Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 988/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013r. o odmowie nadania A.A. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, braku zgody na pobyt tolerowany i o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, natomiast uchyliła decyzję organu I instancji w zakresie orzeczenia o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] listopada 2012 r. A.A., obywatel Iraku deklarujący narodowość [...] złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako motyw wyjazdu z kraju pochodzenia i ubiegania się o status uchodźcy Wnioskodawca podał obawę o własne życie w związku ze śmiercią ojca, który zgodnie z deklaracją cudzoziemca należał do partii B. w czasie reżimu [...] oraz w związku z zaginięciem brata.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania Wnioskodawcy statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r., oraz Protokołu dot. statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517), dalej odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

W uzasadnieniu stwierdzono, że organ nie kwestionuje wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności jakimi jest obywatelstwo irackie oraz kurdyjska narodowość. Dalej nie stwierdzono podstaw, aby odmówić wiarygodności zeznaniom strony. W oparciu o aktualne materiały dotyczące sytuacji w Iraku organ stwierdził, że nie jest to obecnie państwo o otwartym konflikcie zbrojnym, choć poziom przemocy pozostaje niezmiernie wysoki. Z kolei po upadku reżimu [...] pólnocne części kraju zamieszkane przez Kurdów przeżywają gospodarczy boom. Ostatni atak terrorystyczny w tym rejonie miał miejsce ponad 6 lat temu. [...] jest regionem, który najbardziej skorzystał na upadku reżimu Hosseina. Z opracowań wynika także, że zarówno byli członkowie partii B., którzy za czasów [...]dopuszczali się łamania praw człowieka, jak i członkowie ich rodzin mogą dziś podlegać zgrożeniu. Nowe władze przeprowadziły proces “debaasyfikacji" w oparciu jedynie o fakt, że dana osoba należała do tej partii. Polegało to na pozbawieniu tych osób zatrudnienia w publicznych urzędach lub emerytur.

Zdaniem organu jest mało prawdopodobnym, aby sam fakt przynależności do tej partii powodował zwiększenie zagrożenia – chodzi o pozycję w strukturach oraz o stopień ewentualnych naruszeń, których się dopuściła podejrzewana osoba. Z ostatniego opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z dnia [...]stycznia 2013r. wynika, że ewentualne zagrożenie byłych członków partii B. jest obecnie minimalne.

Oceniając twierdzenia wnioskodawcy co do powodów ubiegania się o status uchodźcy organ uznał, że aplikant wyraził subiektywną obawę przed powrotem do kraju pochodzenia, ale dla stwierdzenia istnienia prześladowania nie wystarcza subiektywne przekonanie o stanie zagrożenia. Przekonanie to musi być uzasadnione sytuacją obiektywną. W ocenie organu obawy wnioskodawcy nie są uzasadnione w świetle dostepnych organowi informacji na temat sytuacji panującej w kraju pochodzenia:

- prześladowania byłych członków partii B. dotyczyły wyłącznie tych pracowników, którzy dopuszczali się naruszeń prawa człowieka. Ojciec wnioskodawcy zajmował zwykłe stanowisko urzędnicze. Trudno zatem zakładać, że sugerowane zabójstwo ojca skarżącego stanowiło akt zemsty na wysokim urzędniku byłego reżimu. Był to najprawdopodobniej akt o charakterze kryminalnym lub nieszczęśliwy przypadek.

- po tym zdarzeniu, powiadomione organy ścigania podjęły stosowne kroki – aplikant zatem korzystał z organów władzy publicznej Iraku, co wskazuje że niezbędna pomoc została mu zapewniona w kraju pochodzenia,

- trudno dokonać oceny faktu zaginięcia brata wnioskodawcy w 2008r. w niewyjaśnionych okolicznościach – o tym zdarzeniu także została powiadomiona policja.

