Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 534/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 6, art. 41 ust. 1 i 2 pkt 2,5 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A sp.j. w B. na ocenę Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem – pismem z [...] r. o nr [...] z [...] r. Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: IOK/ŚCP, organ) ponownie dokonało negatywnej oceny merytorycznej wniosku A spółka jawna z siedzibą w B. (dalej jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżąca) o dofinansowanie projektu.

W podstawie prawnej powołano art. 58 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm.; dalej jako: ustawa wdrożeniowa).

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W wyniku ogłoszenia [...] r. przez ŚCP konkursu nr [...] na dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach Osi Priorytetowej III "Konkurencyjność MŚP", Działania 3.2 "Innowacje w MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 - 2020, Typ projektu 1. Wdrożenie i komercjalizacja innowacji produktowych oraz procesowych – Strona złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pod tytułem: "Wdrożenie innowacyjnej metody specjalistycznego leczenia ortodonty cz-nego u dzieci i młodzieży celem zapobiegania skutkom bezdechu sennego". Celem projektu było wdrożenie kompleksowej usługi medycznej leczenia ortodontycznego pacjentów w wieku rozwojowym. Dla stosowania innowacyjnej metody niezbędnym był zakup tomografu, drukarki 3d, pulsoksymetrów i specjalistycznego oprogramo-wania. Wnioskodawca do wniosku dołączył opinię o innowacyjności Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach wydaną przez Dr hab. N. med. E.M. oraz Dr n. med. M.T.

Następnie [...] r. został złożony wniosek uwzględniający uzupełnienie/poprawę wniosku w zakresie wymogów formalnych; w części H wniosku Strona złożyła oświadczenie o zapoznaniu się z treścią Regulaminu konkursu i zaakceptowała jego zapisy.

W trakcie oceny merytorycznej wniosek został oceniony negatywnie przez ŚCP jako niespełniający dwóch kryteriów punktowych zerojedynkowych, o czym poinformowano Wnioskodawcę 4 października 2018 r.

Kwestionując zasadność powyższej negatywnej oceny w zakresie kryteriów: "Innowacyjność projektu", "Realność wskaźników" Strona wniosła protest w celu weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie zarzucanych kryteriów.

Rozpoznając sprawę Instytucja Zarządzająca RPO WSL pismem z 16 stycznia 2019 r. uwzględniła złożony protest i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez SCP. W uzasadnieniu stanowiska w zakresie:

- Kryterium: "Innowacyjność projektu" wskazała, że należy podkreślić, że ocena merytoryczna w ramach przedmiotowego została dokonana w sposób nieprawidłowy. Z uwagi na stwierdzone uchybienia przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej może mieć wpływ na jej wynik w ramach KOM1. Z uwagi natomiast na podtrzymanie stanowiska oceniającego nr 2 należy stwierdzić, że kryterium nadal zostanie uznane za niespełnione.

- Kryterium: "Realność wskaźników" IZ RPO WSL wskazała, że ocena merytoryczna w ramach przedmiotowego kryterium przeprowadzona przez oceniającego nr 1 nie została dokonana w sposób prawidłowy i konieczne jest przeprowadzenie jej ponownie; ustalenia z oceny kryterium Innowacyjność projektu mogą mieć wpływ na przedmiotowe kryterium.

W wyniku ponownie przeprowadzonej oceny wniosku, po powyższej procedurze odwoławczej, w ramach zakwestionowanych kryteriów projekt otrzymał odpowiednio w ramach kryterium:

1. "Innowacyjność projektu" - 0 pkt (Ekspert nr 1) oraz 0 pkt (Ekspert nr 2);

2. "Realność wskaźników" - 0 pkt (Ekspert nr 1) oraz 1 pkt (Ekspert nr 2).

W konsekwencji zaskarżonym pismem [...] r. o ŚCP ponownie dokonało negatywnej oceny merytorycznej wniosku Strony o dofinansowanie projektu. W swoich stanowiskach oceniających wniosek Eksperci wskazali z jakiego powodu w danych kryteriach przyznano takie wartości punktowe. W zakresie Kryterium: "Innowacyjność projektu":

