Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 119/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 19 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. R. – P. i J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz D. R. – P. i J. P. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16.lutego 2005r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1498/03, uchylono decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia na wszystkich współwłaścicieli obiektu, obowiązku przedłożenia oceny technicznej stanu wielorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. A 4a w Z..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie administracyjne, w sposób nienależyty wyjaśniły istotne dla sprawy okoliczności, warunkujące prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W toku postępowania, nie została bowiem w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona okoliczność czasu prowadzenia i zakończenia robót budowlanych, w tym dobudowania klatki schodowej w oparciu o zatwierdzony decyzją z dnia [...] projekt adaptacji budynku biurowo – administracyjnego na obiekt mieszkalny oraz dobudowania do nowej klatki schodowej trzech balkonów (tarasów), opierających się na słupach. D. R. – P. i J. P. podnosili, iż druga klatka schodowa dobudowana została przez właścicieli tylko trzech lokali jako inwestorów, po sporządzeniu aktów notarialnych, zaś balkony dobudowali właściciele tych lokali około 3 lata przed wszczęciem postępowania administracyjnego, bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Organ I instancji, bez należytego, zdaniem Sądu, wyjaśnienia tej okoliczności przyjął, że dobudowa balkonów stanowi odstępstwo od pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją z dnia [...] i konieczne jest prowadzenie postępowania, zmierzającego do legalizacji całego obiektu. Tymczasem nie można wykluczyć sytuacji, w której dobudowa balkonów przez właścicieli konkretnych lokali, wykonana została niezależnie od wcześniej wydanego pozwolenia, w warunkach samowoli budowlanej. W takim przypadku natomiast, zdaniem Sadu, organ winien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania sankcji przewidzianej przepisami art. 48 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) i skierowania decyzji wyłącznie do osób, które dopuściły się samowoli.

Wyjaśnienia wymagała również kwestia wybudowania ścianki działowej, w dobudowanej klatce schodowej i wydzielenia dodatkowego pomieszczenia gospodarczego z przeznaczeniem na składowanie w nim opału, bowiem materiał dowodowy sugerował, iż inwestycja ta wykonana została przez właścicieli jednego jedynie lokalu mieszkalnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprawa wymagała kompleksowego załatwienia, po uprzednim uzupełnieniu materiału dowodowego i poczynieniu ustaleń, niezbędnych do zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżących D. Rz. – P. i J. P., Sąd podniósł, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. Organ nie był bowiem związany granicami żądania strony, a w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w procesie budowlanym, wręcz zobligowany do wszczęcia postępowania z urzędu. W ocenie Sądu, niezasadny jest również zarzut skarżących, iż obowiązek sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej całego obiektu może być nałożony wyłącznie na tych właścicieli lokali, którzy korzystają z dobudowanej klatki schodowej. Wszyscy właściciele nabyli bowiem udział w częściach wspólnych całego budynku i gruncie znajdującym się pod budynkiem, co wynika wprost z treści aktów notarialnych. Obowiązek ten, nie może natomiast dotyczyć samowoli budowlanej konkretnych właścicieli.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na współwłaścicieli wielorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w Z. przy ul. A 4a: D. R. – P. i J. P., M. A. i J. A., T. O. i J. O., J. K., I. K. i K. K. oraz J. M. i A. M. obowiązek wykonania przez osoby uprawnione oceny technicznej obiektu, zawierającej inwentaryzację geodezyjną i budowlaną obiektu, ocenę stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu, zalecenia i ewentualny projekt koniecznych zmian i przeróbek do doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami i przedłożenia jej w terminie do dnia 31.stycznia 2006r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż stosownie do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przeprowadzone zostało dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny obiektu, które nie pozwala na jednoznaczne ustalenie daty realizacji poszczególnych elementów robót budowlanych. Zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed 1.stycznia 1995r. Sprzeczne oświadczenia stron i brak jakichkolwiek dokumentów budowy w szczególności dziennika budowy nie pozwalają na wyjaśnienie faktycznych okoliczności czasu prowadzenia i zakończenia robót w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości.

