Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1875/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na czynność Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do odbycia szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2020 r. M. W. (dalej także: skarżąca), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę na czynność Starosty (dalej także: Dyrektor PCPR, organ) z dnia [...].09.2020 r. z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień w przedmiocie negatywnej oceny możliwości zakwalifikowania jej na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego - art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca nie może zostać zakwalifikowana na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;

2) przepisów prawa materialnego - art. 42 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 poz. 821, dalej: ustawa) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie (błąd subsumcji), polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny nie odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej, a tym samym M. W. nie spełnia wymogów na kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

W skardze wniesiono o:

1) uznanie uprawnienia skarżącej co do możliwości jej zakwalifikowania na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej,

2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym w P. postępowaniem o ustanowienie M. W. rodziną zastępczą dla małoletnich S. K. - G., S. K.-Z. i S. K. - Z. (sygn. akt [...] Nsm [...]) skarżąca złożyła do P. C. P. R. w P. wniosek o przyjęcie na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Wniosek ten został poparty stanowiskiem C. W. R. "S." w P., w którym przebywają małoletnie.

Dyrektor PCPR w P. wyznaczony Zarządzeniem Nr [...] Starosty [...] na organizatora rodzinnej pieczy zastępczej poinformował na piśmie wnioskodawczynię o negatywnej ocenie możliwości zakwalifikowania jej na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Wskazał, że zespół prekwalifikacyjny PCPR ocenił, że M. W. nie daje rękojmi należytego sprawowania piecz zastępczej z uwagi na:

1) brak możliwości zapewnienia wszechstronnego rozwoju dzieci (m.in. edukacyjnego, kompensowania opóźnień, specjalistycznego wsparcia) oraz oddziaływań terapeutycznych ze względu na wiek oraz kondycję psychofizyczną (skłonność do męczliwości procesów poznawczych, dekoncentracje uwagi, problemy z pamięcią),

2) niezapewnienie dzieciom stabilnego i bezpiecznego środowiska z uwagi na zamieszkiwanie w domu kandydatki osoby uzależnionej od alkoholu, impulsywnej, wielokrotnie karanej i bezrobotnej,

3) duże prawdopodobieństwo występowania u M. W. syndromu współuzależnienia (w kontekście nieprawidłowego przystosowania się do sytuacji problemowej - uzależnienia syna od alkoholu),

4) brak otwartości, spójnego przekazu informacji oraz mówienie nieprawdy w rozmowie z pracownikami PCPR.

W informacji skierowanej do wnioskodawczym Dyrektor PCPR wskazał jednocześnie, że M. W. nie dostarczyła zaświadczenia o stanie zdrowia przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz podał, że dom wnioskodawczym wymaga remontu oraz przystosowania do potrzeb rodziny.

Skarżąca wskazała, że PCPR w P. dokonując oceny spełnienia warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy w sposób naruszający prawo oceniło, że wnioskodawczym nie daje rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej. Komisja prekwalifikacyjna nie przeprowadziła merytorycznej analizy sprawy w sposób wszechstronny, a wręcz ustaliła stan faktyczny sprawy całkowicie odmiennie, niż przedstawia się to w rzeczywistości. W piśmie PCPR z dnia [...] września 2020 r. dostrzega się niespójność - pracownik PCPR dokonujący wizytacji w miejscu zamieszkania skarżącej wyrażał się podczas tej wizyty w sposób pochlebny o warunkach, w jakich przebywają małoletnie podczas urlopowania u M. W., chwalił ich pokój oraz miejsce do nauki, a nadto zwrócił uwagę na zaangażowanie M. W. w wychowanie wnuczek, gdy tymczasem we wskazanym piśmie warunki bytowe małoletnich uznane zostały za nieprawidłowe. Okoliczności dotyczące warunków życiowych, rodzinnych oraz wychowawczych małoletnich zostały przedstawione zarówno w opinii C. W. R. "[...]" w P. z dnia [...] listopada 2019 r., jak również w piśmie powyższej placówki z dnia [...] września 2020 r. Wskazać należy, że CWR "Swoboda" w P. (pracownicy, jak i dyrekcja) są podmiotem najbardziej zaznajomionym z sytuacją małoletnich wnuczek wnioskodawczym, ich trudnym doświadczeniem życiowym (przemoc ze strony matki A. K.) oraz zaangażowaniem skarżącej w wychowanie małoletnich.

