Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1560/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 3, art. 10 2 pkt 8 i 9
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant: asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1713/12 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1713/12 oddalił skargę M. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w wyniku rozpoznania wniosku S. M. Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012r. znak [...] działając na podstawie art. 28 , art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 , art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r Nr 243 poz. 1623 tekst jednolity, ze zm.), dalej p.b.- oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji o nazwie "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym, komunikacją wewnętrzną, wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., co., wentylacji mechanicznej, elektryczną, przekładką ciepłociągu wraz z przyłączem co., i przekładką kabli telekomunikacyjnych, na działce nr [...] obr. [...], oraz zjazdem na działkach nr [...] - Śródmieście, przy ul. Rogozińskiego w Krakowie".

Ustalono, iż obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust.2 p.b. obejmuje działki nr: [...] - Śródmieście.

Pismem z dnia 28 maja 2012r.(data wpływu pisma do organu I instancji) M. H. reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Wojewody Małopolskiego odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania M. H. zarzucił: 1. Mające wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, t.j. art. 10 § 1 k.p.a. przez zaniechanie poinformowania stron o zebraniu w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego t.j. § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (Dz. U. Nr 75, poz.690 ) przez zatwierdzenie projektu budynku, posadowionego od strony wschodniej w granicy działki mimo, że po wschodniej stronie budynku zaprojektowano otwory okienne

W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania odwołujący się podniósł m.in. iż wobec nieprawidłowego doręczania korespondencji, z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, stronie uniemożliwiono zapoznanie się z materiałem zgromadzonym w sprawie.

Nadto M. H. podniósł, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynek został posadowiony od strony wschodniej w granicy działki, przy czym równocześnie na tejże ścianie od strony wschodniej zaprojektowane zostały okna. Z uwagi na powyższy fakt M. H. przytoczył treść § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690), dalej rozporządzeniem.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] października 2012r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w pkt 1 decyzji i w tym zakresie orzekł: 1. szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych: a)zabezpieczyć teren budowy wraz ze znajdującymi się obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego, b)prace budowlane prowadzić pod nadzorem osób uprawnionych, c)sporządzić plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, d)prowadzić budowę w sposób zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, instrukcją prowadzenia robót w pasie drogowym i zatwierdzonym projektem organizacji ruchu, przepisami bezpieczeństwa i higieny zdrowia oraz zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w tym również określonymi w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zasadami wiedzy technicznej, e)prace ziemne prowadzić pod szczególnym nadzorem kierownika budowy, inspektora nadzoru inwestorskiego, f)masy ziemne przemieszczane w związku z realizacją inwestycji należy wywieźć, g)po zakończeniu robót budowlanych teren należy uporządkować, h)obiekty tymczasowe użytkować przez okres prowadzenia robót budowlanych, a przed oddaniem obiektu do użytkowania rozebrać tymczasowe obiekty budowlane.

W pozostałym zaś zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz w zakresie w jakim decyzja Prezydenta Miasta Krakowa ustala warunki zawarte w jej pkt 2,3 i 4 oraz ustala obszar oddziaływania obiektu organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż wprowadzona przez niego korekta zaskarżonej decyzji w części określającej szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w pkt 1 decyzji wynika z faktu, że organ I instancji w tym punkcie zawarł wykaz pism określonych z daty i znaku, które są uzgodnieniami, oświadczeniami właściwych jednostek organizacyjnych i dotyczą etapu przygotowania tej inwestycji. Wytyczne zawarte w tych dokumentach winny być uwzględnione przy projektowaniu inwestycji i stanowić: materiał dowodowy, w oparciu o który organ ocenia zgodność inwestycji z prawem. Natomiast w tej części decyzji, jak wynika z wzoru decyzji o pozwoleniu na budowę, w miejscu gdzie wymieniono przedmiotowe pisma, winny się znaleźć, w razie potrzeby, wymogi dotyczące zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, a nie uzgodnienia i oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych.

