaden przepis ustawy nie wymaga załączenia do tytułów wykonawczych upoważnień udzielonych przez Naczelników do działania pracowników w ich imieniu.

W ocenie organu, nie można również uznać za zasadny zarzut braku wyliczenia w tytule wykonawczym o nr [...] w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych. W tym zakresie organ podał, że podstawą prawną egzekwowanych należności pieniężnych w zakresie kosztów jest decyzja z dnia [...] listopada 2017r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2017r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki "[...]". Koszty te powstały w związku z wcześniej prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wobec tej spółki. W powyższym tytule wykonawczym wskazano zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz jego podstawę prawną, nie można zatem mówić o niespełnieniu wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. i tym samym zasadności zarzutu.

Ponadto organ potwierdził prawidłowość zastosowanych formularzy tytułów wykonawczych. Przedmiotowe tytuły wykonawcze z dnia [...] marca 2018r. zostały sporządzone wg wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia wzorów tytułów wykonawczych w egzekucji administracyjnej, które wchodziło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Podsumowując Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w zakresie niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. zarzuty należało uznać za niezasadne.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem dłużnika, ewentualnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając:

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, ponieważ względem dłużnika zaistniały przesłanki egzoneracyjne uwalniające od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a tym samym i za koszty egzekucyjne oraz za koszty upomnienia;

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku na skutek złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] [...]. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy;

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. w zakresie części: D poz. 2 - brak pełnej nazwy zobowiązanej spółki, brak oznaczenia formy prawnej; E poz. 1 - brak wskazania w sposób prawidłowy podstawy prawnej poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa, tj. konkretnej jednostki redakcyjnej; E poz. 4 - brak wskazania rodzaju orzeczenia; E1 poz. 3, E2 poz. 3, E3 poz. 3 w przypadku tytułu wykonawczego o nr [...] - brak uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek (art. 54 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7 O.p.); F poz. 7 - nie wskazano czy osoby powołane w tej rubryce każdego tytułu wykonawczego są upoważnione do działania w imieniu wierzyciela; I poz. 1 i 2 - nie wskazano w każdym tytule wykonawczym adresu organu egzekucyjnego oraz nie wykazano, że osoba tam powołana została upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego;

- brak wskazania w przypadku tytułu wykonawczego o nr [...] wyliczenia w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych;

- zastosowanie błędnych formularzy tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec L. P. postępowanie egzekucyjne obejmującego należności w podatku od towarów i usług za luty, październik i listopad 2012 r., wynikające z decyzji z dnia [...] [...] r. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. dotyczącej odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. "[...]". W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] [...] r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzją organu pierwszej instancji.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności podniesionych przez L. P. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te (zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2018 r.) skarżący oparł na następujących podstawach: 1) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku, ponieważ względem skarżącego zaistniały przesłanki egzoneracyjne, uwalniające zobowiązanego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a tym samym za koszty egzekucyjne oraz koszty upomnienia; 2) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a, tj. braku wymagalności obowiązku na skutek złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] [...] r. wydanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy; 3) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., wyszczególnionych w piśmie z dnia [...] marca 2018 r.

Wskazać należy, że zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami podstawą zarzutu może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z kolei w myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W odniesieniu do pierwszego z sformułowanych przez stronę zarzutów opartego na treści art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienia obowiązku, ponieważ względem skarżącego zaistniały przesłanki egzoneracyjne, uwalniające zobowiązanego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a tym samym za koszty egzekucyjne oraz koszty upomnienia, wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Ze względu na charakter postępowania egzekucyjnego, organ ma zatem ograniczone możliwości badania sprawy. Nie może odnosić się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Tymczasem podniesiony zarzut sprowadza się w istocie do podważenie prawidłowości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...] r. Zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 75/18 tut. Sąd oddalił skargę na powyższą decyzję. Od wyroku tego skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA.

