Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1263/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8,  art. 87  ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, dalej jako "O.p."), po rozpoznaniu zażalenia A (dalej jako "Spółka" lub "podatniczka"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. w kwocie [...] zł do czasu przewidywanego zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do dnia 3 lipca 2019 r.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 10 października 2016 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego w B. korekta deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r., w której Spółka wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w kwocie [...] zł. Termin ten przypadał na dzień 9 grudnia 2016 r.

W dniu [...] ww. organ wszczął kontrolę podatkową w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, która zakończyła się doręczeniem podatniczce protokołu kontroli w dniu [...]. Jednocześnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w dniu [...] wszczął postępowanie kontrolne (obecnie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K.) w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenia zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku od wartości dodanej za 2016 r. - w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm., dalej jako "u.p.t.u.).

Uprzednio termin zwrotu podatku był przedłużany kolejno:

1. postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] - do dnia 30 grudnia 2017 r.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 697/17, tutejszy Sąd oddalił skargę na ww. postanowienie organu odwoławczego, zaś wyrokiem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 598/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki.

2. postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] - do dnia 30 czerwca 2018 r.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 665/18, tutejszy Sąd oddalił skargę na ww. postanowienie organu odwoławczego.

3. postanowieniem organu podatkowego (zmiana właściwości nastąpiła w dniu 1 stycznia 2018 r.) z dnia [...] - do dnia 3 września 2018 r.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...].

4. postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] - do dnia 2 listopada 2018 r.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...].

5. postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] - do dnia 2 stycznia 2019 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.

6. postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] - do dnia 5 marca 2019 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.

7. postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] - do dnia 6 maja 2019 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.

Postanowieniem z dnia [...], doręczonym Spółce w dniu [...] organ podatkowy ponownie przedłużył termin zwrotu podatku do dnia 3 lipca 2019 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 274b O.p., poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy brak było przesłanek do ponownego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku;

- art. 87 ust. 6 w zw. z ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie, albowiem pomimo spełnienia przesłanek niezbędnych do zwrotu nadwyżki podatku organ podatkowy nie dokonał jego zwrotu;

- art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, albowiem organ podatkowy nie prowadził postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 125 ust. 1 i ust. 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie, albowiem organ podatkowy nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawa nie została załatwiona niezwłocznie.

Tym samym podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu podniosła, iż na organie podatkowym ciąży obowiązek wskazania konkretnych, wynikających z danego stanu faktycznego sprawy, przesłanek przedłużenia terminu do zwrotu. Zdaniem Spółki, organ podatkowy w sposób ogólnikowy powołał się na wystosowanie wniosków o udzielenie informacji do administracji podatkowych właściwych dla kontrahentów, wskazując, że informację zwrotną otrzymał 19 marca 2018 r, a zatem ponad rok temu. W ocenie podatniczki brak podejmowania przez organ czynności, dzięki którym przyspieszony zostałby proces weryfikacji rozliczenia skarżącej nie zasługuje na aprobatę. Odwołała się także do wyroku NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 97/19. Ostatecznie stwierdziła, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku o 28 miesięcy przyczyniło się do utraty przez nią płynności finansowej i uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie na rynku. Stanowi tym samym istotne naruszenie praw podatnika i zasad wynikających z art. 12 § 1 i art. 125 O.p., bowiem okres ten był wystarczający do dokonania rzetelnego sprawdzenia stanu faktycznego.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano się na trwające od dnia [...] postępowanie kontrolne zmierzające do ustalenia zasadności zadeklarowanego zwrotu. W jego toku organy podatkowe wystąpiły z wnioskami SCAC do administracji podatkowych właściwych dla kontrahentów podatniczki o zweryfikowanie zawieranych przez nią transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jak zaakcentował organ odwoławczy, w uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjasnił, że otrzymane dotychczas informacje wskazują na nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji. Uczestniczyli w nich bowiem tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nieosiągalne pod adresem siedziby, z którymi brak kontaktu i dostępu do dokumentacji. Tymczasem w ocenie organu podatkowego dopiero kompleksowa analiza całości materiału dowodowego pozwoli na dokonanie prawidłowej oceny zasadności zadeklarowanego zwrotu różnicy podatku.

