Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 171/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116, 122, 187, 197
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Anna Chołuj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółdzielnią za zaległości spółdzielni z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. i 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz T.C. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: organ drugiej instancji/organ odwoławczy) z dnia [...] października 2017 nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółdzielnią za zaległości spółdzielni z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. i 2010 r.

1.2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON/organ pierwszej instancji) ustalił, że odpowiedzialność za zaległości Spółdzielni Pracy [...] (dalej: Spółdzielnia) w upadłości likwidacyjnej z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2009 r. do czerwca 2010 r. ponosi T. C. (dalej: Skarżący/Strona) jako były członek zarządu solidarnie z pozostałymi członkami zarządu – S. W. oraz K. M..

1.3. Od ww. decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła, iż roszczenia wobec niej uległy przedawnieniu, a ponadto wskazała, że obarczanie jej odpowiedzialnością z tytułu kwot zadłużenia jest błędne. Strona wskazała, że na stanowisko członka zarządu została powołana w celu "zapełnienia luki" w celach czysto formalnych, nie miała wglądu do dokumentacji księgowej oraz nie była jej znana kondycja finansowa Spółdzielni. Treść dokumentów, które podpisywała Strona wynikała z decyzji podejmowanych przez S. W.. Ponadto Strona nie miała rozeznania co do możliwości i czasu złożenia wniosku o upadłość.

1.4. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do podniesionego przez Stronę zarzutu przedawnienia organ drugiej instancji wskazał, że bieg terminu przedawnienia wobec Spółdzielni został przerwany na skutek ogłoszenia jej upadłości na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. Akt [...]. Zatem podniesiony przez Stronę zarzut przedawnienia zaległości wynikających z przedmiotowej decyzji organ uznał za bezzasadny.

Analizując przesłanki odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe Spółdzielni, organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że Skarżący w okresie od dnia 1 czerwca 2009 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r. pełnił funkcję członka zarządu w Spółdzielni. Fakt ten organ ustalił na podstawie Uchwały nr 12/2009 z dnia 1 czerwca 2009 r. o powołaniu Skarżącego do pełnienia funkcji członka zarządu Spółdzielni oraz Uchwały nr 1/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r. o odwołaniu Skarżącego z funkcji członka zarządu.

Organ odwoławczy wskazał również, że w sprawie zachodzi przesłanka bezskuteczności egzekucji. Organ wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] zakończone zostało postępowanie upadłościowe wobec Spółdzielni. Wierzytelność PFRON, pomimo jej zgłoszenia pismem z dnia 27 lutego 2014 r. nie została zaspokojona.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie Strona nie wykazała istnienia przesłanek ekskulpacyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: O.p.).

Organ drugiej instancji zauważył, że w niniejszej sprawie pierwsza zaległość z tytułu wpłat na PFRON dotyczy grudnia 2009 r. W ocenie organu odwoławczego Strona, zarówno na etapie postępowania przed organem pierwszej jak i drugiej instancji, nie wykazała, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości, jak również nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku. Nie wskazała też mienia Spółdzielni, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących braku wiedzy o finansach Spółdzielni, możliwości faktycznego podejmowania przez nią decyzji w przedmiocie jej spraw, a także braku wiedzy i rozeznania w zakresie treści podpisywanych dokumentów organ stwierdził, że brak jest podstaw dla uznania tych twierdzeń za uzasadnione. Ponadto, jak wynika z treści pisma Strony z dnia 28 grudnia 2016 r., w okresie funkcjonowania Spółdzielni co najmniej raz w roku zwoływane były walne zgromadzenia, gdzie omawiana była sytuacja Spółdzielni. Ponadto członkowie na bieżąco informowani byli o tym, co dzieje się w Spółdzielni podczas zebrań pracowniczych i gdzie decydowano o dalszym jej funkcjonowaniu w nadziei na poprawę jej sytuacji finansowej. W ocenie organu odwoławczego powyższe twierdzenia zaprzeczają tezom Strony o braku wiedzy na temat kondycji Spółdzielni.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodził się opisaną decyzją organu drugiej instancji i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości poprzez ustalenie, że Skarżący nie odpowiada za wymienione w zaskarżonej decyzji należności z tytułu wpłat na Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2009 r. do czerwca 2010 r. Wniesiono również o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.2. W skardze zarzucono:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, będący skutkiem powierzchownej i niewłaściwej oceny materiału dowodowego, tj. wadliwe ustalenie, że członkowie zarządu Spółdzielni, w tym Skarżący, nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku złożenia wniosku o upadłość, w sytuacji, gdy po pierwsze taki wniosek mógł zostać złożony jedynie na podstawie decyzji Walnego Zgromadzenia, a także w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości wobec Spółdzielni, a nadto wadliwe przyjęcie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia; a w rezultacie

2) rażące naruszenie art. 108 § 1 i 4 w zw. z art. 107 § 1 i 2 pkt 2 , art. 109 § 2 pkt 1 oraz art. 116 i 118 O.p. poprzez ich wadliwe zastosowanie i przyjęcie, iż Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółdzielni.

