Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1560/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [....] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2016r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Miasta [...] (dalej jako: "Skarżący" lub "Miasto") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] , którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z dnia z dnia [...] września 2019 r. nr [...] , zobowiązującą Miasto [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w wysokości [...] zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Izba Administracji Skarbowej w [...] przeprowadziła w Mieście [...] audyt w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w roku 2016, w szczególności prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016. Na podstawie ustaleń audytu wyliczono, że otrzymana przez Miasto [...] w 2016 r. w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę [...] zł.

Minister Finansów pismem z 22 lipca 2019 r. zawiadomił Miasto o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister decyzją z dnia [...] września 2019 r. zobowiązał Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w wysokości [...] zł.

Miasto wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na wadliwe ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie faktu, iż pięciu wychowanków posiadało tymczasowe zameldowanie w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w [...] (o inicjałach: P.M., S.K., P.S., K.A. i C.K.) oraz nieuwzględnienie faktu, że sześciu wychowanków wykazywało obecność w okresie od września 2015 r. do czerwca 2016 r. (o inicjałach: P.M., S.K., P.S., L.A., KA. i O.K.).

Przed ponownym rozpatrzeniem sprawy Minister pismem z dnia 3 marca 2020 r. wezwał Miasto do złożenia dodatkowych dowodów w sprawie.

W odpowiedzi z dnia 17 marca 2020 r. Miasto przekazało potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów prowadzonych przez SOSW w [...] :

- dziennik zajęć wychowawczych - opieka nocna na rok szkolny 2015/2016,

- listy obecności wychowanków za okres wrzesień 2015 r. — czerwiec 2016 r.,

- dzienniki zajęć wychowawczych z grupą III, IV, V, VI i X na rok szkolny 2015/2016.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Minister utrzymał własne rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2019 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wyjaśniono, że algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2016 przewidywał m.in. wagi:

P8 = 0,80 dodatkowo dla niepełnosprawnych uczniów w oddziałach integracyjnych w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572 z póżn. zm.) – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy,

P42 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty) i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach, na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty (waga P42 wyklucza się z wagami P38 i P39) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

W oparciu o zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy ustalono, że:

1) Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Nr 2 im. [...] w [...] , wykazało oddziały integracyjne, które nie spełniały warunku w zakresie liczebności uczniów ogółem określonej przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, tj.:

- klasę Ila, która liczyła 22 uczniów ogółem (zamiast maksymalnie 20 uczniów),

w tym 3 uczniów niepełnosprawnych,

- klasę IIIa, która liczyła 21 uczniów ogółem (zamiast maksymalnie 20 uczniów),

w tym 4 uczniów niepełnosprawnych.

Powyższe spowodowało zawyżenie o 7 liczby uczniów przeliczonych wagą P8,

2) Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. [...] w [...] , wykazał 6 wychowanków, którzy na dzień sprawozdawczy nie korzystali z zakwaterowania w Ośrodku (nie korzystali z całodobowej opieki), co w konsekwencji spowodowało zawyżenie o 6 liczby wychowanków przeliczanych wagą P42.

Minister wyjaśnił, że stosownie do art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oddziałem integracyjnym jest oddział szkolny, w którym uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego uczą się i wychowują razem z pozostałymi uczniami, zorganizowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2. Organizację oddziałów integracyjnych regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r., nr 61, poz. 624, z późn. zm.). Przepis § 8 ust. 2 załącznika nr 6 "Ramowy statut publicznej szkoły ponadpodstawowej" do ww. rozporządzenia określa, iż liczba uczniów w oddziale szkoły ponadpodstawowej integracyjnej oraz w oddziale integracyjnym w szkole ponadpodstawowej ogólnodostępnej powinna wynosić od 15 do 20, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych. Zatem warunkiem koniecznym przy organizowaniu oddziału integracyjnego m.in. w szkole ponadpodstawowej jest spełnienie przez oddział wymogu liczebności uczniów ogółem, jak i wymogu wskazanej wyżej liczebności uczniów niepełnosprawnych. W związku z powyższym, zorganizowanie oddziału integracyjnego było możliwe po spełnieniu wymogów w zakresie liczebności uczniów zgodnie z ww. przepisami, co w przypadku klasy IIa i IIIa Liceum Ogólnokształcącego w Zespole Szkół Nr 2 im. [...] w [...] nie zostało spełnione.

