Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1568/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Lenart Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. M. i M. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2009 r. nr [...] o odmowie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2003 r. nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji wywłaszczeniowej z [...] września 1974 r. nr [...], której Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa w części dotyczącej lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] w K. a w pozostałej części jej nieważność.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku R. T. i M. M. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2002 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. uchylającej decyzję Naczelnika Powiatu w K. z dnia [...] lipca 1974 r. nr [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za nieruchomość o pow. [...] m 2, położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej współwłasność M. i A. M. – uchylił w całości własną decyzję z [...] grudnia 2002 r. i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] września 1974 r. w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania w części dotyczącej lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] w K. wydana została z naruszeniem prawa, w pozostałej części stwierdził nieważność decyzji wyłaszczeniowo-odszkodowawczej.

W dniu 30 października 2003 r. R. M. i M. M. wystąpili o ustalenie odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji wywłaszczeniowej z [...] września 1974 r., której dotyczy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] maja 2003 r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z [...] listopada 2003 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania z tego powodu, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w przedmiocie legalności decyzji nadzorczej z [...] maja 2003 r.

Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. Minister Infrastruktury odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tego organu z [...] maja 2008 r.

R. M. i M. M. w dniu 7 stycznia 2009 r. wystąpili z kolejnym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] maja 2009 r. nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania wskazując, iż nie ustąpiła przyczyna uzasadnieniająca zawieszenie postępowania.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister w postanowieniu z [...] sierpnia 2009 r. wskazał, że postępowanie może być zawieszone na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu to okoliczność, od której zależy merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Zagadnieniem wstępnym mogą być kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo gdy z przepisów prawa materialnego wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.

Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za szkodę powstąłą w związku z wydaniem decyzji wywłaszczeniowej Wojewody [...] z [...] września 1974 r. zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi J. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] maja 2003 r., która stanowi podstawę wniosku R. M. i M. M. o odszkodowanie. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi J. D. na decyzję z [...] maja 2003 r. zostało przez Sąd zawieszone. Od oceny prawnej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I S.A. 1424/03 zależy byt prawny decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] maja 2003 r. stanowiącej podstawę roszczenia o odszkodowanie. Utrzymanie tej decyzji w obiegu prawnym bądź jej uchylenie ma bowiem zasadniczy wpływ na istnienie tego roszczenia i ewentualną możliwość zastosowania w sprawie art. 160 k.p.a. W sprawie nie ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, dlatego odmowa podjęcia zawieszonego postępowania jest uzasadniona.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. M. i M. M. wnieśli o uchylenie postanowienia Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2009 r. i poprzedzającego go postanowienia tego organu z [...] maja 2009 r. a także postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2003 r. i dołączenie akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. I S.A. 1424/03. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że decyzja z [...] maja 2003 r., która została zaskarżona jedynie w części dotyczącej stwierdzenia niezgodności z prawem przez J. D., nigdy nie została pozbawiona wykonalności, nie została też uchylona przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy organ administracji ma obowiązek rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w oparciu o art. 160 k.p.a. Minister całkowicie błędnie przyjmuje, że wydanie decyzji co do odszkodowania jest uzależnione od toczącego się postępowania w sprawie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] maja 2003 r. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym jest decyzja ostateczna i nie uchylono jej wykonalności, to niezależnie od toczącego się sporu, Minister Infrastruktury powinien rozpatrzyć wniosek o odszkodowanie, bo ignorując decyzję ostateczną, podważa zasady wymiaru sprawiedliwości.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli wówczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, stanowi jedną z przyczyn obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Przez pojęcie "zagadnienie wstępne" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego należy ze względu na jego przedmiot od kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek – postępowanie administracyjne jest w toku; rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

W rozpatrywanej sprawie zachodzą opisane wyżej warunki zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie odszkodowania. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju i Miast decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. w części dotyczącej lokali nr [...] i [...] znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja z [...] maja 2003 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a obecnie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA 1424/03). Postępowanie w tej sprawie jest zawieszone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2006 r., które w części określającej podstawę prawną zawieszenia zostało zmienione postanowieniem tego Sadu z dnia [...] maja 2008 r. Tak więc byt prawny decyzji nadzorczej z [...] maja 2003 r. uzależniony jest od jej oceny przez Sąd w związku ze skargą J. D. Sąd rozpoznający skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania nie jest uprawniony do oceny prawidłowości decyzji z [...] maja 2003 r., ani postanowień Sądu o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie I SA 1424/03. Dopiero orzeczenie Sądu w sprawie ze skargi J. D. pozwoli ustalić, czy i w jakim trybie można żądać odszkodowania w związku z wydaniem decyzji z [...] września 1974 r., której legalność ocenił Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] maja 2003 r.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).