W ocenie skarżącej istnieje obawa, że zespół prekwalifikacyjny w toku weryfikacji sytuacji skarżącej otrzymał nieprawdziwe informacje od matki małoletnich A. K., wobec której prowadzone jest postępowanie karne o znęcanie się nad małoletnimi) i która od wielu lat jest nałogową alkoholiczką. W skardze podniesiono także, że w toku postępowania sądowego o sygn. akt [...] Nsm [...] dwukrotnie badane były kompetencje M. W. do sprawowania funkcji rodziny zastępczej dla małoletnich wnuczek i opinie te były pozytywne (opinia z dnia [...] lutego 2020 r. oraz z dnia [...] lipca 2020 r.). Opinie te były wydane przez specjalistów w dziedzinie psychologii. Oczywistym jest, że z uwagi na trudne doświadczenia życiowe małoletnich biegli wskazali na konieczność pomocy, wsparcia i nadzoru M. W. w sprawowaniu nad nimi opieki, lecz jest to naturalne następstwo sytuacji dziewczynek, którego skarżąca nie kwestionuje. Nie budzi jednak wątpliwości, że biegli stwierdzili, iż istnieją psychologiczne przesłanki do umieszczenia małoletnich w pieczy zastępczej u M. W.. W piśmie z dnia [...] września 2020 r. PCPR w P. niejako zignorował wnioski wskazane w opiniach oraz opinie CWR "[...]".

Zarzut braku możliwości zapewnienia wszechstronnego rozwoju dzieci oraz oddziaływań terapeutycznych jest całkowicie niezasadny. M. W. w porozumieniu z CWR "[...]" podjęła skuteczną próbę umieszczenia wnuczki S. K. - Z. w szkole podstawowej z klasą terapeutyczną. Również pozostałe wnuczki rozpoczęły edukację przedszkolną i szkolną w tej samej szkole, uzyskują poczucie bezpieczeństwa i stabilności. M. W. jest zaangażowana w życie edukacyjne dziewczynek, jest w stałym kontakcie z poradnią psychologiczną, a nadto w sposób pokorny słucha rad pracowników i dyrekcji CWR "[...]", którzy starają się wesprzeć wnioskodawczynię w prawidłowym wychowaniu wnuczek.

Karygodne wręcz są zarzuty PCPR w zakresie zamieszkiwania w domu M. W. osoby uzależnionej od alkoholu, impulsywnej i bezrobotnej. R. Z., syn skarżącej, o którym mowa w powyższych zarzutach, nie tylko nie jest osobą uzależnioną od alkoholu, ale przede wszystkim nie jest osobą impulsywną i bezrobotną. Wymieniony, nie tylko pracuje dorywczo i pomaga finansowo M. W., ale również pomaga w zajmowaniu się małoletnimi córkami ([...] dziewczynki są jego córkami biologicznymi, [...] wychowywał od dziecka) i w ich nauce. J. R. Z. nie mieszka z matką, a wynajmuje razem z partnerką [...] pokój pod adresem ul. [...] w P.. Zaangażowanie w wychowanie córek, jak również brak problemów alkoholowych u R. Z. zauważyli nie tylko biegli sądowi, którzy ocenili jego relacje z córkami jako prawidłowe, ale także pracownicy CWR "[...]". Tym bardziej dziwi fakt, że w piśmie z dnia [...] września 2020 r. PCPR tak negatywnie ocenił zachowanie zarówno M. W., jak również jej syna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Organ podniósł, że swoje stanowisko oparł na wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego, który pozwalał na jednoznaczną i prawidłową ocenę kwalifikacji skarżącej do wypełniania roli rodzica zastępczego. Zarzuty skarżącej w zakresie rzekomych nieprawdziwych informacji otrzymanych od matki biologicznej dzieci nie polegają na prawdzie. Organ nie opierał się bowiem w przedmiotowym zakresie na informacjach matki biologicznej (pozbawionej praw rodzicielskich) lecz na opiniach sporządzonych przez psychologa PCPR oraz opiniach sądowych (w aktach sprawy).

