Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 142/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 359/20 w sprawie ze skargi "A" na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 359/20 Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi "A" na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: 1. odrzucił skargę 2. zwrócił stronie skarżącej kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Sąd I instancji wskazał, że "B" (dalej skarżąca) wniosła 18 lutego 2020 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2019 r.) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zarządzeniem referendarza sądowego z 15 kwietnia 2020 r., skutecznie doręczonym 25 czerwca 2020 r. (k. 22 akt II SA/Kr 359/20), wezwano pełnomocnik skarżącej r. pr. D.D. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia przez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób i osoby umocowane do reprezentacji skarżącej (np. statutu lub odpisu z rejestru KRS, ewentualnie wydruku informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z "2007 r. nr 168 poz. 1186" [winno być "2019 r. poz. 1500"] ze zm.)); oznaczenie nr KRS (ew. REGON lub NIP) skarżącej.

W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej w zakreślonym terminie przedłożyła pełnomocnictwo udzielone jej 27 kwietnia 2015 r. przez prezesa spółki "B" [dalej spółka przekształcana] - D.P. Pełnomocnik wyjaśniła, że doszło do przekształcenia skarżącej spółki w spółkę komandytowo-akcyjną i obecnie występuje ona pod nazwą: "A" [dalej spółka przekształcona], na okoliczność czego pełnomocnik przedłożyła informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki przekształconej.

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Pełnomocnik skarżącej nie uczyniła zadość żądaniu uzupełnienia braków formalnych skargi. Z przedłożonych dokumentów nie wynika umocowanie dla r. pr. D.D. do występowania w imieniu skarżącej.

Na podstawie art. 551 § 1 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. 2019 r. poz. 505 ze zm.) spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą), a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną (art. 552 ksh). Spółka przekształcona kontynuuje działalność spółki przekształcanej i staje się stroną - na zasadzie kontynuacji - wszelkich stosunków prawnych spółki przekształcanej (art. 553 § 1 ksh). Dotyczy to także udzielonych przed przekształceniem pełnomocnictw, które zachowują moc (przy założeniu, że nic innego nie wynika z ich treści lub późniejszych czynności prawnych), wiążą i są skuteczne w takim samym zakresie, w jakim były skuteczne przed przekształceniem. Dla stwierdzenia skuteczności przedłożonego przez r. pr. D.D. pełnomocnictwa udzielonego jej w 2015 r. konieczne było przedstawienie również pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wykreślonej spółki "B". Tylko w taki sposób możliwe było zweryfikowanie, czy zostało ono udzielone przez osobę uprawnioną. Przedłożone na wezwanie Sądu dokumenty nie są wystarczające dla wykazania umocowania pełnomocnika do reprezentowania skarżącej w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego skarga jest spóźniona. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie... (art. 53 § 1 ppsa). Decyzję organu odwoławczego doręczono pełnomocnikowi skarżącej 4 grudnia 2019 r. (k. "39" [winno być "67-63, 56"] akt Wojewody). W aktach Starosty zalega pełnomocnictwo udzielone przez prezesa i wiceprezesa Spółki, uprawnionych do reprezentacji, dla r. pr. M.M. (k. 703 t. V [akt Starosty]). Pełnomocnictwo do występowania w imieniu i na rzecz spółki przed organami administracji publicznej (między innymi) we wszystkich sprawach, do czynności tak procesowych jak i materialnoprawnych. Wprawdzie odwołanie zostało wniesione przez kolejno wstępującego do sprawy pełnomocnika, niemniej skoro wspomniane pełnomocnictwo nie zostało odwołane, organ był uprawniony do doręczenia jednemu z pełnomocników. Zgodnie z art. 40 § 2 kpa, jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi; strona może wskazać takiego pełnomocnika. W omawianej sprawie brak było takiego wskazania. Zgodnie z art. 40 § 2 kpa, w sytuacji, gdy strona ma kilku pełnomocników, pisma doręcza się tylko jednemu z nich. Niewskazanie konkretnej osoby organowi administracyjnemu oznacza, że do dokonania wyboru pełnomocnika, który otrzyma pismo (decyzję) legitymowany jest organ administracyjny (wyrok WSA w Gliwicach z 12.9.2018 r. III SA/Gl 541/18, Lex 2554975). W konsekwencji trzeba uznać doręczenie za prawidłowe. Nie może otwierać terminu do wniesienia skargi późniejsze doręczenie drugiemu z pełnomocników. Skoro doręczenie pełnomocnikowi miało miejsce 4 grudnia 2019 r., a skargę wniesiono 18 lutego 2020 r., przeto miało to miejsce po upływie terminu 30 dni.