Odpowiadając na podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 k.p.a., Wojewoda podniósł, iż jak wynika z akt I instancji, M. H. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu M. Ż. Osoba o nazwisku H. nie była zaś stroną postępowania. Organ I instancji doręczył zaskarżoną decyzję M. H. Co prawda zdaniem Wojewody w dalszym postępowaniu organ I instancji traktował wystąpienia ww. radcy prawnego jako działającego w imieniu strony (rozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania), co jednak nie oznacza, że można uznać, jako dyskwalifikującej wady tego postępowania, niedoręczenie decyzji radcy prawnemu działającemu jako pełnomocnikowi osoby nie będącej stroną postępowania. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji, zgodnie z wystąpieniem radcy prawnego z dnia 25 marca 2012 r. działającego w tym wypadku jako pełnomocnik strony (choć bez właściwego pełnomocnictwa) doręczył zaskarżoną decyzję pełnomocnikowi. Zdaniem więc Wojewody uchybienie organu I instancji związane było jedynie z brakiem wystąpienia o prawidłowe pełnomocnictwo. Okoliczność ta jednak nie daje podstaw do zakwestionowania prawidłowości postępowania pierwszoinstancyjnego, mogącym skutkować uchyleniem decyzji. W ocenie organu II instancji niesłuszny jest zarzut odwołania dotyczący naruszenia § 12 rozporządzenia, w związku z usytuowaniem w granicy ściany, którą tylko w części, w której wykonano otwory okienne, odsunięto od granicy. Wojewoda przypomniał, iż w ocenie skarżącego cała ściana, która jest zwrócona do granicy, nie może mieć otworów okiennych lub drzwiowych jeżeli jakikolwiek jej fragment zbliżony jest do tej granicy na odległość mniejszą aniżeli określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ odwoławczy podniósł, iż decyzja o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. dopuściła realizację inwestycji w granicy z działką nr [...]. Zapis ten wypełnia wymóg wynikający z § 12 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda dodał, że decyzja WZ w tym wypadku wskazuje na możliwość usytuowania w granicy, nie nakazuje natomiast takiego usytuowania. Równocześnie Wojewoda podniósł, iż przepisy rozporządzenia odnoszące się do budynku o określonym przeznaczeniu odnoszą się do każdej części budynku o tym przeznaczeniu (§ 2 ust. 5). Jak wynika z projektu zagospodarowania działki część budynku została zaprojektowana w granicy z działką nr [...], pozostałą część tego budynku osunięto od tej granicy na odległość 4 metrów. Budynek ten, w ścianie usytuowanej przy granicy działki, nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, natomiast w części budynku, którego ścianę zlokalizowano w odległości 4m od granicy, znajdują się otwory okienne i drzwiowe. Tym samym zdaniem Wojewody takie rozwiązanie projektowe jest zgodnie z wymogami rozporządzenia.

Wojewoda wskazał, że projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie lokalizacji obiektów w stosunku do granic działki i sąsiedniej zabudowy. Dodatkowo geodeta uprawniony potwierdził przebieg określonej w decyzji WZ nieprzekraczalnej linii zabudowy. Inwestor uzyskał niezbędne dla tej inwestycji uzgodnienia, opinie i oświadczenia wynikające z obowiązujących przepisów. Stanowiska tych jednostek zostały uwzględnione przy projektowaniu inwestycji. Organ w niniejszym postępowaniu bada jedynie posiadanie ich przez inwestora, nie posiada natomiast uprawnień do ich weryfikacji. Odpowiedzialność za ich treść ponoszą jednostki opiniujące i uzgadniające, a za realizację wymogów z nich wynikających projektant. W aktach sprawy znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopie uprawnień budowlanych, a także zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Wojewoda zwrócił także uwagę, iż osoby projektujące i sprawdzające posiadają uprawnienia, których zakres pozwala na wykonanie przedmiotowego projektu budowanego. Projektant autoryzował wprowadzone korekty i uzupełnienia projektu budowlanego, które nie posiadały imiennej pieczęci projektanta. Uzupełniono projekt budowlany w zakresie miejsc postojowych. Zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się z pełnym, zgromadzonym przez organ I i II instancji, materiałem dowodowym, czym spełniono wymóg wynikający z art. 10 § 1 k.p.a.. Zdaniem organu odwoławczego inwestor spełnił wymogi będące przedmiotem oceny organu administracji wynikającej z art. 35 ust. 1 jak i z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył działający za pośrednictwem swojego pełnomocnika M. H. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił jej: - mające wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 10 § 1 k.p.a. przez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy, pomimo iż organ pierwszej instancji zaniechał poinformowania stron o zebraniu w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie; - naruszenie przepisów prawa materialnego to jest § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia przez zatwierdzenie projektu budynku, posadowionego od strony wschodniej w granicy działki mimo, że po wschodniej stronie budynku zaprojektowano otwory okienne.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienie, jakoby radca prawny Marcin Żak w toku tego postępowania nie występował jako pełnomocnik strony bowiem treść pełnomocnictwa nie zawierała odpowiedniego znaku diakrytycznego "ć" jest w sposób jednoznaczny niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, bowiem tenże sam organ dokonał doręczenia zaskarżonej decyzji pierwszej instancji również na adres radcy prawnego M. Ż., jednocześnie sam organ drugiej instancji ustalił, iż doręczenie to było skuteczne. Organ pierwszej instancji nie dokonał przy tym jakichkolwiek czynności, które wskazywałyby na istnienie wątpliwości w zakresie treści udzielonego pełnomocnictwa. Dodatkowo organ nie wskazuje, iż pełnomocnictwo do działania udzielone na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji zostało podpisane przez kogokolwiek innego niż stronę postępowania. Ta sama osoba złożyła podpis pod pełnomocnictwem złożonym na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji jak i przed organem w postępowaniu odwoławczym. W ocenie skarżącego brak skutecznego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym jest naruszeniem art 10 § 1 k.p.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 10 maja 2006 roku, sygn. akt II OSK 810/05, Lex 236469).

