Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 277/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 145 par 1 pkt 1a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 1500 zł (słownie tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], działając na wniosek Spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz na podstawie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1, 3, 4, 6, 7 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku - o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 25 października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] " oraz 104 k.p.a. orzekł o:

1) ustaleniu w stosunku do A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. - współwłaściciela w udziale wynoszącym 492/1344 części w nieruchomości gruntowej położonej w K. stanowiącej działkę nr 1 , obr [...] jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tzw. renty planistycznej) w wysokości 51 706,83 zł (słownie: pięćdziesiąt jeden tysięcy siedemset sześć złotych 83/100),

2) zobowiązaniu A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. do uiszczenia opłaty, o której mowa w punkcie 1, w przypadku zbycia w/w udziału w nieruchomości gruntowej do dnia 11 maja 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono obszerne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia w nawiązaniu do podstawy prawnej orzeczenia, stanu faktycznego sprawy oraz wniosków i zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę w toku postępowania, w tym również w zakresie oceny operatów biegłych rzeczoznawców – pochodzących zarówno od biegłych powołanych przez organ, jak i zaangażowanych przez wnioskodawcę.

Od powyższej decyzji odwołanie złożone przez A. Sp. z o.o. zostało podpisane przez prokurentów Spółki. Do odwołania dołączono aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.

W odwołaniu zawarto wniosek o zmianę decyzji przez zaniechanie naliczenia renty planistycznej w związku z tym, że działka miała w poprzednio obowiązującym planie, który wygasł, identyczne przeznaczenie, ewentualnie o ustalenie opłaty według przedłożonej przez Spółkę wyceny sporządzonej przez rzeczoznawców M.S. i T.A.B. , oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. akt P 58/08.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) i § 4 oraz § 50 rozporządzenia z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r., nr 207 poz. 2109 ze zm.), przepisów uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 25 października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, burmistrz pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo sądowe wskazano, że podstawową przesłanką do pobierania opłaty, o której mowa powyżej jest wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego, a ponadto powinien zostać ustalony bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy zmianą wartości nieruchomości, a przyjętymi ustaleniami uchwalonego planu, przy czym chodzi tu o obiektywny wzrost wartości nieruchomości związany z przekwalifikowaniem nieruchomości przez uchwalanie lub zmianę planu. Wskazano, że jak wskazuje art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu, wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 3, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. P 58/08 nie odnosi się do realiów niniejszej sprawy. Poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położenia spornej nieruchomości, czyli miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r., utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r., na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Tymczasem w przedmiotowym orzeczeniu mowa jest o planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z powyższym, wbrew żądaniu strony skarżącej, przepis art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazano także, że nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącej jakoby sporna nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 1 o powierzchni 0,5200 ha obr.[...], objęta księgą wieczystą Nr [...] posiadała identyczne przeznaczenie na gruncie postanowień planu miejscowego "[...]" oraz planu poprzednio obowiązującego dla tego terenu. Plan ten przeznaczył przedmiotową nieruchomość częściowo pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (2MW, 3MW), częściowo pod budowę drogi publicznej - drogi lokalnej (2 KD(L)) oraz częściowo pod budowę drogi publicznej - drogi dojazdowej (6 KD (D)). Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r., przewidywał natomiast dla nieruchomości przeznaczenie w części pod zieleń publiczną ([...]), w części pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi ([...]) oraz w części pod trasy komunikacyjne ([...]).

Organ podał, że zgodnie z art. 150 ust. 5 i 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wycenę (określenie wartości rynkowej) nieruchomości sporządza rzeczoznawca majątkowy. Rezultatem jego pracy jest opinia w formie operatu szacunkowego. Aktem wykonawczym, określającym m.in. metody i techniki wyceny nieruchomości oraz formę i treść operatu szacunkowego, jest rozporządzenie z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Operat szacunkowy stanowi podstawowy dowód w postępowaniu w sprawie nałożenia opłaty planistycznej.

Wskazano, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 1 o powierzchni 0,5200 ha obr. [...], objęta księgą wieczystą Nr [...] na mocy zapisów aktualnie obowiązującego planu miejscowego, przeznaczona jest w części o powierzchni 0,4966 pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (2 MW - 0,2881 ha, 3MW - 0,2085 ha), w części o powierzchni 0,0234 ha pod drogi publiczne ((2 KD(L) - 0,0099 ha, 6 KD (D) - 0,0135 ha). Zgodnie z § 39 uchwały, stawka procentowa służąca ustaleniu opłaty planistycznej, wynosi, w przypadku terenów przeznaczonych pod zainwestowanie, czyli także MW, - 30% wzrostu wartości nieruchomości. W odniesieniu do innych terenów, w tym KD(L), KD(D), uchwała przewiduje stawkę zerową.