Podkreślić trzeba, iż stosownie do art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W świetle powyższego uregulowania brak jest uzasadnienia merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących istnienia oraz wymagalności należności, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Innymi słowy, przepis ten pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 297/17). Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. Zapewnia to eliminowanie sytuacji, w których kwestia dająca podstawę do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym byłaby w nim rozstrzygana, mimo że została już wcześniej rozstrzygnięta w ramach innego postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 621/13; z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 2007/09). Również doktryna prezentuje pogląd, że przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. hołduje założeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku. Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, celem uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. Stanowi to przejaw zasady pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy (por. t. 3.15 w C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX/el 2015). Z uzasadnienia podniesionego zarzutu wynika, że skarżący w istocie ponownie domaga się merytorycznej kontroli prawidłowości decyzji dotyczącej jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. "[...]". W konsekwencji, zasadnie organ egzekucyjny uznał ten zarzut za niedopuszczalny.

Trafnie także organ za bezzasadny uznał zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - braku wymagalności obowiązku na skutek złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. wydanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podkreślenia wymaga, że samo złożenie powyższego wniosku nie wstrzymuje wykonania obowiązku do czasu wydania postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki "[...]". Wstrzymanie tej decyzji nastąpiło postanowieniem NSA z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1800/18, co stanowi podstawę do zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Słusznie również organ uznał za bezzasadny zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zakresie braku: oznaczenia formy prawnej spółki, podania konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu prawa; wskazania rodzaju orzeczenia; wskazania, czy osoba wymieniona w tytule wykonawczym jest upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Elementy jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy określa art. 27 § 1 u.p.e.a. Należy jednak mieć na względzie, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2222/15). Ponadto zachowanie ustawowych wymogów tytułu wykonawczego ma umożliwić przeprowadzenie skutecznej egzekucji z poszanowaniem praw zobowiązanego. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego, bądź niebezpieczeństwo nienależytego prowadzenia egzekucji, by można było zasadnie rozważać uznanie zarzutu za uzasadniony. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który powyższe gwarancje narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki pozwalającej na uznanie zarzutu za zasadny (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2660/16).

Wskazać należy, że w obydwu tytułach wykonawczych podano, iż obowiązek podatkowy powstał w "[...] [...]", bez jednak podania, że jest to spółka z o.o. Zdaniem Sądu, powyższy brak nie ma istotnego wpływu na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Trzeba też zauważyć, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w tytule wykonawczym należy podać szczegółowe dane zobowiązanego, a nie podmiotu, u którego powstał obowiązek.

Nadto, w tytule wykonawczym nr [...] wskazano jako rodzaj należności podatek od towarów i usług, akt normatywny - art. 107 i 108 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2017 r., poz. 201), podstawa prawna obowiązku - orzeczenie nr [...]. W drugim tytule wykonawczym nr [...] wskazano jako rodzaj należności koszty egzekucyjne, opłata komornicza, koszty upomnienia, akt normatywny - art. 107 i 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2017 r., poz. 201), podstawa prawna obowiązku - orzeczenie nr [...]. Powyższe dane, zdaniem Sądu, choć nie są pełne nie wpływają na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego, bądź niebezpieczeństwo nienależytego prowadzenia egzekucji. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...]. Zarzut ten jest zatem niezasadny.

W odniesieniu do zarzutów niewskazania, czy osoby powołane w tytułach wykonawczych są upoważnione do działania odpowiednio w imieniu organu egzekucyjnego lub wierzyciela, należy wyjaśnić, że przepis art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymaga podania: daty wystawienia tytułu, podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej. Obydwa tytułu wykonawcze te wymogi spełniają. Żaden przepis ustawy nie wymaga załączenia do tytułów wykonawczych upoważnień udzielonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do działania w ich imieniu pracowników. Ponadto, zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny w swoich rozstrzygnięciach jednoznacznie stwierdzali, że osoby te posiadały stosowne upoważnienia do działania w imieniu właściwych organów.

Nie można również uznać za zasadny zarzut braku wskazania w tytule wykonawczym nr [...] w jaki sposób doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych. Podstawą prawną egzekwowanych należności pieniężnych w zakresie kosztów jest decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2017 r. w orzekająca o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, październik i listopad 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł, odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. Koszty te powstały w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wobec tej spółki. Z art. 27 § 1 u.p.e.a. nie wynika obowiązek zawarcia w tytule wykonawczym sposobu wyliczenia kosztów egzekucyjnych.

Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że użyte formularze tytułów wykonawczych są nieprawidłowe. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały sporządzone wg wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzorów tytułów wykonawczych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 469), które wchodziło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

W odniesieniu do zarzutu braku ustalenia przerw w naliczaniu odsetek należy wskazać, że odsetek za zwłokę nie nalicza się: za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1 O.p., do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy (art. 54 § 1 pkt 2 O.p.); za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p., do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 (art. 54 § 1 pkt 3 O.p.); za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 54 § 1 pkt 7 O.p.).

W zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...] r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki "[...]" wpłynęło do Drugiego Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] sierpnia 2017 r., a zatem termin wynikający z art. 227 § 1 O.p. upływał w dniu [...] września 2017 r. Organ pierwszej instancji odwołanie wraz ze swoim stanowiskiem i aktami sprawy przekazał Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej przy piśmie z dnia [...] września 2017 r. (wpływ do organu odwoławczego [...] września 2017 r.). Organ odwoławczy decyzję utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...] [...] r., tj. w terminie 2 miesięcy od otrzymania odwołania. Ponadto organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. Doręczenie rozstrzygnięcia nastąpiło zatem w terminie krótszym niż 3 miesiące od dnia wszczęcia postępowania. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że żadna w okoliczności skutkujących ustaleniem przerw w naliczaniu odsetek nie zachodzi.

Podkreślenia jednak wymaga, że w aktach sprawy nie ma wymienionych dokumentów, na które powołuje się organ. Brak jest odwołania z zaznaczoną datą jego wpływu do organu pierwszej instancji, nie ma pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2017 r. ze wskazaniem daty jego wpływu do organu odwoławczego. W aktach sprawy nie ma również zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] [...] r. przez stronę, czy postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej wraz z dowodem jego doręczenia stronie. Braki te uniemożliwią - zarówno skarżącemu jak i Sądowi - ocenę, czy organ zasadnie uznał, że nie wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek. W skardze podniesiono, że zobowiązany nie jest w posiadaniu powyższych dokumentów.

W tym zakresie organ podatkowy naruszył art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które to przepisy nakładają na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz dokonania oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Ponownie rozpatrując sprawę, organ uzupełni akta sprawy o brakujące dokumenty. Nadto, organ odniesienie się do twierdzenia strony zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2019 r., że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] [...] r., nr [...].MW umorzył częściowo postępowanie egzekucyjne ze względu na fakt, że część zaległości podatkowych spółki "[...]" objętych zaskarżoną decyzją uległa przedawnieniu, co oznacza, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie i istnieje podstawa do uchylenia tytułów wykonawczych.

We wskazanym piśmie z dnia [...] maja 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniosła też o odroczenie rozprawy. W uzasadnieniu podała, że termin rozprawy w niniejszej sprawie koliduje z wyznaczoną uprzednio na ten sam dzień licytacją nieruchomości spółki z o.o. "[...]" w likwidacji i nie jest w stanie w stanie reprezentować obydwu klientów na raz. Sąd wniosek ten oddalił.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku przeprowadzenia rozprawy, nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.). W myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu dopiero wtedy, gdy sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Podstawy do odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy z powodu nieobecności strony lub jej pełnomocnika może nastąpić tylko w przypadku, gdy nieobecność ta jest wynikiem nadzwyczajnego wydarzenia, albo jest wynikiem znanej sądowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć. Przez "nadzwyczajne wydarzenie" należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Natomiast "inną znaną sądowi przeszkodę", której nie można przezwyciężyć, jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę, a z treści informacji wynika, że strona nie może jej przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 239-241).

W ocenie Sądu, wskazana przez pełnomocnika przyczyna odroczenia rozprawy – kolizja terminu rozprawy z terminem licytacji nieruchomości, nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia. Pełnomocnik nie wykazała także, żeby przyczyna ta była niemożliwa do przezwyciężenia. We wspomnianym piśmie nie wskazano bowiem jakiejkolwiek przyczyny, która wykluczała udzielnie pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. Na koszty założył się wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł i kwota [...]zł z tytułu zapłaconej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.