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowaniem kontrolnym objęte zostały także inne okresy 2016 r., tj. miesiące wrzesień-grudzień tego roku. Kontrole te nie zostały przy tym zakończone z uwagi na konieczność kontynuowania czynności w zakresie weryfikacji pochodzenia towarów nabytych w tym okresie oraz kolejnych odbiorców. W tym celu skierowano kolejne wnioski SCAC do zagranicznych administracji podatkowych, co wynika z postanowień organu kontrolnego z dnia [...] i [...]. Niektóre z tych wniosków w dalszym ciągu pozostają bez odpowiedzi. Zauważył również, że z ustaleń w dotychczas prowadzonym postępowaniu wynika, że wspólnikiem w Spółce jest osoba niepełnoletnia, a osoby zatrudnione u podatniczki i jej kontrahenci są powiązani ze sobą personalnie i kapitałowo. Końcowo stwierdził, że zdaniem organu podatkowego na obecnym etapie postępowania kontrolnego z uwagi na złożoność sprawy i konieczność oczekiwania na odpowiedzi SCAC weryfikacja złożonej deklaracji może trwać jeszcze do 30 września 2019 r. Dlatego też przedłużono jego termin do dnia 12 czerwca 2019 r.

Organ odwoławczy analizując ww. postanowienie odwołał się do treści art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. wskazując, że rozstrzygnięcie w sprawie przedłużenia terminu do zwrotu podatku należy do sfery uznaniowej organu. Zastosowanie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. uzależnione jest jednak od wystąpienia wskazanej w nim przesłanki w postaci dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Warunek ten zakłada, żeby przed upływem terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one rezultatu lub wynik jest niejednoznaczny. Organ odwoławczy podkreślił także, że przepisy u.p.t.u. znajdują potwierdzenie w uregulowaniach Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.E.L.06.347.I, dalej jako "Dyrektywa") i odwołał się do art. 183 i 273 tej Dyrektywy. Zaznaczył nadto, że art. 87 ust. 2 zd. drugie u.p.t.u. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 13 października 2008 r., sygn. K 16/07, stwierdził jego zgodność z Konstytucją. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny rozważał jego zgodność z prawem unijnym, w szczególności z Dyrektywą. Unormowanie to mieści się zatem w ramach realizacji uzasadnionego interesu państw członkowskich UE.

Dokonując subsumpcji zaistniałego stanu faktycznego, także w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że zaistniałe okoliczności uzasadniają stanowisko, iż powstały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zadeklarowanej przez Spółkę nadwyżki w podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. do zwrotu na rachunek bankowy. Bezsporne jest przy tym, że postępowanie kontrolne nie zostało zakończone. Jednocześnie poczynione w jego toku ustalenia mogą wskazywać na nieprawidłowości w zakresie rozliczania transakcji wewnątrzwspólnotowych. Z dotychczas otrzymanych odpowiedzi SCAC wynika, że uczestniczą w nich tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nieosiągalne pod adresem siedziby, z którymi brak jest kontaktu i nie jest możliwy dostęp do ich dokumentacji. To zaś poddaje pod wątpliwość zasadność zwrotu różnicy podatku zgodnie z deklaracją Spółki.

Zdaniem organu odwoławczego tut. Sąd w wydanym wyroku z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 697/17, a dotyczącym wcześniej wydanego postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu przesądził, że organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu podatku w niniejszej sprawie. Wskazał, że końcowa ocena zależeć będzie od weryfikacji nie tylko poprawności prowadzenia dokumentacji przez Spółkę, ale także jej kontrahentów. Stanowisko to zostało przy tym zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 598/18. Także i kolejne postanowienie w tym przedmiocie również zostało pozytywnie ocenione przez tut. Sąd, a mianowicie w wyroku z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 665/18.