Uprzednio obowiązujący plan miejscowy dla omawianego terenu przestał obowiązywać w dniu 31 grudnia 2003 r. Z akt sprawy wynika, że w okresie braku planu miejscowego, sporna nieruchomość stanowiła grunt nieużytkowany, niezabudowany. Stwierdzono zatem, że w niniejszej sprawie istniały podstawy dla ustalenia wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 0,5200 ha obr. [...], objętej księgą wieczystą Nr [...], w rezultacie wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie, wycena nieruchomości sporządzona została prawidłowo. Zaznaczono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ administracyjny, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, nie dysponuje bowiem posiadanymi przez niego wiadomościami specjalnymi. Operat szacunkowy autorstwa rzeczoznawcy majątkowego pana mgr inż. J.W. z dnia 11 maja 2009 r., spełnia wymogi określone przepisami wspomnianego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, konkretnie - przepisu § 4 ust. 1 i ust. 3, § 50 oraz przepisów rozdziału 4 rozporządzenia. Rzeczoznawca zastosował przy wycenie podejście porównawcze, metodę porównywania parami.

Dla ustalenia wartości rynkowej nieruchomości, przy uwzględnieniu jej faktycznego sposobu wykorzystywania, oraz jej przeznaczenia przewidzianego w nowym planie miejscowym, rzeczoznawca przeprowadził monitoring transakcji nieruchomościami niezabudowanymi, nieobjętymi miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zlokalizowanymi w obrębie [...]. ewid. K. mających miejsce w II półroczu i l półroczu 2008 r., oraz transakcji nieruchomościami niezabudowanymi, objętymi miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zlokalizowanymi w obrębie [...] i mającymi miejsce w 2008 r. Rzeczoznawca przyjął do porównania z nieruchomością wycenianą po 3 nieruchomości najbardziej do niej podobne pod względem przeznaczenia oraz atrybutów. Nieruchomości te zostały wyczerpująco scharakteryzowane; tabele na str. [...] operatu. Rzeczoznawca wskazał, jakie atrybuty nieruchomości mają wpływ na ich cenę transakcyjną, ustalił ich wagę, a następnie porównał przedmiotowe atrybuty nieruchomości "podobnych" do atrybutów nieruchomości wycenianej, przedstawiając występujące w tym zakresie różnice. Pozwoliło to na wprowadzenie poprawek do wartości transakcyjnych, będących podstawą porównania (str. [...]).

W rezultacie przeprowadzonej analizy porównawczej, ustalono cenę 1m2 działki nr 1 o powierzchni 0,5200 ha obr. [...] sprzed uchwalenia nowego planu miejscowego - w wysokości 202,22 zł oraz cenę 1m2 tej działki po uchwaleniu planu - w wysokości 297,03 zł (str [...]).Tym samym, wartość nieruchomości wyniosła, odpowiednio, 1 051,544 zł oraz 1 544,558 zł.

Podniesiono w uzasadnieniu decyzji, że operat spełnia również wymogi określone w § 55 - § 58 (rozdz. 4) rozporządzenia w sprawie wyceny odnośnie sposobu sporządzania, formy i treści operatu szacunkowego. Należy więc uznać, że wycena działki, której współwłaścicielem jest strona skarżąca została dokonana rzetelnie. Operat mgr inż. J.W. może stanowić podstawę naliczenia opłaty planistycznej.

