Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 392/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 k ust. 8
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2006r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 1960r. – tj. – Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 6 pkt 6 lit. b, art. 6 c ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 21 c, art. 37 k i art. 37 l (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 17.12.2001r., Dz.U. Nr 154, poz. 1793) ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001, Nr 6 poz. 56 ze zm.: dalej ustawa) w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) w związku z art. 10 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.).

W obszernym uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ I instancji wywiódł co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] r. potwierdzonym w dniu [...] r. J. M. wystąpiła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego przy uwzględnieniu okresu wnioskowanego jako stała praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym Jej ojca od [...] r. do [...] r. (stanowi to łącznie [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni).

Na okoliczność wykonywanej pracy w gospodarstwie rolnym zainteresowana załączyła do akt sprawy własne oświadczenie oraz zeznania dwóch świadków, tj. K. K. oraz M. R. . Ponadto załączono do akt: zaświadczenie wystawione przez Starostwo Powiatowe w P. informujące, iż w rejestrze gruntów wsi K. założonym w [...] r. figuruje J. O. jako władający gruntami o powierzchni [...] ha. Natomiast Urząd Gminy w R. potwierdził pobyt stały wnioskodawczyni w K. od [...] r. do [....] r.

Na podstawie karty rejestracyjnej i dołączonych dokumentów -jeszcze raz - ustalono, że J. M. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r., jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na warunkach prawnych obowiązujących do [...] r. jak na wstępie. W oparciu o świadectwo pracy stwierdzono, iż J. M. legitymuje się ogólnym okresem zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni (bez pracy w gospodarstwie rolnym). Do ogólnego okresu zatrudnienia nie wliczono [...] miesięcy i [...] dni urlopu wychowawczego bezpłatnego, gdyż maksymalnie można zaliczyć 6 lat.

J. M. urodziła się w dniu [...] r., czyli w dniu rejestracji miała ukończone [...] lata życia. Przed zarejestrowaniem w urzędzie strona była zatrudniona w "A" we W. od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze godzin pracy. Stosunek pracy rozwiązany został na podstawie art. 11 (porozumienie stron) ustawy z dnia 28.12.1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. z 1990r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Wniosku strony organ I instancji nie uwzględnił i wydano decyzję odmowną, gdyż stwierdzono, że strona nie mogła stale pracować w gospodarstwie rolnym, a charakter tej pracy oceniono jako pomoc. Świadczenia przedemerytalnego nie przyznano, bowiem strona nie posiadała 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury. J. M. złożyła odwołanie do organu II instancji. Decyzją z dnia [...] [...] r. nr [...] organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygając w sprawie organ odwoławczy podniósł, iż w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem czasu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym należałoby przesłuchać powołanych przez zainteresowaną świadków.

Organ I instancji wystąpił o pomoc prawną do Urzędów Pracy w Ł. i R. w celu przesłuchania świadków. Rozbieżności w zeznaniach świadków (dotyczyły one Pana M. R. ) skutkowały podjęciem dalszych czynności wyjaśniających. Urząd wystąpił do Urzędu Gminy w R. o poinformowanie o okresie zameldowania świadków we wsi K. . W odpowiedzi uzyskano informację, iż Urząd Gminy nie posiada w swoim archiwum dokumentacji dotyczącej zameldowania na pobyt stały we wsi K. M. R. . Po dalszych poszukiwaniach dowodów w sprawie uzyskano dokumenty potwierdzające, iż świadek M. R. od [...] r. był zameldowany we W. , następnie w R. , później ponownie we W. i dalej też w R. .

Tak więc zeznania świadka M. R. uznano jako niewiarygodne.

Z zeznań świadka K. K. wynika, iż wszyscy członkowie rodziny pracowali codziennie w zaznaczonym gospodarstwie rolnym. Świadek też stwierdził, iż J. M. widział przy pracy codziennie. Jednakże świadek nie potrafił określić ile godzin codziennie J. M. pracowała w gospodarstwie rolnym i podał ok. [...] - [...] godzin w zależności od ilości pracy oraz ilości nauki. W oświadczeniach tj. K. K. też zaistniały rozbieżności odnośnie Jej pierwszego oświadczenia z dnia [...] r., a zeznaniami w dniu [...] r. Mianowicie w dniu [...] r. zeznająca potwierdziła, iż jest dla strony osobą obcą, natomiast w dniu [...] r. wyraźnie oświadczyła, iż jest dla strony powinowatą. A takie oświadczenie też nie jest bez znaczenia w sprawie z punktu widzenia obiektywizmu. Ponownie zaopiniowano negatywnie wnioskowany okres jako stałą pracę w gospodarstwie rolnym, a zeznanie świadka, tj. K. K. budzą wątpliwości odnośnie ich wiarygodności, gdyż w pierwszych zeznaniach oświadczyła, że strona pracowała w pełnym wymiarze godzin pracy. Poza tym strona w dniu [...] r. oświadczyła, iż wszyscy członkowie rodziny pracowali w gospodarstwie rolnym. Zatem dowody przedstawione przez stronę, iż ojciec był na rencie i nie mógł pracować nie są dowodami o podstawowym znaczeniu, ponieważ jak wynika, z decyzji o przyznaniu trzeciej grupy renty ([...] r.) nie ma mowy o przeciwwskazaniach do pracy. O tym jest mowa w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Powyższe fakty należy zestawić z wnioskowanym okresem przez stronę. Ten okres został wskazany od [...] r. do [...] r. Orzeczenie lekarskie sporządzono w ostatnim czasie wskazanego okresu. Lekarz wpisał, iż "lekka bez dźwigania i schylania się" (w domyśle praca), a w uzasadnieniu orzeczenia lekarz napisał, iż "stwierdzone schorzenia ograniczają nadal zdolność badanego do pracy zarobkowej". Powyższa opinia nie daje podstaw do daleko idących wniosków w tej materii, że ojciec strony nie pracował w gospodarstwie rolnym. Istotne znaczenie miała nieduża powierzchnia gospodarstwa rolnego i nieduży inwentarz żywy, a to wskazuje, iż strona w okresie później jesieni i zimy oraz wczesnej wiosny nie mogła świadczyć pracy co najmniej [...] godziny dziennie przy współudziale pozostałych członków rodziny, ponieważ aż tak dużo tej pracy nie było, czyli w zaznaczonym okresie nie było tak dużo czynności gospodarskich. Poza tym strona we wnioskowanym okresie uczęszczała do szkoły średniej tj. Liceum Ogólnokształcącego w S. . Zatem strona musiała więcej czasu poświęcać na naukę. Także prace polowe nie mają charakteru ciągłego. Praca wszystkich członków rodziny w rolnictwie w warunkach wiejskich jest faktem notoryjnym.

