Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 935/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek leśny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 465
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 32
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku leśnym za 2014 rok - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [..., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku leśnym za 2014 rok.

Jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez organ I instancji. Najpierw Wójt Gminy wydał decyzję z dnia [...] marca 2014 r., którą skierował do Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę oraz do B. D., S. D. i H. K.. Po rozpatrzeniu odwołania Starosty , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy skierował decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. tym razem do Nadleśnictwa oraz do B. D., S. D. i H. K., określając w niej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2014 r. w kwocie 43 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji Wójt Gminy podał, że przedmiotem opodatkowania jest działka w P. o nr 2397, stanowiąca las o pow. 1,34 ha, której współwłaścicielami są: Skarb Państwa oraz B. D., S. D., H. K..

Mając na uwadze treść art. 32 ust. 1 ustawy z dani 28 września 1991 o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1153 ze zm.) a także art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 465), organ I instancji uznał, że obowiązek podatkowy Skarbu Państwa z tytułu udziału w ¼ we współwłasności przedmiotowej działki spoczywa na Lasach Państwowych a konkretnie na Nadleśnictwie .

Organ I instancji wskazał, że na podstawie uproszczonego planu urządzania lasów obrębu P., część powierzchni działki (0,20 ha), której wiek lasu nie przekracza 40 lat, jest zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o lasach. Pozostała część działki (0,14 ha) podlega zaś opodatkowaniu.

Wójt Gminy stwierdził, że wymienieni współwłaściciele nie spełnili ustawowego obowiązku i nie złożyli w terminie stosownej deklaracji na podatek leśny za 2014 r. W związku z powyższym na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) określono wysokość zobowiązania podatkowego.

Nadleśnictwo złożyło odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w stosunku do strony odwołującej. Podniesiono, że działka ta nie znajduje się w zarządzie Nadleśnictwa, o czym świadczy fakt, że nie figuruje w obowiązującym Planie Urządzenia Lasu, sporządzonego na lata 2012 - 2021. Potwierdzają to również dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sama treść art. 4 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o lasach kwestii zarządu nie przesądza. Nadleśnictwo nie prowadzi na tym terenie żadnej gospodarki leśnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wypisu z ewidencji gruntów i budynków z dnia 08.04.2014 r. wynika, że przedmiotowa działka stanowi las a prawo własności przysługuje H. K. – ¼ udziału, S. i B. D. – 2/4 udziału oraz Skarbowi Państwa – w ¼ udziału.

Kolegium stwierdziło również, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego uznając, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o lasach mieniem, którym ta jednostka zarządza są lasy, stanowiące własność Skarbu Państwa. Skoro działka w P. o nr 2397 stanowi m.in. własność Skarbu Państwa, to zobowiązanym do zapłaty podatku leśnego będzie w tym przypadku Nadleśnictwo. Zdaniem Kolegium okoliczności podnoszone w odwołaniu nie mogą tej oceny zmienić.

Nadleśnictwo, reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżyło powyższą decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi Strona skarżąca podtrzymała wyrażone w odwołaniu zarzuty, że nie sprawuje zarządu nad przedmiotową działką. Nie została ona bowiem formalnie przekazana w zarząd Nadleśnictwu. Skarżący wskazał natomiast na wątpliwości, które dotyczą formy, w jakiej ma nastąpić przekazanie majątku (czy ma to być decyzja, umowa najmu, dzierżawy, użyczenia) i organu, który jest do tego uprawniony. Odpowiedź na te pytanie nie wynika bezpośrednio z treści przepisów ustawy o lasach, które dotyczą przekazania majątku Skarbu Państwa w zarząd ani z treści przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), w których zostało określone przekazanie majątku Skarbu Państwa w trwały zarząd. Ponadto Skarżący zaznaczył, że z przepisów podatkowych wprost wynika, kto ma być podatnikiem. Zgodnie z art. 2 ustawy o podatku leśnym, jest to właściciel, użytkownik wieczysty i posiadacze lasów stanowiących własność Skarbu Pastwa i jednostek samorządu terytorialnego. Taki katalog podmiotów zobowiązanych znajduje potwierdzenie również w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o opłatach i podatkach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.). Skarżący wskazał więc, że zarówno Wójt Gminy, jak i Kolegium, w sposób nieprawidłowy wskazali adresata podatku, nie uwzględniając przepisów obowiązujących w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Organy podatkowe zasadnie uznały, że Nadleśnictwo posiada w niniejszej sprawie status podatnika podatku leśnego należnego od działki numer 2397 położonej w miejscowości P. użytkowanej jako lasy, co wynika z wypisu rejestru gruntów zawartego w aktach sprawy.

W niniejszej sprawie odnieść się należy do dwóch grup zagadnień, których rozstrzygnięcie będzie warunkowało podjęcie prawidłowej decyzji w zakresie ustalenia statusu podatnika dla Nadleśnictwa.