- Oceniający 1 przyznał 0 punktów argumentując, że "..z informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie (pkt B.9) oraz z zapisów ujętych w Opinii o innowacyjności wynika, że innowacja procesowa będzie polegała na nowoczesnym postępowaniu, w którym wykorzystywane będą urządzenia, takie jak: tomograf, drukarka 3D, pulsometry, a więc urządzenia znane i stosowane na rynku. Należy zauważyć, że Wnioskodawca nie opisał przy tym na czym dokładnie będzie polegał ów innowacyjny proces postępowania, tj. z informacji tych nie wynika w jaki sposób i w jakim stopniu przedstawiony we wniosku bardziej innowacyjny od metod stosowanych dotychczas. Zgodnie z Regulaminem konkursu przez pojęcie innowacji procesowej należy rozumieć wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostawy. Do tej kategorii zalicza się znaczące zmiany w zakresie technologii, urządzeń oraz/lub oprogramowania. Mając to na uwadze Oceniający projekt po proteście zgadza się z opinią wcześniejszego oceniającego, iż samo zestawienie kilku stosowanych i znanych na rynku urządzeń (usług) nie determinuje innowacyjności usługi, ani procesu technologicznego. Tym samym podtrzymano poprzednią negatywną ocenę w zakresie Kryterium 1 z uwagi na to, że we wniosku o dofinansowanie oraz w Opinii o innowacyjności nie można odnaleźć zapisów opisujących wdrażaną innowację procesową, tj. wyjaśniających założoną metodę terapii, a nie tylko dotyczących wykorzystywanych w niej urządzeń. Kryterium uznaje się za niespełnione, a protest za bezzasadny - podtrzymano negatywną ocenę projektu w zakresie Kryterium 1 za drugim Oceniającym - projekt nie spełnia innowacji w skali regionu.

- Oceniający 2 przyznaną punktację poparł stwierdzeniem, że "zgodnie z, Regulaminem Konkursu kryterium zostanie spełnione w sytuacji, gdy w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek innowacyjny co najmniej w skali regionu produkt/usługa lub proces. Innowacja wdrażana w wyniku realizacji projektu powinna być stosowana w województwie śląskim nie dłużej niż 3 lata. Ekspert po zapoznaniu się z całością dokumentacji projektowej wraz z dokumentacją odwoławczą i po jej przeanalizowaniu neguje wdrożenie innowacji nieznanej i niestosowanej dotychczas, zarówno w zakresie innowacji procesowej jak i produktowej". Przedstawiając obszernie zakres projektu i wyposażenia oraz wskazywany przez Wnioskodawcę procesowy charakter innowacji stwierdził, że zarówno projekt, jak i opinia o innowacyjności wskazują na innowacyjność procesową jako zestawienie trzech usług medycznych (diagnostyka przesiewowa dokonywana za pomocą tomografu; leczenie wykonane za pomocą drukarki i oprogramowania, monitorowanie leczenia za pomocą pulsoksymetru), które połączone w ciąg stworzą innowacyjna nową usługę w ramach projektu. Natomiast w opinii Eksperta zaplanowane w innowacyjności procesowej urządzenia nie stanowią urządzeń innowacyjnych na rynku regionalnym - są powszechnie dostępne i wykorzystywane w medycynie i nie tylko, a zestawienie ich razem do wykorzystania w ramach diagnostyki i leczenia nie stanowi o ich innowacyjności w skali nieznanej i niestosowanej dotychczas. Odnosząc się do opinii o innowacyjności w zakresie innowacji produktowej i wskazywanego przez Wnioskodawcę charakteru innowacyjności produktowej polegającej na wdrożeniu nowej kompleksowej usługi medycznej leczenia ortodontycznego połączonego z leczeniem OBPS u dzieci i młodzieży, obejmującego poszczególne etapy diagnostyki, leczenia i monitorowania – Ekspert stwierdził, że ustosunkowując się do celu, jakim jest wdrożenie innowacyjnej bezinwazyjnej usługi medycznej w skali nieznanej i niestosowanej dotychczas w świecie należy wskazać, że metoda bezinwazyjna ortodontyczna jest znana i stosowana na terenie Polski jak i samego woj. śląskiego, i nie jest ona skierowana jedynie do dorosłych, gdyż literatura w tym zakresie nie wyklucz również grupy docelowej (dzieci i młodzież), do której swoją metodę kieruje Wnioskodawca; tę tematykę i tego typu problemy i rozwiązania poruszane są również na konferencjach, na potwierdzenie powołał konkretne strony internetowe. Skonkludował, że wskazana metoda jest jedną z wielu dostępnych w diagnozowaniu i leczeniu OBPS w Polsce i jest wskazywana przy leczeniu lekkich przypadków. Nadto zwrócił uwagę, że Wnioskodawca wskazuje na grupę docelową dzieci i młodzieży, a przeprowadził opis skali innowacyjności w B.9.2, również w B. 14 i w B. 16 pod kątem leczenia OBPS na całej populacji, a nie tylko na grupie docelowej. Zdaniem Eksperta także zanim wprowadzi się jakąś metodę to trzeba przeprowadzić prace badawcze, aby wiedzieć czy wdrażana metoda ma sens, a konkurs niniejszy nie jest polem doświadczalnym w tym zakresie, a Wnioskodawca nie wskazał w dokumentacji projektowej ani też w opinii o innowacyjności tychże przesłanek, o których pisze w zacytowanym wyżej fragmencie. Konkludując Ekspert stwierdził, iż wskazana skala innowacyjności jest niewiarygodna, nie została odpowiednio udokumentowana i opisana przez Wnioskodawcę, opis i wskazane argumenty nie potwierdzają zasięgu skali innowacyjności nawet w zakresie regionu; Kryterium nie zostało spełnione.