Pierwotnie sporny budynek pełnił funkcję biurowo – administracyjną. Dopiero w oparciu o zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] projekt techniczny dobudowy klatki schodowej oraz adaptacji budynku biurowego na mieszkania, obiekt ten został przebudowany na cele mieszkalne. Projekt obejmował budowę nowej klatki schodowej, obsługującej trzy mieszkania i piwnice oraz roboty budowlane w związku ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń obiektu. Odstąpienie od projektu adaptacji a także fakt prowadzenia robót budowlanych bez kierownika budowy, posiadającego odpowiednie uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi, uzasadnia obowiązek sporządzenia oceny technicznej całego budynku mieszkalnego. Wykonanie obowiązków, nałożonych postanowieniem, pozwoli natomiast na rozstrzygnięcie sprawy w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Obowiązek przedłożenia oceny technicznej nałożony został na wszystkich współwłaścicieli, bowiem nabyli oni własność poszczególnych lokali wraz z udziałem we współwłasności gruntu i częściach wspólnych obiektu, w tym także dobudowanej klatki schodowej. Wobec braku zarządcy budynku, obowiązki zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nałożono solidarnie na współwłaścicieli.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli D. R. – P. i J. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wywiedli, iż błędnie zastosowany został przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jako podstawa do nałożenia na współwłaścicieli obowiązku sporządzenia oceny technicznej, tym bardziej, iż praktyka taka została już uprzednio zakwestionowana przez organ odwoławczy.