W ocenie organu nie można zakładać, że zdarzenia śmierci ojca oraz zaginięcia brata stanowiły akt zemsty na rodzinie ze względu na przeszłość ojca. Przy czym wnioskodawca mógł liczyć na pomoc ze strony władz swojego kraju. Wnioskodawca nie otrzymywał żadnych pogróżek. Wyjazd cudzoziemca z kraju nie nastąpił bezpośrednio po zaistnieniu podawanych przez niego okoliczności. Świadczy to o tym, że żadna z tych przyczyn nie stanowiła bezpośredniej przyczyny opuszczenia kraju. Wnioskodawca nie był prześladowany w kraju pochodzenia, nie był poddany przemocy fizycznej lub psychicznej, nie był nigdy zatrzymany przez policję, nie należał do jakiejkolwiek organizacji.

W kwestii ochrony uzupełniającej stwierdzono, że nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie takiej ochrony w świetle art. 15 pkt 1 i 2 ustawy, co do pkt 3. organ stwierdził, że sytuacja wewnętrzna w kraju pochodzenia jest krucha, lecz stabilna. Nie odnotowywuje się zmasowanych działań, które uzasadniałyby określenie tego kraju jako państwa o otwartym konflikcie zbrojnym. Ponadto w kurdyjskiej części kraju sytuacja jest nieporównywalnie lepsza, niż w pozostałej części.

Rozważając natomiast formę ochrony jaką jest zgoda na pobyt tolerowany stwierdzono, że w tym wypadku niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w przepisie zagrożeń w kraju, do którego ma zostać wydalona. W ocenie organu osobista sytuacja cudzoziemca nie potwierdza, aby istniały jakiekolwiek zagrożenia wobec jego osoby.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.A.

Rozpoznając je, Rada do Spraw Uchodźców powołała następującą argumentację.

W pierwszej kolejności organ opisał sytuację w kraju pochodzenia i stwierdził, że ewentualne zagrożenie byłych członków partii B. jest obecnie minimalne, społeczeństwo jest zmęczone tym procesem i pragnie normalizacji. Od 2008r. zanotowano zaledwie kilka przypadków zabójstw dawnych członków partii B., a kwestia przynależności do partii nie jest determinująca w ocenie ryzyka ([...] z dnia[...]stycznia 2013r.).

W powołaniu na opinię dr J.B. Rada stwierdziła, że miasto pochodzenia cudzoziemca – K. jest kością niezgody pomiędzy władzami w B., a autonomicznym rządem Regionu [...] w [...].. Miasto to nie znajduje się w obszarze administrowanym przez regionalne władze kurdyjskie, ale poza tym obszarem i nie można zaliczy go do regionu [...] stabilizacji i boomu gospodarczego.

W związku z sytuacją w kraju pochodzenia – zdaniem Rady - należy ustalić czy wnioskodawca wykazał, że jego zindywidualizowana sytuacja prowadzi do spełnienia przesłanek przyznania statusu uchodźcy. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie uzasadnił, aby władze kraju pochodzenia lub podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy podejmowały lub mogłyby podejmować wobec strony krzywdzące działania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Wnioskodawca sam wyraził wątpliwości co do rzeczywistych przyczyn zamordowania ojca oraz zniknięcia brata, choć usiłował te fakty powiązać z powodem opuszczenia kraju. Od śmierci ojca minęło 8 lat, a od zaginięcia brata 4 lata i w tym okresie nie zaistniały żadne wydarzenia, które można określić jako prześladowania czy zagrożenia prześladowaniem. Za wątpliwą organ uznał deklarację o konieczności ukrywania się.

W kwestii ochrony uzupełniającej organ w szczególności stwierdził, że po wycofaniu wojsk amerykańskich pod koniec 2011r. sytuacja w kraju stała się wysoce niestabilna. Nie mniej jednak wnioskodawca gdyby rzeczywiście czuł się zagrożony mógłby starać się o przeniesienie do autonomicznego Regionu [...], gdzie sytuacja jest najbardziej stabilna w całym Iraku.

Rozważając przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu na to, aby w Iraku władze państwowe lub inne podmioty podejmowały wobec niego i osób mu najbliższych działania, które miałyby związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Organ stwierdził, że sytuacja jest niestabilna, ale nie istnieją realne przesłanki do stwierdzenia, że może to dotknąć stronę.