Uwzględniając ich udział w tych pracach to proporcjonalnie wymiar wykonywanej przez stronę pracy zmniejszał się. Dlatego w sprawie zainteresowanej organ postawił tezę, iż strona mogła tylko pomagać. Zważając na powyższe nie można obiektywnie stwierdzić, iż strona przepracowała codziennie w okresie zajęć szkolnych minimalną normę czasową, czyli wypływa z tego wniosek, że ta praca nie miała stałego charakteru. Zgodnie z przepisami oraz kierunkiem interpretacyjnym sądów przy ustalaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego uwzględnia się również przypadające przed [...] r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu [...] roku życia. Istotnym warunkiem mającym decydujący wpływ na zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym jest element jej stałości i to zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25), który stanowi, że "domownikiem jest osoba, która stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy".

Dyspozycja art. 10 ustawy emerytalnej dopuszcza okres pracy w gospodarstwie rolnym jako uzupełnienie stażu emerytalnego i chociaż ten przepis wyraźnie nie wyznaczył rozmiaru świadczonej pracy, ale wykładnia tego przepisu (na tle całej ustawy emerytalnej i ustawy o ubezpieczenie społecznym rolników) nie może być rozumiana jako okres pomocy, tylko musi to być praca stała o istotnym znaczeniu dla prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana codziennie ją świadczyła w takim charakterze. Czym innym jest jednak stała praca w gospodarstwie rolnym, a czym innym zwyczajowa pomoc przy pracach tego rodzaju. Cechą stałej pracy jest to, iż dla świadczącego taką pracę jest ona pracą podstawową, stanowiącą główne źródło utrzymania jako domownika. Przecież głównym zadaniem i celem wnioskodawczyni w spornym okresie było odbywanie zajęć szkolnych i nauka, a to miało prowadzić w przyszłości do podjęcia zatrudnienia poza rolnictwem. Biorąc pod uwagę czas potrzebny na naukę własną strony, sen, posiłki i inne typowe czynności dnia powszedniego, nie byłaby możliwa praca w pełnym wymiarze godzin pracy (tak jak oświadczyli w pierwszych zeznaniach świadkowie). Za takim ustaleniem przemawia doświadczenie życiowe. W okresie szkolnym wymiar czasu pracy strony nawet nie mógł przekroczyć [...] godzin dziennie. Owszem strona mogła w okresie wakacji pracować w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze większym niż w innym okresie, ale nie może być ten okres traktowany jako decydujący o jej stałości, bowiem ma on charakter dorywczy czy okazjonalny. Dodatkowo należałoby stwierdzić, iż wykonywanie obowiązków przez stronę w rodzinnym gospodarstwie miało charakter pomocy nie tylko zwyczajowo wymaganej od dzieci, ale jest to też zgodne z art. 91 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000r., sygn. akt II UKN 535/99, OSNAPiUS 2001, Nr 21, poz. 650).

Zaznaczone fakty i argumenty spowodowały nie zaliczenie wnioskowanego okresu, tym samym strona nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego wynikających z pkt 3 ust. 1 art. 37k ustawy, gdyż nie posiada 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Petentka w ustawowym terminie złożyła odwołanie. Organ I instancji przekazał sprawę do organu II instancji, gdyż nie było podstaw do uwzględnienia żądania strony. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję J. M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po reformie sądownictwa administracyjnego skargę przejął właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Strona w skardze stwierdziła, iż po dacie złożenia przez nią wniosku zmieniła się ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uważa, że wydając przedmiotową decyzję organy naruszyły art. 7, 8 i 9 kpa, bowiem obowiązujące od 01.01.2002r. uregulowanie dawało jej prawo do świadczenia przedemerytalnego nawet bez uwzględnienia okresu pracy w rolnictwie. Odmowa przyznania jakiegokolwiek świadczenia jest w Jej ocenie wykorzystywaniem nieświadomości obywatela, który działa w zaufaniu do organów państwa. Także w złożonej skardze J. M. z przyznaje, że w stanie faktycznym organy mogły uznać, że nienależycie wykazała okres pracy w rolnictwie.

Wyrokiem z dnia 10.06.2005r. W.S.A. we Wrocławiu (sygn. akt 4 II SA/Wr 2458/02) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznając sprawę w uzasadnieniu wyroku kategorycznie stwierdził, że w sprawie istnieją istotne wady w postępowaniu i uchybienia chociaż dalej oznajmił, że skąpy materiał dowodowy zgromadzony w aktach przekazanych Sądowi nie pozwala na jednoznaczne ustalenia.