Ponadto wskazali, iż w sposób nieprawidłowy organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, nie wykonując wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponowione oględziny obiektu ograniczyły się jedynie do zewnętrznych oględzin dobudowanych balkonów, organ nie dokonał również oceny zeznań świadka J. G., z treści których wynika jednoznacznie, iż balkony nie zostały dobudowane do chwili zakończenia budowy klatki schodowej. Nie można również, w ocenie odwołujących, podzielić stanowiska, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed 1.stycznia 1995r. Jak bowiem wynika z oświadczenia wszystkich współwłaścicieli, noszącego datę 22.grudnia 1994r. roboty budowlane zostały zakończone już w grudniu 1994r. Zatem do tego stanu faktycznego nie można, zdaniem małżonków P., zastosować przepisów ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.) oraz art.81 c ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W motywach orzeczenia wskazał, iż budynek wielorodzinny, położony w Z. przy ul. A 4a został wykonany z istotnymi odstępstwami od udzielonych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...], warunków pozwolenia na budowę. Dobudowana klatka schodowa, wykonana została z pustaków żelbetowych, które są nieocieplane i nieotynkowane, zamiast przewidzianych w projekcie ścian warstwowych. Ponadto zmieniono kształt i konstrukcję dachu, wykonano nieprzewidziane w projekcie pomieszczenie gospodarcze na ostatniej kondygnacji oraz trzy balkony. Roboty budowlane prowadzone były pod nadzorem kierownika budowy, który nie posiadał odpowiednich uprawnień do kierowania budową. Inwestor nie przedstawił dziennika budowy. Nieprawidłowości te, zdaniem organu odwoławczego, uzasadniają przeprowadzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Ponieważ roboty budowlane zostały zakończone, w świetle art. 51 ust.7 ustawy Prawo budowlane, organ "bada prawidłowość stanu faktycznego" w zakresie możliwości zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym celu organ ma do dyspozycji procedurę dowodową, określoną w art.81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, przepis ten został przez organ I instancji zastosowany prawidłowo. Dotyczy on bowiem gromadzenia przez organ administracji publicznej dokumentacji dowodowej w razie zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości użytych materiałów budowlanych lub robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na nieprawidłowości dotyczące robót budowlanych, związanych z adaptacją budynku administracyjno – biurowego na budynek mieszkalny oraz dobudowy klatki schodowej, zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do jakości tych robót. Dla dokonania oceny zakresu i prawidłowości zrealizowanych robót, koniecznym jest zatem wykonanie przez zobowiązanych oceny technicznej, obejmującej dokumentację, wymienioną w sentencji postanowienia organu I instancji. Trafnie też obowiązek jej przedłożenia nałożony został na wszystkich współwłaścicieli budynku, bowiem dotyczy on całego obiektu ( z uwagi na zakres i charakter dokonanych odstępstw od projektu), zaś właściciele poszczególnych lokali nabyli udziały we współwłasności gruntu oraz w częściach wspólnych budynku, w tym także dobudowanej klatce schodowej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zakwestionowanie we wcześniejszej fazie postępowania, prawidłowości zastosowania art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane dla nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji budowlanej, wynikało z obowiązującego ówcześnie stanu prawnego oraz ukształtowanego na jego gruncie orzecznictwa. W związku z nowelizacją ustawy Prawo budowlane, obejmującą również art. 51 tejże ustawy, zmieniło się orzecznictwo sądowe, dotyczące procedury dowodowej organu, działającego w trybie tego przepisu.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniu odwołujących o zakończeniu budowy klatki schodowej w 1994r. Dodatkowo niesłusznie zawężają oni do samej klatki schodowej i oddzielnie do samych balkonów, problem całego budynku, zlokalizowanego w Z., przy ul. A 4a. Przedmiotowy budynek, uprzednio administracyjno – biurowy, po wykonaniu zaprojektowanych robót w oparciu o projekt, zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] mógł, zgodnie z warunkami tej decyzji, zmienić swoje przeznaczenie na budynek mieszkalny wielorodzinny. W tym celu, zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała dobudowę klatki schodowej oraz inne prace adaptacyjne takie jak np. przekucia ścian, budowę ścianek działowych, wydzielających nowe pomieszczenia o zmienionej funkcji itp. Właściciele budynku, w tym także skarżący, nie okazali wymaganych przepisami Prawa budowlanego dokumentów. Ich poprzednik prawny Masa Upadłości Spółdzielczego Przedsiębiorstwa Przemysłowo – Rolniczego w Z., reprezentowana przez syndyka J. P., jako inwestor, nie dopełnił obowiązków, związanych z zakończeniem budowy, więc, zdaniem organu, nie mogą zostać uznane jako wiarygodne oświadczenia strony o zakończeniu budowy w końcu 1994r. Nie powiadomiono również właściwego organu o zakończeniu budowy i przystąpieniu do jego użytkowania, zgodnie z nałożonym w decyzji o pozwoleniu na budowę, obowiązkiem.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., w sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, ponieważ brak jest dowodów, potwierdzających w sposób nie budzący wątpliwości, że budowa obiektu budowlanego lub jego części, prowadzona była bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zasadnym jest zatem, prowadzenie postępowała w odniesieniu do wykonanych robót budowlanych, w trybie przepisów art. 51 cytowanej ustawy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli D. R. – P. i J. P., wnosząc o jego uchylenie w całości. Powtarzając argumentację, zawartą we wniesionym uprzednio odwołaniu podnieśli dodatkowo, iż wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy nadzoru budowlanego ponownie zobowiązały wszystkich współwłaścicieli do przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy dokonane odstępstwa od projektu nastąpiły w warunkach samowoli budowlanej, dokonanej jedynie przez osoby zamieszkujące klatkę schodową. Dowodem na ten fakt były, w ocenie skarżących, wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez świadka J. G. – murarza, budującego klatkę schodową. Dowód ten nie został natomiast oceniony przez organy obu instancji. Skarżący zakwestionowali nadto przedmiotowy zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazując, iż przedmiotem postępowania była jedynie dobudowana klatka schodowa, zatem, w ocenie skarżących rozstrzygniecie organów, jej winno dotyczyć. Zobowiązanie wszystkich współwłaścicieli do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej całego obiektu (zwłaszcza, iż budynek mieszkalny już od lat 70-tych jest uwidoczniony na mapie geodezyjnej) jest, w ocenie skarżących, sprzeczne z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż niesłusznym jest zawężanie przedmiotu postępowania do samej klatki schodowej. Przedmiotowy budynek, wcześniej administracyjno - biurowy, po wykonaniu zaprojektowanych robót, w oparciu o projekt zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...], mógł zgodnie z warunkami tej decyzji, zmienić swoje przeznaczenie na budynek mieszkalny wielorodzinny. W tym celu zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała dobudowę klatki schodowej oraz inne prace adaptacyjne. Na etapie wznoszenia klatki schodowej zaplanowano już wykonanie płyt balkonowych - wyprowadzono z wcześniej wylanych stropów klatki schodowej stosowne zbrojenie dla płyt balkonowych. W związku z licznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zachodzą, zdaniem organu, uzasadnione wątpliwości co do jakości tych robót, w szczególności, że były one wykonane pod nadzorem osoby, nie posiadającej wymaganych uprawnień.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22.marca 2006r. oddalono wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

Podnieść w pierwszym rzędzie należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie to oznacza, iż ani organ administracji ani sąd, ponownie rozpatrujący sprawę, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Ocena prawna może natomiast dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.lipca 1999r., sygn.akt IV SA 1177/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 47301).