Na uzasadnienie drugiego z podniesionych w skardze zarzutów skarżący podniósł, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynek został posadowiony od strony wschodniej w granicy działki, przy czym równocześnie na tejże ścianie od strony wschodniej zaprojektowano okna. W ocenie skarżącego takie rozwiązanie jest sprzeczne treścią §12 rozporządzenia. Zgodnie z projektem, o którego zatwierdzenie występuje wnioskodawca - ściana budynku zwrócona w stronę wschodnią (zatem w stronę działki, której współwłaścicielem jest M. H.) posiada zaprojektowane okna w swojej południowej części (w miejscu, w którym nie biegnie w granicy). Jednakowoż treść §12 rozporządzenia w §1 pkt 2 mówi o budynku zwróconym ścianą bez otworów okiennych w kierunku granicy (lege non distinguete w całej swojej rozciągłości, nie zaś jedynie w miejscu, w którym biegnie w granicy) i tylko w takim wypadku możliwe jest zgodnie z ust. 2 tego paragrafu posadowienie jej w granicy działki. Tymczasem jednak we wschodniej elewacji budynku (od strony granicy z działką [...]) zaprojektowane zostały okna, co w myśl powołanych powyżej przepisów dyskwalifikuje możliwość, aby ściana od tej strony przebiegała (choćby w części) w granicy działki. Powyższe, zdaniem skarżącego, winno uzasadniać odmowę wydania pozwolenia na budowę przez organ architektoniczno – budowlany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 6 lutego 2013 roku swoje stanowisko względem wywiedzionego środka zaskarżenia zajął również uczestnik postępowania S. M., który wskazał, iż od samego początku procesu inwestycyjnego, jeszcze na etapie projektowym, starał się komunikować ze współwłaścicielami działki [...], proponując nawet wspólne wystąpienie o warunki zabudowy. Wskazał, iż projektowany na działce [...] budynek nie ogranicza w żaden sposób możliwości zabudowy działki [...], zaś ściana szczytowa w granicy tych działek stwarza możliwość stworzenia w przyszłości zabudowy pierzejowej od Al. Pokoju tworząc ład urbanistyczny oraz wpływając na zwiększenie potencjału i tym samym atrakcyjności rynkowej działki [...]. S. M. nie podzielił zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. argumentując, iż w toku całego postępowania, pomimo błędu pisarskiego (literowego) dotyczącego określenia nazwiska uczestnika M. H. (błędnie zapisanego jako "H."), określenie statusu procesowego w/w nie budziło najmniejszych wątpliwości organów w toku postępowania skoro wszelka korespondencja, która winna być adresowana do strony postępowania, była doręczana właśnie M. H. bądź też jego pełnomocnikowi (który nota bene "doniósł prawidłowe pełnomocnictwo" na etapie procedowania przez organ II instancji i w dalszym ciągu uczestniczył w postępowaniu, mając możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego. Twierdzenia strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia, w ocenie S. M., wynikają one z niezrozumienia zapisów warunków technicznych. Za projekt architektoniczny budynku odpowiada on sam jako uprawniony architekt. Podsumowanie stanowiska w/w w sprawie zawiera się w twierdzeniu, iż posiada wymagany tytuł prawny w odniesieniu do działki, na której ma być realizowana inwestycja, nie narusza nią w żaden sposób terenu działki sąsiadującej nr [...] i w ten sposób nie ogranicza w żaden sposób możliwości zabudowany wskazanej działki, która pozostaje niezabudowana oraz niezagospodarowana, co w konsekwencji wręcz czyni ją atrakcyjniejszą inwestycyjnie oraz architektonicznie. W świetle prezentowanych argumentów wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podniósł, że autor skargi koncentruje się wyłącznie na kwestii literalnego brzmienia art. 10 k.p.a. statuującego ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wytknął pierwotny brak skuteczności doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] marca 2012 roku o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (wskazana decyzja została bowiem początkowo, wbrew brzmieniu art. 40 § 2 k.p.a., doręczona M. H. z pominięciem radcy prawnego M. Ż.). Powyższe uchybienie, w ocenie Sądu, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, nie charakteryzuje się wymaganym dla wzruszenia decyzji stopniem wpływu na jej ostateczną treść, przede wszystkim z tego względu, iż uchybienie to zostało, na skutek pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 25 kwietnia 2012 roku, dostrzeżone i następczo konwalidowane, poprzez uczynienie zadość uzasadnionym żądaniom wnioskodawcy (tj. dokonanie skutecznego doręczenia na jego adres ze wszelkimi wynikającymi stąd konsekwencjami procesowymi, a związanymi przede wszystkim z kwestią biegu ustawowego terminu z art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia odwołania).

Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę w zakresie opisywanej inwestycji zostało wszczęte na żądanie inwestora S. M. w związku z jego wnioskiem doręczonym do Urzędu Miasta Krakowa w dniu [...] stycznia 2012 roku (art. 61 § 3 k.p.a.). Organ administracji publicznej wszczął postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji – "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (...), na działce nr [...] – Śródmieście oraz zjazdem na działkach nr [...] – śródmieście, przy ul. R. w Krakowie", o czym zawiadomił strony, w tym również M. H. w myśl art. 61 § 4 k.p.a., pouczając równocześnie o możliwości zapoznania się ze zebranymi materiałami w każdym czasie oraz wglądu w akta sprawy administracyjnej. Zawiadomienie powyższe zostało odebrane przez M. H. Następnie zaś M. H. w dniu 5 marca 2012 roku (a zatem w toku prowadzonego postępowania) umocował radców prawnych B. S. oraz M. Ż. do występowania w jego imieniu we wszystkich postępowaniach administracyjnych związanych z nieruchomością położoną w Krakowie złożoną z działki nr [...] Kraków – Śródmieście oraz wglądu we wszelkie akta takich postępowań i uzyskiwanie z nich odpisów. Pod dokumentem pełnomocnictwa znajduje się własnoręczny nieczytelny podpis mocodawcy, złożony przez osobę autoryzującą dane osobowe - "M. H." (a zatem odbiegające, gdy idzie o pisownię, od oryginalnej czeskiej w zakresie braku znaku diakrytycznego "č"). Umocowanie do działania imieniem M. H. nie było jednak w żadnym fragmencie postępowania prowadzonego przed organami administracji publicznej kwestionowane, co więcej organy podejmowały czynności świadczące o traktowaniu występującego w sprawie radcy prawnego M. Ż. jako pełnomocnika uprawnionego do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu, na co wskazuje fakt dopuszczenia go do wglądu w akta sprawy w dniu 12 marca 2012 roku (na okoliczność czego sporządzono "protokół z przyjęcia strony"), jak również merytoryczne rozpoznanie jego wniosku o zawieszenie postępowania z dnia 21 marca 2012 roku i wydanie w tym przedmiocie postanowienia o odmowie uwzględnienia wnioskowanej inicjatywy (które pomimo uznanego udziału pełnomocnika strony doręczone zostało wyłącznie bezpośrednio stronie). Również wydana przez organ I instancji decyzja nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę nie została doręczona pełnomocnikowi M. H., lecz bezpośrednio jego mocodawcy (i tylko jemu). Dopiero wobec złożenia przez radcę prawnego M. Ż. wniosku o doręczenie mu wydanych uprzednio z jego pominięciem, zarówno postanowienia z dnia 28 marca 2012 roku o odmowie zawieszenia postępowania, jak również decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2012 roku o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, powyższe rozstrzygnięcia zostały mu bezpośrednio doręczone z dniem 10 maja 2012 roku. O braku wątpliwości co do istnienia i zakresu umocowania do reprezentowania strony przez M. Ż. świadczy rozpoznanie jego odwołania przez organ II instancji (Wojewodę Małopolskiego), który uczynił przedmiotem rozpoznania środek odwoławczy wniesiony przez pełnomocnika M. H. w terminie liczonym od dnia doręczenia jemu (nie zaś reprezentowanemu podmiotowi) zaskarżanej decyzji, pomimo tego, iż wskazany środek prawny wniesiony został po upływie niespełna półtora miesiąca od doręczenia decyzji bezpośrednio M. H., czym zostało konwalidowane uchybienie polegające na obrazie przepisu art. 40 § 2 k.p.a. nakazującego, w przypadku ustanowienia w sprawie przez stronę pełnomocnika, doręczanie wszelkiej korespondencji na jego adres.

Sąd podkreślił, iż po zapoznaniu się w dniu 12 marca 2012 roku z aktami sprawy przez pełnomocnika M. H. radcę prawnego M. Ż. w sprawie nie były już podejmowane żadne czynności natury dowodowej. To w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, iż zapoznał się on (a przynajmniej możliwość taką posiadał) z całością materiału dowodowego stanowiącego podstawę dla czynionych w sprawie ustaleń oraz opartym na nich rozstrzygnięciu co do meritum. Skoro więc pełnomocnik strony zapoznał się z całością materiału dowodowego, który ocenił jako kompletny i wystarczający dla podjęcia decyzji w sprawie (o czym świadczy chociażby okoliczność, iż w/w w dalszym toku postępowania nie przejawiał najmniejszej inicjatywy dowodowej, nie składał wniosków dowodowych, nie żądał uzupełnienia materiałów zawartych w aktach sprawy), to sam fakt niepowiadomienia go o możliwości ponownego zaznajomienia się z materiałami postępowania przed wydaniem decyzji, aczkolwiek świadczy o formalnym niedopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., to pozostawało bez wpływu na końcowy wynik sprawy. W ocenie Sądu na poparcie powyższej tezy wskazuje również okoliczność sprawnego i skutecznego współdziałania współwłaścicieli działki sąsiadującej z terenem inwestycji, o czym świadczy ich aktywność i zorientowanie w sprawie, dowodem na co jest również pismo procesowe z dnia 28 lutego 2012 roku, podpisane przez M. H. oraz R. G. (która tego samego dnia dokonywała wglądu w akta sprawy, co zapewne dało asumpt do sporządzenia pisma zawierającego zastrzeżenia odnośnie planowanej w sąsiedztwie ich działek inwestycji). Również pełnomocnik strony dokonujący wglądu w akta sprawy w dniu 12 marca 2012 roku miał możliwość zweryfikowania poprawności procedowania organu w omawianym zakresie, który już przy pierwszym doręczeniu w sprawie (po myśli art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 5 zd.2 k.p.a.) udzielił stronom stosownych pouczeń w zakresie realizowania uprawnień składających się na prawo strony do aktywnego udziału w postępowaniu.

