Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 594/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 45, art. 134, art. 129 par. 2, art. 141 par. 2, art. 57 par. 5 pkt 2, art. 101 par. 3, art. 28, art. 29, art. 42, art. 43 par. 1-3, art. 43, art. 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, art. 106 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 229
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Ewa Babik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 132/09 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O.; 2. zasądza od D. M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 132/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., na skutek skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania, uchylił to rozstrzygnięcie i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd podał, że postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Starosta K. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zawiesił z urzędu, wszczęte na wniosek D. M. - Transport Usługowy D. M. w K. przy ul. [...], postępowanie w sprawie udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża "K." położonego w gminie K. Organ uznał, że rozpatrzenie przedmiotowego wniosku zależy od uprzedniego uwzględnienia zapisu dotyczącego kopalni kruszywa mineralnego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nad którym toczą się prace. Postanowienie powyższe zostało wysłane na adres siedziby przedsiębiorcy i doręczone matce wnioskodawcy w dniu 19 listopada 2008 r.

Wskutek wniesionego przez D. M. w dniu 27 listopada 2008 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (SKO) stwierdziło, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu. SKO wyjaśniło, że postanowienie zostało odebrane w dniu 19 listopada 2008 r., zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia i najpóźniej powinno było zostać wniesione w dniu 26 listopada 2008 r. Ponieważ wraz z zażaleniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu, organ zażalenia nie mógł rozpoznać.

D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia i skierowania zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. celem merytorycznego rozpatrzenia. Skarżący wyjaśnił, że adresem prowadzonej przez niego firmy jest adres zamieszkania rodziców przy ul. [...] w K., natomiast on wraz z żoną zamieszkuje przy ul. [...] w tej samej miejscowości. Korespondencję adresowaną na firmę z reguły odbierają rodzice, a potem mu ją przekazują. Jednak o odbiorze przesyłki od Starosty Kętrzyńskiego nie został poinformowany. Wyjaśnił, iż w tym okresie jego matka zajęta była opieką nad chorym teściem w związku czym była wyczerpana psychicznie i fizycznie. Skarżący stwierdził, iż w dniu 20 listopada 2008 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania, adresowane również na żonę skarżącego, zostało przez nią odebrane, dlatego też skarżący nie pytał rodziców o przesyłkę, lecz wysłał zażalenie pocztą w przekonaniu, że przesyłki na adres firmy oraz dla żony zostały dostarczone w tym samym dniu. Z wcześniejszej praktyki wynikało, iż przesyłki na adres firmy były doręczane później niż dla żony i gdyby skarżący miał wątpliwości co do terminu, złożyłby wniosek o jego przywrócenie. Dodatkowo, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż wiedząc o jednodniowym opóźnieniu nie poinformował go o tym fakcie oraz nie pouczył o wniosku o przywrócenie terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., uchylając zaskarżone postanowienie, powołał treść art. 141 § 1 pkt 2 Kpa i podkreślił, iż przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, organ wyższej instancji musi nie tylko stwierdzić niedochowanie terminu przez stronę, ale musi wpierw ustalić czy postanowienie zostało skutecznie stronie doręczone. Ponieważ SKO uznało, iż skoro przesyłka skierowana na adres przedsiębiorstwa skarżącego została odebrana przez jego matkę w dniu 26 listopada 2008 r., to fakt ten oznaczał, że przesyłka została skutecznie doręczona, a termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 26 listopada 2008 r. Tymczasem, w ocenie Sądu, przepisy Kpa odmiennie regulują kwestie doręczeń pism osobom fizycznym, odmiennie zaś jednostkom organizacyjnym. Jak wynika z art. 42 i art. 43 Kpa pisma doręcza się bezpośrednio osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania, pracy, w organie administracji publicznej lub w każdym miejscu, w którym się adresata się zastanie, w przypadku zaś nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeśli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z kolei jednostkom organizacyjnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art. 45 Kpa).

