Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 577/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi B. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w zaskarżonej części w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którą: stwierdzono, że B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca", "spółka") prowadząca aptekę ogólnodostępną "[...]" w M. przy ul. [...]naruszyła zakaz reklamy apteki, umorzono postępowanie w części dotyczącej nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy tej apteki oraz nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 10 000 złotych.

Decyzję wydano na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019, poz. 499 z późn. zm.). dalej: "u.p.f." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096 z późn. zm), dalej: "k.p.a".

Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Warszawie (dalej: "WIF" lub "organ I instancji") przeprowadził w dniu [...] stycznia 2019 r. kontrolę doraźną w aptece ogólnodostępnej położonej w M. przy ul. [...] prowadzonej przez spółkę. Z kontroli sporządzono protokół z [...] stycznia 2019 r., w którym opisano stwierdzone naruszenia w zakresie naruszenia art. 94a ust.1 u.p.f. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną.

Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie prowadzenia reklamy w aptece ogólnodostępnej o nazwie "[...]", położonej w M. przy ul. [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]:

1. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej w M. przy ul. [...], w postaci:

a) oznakowania części leków kartkami, przedstawiającymi cenę wybranego produktu wraz z jego nazwą oraz napis o treści "Super Cena",

b) oznakowanie kosza, w którym znajdowały się produkty lecznicze oraz suplementy diety kartkami, zawierającymi napisy o treści: "[...]" oraz "-50 %",

ze względu na bezprzedmiotowość postępowania w przedstawionym zakresie.

2. na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia zakazu reklamy apteki, o którym mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f. w zakresie czynności, przedstawionych w części I sentencji decyzji w pkt 1) i 2) płatną do budżetu państwa

Strona wniosła od ww. decyzji odwołanie zaskarżając ją w części, tj. w zakresie pkt II sentencji. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania przez WIF dostatecznego materiału dowodowego w sprawie,

2) art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że w aptece ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej w M. przy ul. [...], była prowadzona reklama, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego, aczkolwiek niepełnego materiału dowodowego nie pozwala na wysnucie takiego wniosku,

3) błędną wykładnię art. 94a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług - poprzez przyjęcie, iż informacja o obniżkach cen prowadzonych w aptece promocjach cenowych stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana do zapewnienia pacjentom dostępu do takich informacji,

4) naruszenie prawa materialnego, art. 129b ust. 2 u.p.f. - poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnionych przy ustalaniu wysokości nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanych działań.

Strona w zaskarżonym zakresie wniosła w odwołaniu o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, tj. dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia zakazu reklamy apteki, o którym mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f.

Organ wskazał, że art. 94a ust. 1 u.p.f. stanowi o zakazie reklamy aptek i ich działalności, przy czym, spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Wskazał na sposób rozumienia zakazu wypracowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. M.in. przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2014 r., sygn., akt: II GSK 1000/13, z którego wynika, że: "(...) reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. W przypadku reklamy produktu leczniczego tym «określonym zachowaniem» będzie zachęcanie do stosowania tego produktu, natomiast w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcanie do korzystania z jej usług. "Zwiększeniem obrotów" sprzedającego będzie w przypadku reklamy produktu leczniczego zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, zaś w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zwiększenie liczby przeprowadzanych przez nią transakcji lub ich wartości."

Także w wyroku z 10 grudnia 2012 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1756/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: "(...) reklamą apteki, jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów lub skorzystania z określonych usług. Reklama może przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, billboardów, folderów czy gazetek. Za reklamę apteki zostały również uznane czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych, umieszczanie obok nazwy apteki "niskie ceny", "wysokie rabaty". (...) Ponadto na gruncie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne za reklamę apteki i jej działalności uznaje się każde działanie poza informowaniem o lokalizacji i godzinach pracy apteki."

Organ przywołał też inne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1908/12, z 17 grudnia 2007 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2216/07, z 17 października 2008 r.), w których wskazano, że: za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece.

Mając na uwadze stanowisko orzecznictwa oraz ustalenia poczynione w toku postępowania, Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał za udowodnione, że strona prowadziła reklamę apteki w formie:

1. oznakowania części leków kartkami, przedstawiającymi cenę wybranego produktu wraz z jego nazwą oraz napis o treści "Super Cena",

2. oznakowanie kosza, w którym znajdowały się produkty lecznicze oraz suplementy diety kartkami, zawierającymi napisy o treści: "[...]" oraz "-50 %".

