Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 63/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149, art. 16 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi T.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika bezodpływowego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, IV. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata M.Ś. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej.


UZASADNIENIE

W dniu 2 lipca 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga T.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika bezodpływowego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. T.G. zwróciła się do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (jednocześnie kierując do wiadomości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) o usunięcie z jej działki o nr [...] (dawniej [...]) szamba, rekultywację gruntu, usunięcia rury odprowadzającej ścieki. Zdaniem wnioskodawczyni SM na początku lat 90-tych dopuściła się samowoli budowlanej w zakresie budowy w/w zbiornika na nieczystości.

W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2010 r. PINB poinformował T.G., iż nie znalazł wystarczających podstaw do uznania szamba znajdującego się na granicy działek nr [...] za samowolę budowlaną. Organ podał, iż szambo znajduje się na planie realizacyjnym budowy Osiedla [...] z datą opracowania 1989 r. W tym czasie właścicielem terenu było Państwowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Rolnej, od [...] maja 1990 r. właścicielem działki nr [...] jest Gmina, a prawo wieczystego użytkowania do 2089r. przyznane zostało SM. Kierując się informacjami przekazanymi przez SM wskazał, iż zbiornik powstał, gdy właścicielem terenu było PPGR - podczas budowy budynków wielorodzinnych, objętych pozwoleniem. Organ poinformował, iż szambo nie jest użytkowane, gdyż teren posiada kanalizację sanitarną. Dodał, iż ocena czy gleba została skażona nie leży w kompetencjach organu nadzoru budowlanego. PINB poinformował również, że wszelkie spory dotyczące własności, roszczeń odszkodowawczych, roszczeń o przywrócenie stanu poprzedniego, zakłócenie porządku, rekultywację terenu nie należą do właściwości PINB.

W dniu 30 sierpnia 2012 r. T.G. zwróciła się do PINB o udzielenie informacji szczegółowych dotyczących budowli (szamba), domagając się od organu zajęcia stanowiska w sprawie nielegalnego jej zdaniem szamba.

PINB, po ponagleniu strony, udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2012 r. Organ wyjaśnił, iż pierwotnym inwestorem budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych na Osiedlu [...] było PPGR. Pozwolenie na budowę zostało udzielone przez Naczelnika Miasta i Gminy decyzją z [...] czerwca 1989 r. [...] (4 budynki 12 rodzinne, kotłownia, przepompownia ścieków na działce nr [...]). Pozwolenie zostało następnie przeniesione na SM (decyzja z [...] maja 1990 r. [...]).

W dniu 19 listopada 2012 r. T.G. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze skargą na bezczynność PINB. WINB w piśmie z [...] grudnia 2012 r. uznał skargę za uzasadnioną. Stwierdził, że skoro PINB dotychczas nie wyjaśnił czy istotnie warunki i ustalenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1989 r. zezwalały na budowę szamba przy granicy działki to niewykluczonym jest, że budowa tego urządzenia nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Organ poinformował też skarżącą, iż winna zwrócić się do organu z wyraźnym żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, gdyż zobliguje to organ do wydania rozstrzygnięcia.

Kierując się wskazaniami WINB T.G. w dniu 31 grudnia 2012 r. zwróciła się do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika na nieczystości płynne zlokalizowanego na dz. nr [...] oraz częściowo na działce wnioskodawczyni o nr [...] i wydanie SM nakazu rozbiórki w/w zbiornika.

W związku z powyższym organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego oraz Prokuratury Rejonowej (która prowadzi własne działania) o udostępnienie akt sprawy [...], w której znajdują się akta dotyczące pozwolenia na budowę 4 budynków mieszkalnych 12 rodzinnych w [...], działka nr [...].

Wobec braku wszczęcia przez organ postępowania w sprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. T.G. zwróciła się do WINB z zażaleniem na bezczynność PINB. WINB w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. uznał zażalenie za uzasadnione, wyznaczając PINB dodatkowy 30-dniowy termin na załatwienie sprawy.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na dz. [...]. Jednocześnie organ zwrócił się do SM Oś. Leśne o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy obiekt poddawano corocznej kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane?