Sąd analizując sprawę podkreślił, że istota sporu nie dotyczy zatem tego, czy należało skarżącej doliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym Jej ojca do okresu uprawniającego do emerytury, ale sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zachodziły podstawy w chwili wydania zaskarżonej decyzji do przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego, bez doliczania do Jej okresu zatrudnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Zatem czy rejestrując się w urzędzie w dniu [...] r. skarżąca była informowana o treści art. 37k oraz 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd z akt nie dowiedział się, czy skarżąca domagała się tylko i wyłącznie przyznania świadczenia przedemerytalnego, czy też może była skłonna złożyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, a także, czy rozważała ewentualnie złożenie wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dopiero po [...] r. Brak jest bowiem w szczególności nie tylko dowodów na prawidłowe i rzetelne pouczenie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie Jej praw. Przedstawiony przez organy administracyjne materiał dowodowy nie pozwala zatem na dokonanie kontroli wystarczającej do właściwej oceny prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji.

Organ I instancji stwierdził co następuje:

Sąd nie postawił zarzutu organowi, iż naruszył prawo materialne. Także nie zakwestionował oceny dokonanej przez urząd odnośnie pracy strony w gospodarstwie rolnym. Dlatego urząd nie będzie ponownie dokonywał tej oceny i powielał argumentacji już prezentowanej. Poza tym ta ocena jest aktualna i została dokonana zgodnie z kierunkiem interpretacji zawartej w orzeczeniach Sądu Najwyższego. Tak więc należy powołać wyrok SN z dnia 7 listopada 1997r. (sygn. akt II UKN 318/97, OSNAPiUS 1998r., Nr 16, poz. 491), którego teza brzmi następująco: "Wykonywanie przez domownika w gospodarstwie rolnym prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy nie może być traktowane jako okres składkowy". Istotny też jest wyrok SN z dnia 11 września 1998r. (sygn. akt II UKN 204/98, OSNAPiUS 1999, Nr 18, poz. 592), którego sentencja brzmi następująco:

"Ocena konieczności stałej pomocy w gospodarstwie rolnym wymaga rozważenia wszystkich okoliczności związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa, w tym także jego powierzchni i struktury produkcji rolnej". Też nie bez znaczenia jest wyrok SN z dnia 9 stycznia 1998r. (sygn. akt II UKN 440/97, OSNAPiUS 1998, Nr 22, poz. 667), którego teza brzmi: "Zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych".

Natomiast złożenie nieprawdziwych zeznań i posłużenie się oświadczeniami świadka ze świadomością, że nie są prawdziwe, świadczy o złej wierze osoby składającej wniosek (por. wyrok SN z dnia 14 kwietnia 2000r., sygn. akt II UKN 500/99, OSNAPiUS 2001, Nr 20, poz. 623). Zatem nie jest możliwe usprawiedliwianie zaistniałej sytuacji jako nienależycie udokumentowanie okresu pracy w rolnictwie, gdy też budzi wątpliwość charakter świadczonej pracy. Nadto fałszywe zeznania zawsze pozostaną zeznaniami o takim charakterze, gdyż fałsz to niezgodność wypowiedzi z rzeczywistością. Ustawodawca w procedurze administracyjnej np. w art. 145 § 1 pkt 1 podkreślił, że z taką sytuacją wiąże konkretne skutki prawne w przypadku ujawnienia takiego faktu po wydaniu decyzji, czyli należy wznowić postępowanie i rozstrzygać sprawę ponownie. Tym bardziej tego nie można pominąć przed wydaniem decyzji, gdyż ma to swoją wymowę. Tak więc tłumaczenie prezentowane przez stronę w tej materii jest wyraźnie chybione.