Jednym z kluczowych elementów negatywnie przemawiającym za spełnieniem warunków określonych w art. 42 i nast. ustawy jest brak dawania przez M. W. rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej. Skarżąca ze względu na wiek oraz kondycję psychofizyczną (skłonność do męczliwości procesów poznawczych, dekoncentracje uwagi, problemy z pamięcią - co zostało ocenione na podstawie wypełniania przez kandydatkę testów psychologicznych oraz w rozmowie na tematy dotyczące dziewczynek, syna i innych ważnych faktów) nie będzie w stanie, samodzielnie pełniąc funkcję rodziny zastępczej, zapewnić wszechstronnego rozwoju dzieci (m.in. edukacyjnego, kompensowania opóźnień, specjalistycznego wsparcia) oraz koniecznych oddziaływań terapeutycznych.

Kolejną przyczyną niespełniania warunku dotyczącego rękojmi jest ocena relacji jaka łączy skarżącą z jej synem R. Z. oraz skutkiem, jaki może to rodzić dla ewentualnego następczego wykonywania pieczy zastępczej przez skarżącą jak również wielokrotne przedstawianie stanu faktycznego w sposób nieodpowiadający rzeczywistości, zarówno w relacji z tut. PCPR jak i CWR "[...]" (przykładowo co do kwestii urlopowania małoletnich i okresu trwania tego urlopowania). Istnieje duże prawdopodobieństwo występowania u M. W. syndromu współuzależnienia (w kontekście nieprawidłowego przystosowania się do sytuacji problemowej - uzależnienie syna od alkoholu). Skarżąca nie zapewni zatem dzieciom stabilnego i bezpiecznego środowiska z uwagi na zamieszkiwanie w jej domu osoby uzależnionej od alkoholu, impulsywnej, wielokrotnie karanej i bezrobotnej.

Za nieprawdziwe należy wskazać twierdzenia skarżącej m.in. w zakresie braku uzależnienia od alkoholu R. Z. oraz cech jego charakteru. W tym zakresie twierdzenia skarżącej są dowolne i nacechowane wolą pozytywnego dla siebie zakończenia sprawy. Podobnie (co najmniej) w wysoce wątpliwe jest obecne twierdzenie o fakcie braku zamieszkiwania ze skarżącą R. Z., podczas gdy to on odebrał pismo kierowane do skarżącej w przedmiocie negatywnej oceny (rzekomo w dniu, w którym już miał nie mieszkać ze skarżącą).

Skarżąca nie spełnia także warunku zdolności do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem ponieważ do dnia wysłania pisma z dnia [...].09.2020 r. nie dostarczyła zaświadczenia o stanie zdrowia wystawionego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Ponadto kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej musi spełniać warunek zapewnienia dzieciom odpowiednich warunków bytowych i mieszkaniowych, a dom, w którym zamieszkuje skarżąca wymaga remontu oraz przystosowania do potrzeb dzieci.

Posiadana przez skarżącą silna motywacja do opieki nad dziećmi i występujące silne więzi uczuciowe między nią a dziećmi oraz niektóre zasoby osobowościowe są niezbędne, ale niewystarczające do prawidłowego pełnienia przez skarżącą funkcji rodziny zastępczej dla trójki dzieci wymagających specjalistycznego wsparcia (ze względu na doświadczenia dzieci w tym: prawdopodobieństwo ekspozycji na alkohol w życiu płodowym, trauma wczesnodziecięca, zaniedbania, przemoc).