W ocenie GIF oznakowanie części leków kartkami z napisem "Super Cena" i zamieszczenie na koszu takich określeń jak "[...]" oraz "-50 %" miało na celu zwiększenie sprzedaży poprzez wywołanie wrażenia, że oferta przedmiotowej apteki jest bardziej korzystna, w porównaniu do oferty konkurencyjnych aptek. Ponadto hasła te nawiązują do korzystnych cen z perspektywy pacjenta - klienta apteki, a zatem mogą mieć wpływ na zwiększenie potencjalnej sprzedaży. Jednocześnie organ nie wniósł zastrzeżeń co do oferowania przez aptekę, produktów leczniczych po cenach promocyjnych, niższych niż w innych aptekach.

Zdaniem organu, skarżąca może w drodze realizacji zasady swobody działalności gospodarczej, w sposób dowolny kształtować ceny oferowanych przez siebie produktów nierefundowanych, w myśl obowiązujących przepisów ustawy o cenach. Niemniej jednak czym innym jest prowadzenie sprzedaży w konkretnej aptece produktów po cenach niższych niż w innych aptekach, a czym innym jest reklamowanie takiej sprzedaży. Zdaniem organu opatrzenie kosza z produktami napisami "[...]", "Super Cena" oraz "-50 %" sugeruje klientom apteki, że znajdujące się w nich produkty, są sprzedawane w wyjątkowo korzystnej cenie. Odbiorca powyższego komunikatu może dojść do przekonania, że nabywając te produkty w momencie obowiązywania "promocji" odniesie wymierną korzyść ekonomiczną — zaoszczędzi i pod wpływem tego przekonania dokona zakupu tych produktów.

Organ odwoławczy ocenił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca zaprzestała prowadzenia niedozwolonej reklamy aptek przed dniem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, w związku z czym wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki, stało się bezprzedmiotowe. Wskazując na treść art. 129b ust. 1 u.p.f. wyjaśnił, że wysokość kary pieniężnej musi odnieść się do szeregu przesłanek, w szczególności uwzględnić okres, stopień i okoliczności naruszenia art. 94a ust. 1, a także uprzednie naruszenie przepisów. Przepis nie określa zamkniętego katalogu okoliczności, które organ powinien wziąć pod uwagę. GIF nie znalazł możliwości obniżenia kary pieniężnej nałożonej w niniejszym postępowaniu i uznał za adekwatną do okoliczności niniejszej sprawy karę pieniężną w kwocie 10 000,00 zł.

Skarżąca nie zgadzając się z ww. decyzją GIF w terminie wniosła skargę do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie, uchylenie decyzji Organu I instancji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.- poprzez zaniechanie zarówno przez organ I, jak i II instancji, podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez zaniechanie ustalenia rzeczywistego czasookresu przypisanej skarżącej działalności, co doprowadziło do wydania decyzji opartej na materiale niepełnym, który nie dowodzi prowadzenia przez aptekę położoną w M., przy ul. [...], działalności o charakterze reklamowym w zakresie wskazanym przez organy;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 u.p.f. związku z art. 4 usiany o informowaniu o cenach towarów i usług — poprzez przyjęcie, że informacja o obniżkach cen i prowadzonych w aptece akcjach promocyjnych stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana do zapewniania pacjentom dostępu do takich informacji;

3. naruszenie art. 129b ust. 1 u.p.f. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanego działania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019, poz. 2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja GIF z dnia [...] stycznia 2020r. o nr [...], jak i decyzja [...] WIF z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr znak: [...] - nie naruszają prawa.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie ustaliły i przyjęły, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 u.p.f., co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej, w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Sąd uznał jednocześnie, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym zarzucanego w skardze naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.

W działaniu organów obu instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.

Według Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest spójna i wyczerpująca.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że art. 94a u,p.f. został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 75, poz. 492), w konsekwencji implementacji m. in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/27/WE z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem (również w dacie kontroli apteki prowadzonej przez skarżącą spółkę, tj. [...] stycznia 2019 roku, art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