Sąd stwierdził, że nie ma pełnego obrazu sprawy i wskazuje na brak dokumentów, a rozpatrywał sprawę też szerzej, tj. także pod względem zmiany przepisów. W takim przypadku o pełnym stanie sprawy świadczą wszystkie dokumenty zgromadzone w aktach oraz stan prawny szczegółowo przeanalizowany. Sąd postawił jednak zarzut braku dokumentów i tym samym domniemywać należy, iż wątpił w ich istnienie. Natomiast urząd postępował tak jak Sąd wskazywał. Istnieje w aktach sprawy pouczenie omawiające świadczenie przedemerytalne i zasiłek przedemerytalny wraz z wypełnionym wnioskiem strony. Takie pouczenie otrzymała też strona. Również strona została poinformowana o zmianie przepisów, lecz świadomie nie złożyła nowego wniosku. A opinię na ten temat wyraziła w odwołaniu z dnia [...] r. i trzeba ten pogląd w pełni przytoczyć: "Niezrozumiałe jest dla mnie stanowisku organu I instancji, który nakłada na mnie obowiązek ponownego złożenia wniosku wobec zmiany przepisów prawnych w sytuacji, kiedy obowiązujące od dnia 01.01.2002r. przepisy nie uzależniają prawa do świadczenia przedemerytalnego od daty złożenia wniosku. Logicznym wydaje się być, że orzekać można o prawo obowiązujące w dacie wydania decyzji. Fikcyjne dla mnie antydatowanie wniosku na okres po 01.01.2002r. jest po prostu nie uczciwe i namową organów do fałszowania stanu faktycznego, co chyba jest naruszeniem prawa. Pragnę zauważyć, że od daty złożenia wniosku, tj. od [...] r. do chwili obecnej, nie mam żadnego świadczenia". Zatem strona odmawiała zmiany daty rejestracji, gdyż chciała pobierać świadczenie na nowych zasadach tylko do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sądzie odnośnie pierwotnego wniosku. Właśnie przystając na stanowisko strony organ adm. naruszyłby prawo. Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001r. (przytoczona na wstępie) nowe warunki prawne przyznania świadczeń przedemerytalnych weszły w życie od 01.01.2002r., czyli te nowe zasady przyznawania świadczeń mogą być stosowane jeśli dzień rejestracji w urzędzie będzie miał miejsce po 31.12.2001r. Podstawową zasadą państwa prawa jest to, iż prawo nie może działać wstecz (lex retro non agit). Chyba żeby przepis prawa sam tak stanowił, ale warunkiem jest i to, że będzie korzystny dla obywatela, a wiadomo, że nowe zasady zmniejszały wysokość świadczenia, czyli nie były korzystniejsze dla obywatela. W tym przypadku przepisy noweli nie zwierały postanowienia retroaktywności. Nieretroaktywność przepisów prawnych nie ma charakteru absolutnego. Nie mamy więc do czynienia z naruszeniem tej zasady wtedy, gdy nowa regulacja nie pogarsza sytuacji prawnej adresatów danej normy (vide B. Banaszak: Prawo Konstytucyjne, W-wa, 1999, s. 181). Taki sam pogląd wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Ustawodawca zmienił też art. 37 l ust. 1 ustawy (obowiązywał od 01.01.2001r.), a brzmienie miał następujące: "Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby". Sens zmiany polegał właśnie na tym, iż osoba może ubiegać się tylko o uprawnienie obowiązujące w dniu rejestracji, a nie o uprawnienie obowiązujące po dniu rejestracji w wyniku zmiany ustawy. Potwierdzeniem takiego rozumowania ustawodawcy jest art. 11 ust. 2 noweli z dnia 17.12.2001r. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.03.2005r. nie zmieniło sensu przepisów w tej materii. Nowe brzmienie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy (w brzmieniu po 31.12.2001r.) nie ma zastosowania do strony. J. M. zarejestrowała się w urzędzie przed wejściem w życie tego przepisu. Petentka błędnie odebrała przedmiotowy przepis, gdyż w dniu Jej rejestracji przepis w takim brzmieniu nie obowiązywał. W tym przypadku błędne jest rozumowanie strony, iż stan prawny obowiązuje w dniu orzekania. Tak zadecydował ustawodawca, a przepisy, które nie zostały uznane przez TK za niekonstytucyjne mają domniemanie konstytucyjności. Powoływanie się na przepisy musi opierać się na całej ich treści, a także musi opierać się na ich związkach logicznych, funkcjonalnych albo powiązanych w sensie uzupełnienia się ich i dopiero wtedy można mówić o pełnej podstawie prawnej.

Uzyskanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na nowych zasadach było możliwe tylko pod warunkiem zmiany daty rejestracji, na co strona się nie zgadzała, a także w czasie (oczywiście za zgodą strony) przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie. Propozycja urzędu innego ukształtowania sprawy miała na celu ochronę interesu finansowego strony przy hipotetycznym założeniu, że może strona nie uzyskać świadczenia przedemerytalnego na warunkach obowiązujących do 31.12.2001r. Taką możliwość obrotu spraw sygnalizowała D. C. (Dyr. Departamentu Prawnego Krajowego Urzędu Pracy), ponieważ wyraziła następujący pogląd: "Jeśli decyzja nie zostałaby jeszcze wydana, można by zmienić wniosek i wystąpić o świadczenie przedemerytalne" na nowych warunkach ("Rzeczpospolita" z dnia 08.01.2002r. Nr 6, s. C1). Stanowisko Krajowego Urzędu Pracy w takich sprawach było następujące: "Aby stosować nowe zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych dzień rejestracji musi mieć miejsce po 31.12.2001r., gdyż zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej osoby zarejestrowane przed wejściem w życie nowelizacji nabywają prawo do świadczenia przedemerytalnego według starych warunków" (pismo z dnia [...] r., nr [...] ).

Urząd postępował zgodnie z procedurą i w tej materii żadnych uchybień nie było i na to są dowody i prezentowana argumentacja także w uzasadnieniach decyzji, które zostały uchylone przez organ II instancji. Strona miała świadomość, że jeżeli złoży wniosek o nowe świadczenie (ze zmianą daty rejestracji), to zamknie sobie drogę do ubiegania się o świadczenie na poprzednich zasadach. A przecież umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron, żeby strona zdążyła, przed zmianą ustawy o bezrobociu. Propozycje zmian ustawowych ukazały się w gazecie "Rzeczpospolita" z dnia 04.12.2001r., nr 283, na stronach C). Zastanawiające może być to, że urząd przekazał wszystkie dokumenty sprawy w trybie instancyjnym. Sąd rozpatrywał trzy skargi strony jednocześnie, a do każdej sprawy były przekazywane dokumenty, a Sąd nie znalazł określonych dowodów. W dniu [...] r. adwokat strony przeglądał wszystkie dokumenty sprawy J. M. (sporządzał notatki), ale pomimo to w skardze do Sądu strona postawiła zarzuty naruszenia procedury wymieniając podstawowe zasady kodeksu postępowania administracyjnego. Pełnomocnik strony stawiając tezę naruszenia procedury ale bez dowodów zdaniem urzędu nie wykazał się rzetelnością postępowania. Poza tym strona podnosząc kwestie prawa materialnego (możliwość stosowana do sytuacji strony nowych zasad), to najpierw powinna dokładnie zapoznać się z regułami, a nie wskazywać, iż urząd narusza prawo. Potwierdzeniem takiego poglądu jest pismo strony z dnia [...] r. skierowane do urzędu, o treści następującej:

"Oświadczam, że rezygnuje ze składania odwołania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym proszę o wyliczenie należnego mi świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. według zasad obowiązujących w bieżącym roku".