W kwestii natomiast uchylenia rozstrzygnięcia o zakazie wjazdu na teren RP i obszar Schengen przez okres 6 miesięcy Rada w obszernych wywodach wywiodła, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy jest pozbawiona podstawy prawnej.

W dniu [...] kwietnia 2013r. Cudzoziemiec skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części pkt 1-4, czyli niekorzystnej dla strony.

Skarżący zarzucił decyzji Rady naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 13, 15 ust. 1 pkt 3 oraz 97 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez uprzednie błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego. W pierwszej natomiast kolejności zarzucono naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 K.p.a.. art. 107 § 3 K.p.a. , art. 15 K.p.a. oraz 80 K.p.a.

W obszernym uzasadnieniu skargi Strona stwierdza, że uzasadnienie decyzji organu II instancji jest wadliwie bowiem uznano, że są takie same przesłanki do nadania statusu uchodźcy jak i udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Uzasadnienie w kwestii zgody na pobyt tolerowany jest niepełne i nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a. W sprawie brak jest analizy podstaw prawnych do udzielenia zgody na pobyt tolerowany względem sytuacji faktycznej. Zdaniem skarżącego wystąpienie zagrożenia prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa nie musi następować ze względu na osobistą sytuację cudzoziemca, jak jest to w wypadku uchodźcy. Wobec tego organ powinien przeanalizować czy w razie wydalenia skarżącego do Iraku zostanie narażony na naruszenie jego praw wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 usatwy.

W ocenie skarżącego uznanie za niewyjaśnione śmierci ojca czy zaginięcia brata nie może stanowić przyczyny do odmowy udzielenia mu ochrony, ponadto organ nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu o braku przeprowadzenia odpowiedniego postępowania w zakresie odmowy udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany oraz braku zapewnienia bezpieczeństwa w kraju pochodzenia ze względu na nieudolność irackiego aparatu ścigania. Naruszono tym samym zasadę dwuinstancyjności.

Dalej wskazano, że organ I instancji błędnie przyjął, że Kirkuk wchodzi w skład irackiego Kurdystanu. Tymczasem Rada nie przeprowadziła postępowania w tej sprawie, przytoczyła jedynie argumenty zawarte w odwołaniu.

Za niewystaczające skarga uznaje stwierdzenie organu, że skarżący może przenieść się do autonomicznego Regionu [...], tymczasem nie ustalono, czy na gruncie tamtych stosunków będzie to możliwe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r, poz. 270 z późn. zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 680, dalej: ustawa) cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy musi po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175,176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962, z 2002 r. Nr 127, poz. 1084 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 364), po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).

Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, aby był w ogóle prześladowany, nawet z innych powodów, które nie zostały zakwalifikowane jako uzasadniające udzielenie ochrony międzynarodowej w formie statusu uchodźcy. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy oraz indywidualnej sytuacji skarżącego. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony podmiotów wymienionych w art. 16 ustawy.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe. Organy działające w sprawie należycie przeanalizowały tenże materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem. Na materiał dowodowy w sprawie składają się przede wszystkim wypowiedzi skarżącego zawarte we wniosku o udzielenie statusu uchodźcy i jego uzasadnieniu, protokole przesłuchania strony w dniu [...] listopada 2012r., oraz w protokole przesłuchania cudzoziemca z dnia [...] grudnia 2012r. Uzupełnieniem tych wypowiedzi są materiały dotyczące kraju pochodzenia oraz sytuacji w Iraku szczegółowo wymienione w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, a także informacja o numerach kierunkowych w Iraku, przyjęte do rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego akceptującego i potwierdzającego ustalenia pierwszego postępowania.

Z informacji zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz przekazanych w trakcie przesłuchania statusowego wynika, że jedyną przyczyną podawaną przez cudzoziemca opuszczenia kraju pochodzenia była obawa o własne życie w związku ze śmiercią ojca w 2004r. – byłego członka reżimowej partii B. i jednocześnie urzędnika obalonego systemu oraz zaginięciem w 2008r brata w niewyjaśnionych okolicznościach. Organ dał wiarę wyjaśnieniom skarżącego, nie mniej jednak nie oznaczało to, że wyprowadzi z nich wniosek zgodny z oczekiwaniami strony. Organ trafnie zwrócił uwagę, że wyrażana przez niego obawa musi być uzasadniona sytuacją obiektywną w kraju pochodzenia i musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy.

