Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 25/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński Asesor sądowy WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

W dniu [...] 07.2001 r. Naczelnik Urzędu Celnego przyjął zgłoszenie celne SAD nr [...]. D i M.J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu papier satynowy, pergaminowy, ozdobny do pakowania kwiatów - [...] rolek oraz wstążki z włókien chemicznych - [...] rolek. Do zgłoszenia celnego załączono, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dokumenty wymagane do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną, w tym m. in. fakturę nr [...] z dnia [...] 07.2001 r. W dniu [...] 07.2001 r. przeprowadzono rewizję celną i pobrano próbki do badań i analiz laboratoryjnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] w której uznał zgłoszenie celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz zapisów w polach nr 22, 42, 46 i 47 typ 111. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę i tylko taka wartość jest wartością celną. Następnie w decyzji omówiono wybraną metodę określenia wartości celnej towaru. Ponadto wskazano, że przy ustalaniu kwoty długu celnego zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0 %, a kwota długu celnego została określona na 0,00 zł. Decyzja ta została doręczona skarżącym w dniu [...]07.2004 r. Nie złożyli oni od niej odwołania w terminie 14 dni zgodnie z zawartym w niej pouczeniem.

Postanowieniem z dnia [...] 09.2004 r. wszczęto wobec podatników postępowanie podatkowe w sprawie towarów zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego SAD z dnia [...] 07.2001 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...] z dnia [...], w której określił wysokość należnego podatku od towarów i usług dla towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego nr [...]. Jednocześnie stwierdzono niedobór podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że na skutek decyzji z dnia [...] w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe przyjęto wyższą wartość celną towarów i należało przyjąć wyższą podstawę wymiaru podatku od towarów i usług od importu.

Pismem z dnia [...]11.2004 r. D. i M. J. odwołali się od tej decyzji do Dyrektora Izby Celnej. Decyzji zarzucili istotne uchybienia mające wpływ na treść decyzji przez oparcie jej na cenach obowiązujących w Polsce, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności wskutek zaniechania ustalenia cen faktycznych z kraju sprowadzenia towaru, sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału poprzez pominięcie zagranicznych rachunków, a tym samym błędne przyjęcie wysokości cła, niewyjaśnienie dokonania rozliczeń celnych poprzez pominięcie w nich wcześniej nadwyżki zapłaconej stawki za przywiezione towary. Wobec tego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uchylenie decyzji i wznowienie postępowania. Uzasadniając podnieśli, że zawarto zbyt ogólne i pobieżne uzasadnienie bez wskazania na czym polegała wcześniejsza pomyłka i kto ją popełnił. Wskazali także, że dokument zakupu jest wiążący dla strony i dla organu.

Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt.2 lit.a Ordynacji podatkowej decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek od zaległości podatkowych, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając podniesiono, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego i po zwolnieniu towaru okaże się, że wykazano nieprawidłowo wysokość kwoty podatku, organ zobowiązany jest wydać decyzje określającą podatek w prawidłowej wysokości.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej skargę z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli D. i M. J. Decyzji zarzucono pominięcie istotnych dowodów w sprawie mających wpływ na treść orzeczenia, brak rozpoznania wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez skarżących, naruszenie art.2 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. dotyczącego wartości transakcyjnej towarów, przez zastosowanie przy wymiarze stawek celnych - cen detalicznych na polskim rynku w miejsce wartości zakupu za granicą, która była wykazana dokumentami. Wobec tego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie, iż zgłoszenie celne dokonane przez odwołujących było prawidłowe. Uzasadniając podniesiono, że z uzasadnienia decyzji nie wynika wprost, dlaczego przedstawione zarzuty zostały oddalone. Do zarzutu odwołania odniesiono się w jednym zdaniu bez merytorycznego uzasadnienia. Nie wzięto pod uwagę istoty prowadzenia handlu, a podatek wymierzono od cen krajowych. Podniesiono, że skarżący kwestionują samą wartość celną, jak i sposób jej naliczania, a tym samym wartość naliczonego podatku. Zdaniem autorów skargi wniesione odwołanie dotyczyło zarówno wymiaru wartości celnej, jak i wymiaru podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że w przedmiotowej sprawie organ celny prowadził dwa odrębne postępowania: celne zmierzające do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i podatkowe zmierzające do określenia podatku VAT we właściwej wysokości. Podkreślono, iż strona nie złożyła odwołania od decyzji podwyższającej wartość celną towaru co, oznacza iż zgodziła się z twierdzeniami Naczelnika Urzędu Celnego, że wartość podana w zgłoszeniu celnym nie odzwierciedla wartości transakcyjnej towaru, a decyzja z dnia [...] będąca rozstrzygnięciem w kwestii określenia wysokości należnego podatku VAT stanowiła jedynie bezpośrednią konsekwencję podwyższenia kwoty długu celnego.