Powstała zaskakująca sytuacja, w której strona zarzuca organowi, że wymagał od strony złożenia nowego wniosku przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie, a Sąd rozpoznając sprawę postawił zarzut organowi, że tego nie zrobił. Wniosek ze zmianą daty rejestracji nie był nieuczciwością, ale efektem stanu prawnego. A przecież zadaniem urzędu jest wypełnianie woli ustawodawcy i tylko ten obowiązek bezwzględnie wiąże organ. Owszem strona chroni swoje interesy, lecz nie może żądać od organu właśnie naruszania przepisów (dowód pismo strony z dnia [...] r. cytowane powyżej). Strona decyduje o postępowaniu rejestracyjnym, a nie urząd. Zgłoszenie się do urzędu w określonym terminie kształtuje stan faktyczny procesu rejestracyjnego, a to skutkuje wyborem stanu prawnego. Jeśli strona jest tego świadoma i dodatkowo uzyskuje informacje od urzędu o sytuacji prawnej i skutkach prawnych wynikających z tej sytuacji (są na to dowody), a wybór należy do strony, to musi liczyć się z konsekwencjami dokonanego wyboru. Nie było naruszeniem prawa odstąpienie przez stronę od dnia rejestracji i wskazanie innego dnia jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji. Po wydaniu decyzji strona żądać tego już nie może, a organ nie może dokonywać takiej czynności, gdyż organ wkroczyłby na grunt precedensu. Urząd stosując do sytuacji strony (data rejestracji grudniowej) nowych zasad świadczenia przedemerytalnego stworzyłby precedens prawotwórczy. I na te okoliczności inni interesanci mogliby się powoływać przy załatwianiu spraw analogicznych. Przy zmianie przepisów na przełomie grudnia (2001r.) i stycznia (2002r.) wielu interesantów straciło szansę pobierania większego świadczenia lub uzyskania świadczenia przedemerytalnego na nowych zasadach zamiast przyznanego zasiłku przedemerytalnego. Przede wszystkim wiązało się to z dokonaną rejestracją w urzędach w różnym momencie czasowym, ale o terminie rejestracji zawsze decyduje osoba zainteresowana, a nie urząd. Do organu należy "adekwatne rozpoznanie stanu faktycznego" a to "pozwala organowi stosującemu prawo ustanowić normę indywidualną, do której ustanowienia był rzeczywiście kompetentny" (M. Zieliński: Obiektywność ustalenia faktów jako element praworządności stosowania prawa, Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 1979,nr 1,s. 35).

Konsekwentne stanowisko strony jest zaznaczone w wielu dokumentach nie tylko we wnioskach. Urząd proponował stronie przyznanie zasiłku przedemerytalne po wydaniu pierwszej decyzji odmownej odnośnie świadczenia przedemerytalnego (na poprzednich zasadach), ale strona w dniu [...] r. złożyła oświadczenie, iż do czasu rozpatrzenia Jej sprawy przez organ odwoławczy nie będzie ubiegać się o zasiłek przedemerytalny. W dniu [...] r. J. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i w piśmie wskazała datę przyznania zasiłku od [...] r., czyli dzień po rejestracji. Tak więc z dniem rejestracji wiązała decydujące znaczenie dla swojej sprawy. Ale to nie przeszkadzało stronie wykazywać w odwołaniu z dnia [...] r. (cytowane powyżej), że nie ma żadnego świadczenia choć mogła uzyskać świadczenie na nowych zasadach, gdyż w decyzji urzędu z dnia [...] r. wykazano zaistniałe fakty. Otóż, w dniu [...] r., tj. po posiedzeniu Kolegium opiniującym pracę w gospodarstwie rolnym, a przed wydaniem pierwszej decyzji odmownej, Przewodnicząca Kolegium złożyła J. M. propozycję wyrażenia zgody na warunki prawne obowiązujące od 01.01.2002r. Strona nie zgodziła się z propozycją pracownika urzędu i oznajmiła, iż po otrzymaniu decyzji odmownej będzie składała odwołanie (notatka służbowa).

Wniosku strony odnośnie nowych zasad przyznawania prawa do świadczenia przedemerytalnego nie można było załatwić pozytywnie i wyjaśniono to w powyższej argumentacji w uzasadnieniu niniejszej decyzji, gdyż Sąd uzależnił rozstrzygnięcie od analizy wszystkich faktów i dokumentów.

Wniosku strony nie można uwzględnić.

Zaznaczone fakty i argumenty spowodowały nie zaliczenie wnioskowanego okresu, tym samym strona nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego wynikających z pkt 3 ust. 1 art. 37 k ustawy, gdyż nie posiada 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9 kpa. Podniosła, iż organ nie zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazanych w wyroku z 10.06.2005r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2458/02.

Wojewoda D. , po rozpoznaniu odwołania J. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 pkt 21 c, art. 37 k i art. 37 l ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001r. tj. Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 562 z póź. zm./ w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. z 2004, Nr 120 poz. 1254/ w związku z art. 10 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z póź. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że J. M. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. Przed zarejestrowaniem się w urzędzie zainteresowana była zatrudniona w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy w "A" . we W. . Stosunek pracy został rozwiązany na podstawie art.11 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ( Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 z późń. zm.) W dniu rejestracji J. M. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca położonym we wsi K. tj. [...] lat [...] miesięcy i [...] dni (od dnia [...] r. do dnia [...] r.) na podstawie zeznań świadków tj. K. K. oraz M. R. . Na okoliczność potwierdzenia pracy w gospodarstwie rolnym zainteresowana przedłożyła do akt sprawy własne oświadczenie oraz zeznania powołanych świadków. Ponadto dołączyła do akt zaświadczenie Starosty Powiatowego w P. z którego wynika, że w rejestrze gruntów wsi K. założonym w [...] r. figuruje Jej ojciec J. O. jako władający gruntami o powierzchni [...] ha oraz zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały w K. od [...] r. do dnia [...] r.