Natomiast w zakresie Kryterium: "Realność wskaźników" - Oceniający 1 przyznaną punktację uargumentował brakiem stwierdzenia innowacyjności w projekcie; podtrzymano negatywną ocenę projektu w zakresie tego Kryterium 3 za drugim Oceniającym. Oceniający 2 przyznaną punktację uargumentował tym, że wskaźnik produktu: Liczba wprowadzonych innowacji - oszacowany na poziomie 3 nie jest możliwy do osiągnięcia przy zaplanowanym sposobie realizacji projektu.

Od powyższej ponownej negatywnej ocenie merytorycznej Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego żądając jej uwzględnienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ŚCP i zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzuty: I. naruszenia prawa materialnego:

1. art. 2 pkt. 13a) ustawy wdrożeniowej w zw. Z art. 125 ust.3 lit. a) pkt. ii) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej jako: "rozporządzenie 1303/2013");

2. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, łącznie wszystkie ww. przepisy, poprzez:

- przeprowadzenie procesu oceny wniosku, a w szczególności oceny spełnienia kryterium innowacyjności mających umożliwić ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny,

- stosowanie arbitralnych ocen i tez, oderwanych od szczegółowego uzasadnienia wniosku zawartego w jego treści, a także w treści skutecznie wniesionego protestu,

- stosowanie dowolnych ocen przedstawionego uzasadnienia projektu w części dotyczącej innowacyjności, w oderwaniu od wiedzy specjalistycznej, wymaganej dla dokonania tego rodzaju ocen,

- brak podania dostatecznie uzasadnionych motywów wydanego rozstrzygnięcia.

II. naruszenia przepisów postępowania:

1. art.41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt. 11 i 12 słownika pojęć Regulaminu Konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 stworzonego przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości (dalej: "Regulamin Konkursu"), poprzez błędną wykładnię pojęcia "Innowacji procesowej" i "Innowacji produktowej";

2. art. 58 ust. 2 pkt. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nieusunięcie przy ponownej ocenie wniosku, naruszeń wskazanych w rozpatrzeniu protestu, co miało wpływ na wydanie ponownej negatywnej oceny merytorycznej przeprowadzonej w wyniku procedury odwoławczej.

W odpowiedzi na skargę organ uznał jej zarzuty za bezzasadne. Ustosunkowując się do argumentów Strony przedstawił definicję Kryterium: "Innowacyjność projektu" jako spełnione w sytuacji, gdy w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek innowacyjny co najmniej w skali regionu produkt/usługa lub proces. Innowacja wdrażana w wyniku realizacji projektu powinna być stosowana w województwie śląskim nie dłużej niż 3 lata. Natomiast co do Kryterium: "Realność wskaźników" koniecznym było ustalenie czy zaplanowane do osiągnięcia w projekcie efekty w postaci wskaźników są możliwe do zrealizowania przy pomocy działań zaplanowanych w projekcie. Kryterium nie jest spełnione, kiedy ekspert uzna, że oszacowane wartości wskaźników są zbyt wysokie lub zakres działań jest niewystarczający do ich osiągnięcia w zadeklarowanej wartości. Zatem organ stwierdził, że w ramach ponownej oceny tych kryteriów obydwaj oceniający wskazali, że przed dokonaniem ponownej oceny wniosku, zapoznali się z kartami oceny poprzednich oceniających oraz z dokumentacją powstałą w wyniku procedury odwoławczej i wzięli pod uwagę zalecenia Instytucji Zarządzającej.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi organ wyjaśnił zasady działania członków KOP, zapisy Regulaminu konkursu i instrukcji wypełniania wniosku, oświadczenie Wnioskodawcy, że zapoznał się z dokumentacją konkursową. Nadto podkreślił bezzasadność zarzutu braku kompetencji Osób oceniających wskazując, że "Kandydat na eksperta składa oświadczenie o spełnieniu przesłanek".