Stanowisko wyrażane w piśmie z dnia [...] września 2020 roku odmawiające skarżącej wystawienia wstępnej akceptacji podyktowane jest wnioskami jakie organ wywiódł z posiadanej dokumentacji, w tym w szczególności z wydanych opinii psychologa o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Wnioski z opinii wraz z posiadanymi informacjami wynikającymi z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w całej rozciągłości popierają stanowisko w przedmiocie negatywnej oceny skarżącej jako kandydatki do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Zgodnie z art. 43 ustawy (w brzmieniu nadanym nowelizacją z 19 września 2014 r.) warunkiem odbycia szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodzinnej pieczy zastępczej jest otrzymanie od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków wymienionych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy. Wstępna akceptacja powinna zatem przybrać formę pisemną, Pierwszy etap procedury kwalifikacyjnej na rodzinę zastępczą zawodową, niezawodową lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka rozpoczyna zatem nadal ocena spełnienia przez kandydatów warunków wymienionych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy. Oceny dokonuje organizator rodzinnej pieczy zastępczej.

Ocena spełnienia warunków wymienionych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy możliwa jest po przeprowadzeniu, również przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej. Po dokonaniu oceny na podstawie analizy organizator rodzinnej pieczy zastępczej wydaje wstępną akceptację będącą podstawą do odbycia szkolenia, bądź też odmawia wstępnej akceptacji.

Wydane w sprawie opinie potwierdzają jedynie w części posiadanie przez skarżącą wystarczających predyspozycji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla wskazanych małoletnich dzieci. W opiniach tych określono - istotne z punktu widzenia ocenianej u kandydatki zdolności (tj. posiadania przez nią predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą) - badane obszary problemowe, wskazano zastosowaną metodę badania kandydata w danym obszarze, wynik tego badania oraz dokonaną przez oceniającego interpretację uzyskanego wyniku przez pryzmat posiadanej wiedzy specjalistycznej z zakresu psychologii. W ocenie organu zasadnym w rozpoznawanej sprawie było więc przyjęcie sporządzonych wobec skarżącej opinii psychologicznych (wyrażonego w nich stanowiska) za wiarygodny dowód w sprawie niewypełnienia wymogu określonego w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy. Dodatkowym argumentem jest także kwestia samodzielnego przedłużenia urlopowania małoletnich z CWR "[...]" oraz zmiana szkoły dla małoletnich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zaskarżona czynność Dyrektora PCPR stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 640/16, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1306/17).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił art. 43 ustawy, w myśl którego kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może odbyć szkolenie, o którym mowa w art. 44 ust. 1, po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Wstępna akceptacja, o jakiej mowa w tym przepisie, stanowi warunek dopuszczenia kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka – do odbycia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzone przez ośrodek adopcyjny. Szkolenie to ma charakter obligatoryjny, warunkujący w przyszłości możliwość pełnienia opisanych wyżej funkcji. W literaturze przedmiotu podnosi się, że dopiero po uprzednim zaakceptowaniu kandydatury danej osoby uprawnione jest podejmowanie dalszych działań, w tym kierowanie do odbycia przewidzianego ustawą szkolenia. Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 44 ust. 1 ustawy, w myśl którego kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny (zob. S. Nitecki, Komentarz do art. 43, [w:] S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Lex, t. 2).

Art. 42 ustawy w ustępie 1 stanowi:

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:

1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:

a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 172), oraz;

b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym;

6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny;

7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

Zgodnie z ustępem 2 pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

W ocenie Sądu ustalenia organu w zakresie przesłanek zaskarżonej czynności, przytoczone w odpowiedzi na skargę, mają charakter dowolny, gdyż zostały podjęte z istotnym naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, unormowanej w art. 80 k.p.a., mającym zastosowanie – z uwagi na swój fundamentalny dla organów administracji publicznej charakter – także w postępowaniu, w którym została podjęta zaskarżona czynność.