W oparciu o świadectwo pracy stwierdzono, że zainteresowana legitymuje się ogólnym okresem zatrudnienia wynoszącym [...] lat [...] miesięcy i [...] dni (bez wnioskowanej pracy w gospodarstwie rolnym). Do ogólnego stażu pracy nie wliczono [...] miesięcy i [...] dni urlopu wychowawczego.

Zainteresowanej nie przyznano świadczenia przedemerytalnego, bowiem uznano, że strona nie posiadała 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury. Stwierdzono, że strona nie mogła stale pracować w gospodarstwie rolnym a charakter tej pracy oceniono jako pomoc. J. M. złożyła odwołanie do organu II instancji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w celu dokładnego ustalenia okoliczności związanych z wykonywaniem przez zainteresowaną pracy w gospodarstwie rolnym należałoby ponownie przesłuchać powołanych świadków i a także wyjaśnić, czy stan zdrowia rodziców mógł wpłynąć na to, że strona przejęła większość obowiązków w gospodarstwie.

W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji wystąpił do Powiatowych Urzędów Pracy w Ł. i w R. o pomoc w przeprowadzeniu przesłuchania ww. świadków. W dniu [...] r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. przesłuchano M. R. . Świadek zeznał, że mieszkał we wnioskowanym okresie we wsi K. , często widywał J. M. ale nie wie dokładnie ile godzin dziennie pracowała w gospodarstwie, podał także, że ojciec strony był zatrudniony w Zakładach Metalowych w R. a matka wychowywała [...] dzieci oraz, że rodzeństwo pomagało w pracach gospodarskich. Rozbieżności w zeznaniach świadka tj. podanie przez M. R. , iż ojciec strony we wnioskowanym okresie pracował w Zakładach Metalowych w R. (a faktycznie pracował do [...] r. ) skutkowały podjęciem dalszych czynności wyjaśniających. Powiatowy Urząd Pracy we W. wystąpił do Urzędu Gminy w R. o poinformowanie o okresie zameldowania świadków we wsi K. . W odpowiedzi uzyskano informację, że Urząd Gminy nie posiada w swoim archiwum dokumentacji dotyczącej zameldowania na pobyt stały we wsi K. M. R. . W dalszym postępowaniu wyjaśniającym uzyskano dokumenty potwierdzające zameldowanie M. R. od dnia [...] r. do dnia [...] r. we W. , następnie od dnia [...] r. w R. i ponownie we W. i od dnia [...] r. w Radomiu. Ww. urząd potwierdził natomiast zameldowanie K. K. w K. od dnia [...] r. do dnia [...] r.

K. K. w dniu [...] r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. zeznała, że wszyscy członkowie rodziny pracowali codziennie w gospodarstwie rolnym, podała też, że nie potrafi określić pory dnia i ilości godzin pracy J. M. , ale pracowała około od [...] do [...] godzin w zależności od ilości pracy i nauki. Zeznająca ponadto w pierwszym oświadczeniu z dnia [...] r. podała, że jest dla strony osobą obcą a w kolejnym z dnia [...] r. że jest powinowatą. J. M. natomiast w dniu [...] r. dostarczyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział /K. stwierdzającą przyznanie Jej ojcu renty inwalidzkiej III grupy od dnia [...] r. którą przedłużano w roku [...] i [...] . W decyzji organu rentowego lekarz wpisał "praca lekka bez dźwigania i schylania się" a w uzasadnieniu "stwierdzone schorzenia ograniczają nadal zdolność badanego do pracy zarobkowej".

Organ I instancji nie uznał wnioskowanego przez J. M. okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ ten stwierdził, że zeznania świadków nie są wiarygodne. Świadek M. R. we wnioskowanym okresie posiadał adres zameldowania we W. , jak podał w zeznaniach czasem widywał zainteresowaną ponadto, nie wiedział też ile godzin dziennie pracowała w gospodarstwie rodziców. Drugi powołany świadek tj. K. K. nie potwierdziła pracy J. M. co najmniej przez [...] godziny dziennie. Ponadto ojciec J. M. miał orzeczoną przez organ rentowy ograniczoną zdolność do pracy, co nie wykluczało pracy w gospodarstwie przy pomocy pozostałych członków rodziny. Zainteresowana miała czworo starszego rodzeństwa siostrę urodzoną w [...] r. i trzech braci urodzonych w czasie okupacji oraz pięcioro młodszego. W dodatkowym oświadczeniu z dnia [...] r. J. M. podała stan rodziny i wymieniła rodziców oraz tylko osoby niepełnoletnie, oświadczyła jedynie, że siostra urodzona w [...] r. wyjechała do W. a także, że wszyscy członkowie rodziny pracowali w gospodarstwie. Istotne znaczenie również w sprawie miała nieduża powierzchnia gospodarstwa ([...] ha) a także nieduży inwentarz żywy. J. M. we wnioskowanym okresie uczęszczała do dziennej szkoły średniej tj. Liceum Ogólnokształcącego w S. i nie mogła świadczyć pracy co najmniej [...] godziny dziennie w okresie późnej jesieni i zimy przy współudziale pozostałych członków rodziny. Strona mogła pracować w wymiarze większym w gospodarstwie rodziców jedynie w okresie wakacji letnich. Istotnym warunkiem mającym wpływ na zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym jest element jej stałości. A w przypadku zainteresowanej uznano, że Jej praca we wnioskowanym okresie nie miała charakteru stałego lecz pomocy zwyczajowo wymaganej od dzieci rolników. Ww. fakty i argumenty spowodowały, że Starosta Powiatu W. decyzją [...] r. Nr[...] nie zaliczył wnioskowanego okresu i uznał, że J. M. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego wynikającego z art. 37 k ust.1 ustawy, gdyż nie posiada 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury.