Ustosunkowując się do zarzutów prawidłowości ocen organ zaakcentował, że ekspert nr 1 (w ramach drugiej oceny) wskazał na brak informacji opisujących innowację procesową natomiast zapisy ze str. 2 opinii o innowacyjności dotyczą innowacji produktowej. Zdaniem ŚCP zatem Wnioskodawca powinien był opisać metodologię projektu w sposób szczegółowy, co umożliwiłoby ekspertom ocenę treści zawartych we wniosku i jego załącznikach. natomiast teza Skarżącego: "że większe uszczegółowienie metodologii projektu skutkowałoby tylko zwiększeniem zawiłości jego opisu", ,jaki jest więc sens stawiania zarzutu zbyt krótkiego opisu innowacyjności projektu" – zdaniem organu - przeczy idei oceny wniosku przez niezależnych ekspertów bowiem eksperci zostali powołani do ceny wszelkich zapisów wniosku, bez względu na stopień ich trudności czy zawiłości, natomiast nie jest rolą Wnioskodawcy ocena zdolności/możliwości intelektualnych ekspertów, skoro przystępując do konkursu zgodził się z jego warunkami, co potwierdził podpisując stosowne oświadczenie we wniosku (pkt H wniosku).

W odpowiedzi na zarzut Skarżącego dotyczący braku zrozumienia przez eksperta nr 1 kryterium innowacyjności, w tym rozróżnienia innowacyjności produktowej i procesowej, ŚCP podtrzymał stwierdzenie, iż w załączonej do wniosku opinii o innowacyjności brak jest wykazania na czym będzie polegała innowacyjność procesowa, a z zapisów działania poszczególnych urządzeń nie wynika czy opisane urządzenia będą tworzyły innowacyjny proces i jakie parametry tego procesu będą innowacyjne w porównaniu do innych tego typu urządzeń.

Organ nie zgodził się także z zarzutem skarżącego, że oceniający upatrują wadliwości przedstawionej opinii o innowacyjności, jak i samego wniosku, gdyż brak jest wskazania tego faktu przez oceniających w kartach oceny merytorycznej. Żaden z oceniających nie wskazał w swoim uzasadnieniu do oceny tego kryterium, że innowacyjny produkt nigdy nie może powstać z połączenia produktów znanych. Oceniający podsumowali jedynie czego dotyczy meritum opinii o innowacyjności oraz wniosku w zakresie innowacyjności produktu i wskazali, że samo zestawienie kilku stosowanych/znanych na rynku urządzeń/usług nie determinuje innowacyjności usługi czy procesu. Odnosząc się do przykładu Skarżącego opartego na powstaniu pojazdu parowego, który w swej prostocie składał się z dotychczas szeroko już znanego mechanizmu silnika parowego i koła organ zaznaczył, że skarżący nie wykazał, na co wskazali oceniający, ani w opinii o innowacyjności ani też we wniosku cech innowacji produktowej, a tym bardziej procesowej wprowadzanej usługi, w uzasadnieniu której opisał jedynie za pomocą jakich urządzeń będzie ona wprowadzana, czyli de facto skarżący opisał jedynie silnik i koło, a nie parowóz.

Organ zaznaczył również nieścisłość w dokumentacji w zakresie określenia celu projektu i pytanie co w takim razie innowacyjnego wprowadza Skarżący, metodę leczenia czy innowacyjne podejście - z opinii o innowacyjności i wniosku, to "celem projektu jest opracowanie innowacyjnego podejścia do zapobiegania bezdechowi", a zgodnie z informacjami zawartymi w skardze celem projektu jest innowacyjne podejście do profilaktyki walki z bezdechem, a zgodnie z zapisem z dokumentacji projektowej "opracowanie innowacyjnego podejścia do profilaktyki eliminacji bezdechu".