Następnie organ wskazał, iż SOSW wykazał 66 wychowanków wpisanych do księgi wychowanków i dzienników zajęć wychowawczych w poszczególnych grupach, w tym 6 wychowanków (o inicjałach: P.M., S.K., P.S., L.A., K.A. i C.K.), którzy nie korzystali z zakwaterowania w Ośrodku (nie korzystali z całodziennego wyżywienia i z całodobowej opieki), co w konsekwencji spowodowało zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P42.

- P.M. - był zameldowany pod adresem SOSW w okresie od 23 września 2015 r. do 24 czerwca 2016 r., na liście obecności wychowanków wykazany jako czasowo nieobecny, nie korzystał z całodziennego wyżywienia w Ośrodku, odpłatność za wyżywienie dotyczyła tylko obiadów i sporadycznie kolacji,

- S.K. - był zameldowany pod adresem SOSW w okresie od 4 września 2015 r. do 24 czerwca 2016 r., na liście obecności wychowanków brak danych o obecności w dniu 30 września 2015 r., obecny od 2 września 2015 r. do 25 września 2015 r. i od 1 października 2015 r. do 29 października 2015 r., nie korzystał z całodziennego wyżywienia w Ośrodku, odpłatność za wyżywienie dotyczyła śniadań i obiadów,

- P.S. - był zameldowany pod adresem SOSW w okresie od 24 września 2015 r. do 24 czerwca 2016 r., na liście obecności wychowanków wykazany jako obecny, nie korzystał z całodziennego wyżywienia w Ośrodku, odpłatność za wyżywienie dotyczyła tylko obiadów,

- K.A. - był zameldowany pod adresem SOSW w okresie od 24 września 2015 r. do 24 czerwca 2016 r., na liście obecności wychowanków wykazany jako obecny, nie korzystał z całodziennego wyżywienia w Ośrodku, odpłatność za wyżywienie dotyczyła śniadań, obiadów i sporadycznie kolacji,

- L.A. - nie figurowała w rejestrze mieszkańców Miasta [...] , na liście obecności wychowanków wykazana jako obecna, nie korzystała z całodziennego wyżywienia w Ośrodku, odpłatność za wyżywienie dotyczyła tylko obiadów,

- O.K. - był zameldowany pod adresem SOSW w okresie od 16 września 2015 r. do 24 czerwca 2016 r., na liście obecności wychowanków wykazany jako czasowo nieobecny, był obecny w dniach 7-10 września 2015 r., później nieobecny na 30 września 2015 r.

Powyższe wskazuje w ocenie Ministra, że ww. wychowankowie nie korzystali z całodziennego wyżywienia i całodobowej opieki SOSW – nie byli zakwaterowani w Ośrodku.

Następnie Minister podkreślił, że zawarty w ust. 2 pkt 5 formuły algorytmicznej opis wagi P42 jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości – wagą tą powinni być przeliczeni m.in. wychowankowie specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Brzmienie tej regulacji w sposób jednoznaczny przesądza, że warunkiem przeliczenia tą wagą wychowanków SOSW było korzystanie z zakwaterowania. Prawodawca opracowując ww. przepisy miał na uwadze zaspokojenie specjalnych potrzeb edukacyjnych dzieci, które w tym przypadku wymagają nie tylko zajęć edukacyjnych, realizowanych w ramach programu nauczania ale również zajęć opiekuńczo wychowawczych – realizowanych przez całą dobę. Całodobowa opieka/zajęcia z uczniem jest nierozerwalnie z całodziennym wyżywieniem i zakwaterowaniem wychowanka.

Dalej organ wyjaśnił, że wobec niezdefiniowania pojęcia zakwaterowania, dla potrzeb rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016, należało odwołać się do jego potocznego znaczenia. W tym zaś znaczeniu, zakwaterowanie oznacza czasowe pomieszczenie mieszkalne, kwaterę; jest to rzeczownik od "zakwaterować", które to pojęcie oznacza: umieścić na kwaterze, przydzielić komuś kwaterę (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1981, tom III, s. 919). Kwatera z kolei oznacza mieszkanie, pomieszczenie, wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1981, tom I, s. 1099). Zatem korzystanie z zakwaterowania oznacza faktyczne zamieszkiwanie w wynajętym lub zajętym lokalu. Minister powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujących na ww. rozumienie pojęcia "zakwaterowania".