2. Kiedy dokonano ostatniej corocznej kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane? (wraz z przedłożeniem kserokopii protokołu z tej kontroli);

3. Czy obiekt poddawano kontroli okresowej co 5 lat, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane?

4. Kiedy dokonano ostatniej kontroli okresowej przeprowadzanej co 5 lat zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (wraz z przedłożeniem kserokopii protokołu z tej kontroli)?

Ponadto PINB zwrócił się podanie czy spółdzielnia jest zainteresowana usunięciem zbiornika czy też nie ma zamiaru dokonywać jego rozbiórki, wskazując przy tym na treść art. 67 ustawy-Prawo budowlane.

W piśmie z dnia [...] maja 2013r. pełnomocnik spółdzielni wyjaśnił, że od 2005 r. obiekt nie jest wykorzystywany i że spółdzielnia nie jest zainteresowana rozbiórką zbiornika, a zbiornik, pomimo nieużytkowania, nadaje się do odbudowy lub remontu. Do pisma dołączono wyrok Sądu Rejonowego z [...] listopada 2011 r. [...] z powództwa E.P. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę. Z treści uzasadnienia wyroku wynika, iż szambo użytkowano do października 2005 r. kiedy to nastąpiło przyłączenie do komunalnej sieci kanalizacyjnej. Ponadto poinformowano, że SM doprowadziła do zasypania szamba.

Następnie w dniu 4 czerwca 2013 r. SM przesłała do PINB protokół z rocznej kontroli stanu zbiornika bezodpływowego, datowany na 2012 rok, jak również protokół z przeglądu pięcioletniego, datowany na 2008 rok.

W dniu 17 czerwca 2013 r. PINB zwrócił się do SM o wyjaśnienie w zakresie: rodzaju dokumentów wskazujących na zasypanie szamba, rodzaju dokumentów wskazujących na elementy instalacji pozostawione w ziemi. W odpowiedzi pełnomocnik SM podał, iż dokumentem w kwestii zasypania jest wyrok SR z dnia [...] listopada 2011 r., ponadto przesłał opinię biegłego mającą potwierdzić również kwestię zakresu instalacji pozostawionej w gruncie.

W marcu 2014 r., wobec braku postępów w postępowaniu prowadzonym przez PINB, T.G. ponownie wystąpiła z uwagami do WINB. WINB w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. poinformował stronę, że jeżeli PINB pozostaje w bezczynności to strona winna wystąpić ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo WINB zwrócił się w dniu 23 maja 2014 r. do PINB o podanie jak załatwiona została przedmiotowa sprawa.

W dniu 4 czerwca 2014 r. do PINB wpłynęła skarga skierowana do WSA w Gorzowie Wlkp. na bezczynność organu w zakresie postępowania dotyczącego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego szamba. Skarżąca wniosła o zobowiązanie PINB do usunięcia szamba z jej działki, usunięcia go z map geodezyjnych i usunięcia wszelkich zanieczyszczeń w związku z nielegalnym użytkowaniem w/w obiektu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż w dniu [...] czerwca 2014r. wydana została decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Organ powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazał, iż z protokołów wynika, iż nie stwierdzono nieprawidłowości co do stanu technicznego zbiornika. Jak ustalił PINB, pozwolenie na budowę zostało udzielone decyzją z [...] lipca 1989 r. a inwestorem był PPGR. Pozwolenie zostało przeniesione na Spółdzielnię Mieszkaniową przy PPGR decyzją z [...] maja 1990 r. Dokumentacja dotycząca tych budynków nie zawiera szczegółowych rozwiązań projektowych. Usytuowanie obiektów w terenie zostało wskazane jedynie na planie realizacyjnym, który jest dokumentem zatwierdzonym wymienionym pozwoleniem z 1989 r. Organ wskazał, iż budowa osiedli na przełomie lat 80-tych i 90-tych była realizowana na podstawie projektów typowych, w których ustalano jedynie ogólny zarys inwestycji - usytuowanie obiektów w terenie, rzuty budynków. Organ podał, iż w tych latach ogólnie przyjętą praktyką była realizacja zbiorników bezodpływowych o pojemności do 60m3, co zapewniało obsługę budynków wielorodzinnych do powstania sieci kanalizacyjnych oraz oczyszczalni realizowanych przez samorządy gminne. W miejscu lokalizacji szamba na aktualnych mapach, na zatwierdzonym planie realizacyjnym znajduje się przepompownia ścieków. Zamiast zbiornika przepompowni powstał kryty zbiornik nieczystości płynnych. Organ podał, iż z analizy dokumentów wynika, że w lutym 1991r. Gmina sporządziła opracowanie na wykonanie sieci wodociągowej ul. [...], gdzie przewidziano odbiór ścieków z budynków osiedla do oczyszczalni (termin uruchomienia oczyszczalni ustalono na 1993 rok). PINB wskazał, na brak możliwości precyzyjnego odtworzenia chronologii budowy osiedla, ponieważ ani urzędy ani spółdzielnia nie posiadają już więcej dokumentów na ten temat. Można jedynie wywnioskować, że przepompownia - zaplanowana przy wydawaniu pozwolenia w 1989 r. - nigdy nie powstała, natomiast do czasu zrealizowania kanalizacji przez Gminę, korzystano z szamba, które później nie było już użytkowane.

Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej ustanowiony w ramach prawa pomocy podtrzymał zarzuty skargi jednocześnie z uwagi na wydanie przez organ decyzji pełnomocnik wniósł o stwierdzenie, iż organ prowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które jak oświadczył, nie zostały uiszczone przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2 cyt. przepisu).

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika bezodpływowego znajdującego się na działce o numerze [...] (stanowiącej własność skarżącej).

Na wstępie wskazać należy, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie, jaki wynika z art. 35 ustawy z dnia 14 lipca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267, powoływanej dalej jako k.p.a.), wymieniony organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.

Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów i czynności oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa.

Następnie należy rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu (dokonania czynności) poprzedzającego złożenie skargi i czy tryb ten przed wniesieniem skargi został wyczerpany. Dopiero w dalszej kolejności, o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd ustala, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jaką niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż niewątpliwie zarzut bezczynności dotyczy postępowania administracyjnego w sprawie, która winna być zakończona decyzją (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), zaś skarżąca, wnosząc w dniu 18 kwietnia 2013 r. zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyczerpała tryb określony w art. 37 § 1 k.p.a., co czyni zadość wymogom, określonym w art. 52 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że skarga jest dopuszczalna, co pozwala na merytoryczną ocenę jej zasadności.

W rozpoznawanej sprawie organ po złożeniu przez skarżącą wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego powinien niezwłocznie podjąć wszystkie wymagane prawem czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Wniosek T.G. złożyła 31 grudnia 2012 r., postępowanie administracyjne w sprawie formalnie zostało wszczęte przez organ dopiero na podstawie zawiadomienia z dnia [...] maja 2013 r. (co było wynikiem uznania przez WINB zasadności zażalenia skarżącej na bezczynność organu w sprawie).

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – 38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zauważyć należy, iż organ wszczął postępowanie w dniu [...] maja 2013 r. W ramach postępowania podjął działania polegające na zwróceniu się do Spółdzielni Mieszkaniowej o udzielenie kilku informacji, które SM udzieliła w dniu 29 maja 2013 r. Następnie organ ponownie zwrócił się do SM o kolejne wyjaśnienia, na które pełnomocnik SM udzielił odpowiedzi w czerwcu 2013 r. Od tej daty do dnia [...] czerwca 2014r. tj. wydania decyzji o umorzenie postępowania, organ nie podejmował żadnych czynności procesowych zmierzających do załatwienia sprawy.

Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie istotne jest więc, że skargę na bezczynność wniesiono w dniu 4 czerwca 2014 r. i bezsprzecznie do tego dnia organ nie załatwił przedmiotowej sprawy przez wydanie decyzji kończącej postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zbiornika bezodpływowego. Decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. o umorzeniu przedmiotowego postępowania została zatem wydana po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego skargą wniesioną przez T.G., ale przed jej rozpoznaniem przez Sąd.