Analizując stanowisko organu, Sąd stwierdza, że uwypuklone zostały w nim wyłącznie okoliczności mogące prowadzić do dyskwalifikacji skarżącej przy całkowitym zmarginalizowaniu tych okoliczności, które mogłyby prowadzić do wstępnej akceptacji jej kandydatury w trybie art. 43 ustawy (te ostatnie zostały skwitowane w jednym – ostatnim – zdaniu czynności).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela przy tym pogląd, że odmowa udzielenia akceptacji z art. 43 ustawy, mającej – co istotne – charakter wstępny, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, jest oczywiste, że wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata, wobec niespełnienia przesłanek sprawowania pieczy zastępczej (por. wyrok z 30 stycznia 2018 r., II SA/Lu 799/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Okoliczności takie – w ocenie Sądu – nie zostały w zaskarżonej czynności naprowadzone jako, co należy podkreślić, rezultat prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego.

Należy mieć na uwadze, że sąd administracyjny nie dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje ocenę tegoż materiału dokonaną wcześniej przez organ administracji. Ma to rozliczne implikacje, a w szczególności tę, że beneficjentem zagwarantowanej w art. 80 k.p.a. swobody pozostaje wspomniany organ, zaś podstawą uwzględnienia skargi przez sąd może być dopiero przekroczenie jej granic. Jeżeli do takiego przekroczenia nie dochodzi, sąd – bacząc na kryterium legalności – nie jest władny kwestionować stanowiska organu; nie jest też władny zastępować oceny dokonanej przez organ swoją własną, nawet gdyby – hipotetycznie rzecz ujmując – była ona inna (por. wyrok z 3 lipca 2020 r., II SA/Kr 26/20, CBOSA).

Nie dokonując zatem własnych ocen materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek do wstępnej akceptacji kandydatury skarżącej do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, Sąd stwierdza, że zestawienie materiału dowodowego w aktach sprawy z treścią zaskarżonej czynności wykazuje brak wymaganego stopnia koherencji.

Przede wszystkim wskazać należy, że treść dwóch opinii psychologicznych sporządzonych przez psychologa PCPR została w istotnych częściach pominięta w zaskarżonej czynności. Nie chodzi tu rzecz jasna o to, by treść ta została w całości odzwierciedlona, lecz o to, by jej recepcja nie była wybiórcza i nie prowadziła do zniekształcenia ustaleń i wniosków zawartych w opiniach.

W bezpośrednio poprzedzającej zaskarżoną czynność opinii z dnia [...] czerwca 2020 r. stwierdzono, że skarżąca posiada częściowo wystarczające predyspozycje oraz silną pozytywną etyczno-altruistyczną motywację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. W opinii przedstawiono liczne zasoby skarżącej w funkcjonowaniu psychospołecznym oraz trudności, na jakie może napotkać w pełnieniu funkcji rodziny zastępczej dla trójki małych dzieci; jednocześnie wskazano jakie formy wsparcia, nadzoru i pomocy byłyby wskazane w razie ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą. Zauważyć tu należy, że zawarta w tejże opinii ocena poszczególnych kompetencji, predyspozycji i zdolności skarżącej w zakresie opiekuńczo-wychowawczym nie prowadzi do niekorzystnych dla niej konkluzji: w jednym obszarze ocenione one zostały jako co najwyżej przeciętne, w jednym – jako sytuujące się w dolnych granicach wyników przeciętnych, w trzech – jako przeciętne, w pięciu – jako co najmniej przeciętne, w czterech – jako podwyższone, zaś w dwóch jako wysokie.

Zarówno opinia psychologiczna z [...] czerwca 2020 r., jak i wcześniejsza – z [...] września 2019 r. wskazują również te obszary, na których skarżąca może napotykać trudności w pełnieniu funkcji rodziny zastępczej, proponując jednocześnie w tych zakresach stosowne remedia. Spostrzeżeń i rozważań co do mankamentów kandydatury skarżącej nie sposób jednak uznać za sedna opinii, które niewątpliwie przesądzałyby kierunek rozstrzygnięcia. Za niewłaściwe i stojące w sprzeczności z wymogiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego należy zatem uznać skoncentrowanie się organu jedynie na tych właśnie trudnościach przy niemal zupełnym pominięciu okoliczności dla skarżącej korzystnych (nie spotkały się one z merytoryczną oceną, lecz podlegały jednozdaniowej dyskwalifikacji).