W odpowiedzi na wskazanie Skarżącego co do oceny eksperta nr 2 w zakresie stwierdzenia niejednoznacznego celu projektu podkreślono obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej. Dalej w odpowiedzi na zarzut skarżącego, że oceniający nr 2 nie udowodnił prawdziwości swoich twierdzeń dotyczących kwestii zaplanowanych do zakupu urządzeń w ramach innowacji procesowej organ wyjaśnił, że kwestia "udowodnienia", że założony projekt prowadzi do wdrożenia innowacji procesowej i/lub produktowej leży po stronie wnioskodawcy, zatem żądanie skarżącego jest w tym zakresie bezzasadne. Podkreślono, że członkowie KOP dokonują oceny wniosków o dofinansowanie na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia; obydwaj nowo powołani Eksperci odnieśli się do zapisów wniosku o dofinansowanie, wskazali, że zapoznali się z dokumentacją powstałą w wyniku procedury odwoławczej oraz przedstawili uzasadnienie dla przeprowadzonej oceny. Co do zakwestionowanych przez Skarżącego adresów do stron internetowych organ przytaczając zagadnienia z poszczególnych stron podzielił konkluzje ekspertów, że opis i wskazane argumenty nie potwierdzają zasięgu skali innowacyjności nawet w zakresie regionu, dlatego można ją uznać jedynie na poziomie przedsiębiorstwa; rolą eksperta nie jest przeprowadzanie dowodów w postaci wskazywania, gdzie dana metoda ma zastosowanie, ten aspekt powinien zbadać Wnioskodawca skoro twierdzi, że będzie prekursorem w tej dziedzinie. Natomiast Ekspert oraz zapisy załącznika do wniosku, tj. opinii o innowacyjności wystarczająco udowadniają, że terania ortodontyczna do profilaktyki obturacyjnego bezdechu sennego nie stanowi nowatorskiego podejścia do zagadnienia i nie stawia nowej usługi w szeregu innowacji nieznanych i nie stosowanych dotychczas w świecie; konkurs nie jest polem doświadczalnym i nie ma w swym zakresie prac B+R, zwłaszcza, że Wnioskodawca nie wskazał w dokumentacji projektowej ani też w opinii o innowacyjności tychże przesłanek, o których pisze w skardze.

W odpowiedzi na wskazanie Skarżącego, że oceny innowacyjności (czy to produktowej czy procesowej) należy dokonywać przede wszystkim przez pryzmat rezultatu, a nie sposobu jej osiągnięcia organ cytując definicje Regulaminu konkursu stwierdził, że Skarżący na swój użytek nie może zmieniać reguł oceny obowiązujących w konkursie wszystkich Wnioskodawców. Poza tym, skoro opinia o innowacyjności i wniosek o dofinansowanie nie zawierają informacji na czym ma polegać innowacja procesowa, to trudno uznać, że rezultat w postaci wskaźnika pn.: "Liczba wprowadzonych innowacji" (tu: 3 szt.) zostanie spełniony. Organ nie zgadza się z tezą Skarżącego, że oceny innowacyjności należy dokonywać przez pryzmat rezultatu, a nie sposobu jej osiągnięcia, ponieważ w ramach przedmiotowego konkursu istotne jest w jaki sposób dany rezultat zostanie osiągnięty (ten aspekt oceniają m.in. eksperci), natomiast samo stwierdzenie osiągnięcia rezultatu, tj. ww. wskaźnika wdrożenia innowacji procesowej, produktowej, nie stanowi o jej faktycznym stosowaniu w województwie śląskim nie dłużej niż 3 lata.

Ustosunkowując się do zarzutu braku możliwości zweryfikowania, kto jest ekspertem dokonującym oceny jego wniosku, organ wskazał, że ekspertów do oceny merytorycznej dla danego działania na podstawie ustawy powołuje IZ RPO WSL i nie ma podstaw, aby wobec odmiennego od Wnioskodawcy stanowiska Ekspertów uznać, że nie mają oni kompetencji lub też nie posiadają odpowiedniej wiedzy czy doświadczenia do oceny projektów. Nadto Ekspert oprócz stron www. przedstawił również inne argumenty, świadczące o braku spełnienia skali innowacyjności założonej przez Wnioskodawcę. Natomiast Skarżący sformułował swój zarzut jedynie w oparciu o fragment wypowiedzi eksperta wyjęty z kontekstu całości oceny eksperta. Dalej organ za niezasadne uznał dywagacje Skarżącego, że eksperci nie rozumieją założeń projektu, skoro Wnioskodawca nie podał wszystkich informacji we wniosku, wskazując że "większe uszczegółowienie metodologii projektu skutko-wałoby tylko zwiększeniem zawiłości jego opisu". Podkreślono, że oceny merytorycznej wniosku dokonano z uwzględnieniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ponieważ procedura oceny projektów przez niezależnych ekspertów oraz procedura odwoławcza chroni Wnioskodawców przed arbitralnymi decyzjami organów administracji publicznej.