W konsekwencji za zasadne uznał organ odwoławczy wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od wartości dodanej w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Wskazał, że z postanowienia organu podatkowego wynika w sposób wystarczający, dlaczego przedłużono termin zwrotu. Fakt, że organ podatkowy uzasadnił swoje postanowienie w sposób krótki i zwięzły nie oznacza wadliwości wydanego postanowienia, bowiem w sposób rzeczowy wyjaśnił powody przesądzające o konieczności jego wydania. Organ odwoławczy nadmienił także, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 125 ust. 1 i ust. 2 O.p., w oparciu o który Spółka formułowała jeden z zarzutów. Zakwestionował przy tym stwierdzenie, że z zaskarżonego postanowienia miałoby wynikać, że organ podatkowy otrzymał informacje w dniu 19 marca 2018 r., a zatem ponad rok temu. Wskazał, że w dniu tym, co wprost wynika z postanowienia, wydane zostało postanowienie, w którym wskazano okoliczności skutkujące zasadnością przedłużenia terminu do zwrotu.

Ostatecznie stwierdził, że instytucja przedłużenia terminu nie stwarza ryzyka naruszenia praw podatnika w przypadku, gdy korzysta on w sposób prawidłowy i rzetelny z przysługującego mu prawa do uzyskania zwrotu podatku. Unormowanie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. służy bowiem uniemożliwieniu zwrotu podatku w sytuacji, gdy jest on nienależny. Sam zaś fakt powstania zaległości u podatnika nie może uzasadniać takiego zwrotu.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 i art. 219 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 274b § 1 w zw. z art. 212, art. 219, art. 144 w zw. z art. 120 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w prawie, tj. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego, pomimo upływu kilkukrotnie przedłużanych terminów na dokonanie zwrotu, podczas gdy zgromadzone w aktach sprawy dokumenty i inne dowody potwierdzają prawidłowość dokonanych transakcji oraz przesądzają o braku okoliczności, które mogłyby skutkować powstaniem istotnych wątpliwości uzasadniających konieczność dalszej weryfikacji zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, co w konsekwencji świadczy o braku podstaw do przedłużania terminu zwrotu;

II. art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 124 O.p. poprzez nieuzasadnione przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym pomimo braku wskazania w uzasadnieniu istotnych wątpliwości co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wymagających dodatkowego zweryfikowania okoliczności faktycznych sprawy i pomimo braku wskazania okoliczności uzasadniających przyjęcie tak odległego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym;

III. art. 125 § 1 i art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasady szybkości działania organów podatkowych przejawiające się w niepodjęciu w najkrótszym możliwym czasie wszelkich czynności zmierzających do jak najszybszego załatwienia sprawy przy wykorzystaniu najprostszych możliwych środków, co świadczyło jednocześnie o naruszeniu obowiązku podejmowania z urzędu wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;

IV. art. 121 § 1 i § 2, art. 124 O.p. i wyrażonej w tych przepisach zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady udzielania stronom wyjaśnień, informacji, zasady przekonywania oraz zasady wnikliwego działania, poprzez niepełne uzasadnienie postanowienia, polegające na braku wyjaśnienia okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji przejawiające się w pozbawieniu skarżącej ustawowego prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym;

V. art. 122 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji postanowienia organu podatkowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor powołał się na treść art. 87 ust. 2 zd. drugie u.p.t.u. i podniósł, że przesłanką do przedłużenia zwrotu podatku są podejrzenia czy też wątpliwości co do zasadności zwrotu. Odwołał się do definicji słownikowej pojęcia "zasadność" i stwierdził, że powinno z nią korespondować uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Ponadto przywołał fragment wyroku WSA w Białymstoku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 217/14, dotyczący sposobu uzasadnienia takiego postanowienia i wskazał, że w jego ocenie doszło do naruszenia zasady zaufania obywatela do organów podatkowych. Odwołując się do poglądów doktryny oraz kolejno powołanego wyroku sądu administracyjnego stwierdził, że wydawanie wielu postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku świadczy o tym, że w żadnym z nich organ nie podał właściwego terminu zakończenia czynności, które skutkowałyby zwrotem kwot należnych Spółce. Zarzucił także bezrefleksyjność organu podatkowego w ciągłym przedłużaniu tego terminu i braku podejmowania nowych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Organ nie wskazał przy tym na "przewidywany, najbardziej prawdopodobny termin" zakończenia czynności, albowiem wiedział, że postępowanie nie zakończy się w tymże terminie. Tym samym podatnik jest "zwodzony", a organ podatkowy nawet kilka tygodni przez wyznaczonym terminem ponownie go przedłuża, nie podejmując nowych czynności. Zdaniem pełnomocnika przedłużenia terminu miały charakter pozorny i służyły jedynie przedłużeniu zwrotu podatku, a nie rzeczywistej weryfikacji zasadności zwrotu.

