Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 773/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z p. zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z p. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. C., od decyzji Prezydenta [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2012r., którą orzeczono o zatrzymaniu D. C. urodzonemu 4 marca 1976r. zamieszkałemu w [...] przy ul. [...] prawo jazdy kategorii B nr [...] nr druku [...] do czasu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji; zobowiązano D. C. do zwrotu prawa jazdy w Wydziale Obsługi Mieszkańców Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] oraz na podstawie art. 108 k.p.a. rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania D. C. do zwrotu prawa jazdy i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

W dniu 2 października 2012 r. do Wydziału Obsługi Mieszkańców dla Dzielnicy [...] Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 25 września 2012 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do D. C., w związku z wielokrotnym naruszeniem przez niego przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 września 2011 r., za które otrzymał łącznie 30 punktów karnych.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. Prezydent [...] poinformował D. C. o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień.

Po wszczęciu ww. postępowania D. C. pismem z dnia 16 października 2012 r. zakwestionował liczbę naliczonych punktów karnych, wskazując, że w sprawie wykroczenia z dnia 30 września 2011 r. prawomocny wyrok sądu zapadł dopiero w dniu 14 sierpnia 2012 r., a ponadto w dniu 17 maja 2012 r. odbył szkolenie, które zdejmuje z niego aktywne na ten dzień punkty karne w liczbie 6.

W dniu 12 listopada 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji z dnia 7 listopada 2012 r. znak [...] informujące, że zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające i stwierdzono, że punkty zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie ma podstaw prawnych do ich anulowania.

W świetle powyższych okoliczności zapadła decyzja organu pierwszej instancji - Prezydenta [...], nr [...], znak [...] z dnia [...] listopada 2012 r. W jej uzasadnieniu wskazano, że zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem, D. C., liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Z akt sprawy wynika, że po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, w dniu 16 listopada 2012 r. do Urzędu [...] wpłynęło pismo Starosty [...] nr [...], przy którym przesłane zostało prawo jazdy kat. B nr [...] D. C. oraz pismo Komendy [...] Policji w [...] z dnia 3 listopada 2012 r. informujące o zatrzymaniu prawa jazdy przez Policję w dniu 3 listopada 2012 r. Ponadto, w dniu 29 listopada 2012 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, wydał decyzję o skierowaniu D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - egzamin teoretyczny i praktyczny.

Po rozpoznaniu odwołania D. C., od decyzji organu pierwszej instancji zapadła zaskarżona decyzja. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 z p. zm.), która uchyliła przepisy art. 130 i art. 138 Prawa o ruchu drogowym, ale w art. 136 ust. 1 stanowi, że "W stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem wejścia w życie ustawy i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów". Tym samym organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzyć sprawę na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym stanowiących podstawę zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.

Organ drugiej instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy stanowił przepis art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g) Prawa o ruchu drogowym. Okoliczność przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenia zasad ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku, tj. od dnia 1 kwietnia 2011 r. do 30 września 2011 r., jest dostatecznie jasno udokumentowana w aktach sprawy. To zaś, że skarżący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o przekroczeniu liczby punktów karnych za naruszenie przepisów drogowych decyduje dzień przekroczenia limitu 24 punktów, a nie data formalnego wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ponadto nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Przekroczenie przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, skutkowało obowiązkiem wystąpienia przez właściwego komendanta wojewódzkiego policji do starosty z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji takiego kierowcy - zarówno zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012r. poz. 488), które obowiązuje od dnia 9 czerwca 2012r., jak też zgodnie z poprzednio obowiązującym § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002r. Nr 236, poz. 1998 z p. zm.). Z kolei starosta (w tym wypadku - Prezydent [...]), po uzyskaniu takiego wniosku, obowiązany był wydać decyzję w przedmiocie skierowania wskazanej osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym oraz decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że zarówno decyzja wydawana na podstawie art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, jak decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, mają charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wywołuje dla niego dwojakiego rodzaju skutek: po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy; po drugie skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zatrzymanie prawa jazdy stanowi chwilowe zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 138 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym trwa to do czasu ustania przyczyny zatrzymania. W przypadku zatem, gdy zatrzymanie nastąpiło z powodu przekroczenia limitu 24 punktów, przyczyna zatrzymania ustanie w chwili wykreślenia tych punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w przypadku, gdy kierujący przekroczy 24 punkty z powodu naruszenia zasad ruchu drogowego organ prowadzący ewidencję usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ odwoławczy wskazał, iż organ właściwy do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną zgodnie z ewidencją z powodu naruszeń, których kierujący pojazdem się dopuścił, i nie może prowadzić w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w części dotyczącej zobowiązania D. C. do zwrotu prawa jazdy kategorii B nr [...] z uwagi na fakt, że prawo jazdy zostało fizycznie zatrzymane przez Policję w dniu 3 listopada 2012 r. Wprawdzie organ pierwszej instancji w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie wiedział o tym fakcie, gdyż pismo Starosty [...] nr [...], przekazujące mu przedmiotowy dokument, wpłynęło do Urzędu [...] dopiero w dniu 16 listopada 2012r., jednakże okoliczność ta nie zmienia faktu, iż skarżący nie mógłby nałożonego na niego zobowiązania wykonać.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na powyższą decyzję wniósł D. C., domagając się uchylenia decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez brak ich zastosowania oraz art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię, art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g) tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a także § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1998, ze zmianami) przez jego niewłaściwe zastosowanie.