Uznając bezzasadność kolejnych zarzutów organ zaakcentował, że w pkt 2. Opinii o innowacyjności, w którym należało zaznaczyć i uzasadnić jakie innowacje zostaną wdrożone w ramach projektu, podane informacje nt. innowacji procesowej zawierają jedynie wskazanie jakie urządzenia zostaną wykorzystywane, jednak brak jest opisu na czym będzie ta innowacja polegała. Zatem Organ nie zgodził się z tezą Skarżącego o szczegółowości sporządzonej przez ww. osoby opinii o innowacyjności bowiem podpisany dokument zawiera merytoryczny brak w zakresie braku opisu wdrażanej innowacyjności procesowej. Za chybiony uznano także zarzut, że wskazane w skardze dokumenty nie zawierały podpisów.

Podsumowując organ skonstatował, że zgodnie z wynikiem ponownej oceny merytorycznej, obaj nowo powołani eksperci stwierdzili, że wnioskodawca nie udowodnił założonej we wniosku skali innowacyjności, tj.: nieznanej i niestosowanej.

Eksperci oceniający wniosek po procedurze odwoławczej stwierdzili, że nie uznają skali innowacyjności na założonym we wniosku poziomie, wskazując, że inwestycja stanowi zwykłe doposażenie gabinetu w nowoczesny sprzęt.

Na rozprawie sądowej pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasową argumentację. W terminie publikacji wyroku strona skarżąca pisemnie odniosła się do stanowiska wyrażonego przez organ w odpowiedzi na skargę. Ponownie zaakcentowała, że treść wniosku o dofinansowanie zawiera wszystkie niezbędne informacje do jego oceny. Problematyczność tego zagadnienia w ocenie wnioskodawcy wynika, z braku zrozumienia przez ekspertów celów projektu, a także sposobu ich osiągnięcia za pomocą opisanej procedury, co najpewniej jest wynikiem dokonywania oceny projektu przez osoby nie posiadającej ścisłej wiedzy z zakresu branży jakiej dotyczy projekt. Strona podkreśliła szereg zarzutów dotyczących przebiegu procesu oceny wniosku o dofinansowanie, przy czym najbardziej akcentuje brak rzetelności i przejrzystości procedury, co przejawia się w niemożliwości oceny wiedzy osób będących ekspertami Organu. Zakwestionowano trafność powoływanych przez Eksperta stron www na potwierdzenie braku kwalifikacji do oceny projektu. Wskazano, iż dotychczasowe metody postępowania nie uwzględniały stanu górnych dróg oddechowych i skupiały się głownie na funkcji narządu żucia oraz efektach estetycznych. Natomiast innowacyjna metodologia projektu polega na zastosowaniu dostępnych i znanych technik ortodontycznych, przy wykorzystaniu dostępnych i znanych urządzeń, które w tym konkretnym połączeniu, przy uwzględnieniu stanu górnych dróg oddechowych, pozwolą na opracowanie indywidualnego postępowania terapeutycznego, którego celem będzie usprawnienie funkcji narządu żucia oraz przywrócenie prawidłowej budowy i funkcji górnych dróg oddechowych, a to wszytko w celu zapobiegania występowania bezdechu. Opierając się na orzecznictwie Skarżący podkreślił, że argumentacja ekspertów jest dowolna i budzi poważne wątpliwości w zakresie swojej prawidłowości i merytoryczności; została dokonana najprawdopodobniej przez osoby nie posiadające odpowiedniej wiedzy i doświadczenia w zakresie materii ocenianego projektu. Zatem doszło do naruszania podstawowych zasad oceny projektów takich jak równość, przejrzystość i rzetelność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Ustawą szczególną w tym przypadku jest ustawa wdrożeniowa tj. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Stosownie do jej art. 53 ust. 1 wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny projektu, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany wskazać między innymi kryteria wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4). Protest jest rozpatrywany przez instytucję: 1) zarządzającą albo 2) pośredniczącą - jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55). Właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (art. 57). Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Przepis art. 64 ustawy wdrożeniowej przewiduje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

W świetle przywoływanych przepisów, sądy administracyjne przeprowadzają kontrolę w sprawach o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 i uwzględniają kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1783/12, LEX nr 1291811).

Przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej określa obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2), to jest rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 ze zm.).

Natomiast podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), w którym właściwa instytucja określa między innymi przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2) oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5).

W myśl art. 6 ustawy wdrożeniowej system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (ust. 1). Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (ust. 2).