W konsekwencji Minister wskazał, że prawidłowości naliczenia wysokości otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej nie można badać w oderwaniu od regulacji wskazujących zasady i sposób jej kalkulacji. W świetle tych regulacji, nie można zatem uznać za wychowanków korzystających z zakwaterowania w ośrodku, o jakich mowa w cyt. wyżej charakterystyce wagi P42, dzieci/młodzieży, którzy tylko byli wpisani do księgi wychowanków i dzienników zajęć wychowawczych oraz np. posiadali tymczasowe zameldowanie w ośrodku, a nie mieszkali w tym ośrodku. Chodzi bowiem o prawidłowe ustalenie – według stanu na dzień 30 września 2015 r. – liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w SOSW, bo tylko takich wychowanków można uwzględnić przy naliczaniu wysokości należnej za rok 2016 w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta [...] .

W związku z ww. nieprawidłowościami w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r., doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 45,0420, a w konsekwencji zawyżenia o [...] zł w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 dla Miasta [...] . Minister zobowiązany był zatem na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1530 ze zm.) – "u.d.j.s.t." wydać wobec Miasta decyzje o zwrocie nienależnej kwoty tej części subwencji.

W skardze na powyższą decyzję Miasto podniosło zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący otrzymał cześć oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w kwocie wyższej od należnej o [...] zł, gdy tymczasem nienależną z tego tytułu kwotą, jest kwota [...] zł.

2. pominięcie, że kwota w części powiatowej. części oświatowej subwencji ogólnej, definiowana w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.d.j.s.t., stanowi, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy dochód skarżącej oraz, że nie jest rozliczana na każdego ucznia indywidualnie. lecz o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy, decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

3. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2294), w szczególności ust. 2 pkt. 5 załącznika do powołanego rozporządzenia przez przyjęcie, iż 5 wychowanków specjalnego ośrodka szkolno - wychowawczego (SOSW) w [...] zgłoszonych do Systemu Informacji Oświatowej według wagi P42, nie było zakwaterowanych w tym Ośrodku, co skutkowało uzyskaniem przez Skarżącego nienależnej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w wysokości [...] zł, gdy tymczasem o zakwaterowaniu tych wychowanków w rozumieniu powołanego rozporządzenia świadczy ujawnienie woli przebywania w Ośrodku potwierdzonej czasowym zameldowaniem wychowanków, co skutkuje przydzieleniem im miejsca w Ośrodku,

4. bezpodstawne przyjęcie, że o "zakwaterowaniu" wychowanków w specjalnym ośrodku szklono - wychowawczym (SOSW) i w konsekwencji uprawnieniu Skarżącego do otrzymania kwoty w części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 według wagi P42, decyduje faktyczne korzystanie przez wychowanka z całodobowej opieki i całodobowego wyżywienia, gdy tymczasem już samo czasowe zameldowanie wychowanka w SOSW rodzi po stronie tego Ośrodka obowiązek przydzielenia wychowankowi miejsca w Ośrodku i zapewnienie całodobowej opieki, co jest równoznaczne z zakwaterowaniem tego wychowanka w rozumieniu ust. 2 pkt. 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz.U. z 2015 r.. poz. 2294).

Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kwoty [...] zł.

W uzasadnieniu skargi Miasto podkreśliło, że pojęcie "zakwaterowania" wyjaśnił w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1309/15 Naczelny Sad Administracyjny, który stwierdził, że "Wobec nie zdefiniowania tego pojęcia dla potrzeb rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r. zasadne jest odniesienie się do znaczenia tego pojęcia w znaczeniu potocznym. W tym znaczeniu zakwaterowanie oznacza umieszczenie na kwaterze, przydzielenie komuś kwatery (podkreślenie Skarżącego), zamieszkiwanie gdzieś tymczasowo (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka t. 3, s. 919). Kwatera natomiast oznacza wynajmowane lub zajęte mieszkanie na pobyt czasowy (Słownik... t. 1, s. 1099). Tak więc korzystanie z zakwaterowania oznacza faktyczne zamieszkiwanie w wynajmowanym, czy też zajętym lokalu".