Sąd I instancji ocenił, iż w przedmiotowej sprawie stroną postępowania nie jest skarżący jako osoba fizyczna, lecz jako przedsiębiorca, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) wydobywanie kopalin ze złóż jest działalnością gospodarczą wymagającą koncesji. Skarżący w swoim wniosku wskazał nazwę i siedzibę przedsiębiorstwa i doręczenia były dokonywane na taki adres. Na tej podstawie WSA uznał, iż stroną postępowania jest jednostka organizacyjna, a doręczenia niezależnie od tego, że firma jest jednoosobowa, winny być dokonywane w trybie przewidzianym dla takich podmiotów. Skoro w sprawie winny mieć zastosowanie zasady określone w art. 45 Kpa, to doręczenie mogło być skutecznie dokonane jedynie do rąk osoby upoważnionej. W ocenie Sądu I instancji, Kolegium nie wyjaśniło, czy matka skarżącego była upoważniona do odbioru pism kierowanych do jego przedsiębiorstwa, a mimo to uznało, iż doręczenie dokonane do jej rąk było skuteczne.

Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że sam fakt odbierania pism przez rodziców skarżącego stwarza domniemanie, iż byli oni upoważnieni do odbioru przesyłek, bowiem tego rodzaju domniemanie przyjmuje się wyłącznie w stosunku do osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie - pracowników posiadających pisemne upoważnienie do odbioru przesyłek. Nie może skutecznie odebrać pisma osoba, uznana przez pracownika poczty za osobę upoważnioną jedynie na tej podstawie, iż "odbierała korespondencję dla swojej firmy, której adres był identyczny jak adres skarżącej". W niniejszej sprawie skuteczne doręczenie mogłoby nastąpić tylko w przypadku faktycznego istnienia upoważnienia.

Sąd stwierdził również, że nawet gdyby skarżący występował w niniejszej sprawie jako osoba fizyczna, to spornego doręczenia nie można by uznać za skuteczne. Wprawdzie doręczenia można dokonywać w każdym miejscu, ale wyłącznie bezpośrednio adresatowi. Doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 43 Kpa, może mieć natomiast miejsce wyłącznie w miejscu zamieszkania adresata, gdyż pismo w takim wypadku doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Skarżący nie mieszka z rodzicami, zatem nie sposób uznać, iż matka skarżącego jest jego domownikiem, a tym samym iż można było skutecznie doręczyć jej pismo adresowane do skarżącego.

Sąd I instancji pouczył, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien wyjaśnić, czy matka skarżącego posiadała upoważnienie do odbioru pism kierowanych do niego na adres siedziby przedsiębiorstwa, co jest niezbędne dla uznania, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skarżącemu skutecznie doręczone.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o uchylenie w całości powyższego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów sądowych.

Na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku jakie przepisy zostały naruszone przez stronę przeciwną,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 141 § 2, 45 Kpa poprzez przyjęcie, że strona przeciwna nie wyjaśniła, czy przesyłka kierowana do skarżącego została prawidłowo doręczona, kiedy to w rzeczywistości D. M. w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2009 r. wprost wskazał, że nie kwestionuje prawidłowości doręczenia i odebrania przesyłki, a na etapie postępowania administracyjnego okoliczność związana z prawidłowością doręczenia nie była w ogóle podnoszona, w związku z czym strona przeciwna nie miała obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie,

c) art. 106 § 1 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 229 Kpc poprzez przyjęcie, że fakty przyznane przez skarżącego winny być przedmiotem dowodu, kiedy to prawidłowa analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku przeciwnego,

d) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie wyroku na podstawie jedynie wybranych dokumentów zebranych w aktach sprawy i pominięcie przy wyrokowaniu stanowiska skarżącego wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2009 r., gdzie to D. M. wprost wskazał, że doręczenie przesyłki było prawidłowe, co musiało prowadzić do uznania przez Sąd, że matka była uprawniona do odbioru kierowanej do niego korespondencji, a samo to, że w aktach sprawy nie znajdowało się udzielone przez przedsiębiorcę pisemne pełnomocnictwo do dokonywania tych czynności jest w sprawie irrelewantne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że Kolegium nie miało powodów sądzić, iż faktycznie przesyłkę odebrał kto inny, niż adresat, ponieważ wszelka korespondencja związana z tą sprawą była zawsze odbierana przez tę samą osobę, która podpisywała się "M.". Nadto w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji D. M. ograniczył się wyłącznie do merytorycznych zarzutów względem postanowienia. Dlatego też brak było podstaw, aby podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także zbierać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do powołanych przepisów, obowiązek organu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości powstaje wtedy, gdy okoliczności sprawy są sporne. W przeciwnym razie prowadzenie postępowania dowodowego jest nieuzasadnione i narusza zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że w przypadku przedsiębiorcy, choć orzecznictwo nie jest w tym zakresie jednolite, pisma doręcza się w trybie opisanym w art. 45 Kpa, jednak listonosz, doręczając jednostce organizacyjnej pismo, nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. To obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona. Organ zauważył, że skarżący sam podnosił, iż z reguły kierowaną do niego korespondencję odbiera matka, która następnie mu ją przekazuje. Jak wynika z podpisów na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek wcześniej kierowanych do skarżącego listy w tej sprawie odbierała matka. Trudno więc zaprzeczyć, że była ona uprawniona do odbioru korespondencji. Upoważnienie do odbioru listów nie wymaga ponadto formy pisemnej.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. organ stwierdził, że w piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r. złożonym w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w O. skarżący stwierdził, iż "... skarżący nie kwestionuje w żaden sposób prawidłowości doręczenia i odebrania przesyłki. Podnosi tylko szereg okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za tym, że pomimo nieznacznego uchybienia terminu — jeden dzień, SKO mogło usprawiedliwić to opóźnienie". Sąd przy wyrokowaniu nie powinien pomijać oświadczeń zawartych w cytowanym i załączonym do akt piśmie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. M. podniósł, że w żadnym ze swoich pism nie twierdził, iż nie kwestionuje prawidłowości doręczenia i odebrania przesyłki. W żadnym piśmie nie podał też, że jego matka jest uprawnioną do odbioru przesyłki. Również w powołanym przez skarżącego piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r., poza opisem, jak praktycznie odbywało się doręczanie przesyłek, nie znajduje się zapis, który mógłby sugerować tak jednoznaczną jego wypowiedź. D. M. wskazał na występującą rozbieżność między praktyką i obowiązującymi uregulowaniami w przedmiotowym zakresie, co zauważył Sąd i co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonego wyroku. Za nietrafny uznał również pogląd kasatora, jakoby jego zachowanie znamionowało przyznanie faktów dotyczących poprawności doręczenia mu przesyłki w świetle art. 229 Kpc.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę kasacyjną jako opartą na podstawie naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należy uznać za usprawiedliwioną.

W przedmiotowej sprawie istota zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że doręczenie D. M. postanowienia o zawieszeniu postępowania na wskazany przez niego adres miejsca prowadzonej działalności gospodarczej, do rąk zamieszkałej pod tym adresem matki, było prawidłowe i skuteczne, a Sąd I instancji błędnie uznał, iż niewyjaśniona została podstawowa dla skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 45 Kpa okoliczność, czy skarżący upoważnił matkę do odbioru korespondencji. Dodatkowo, kasator podniósł, iż Sąd I instancji, pominął stanowisko skarżącego, który w piśmie procesowym nie kwestionował prawidłowości doręczenia postanowienia, a także udokumentowany w aktach administracyjnych sprawy fakt dotychczasowego odbioru przesyłek przez matkę skarżącego.

Powyższe zarzuty, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, znajdują swoje uzasadnienie.

Zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z uchybieniem terminu do złożenia środka odwoławczego mamy do czynienia wówczas, kiedy strona postępowania nie wykona tej czynności, a więc nie złoży odwołania (art. 129 § 2 Kpa) lub nie złoży zażalenia (art. 141 § 2 Kpa) w ostatnim dniu z wyznaczonego przez wskazane przepisy okresu, przy czym zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo nadane zostało w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Ze stanu faktycznego, w którym orzekał Sąd I instancji wynika, iż skarżący D. M. w dniu 27 listopada 2008 r., stosownie do art. 101 § 3 Kpa, wniósł zażalenie od wydanego przez Starostę K. postanowienia zawieszającego prowadzone z wniosku skarżącego postępowanie. Zażalenie, zgodnie z art. 141 § 2 Kpa należało wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie postępowania. Zdaniem organu, postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 19 listopada 2008 r.

W świetle przedstawionego w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 141 § 2 i 45 Kpa należy uznać za uzasadniony. W toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego nie było sporne, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą, zarejestrował firmę pod adresem zamieszkania rodziców w K. ul. [...] oraz że ten adres wskazał organowi administracyjnemu prowadzącemu postępowanie na jego wniosek. Sąd I instancji, wskazując na różnicę w doręczaniu pism osobom fizycznym i w doręczaniu pism jednostkom organizacyjnym, uznał iż fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej oznacza, że taką osobę należy traktować jak jednostkę organizacyjną, co implikuje obowiązek doręczania w trybie art. 45 Kpa, a więc w lokalu siedziby i do rąk osób uprawnionych.

Powyższe stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego wpisuje się w tę część orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą uważa się za jednostkę organizacyjną wskazaną w art. 45 Kpa, co skutkuje obowiązkiem doręczeń pism zgodnie z tym przepisem (np. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 1009/95). Wedle innych orzeczeń NSA, forma prowadzenia przez osobę fizyczną działalności (wpis do ewidencji działalności gospodarczej) nie daje jej przymiotu jednostki organizacyjnej, a zatem brak jest podstaw do dokonywania doręczeń na zasadzie art. 45 Kpa (np. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2001 r. sygn. akt ISA/Łd 600/99, wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1997 r. I SA/Łd 417/96, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1999 r. sygn. akt 1114/97 ).

Pomimo braku zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących prawidłowości zastosowania wskazanego artykułu, tytułem wstępu do rozważań zasadniczych, stwierdzić należy, iż w postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się stronie tego postępowania (każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek - art. 28 Kpa), którą mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a w określonych w art. 29 Kpa przypadkach również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Skarżący, wszczynając postępowanie administracyjne, ma podmiotowość prawną właściwą osobie fizycznej, czego nie może zmienić fakt prowadzenia przez niego działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wskazana okoliczność nie może nadać skarżącemu, tak jak to widzi WSA, statusu jednostki organizacyjnej, bo ta zgodnie z ostatnim powołanym przepisem, przynależy państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, a także organizacjom społecznym. Stwierdzenie powyższe powinno prowadzić do wniosku, iż osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 Kpa, a w związku z doręczeniem w takim trybie zastosowanie znajdują także art. 43 i 44 § 1 - § 4 Kpa.

D. M., poprzez wskazanie we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, adresu miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zadeklarował, iż kierowane do niego przez organ pisma w postępowaniu administracyjnym należy mu doręczać na ten właśnie adres. Chociaż podany organowi przez skarżącego adres do doręczeń nie jest w przedmiotowej sprawie miejscem zamieszkania skarżącego, to lokal ten jest niewątpliwie zorganizowanym przez niego w mieszkaniu rodziców miejscem pracy, a jednocześnie jest siedzibą prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa, którego adres wskazany został organowi administracyjnemu dla potrzeb dokonywania doręczeń pism. Gdyby przyjąć, że w siedzibie firmy należącej do osoby fizycznej - jej miejscu pracy – doręczenia, zgodnie z art. 42 Kpa mogą dokonywać się wyłącznie do rąk adresata, nie byłby rzadkim przypadkiem stan braku możliwości doręczenia pisma w ogóle. Stąd też w części wyroków sądów administracyjnych przyjmuje się, że w takich wypadkach doręczanie pism dokonuje się na zasadzie art. 45 Kpa czyli do rąk osoby upoważnionej. Naczelny Sąd Administracyjny, nie do końca podziela to stanowisko, bowiem jak już wyżej powiedziano, brak jest podstaw, aby osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą traktować jak jednostkę organizacyjną i z tego względu stosować wobec niej tryb doręczeń zgodny z art. 45 Kpa. Niewątpliwie jednak doręczenie przesyłki do siedziby prowadzonego przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa, które jest jednocześnie jej zorganizowanym miejscem pracy, powinno nastąpić, jeżeli nie do rąk adresata – właściciela tego przedsiębiorstwa, to do rąk osoby przez niego upoważnionej. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w cyt. wyżej wyroku z dnia 21 stycznia 2000 r. NSA o.z. w Gdańsku. Podsumowując tę część rozważań, zauważyć należy, że niezależnie od tego, czy doręczenie następuje na podstawie art. 42 § 1 Kpa dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, czy na podstawie art. 45 Kpa jednostce organizacyjnej, osoba odbierająca przesyłkę musi być w obu przypadkach upoważniona do takiego działania.