W ocenie pełnomocnika, rolą organu jest podanie konkretnych, wynikających z danego stanu faktycznego, przesłanek przedłużenia terminu - czego organ podatkowy w niniejszej sprawie nie uczynił. Powołał się bowiem ogólnikowo na wystosowanie wniosków o udzielenie informacji do administracji podatkowych właściwych dla kontrahentów skarżącej. Podniósł, że jak wiadomo stronie, informację zwrotną organ podatkowy otrzymał już 19 marca 2018 r., a zatem ponad rok przed wydanym postanowieniem. Za nieprawidłowy uznał przy tym brak działania organu podatkowego w celu przyspieszenia procesu uzyskiwania informacji. Według pełnomocnika organ nie wykazał wystarczających przesłanek do przedłużenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a organ odwoławczy się z tym zgodził. Postanowienie to było przy tym kolejnym z rzędu postanowieniem o przedłużeniu terminu, a jego uzasadnienie nie wykazało w sposób rzetelny na celowość i konieczność kolejnego przedłużenia.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 97/19, autor skargi podniósł, że prolongowanie zwrotu podatku stanowi wyjątek od zasady, a nie jak w niniejszej sprawie regułę. Zastosowanie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jako odstępstwo od zasady powinno być zastrzeżone do sytuacji wyjątkowych. To zaś pociąga za sobą określone obowiązki organu podatkowego w postaci należytego i wyczerpującego uzasadnienia wydanego postanowienia. Organ winien zatem wykazać jakie okoliczności wzbudziły wątpliwości i wytłumaczyć, dlaczego uznał, że istnieje potrzeba dalszej weryfikacji prawa do zwrotu.

Pełnomocnik odwołał się także do orzecznictwa sądów administracyjnych uzasadniając zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania. Wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym o 28 miesięcy, co w ocenie pełnomocnika, stanowi istotne naruszenie praw podatnika oraz zasad wynikających z O.p.

Ostatecznie wyraził pogląd, że ciągłe przedłużanie terminu zwrotu przyczyniło się do utraty przez skarżącą płynności finansowej. Spółka posiada zaległości podatkowe i chce, aby należna jej nadwyżka podatku została przeznaczona na te zaległości. Przedłużanie terminu wpływa przy tym destrukcyjnie na skarżącą i uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że podniesione zarzuty stanowią rozwinięcie zarzutów podniesionych w zażaleniu. Podtrzymał zatem stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu poddane zostało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu podatkowego o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu Spółce podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r.

Z uwagi na fakt, że uprzednio wydane postanowienia podlegały kontroli sądowoadministracyjnej przypomnieć należy, że w myśl art. 87 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i ust. 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Wskazać także trzeba, że weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji (art. 87 ust. 2b u.p.t.u.).

W świetle podnoszonych w skardze zarzutów podkreślić przyjdzie, że przepisy u.p.t.u. w powyższym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, s. 1, dalej "Dyrektywa 112"). Zgodnie z art. 273 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanego prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast w myśl art. 183 dyrektywy 112 - w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem pewną swobodę w określaniu wymogów zwrotu nadwyżki VAT, w tym przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest dopuszczalna jednak w uzasadnionych przypadkach. Bez wątpienia nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu podatku z budżetu (por. pkt 32 wyroku TSUE z 25 października 2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, EU:C:2001:579).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie jest kwestią sporną to, że wobec Spółki toczy się postępowanie kontrolne prowadzone przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w K., które nie zostało zakończone.

Wypada również przypomnieć, zważywszy na podnoszone zarzuty, że w orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu (tak NSA w wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13 czy też w wyroku z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 676/13). Również w najnowszym orzecznictwie wskazuje się, że do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od wartości dodanej nie jest konieczne udowodnienie, że zwrot jest niezasadny ani do wykazania, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. W postępowaniu tym chodzi o uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku (tak NSA w wyroku z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I FSK 767/19). Oznacza to, że warunkiem przedłużenia terminu zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie jest zgromadzenia przez organ podatkowy dowodów na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu.