Na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 ppsa odrzucono skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 3-12, 13, 17, 20, 22, 29, 30, 32-36, 38-41 akt II SA/Kr 359/20).

Zażalenie wywiodła "A", reprezentowana przez r. pr. D.D., która zaskarżyła w całości postanowienie z 27 lipca 2020 r., zarzucając postanowieniu naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 2 ppsa przez jego zastosowanie i przyjęcie, że skarga została wniesiona po terminie; 2. art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez jego zastosowanie i przyjęcie, że w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi; 3. art. 53 § 1 ppsa przez przyjęcie, że skarga została wniesiona z przekroczeniem 30 dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (k. 49, 56-60, 62, 63-78 akt II SA/Kr 359/20).

Odpowiedź na zażalenie wniósł uczestnik postępowania Skarb Państwa [...], który wniósł o oddalenie zażalenia (k. 98-100 akt II SA/Kr 359/20).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez jego nieprawidłowe zastosowanie.

Sąd I instancji nietrafnie uznał, że skarżąca nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi. Zarządzeniem z 15 kwietnia 2020 r. II SA/Kr 359/20 wezwano pełnomocnik skarżącej do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu oraz wykazania sposobu i osób umocowanych do reprezentacji skarżącej (k. 17, 20, 22 akt II SA/Kr 359/20). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej poinformowała, że doszło do przekształcenia Spółki; przekazała uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z 27 kwietnia 2015 r. i informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 29 czerwca 2020 r. dla spółki przekształconej (k. 29, 30, 32-35v akt II SA/Kr 359/20).

W aktach Wojewody zalega uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z 27 kwietnia 2015 r. udzielonego r. pr. D.D. "do reprezentowania ww. Spółki przed wszystkimi sądami, w tym przez Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym..." (k. 22 akt Wojewody; tożsamy uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z 27 kwietnia 2015 r. pełnomocnik przekazała Sądowi I instancji w odpowiedzi na wezwanie, k. 30 akt II SA/Kr 359/20). Pełnomocnik zgłaszając swój udział w postępowaniu przed Wojewodą załączyła informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki przekształcanej według stanu na dzień 29 marca 2019 r.

W kontekście powyższego zbędne było wzywanie pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa, skoro zalegało ono w aktach administracyjnych sprawy (postanowienie NSA z 18.9.2019 r. I OZ 771/19, cbosa i przytoczone w postanowieniu orzecznictwo, piśmiennictwo i argumenty wykładni prokonstytucyjnej). W postępowaniu sądowoadministracyjnym, uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, złożony na etapie postępowania administracyjnego (jako dołączonego wcześniej - odpowiednio - J. Gudowski w: red. T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom I, Wolters Kluwer 2016, s. 565, uw. 10 zd. 2 in medio), jeśli obejmuje postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie, spełnia powyższe wymogi, nie stanowiąc przeszkody dla nadania biegu sprawie sądowoadministracyjnej (art. 49 § 1 ppsa). Sądowi I instancji od dnia wpływu skargi do Sądu znane były akta sprawy, które obejmują nie tylko akta sądowoadministracyjne, lecz także akta administracyjne kontrolowanej sprawy. Nieprawidłowe było stanowisko Sądu I instancji, że zachodziła konieczność złożenia odpisu KRS dla spółki przekształcanej, gdyż znajdowało się ono w aktach administracyjnych (k. 2-21 akt Wojewody), a pełnomocnik skarżącej nie została zobowiązana do dokonania tej czynności (Sąd I instancji z urzędu prawidłowo badał odpis KRS spółki przekształcanej, skoro ocenił prawidłowość pełnomocnictwa udzielonego r. pr. M.M. dnia 21 grudnia 2016 r.; k. 703 t. V akt Starosty). Wezwanie z 15 kwietnia 2020 r. do wykazania sposobu i osób umocowanych do reprezentacji skarżącej odnosiło się do spółki przekształconej: "... b. złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób i osoby umocowane do reprezentacji strony skarżącej (np. statutu lub odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS ewentualnie wydruku informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym..." (k. 3-10, 17, 20, 22 akt II SA/Kr 359/20).

