Wyrok NSA, sygn. akt II SA 746/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1990-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b"
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 446
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu.
Teza: Ze sformułowania "nie jest właścicielem lub posiadaczem", użytego w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./, wynika, że stosowane w tej ustawie określenie "bezrobotny" nie obejmuje osoby, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego, bez względu na to, czy gospodarstwo to jest w jej posiadaniu, czy też w posiadaniu innej osoby, a także nie obejmuje osoby, która wprawdzie nie jest właścicielem gospodarstwa, ale gospodarstwo takie znajduje się w jej posiadaniu.

TEZY

Ze sformułowania "nie jest właścicielem lub posiadaczem", użytego w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./, wynika, że stosowane w tej ustawie określenie "bezrobotny" nie obejmuje osoby, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego, bez względu na to, czy gospodarstwo to jest w jej posiadaniu, czy też w posiadaniu innej osoby, a także nie obejmuje osoby, która wprawdzie nie jest właścicielem gospodarstwa, ale gospodarstwo takie znajduje się w jej posiadaniu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Jan Sz. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Biura Pracy w W. wydaną z upoważnienia Wojewody W-kiego z dnia 12 września 1990 r. w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych.


UZASADNIENIE

Jan Sz., zamieszkały w B. gmina W., mający na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci /w wieku 6 i 4 lat/, był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego w W. do dnia 28 lutego 1990 na stanowisku malarza z wynagrodzeniem miesięcznym jak za urlop wypoczynkowy w wysokości 441.640 zł.

Od dnia 28 lutego 1990 r. został on zarejestrowany w Rejonowym Biurze Pracy w L. jako bezrobotny. Podał wówczas, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,98 ha, w tym użytków rolnych 8,33 ha, położonego we wsi T. gmina W., które na mocy umowy dzierżawy z dnia 4 września 1989 r., potwierdzonej przez Państwowe Biuro Notarialne w L., wydzierżawił /bez budynków/ Andrzejowi M., zamieszkałemu w L. gmina W., na okres lat 5, to jest do dnia 4 września 1994 r.

Inspektor do Spraw Zatrudnienia w Rejonowym Biurze Pracy w L. uzyskał od przedstawiciela Wojewódzkiego Biura Pracy w W. informację, że w takim stanie faktycznym Janowi Sz. przysługują zasiłki: dla bezrobotnych oraz rodzinny. W związku z powyższym, na mocy decyzji Kierownika Rejonowego Biura Pracy w L., przyznano Janowi Sz. zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 8 marca do 31 marca 1990 r. oraz za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 1990 r.

Następnie decyzją z dnia 17 sierpnia 1990 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./, Kierownik Rejonowego Biura Pracy w L. wstrzymał Janowi Sz. wypłatę zasiłku od lipca 1990 r. ze względu na to, że jest on właścicielem gospodarstwa rolnego, a przepisy ustawy nie pozwalają na przyznanie w takich wypadkach zasiłku dla bezrobotnych. Fakt wydzierżawienia tego gospodarstwa innej osobie jest w świetle przepisów tej ustawy bez znaczenia. Nadmienił przy tym, że pierwotna interpretacja przepisów omawianej ustawy oraz informacja udzielona przez przedstawiciela Wojewódzkiego Biura Pracy w W. spowodowała, iż w poprzednim okresie wydano decyzję o wypłacaniu Janowi Sz. zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłku rodzinnego, "kierując się faktem wydzierżawienia gruntów przez bezrobotnego". Obecnie Rejonowe Biuro Pracy uważa, że dalsze wypłacanie tych zasiłków nie jest prawnie uzasadnione, i w związku z tym wydano decyzję o wstrzymaniu dalszej ich wypłaty, począwszy od lipca 1990 r. Odstąpiono przy tym od żądania zwrotu już wypłaconych zasiłków za miesiąc marzec, kwiecień, maj i czerwiec 1990 r.