W oparciu o powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że postępowanie pierwszoinstancyjne doprowadziło do wykazania zaistnienia, w niniejszej sprawie, ustawowych przesłanek naliczenia opłaty planistycznej. Kwota tej opłaty została obliczona prawidłowo i stanowi ona 30% kwoty wzrostu wartości nieruchomości.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów autorów odwołania odnośnie do wyceny zawartej w operacie szacunkowym Kolegium stwierdziło, że są one w jego ocenie całkowicie chybione. W pismach, do których odsyłają prokurenci spółki A . Sp. z o.o., podnoszą oni, że skoro w aktualnie obowiązującym MPZP część powierzchni działki nr 1 jest wyłączona z zainwestowania ze względu na przeznaczenie jej pod budowę dróg 1KD(Z), 6 KD (D) oraz 2 KD(L), to powinno to zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości działki po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że powyższe zostało wzięte pod uwagę przez rzeczoznawcę majątkowego, o czym świadczy opis nieruchomości na str. [...] operatu oraz uwzględnione przy ustalaniu wartości nieruchomości, poprzez porównanie jej z nieruchomościami podobnymi, także pod względem przeznaczenia w planie miejscowym. Rzeczoznawca do porównania wybrał bowiem nieruchomości również przeznaczone w części pod budowę dróg, oraz inny sposób zagospodarowania, wyłączony z zabudowy. Część wycenianej nieruchomości przeznaczona pod drogi wynosi 4,5%, a analogiczne części nieruchomości porównawczych ok. 20%, 5% oraz 10% (zob. tabela [...]). Wobec tego, nieprawdą jest, że przy wycenie nie zostało wzięte pod uwagę wyłączenie przez plan miejscowy części nieruchomości z zainwestowania.

Kolegium nie uznało wartości dowodowej opinii autorstwa mgr. inż. T.A.B. oraz mgr M.S. . Opinia ta stanowi bowiem tylko polemikę z ustaleniami rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. J.W. , których nieprawidłowości Kolegium nie stwierdziło.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2010 r., nr: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. Sp. z o.o. reprezentowana przez Prezesa Zarządu A.Z.-S. wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego.

Zakwestionowanej decyzji zarzucono, że:

1) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przy orzekaniu nie uwzględniło faktu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08, mimo że z uzasadnienia wyroku – obszernie cytowanego w skardze - wynika, że ma on również zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy,

2) SKO, niejako na marginesie, stwierdziło, że przeznaczenie przedmiotowej działki nie było dokładnie identyczne, z czego wnioskować można, że okoliczność ta umożliwia naliczenie renty planistycznej z pominięciem przeznaczenia w planie, który uprzednio wygasł.

Zdaniem skarżącej okoliczność, że poszczególne części działki miały różne przeznaczenia w poprzednio obowiązującym planie nie uprawnia do wyliczenia renty planistycznej w oparciu o faktyczne wykorzystanie w okresie, w którym żaden z planów nie obejmował przedmiotowej działki. Może to mieć ewentualnie znaczenie dla wyliczenia wysokości wzrostu wartości nieruchomości i nie wpływa na konieczność uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości pod rządami planu miejscowego, który wygasł,

3) SKO naruszyło zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i obowiązek uzasadnienia dlaczego organ odmówił wiarygodności dowodom - co dotyczy opinii rzeczoznawców T.B. i M.S. ,

4) Kolegium naruszyło art. 9 k.p.a. - zasadę udzielania informacji. Skoro SKO stało na stanowisku, że przedstawienie przez skarżącą kontroperatu w formie innej niż sporządzona przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych całkowicie dyskwalifikuje ten dowód, to - zgodnie z art. 9 k.p.a. - winno poinformować o tym skarżącą, czego SKO zaniechało, uniemożliwiając tym samym skarżącej realizację uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie i odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt. FSK 2326/04).

Podstawowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w przedmiotowej sprawie – ze względu na jej stan prawny i faktyczny - miał zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm.) w kształcie nadanym mu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., P 58/08, zgodnie z którym "Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141, poz. 1492, z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087, z 2006 r. Nr 45, poz. 319 i Nr 225, poz. 1635, z 2007 r. Nr 127, poz. 880 oraz z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, Nr 201, poz. 1237 i Nr 220, poz. 1413) w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Niewątpliwie od dnia 15 lutego 2010 r. w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy wykładać zgodnie z Konstytucją w sposób wskazany przez Trybunał. Cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter interpretacyjny i nie eliminuje z obrotu prawnego art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz wiążąco wskazuje jak należy normę w nim zawartą rozumieć w odniesieniu do konkretnej sytuacji rozpatrywanej przez Trybunał w związku z granicami złożonego do niego pytania prawnego. Jednocześnie – już w sposób niewiążący Trybunał wskazał w uzasadnieniu – odpowiadającą wymogom zgodności z Konstytucją ogólną interpretację powyższej normy podnosząc, że przedmiotem pytania prawnego w sprawie rozpoznawanej przez Trybunał była "była wyprowadzona przez WSA z kwestionowanego przepisu norma, która stanowi o obowiązku fiskalnym na rzecz gminy w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do terenu, na którym wcześniej obowiązujący plan z mocy prawa wygasł". Zaprezentowane przez Trybunał rozważania mają charakter generalny nawiązujący do ciągłości procesów planistycznych i odnoszący się do konstytucyjnej zasady równości. Na tle tych rozważań zaprezentowany został pogląd wyrażony w cytowanym wyroku w granicach złożonego pytania prawnego. Trybunał stwierdził: "badając zgodność kontrolowanego przepisu z zasadą równości (art. 32 Konstytucji), w zakresie obciążenia obowiązkiem opłatowym, za wspólną cechę istotną należy uznać potencjalną korzyść, jaką przynosi ustabilizowanie sytuacji właścicieli i użytkowników wieczystych w związku z uchwaleniem planu miejscowego. Z tego faktu wynika też konieczność, w wypadku sprzedaży nieruchomości, poniesienia kosztów na rzecz gminy, która miejscowy plan uchwala. Istotna jest aktywność gminy w tym zakresie. Prawo gminy do pobrania opłaty wiąże się z odniesieniem rzeczywistej korzyści wynikającej z uchwalenia miejscowego planu. Sytuacja właścicieli nieruchomości położonych tam, gdzie na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nowe plany miejscowe uchwalono po wygaśnięciu starych, różni się od sytuacji innych właścicieli nieruchomości położonych tam, gdzie, zgodnie z ustawą, nowe plany zastąpiły stare w trakcie ich obowiązywania. Dochodzi tu do zróżnicowania sytuacji właścicieli nieruchomości pod względem zaistnienia związku między uchwaleniem planu a wzrostem wartości zbywanej nieruchomości i w efekcie pobraniem przez gminę opłaty. Celem, który można uznać za właściwy, przewidywanym przez ustawodawcę, jest powiązanie uchwalenia miejscowego planu ze wzrostem wartości nieruchomości i, w założeniu również, ceny jej zbycia. Uzasadnione wtedy jest osiągnięcie korzyści zarówno przez sprzedającego, jak i przez gminę, która do wzrostu wartości się przyczyniła. Brak aktywności gminy w uchwalaniu lub zmianie miejscowego planu przy jednoczesnym pobraniu opłaty w sytuacji, gdy nowo uchwalony plan nie zmienił w istocie przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowania w stosunku do poprzednio obowiązującego, wygasłego planu, prowadzi do zróżnicowania, które nie jest w żaden sposób uzasadnione. Trybunał podkreśla, że ustawodawca nie wskazał jakichkolwiek wartości, przemawiających za takim sposobem działania organów gminy, różnicującym sytuację prawną właścicieli i użytkowników wieczystych - zbywców nieruchomości w gminie. Poddaną kontroli regulację należy więc uznać za niezgodną z art. 32 Konstytucji. W planach miejscowych określa się przeznaczenie poszczególnych terenów, a także zasady ich zagospodarowania. Ustalają one status prawny poszczególnych działek, przesądzają o treści własności gruntowej poprzez określenie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości objętej planem. Z przeznaczenia gruntu na określony cel wynika dopuszczalny sposób jego użytkowania, co czyni go mniej lub bardziej atrakcyjnym, co z kolei wpływa na wartość nieruchomości, realizowaną podczas jej sprzedaży. Planowanie przestrzenne jest procesem ciągłym i długotrwałym, a ustawodawca założył, że nie można dopuścić do sytuacji, by gminy, na terenie których 1 stycznia 1995 r. obowiązywały uchwalone wcześniej plany miejscowe, bez nich pozostały. (...) Obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest i nie był dla jednostek samorządu terytorialnego zadaniem nowym. Również od wielu lat wiadomo było, że wcześniej obowiązujące miejscowe plany utracą, z mocy prawa, swą ważność i konieczne jest ich zastąpienie nowymi planami miejscowymi. (...) Właściciele nieruchomości nie mogli spodziewać się sytuacji, w której gminy posiadające miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego doprowadzą do utraty ich mocy na skutek zaniedbania w prowadzeniu polityki przestrzennej na swoim obszarze. Nie powinni oni ponosić negatywnych konsekwencji nieobowiązywania planu miejscowego z powodu zaniechania działań przez władzę lokalną. (...) Wzrost wartości nieruchomości powinien być rozpatrywany jako skutek uchwalenia nowego planu miejscowego bezpośrednio po poprzednim, a nie jako efekt utraty ciągłości planowania i stworzenia sytuacji okresowego braku jakiegokolwiek planu z jego opłatowymi konsekwencjami". Warto wreszcie podkreślić, że Trybunał jasno wskazał, że: "dopuszczalne jest dokonanie kontroli konstytucyjności art. 37 ust. 1 ustawy z art. 2 Konstytucji również w aspekcie wynikającej z niego zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdyż wykładnia ustawy musi być prowadzona w zgodzie z Konstytucją (art. 2 Konstytucji). Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, aby prawo miało charakter na tyle określony, aby jego adresat mógł je właściwie zinterpretować i zastosować (poddać się obowiązkowi). Ma to szczególne znaczenie dla obywateli w zakresie ich regulowanych konstytucyjnie praw i obowiązków, a takimi są m.in. uprawnienia związane z prawem własności, a także obowiązki opłatowe na rzecz władz publicznych".

