Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 594/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15zzzh
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Referent-stażysta Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 czerwca 2022 r. nr 020000/71/RDZ-ODW-1172/2022-RED w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwany organem) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej organ I instancji) z dnia 16 czerwca

2020 r. o numerze [...] odmawiającą K. S. (dalej jako "skarżący") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – dalej zwanej k.p.a.) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842, ze zm. - zwanej dalej ustawą COVID-19).

Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2020 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2020r. do maja 2020 r.

Decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. organ odmówił wnioskowanego zwolnienia. Powołując się m.in. na regulację art. 15 zzzh ustawy COVID-19, art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz zapisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 498, ze zm.) wskazał, że skarżącemu nie może być przyznane zwolnienie bowiem pomoc publiczna nie może być udzielona płatnikowi, który znajduje się w trudnej sytuacji. Tymczasem organ stwierdził, że na dzień 31 grudnia 2019 r. zaległość z tytułu składek na koncie skarżącego przewyższa sumę przypisów składek w 2019 r., co zdaniem organu, oznacza że skarżący znajdował się w trudnej sytuacji i tym samym skarżący nie mógł być zwolniony z opłacania z należności z tytułu składek.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ wydał 4 września 2020 r. decyzję, którą utrzymał ww. decyzję z dnia 16 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy na dzień 31 grudnia 2019 r. nie zalegali z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Jeżeli przedsiębiorca na dzień 31 grudnia 2019 r. miał zadłużenie za okres dłuższy niż powyższej wskazany, ale zawarł do tego dnia z ZUS umowę o rozłożenie należności na raty i umowę tę realizuje to może być zwolniony z opłacania należności, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach. Organ wskazał, że na koncie skarżącego jako płatnika składek dzień 31 grudnia 2019 r. istnieje zaległość przewyższa sumę przypisów składek w 2019 r. zatem skarżący znajdował się w trudnej sytuacji finansowej.

Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na ww. decyzję z dnia 4 września 2020 r. W jej następstwie Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 842/21 uchylił tę decyzję. W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ de facto odmówił przyznania zwolnienia z powodu, że zaległość z tytułu nieopłaconych składek przewyższała sumę przypisów składek w 2019r. Tymczasem w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń skarżącego dotyczących jego stanowiska, że nie on posiada zaległości w składkach zdrowotnych na dzień 31 grudnia 2019 r. z tytułu prowadzenia jego działalności gospodarczej. W ocenie Sądu wydania decyzja podjęta została zatem z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., gdyż organ nie przytoczył żadnych argumentów oraz przepisów prawnych potwierdzających prawidłowość jej wydania.

Po ponownie prowadzonym postępowaniu w następstwie ww. wyroku organ wydał zaskarżoną obecnie decyzję z dnia 7 czerwca 2022 r., którą po raz kolejny utrzymał w mocy decyzję z dnia 16 czerwca 2020 r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii C0VID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020). Komunikat Komisji wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.

Organ wskazał zatem, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia Komisji (UE) należy uznać, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

- w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo - akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;

- w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;

- podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Przy tym organ wyjaśnił, że w sytuacji skarżącego ocenie podlegać będzie ostatnia z ww. okoliczności. Następnie organ odwołał się do zapisów ustawy – Prawo upadłościowe. W dalszej zaś kolejności po raz kolejny stwierdził, że na dzień 31 grudnia 2019 r. saldo zadłużenia przewyższało przepis składek z 2019 r. Zauważył przy tym jednak, że płatnik miał prawo do skorzystania ze zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek w poniższych przypadkach:

- płatnik w 2019 r. złożył wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty, umowa została zawarta w 2020 r. i jest realizowana lub nie ma wymagalnych rat;

- po 1 stycznia 2020 r. płatnik został wyłączony z ubezpieczeń co spowodowało, że nie posiada zadłużenia lub zadłużenie jest mniejsze niż suma przypisów z 2019 r.;

- część należności jest należnością sporną, a różnica między kwotą zadłużenia na 31 grudnia 2019 r. a kwotą należności spornej jest mniejsza niż suma przypisu składek z 2019 r.;

- płatnik rozpoczął działalność w IV kwartale 2019 r.

Organ wyjaśnił jednakże, że żaden z powyższych warunków nie został w niniejszej sprawie spełniony.

Końcowo organ odniósł się do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym nie posiada on zadłużenia, wskazując m.in. że wpłaty dokonywane przez niego na indywidualny rachunek składkowy od stycznia 2018 r. rozliczone zostały na najstarsze należności.

Reasumując organ stwierdził, że ww. zaległość uzasadniała odmowę przyznania wnioskowanego zwolnienia.

W skardze będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego skarżący stwierdził, że organ pominął stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2022 r. Podkreślił, że organ mimo, że stwierdza, iż skarżący znajdował się w trudniej sytuacji to wskazuje niezasadnie, że nie może skarżącego zwolnić z obowiązku opłacania składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponawiając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. nr 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Stosownie do treści z art. 31zo ust. 4 ustawy COVID-19 w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, osoby z nią współpracującej przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2b i osoby duchownej zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej ją najniższej podstawy wymiaru tych składek.

Dla zastosowania zwolnienia istotne znaczenie ma regulacja art. 15zzzh pkt 1 ustawy COVID-19. W przepisie tym określono, że wsparcie, o którym mowa m.in. w art. 31zo - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20 marca 2020 r., str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.

Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Op 494/21 w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że krajowy ustawodawca chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. zwolnienie od obowiązku opłacania należności z tyt. składek), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. z

2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm., dalej TFUE), zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści samego Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 określa, że: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP". Dalej w pkt 2.19 stwierdzono, że:

"W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione".

Jak wynika z treści art. 15zzzh ustawy COVID-19, przepis ten zawiera podwójne odesłanie. Po pierwsze odsyła do Komunikatu Komisji, który to z kolei wskazując, jakim przedsiębiorstwom pomocy nie można udzielić, odsyła do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1 z dnia 26 czerwca 2014r., zwanego dalej rozporządzeniem 651/2014). Zgodnie z tą definicją "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Mając na względzie przywołane powyżej regulacje przyjęcie, że przedsiębiorstwo skarżącego znajdowało się w trudnej sytuacji i z tego powodu odmowa przyznania wnioskowanego wsparcia, nie mogło być dowolne. Organ zobowiązany był w tym względzie (zgodnie z komunikatem COVID-19) do przyjęcia definicji obowiązującej na gruncie art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 i uwzględniając tę definicję przeprowadzić ustalenia faktyczne, które wskazywałyby na to, czy przedsiębiorstwo skarżącego spełniało na dzień 31 grudnia 2019 r., jedną z przewidzianych tam przesłanek, pozwalających uznać je jako znajdujące się na ten dzień w trudnej sytuacji.

Tymczasem rozpoznając sprawę, organ zupełnie pominął definicję z art. 2

pkt 18 rozporządzenia 651/2014, przyjmując na potrzeby rozpoznania niniejszej sprawy własne rozumienie pojęcia "przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji". Organ wskazał bowiem, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

– w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz komandytowo-akcyjnej, wysokości niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;

– w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;

– podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Nawiązując do ostatniej z przytoczonych wyżej przesłanek, organ odwołał się także do bliżej nieokreślonych przepisów ustawy – Prawo upadłościowe.

Takie postępowanie organu, jako całkowicie arbitralne, nie zasługuje na aprobatę. Podkreślenia wymaga przy tym, że w świetle motywu 14 rozporządzenia 651/2014, aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzenia oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia. Dokonując oceny prawnej w całkowitym oderwaniu od rzeczonych motywów organ dopuścił się zatem także naruszenia zasady pewności prawa, która powinna być przez ten organ chroniona w świetle art. 6 k.p.a.

Co zaś najistotniejsze, wydając zaskarżoną decyzję organ nie zauważył również, że Komunikat Komisji w pierwotnym brzmieniu (z dnia 20 marca 2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, iż pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.; może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19.

Z dniem 29 czerwca 2020 r. Komunikat Komisji w brzmieniu z dnia 20 marca 2020 r. został jednak zmieniony Komunikatem Komisji "Trzecie zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (2020/C 218/03) (Dz.U.UE.C.2020.218.3) i zgodnie z pkt 15 dodano m.in. pkt 22ca, w myśl którego w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom (w rozumieniu załącznika I do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację.

Zatem organ wydając w niniejszej sprawie decyzję powinien był uwzględnić powyższą zmianę, która jak wskazano wyżej weszła w życie 29 czerwca 2020 r., a zgodnie z którą rozszerzono ramy tymczasowe środków pomocy państwa także na mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem, że nie są objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz, że nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. W stanie prawnym obowiązującym od 29 czerwca 2020 r. nie ma więc znaczenia, czy strona wnioskująca o udzielenie zwolnienia znajduje się w trudnej sytuacji, czy też nie.

Sąd podziela przy tym stanowisko sądów administracyjnych wskazujące, że zawarte w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłanie do ww. Komunikatu Komisji (UE) ma charakter dynamiczny w rozumieniu § 159 w zw. z § 158 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.), a to oznacza, że jest ono odesłaniem do obowiązujących unormowań w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu odsyłającego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłania statycznego, tj. odesłania do innych przepisów jedynie w ich określonej wersji (zgodnie z § 160 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca

2002 r.), to w przepisie odsyłającym (w tym wypadku - art. 15zzzh ustawy o COVID-19) dodałby w nawiasie "w brzmieniu z dnia ....", podając poza datą wejścia w życie przepisów, do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone te przepisy. Takiego zapisu zaś omawiane odesłanie nie zawiera (por. wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 489/21; WSA w Gliwicach z dnia 19 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 566/21 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 25 sierpnia 2021 r., o sygn. akt I SA/Gd 751/21).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 15zzzh w zw. z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 - poprzez nieuwzględnienie aktualnego na dzień 30 czerwca 2020 r. (jako ostatniego dnia na złożenie wniosku o przedmiotowe zwolnienie) brzmienia Komunikatu Komisji (UE) – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, do którego odesłanie zawarto w art. 15zzzh ustawy COVID-19. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. było stwierdzenie, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji z uwagi na zadłużenie.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Jednocześnie Sąd nie przesądza, czy skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacenia składek. Stwierdza wyłącznie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a organ ma obowiązek ponownego rzetelnego rozpoznania wniosku.

Wobec zmiany stanu prawnego z dniem 2 lipca 2020 r., z mocą obowiązującą od 29 czerwca 2020 r., którą rozszerzono tymczasowe ramy środków pomocy państwa na wszystkie mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, nawet jeśli w dniu 31 grudnia 2019 r. zaliczałyby się one do kategorii przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej – obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu jest uwzględnienie tego stanu prawnego - w omawianym zakresie warunków uznania pomocy publicznej za dopuszczalną - na ostatni dzień do złożenia wniosku, tj. 30 czerwca 2020 r.