W ocenie Sądu zaniechanie zawiadomienia pełnomocnika strony przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2012 roku przez Prezydenta Miasta Krakowa we wskazanych powyżej okolicznościach sprawy nie może świadczyć o naruszeniu prawa strony do czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Strona bowiem miała zagwarantowane powyższe uprawnienie wskutek wcześniejszych działań organów administracji publicznej, zaś zaistniałe w omawianym zakresie uchybienia (co do niedoręczenia pełnomocnikowi postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania oraz merytorycznej decyzji organu I instancji załatwiającej sprawę co do jej istoty) zostały skutecznie konwalidowane (poprzez doręczenie wymienionych rozstrzygnięć i liczenie terminów do wniesienia środków odwoławczych od tej daty).

Sąd powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 roku, sygn. II OSK 831/05, wraz z glosą aprobującą W. Tarasa, Lex Polonica nr 418798) zgodnie z którym "Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". Z powyższego wynika więc, iż nie można skutecznie zarzucić organowi administracji publicznej naruszenia obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, jeżeli organ pouczył stronę o prawie do czynnego udziału w tym postępowaniu, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, sporządzania notatek i odpisów z tych akt oraz składania wszelkich oświadczeń dotyczących sprawy, w tym także oświadczeń podsumowujących całokształt przeprowadzonego postępowania. Pouczenie takie wszak zostało dokonane w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, doręczonym M. H. Jak wskazuje w przywołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny ocenie organu prowadzącego postępowanie w konkretnej sprawie należy pozostawić celowość formalnego zawiadamiania strony o zakończeniu czynności postępowania wyjaśniającego oraz wyznaczenia terminu, w którym mogłaby się ona wypowiedzieć co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jeżeli zaś organ pouczył stronę o przysługujących jej uprawnieniach procesowych i umożliwił ich realizację w każdym stadium postępowania, to wówczas na stronie będzie spoczywał ciężar wykazania związku przyczynowego pomiędzy brakiem zawiadomienia jej o prawie do złożenia oświadczenia końcowego a wynikiem sprawy.

Zdaniem Sądu w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia powyższej regulacji, tym niemniej uchybienia powyższe zostały bądź to "naprawione" przez organy administracyjne bądź też pozostają bez związku z wynikiem sprawy.

Gdy zaś chodzi o uchybienia natury formalnej, nie mające jednak wpływu na ostateczny wynik sprawy, zdaniem Sądu zaliczyć do nich należy właśnie brak zawiadomienia stron o zakończeniu czynności postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.). W sytuacji bowiem postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Sąd podniósł, że skarżący nie wskazał jakich konkretnie czynności dokonałby, gdyby otrzymał stosowne zawiadomienie. Przebieg postępowania odwoławczego, w trakcie którego skarżący nie przejawiał żadnej inicjatywy w omawianym zakresie, zdaje się wskazywać, iż stawiany zarzut ma wyłącznie czysto formalne znaczenie, zakotwiczone w brzmieniu art. 10 § 1 k.p.a., nie znajdując jednak w żadnym stopniu przełożenia na końcowe rozstrzygnięcie.

Sąd odnosząc się zaś do drugiego ze wskazanych w skardze zarzutów – naruszenia przepisów prawa materialnego - to jest §12 ust.1 i 2 rozporządzenia wskazał, iż lakoniczność uzasadnienia na jego poparcie w znacznej mierze utrudnia kontrolę sprawowaną przez Sąd administracyjny w tym zakresie. Skarżący zdaje się kwestionować "zatwierdzenie projektu budynku, posadowionego od strony wschodniej, w granicy działki mimo, że po wschodniej stronie budynku zaprojektowano otwory okienne". Uzasadnienie tak sformułowanego zarzutu nie do końca koresponduje jednak z jego brzmieniem bowiem z jednej strony kwestionuje się w nim wprost wadliwość tej decyzji wyłącznie w zakresie zaprojektowanych od strony wschodniej okien (w ścianie budynku, która akurat w tym miejscu nie biegnie w granicy działki sąsiadującej nr [...], wskazując treść § 12 powołanego rozporządzenia w ust. 1 pkt 2 "mówi o budynku zwróconym ścianą bez otworów okiennych z kierunku granicy (lege non distinguente w całej rozciągłości, nie zaś jedynie w miejscu, w którym biegnie w granicy) i tylko w takim wypadku możliwe jest zgodnie z ust.2 tego paragrafu posadowienie jej w granicy działki", z drugiej zaś twierdzi się, iż zaprojektowanie tych okien "dyskwalifikuje możliwość, aby ściana od tej strony przebiegała (choćby w części) w granicy działki.