Składający skargę kasacyjną organ, nie negował, iż doręczenie pisma dokonało się w oparciu o art. 45 Kpa, jednak nie zgodził się z postawionym mu przez WSA zarzutem naruszenia prawa poprzez nieustalenie, czy odbierająca pismo matka skarżącego była do tego upoważniona.

Mając na uwadze stan faktyczny, w którym orzekał Sąd I instancji, a więc fakt wskazania organowi przez skarżącego, dla potrzeb doręczeń, adresu prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie fakt przyznania przez skarżącego, że korespondencję kierowaną do firmy "z reguły odbierają rodzice, a potem mu ją przekazują", ocena tego Sądu, iż brak jest dowodów, że matka skarżącego była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji budzi zasadnicze wątpliwości. Stwierdzenie powyższe wspiera dodatkowo fakt niedostrzeżenia przez WSA stanowiska skarżącego zawartego w złożonym temu Sądowi na rozprawie piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r., iż nie kwestionuje on w żaden sposób prawidłowości doręczenia i odebrania przesyłki.

Jak już zauważył w wyroku z dnia 9 czerwca 2000 r. NSA (sygn. akt V S.A. 1953/99) pojęcie osoby "upoważnionej do odbioru pism" jest pojęciem szerszym niż pojęcie "pełnomocnika" czy "reprezentacji". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla potrzeb niniejszej sprawy, przez osobę upoważnioną, o której mowa w art. 45 Kpa należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej. Podobnie rzecz się ma w przypadku dokonywania odbioru pism dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w miejscu siedziby prowadzonej firmy, które jest jednocześnie miejscem pracy przedsiębiorcy. Skarżący, organizując swoją działalność, zadecydował, że będzie ją prowadził w mieszkaniu rodziców i to również on przesądził, iż przychodzące do niego pisma będą odbierane przez rodziców. Jak wynika z akt sprawy, do czasu doręczenia kwestionowanego postanowienia, doręczanie skarżącemu pism w sposób przyjęty przez skarżącego, realizowało się bez przeszkód, czego również nie wziął pod uwagę Sąd I instancji.

Należy zatem stwierdzić, iż w sytuacji, gdy zamieszkujący pod adresem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, rodzice odbierali przesyłki przychodzące do skarżącego za jego pełną wiedzą i aprobatą, brak było podstaw do uznania, że ich odbiór dokonywał się bez upoważnienia, a tym samym że był nieskuteczny.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej. Stwierdzić należy, iż choć rzeczywiście Sąd I instancji nie wskazał wprost jakie przepis zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., to po pierwsze wynika to z całości zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań WSA, a po drugie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. aby mógł zostać uwzględniony przez sąd kasacyjny, musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takiej zależności kasator nie wykazał. Z kolei zarzut sformułowany w pkt c) skargi kasacyjnej należy uznać za niezrozumiały, kasator bowiem nie wykazał żadnego związku pomiędzy wskazanymi jako naruszone przepisami art. 106 § 1, art. 5 (powołany bez wskazania określonego punktu) p.p.s.a., a przepisem art. 229 Kpc.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).