Postanowieniem z dnia 23. 08.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. i M. J., a skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona. Postanowieniem z dnia 4.12.2006 r. przywrócono M.J. termin do uiszczenia opłaty wpisu od skargi, a zarządzeniem z tego samego dnia pozostawiono bez rozpoznania wniosek D.J. o przywrócenie termin do uiszczenia opłaty wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący pominięcia istotnych dowodów w sprawie. Należy zauważyć, że podstawą opodatkowania na podstawie art.15 ust.4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.; dalej p.t.u. z 1993 r.) w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. W przypadku towarów objętych procedurą uszlachetniania biernego, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością towarów wywiezionych czasowo, a wartością celną produktów kompensacyjnych dopuszczonych do obrotu, powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu w ramach uszlachetniania biernego są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością towarów wywiezionych czasowo, a wartością celną produktów kompensacyjnych dopuszczonych do obrotu, powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Obowiązek obliczenia kwot podatków w prawidłowej wysokości określony art. 11 ust. 1 i 2 p.t.u. z 1993 r. nie jest równoznaczny z nałożeniem na organy celne obowiązku weryfikacji zgłoszenia celnego w momencie jego przyjmowania. Obowiązki i uprawnienia organów celnych związane z przywozem towarów na polski obszar celny regulują przepisy ustawy Kodeks celny i przepisy wykonawcze do kodeksu. Zgodnie z treścią przepisu art. 70 § 1 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Jest to uprawnienie organu celnego, a nie obowiązek. Jeżeli zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji, organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.06.2004 r. w sprawie V SA 1897/03, publ. LEX nr 159065). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, kiedy to organy celne dokonały weryfikacji zgłoszenia celnego i wydały decyzję z dnia [...] 07.2004 r., w której uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe i w efekcie dokonały podwyższenia kwoty wartości celnej. Nie uległ przy tym zwiększeniu wymiar cła z uwagi na zastosowanie stawki obniżonej 0 %.

Z mocy art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 ze zm.; dalej Kodeks celny) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art.12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa). Tym samym w postępowaniu celnym znajduje zastosowanie zasada trwałości decyzji wyrażona w art.128 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Nie można zatem twierdzić, iż pomimo nie zaskarżenia decyzji podwyższającej wartość celną importowanych towarów z dnia [...] 07.2004 r. strona skarżąca mogła skutecznie podnosić okoliczność nieprawidłowego określenia tej wartości w oparciu o zastępczą metodę wyceny określoną w art.29 § 1 Kodeksu celnego w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku od towarów i usług. Stąd całą argumentację dotyczącą przyjęcia nieprawidłowej wartości celnej, a także naruszenia art.2 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. dotyczącego wartości transakcyjnej towarów, należy uznać za chybioną. Trafnie bowiem wskazał organ podatkowy, że na etapie postępowania podatkowego strona nie miała możliwości skutecznego kwestionowania ustaleń dokonanych w postępowaniu celnym, a uzasadniając rozstrzygnięcie w kwestii podatku od importu towarów organ podatkowy mógł ograniczyć się do powołania się na ostateczność i prawomocność decyzji określającej wartość celną. Z mocy art.11 ust.2 p.t.u. z 1993 r. , który stanowił, że - jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości - nałożono obowiązek wydania decyzji podatkowej przez wskazany organ.

Ponadto wymaga podkreślenia, że decyzja określająca wartość celną ma charakter prejudycjalny i wiążący dla organów podatkowych. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury decyzje organów celnych mają charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9.10.2002 r. w sprawie III SA 653/01 , publ. Monitor Podatkowy 2003/4/40). Oznacza to, że decyzja taka posiada walor prawdziwości i zgodności z prawdą. W przepisie tym ustanowiono domniemanie zgodności z prawdą, które oznacza, że dokument taki nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ podatkowy, a za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu (por. t.6 do art.194 w Ordynacja podatkowa. Komentarz, S.Babiarz i inni, Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 , str.538).

Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ J. Małecki /-/ J. Ruszyński