W ocenie Sądu – podzielającego stanowisko powszechnie prezentowane w tej kwestii w judykaturze administracyjnej – wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, jest bezwzględną przeszkodą procesową powodującą, że postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Sąd mając bowiem na względzie fakt, że organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., to znaczy w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego stan bezczynności organu ustał wskutek podjęcia decyzji. Z woli ustawodawcy i przyjętego modelu postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że wyrokowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, w której organ podjął decyzję nie jest ani możliwe, ani celowe i to niezależnie od tego, że wydanie decyzji nastąpiło już po wniesieniu skargi.

Przyjąć zatem należy, że jeżeli do daty orzekania przez sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, LEX nr 463687, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 ONSA i WSA 2013/1/7).

Uwzględniając zatem powołane powyżej okoliczności faktyczne oraz brzmienie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a. postępowanie w zakresie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszczęte wniesioną w niniejszej sprawie skargą podlegało umorzeniu, o czym orzeczono postanowieniem zawartym w pkt. I sentencji wyroku.

Bezprzedmiotowość dotycząca zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu nie zwalnia Sądu z powinności stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kompetencja w tym zakresie przyznana została sądowi administracyjnemu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo od dnia 12 lipca 2011 r. na podstawie ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 76 poz. 409) sądy administracyjne uzyskały uprawnienie do orzekania z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku zaistnienia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 2 cyt. przepisu).

Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu w kontekście art. 417¹ § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać także na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też że bezczynność organu wystąpiła, lecz nie miała charakteru rażącego (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 17/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnośnie stwierdzenia, że do bezczynności doszło z rażącym naruszeniem prawa, zdaniem Sądu, kwalifikuje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie sądu, zestawienie kodeksowych terminów załatwiania spraw z przebiegiem kontrolowanego postępowania administracyjnego pozwalało z łatwością dostrzec na gruncie rozpoznawanej sprawy rażące naruszenie reguł określonych w art. 35 k.p.a. Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku.

Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że na dzień wniesienia skargi PINB pozostawał w bezczynności, bowiem od dnia 28 czerwca 2013 r. do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego (4 czerwca 2014 r.), tj. przez prawie rok, organ I instancji nie tylko nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie budowy w/w garażu, ale nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających. W ocenie Sądu powyższe uprawnia do stwierdzenia, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała charakter rażącego naruszenia prawa

Należy zwrócić uwagę, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.

Ewentualne uchybienie terminowi do załatwienia sprawy określonemu w art. 35 k.p.a. (1- lub 2-miesięcznemu) może być usprawiedliwione okolicznościami opisanymi w art. 35 § 5 k.p.a. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie – przez okres roku - organ (PINB) nie podjął żadnej czynności, ani również nie wystosował do stron żadnego zawiadomienia w trybie art. 36 k.p.a. Roczna bezczynność organu stanowi - zdaniem Sądu rozpoznającego skargę – rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 12 oraz art. 35 i art. 36 k.p.a.

W niniejszej sprawie nie można uznać, że opóźnienie w załatwieniu sprawy wyniknęło na skutek biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania czy okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Stąd należało przyjąć, że wielomiesięczna bezczynność organu w sposób rażący narusza art. 35 k.p.a.

Dodatkowo za uznaniem, iż bezczynność organu miła miejsce z rażącym naruszeniem prawa świadczy zignorowanie przez PINB orzeczenia WINB z dnia [...] maja 2013r. stwierdzającego bezczynność organu i konieczność ponownej interwencji WINB na skutek kolejnego wniosku T.G. skierowanego do WINB w marcu 2014 r.

W dalszej kolejności należy zauważyć, że o wymierzeniu grzywny sąd orzeka z urzędu w razie uwzględnienia skargi, a więc w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Należy tutaj zwrócić uwagę, że wysokość grzywny Sąd miarkował, uwzględniając długość pozostawania w bezczynności, brak jakichkolwiek wyjaśnień zwłoki w podjęciu czynności wyjaśniających, oraz że po wniesieniu skargi organ wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie administracyjne.

W związku z powyższym, stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.

W zakresie przyznania pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu w ramach prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.