Podobnie pominięta w rozważaniach organu została treść opinii z dnia [...] lutego 2020 r. sporządzonej na potrzeby toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w P.. Jej wnioski są w dużym stopniu zbieżne z wnioskami opinii PCPR: "babcia ojczysta w stopniu ograniczonym daje gwarancje zaspokajanie specyficznych potrzeb rozwojowych dzieci, dlatego wymaga wsparcia, pomocy i nadzoru w tym zakresie". Opinia ta zawiera też konkluzję: "są psychologiczne przesłanki do umieszczenia małoletnich w pieczy zastępczej u M. W. w ramach rodziny zastępczej, pod nadzorem kuratora sądowego."

Podzielając w pełni pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrazony w wyroku z dnia 22 czerwca 2020 r. w sprawie II OSK 75/20 (CBOSA), że organ administracji publicznej rozstrzygając sprawę nie może dokonywać jedynie pobieżnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, gdyż taka ocena, jeżeli miałaby podlegać kontroli sądu administracyjnego, powinna zostać zdyskwalifikowana jako element nie mogący stanowić podstawy faktycznej zastosowania normy prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Obowiązkiem organu będzie w szczególności dokonanie wnikliwej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również stanowiska C. W. R. "[...]" w P. z dnia [...] grudnia 2020 r. (o przyjęcie dzieci do tego właśnie ośrodka zwrócił Sąd Rejonowy w P. pismem z dnia [...] września 2020 r.), także w zakresie zawartej w nim informacji o zawarciu związku małżeńskiego przez R. Z. i miejscu jego zamieszkania (co koresponduje z nadesłaną przez skarżąca już po podjęciu zaskarżonej czynności umową najmu).

Organ będzie miał także na uwadze, że skarżąca do dnia podjęcia zaskarżonej czynności uzupełniła brak polegający na niezłożeni stosownego zaświadczenia lekarskiego. W prawie polskim – w świetle ogólnej reguły wysłowionej w art. 111 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.), znajdującej zastosowanie (por. wyroki NSA: z 07.12.2005 r., I OSK 915/05; z 31.01.2013 r., II GSK 1895/11, CBOSA) także na gruncie procedury administracyjnej (por. art. 57 § 1 k.p.a.) oraz sądowoadministracyjnej (zob. art. 83 § 1 p.p.s.a.) – najkrótszą jednostką czasu (obliczeniową) jest "dzień", rozumiany jako doba liczona od północy do północy (tzw. computatio civilis). Stąd (w braku regulacji szczególnych, nakazujących w konkretnych przypadkach prawnie relewantne odnotowywanie dokładniejszego czasu dokonania czynności danego rodzaju) czynności wykonane w tym samym dniu, przychodzi uznawać za dokonane jednocześnie.

Organ winien też mieć na uwadze, co słusznie podkreślił WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r. w sprawie III SA/Gd 640/16, że jakkolwiek Sąd nie jest uprawniony do oceny zaskarżonej czynności z punktu widzenia jej celowości, słuszności czy innych kryteriów, to trzeba pamiętać, że w preambule do ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wskazano, iż regulacje w niej zawarte zostają podjęte dla dobra dzieci, które potrzebują szczególnej ochrony i pomocy. Nadrzędną więc wartością, którą chroni w tym przypadku ustawodawca jest dobro dziecka, zaś skuteczna pomoc dla rodziny przeżywającej trudności w opiekowaniu się i wychowywaniu dzieci oraz skuteczna ochrona dzieci i pomoc dla nich może być osiągnięta przez współpracę wszystkich osób, instytucji i organizacji pracujących z dziećmi i rodzicami.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.