Oceny projektów dokonuje się w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz o dokumentację konkursową, a w szczególności o zasady zamieszczone w Regulaminie konkursu. W związku z tym dokumentacja konkursowa stanowi podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa. Zauważyć przede wszystkim należy, że Wnioskodawca jest spółką; złożył wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014- 2020 dla osi priorytetowej III Konkurencyjność MŚP dla działania 3.2. Innowacje w MŚP, pod tytułem: "Wdrożenie innowacyjnej metody specjalistycznego leczenia ortodontycznego u dzieci i młodzieży celem zapobiegania skutkom bezdechu sennego". Warunki i wymagania konkursu, podane do wiadomości wszystkim potencjalnym wnioskodawcom, nie są sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim z regulacjami prawa unijnego oraz ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zasadnie strona skarżąca została pozbawiona punktów za brak innowacyjności produktowej i procesowej wnioskowanego projektu, a w konsekwencji negatywnie oceniono również kryterium merytoryczne punktowe - realność wskaźników.

Strona wskazuje na wadliwość postępowania organu, nierzetelność w analizie zapisów wniosku i załączonej opinii oraz podnoszonych zarzutów, dowolność oceny dokonanej przez ekspertów i sprowadzenie opisu projektu do zakupu wyposażenia gabinetu w sprzęt znany na rynku.

Organ z kolei powołał się na podstawy prawne prowadzenia weryfikacji wniosku i rozstrzygania; treść regulacji konkursowych; ocenę dwóch, niezależnych ekspertów opiniujących projekt - i w konsekwencji niemożność przyznania z tego tytułu spornych punktów.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie wyrażone przez ŚCP stanowisko w przedmiocie spornych kryteriów jest prawidłowe. W pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że w przeprowadzonym postępowaniu organ zastosował się do wymagań wynikających z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej i sposób właściwy dokonał oceny projektu z zachowaniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Skarżącej Spółce zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do art. 45 ust 4 w/w ustawy organ przekazał wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku tj., że został oceniony negatywnie i nie uzyskał wymaganej liczby punktów / nie spełnił kryteriów wyboru wraz ze szczegółowym uzasadnieniem stanowiska w formie załączników do pisma. Eksperci ponownie oceniający projekt podtrzymali bowiem wcześniejsze zapatrywanie o niespełnieniu kryteriów merytorycznych punktowych zerojedynkowych w zakresie innowacyjności projektu i realności wskaźników dodatkowo wskazując konkretne podstawy do takiego stanowiska, obszernie opisane w części początkowej uzasadnienia. Nadto odpowiedź na skargę organu zawiera analizę zarzutów Skarżącej i wniosków podniesionych w skardze uznając je w konkluzji za bezzasadne.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że negatywna ocena w sposób wyczerpujący odnosi się do kwestii innowacyjności – produktowej i procesowej. Obaj eksperci w dokonanych ocenach byli niezależni, a ich stanowiska w spornym zakresie są spójne i zgodne.

Skład orzekający w sprawie także zauważa, że organ - w oparciu o ocenę ekspertów - nie kwestionuje treści wniosku ani przedłożonej przez stronę Opinii o innowacyjności; skupił się na treści obu dokumentów i przeanalizował ich zapisy. Natomiast tut. Sąd analizując materiał dowodowy nie miał też żadnych wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości oceny ekspertów i ich wniosków. Innowacja produktowa została zasadnie negatywnie oceniona przez ekspertów, którzy stwierdzili, że w pkt B.9.1. Charakter wdrażanej innowacji nie odnaleziono treści, w ramach których Wnioskodawca opisałby na czym polega innowacyjność bowiem wskazał jedynie na planowane wykorzystywanie 4 urządzeń, które nie mają przymiotu innowacyjności, co zresztą jest w sprawie poza sporem. Nadto w części B.2 i B.8 nie wykazano jednoznacznego celu projektu. Tym samym prawidłowo nie uznano innowacyjności produktowej.

Natomiast odnośnie innowacji procesowej – stwierdzono, że przedstawiony przez stronę opis wykorzystania planowanych do zakupu urządzeń nie mieści się w pojęciu jako innowacyjność procesowa, a opisane przez Wnioskodawcę działania nie wpisują się w definicję Innowacji procesowej zawartej w Regulaminie konkursu, gdyż czynności te nie polegają na wdrożeniu innowacyjnej tj. nowej lub znacząco udoskonalonej usługi. Obaj eksperci obszernie odnieśli się do tej kwestii co przedstawiono w części opisowej uzasadnienia.

Powyższe stanowisko tut. Sąd w całości podziela. Wnioskodawca nie wykazał innowacyjności produktowej – urządzenia tomografu, specjalistycznego oprogramowania, drukarki 3D i pulsoksymetru nie są spełniają wymogu innowacyjności; brak jest także we wniosku i opinii o innowacyjności dokładnego opisu planowanych usług, kompleksowego działania i w konsekwencji wykazania innowacyjności procesowej.