Od powyższej decyzji Jan Sz. złożył odwołanie do Dyrektora Wojewódzkiego Biura Pracy w W., który decyzją ostateczną nr 31/90 z dnia 12 września 1990 r., wydaną z upoważnienia Wojewody W-kiego po rozpatrzeniu tego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na decyzję ostateczną Jan Sz. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podał, że wraz z żoną i dwojgiem dzieci /w wieku 7 i 4 lat/ mieszka w B. gmina W. w wynajętym mieszkaniu, natomiast we wsi T., oddalonej o około 10 km, ma 8,98 ha gruntów piaszczystych o najniższej klasie bonitacyjnej, bez budynków, położonych w dużej odległości od innych zagród i z dala od linii elektrycznej. Ponieważ nie mógł się z tego utrzymać, w 1984 r. wydzierżawił je na okres lat 5 za cenę 8 q żyta rocznie na mocy umowy notarialnej sporządzonej przez Państwowe Biuro Notarialne w L., sam zaś podjął pracę w uspołecznionym zakładzie pracy. Umowa dzierżawy wygasła w 1989 r., przedłużył ją więc na dalsze 5 lat, to jest do 1994 r., na tych samych co poprzednio warunkach, sam zaś nadal pracował. Z dniem 1 marca 1990 r. został zwolniony z pracy z powodu redukcji zatrudnienia, chociaż był jedynym żywicielem rodziny. Utrzymywał się więc wraz z rodziną z zasiłku dla bezrobotnych i z zasiłku rodzinnego. Od lipca jednak wypłaty tych zasiłków wstrzymano. Pracy nigdzie nie może znaleźć. Na utrzymanie jego oraz żony i dwojga dzieci pozostaje mu tylko czynsz dzierżawny. Nie ma więc z czego żyć ani z czego utrzymać rodziny; znalazł się w sytuacji krytycznej. Decyzję wstrzymującą wypłacania zasiłku skarżący ocenia jako krzywdzącą i wnosi o jej uchylenie.

Dyrektor Wojewódzkiego Biura Pracy w W., działając z upoważnienia Wojewody W-kiego, wniósł o oddalenie skargi ze względu na to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa, w tym z art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy powołanej w decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do obowiązujących przepisów Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do kontroli decyzji administracyjnych jedynie pod kątem ich zgodności z prawem i może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy narusza ona w istotny sposób obowiązujące przepisy prawa, jeżeli natomiast zaskarżona decyzja przepisów prawa nie narusza albo wprawdzie narusza, ale naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest skargę oddalić /art. 16 par. 2, art. 196 par. 1, art. 207 par. 2 i 5 Kpa/.

Przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./ stanowią, że bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku, jeżeli spełnia warunki przewidziane w tej ustawie /art. 15 i art. 16/, przy czym ustawa ta przez pojęcie "bezrobotny" rozumie wyłącznie osobę zdolną do pracy i gotową do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, pozostającą bez pracy i zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zamieszkania organie zatrudnienia stopnia podstawowego, jeżeli osoba ta nie pobiera emerytury, nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa rolnego, nie prowadzi działalności gospodarczej lub nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu /art. 2 ust. 1 pkt 8/.

Ze sformułowania użytego w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" omawianej ustawy /"nie jest właścicielem lub posiadaczem"/ wynika, że stosowane w tej ustawie określenie "bezrobotny" nie obejmuje osoby, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego, bez względu na to, czy gospodarstwo to jest w jej posiadaniu, czy też w posiadaniu innej osoby, jak również bez względu na wielkość i położenie tego gospodarstwa oraz klasę bonitacyjną wchodzących w jego skład gruntów, a także nie obejmuje osoby, która wprawdzie właścicielem gospodarstwa rolnego nie jest, ale gospodarstwo takie znajduje się w jej posiadaniu /samoistnym lub zależnym/.

W sprawie jest rzeczą bezsporną, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,98 ha. A zatem stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" cytowanej ustawy użyte w tej ustawie określenie "bezrobotny" nie obejmuje go, mimo że jest on zdolny do pracy i gotowy do jej podjęcia w ramach stosunku pracy oraz że pozostaje bez pracy i jest zarejestrowany w Rejonowym Biurze Pracy w L. Nie będąc "bezrobotnym" w rozumieniu omawianej ustawy, skarżący nie może korzystać z zasiłków przewidzianych w niej dla bezrobotnych. Okoliczność, że gospodarstwo rolne, którego jest właścicielem, nie znajduje się obecnie w jego posiadaniu /gdyż wydzierżawił je innej osobie/, nie ma w świetle tej ustawy znaczenia, ponieważ w myśl jej art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "b" już sam fakt, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, pozbawia go atrybutu "bezrobotnego" w rozumieniu tej ustawy wraz ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności zaś - z brakiem uprawnień do korzystania z zasiłku dla bezrobotnych.

Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja ostateczna "o wstrzymaniu wypłaty zasiłku od miesiąca lipca 1990 r.", będąca faktycznie decyzją o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, nie narusza przepisów prawa materialnego, to jest przepisów cytowanej ustawy o zatrudnieniu. Nie narusza ona także w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania ani nie nosi cech dowolności.

W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia skargi i Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był skargę oddalić na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.