W ocenie Skarżącego z powyższego wynika, że "przydzielenie miejsca" wychowankowi w SOSW świadczy o jego zakwaterowaniu. Tym samym w momencie zgłoszenia woli (rodzica, opiekuna) zakwaterowania wychowanka w Ośrodku, w szczególności woli potwierdzonej czasowym zameldowaniem w tym Ośrodku, Ośrodek zabezpiecza dla takiego wychowanka opiekę i miejsce do całodobowego pobytu, przy czym wychowanek, nawet jeśli z jakiś przyczyn (jak podał Organ z powodu trudności adaptacyjnych) nie spędza całej doby w Ośrodku to "blokuje'" w nim miejsce i generuje wysokie koszty jego utrzymania. W sprawie bezspornym jest, że na dzień sprawozdawczy (30 września 2015 r.), 5 z 6 podanych w zaskarżonej decyzji wychowanków o inicjałach: P.M., S.K., P.S., K.A., i OK. było na dzień sprawozdawczy, czasowo zameldowanych w SOSW w [...] .

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Zaznaczenia także wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydanie zarządzenia nr 39 z dnia 16 października 2020 r. przez Prezesa NSA oraz zarządzenia nr 21 z dnia 16 października 2020 r. przez Prezesa WSA w Warszawie o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w oparciu o ww. art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Realizując powyższe uprawnienia sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2016 r. W sprawie sporny nie jest stan faktyczny, tylko jego ocena w kontekście obowiązujących przepisów prawa, a dokładnie ocena przesłanki "korzystania z zakwaterowania" w kontekście opisu wagi P42.

Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco: zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak wynika z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej. Minister wydał zaskarżona decyzję, ponieważ uznał, że nastąpiło zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, przyjętej do wyliczenia wysokości otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej. W ocenie Sądu stanowisko to jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie Sąd w żaden sposób nie stwierdził naruszenia przez Ministra powołanego art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Organ bowiem w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości przy np. naliczaniu subwencji jest zobowiązany do wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej a nie decyzji uznaniowej. Nie ma przy tym żadnego znaczenia podnoszona przez stronę kwestia związana z przeznaczeniem tej subwencji. Przedmiotem sprawy nie była bowiem kwestia wydatkowania subwencji tylko jej przyznania (naliczenia na podstawie danych z systemy informacji oświatowej) w nieprawidłowej wysokości, a więc w wysokości nienależnej. W wysokości ustalonej na podstawie danych, które nie wynikały z dokumentów istniejących na dzień 30 września 2015 r. Inaczej mówiąc wbrew zarzutowi powołanemu w pkt 2 skargi organ nie kwestionował tego, że o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej, zgodnie z art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t., decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, lecz to, czy ustalona dla Skarżącego część oświatowa subwencji ogólnej nie była wyższa od należnej. Przeprowadzone postępowanie wykazało natomiast zawyżenie liczby uczniów przeliczonych wagą P42, co czyniło zasadnym zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

Przypomnieć należy, że części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2294). Algorytm ten przewidywał m.in. wagę P42 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty) i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach, na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty (waga P42 wyklucza się z wagami P38 i P39) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

W ocenie Sądu treść opisu wagi P42 jest jasna i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Tym samym podmiot zobowiązany do wpisywania danych do systemu informacji oświatowej nie powinien mieć żadnych wątpliwości, jacy wychowankowie mogą być ujęci w wadze P42. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, organ orzekający prawidłowo zinterpretował pojęcia mające znaczenie dla sprawy. Strona natomiast przy interpretacji pojęcia wychowanka pomija kwestię związaną z koniecznością zakwaterowania tego wychowanka rozumianego jako "korzystanie z zakwaterowania", co niewątpliwie nie miało w rozpoznawanej sprawie miejsca na dzień sprawozdawczy 30 września 2015 r. nie tylko w przypadku pięciu wychowanków o inicjałach P.M., S.K., P.S., K.A. i O.K., lecz również w przypadku pozostałego szóstego wychowanka wyszczególnionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (o inicjałach L.A.). Świadczą o tym jednoznacznie ustalenia poczynione przez organ odnoszące się do każdego z tych wychowanków.