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 ppsa.

Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, r. pr. M.M. był skutecznie ustanowionym pełnomocnikiem dla spółki przekształcanej, upoważnionym do "występowania w imieniu i na rzecz Spółki przed sądami powszechnymi wszystkich instancji, sądami administracyjnymi, Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, organami administracji publicznej... we wszystkich sprawach związanych z działalnością Spółki. Pełnomocnictwo upoważnia do wszelkich czynności tak o charakterze procesowym, jak i materialnoprawnym, w szczególności do składania wszelkich niezbędnych oświadczeń, zapewnień, wniosków, pism i podań, a także podejmowania wszelkich działań faktycznych lub prawnych, jakie okażą się konieczne w związku z realizacją tego pełnomocnictwa..." (pełnomocnictwo z 21 grudnia 2016 r., k. 703 t. V akt Starosty). Samo przedłożenie pełnomocnictwa, choćby przez pełnomocnika substytucyjnego, jest wystarczającą manifestacją przystąpienia pełnomocnika do postępowania (art. 33 § 3 kpa). Pełnomocnictwo nie wygasło ani nie zostało cofnięte. Stosownie do art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi; jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi; strona może wskazać takiego pełnomocnika. W trakcie postępowania administracyjnego w sprawie został ustanowiony kolejny pełnomocnik - r. pr. D.D., przy czym nie została wskazana jako pełnomocnik, której należy doręczać pisma. Organ był uprawniony do wyboru jednego pełnomocnika, któremu skutecznie doręczył decyzję z 27 listopada 2019 r. (postanowienie SN z 9.9.1993 r. III ARN 45/93, OSNCP 1994/5/112, aprobowane przez Borkowskiego/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 370-371 nb 3, 5). Termin 30 dniowy na wniesienie skargi zaczął biec od daty skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji temuż pełnomocnikowi (tj. 4 grudnia 2019 r., k. 56, 51-47akt Wojewody; wyrok NSA z: 30.11.2016 r. II OSK 1083/16, cbosa; 26.5.2020 r. I OSK 215/19, Lex 3052233). Przesłanie r. pr. D.D. kopii decyzji z [...] listopada 2019 r. przy piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego z 16 stycznia 2020 r., na prośbę z 8 stycznia 2020 r. drugiego pełnomocnika, omyłkowo podnoszącego "Decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, a jedynie osobie umocowanej do wglądu do akt sprawy" (k. 59, 58 akt Wojewody), nie otwiera na nowo terminu z art. 53 § 1 ppsa i miało jedynie informacyjny charakter (wyrok NSA z 30.11.2016 r. II OSK 1083/16, Lex 2170750). Skarga wywiedziona 18 lutego 2020 r. (k. 12 akt II SA/Kr 359/20), jako złożona po terminie (który upłynął bezskutecznie 3 stycznia 2020 r. o północy), prawidłowo została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa (mimo że nie była dotknięta brakami formalnymi - art. 58 § 1 pkt 3 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny, mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 184 in fine w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.