2.3. W skardze Skarżący sformułował również żądanie przeprowadzenia dowodów z zeznań stron i świadków na okoliczność sytuacji finansowej Spółdzielni w latach 2010-2013 r., a także dowodów z dokumentów załączonych do skargi i opinii biegłego na okoliczność nieistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółdzielni.

2.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

2.5. Na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. Skarżący cofnął wnioski o przeprowadzenie dowodów zgłoszone w skardze oraz zmodyfikował żądanie skargi wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

3.2. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

3.3. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy dopuściły się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu drugiej instancji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

3.4. Istotą sporu w sprawie jest ocena prawidłowości orzeczenia o odpowiedzialność Skarżącego jako byłego członka Spółdzielni za jej zaległości we wpłatach na PFRON, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego tej funkcji.

3.5. Na wstępie odnieś się należy do przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a odnoszących się do odpowiedzialności członków zarządu spółdzielni za jej zaległości. Zgodnie z art. 116 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne jest, że jak wynika z art. 116a O.p., przepis art. 116 O.p. może być w niniejszej sprawie stosowany jedynie odpowiednio, a nie wprost, tak jak uczynił to organ, co odnosi się zwłaszcza do kwestii związanej z ustaleniem istnienia winy w niezgłoszeniu upadłości (wszczęciu postępowania jej zapobiegającemu). Konieczne są bowiem pewne modyfikacje zawartej w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. normy prawnej, z uwagi na szczegółowe regulacje zawarte w ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2016 r. poz. 51), które traktować należy jako lex specialis w stosunku do rozwiązań przyjętych w Ordynacji podatkowej, a także w przepisach prawa upadłościowego.

Co do zasady o winie w niezgłoszeniu upadłości we właściwym czasie możemy mówić wtedy, gdy członek zarządu nie dopełni określonych przepisami szczególnymi wymogów związanych ze zgłoszeniem upadłości. Zasadniczo wymogi te zostały skonkretyzowane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, obowiązującej w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółdzielni. W myśl art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). Stosownie do regulacji zawartej w art. 11 tej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika, będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Wskazane wyżej regulacje należy zaliczyć do rozwiązań ogólnych, mających zastosowanie do podmiotów, w przypadku których inne ustawy nie zawierają odmiennych wymogów. Od wyrażonych w powyższych regulacjach zasad przewidziano wyjątek m.in. w ustawie Prawo spółdzielcze. Wskazuje na to chociażby treść art. 137 Prawa spółdzielczego, w świetle którego w odniesieniu do spółdzielni przepisy prawa upadłościowego mają zastosowanie, w sprawach prawem spółdzielczym nieuregulowanych.

Zgodnie z art. 130 Prawa spółdzielczego, ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności (§ 1). Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni (§ 2). Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (§ 3). W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 4). Niewypłacalność spółdzielni występuje wtedy (art. 87 Prawa spółdzielczego), gdy ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 550/11, że znaczenia użytego w art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego określenia "niezwłocznie zwołać" należy doszukiwać się w powiązaniu z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, w świetle którego dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, przy czym w przypadku spółdzielni obowiązek "zgłoszenia w sądzie wniosku" zastępowany jest przez obowiązek zwołania walnego zgromadzenia z postawieniem w porządku dziennym sprawy dalszego istnienia spółdzielni. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy w przypadku spółdzielni wystąpiła sytuacja niewypłacalności, od tego momentu rozpoczyna się bowiem bieg terminu do zgłoszenia upadłości, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W przypadku spółdzielni wymóg ten należy uznać za spełniony (art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze w związku z art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego), jeżeli w ww. wskazanym terminie, liczonym od momentu pojawienia się sytuacji, w której ogólna wartość aktywów spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań, zarząd tej spółdzielni zwoła walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieści sprawę dalszego istnienia spółdzielni (art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego). Niezwołanie zgromadzenia w tym czasie, trybie i z takim przedmiotem obrad przesądza o winie członków zarządu w niezgłoszeniu upadłości "we właściwym czasie" (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I UK 61/11).

3.6. Odnosząc powyższe rozważania prawne do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że wymieniony wyżej aspekt sprawy nie był w ogóle brany pod uwagę przez organy podatkowe. Z akt sprawy nie wynika, aby organy podatkowe badały sprawozdania finansowe Spółdzielni pod kątem tego, czy Spółdzielnia stała się niewypłacalna, tj. czy wartość jej aktywów, w okresie za który przenoszono odpowiedzialność na Skarżącego, nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań (art. 130 § 1 Prawa spółdzielczego). Organ ograniczył się wyłącznie do ustalenia, kiedy Spółdzielnia zaprzestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne wobec PFRON, co jest wprawdzie przesłanką niewypłacalności w konsekwencji ogłoszenia upadłości przewidzianą w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jednak jak już wyżej wspomniano podstawy ogłoszenia upadłości z tej ustawy są modyfikowane, za sprawą art. 137 Prawa spółdzielczego, przez regulację Prawa spółdzielczego.