Jak trafnie wskazuje Skarżący pojęcie "zakwaterowania" wyjaśnił również NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1309/15 Naczelny Sad Administracyjny, który stwierdził, że "Wobec nie zdefiniowania tego pojęcia dla potrzeb rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r. zasadne jest odniesienie się do znaczenia tego pojęcia w znaczeniu potocznym. W tym znaczeniu zakwaterowanie oznacza umieszczenie na kwaterze, przydzielenie komuś kwatery (podkreślenie Skarżącego), zamieszkiwanie gdzieś tymczasowo (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka t. 3, s. 919). Kwatera natomiast oznacza wynajmowane lub zajęte mieszkanie na pobyt czasowy (Słownik... t. 1, s. 1099). Tak więc korzystanie z zakwaterowania oznacza faktyczne zamieszkiwanie w wynajmowanym, czy też zajętym lokalu". Skarżący skupia się jednak wyłącznie na fragmencie cytowanego uzasadnienia dotyczącym "przydzielenia komuś kwatery" zupełnie pomijając przy tym, że w uzasadnieniu tym jednoznacznie stwierdzono, iż korzystanie z zakwaterowania oznacza faktyczne zamieszkiwanie w wynajmowanym, czy też zajętym lokalu. Argumentacja Skarżącego powołana w skardze sprowadza się zatem do formalnych aspektów związanych z zakwaterowaniem (skierowanie do SOSW i zameldowanie w tym ośrodku), gdy tymczasem w opisu wagi P42 wynika, iż kluczowe znaczenie dla wykazania wychowanków w SIO mają aspekty faktyczne, takie jak przebywanie w ośrodku, korzystanie z całodziennego wyżywienia i całodobowej opieki. Takie rozumienie "korzystania z zakwaterowania" jest – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – ściśle powiązane z koniecznością zaspokojenia specjalnych potrzeb wychowanków, którzy w przypadku ww. wagi wymagają nie tylko zajęć edukacyjnych, realizowanych w ramach programu nauczania ale również zajęć opiekuńczo wychowawczych – realizowanych przez całą dobę. Całodobowa opieka/zajęcia z wychowankiem jest natomiast nierozerwalnie związana z całodziennym wyżywieniem i zakwaterowaniem wychowanka.

Sąd w całości akceptuje tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., I GSK 879/18, który jednoznacznie wskazał, że z opisu wagi P34 (w 2016 r. P42) wynika, że "przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 (P42) może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani, a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w tym ośrodku (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1309/15)".

W sprawie niewątpliwie ustalono, że 6 wychowanków SOSW w [...] na dzień 30 września 2015 r. nie korzystało z zakwaterowania w tym ośrodku w przedstawionym rozumieniu tego pojęcia. Wobec powyższego niezastosowanie do nich wagi P42 i skorygowanie w tym zakresie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej dla strony w roku 2016 jest prawidłowe.

W ocenie Sądu decyzja Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. jest zgodna z prawem także w zakresie nieobjętym skargą. Wskazać bowiem należy, że ze zgormadzonego przez ten organ materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Nr 2 im. [...] w [...] wykazało jako oddziały integracyjne dwie klasy (IIa i IIIa), które nie spełniały wymogu organizacyjnego oddziałów integracyjnych zawartych w § 8 ust. 2 załącznika nr 6 "Ramowy statut publicznej szkoły ponadpodstawowej" do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r., nr 61, poz. 624, z późn. zm.).

Mając powyższe na względzie zasadnym było zobowiązanie skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2016 r.

Żaden z argumentów skargi nie wskazuje na wadliwość ustaleń stanu faktycznego czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd wyjaśnia, że przedmiotem sporu nie jest kwestia uznania danej osoby za wychowanka tego ośrodka, tylko kwestia czy osoba taka korzysta z zakwaterowania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił motywy, dla których nie podzielił opinii Ministra Edukacji Narodowej wyrażonej w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Sąd za zasadne uznaje powody dla których stanowisko to nie zostało uwzględnione, gdyż stanowisko Ministra Edukacji Narodowej nie uwzględnia jednoznacznej treści opisu wagi P42. Jak już wyjaśniono powyżej, na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. organ nie posiada "luzu decyzyjnego", gdyż ten przepis nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji. Dodać przy tym należy, że przedmiotem sporu nie jest kwestia uznania danej osoby za wychowanka tego ośrodka, tylko kwestia czy osoba taka korzysta z zakwaterowania. W konsekwencji przyjęcie poglądu MEN wyrażonego w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. prowadziłoby do naruszenia przez organ zasady określonej w art. 6 k.p.a., co z kolei spowodowałoby wydanie rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W zaskarżonej decyzji organ przytoczył podstawy prawne rozstrzygnięcia, wyjaśnił je i zasadnie uznał, że skarżący nienależnie uzyskał część oświatową subwencji ogólnej za rok 2016. Przedstawiona przez organ argumentacja jest logiczna i spójna, oparta przede wszystkim na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a także na orzecznictwie sądowoadministracyjnym i wzbogacona o akty pozaprawne, takie jak np. Instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.19.

Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.