W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy w ogóle Nadleśnictwo może występować w charakterze podatnika reprezentując w tym zakresie Skarb Państwa, zaś po drugie należy rozważyć, czy nie występują inne podmioty, których obowiązek podatkowy wyprzedzał by taki obowiązek skarżącego.

Podmioty mogące być podatnikami podatku leśnego zostały wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, który to przepis przewiduje że podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nie posiadające osobowości prawnej, będące:

- właścicielami lasu,

- posiadaczami samoistnymi lasów,

- użytkownikami wieczystymi lasów,

- posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Jednocześnie przepis art. 2 ust. 2 tej ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego od lasów pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe nie objętych obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 2 ust. 1 punkt 4, ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych lasów państwowych.

Kończąc przedstawianie przepisów określających status podatnika podatku leśnego oraz wzajemnych korelacji obowiązku podatkowego w odniesieniu do różnych grup podatników należy jeszcze wskazać na art. 2 ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym.

Z przepisów, które zostały powyżej przedstawione wynika więc, że obowiązek podatkowy ciąży zasadniczo na właścicielu lasu, z tym że w przypadku kiedy las jest posiadaniu samoistnym innej osoby niż właściciel lasu, to wówczas obowiązek ten będzie ciążył na posiadaczu samoistnym. Można również dopuścić taką sytuację, że w przypadku kiedy dany las znajduje się we współwłasności, zaś któryś ze współwłaścicieli nie sprawuje władztwa nad tymże lasem, i jego posiadaczami samoistnymi są tylko pozostali współwłaściciele, to wówczas obowiązek taki ciążył będzie tylko na tych posiadaczach samoistnych. Taka wzajemna korelacja obowiązku podatkowego właściciela lasu oraz posiadacza samoistnego, z której wynika pierwszeństwo obowiązku podatkowego posiadacza samoistnego lasu wynika z przepisu art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym, który wprost kwestię tę reguluje.

W przypadku lasów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego dochodzić będzie również do takich sytuacji, to jest wyprzedzania obowiązku podatkowego właściciela lasu przez obowiązek podatkowy posiadacza lasu, w tym również posiadacza zależnego w sytuacji, gdy las ten znajduje się w takim posiadaniu na przykład na podstawie umowy zawartej przez stosowną jednostkę, w której zarządzie dany las się znajdował a podmiotem, który jest aktualnie posiadaczem zależnym lasu.

W przypadku więc tego typu lasów, a mianowicie stanowiących własność Skarbu Państwa, obowiązek posiadacza samoistnego lasu oraz posiadacza zależnego lasu będzie wyprzedzał obowiązek podatkowy właściciela lasu - Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego.

W przedmiotowej sprawie co nie budzi wątpliwości, działka objęta decyzjami podatkowymi organów podatkowych znajduje się we współwłasności, z której 3/4 udziałów posiadają osoby fizyczne, zaś jedną czwartą udziału posiada Skarb Państwa.

Należy zatem rozważyć jaki organ jest tu właściwy do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu podatkowym. Sąd Administracyjny zgadza się z poglądem zaprezentowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , że jednostka tą nie może być Starosta, a musi być nią odpowiednia jednostka Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Przewiduje to przepis art. 2 ust. 2 ustawy o podatku leśnym, który stanowi że obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego w od lasów pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych lasów państwowych. Zarząd, o którym mowa w tym przepisie jest instytucją przewidzianą w ustawie z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. Poz. 1153), która w artykule 4 ust. 1 stanowi, że lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Zarząd nad lasami państwowymi został więc ustanowiony dla Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z mocy ustawy i wszystkie lasy stanowiące własność Skarbu Państwa na mocy tego przepisu znajdują się w zarządzie tej jednostki organizacyjnej. Do uzyskania takiego prawa zarządu nie jest potrzebne wydanie żadnego aktu administracyjnego, decyzji, na mocy której zarząd taki zostałby ustanowiony. Lasami będącymi własnością Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stwarza to domniemanie, że ilekroć ustawa nie stanowi inaczej, tylekroć Lasy Państwowe należy uznać za zarządzającego mieniem Skarbu Państwa (porównaj B. Rakoczy, Ustawa o lasach. Komentarz, Sip Lex 2011, komentarz do art. 4 ustawy).

Wbrew więc twierdzeniom zawartym w skardze, do przyjęcia, że zarząd lasu sprawowany jest przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe w odniesieniu do lasu stanowiącego własność Skarbu Państwa nie jest potrzebne podjęcie jakiegokolwiek aktu przez organy reprezentujące Skarb Państwa. Jest to prawo odmienne od prawa trwałego zarządu, czy wcześniej zarządu wynikającego z ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. Z 2014 r., poz. 518 ze zm.).