W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji skoncentrowały się w zakresie oceny "właściwego czasu" do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego jedynie na niewykonywaniu przez Spółdzielnię wymagalnych zobowiązań wobec PFRON, co w ocenie organów świadczyło o niewypłacalności i obligowało Spółdzielnię do zgłoszenia wniosku z chwilą gdy zaprzestano regulować kolejne zobowiązania wobec PFRON. Z powyższego wynika, że organy pominęły zupełnie przepisy szczególne, art. 130 § 1 i § 2 Prawa spółdzielczego, wskazujące na odmienny od regulacji Prawa upadłościowego sposób określenia przesłanek wskazujących na zaistnienie okoliczności obligujących do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z powodu niezbadania tych aspektów w sprawie nie wiadomo czy zachodzi przesłanka wyłączająca odpowiedzialność Skarżącego z art. 116 § 1 pkt 1 O.p., ponieważ organy podatkowe nie podjęły czynności w celu ustalenia stanu finansów spółdzielni, o którym mowa w art. 130 § 1 i § 2 Prawa spółdzielczego.

W rozpoznawanej sprawie nie zbadano też, czy podjęcie działań w celu zgłoszenia upadłości nastąpiło we właściwym czasie. Organ zarzucił Skarżącemu, że ten nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółdzielni, umknęło jednak jego uwadze, że w przypadku Spółdzielni, jak to wyżej zaznaczono, członkowi zarządu uprawnienie do złożenia takiego wniosku nie przysługuje. Obowiązki zarządu spółdzielni sprowadzają się do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia (po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości - art. 87 i nast. Prawa spółdzielczego - sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań) oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.).

Pominięcie w procesie rozważań powyższych kwestii związanych z podstawami ogłoszenia upadłości w rozumieniu Prawa spółdzielczego oraz przesłanek odpowiedzialności członków zarządu oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, powoduje, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 i art. 197 § 1 O.p. w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Z art. 122 O.p. wynika, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei art. 187 § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jednocześnie wskazać w tym miejscu należy, że Skarżący sam przejawiał inicjatywę dowodową w zakresie wykazania braku spełnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółdzielni i podejmował kroki celem przedłożenia organowi sprawozdań za okresy objęte decyzją. Jak wynika z pisma z dnia 7 lutego 2017 r. przechowawca dokumentacji Spółdzielni odmów Skarżącemu dostępu do tych dokumentów, wskazując, że możliwe jest udostępnienie dokumentacji organom prowadzącym postępowanie. Organy o dokumentację tą nie wystąpiły.

3.7. Sąd nie podzielił natomiast podnoszonych w skardze zarzutów odnoszących się do przedawnienia zobowiązań dotyczących wpłat na PFRON objętych skarżoną decyzją, gdyż zgodnie z przedłożonymi aktami sprawy zaszły okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązań, o których mowa w art. 70 § 3 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. W stanie faktycznym sprawy Sąd Rejonowy w O., [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika Spółdzielni Pracy [...] w M., natomiast postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego Spółdzielni, postanowienie to uprawomocniło się z dniem 1 kwietnia 2015 r. Z uwagi na powyższe uznać należy, że pięcioletni termin przedawnienia zobowiązań Spółdzielni biegnie na nowo od dnia 2 kwietnia 2015 r. i upłynie z dniem 2 kwietnia 2020 r., stąd zarzut Strony dotyczący przedawnienia zobowiązań należy uznać za bezzasadny.

Końcowo odnosząc się do treści skargi wskazać też należy, że przedłożona wraz ze skargą decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. nie ma związku z poddanym ocenie Sądu postępowaniem, gdyż dotyczy zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od stycznia 2011 r. do sierpnia 2013 r., podczas gdy w rozpatrywanej sprawie organy orzekały o zaległościach we wpłatach na PFRON za okresy od grudnia 2009 r. do czerwca 2010 r.

3.8. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, takich jak ustalenie daty powstania stanu niewypłacalności Spółdzielni w rozumieniu art. 130 § 1 Prawa spółdzielczego, a w konsekwencji ustalenie czy w czasie pełnienia funkcji członka zarządu Spółdzielni przez Skarżącego wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółdzielni z uwzględnieniem obowiązków ciążących na zarządzie Spółdzielni zgodnie z art. 130 § 2-4 Prawa spółdzielczego.

3.9. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji, która poprzedzała skarżoną decyzję, gdyż po pierwsze była ona obarczona tymi samymi błędami co zaskarżona decyzja, a ponadto zakres postępowania dowodowego koniecznego do przeprowadzenia wykracza poza uzupełnienie materiału dowodowego, gdyż dotyczy zasadniczych kwestii dla możliwości przypisania odpowiedzialności Skarżącemu za zaległości Spółdzielni.

3.10. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.

3.11. O kosztach Sąd orzekł na wniosek Skarżącego i na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 980 zł, na którą złożyły się wpis w wysokości 500 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł zasądzone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).