W ocenie Sądu trudno stwierdzić, czy intencją skarżącego było zakwestionowanie istnienia samych okien we wschodniej ścianie budynku przylegającego do działki nr [...], bez kwestionowania geometrycznego ulokowania projektowanego budynku, czy też niedopuszczalna jego zdaniem jest sama figura geometryczna jaką przybiera inwestycja, w części w jakiej styka się z granicą działki sąsiadującej stanowiącej przedmiot własności jego mandanta. Pomimo rysujących się w tym zakresie rozbieżności, Sąd administracyjny rozpoznał omawianą kwestię uwzględniając również te aspekty materii, które w sposób niejednoznaczny sformułował pełnomocnik skarżącego. Sąd podniósł, iż w świetle art. 35 ust. 1 p.b. w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ administracyjny sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym z przepisami techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz uprawnienia budowlane osoby sporządzającej projekt (ust. 1). Zgodnie z art. 32 ust. 4 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś z wnioskiem w tej sprawie wystąpił w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami). W razie spełnienia powyższych wymagań właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.). Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 p.b. uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd wskazał, iż działka, na której inwestor dokonuje inwestycji nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego źródłem możliwości takiego usytuowania budynku może być wyłącznie decyzja o warunkach zabudowy, która wyznaczyła nieprzekraczalne granice inwestycji, które zostały zaaprobowane przez organy architektoniczno – budowlane. Wbrew zarzutom skargi inwestycja nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie odległości od działki sąsiedniej. Realizowanie obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy jest bowiem możliwe na zasadach określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690). W § 12 ust. 1 rozporządzenia ustawodawca wprowadził wielkości standardowe w zakresie odległości od granic. W przepisie § 12 ust. 2 przewidział odstępstwo od ustalonych odległości, w tym możliwość sytuowania w granicy, jeśli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Jest to zatem przepis o charakterze lex specialis w stosunku do § 12 ust. 1. W ocenie Sądu użyty w przepisie zwrot "ściana" jest źródłem nieporozumień interpretacyjnych. Sąd wskazał, iż pojęcie "ściana" jest definiowane w języku polskim jako "pionowa płaszczyzna ograniczająca jakiś budynek lub dzieląca jego wnętrze na pomieszczenia, wykonana z cegieł, betonu, drewna lub innego materiału budowlanego" (wielki słownik języka polskiego – www.wsjp.pl). Skoro więc ścianą pozostaje pionowa płaszczyzna to nie sposób twierdzić, jak chce tego skarżący, iż zarówno ściana przebiegająca w granicy działki [...] (pozbawiona otworów okiennych), jak i położona nieco dalej w kierunku południowym, w której okna zostały uwzględnione, jednakże w wymaganej, zgodnej z obowiązującymi na ogólnych zasadach standardami w zakresie tych odległości wytyczonymi właśnie przepisami przytaczanego rozporządzenia, stanowią jedną ścianę.

W ocenie Sądu skarżącemu w istocie chodzi, w realiach niniejszej sprawy, o dwie ściany w rozumieniu przepisów regulujących wymagania techniczne stawiane przed budynkami, przy czym jedną z nich jest ściana przebiegająca w granicy działki sąsiadującej (jako płaszczyzna ograniczająca budynek od strony działki nr [...] i bezpośrednio do niej przylegająca), drugą zaś płaszczyzną wytyczającą granice budynku pozostaje ściana z zaplanowanymi otworami okiennymi, która wszak znajduje się w odległości 4 metrów od granicy z działką [...]. Do analogicznych wyników prowadzą względy analizy funkcjonalnej (teleologicznej).

Zdaniem Sądu przyznanie racji skarżącemu oznaczałoby, iż w sytuacji gdy określony budynek przylega w jakiejkolwiek części do granicy działki sąsiadującej (biegnie w granicy tych działek), przy czym linia geometryczna budynku może sprawiać, iż "styka" się on z działką tylko w jednym punkcie, to bez względu na odległość od położonej obok działki stwarzałoby to niemożliwość zamontowania na całej długości tejże ściany otworów okiennych bądź drzwiowych. Sąd podniósł, iż należy uwzględnić stanowisko inwestora, który wskazywał już uprzednio, iż odstąpienie od standardowych odległości w omawianym przypadku podyktowane jest rozmiarami działki [...], która w tym miejscu posiada jedynie 15 metrów szerokości, co w znaczny sposób ogranicza dokonywanie jakichkolwiek inwestycji budowlanych na niej, w sytuacji gdyby z obu stron musiała zostać zachowana odległość 3 lub 4 metrów od granicy działki. Znajduje to zresztą potwierdzenie w dokumentacji, przede wszystkim graficznej, szkicowej i rysunkowej, z której wynika, iż działka na której znajduje się projektowany budynek przylega do działki drogowej, gdzie znajduje się ul. Rogozińskiego. Jeżeli zaś chodzi o naruszenie zarzucanych regulacji w odniesieniu do zaplanowania w spornej ścianie otworów okiennych, to w ogóle nie sposób zasadnie wskazywać na niezachowanie odległości wymaganej przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, albowiem znajdują się one w dopuszczalnej, na ogólnych zasadach odległości 4 metrów, zaś odmienne twierdzenia skarżącego wynikają wyłącznie z błędnej interpretacji omawianych zapisów normatywnych.

W skardze kasacyjnej M. H., reprezentowany przez r.pr. M. Ż., zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., dalej rozporządzenie, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że istniały przesłanki do zatwierdzenia projektu budynku, posadowionego od strony wschodniej w granicy działki, pomimo, że na ścianie tego budynku, po tej stronie, zaprojektowano otwory okienne.