Wskazać dalej należy na przepis art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, który stanowi, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, jako państwowa jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że obowiązek podatkowy ciążył będzie w zakresie podatku leśnego od działki objętej niniejszym postępowaniem, na stosownej jednostce organizacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Działka ta pozostaje bowiem z mocy prawa w zarządzie tej jednostki organizacyjnej i to ona reprezentuje w tym postępowaniu Skarb Państwa.

Jednocześnie z ewidencji gruntów i budynków wynika w sposób jednoznaczny, że Skarb Państwa jest współwłaścicielem tejże działki w wysokości ¼ udziału. Dane z ewidencji rejestru gruntów mają na mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o geodezji i kartografii (tekst jedn. Dz. U. Z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) wiążące znaczenie w postępowaniu podatkowym odnośnie danych, które z tej ewidencji wynikają. Oznacza to, że do momentu podważenia w sposób skuteczny tychże danych, organy podatkowe są nimi związane i nie mogą wydać rozstrzygnięcia nie uwzględniającego tych danych. Ewidencja ta w sprawie niniejszej nie była kwestionowana, a więc nie może budzić wątpliwości fakt, że Skarb Państwa jest współwłaścicielem tejże działki. W tym zakresie należy wskazać, że z mocy art. 2 ustęp 4 ustawy o podatku leśnym, jeżeli las jest współwłasnością, to wówczas obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Odnośnie Nadleśnictwa zachodzą więc przesłanki do uznania go za podatnika podatku leśnego odnośnie przedmiotowej działki w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym.

Nie zachodzą natomiast okoliczności mogące wyłączyć obowiązek podatkowy skarżącej z uwagi na wyżej wskazane przepisy dające pierwszeństwo obowiązkowi podatkowemu posiadaczy samoistnych bądź zależnych lasu.

W trakcie postępowania podatkowego skarżące Nadleśnictwo nie wykazało, aby przedmiotowy las znajdował się w posiadaniu samoistnym innych osób, lub też w posiadaniu zależnym innych podmiotów. Należy wskazać, że jakkolwiek na organach podatkowych ciąży obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności mających dla niej znaczenie, to jednak nie zwalnia to strony takiego postępowania od obowiązku przedstawiania dowodów, które znane są tylko jej i aktualnie mogą mieć znaczenie dla jej praw i obowiązków. Strona taka nie może się powoływać na okoliczności, których w postępowaniu takim nie wykazała, a okoliczności te nie były organowi znane. W tym zakresie to właśnie na stronie ciąży obowiązek dowodowy.

Brak jest jakichkolwiek dowodów w sprawie, aby przyjąć że działka objęta niniejszym postępowaniem znajdowała się w wyłącznym posiadaniu samoistnym pozostałych współwłaścicieli, z wyłączeniem Lasów Państwowych. Z włączonego do akt sprawy uproszczonego planu urządzenia lasów dla obrębu P. na lata od 2005 do 2014 wynika, że działka nr 2397 objęta jest takim planem. Plan ten miał zatem obowiązywać również w roku 2014. Nie przedłożono do akt sprawy, jak również nie dołączono do skargi planu urządzenia lasu na lata 2012 do 2021, a więc ewentualne istnienie tego dokumentu pozostaje poza ramami niniejszego postępowania. Sąd orzeka bowiem na podstawie akt sprawy i bierze pod uwagę tylko okoliczności z akt sprawy wynikające. Jednocześnie ustalenie takiego faktu (braku posiadania samoistnego przez właściciela) musiałoby również znajdować oparcie w innych dowodach.

Dodatkowo należy wskazać, że fakt posiadania samoistnego danej działki przez inny podmiot niż właściciel nie podlega ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. W tych okolicznościach sąd uznał, że strona, a więc skarżące Nadleśnictwo nie udowodniła faktu, aby działka nr 2397 o przeznaczeniu las znajdowała się w samoistnym posiadaniu innych podmiotów niż te, które figurują w ewidencji gruntów i budynków jako jego właściciele.

Jednocześnie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby przedmiotowa działka znajdowała się w posiadaniu zależnym innego podmiotu niż te, które są wykazane jako właściciele tej działki. Brak jest jakichkolwiek dowodów, aby zostały zawarte umowy, na podstawie których można by było przyjąć, że doszło do przekazania posiadania zależnego na rzecz innych podmiotów i podmioty te władają tą działką jako najemcy, dzierżawcy, użytkownicy czy w innym zakresie, odpowiadającym przedmiotowo i podmiotowo elementom posiadania zależnego.

Powyższe argumenty doprowadziły Sąd Administracyjny do uznania, że nie doszło do wyłączenia obowiązku podatkowego właściciela działki leśnej z uwagi na to, że działka ta znajduje się w posiadaniu samoistnym bądź zależnym innych podmiotów i w związku z tym uznał on, że skarga nie zawiera uzasadnionych argumentów zarówno faktycznych jak i prawnych, zaś organy prowadzące postępowanie nie naruszyły prawa procesowego ani też materialnego.

Biorąc to pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.).