Skarżący podawał, że obawę o własne życie wywodzi z faktu, że jego ojciec był urzędnikiem z strukturach państwa [...] oraz członkiem partii B. i został zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach w 2004r. Skarżący wiąże ten fakt z odwetem na osobie jego ojca ze względu na jego przeszłość. Ponadto twierdzi, że brat – przy czym nie podaje jego żadnych personaliów – zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach w 2008r. Z tym drugim zdarzeniem wiąże z kolei odpowiedzialność najbliższej rodziny za działania jego ojca. Jak się wydaje próbuje wywieść, że skoro spotkało coś złego jego brata, to analogicznie także zaginięcie lub gorzej śmierć może dotyczyć także jego osoby.

W ocenie Sądu jednak organ trafnie – z prawidłowym zastosowaniem reguł postępowania wyjaśniającego – ocenił, że cudzoziemiec nie wykazał, aby z racji pozostawania w relacji najbliższego pokrewieństwa z byłym członkiem partii B. poddawany był w kraju pochodzenia określonym prześladowaniom. Organ w oparciu o twierdzenia cudzoziemca ustalił, że Wnioskodawca nigdy nie był aresztowany, nie toczyło się wobec niego żadne postępowanie sądowe czy administracyjne, nie należał do żadnej organizacji opozycyjnej wobec władz kraju pochodzenia, nie brał udziału w działaniach wojennych. Nigdy nie był też ścigany ani poszukiwany przez podmioty sprawujące władzę w kraju pochodzenia. Wręcz natomiast przeciwnie – miał styczność z tymi organami jako obywatel państwa bowiem korzystał z pomocy organów ścigania przy zdarzeniu śmierci ojca. Z tego powodu tj. kontaktu z organami ścigania (czyli osobami, które znalazły się w strukturach nowej władzy opozycyjnej do poprzedniego reżimu) nie był narażony zarówno na prześladowania, jak i jakąkolwiek dyskryminację. Policja podjęła działania, które jednak nie doprowadziły do ustalenia sprawców czynu przestępnego. Policja nie była w stanie podać, czy były to grupy przestępcze, czy terroryści. Tym samym obawy cudzoziemca, że śmierć ojca jest skutkiem pozycji społecznej tego ostatniego za rządów [...] nie zostały potwierdzone. Ponadto organ przy ocenie tej okoliczności sięgnął do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia i stwierdził, że ewentualne zagrożenie byłych członków partii B. jest minimalne. Ponadto podniesiono, że to czy krewni osoby powiązanej z tą partią mogą być zagrożeni ze strony grup zbrojnych czy przestępczych uzależnione jest od wielu indywidualnych przesłanek. Z kolei organ I instancji w oparciu o inne opracowanie dotyczące Iraku stwierdził, że prześladowania byłych pracowników i członków partii B. dotyczyły wyłącznie pracowników wyższego szczebla oraz takich, którzy dopuszczali się poważnych naruszeń praw człowieka. Tymczasem ojciec był zwykłym urzędnikiem i pracował w przedsiębiorstwie wodociągowym. Ponadto ojciec cudzoziemca po zwolnieniu z pracy wykonywał zawód taksówkarza i przed śmiercią nie otrzymywał żadnych pogróżek, które mogły wskazywać, że jego śmierć była odwetem za jego przeszłość. Nie istnieją zatem żadne przesłanki wskazujące na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy przez Wnioskodawcę ze względu na przeszłość jego ojca. Kwestia zaginięcia brata ma tu charakter wtórny, bowiem ma potwierdzać tezę o wiarygodności obaw samego skarżącego, gdyż w zniknięciu brata doszukuje się związku z wcześniejszą śmiercią ojca.