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo, że organ I instancji zaniechał poinformowania stron o zebraniu w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie, co w efekcie pozbawiło skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zabranego w sprawie materiału dowodowego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i wstrzymanie wykonalności decyzji organu II instancji w całości, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd nie wziął pod uwagę przepisów postępowania administracyjnego lub źle je zinterpretował na gruncie niniejszego stanu faktycznego, a tym samym naruszył art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest dla strony istotnym uprawnieniem umożliwiającym na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska, czy też złożenie nowych środków dowodowych. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Organ administracji I instancji nie poinformował skarżącego o zamiarze wydania decyzji administracyjnej, tym samym pozbawił go uprawnienia, które przyznaje mu art. 10. k.p.a. Zdaniem skarżącego Sąd winien uchylić skarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Skarżący podkreślił, że Sąd pomija, że zawiadomienie strony na podstawie art. 10 § 1 zd. 2. k.p.a. o zamiarze wydania decyzji dokonuje się celem umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższe ma za zadanie uświadomienie strony, że postępowanie jest już de facto zakończone, nie i będą podejmowane żadne czynności ze strony organu oraz przeprowadzane dowody a nadto, że strona może przedstawić swoje stanowisko. Skarżący podniósł, że jego pełnomocnik podczas przeglądania akt 12 marca 2012 r. nie miał świadomości, że jedyną czynnością, która pozostała to wydanie decyzji. Skarżący, choć nie miał zamiaru wnosić nowych wniosków dowodowych, to chciał kompleksowo wypowiedzieć się co do całości zebranego materiału dowodowego i przedstawić swoje stanowisko. Wiedząc o brzmieniu art. 10 § 1 zd. 2 czekał na takie zawiadomienie, by móc zaprezentować swoją argumentację w sprawie. W ocenie skarżącego nie można przyznać racji Sądowi, że powyższe naruszenie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Skarżący pozbawiony został możliwości przedstawienia organowi I instancji swojego kompleksowego stanowiska w sprawie bezpośrednio przed wydaniem decyzji i tym samym naruszono jego prawo do czynnego udziału w sprawie.

W ocenie skarżącego trafnie skonstatował Sąd twierdząc, że ust. 2 § 12 jest lex specialis w stosunku do ust. 1 § 12. Jest również wyjątkiem, który należy interpretować ściśle. Zatem norma, która wynika z § 12 ust. 2 rozporządzenia brzmi tak: Dopuszczalnym jest usytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W ocenie skarżącego gdyby ustawodawca, chciał dopuścić możliwość sytuowania wszystkich budynków (a nie tylko tych, o których mowa w § 12 ust. 1. pkt 2) rozporządzenia, czyli budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), to nie czyniłby takiego rozróżnienia. Interpretacja odmienna jest contra legem i prowadzi do wniosku, że ustawodawca statuuje normy niepotrzebne a tym samym jest nieracjonalny. Przy interpretacji § 12 ust. 2 rozporządzenia nie ma potrzeby sięgania do innych metod poza metodą językową, która jest metodą podstawową, bowiem daje największą pewność prawa. Treść § 12 ust. 2 rozporządzenia jest jasna i można bez problemu dokonać jej wykładni i skonstruować normę, która wyznacza nam m.in. jakie budynki mogą być sytuowane bezpośrednio przy granicy - wyłącznie te o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, czyli budynki zwrócone ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

W ocenie skarżącego odwoływanie się do definicji słowa "ściana" nie jest konieczne. Istotna jest wykładnia całego zdania dotyczącego budynku: "zwróconego ścianą bez otworów okiennych iub drzwiowych w stronę tej granicy". Ustawodawca chciał bowiem, by cała powierzchnia ścian zwrócona w stronę granicy była objęta dyspozycją przedmiotowego przepisu. Ściana zwrócona w stronę granicy, to owa "pionowa płaszczyzna" przebiegająca w stosunku do granicy w sposób równoległy lub co najmniej zbliżony do równoległego. Tym samym, chodzi o całą ścianę, która przebiega w sposób równoległy, lub zbliżony do równoległego, w stosunku do przedmiotowej granicy. Zgodnie z projektem, o którego zatwierdzenie występował wnioskodawca - ściana budynku zwrócona w stronę wschodnią (zatem w stronę działki, której współwłaścicielem jest skarżący) posiada zaprojektowane okna w swojej południowej części (w miejscu, w którym nie biegnie w granicy ale jest nadal zwrócona w stronę granicy). Skarżący podkreślił, że skoro zaprojektowany budynek nie odpowiada warunkom technicznym, jakie zgodnie z rozporządzeniem powinien spełniać organ, winien odmówić wydania pozwolenia na budowę a Sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administrcyjny, zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Nie jest zasadny zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania.

Po pierwsze, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r. Nr 75 poz. 690) – dalej rozporządzenie wykonawcze.

Natomiast wykładnia, jaką prezentuje skarżący w skardze do Sądu pierwszej instancji i w skardze kasacyjnej jest wykładnią wadliwą. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy ( pkt 1); 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy( pkt 2).

Rzeczywiście w powyższym przepisie jest mowa o ścianie i budynku zwróconym w stronę granicy, niemniej jednak nie można zaakceptować takiej wykładni tego przepisu, jaką prezentuje skarżący.