Mając na uwadze powyższe stanowisko i stan prawny jaki powstał w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., P 58/08 należy stwierdzić, że zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym stan faktyczny niniejszej sprawy nie odpowiada przesłankom wskazanym w cytowanym wyroku, gdyż poprzedni miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przed 1 stycznia 1995 r., tj. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r. utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r. nie z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie oznacza to jednak, że organy administracji zwolnione były od obowiązku dokonania wykładni powyższego przepisu w zgodzie z Konstytucją również na gruncie stanu faktycznego, który nie był objęty pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, a tym samym nie został objęty sentencją wyroku Trybunału.

Przedmiotowa sprawa w swojej istocie dotyczy tego samego problemu, który był analizowany przez Trybunał Konstytucyjny. Wykluczenie tej interpretacji w stosunku do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie zostało przez organ w żaden sposób uzasadnione. Tymczasem podnieść należy, że na organie ciąży obowiązek poszukiwania treści i znaczenia normy prawnej podlegającej zastosowaniu w zgodzie z całym systemem prawa i uwzględnieniem jego celu, w tym przede wszystkim w duchu regulacji konstytucyjnych. Zwłaszcza w sytuacji, kiedy organ państwa kompetentny do wyrażenia stanowiska w kwestii zgodności z Konstytucją określonej normy prezentuje szeroką interpretację tej normy uwzględniającą postanowienia Konstytucji, jako niewystarczające należy ocenić poprzestanie przez organ wyłącznie na interpretacji literalnej przepisu, w którym zakodowano normę, co w konsekwencji jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ w istotnym zakresie postępowania wyjaśniającego w kierunku zmierzającym do ustalenia treści normy podlegającej zastosowaniu. W ocenie Sądu w odniesieniu do niniejszej sprawy również ma zastosowanie pogląd, zgodnie z którym niezgodna z Konstytucją RP jest taka interpretacja art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która odnosi wzrost wartości nieruchomości do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Wyrażona wyżej ocena prawna jest odmienna od stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, co skutkuje stwierdzeniem dokonania przez organ wadliwej wykładni art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na gruncie niniejszej sprawy, a w konsekwencji uzasadnia wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) zgodnie z którym, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przyjęta przez organ wykładnia miała wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowała treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a wcześniej zakres czynności postępowania wyjaśniającego i ocenę środków dowodowych, zwłaszcza znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłych. Z tego względu należy podzielić zarzuty podnoszone w skardze.

Mając na uwadze treść art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania, należy podkreślić w pierwszej kolejności wiążący w niniejszej sprawie charakter wyrażonej wyżej oceny prawnej. Mając na uwadze zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ powinien zbadać, czy przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" przyjętym uchwałą Rady Miasta K. z dnia 25 października 2006 r., nr [...] zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r., przy czym przy ocenie tej kwestii należy mieć na uwadze treść ustaleń planistycznych a nie jedynie formalne oznaczenie poszczególnych obszarów. Należy rozważyć na gruncie przedmiotowej sprawy, czy przeznaczenie terenu w starym planie pod trasy komunikacyjne odpowiada obecnemu przeznaczeniu pod drogi publiczne, a przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi obecnemu przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Konieczne ponadto stanie się określenie w jakim zakresie przedmiotowa nieruchomość ma ewentualnie takie samo przeznaczenie w nowym planie, jakie miała w planie starym, a w jakim zakresie przeznaczenie to jest inne i od tego uzależnić zasadność nałożenia opłaty planistycznej i ewentualnie jej wysokość.

Mając na uwadze art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, należało wyeliminować z obrotu prawnego również decyzję organu pierwszej instancji. Wyeliminowanie decyzji obydwu instancji było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, gdy weźmie się pod uwagę konieczność realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Postępowanie w niniejszej sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, stąd niedopuszczalne byłoby w świetle tej zasady pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy organowi drugiej instancji.

Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).