Dalsza kwestia, mianowicie upływu czasu od zdarzeń, z których cudzoziemiec próbuje wywieść korzystne dla siebie rozstrzygnięcie. Śmierć ojca miała miejsce w 2004r, zaginięcie brata w 2008r, tymczasem wniosek o ochronę międzynarodową został złożony w 2012r. Skarżący twierdził, że w tym czasie ukrywał się. Stanowisko to nie jest wiarygodne choćby z tego względu, że miał kontakt z organami ścigania przy okazji zgonu ojca oraz zaginięcia brata. Tymczasem przez tak długi czas od chwili choćby zaginięcia brata nie był przedmiotem żadnych działań, które mogłyby wzbudzić w nim strach, obawę, czy stanowić prześladowanie.

Twierdzenia samego zainteresowanego zostały negatywnie zweryfikowane poprzez obiektywne okoliczności – zresztą także wskazane przez cudzoziemca.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. Trafnie stwierdziły, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w Iranie toczy się obecnie lub może toczyć się w przyszłości postępowanie przygotowawcze wobec skarżącego w związku z przeszłością jego ojca, czy też z innych powodów, które mogłoby doprowadzić do skazania go na karę śmierci czy wykonania egzekucji. Cudzoziemiec nie wykazał, że została orzeczona wobec niego kara śmierci na terytorium Iraku i w razie powrotu grozi mu wykonanie tej sankcji. Organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. W kwestii natomiast oceny sytuacji w kraju pochodzenia – tutaj Sąd zauważa pewną niekonsekwencję w ocenie tej okoliczności. O ile organ II instancji zwraca uwagę na wysoki stopień zagrożenia bezpieczeństwa dla mieszkańców (str. 8), o tyle w innym miejscu twierdzi, że nie odnotowuje się zmasowanych działań zbrojnych, które uzasadniałyby określenie [...] jako państwa o otwartym konflikcie zbrojnym. Dodano, że poziom przemocy pozostaje w Iraku od 2009r. niezmiennie wysoki (str. 4). Z kolei I instancja twierdzi, że sytuacja w Iraku jest krucha, lecz stabilna. Na terenie Iraku nie odnotowywuje się zmasowanych działań, które uzasadniałyby określenie go jako państwa o otwartym konflikcie zbrojnym. Ponadto sytuacja panująca w części kurdyjskiej jest o wiele lepsza, niż w pozostałej. Zdaniem Sądu ocena tej przesłanki zaprezentowana w decyzji organu I instancji wskazuje, że właściwie nic groźnego nie dzieje się na terytorium Iraku. Z kolei organ odwoławczy zweryfikował tę ocenę – co leży w jego kompetencjach zgodnie z art. 15 K.p.a., przy czym doszedł do wniosku, że nie istnieją podstawy, aby zakwalifikować sytuację wewnętrzną w tym państwie jako konflikt zbrojny uzasadniający udzielenie ochrony uzupełniającej (str.4). Dodatkowo – już w części uzasadnienia dotyczącej ochrony uzupełniającej stwierdzono, że cudzoziemiec może przenieść się do innej części kraju (str.8). W ocenie Sądu ostatecznie motywacja organów jest prawidłowe, gdyż wykazano pomimo pewnej niekonsekwencji, że skarżący może wrócić do innej części kraju, nie do rodzinnego [...], w której - co już wynika jednoznacznie z obydwu decyzji – panuje względny spokój.

Jeżeli bowiem na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (vide wyrok WSA z dnia 22 lutego 2012r. sygn. akt V SA/Wa 1773/11).

W ocenie Sądu cudzoziemiec ma taką możliwość, ponieważ jest narodowości kurdyjskiej, posługuje się tym językiem i wobec tego zamieszkanie wśród osób tej samej narodowości na terenie autonomicznego Regionu [...] nie powinno być niczym zakłócone, czy uniemożliwione.

Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy wskazały, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Organ uznał, że skarżący nie wykazał istnienia realnych przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W przypadku bowiem tej ochrony niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że dana osoba znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia określonych w przepisie zagrożeń w kraju, do którego ma być wydalona lub ma wrócić. Osobista sytuacja nie potwierdza istnienia jakichkolwiek zagrożeń wobec jego osoby. Omawiając natomiast zgodę na pobyt tolerowany organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja w kraju pochodzenia jest wprawdzie wysoce niestabilna, ale nie istnieją realne przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może to dotknąć stronę.