Podkreślić należy, iż po to przyjmowane są różne rozwiązania konstrukcyjne przy opracowaniu projektów budowlanych, aby uczynić zadość przepisowi § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego i uczynić zadość ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym w szczególności sąsiadów. I między innymi dlatego możliwe są takie rozwiązania projektowe, które przewidują, że ściana, w tej części, która znajduje się w ostrej granicy lub w odległości mniejszej niż 4m nie ma otworów okiennych i drzwiowych i jednocześnie przewidziano odsunięcie pewnej części budynku na odległość minimum 4m. Wówczas, w sytuacji, gdy budynek w pewnej części oddalony jest minimum 4 m od granicy działki, to nie można skutecznie twierdzić, że ta ściana w części oddalonej od granicy działki minimum 4m nie może mieć otworów okiennych czy drzwiowych.

Budynek zwrócony ścianą w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może posiadać w tej ścianie otworów okiennych lub drzwiowych, jeżeli cała ściana znajduje się w odległości mniejszej niż 4m od tej granicy. Jeśli natomiast część tej ściany budynku zostanie odsunięta na odległość minimum 4m od granicy działki, to wówczas ściana budynku zwróconego w stronę granicy działki może posiadać otwory okienne lub drzwiowe, przy czym otwory okienne i drzwiowe mogą być sytuowane wyłącznie w tej części ściany zwróconej do granicy działki, która jest odsunięta na odległość minimum 4 m od tej granicy. Przedmiotowa ściana nie mogłaby posiadać otworów okiennych i drzwiowych, gdyby jej część, w której zaprojektowano otwory okienne lub drzwiowe nie została odsunięta od granicy na taką minimalną odległość (4m).

Przepis § 12 ust. 1pkt 2 rozporządzenia wykonawczego ma zagwarantować, aby w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki nie było w budynkach otworów okiennych i drzwiowych. I taka sytuacja zaistniała w tej sprawie. W tej części ściany znajdującej się w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki nie ma otworów okiennych ani drzwiowych. Otwory te znajdują się w tej części ściany, która usytuowana jest w odległości 4 m od granicy działki. To zaś oznacza, iż zachowane zostały wymogi ustanowione w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.

Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wykładni prezentowanej przez skarżącego, a uznał za prawidłową wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji.

Przyjęcie poglądu prezentowanego przez skarżącego doprowadziłby do sytuacji niemożliwych do zaakceptowania. Przy takiej bowiem argumentacji jaką przedstawił skarżący nawet wówczas, gdyby część ściany znajdowała się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, a pozostała część tej ściany zostałaby odsunięta na odległość np. 10m, 15m od tej granicy, to także nie mogłoby być w tej części ściany otworów okiennych i drzwiowych, bo ściana ta jest zwrócona w stronę granicy działki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył również przepisów prawa procesowego, albowiem zasadnie uznał, że wprawdzie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez organ I instancji, ale nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. tylko wtedy mogłoby odnieść zamierzony skutek, gdyby zostało wykazane, że naruszenie to doprowadziło do pozbawienia strony możności działania i możności obrony swoich interesów.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał rzeczowej i trafnej oceny postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji po wnikliwej ocenie akt administracyjnych wysnuł prawidłowe wnioski, że pełnomocnik skarżącego miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i miał możliwość składania wniosków dowodowych. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił okoliczność, że w dniu 12 marca 2012r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 30 marca 2012 r. została wydana decyzja przez organ I instancji. W tej sytuacji nie powiadomienie przed wydaniem tej decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, nie miało żadnego wpływu na uprawnienia strony. Wprawdzie organ I instancji nie powiadomił strony o zakończeniu postępowania i możności zapoznania się z aktami sprawy, to jednak nie miało to żadnego negatywnego wpływu na możność działania strony. Taki wniosek wypływa z faktu, iż pełnomocnik skarżącego, ani sam skarżący nie zgłaszali żadnych wniosków dowodowych, jak również nie podnosili żadnych okoliczności negatywnych, które zaistniałyby na skutek braku tego powiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Podkreślić należy, iż od dnia zapoznania się z aktami sprawy przez pełnomocnika skarżącego do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nie było prowadzone postępowanie wyjaśniające, w tym nie zostały przeprowadzone żadne dowody, nie zostały złożone dokumenty, z którymi pełnomocnik skarżącego musiałby się zapoznać. Od dnia zapoznania się przez pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy nie uległ zmianie materiał dowodowy – materiał dowodowy został całkowicie zgromadzony przed dniem zapoznania się z aktami sprawy. A zatem, nie istniał materiał dowodowy, z którym pełnomocnik skarżącego nie zapoznałby się przed wydaniem decyzji. Skarżący i pełnomocnik skarżącego po zapoznaniu się z całością akt sprawy mogli składać wyjaśnienia i wypowiedzieć się co do zgromadzonego przez organ materiału dowodowego sprawy jak też zgłosić określone wnioski dowodowe. Nie można skutecznie bronić stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, iż skarżący czekał na zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami, aby przedstawić swoje kompleksowe stanowisko.

W niniejszej sprawie nie wykazano, aby strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i aby uchybienie przepisowi art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157).

W tym stanie rzeczy nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 10 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.