W ocenie Sądu, powyższe oznacza, że ww. zakaz został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz - co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed dniem 1 stycznia 2012 r., przedmiotowy zakaz był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, gdy: działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Zauważyć należy, że w aktualnym stanie prawnym także nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono to przykładowo w art. 52 ust. 1 u.p.f., w zakresie reklamy produktu leczniczego. Posiłkując się jednakże definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych, należy wskazać, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (tak m.in. /w:/ Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003). Oznacza to, że reklamą apteki może być każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 cyt. ustawy, a więc kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Warto wskazać przy tym na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych podejście interpretacyjne co do wykładni art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, gdzie powszechnie przyjmuje się właśnie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07 zauważył, że wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje (w tym zwłaszcza cenowe) są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. W ocenie Sądu Najwyższego reklamą są bowiem wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy inspekcji farmaceutycznej trafnie wywiodły, że umieszczanie przez skarżącą w miejscu dostępnym i widocznym dla pacjenta, bezpośrednio przy oferowanych produktach, kartek zawierających nazwy produktów wraz z cenami oraz zawierające napis: "SUPER CENA" oraz koszy, w którym umieszczono produkty lecznicze oraz suplementy diety wraz z kartkami z napisami: "[...]" oraz "- 50 %", stanowiło naruszenie zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy. Działanie takie ma na celu zachęcenie klientów do zakupu wyszczególnionych towarów, gdyż zmierza do wywołania u odbiorców zainteresowania tym konkretnym produktem, właśnie z uwagi na zaoferowanie go w promocyjnej, obniżonej cenie. Finalnie jego zadaniem jest, więc doprowadzenie do wzrostu sprzedaży, zatem stanowi ono po prostu jedno z narzędzi promocji konsumenckiej stosowanej w sprzedaży. Wbrew stanowisku skarżącej, okoliczność, że powyższe informacje i oznaczenia zostały umieszczone wewnątrz apteki, wobec czego ich odbiorcami mogły być jedynie osoby, które już do apteki weszły, nie jest istotne z punktu widzenia zakazu reklamy aptek. Nie ma bowiem znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Przepis art. 94a p.f. nie wyznacza granic miejscowych reklamy a zatem działalność reklamowa apteki może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2550/14, publ. LEX nr 1817351).

Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 94a u.p.f. w związku z art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1830), który to przepis aktualizuje po stronie przedsiębiorcy obowiązek zamieszczenia informacji, że cena została obniżona oraz przyczyn takiego stanu rzeczy. Istotnie ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług w art. 4 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania kontroli) przewidywała, że w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen a w przypadku obniżki ceny uwidacznia się także informację o przyczynie wprowadzenia obniżki.

Z kolei art. 6 ust. 1 cyt. ustawy przewiduje możliwość sankcji pieniężnej, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4. Jednakże ust. 2 cyt. art. 4 wspomnianej ustawy przewiduje delegację dla Ministra właściwego do spraw gospodarki, do określenia w drodze rozporządzenia między innymi wykazu towarów, w przypadku, których nie jest wymagane uwidocznienie ceny jednostkowej towarów (usług). I tak w myśl § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (t.j. Dz. U. z dnia 15 grudnia 2015 r.) wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.).

Nie ma zatem racji skarżąca, wywodząc konieczność uwidaczniana promocyjnej ceny produktów leczniczych wraz z przyczyną jej obniżenia, z obawy przed sankcjami wynikającymi z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. W ocenie Sądu, argumentacja ta w żaden sposób nie uzasadnia stosowania przez skarżącą oznaczeń wskazujących na promocję konkretnych leków. W istocie skarżąca, wskazując na konieczność uniknięcia sankcji finansowych, które na gruncie ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług jej nie grożą, próbuje doprowadzić do nadania legalnego charakteru działaniom sprzecznym z dyspozycją art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne.

W związku z powyższym, wobec naruszenia przez skarżącą zakazu ustanowionego w art. 94a ust. 1 u.p.f., zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości dziesięciu tysięcy złotych, na podstawie art. 129b ust. 1 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a u.p.f. prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Co istotne, karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2).

Zdaniem Sądu, oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ zobligowany był do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, pomimo że strona skarżąca zaprzestała stosowania kwestionowanych oznaczeń produktów promocyjnych, a postępowanie o naruszenie art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne zostało w tym zakresie przez organ i instancji umorzone. Należy podkreślić, że przepis art. 94a ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi, że organ może w razie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy, w drodze decyzji, nakazać zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy. Niewątpliwie decyzja administracyjna, wydana w trybie art. 94a ust. 3 cyt. ustawy, wywołuje skutki nie tylko wobec zdarzeń mających miejsce w momencie jej wydania, ale również wobec zdarzeń mających miejsce przed jej wydaniem. Wprowadzony ustawą - Prawo farmaceutyczne model "następczego" nadzoru nad reklamą produktu leczniczego, polega na uprawnieniu organu do wydawania decyzji administracyjnych nakazujących zaprzestania ukazywania się lub prowadzenia reklamy produktów leczniczych sprzecznej z obowiązującymi przepisami dopiero po ukazaniu się danej reklamy oraz wobec potencjalnych zdarzeń w przyszłości. Powyższy skutek jest zgodny z intencją ustawodawcy i wynika z istoty wykonywania funkcji nadzorczych przez organ administracji publicznej. Pomimo zatem, że w niniejszej sprawie ustalono (na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2019 roku), że skarżąca przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] sierpnia 2019 r., zaprzestała prowadzenia we wskazanej aptece działalności reklamowej, nie stanowiło to przeszkody w nałożeniu na nią kary pieniężnej za okres, w którym taką działalność prowadziła. Sąd uznał ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, prawidłowo ustalił wysokość nałożonej kary pieniężnej. Przy wymiarze kary pieniężnej, uwzględnił on bowiem kryteria wskazane przez ustawodawcę w przepisie art. 129b ust. 2 cyt. ustawy, czyli okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także, czy doszło już uprzednio do naruszenia przepisów przez kontrolowany podmiot.