Ocena przesłanki zgody na pobyt tolerowany w niniejszej sprawie odbyła się – jak wynika z uzasadnień obydwu instancji, a niewątpliwie z decyzji organu I instancji – w odniesieniu do indywidualnej sytuacji skarżącego, podczas gdy w tej ochronie, jeśli chodzi o art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy fundamentalnego znaczenia nabiera ogólna sytuacja w kraju, do którego cudzoziemiec miałby zostać wydalony. Osobiste uwarunkowania cudzoziemca mają w tym wypadku charakter wtórny. Przesłanka ta została sformułowana przedmiotowo poprzez odniesienie do opisu sytuacji, która w momencie wydalania cudzoziemca istnieje w kraju pochodzenia. Zaistnienie wskazanej w tym przepisie nawet jednej okoliczności warunkuje udzielenie ochrony w postaci zgody na pobyt tolerowany.

W ocenie Sądu zabrakło w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji odnoszących się do zgody na pobyt tolerowany rozważań czy sytuacja w kraju pochodzenia na tyle jest stabilna i praworządna tj. nie występują przesłanki wymienione w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, że osoba cudzoziemca nie zostanie narażona na zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, nie może zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu lub być zmuszona do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej.

Wadliwość uzasadnienia w tej części została konwalidowana, choć nie w pełni, w innym fragmencie tj. w rozważaniach na temat statusu uchodźcy oraz przy okazji ochrony uzupełniającej. W tej sytuacji uchybienie w zakresie uzasadnienia wypełniające dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy i nie uzasadniało uchylenia zaskarżonego aktu. Nie mniej Sąd stwierdza, że argumentacja organu w zakresie ochrony w postaci zgody na pobyt tolerowany jest zbyt lakoniczna. Ponadto organ nie skupia się na omówieniu sytuacji jaka panuje w kraju pochodzenia lecz na osobistych uwarunkowaniach cudzoziemca. Uchybienie to, z przyczyn wyżej wskazanych, nie mogło jednak skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną wiedzą o sytuacji panującej w kraju pochodzenia. Jednocześnie nie stwierdzono, aby doszło do naruszenia przepisów materialnych.

W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Natomiast stwierdzone uchybienia w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji nie miały wpływu na końcowy wynik postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że kwestie dotyczące zgody na pobyt tolerowany i uzasadnienia tej części decyzji zostały przyznane przez Sąd, co znalazło wyraz w rozważaniach przedstawionych powyżej.

Dalej - wbrew twierdzeniu skarżącego to nie niewyjaśnienie śmierci ojca oraz zaginięcia brata stanowiło przyczynę do odmowy udzielenia ochrony. Rozumowanie w tym zakresie prezentowane przez skarżącego cechuje daleko idące uproszczenie. Okoliczności te tj. fakt śmierci ojca oraz zaginięcie brata były wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy wraz z szeregiem innych okoliczności, ale organy przydały tym zdarzeniom odmienny od oczekiwaniom skarżącego walor w zakresie skutków dla udzielenia omawianych form ochrony międzynarodowej.

Kwestia położenia [...]została wyjaśniona przez Radę, która przyznała – wbrew twierdzeniom skarżącego, że nie znajduje się on w strefie gospodarczego rozwoju Kurdystanu tzw. boomu. Jednak skarżący nie ma obowiązku powrotu do tego miasta.

Skarżący twierdzi, że ze względu na nieudolność irackiego aparatu ścigania, którego działania nie doprowadziły do ustalenia sprawców śmierci ojca oraz okoliczności zaginięcia brata, powinien mieć zapewnioną ochronę w postaci zgody na pobyt tolerowany, bowiem nie będzie miał zapewnionego bezpieczeństwa w kraju pochodzenia. Argumentacja ta nie jest przekonująca. Przede wszystkim z dwóch incydentów nie można wyprowadzać wniosku o charakterze ogólniejszym i dotyczącym sytuacji w całym kraju. W tym zakresie organy dysponują obiektywnymi informacjami o kraju pochodzenia, które zostały wykorzystane przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd orzekł o oddaleniu skargi.