Przekładając to na stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż ocena prawna oraz wytyczne, zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16.lutego 2005r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1498/03 stanowią podstawę dla dokonania oceny legalności zaskarżonego postanowienia.

Za przesądzone uznać należało zatem, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc przedmiotowe postępowanie, nie był związany granicami żądania strony, a w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w procesie budowlanym, zobligowany był do wszczęcia postępowania z urzędu. W tym kontekście, zarzut skargi, dotyczący "rozszerzenia" zakresu badania sprawy przez organ, uznać należy za niezasadny.

Rozważenia wymagała natomiast kwestia prawidłowości zastosowania przez organy art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.), dla nałożenia na współwłaścicieli obiektu, obowiązku przedłożenia jego oceny technicznej. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Oznacza to po pierwsze, że postanowienie takie ma charakter dowodowy tzn. samo w sobie nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy, ma je jedynie umożliwić w zależności od wyników i wniosków przedłożonych ocen i ekspertyz, po wtóre może być wydane przy spełnieniu określonych w tymże przepisie przesłanek.

W rozpoznawanej sprawie, zobowiązano współwłaścicieli obiektu do przedłożenia oceny technicznej całego budynku mieszkalnego, wskazując na odstępstwa od zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...], projektu adaptacji budynku biurowo – administracyjnego na obiekt mieszkalny oraz dobudowania klatki schodowej. Brak jest jednakże jakichkolwiek danych po temu by zasadnie wnioskować o "uzasadnionych wątpliwościach" co do jakości zastosowanych materiałów czy wykonanych robót budowlanych lub też stanu technicznego obiektu w odniesieniu do innej, niż klatka schodowa części obiektu. Faktem jest, że adaptacja, związana ze zmianą sposobu użytkowania budynku, dotyczyła całego budynku. Lecz materiał dowodowy, zgromadzony w aktach sprawy, dotyczy wyłącznie odstępstw od projektu dobudowy klatki schodowej (użycie innych niż w projekcie materiałów, zmiana konstrukcji i kształtu dachu) oraz wybudowania trzech balkonów i wydzielenia pomieszczenia gospodarczego na ostatniej kondygnacji. Co najmniej przedwczesne jest zatem wnioskowanie o "uzasadnionych wątpliwościach" co do jakości zastosowanych materiałów czy wykonanych robót budowlanych albo też stanu technicznego pozostałej części budynku.

Samo przyjęcie, iż roboty (w określonym zakresie) prowadzone były pod nadzorem osoby nieuprawnionej, konkluzji tej nie uzasadnia, tym bardziej, że z oświadczenia J. G., znajdującego się w archiwalnych aktach administracyjnych nie wynika jednoznacznie, iż pełnił on funkcję kierownika budowy . Oświadczenie wskazuje na podjęcie się obowiązków "inspektora nadzoru obiektu – klatka schodowa – dobudowa do budynku biurowo - administracyjnego", z powołaniem podstawy prawnej, dotyczącej zarówno inspektora nadzoru inwestorskiego, jak i kierownika budowy oraz odwołaniem się do stosownych uprawnień w tym zakresie, wynikających z zaświadczenia nr [...] z dnia [...], wydanego przez Cech Rzemiosł Budowlanych w Ł..

Niezależnie od tego podnieść należy, iż zgodnie z wytycznymi, zawartymi we wskazanym wyżej wyroku tutejszego Sądu z dnia 16.lutego 2005r., obowiązkiem organów było poczynienie ustaleń, czy budowa balkonów oraz wydzielenie pomieszczenia gospodarczego stanowiły jedynie odstępstwo od projektu budowlanego czy też wykonane zostały w innym okresie i przez niektórych jedynie spośród współwłaścicieli obiektu. Tymczasem organy ograniczyły się jedynie do powtórnego (pobieżnego) przeprowadzenia oględzin części budynku (klatki schodowej) od zewnątrz, wadliwego przesłuchania niektórych stron postępowania (przesłuchanie "wspólne" skarżących) oraz świadka J. G.. Żadnego z tych dowodów w sposób należyty nie oceniono (art. 77 § 1 k.p..a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.) , zaś o terminie oględzin nie powiadomiono wszystkich stron postępowania (T. i J. O.).

Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia konkluzja, iż nie jest możliwe ustalenie okresu wznoszenia balkonów oraz wydzielenia pomieszczenia gospodarczego, przez co należy inwestycję tę traktować jako odstępstwo od projektu budowlanego klatki schodowej, pozostaje w dalszym ciągu dowolna i arbitralna. Umknęło uwadze organów, że decyzja z dnia [...] o pozwoleniu na budowę klatki schodowej oraz adaptację budynku administracyjno – biurowego na mieszkalny w sposób nie budzący wątpliwości określała inwestora – syndyka masy upadłości Spółdzielczego Przedsiębiorstwa przemysłowo – rolniczego A w Z.. W dniu 22.listopada 1994r., syndyk nieruchomość tę sprzedał poszczególnym współwłaścicielom, wydzielonych w budynku lokali mieszkalnych. Notatka z dnia 22.grudnia 1994r., sporządzona przez "inwestorów" w osobach A. M., J. P., K. K., J. K. i S. M. sugeruje, że po dacie sprzedaży lokali prowadzone były na terenie budynku roboty budowlane przez inne niż inwestor, legitymujący się decyzją o pozwoleniu na budowę (syndyk masy upadłości Spółdzielczego Przedsiębiorstwa Przemysłowo – Rolniczego A w Z.), osoby. Brak jest podstaw do przyjęcia, że roboty te stanowić mogły odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowanego, ponieważ osoby te nie legitymowały się decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ponadto fakt, że jeden z balkonów nadal pozostaje nieukończony, zaś (co wynika z protokołu oględzin z dnia 9.czerwca 2005r.) przy elewacji nad najwyższym balkonem nadal prowadzone są roboty budowlane, uzasadnia wątpliwości co do przyjętego przez organy okresu ich budowy.

Skoro zatem wytyczne, zwarte w wyroku Sądu z dnia 16.lutego 2005r., wyznaczając dalszy tok postępowania, wskazywały na potrzebę poczynienia koniecznych ustaleń co do okresu budowy balkonów i wydzielenia pomieszczenia gospodarczego, celem właściwego zastosowania prawa materialnego (w tym ewentualnego zastosowania sankcji z art. 48 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do sprawców samowolnego wybudowania balkonów), zaś organy wskazań tych nie zrealizowały w sposób należyty, przeto uznać należało, iż naruszone zostały przepisy postępowania, w tym związanie organów, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a.

Faktem jest, iż zaskarżone postanowienie ma charakter dowodowy, nie rozstrzyga przeto zakresu ewentualnych obowiązków, nakładanych na współwłaścicieli obiektu (gdy dotyczyć będą części wspólnych) lub też ewentualnych sprawców samowoli budowlanych. Jednakże przedłożenie ocen technicznych (zwłaszcza w tak szerokim zakresie, jak zostało to określone w zaskarżonym postanowieniu), stanowi również swoisty obowiązek (proceduralny), który może okazać się dla obciążonych nim dotkliwy, zwłaszcza finansowo. Winien przeto mieć uzasadnienie tak przedmiotowe (co do jego zakresu) jak i podmiotowe (co do osób zobowiązanych). "Maksymalistyczne’’ podejście, przyjęte przez organy w zaskarżonym postanowieniu (ocena techniczna całego obiektu, którą przedstawić winni wszyscy współwłaściciele), w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, uznać należało za nieuzasadnione.

Niezależnie od tego, zauważyć wypada, że z treści umowy sprzedaży lokalu nr 4, zlokalizowanego na terenie spornego obiektu wynika, iż jego nabywcami byli J. K. i J. K.. Z nieznanych przyczyn stroną toczącego się postępowania pozostaje J. K., natomiast uprawnienia właścicielskie J. K. (lub też ewentualnie jego następców prawnych) organy pominęły, nie wyjaśniając powodów. Również zmiana podmiotowa stron postępowania i zstąpienie K. oraz S. małżonków M. przez T. i J. małżonków O., nie została w żaden sposób udokumentowana. Nieznany jest natomiast interes prawny D. i M. S. oraz E. i W. Z., upoważniający ich do działania w charakterze stron toczącego się postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw.z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji.

Po myśli art. 152 p.p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiocie niewykonywania uchylonego postanowienia do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W oparciu o treści art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżących solidarnie zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej uiszczonemu wpisowi sądowemu.