Dlatego w pełni poprawne były wnioski uzasadniające negatywną ocenę wniosku, że dofinansowaniu podlegałaby nie konkretna działalność mająca cechy innowacyjności, a zakupienie samego sprzętu, nie spełniającego tego kryterium. Natomiast wykorzystywanie tych urządzeń nie może samo z siebie przesądzać, determinować innowacyjności całego przedsięwzięcia skoro w zakresie działalności prowadzonej na tych urządzeniach żadnej innowacyjności Wnioskodawca nie wykazał.

Podobnie za prawidłową należało uznać negatywną ocenę realności wskaźników skoro skarżący otrzymał negatywną ocenę innowacyjności projektu. Eksperci jednoznacznie uznali, że niemożliwym do osiągnięcia jest wskaźnik "Liczba wdrożonych wyników prac B+R" ponieważ Wnioskodawca nie spełnił kryterium innowacyjności. Natomiast jak wynika z Regulaminu konkursu – rozdz. 3 - wskaźniki kluczowe rezultatu bezpośredniego to liczba wprowadzonych innowacji i jest to wskaźnik obrazujący sumaryczną liczbę wprowadzonych w wyniku realizacji projektu innowacji zarówno o charakterze technologicznym jak i nietechnologicznym. W przypadku innowacji technologicznych we wskaźniku powinny zostać wskazane jedynie te innowacje, które są wdrażane w skali co najmniej regionalnej. W przypadku innowacji nietechnologicznych we wskaźniku powinny zostać ujęte wszystkie wdrażane innowacje, niezależnie od skali. Wskazane we wskaźniku innowacje muszą być spójne z tymi, które zostały wymienione w opinii o innowacyjności. Natomiast liczba wdrożonych wyników prac B+R – to ten wskaźnik obrazuje sumaryczną liczbę wdrożonych w ramach projektu wyników prac badawczo - rozwojowych, które zostały zrealizowane i zakończone przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca powinien posiadać dokumentację potwierdzającą możliwość wdrożenia wyników prac B+R; a takich badań Skarżący nie przedstawił.

W konsekwencji powyższych uwarunkowań należało stwierdzić, że okoliczności faktyczne, które legły u podstaw negatywnej oceny zostały prawidłowo wyjaśnione przez organ. Spółka zarzuca niesłusznie, że dokonano szeregu błędnych interpretacji stanu faktycznego i bezpodstawnie przyjęto brak innowacyjności przedsięwzięcia. W przedstawionych powyżej warunkach niezasadne są wnioski skargi, że zarzucane działania organu świadczą o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze przyjąć należy, że powyższa ocena wniosku o dofinansowanie projektu (przeprowadzona na etapie oceny merytorycznej) dokonana została w sposób nienaruszający prawo. W stanowisku ekspertów oraz organu w odpowiedzi na skargę wyjaśniono bowiem, jakie były podstawy stwierdzenia, że projekt nie spełnia obligatoryjnego kryterium innowacyjności i realności wskaźników, a tut. Sąd – jak wyżej opisano – podziela to stanowisko. Z Regulaminu konkursu wynika, że są to kryteria obligatoryjne – spełnienie ich jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie cząstkowe pytania będzie pozytywna, a takich Strona nie uzyskała, co potwierdza załącznik do pisma informującego o negatywnej ocenie projektu.

Zaakcentować także należy, że procedury ubiegania się o dofinansowanie w ramach programów regionalnych opierają się na konkretnych zasadach, ujęte są w jednoznacznych regulacjach i obwarowane sztywnym reżimem prawnym; brak jest w tym zakresie spraw możliwości stosowania uznania administracyjnego, dowolności oceny czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych.

W ocenie Sądu zatem organ prawidłowo wyjaśnił prawidłowość poczynionych ustaleń i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie obszernie opierając się na obowiązujących regulacjach prawnych; również szczegółowo ustosunkował się do zarzutów Strony. odmienna od Skarżącej spółki ocena wniosku i planowanego projektu przez powołanych w tym konkursie ekspertów nie świadczy o braku ich kompetencji skoro konkretnie wskazali podstawy negatywnego stanowiska. Zauważyć także należy, że Sąd nie jest władny podważać kompetencje ekspertów powołanych stosowną uchwałą przez Instytucję Zarządzającą środkami unijnymi; tryb wyłaniania ekspertów nie należy do kognicji sądów administracyjnych; nadto ich umocowanie do dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie organ dokładnie wskazał.

W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p.