Skarżąca w swych wywodach neguje zasadność przyjęcia przez organ odwoławczy (str. 7 zaskarżonej decyzji), że udowodniony okres naruszenia miał miejsce od początku stycznia 2019 do dnia [...] stycznia 2019 roku, kiedy to miała miejsce kontrola. Jej zdaniem, wnioskowanie organu jest sprzeczne z podstawowymi zasadami zdroworozsądkowymi, gdyż w ten sposób organ mógłby uzasadnić każde ustalenie dotyczące daty zakończenie przez skarżącą kwestionowanej działalności, także takie, że kwestionowane materiały zostały z apteki usunięte od razu po przeprowadzeniu kontroli, tj. w dniu [...] stycznia 2019 roku.

Stanowisko skarżącej nie zasługuje na akceptację. Co prawda, organ II instancji rzeczywiście przyjął okres trwania kwestionowanej działalności w ramach czasowych wskazanych w skardze. Jednakże, wbrew twierdzeniom skargi, precyzyjne wskazanie momentów umieszczenia reklamy, w ocenie Sądu, w tej sprawie nie było konieczne. WIF ustalił, że po przeprowadzeniu kontroli usunięto wszystkie elementy niedozwolonej reklamy apteki dlatego dzień przeprowadzenia kontroli uznano jako datę końcową. Istotne dla niniejszej spawy jest ustalenie prowadzenia niedozwolonej reklamy. Jest to warunek konieczny do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną. Natomiast okres prowadzenia niedozwolonej reklamy jest istotną przesłanką do określenia jej wysokości. Zdaniem Sądu, kwota 10 000 złotych, przy maksymalnym możliwym pułapie karty sięgającym 50 tysięcy złotych, z pewnością, wbrew twierdzeniom skargi, nie jest kwotą wygórowaną. Zgodnie z brzmieniem art. 129b ust. 1 u.p.f., do nałożenia kary wystarczające jest by reklama była prowadzona wbrew przepisom. Powołany przepis art. 129b ust. 1 u.p.f. stanowi, że: "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, (...) oraz ich działalności.". Konstrukcja przepisu art. 129b ust. 2 u. p. f. (zwrot "nakłada") przesądza o obowiązku - nie zaś możliwości - nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Organ ma jedynie możliwość ustalenia wysokości kary (maksymalnie 50 000 zł) z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 129b ust. 2 u. p. f., w szczególności okresu, stopnia i okoliczności naruszenia, uprzedniego naruszenia przepisów. W decyzji będącej przedmiotem skargi nałożono karę w wysokości 10 000 złotych, a więc zdecydowanie bliską dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Za wymierzeniem stosunkowo niskiej przecież kary przemawiały wszystkie okoliczności wskazane zarówno w decyzji organu I instancji jak i w decyzji odwoławczej. Organ prawidłowo uwzględnił nie tylko zaplanowany, zorganizowany charakter reklamy, jak też wielokrotne, uprzednie ukaranie skarżącej za pogwałcenie zakazu tego samego rodzaju.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły fakt prowadzenia reklamy apteki. Co więcej, forma reklamy świadczy o tym, iż w tym przypadku mamy do czynienia z reklamą zaplanowaną, zorganizowaną. Nie było zatem żadnych wątpliwości co do tego, że zakaz reklamy został naruszony. Okoliczności te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą – skarga skierowana w przeciwko tym ustaleniom nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego, a więc przede wszystkim przepisów art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przeprowadzone postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, zostało poprzedzone sumiennym postępowaniem dowodowym, w którym organy dowiodły w sposób niewątpliwy naruszenia zakazu określonego w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Według Sądu, ocena organów Inspekcji Farmaceutycznej dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, przeprowadzonym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Ponadto, należy uznać, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.