Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1361/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. S. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz K. S. i Z. S. solidarnie kwotę 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz K. S. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania K. i Z. S. od decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w wyniku zatwierdzenia jej podziału utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...]kwietnia 2006 r. Burmistrz Miasta O. po rozpatrzeniu z urzędu sprawy o ustalenie opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości wyżej opisanej nieruchomości w wyniku zatwierdzenia decyzją jej podziału ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł. Do jej uiszczenia zobowiązał K. i Z. małż. S (właścicieli nieruchomości). Od decyzji tej K. i Z. małż. S. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wnosząc o jej uchylenie. Strony zakwestionowały ustalenie opłaty adiacenckiej twierdząc, że została ona ustalona w oparciu o nierzetelnie sporządzony operat szacunkowy. Według odwołujących się wartość nieruchomości przed podziałem jak i po jego dokonaniu jest taka sama.

Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy ustalił, że nieruchomość położona w O. przy ul. [...] stanowiąca działkę nr [...] (KW [...]) została podzielona na [...] działek, [...] działek od nr [...] do nr [...] oraz nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, trzy działki nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 pod drogi publiczne, jedna działka nr [...] o pow. [...] m2 pod drogę wewnętrzną.

Powyższy podział został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta O. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu 10 sierpnia 2004 r. Następnie Burmistrz decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. ustalił K. i Z. S. opłatę adiacencką w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości na skutek jej podziału. Ustalenia wysokości opłaty organ pierwszoinstancyjny dokonał na podstawie operatu sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę, z którego wynika, że wartość powyższej nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł. Organ ustalił opłatę adiacencką zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r., która przewidywała opłatę w wysokości 35% różnicy między wartością nieruchomości przed jej podziałem, a wartością nieruchomości po podziale, oraz uwzględnił powierzchnię nieruchomości przed podziałem i po podziale pomniejszoną o powierzchnię gruntów wydzielonych pod drogi publiczne zgodnie z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu rozpatrującego odwołanie operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z przepisami ustawy jak i rozporządzenia a argument odwołujących kwestionujący ten operat uznał za pozbawiony doniosłości, ponieważ nie przedstawili oni żadnego dowodu, który umożliwiłby jego weryfikację.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2006 r. złożyli K. i Z. małż. S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na nie uwzględnieniu faktu iż przepis art. 98a powyższej ustawy wszedł w życie w roku 2004, a uchwała Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu nieruchomości w wyniku jej podziału była uchwalona przed obowiązywaniem tego przepisu, a zatem zdaniem skarżących odnosiła się do innych sytuacji faktycznych niż opisane w art. 98a powyższej ustawy, naruszenie art. 10, art. 75, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę powołania dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego oraz powołanie w decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], podczas gdy w chwili merytorycznego rozstrzygnięcia obowiązywała uchwała Rady Miasta O. z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...]. Zdaniem skarżących powyższe uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne i dlatego zaskarżona decyzja nie może zostać w obrocie prawnym.

Skarżący podnieśli ponadto, że podziału ich nieruchomości o nr [...] dokonano w oparciu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (przed uchwaleniem planu zagospodarowania przez Radę Miasta) dlatego też ich zdaniem nie ma zastosowania przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym brak jest podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości.

Inną przyczyną uzasadniającą brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej jest zdaniem skarżących to, że nie została określona stawka tej opłaty w rozumieniu art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zdaniem skarżących organ nie uwzględnił także ich wniosku zawartego w odwołaniu dotyczącego poinformowania ich o terminie posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a oni chcieli przedstawić na nim dowody podważające opinię rzeczoznawcy I. W. stanowiącej podstawę do naliczenia opłaty adiacenckiej. Ponieważ organ nie ustosunkował się do ich wniosku dowód którym dysponowali, a mianowicie opinię rzeczoznawcy majątkowego J. P. przedłożyli Sądowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w uzasadnieniu iż jego zdaniem w przedmiotowej sprawie zaistniały wszelkie przesłanki do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, w takiej wysokości jak to ustalił organ pierwszej instancji. Zdaniem organu w dniu podjęcia uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], obowiązywał art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia

1997 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), który treścią odpowiada art. 98a tej ustawy, natomiast powołanie w podstawie prawnej decyzji organu pierwszoinstancyjnego uchwały Rady Miasta O. z [...] marca 2002 r. nie miało wpływu na wysokość ustalonej opłaty, ponieważ w uchwale z dnia [...] lutego 2006 r. wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynosiła również 35% różnicy pomiędzy wartością nieruchomości przed jej podziałem, a wartością nieruchomości po podziale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny przeprowadza kontrolę działalności administracji publicznej badając pod względem zgodności z prawem zaskarżony akt administracyjny. Oznacza to, że kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organ wydając akt administracyjny nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceny takiej dokonuje sąd na podstawie materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy.

Z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 KPA), w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 KPA).

Tylko ustalone w takich warunkach fakty mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 i 3 KPA).

Jak wynika z akt sprawy, w toku całego postępowania w sprawie o ustalenie opłaty adiacenckiej K. i Z. małż. S. zgłaszali uwagi dotyczące konieczności pomniejszenia wartości nieruchomości oraz zarzuty co do nieuwzględnienia przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym ich uwag wskazujących, że według nich wartość tej nieruchomości nie uległa zwiększeniu, ponieważ działki nie zostały wyposażone w infrastrukturę techniczną (uzbrojenie, wodę, ścieki), zatem wartość m2 przed podziałem o po podziale jest taka sama. Organ ustosunkowując się w zaskarżonej decyzji do uwag skarżących uznał je za nieusprawiedliwione podnosząc, że operat został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący zgłosili także wniosek o umożliwienie im wzięcia udziału w rozprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. podnosząc iż posiadają dokumenty związane bezpośrednio z przedmiotem sprawy, które chcieliby dostarczyć oraz złożyć osobiście wyjaśnienia w sprawie.

Zdaniem sądu organ drugiej instancji w żaden sposób nie odniósł się do powyższego wniosku wydając bez przeprowadzenia rozprawy zaskarżoną decyzję. Wprawdzie art. 89 § 1 kpa nie przewiduje obligatoryjnego obowiązku jej przeprowadzenia, jednak zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie organ powinien rozważyć celowość jej przeprowadzenia (art. 89 § 2 kpa). Trudno ocenić czy wyjaśnienia złożone przez K. i Z. S. oraz dowody które chcieli złożyć na rozprawie miałyby wpływ na wynik sprawy, niemniej nie wyznaczając rozprawy uniemożliwiono im ich złożenie.

Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został złożony przez skarżących operat szacunkowy, którego jednak sąd nie badał pod względem przydatności dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stojąc na stanowisku, że wszechstronna ocena tego dokumentu należy do organu. Nie można uznać za ustosunkowanie się organu co do przydatności tego dokumentu w przedmiotowej sprawie jednego zdania zawartego w odpowiedzi na skargę. Na marginesie wskazać należy, że orzeczenie organu pierwszej instancji oparte jest na niewłaściwej podstawie prawnej, co słusznie podnieśli skarżący, jednak ze względu na identyczną treść uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r., nr [....] oraz z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. powinno rozważyć celowość przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowej sprawie, co umożliwiłoby złożenie wszelkich wyjaśnień przez K. i Z. małż. S. oraz jeszcze raz ocenić przydatność operatu szacunkowego złożonego przez skarżących wraz ze skargą dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.