W niniejszej sprawie istotne jest to, że już poddano ocenie - zarówno przez tutejszy Sąd, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowań zainicjowanych skargami Spółki - uprzednio wydane wobec niej postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu spornego podatku. Sądy stanęły na stanowisku, że słusznym było przedłużenie terminu zwrotu podatku z powodu trwających postępowań kontrolnych. W opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja uzasadniająca przedłużenie terminu nie uległa zmianie. Nadal w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, wyjaśniane w toku prowadzonej, a nie zakończonej kontroli podatkowej. Warto także zauważyć, że wyroku z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 598/18, NSA wskazał: "z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie wynika, aby mógł być on zastosowany tylko wówczas, gdy istnieją "dowody materialne na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu". Pomijając nawet fakt, że strona skarżąca nie wyjaśnia co rozumie pod pojęciem "dowody materialne", to trzeba zauważyć, że przepis ten nie zawiera żadnych dowodowych ograniczeń odnoszących się do swobody działania organu na jego podstawie. Natomiast stosując ten przepis organ musi mieć na względzie cel, dla którego wprowadzono tę regulację. W tym zakresie uznanie zawarte w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. do przedłużenia terminu zwrotu ma charakter ograniczony. Tymczasowe wstrzymanie się ze zwrotem podatku jest bowiem instrumentem, który ma przeciwdziałać wyłudzaniu podatku z budżetu". Z kolei w prawomocnym wyroku z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 665/18, tutejszy Sąd wyraził pogląd, że wszczęcie postępowania kontrolnego dotyczącego okresu, którego zwrot dotyczy, uzasadnia zastosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu w celu umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu. Sąd nadal w pełni ten pogląd podziela.

Odnosząc się zatem do treści wydanych postanowień wskazać należy, iż organy obu instancji stwierdziły, że w niniejszej sprawie dotychczas uzyskane informacje wskazują na nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji. W transakcjach tych pojawiają się bowiem znikający podatnicy bądź podmioty nieosiągalne pod adresem ich siedzib, z którymi nie ma kontaktu oraz brak jest dostępu do ich dokumentacji. Jednocześnie ustalono, że udziałowcem skarżącej jest osoba niepełnoletnia, a osoby zatrudnione w Spółce i kontrahenci są powiązani personalnie i kapitałowo. Nadmieniono także, że wystąpiono o udzielenie informacji do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów Spółki (SCAC), jednakże w części z nich nie uzyskano jeszcze odpowiedzi.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia spełnia zatem wymogi wynikające z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Wskazane zostały przyczyny skutkujące kolejnym przedłużeniem terminu do zwrotu przedmiotowego podatku. Skarżąca nie kwestionuje przy tym samej okoliczności wystąpienia z wnioskami o udzielenie stosownych informacji. Podnosi bowiem jedynie, że organ nie podejmuje działań zmierzających do przyspieszenia terminu udzielenie odpowiedzi SCAC. Organ nie ma przy tym obowiązku wykazywania, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, jakie zamierza poczynić ustalenia ani w jakim terminie.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazywanych w skardze zasad procesowych, ani też art. 217 § 2 O.p. Uzasadnienie faktyczne postanowienia wydanego na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. musi wykazać jedynie uzasadnione wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie czynności wymienionych w tym przepisie, a w konsekwencji przedłużenia terminu zwrotu podatku - jako następstwo prowadzenia i niezakończenia kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego.

W konsekwencji powyższego należało uznać, że wydane postanowienia są prawidłowe.

Jedynie na marginesie Sąd pragnie wskazać, że zarzuty dotyczące bierności organu w postępowaniu kontrolnym nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a to z tej przyczyny, że w niniejszej sprawie kontrola podatkowa jest prowadzona przez inny organ, niż organy orzekające w sprawie. Ocena materiału dowodowego będzie zatem dokonana w postępowaniu kontrolnym, nie zaś w postępowaniu dotyczącym przedłużenia terminu do zwrotu podatku. Inny jest bowiem zakres tych postępowań.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł jak w sentencji.