Od decyzji Starosty Powiatu W. J. M. wniosła odwołanie do Wojewody D. . W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję J. M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po reformie sądownictwa administracyjnego skargę przejął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Wyrokiem z dnia 10.06.2005r. (sygn.akt 4 II S.A./Wr 2458/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu podniósł, że w przypadku J. M. istota sporu nie dotyczy tego czy należało stronie doliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym Jej ojca do okresu uprawniającego do emerytury, ale sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zachodziły podstawy w chwili wydania zaskarżonej decyzji do przyznania świadczenia przedemerytalnego bez doliczania do udokumentowanego okresu zatrudnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Zatem czy J. M. rejestrując się w dniu [...] r. była informowana o treści art. 37 k oraz art.37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także czy domagała się tylko i wyłącznie przyznania świadczenia przedemerytalnego czy też może była skłonna złożyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, a także czy rozważała ewentualne złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dopiero po 1 stycznia 2002 r. Brak jest bowiem w szczególności nie tylko dowodów na prawidłowe i rzetelne pouczenie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie Jej praw, ale również wniosku skarżącej złożonego w dniu [...] r. Nie ma więc możliwości ustalenia jego rzeczywistej treści. Przedstawiony przez organy materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie kontroli wystarczającej do właściwej oceny prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji. Nie wyjaśnienie przez organy administracji ww. wątpliwości stanowiło przesłankę do uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę J. M. stwierdził, że Sąd nie postawił organowi zarzutu, iż naruszył prawo materialne a także nie zakwestionował oceny dokonanej przez urząd odnośnie pracy zainteresowanej w gospodarstwie rolnym ojca. W związku z tym organ podkreślił, że ocena ta jest nadal aktualna i została dokonana zgodnie z kierunkiem interpretacji zawartej w orzeczeniach Sądu Najwyższego. Odnośnie stwierdzenia, że Sąd nie otrzymał wszystkich dokumentów i nie miał pełnego obrazu sprawy organ I instancji wyjaśnił, że zainteresowana podpisała oświadczenie omawiające świadczenie przedemerytalne i zasiłek przedemerytalny oraz wypełniła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wnioskiem tym jest karta rejestracyjna z dnia [...] r. Nagłówek karty rejestracyjnej zawierał określenia świadczeń do wyboru, czyli do skreślenia nie wybranych przez osobę rejestrującą się. Wniosek -karta rejestracyjna jest dodatkowo potwierdzana z wyborem określonego świadczenia w formie pisemnej wraz z informacjami (pouczeniem) o poszczególnych świadczeniach. W sprawie J. M. taka właśnie procedura została zastosowana. Zainteresowana otrzymała wskazane pouczenie, więc wniosek (karta rejestracyjna z dnia [...] r. ) został potwierdzony w dniu [...] r. przez stronę. Odnośnie przyznania J. M. zasiłku przedemerytalnego to proponowano jego przyznanie, ale strona w dniu [...] r. złożyła oświadczenie, iż do czasu rozpatrzenia Jej sprawy przez organ odwoławczy nie będzie ubiegać się o zasiłek przedemerytalny. Dopiero w dniu [...] r. zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i w piśmie wskazała datę przyznania zasiłku od dnia [...] r. czyli dzień po rejestracji.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji orzekając w sprawie J. M. oparł się na całym zebranym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał oceny znaczenia tych dowodów. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że praca zainteresowanej we wnioskowanym okresie nie może być traktowana jako praca rolnika a jedynie miała charakter pomocy rodzinnej. W szczególności za taka oceną przemawia mała powierzchnia gospodarstwa rolnego oraz liczna rodzina która pomagała w gospodarstwie oraz fakt uczęszczania J. M. do dziennej szkoły średniej.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że niesłuszny jest zarzut J. M. podniesiony w odwołaniu, że organ I instancji nie informował Jej o sytuacji prawnej.

Strona była informowana o treści art.37 k oraz art.37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zainteresowana podpisała oświadczenie omawiające świadczenie przedemerytalne i zasiłek przedemerytalny oraz wypełniła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wnioskiem tym jest karta rejestracyjna z dnia [...] r. Nagłówek karty rejestracyjnej zawierał określenia świadczeń do wyboru, czyli do skreślenia nie wybranych przez osobę rejestrującą się. Wniosek - karta rejestracyjna jest dodatkowo potwierdzana z wyborem określonego świadczenia w formie pisemnej wraz z informacjami (pouczeniem) o poszczególnych świadczeniach. W sprawie J. M. taka właśnie procedura została zastosowana. Zainteresowana otrzymała wskazane pouczenie, więc wniosek (karta rejestracyjna z dnia [...] r.) został potwierdzony w dniu [...] r. przez stronę. W powyższej sprawie słusznie podkreślił organ I instancji, że to strona decyduje o postępowaniu rejestracyjnym a nie urząd. Zgłoszenie się do urzędu w określonym terminie kształtuje stan faktyczny procesu rejestracyjnego, a to skutkuje wyborem stanu prawnego. Jeżeli strona jest tego świadoma i dodatkowo uzyskuje informacje od urzędu o sytuacji prawnej i skutkach wynikających z tej sytuacji (dowody w aktach sprawy), a wybór należy do strony, to musi się liczyć z konsekwencjami dokonanego wyboru.

Odnośnie przyznania J. M. zasiłku przedemerytalnego to proponowano jego przyznanie, ale strona w dniu [...] r. złożyła oświadczenie, iż do czasu rozpatrzenia Jej sprawy przez organ odwoławczy nie będzie ubiegać się o zasiłek przedemerytalny. Dopiero w dniu [...] r. zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i w piśmie tym wskazała datę przyznania zasiłku od dnia [...] r. czyli dzień po rejestracji. Ponadto również strona została poinformowana o zmianie przepisów ustawy ale w wyraźny sposób co jest udokumentowane w notatce służbowej pracownika urzędu z dnia [...] r. i w odwołaniu z dnia [...] r. odmówiła złożenia nowego wniosku gdyż chciała pobierać świadczenie na nowych zasadach tylko do czasu rozstrzygnięcia sprawy odnośnie pierwszego wniosku.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy należy stwierdzić, że J. M. posiadając łączny okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni nie posiada uprawnień do przyznania świadczenia przedemerytalnego wynikającego z art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że nie została pouczona o zmianie przepisów dotyczących przyznawania świadczeń przedemerytalnych jak również o fakcie, iż przyjęcie zasiłku, bądź wystąpienie o jego przyznaniu pozbawi Ją prawa dochodzenia świadczenia przedemerytalnego. Twierdzi, że gdyby organy pouczyły o zmianie prawa z dniem 1.01.2002r. to całej sprawy by nie było. Wystarczyło jedynie wytłumaczyć, że niczego nie traci i nie musi zrobić niczego niezgodnego z prawem. Podobnie jak wcześniej uważa, że nie można niczego antydatować (fałszować). Podkreśla, że złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego już po 1.01.2002r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej dotyczącą nie informowania Jej o przysługujących prawach a w szczególności o zmianie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 1.01.2002r.

J. M. była bowiem informowana o swojej sytuacji prawnej i skutkach prawnych wynikających z tej sytuacji co jest zaznaczone w wielu dokumentach załączonych do akt sprawy. Zainteresowana została również poinformowana w powiatowym urzędzie pracy o zmianie przepisów ustawy ale odmówiła złożenia nowego wniosku co jest udokumentowane w notatce służbowej pracownika urzędu z dnia [...] r. i potwierdzone w odwołaniu strony z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2005r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2458/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi J. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że "urodzona w dniu [...] r. skarżąca J. M. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. legitymując się ogólnym okresem zatrudnienia wynoszącym [...] lat [...] miesięcy i [...] dni (bez pracy w gospodarstwie rolnym), przy czym przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy byłą zatrudniona w "A" we W. od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze godzin pracy, a stosunek pracy został z nią rozwiązany na podstawie art. 11 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. z 1990r. Nr 4, poz. 19 z póź. zm.). (...)". Sąd podkreślił, że istota sporu nie dotyczy zatem tego, czy należało skarżącej doliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym jej ojca do okresu uprawniającego do emerytury, ale sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zachodziły podstawy w chwili wydania zaskarżonej decyzji do przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego bez doliczenia do jej okresu zatrudnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. (...)

Skąpy materiał zgromadzony w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi nie pozwala na jednoznaczne ustalenia, czy rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. skarżąca była informowana o treści art. 37 k oraz art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie wiadomo nawet, czy skarżąca domagała się tylko i wyłącznie przyznania świadczenia przedemerytalnego, czy też może była skłonna złożyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, a także, czy rozważała ewentualne złożenie wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dopiero po 1 stycznia 2002r. Brak jest bowiem w szczególności nie tylko dowodów na prawidłowe i rzetelne pouczenie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw, ale również wniosku skarżącej złożonego w dniu [...] r. Nie ma więc możliwości ustalenia jego rzeczywistej treści. Przedstawiony przez organy administracyjne materiał nie pozwala zatem na dokonanie kontroli wystarczającej do właściwej oceny prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji (...)".

Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia".

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego w sprawie.

Na rozprawie w dniu 5.10.2006r. pełnomocnik organu administracyjnego złożył do akt sprawy decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. [...] , którą, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia następnego po dniu rejestracji tj. od [...] r. oraz przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł brutto od dnia [...] . tj. od następnego dnia po złożeniu wniosku, uchylono zaskarżoną decyzję w całości i orzeczono o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r.

W powyższej decyzji organ odwoławczy podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10.06.2005r. (sygn. akt 4 II SA/Wr 1538/03) uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] orzekającą o odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po dniu rejestracji tj. od dnia [...] r. i przyznaniu zasiłku w wysokości [...] zł brutto od dnia następnego po dniu złożenia wniosku tj. [...] r. a także decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą ww. decyzję Starosty w mocy.

Organ odwoławczy podejmując rozstrzygnięcie w sprawie miał na uwadze fakt, że ponownie odmówiono J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego, oraz, że w dniu rejestracji spełniała warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego wyraziła wolę w formie pisemnej o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego należało Jej wnioskowane świadczenie przyznać od następnego dnia po zarejestrowaniu się w powiatowym urzędzie pracy tj. od dnia [...] r.

Za taki sam okres skarżąca oczekiwała przyznania świadczenia przedemerytalnego. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 Nr 6 poz. 56 z póź. zm.) wykluczają możliwości przyznania w jednym czasie i na ten sam okres zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Wynika to w sposób oczywisty z przepisu art. 37 k ust. 8 powołanej ustawy, który stanowi "W przypadku równoczesnego spełnienia kilku warunków uprawniających do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego, uprawnionej osobie przysługującej wybór podstawy ich przyznania". Pouczona o tym skarżąca wybrała świadczenie przedemerytalne, jednakże w toku postępowania administracyjnego wniosła o zasiłek przedemerytalny. Można więc uznać, że wcześniejsze oświadczenie woli zostało przez nią zmodyfikowane.

Skoro, jak wyżej stwierdzono skarżącej przyznano zasiłek przedemerytalny od [...] r., nie można byłoby przyznać Jej świadczenia przedemerytalnego.

Decyzja negatywna w tym przedmiocie organu administracyjnego obu instancji jest trafna, jakkolwiek opiera się na innych motywach.

Na marginesie można dodać, że i te motywy przytaczane w obu decyzjach są zasadne.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).