W opinii skarżącego stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jakoby fakt przekroczenia przez niego liczy 24 punktów za naruszenie zasad ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku był oczywisty, nie jest zasadne. Podkreślił, że wykroczenie, które miało spowodować przekroczenie dopuszczalnego limitu 24 punktów karnych zostało popełnione w dniu 30 września 2011 r. Postępowanie sądowe w tej sprawie zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w {...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (sygn. akt [...]) uznającego skarżącego za winnego popełnienia wykroczenia. Przed tą datą, tj. w dniu 17 maja 2012 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] szkolenie, które zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym spowodowało zmniejszenie o 6 punktów ilości posiadanych przez niego punktów karnych. Tak więc po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego w [...] liczba punktów karnych nie przekraczała dopuszczalnego limitu.

Skarżący wyjaśnił, że przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywody dotyczące tego, że o przekroczeniu liczby punktów karnych za naruszenie przepisów drogowych decyduje dzień przekroczenia limitu 24 punktów, a nie data formalnego wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz powołane na potwierdzenie tego orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczą całkowicie odmiennych sytuacji - takich, kiedy kierujący pojazdami odbyli stosowne szkolenia już po uzyskaniu przez nich więcej niż 24 punktów, a przed wpisaniem tych punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W sprawach tych rozstrzygnięcia sądów administracyjnych dotyczyły więc tego, czy decydujące znaczenie dla utraty możliwości zmniejszenia liczby punktów poprzez odbycie szkolenia ma chwila przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów, czy też dokonanie w tym zakresie wpisu w stosownej ewidencji.

W ocenie skarżącego, niniejsza sprawa dotyczy odmiennej kwestii, a mianowicie możliwości zmniejszenia poprzez szkolenie liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed rozpoczęciem szkolenia dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Zagadnienie to w ogóle nie było przedmiotem właściwego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaś różnica pomiędzy punktami ostatecznymi i wpisanymi tymczasowo i jej wpływ na możliwość zmniejszenia liczby punktów poprzez odbyte szkolenie nie została przez ten organ w żaden sposób odnotowana.

Ponadto, skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w zakresie dotyczącym wydania § 8 ust. 6 rozporządzenia z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz sprzeczności tego przepisu z art. 130 ust. 3 tej ustawy.

Podniósł, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia określił zbiór osób, które mogą skorzystać ze zmniejszenia ilości punktów na skutek odbytego szkolenia w sposób odmienny od art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy czym wprowadzenie takiej regulacji było sprzeczne z upoważnieniem ustawowym określonym w art. 130 ust. 4 tej ustawy. Rozporządzenie jako akt wykonawczy rangi podustawowej musi być przede wszystkim spójne i zgodne z ustawą, która jest aktem normatywnym. W tych okolicznościach uznanie § 8 ust. 6 rozporządzenia jako przepisu, na podstawie którego nie było możliwe zmniejszenie przez skarżącego ilości punktów wskutek odbytego szkolenia nie może być w żadnym stopniu zasadne. Na brak spójności między art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym a § 8 ust. 6 rozporządzenia, które zostało wydane jako akt wykonawczy do tej ustawy wskazywał również Rzecznik Praw Obywatelskich. W piśmie z dnia 23 września 2011 r. (znak: [...]) Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o zajęcie stanowiska wskazując, że istotne argumenty przemawiają za stanowiskiem przyjmowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych. W opinii Rzecznika Praw Obywatelskich § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowi nieznane ustawie wyłączenie podmiotowe określonej w nim kategorii kierowców ze szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co w oczywisty sposób stoi w sprzeczności z brzmieniem tej ustawy. Przedstawiona w przedmiotowym piśmie obszernie argumentacja sprawia, że zaprezentowane stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich jest w pełni uzasadnione i stanowi dodatkowe, obok przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych, potwierdzenie sformułowania § 8 ust. 6 rozporządzenia w sposób ewidentnie sprzeczny z ustawą.

Skarżący podkreślił, że ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie w dniu 19 stycznia 2013 r., uchylając art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym wprowadziła zupełnie nowe regulacje dotyczące karania kierowców punktami karnymi, kierowania ich na kursy reedukacyjne oraz zatrzymywania prawa jazdy (art. 98 i następne ustawy o kierujących pojazdami). Wskazał przy tym, że art. 98 ustawy o kierujących pojazdami jasno określa, że kierowca otrzymuje punkty karne z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Ustawodawca, widząc zapewne jak dalece niedoskonałym rozwiązaniem są "punkty tymczasowe", zrezygnował z tej konstrukcji prawnej w nowej ustawie.

W ocenie skarżącego, przedstawiona argumentacja prowadzić musi do wniosku, że brak uwzględnienia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy faktu sprzeczności § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami Prawa o ruchu drogowym stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Oparcie się przy rozpoznawaniu sprawy na przepisie aktu wykonawczego, który nie daje się pogodzić z ustawą, a jednocześnie jego zastosowanie jest niekorzystne dla obywatela, podważa w sposób ewidentny zaufanie obywateli do organów Państwa. Wykorzystywanie sprzeczności pomiędzy tymi aktami z pewnością nie poprawi kultury prawnej obywateli, a już samo istnienie tej sprzeczności w poprzednio obowiązującym stanie prawnym nie zwiększało świadomości prawnej. Jest przy tym oczywistym, że obowiązek stania przez organy administracji na straży praworządności i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli nakazuje, by przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia, ustanawiający w sposób całkowicie bezpodstawny wyjątek od reguły określonej w ustawie, nie stanowił podstawy do dokonywania ustaleń w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. W sprawie, rozstrzygnięcie oparto na prawidłowo wskazanych i omówionych przepisach prawa. Sąd w pełni podziela argumentację, jaką zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sad stwierdza, że zastosowania niekonstytucyjnych, czy też w inny sposób naruszających obowiązujący porządek prawny norm rangi podustawowej, mogą odmówić tylko sądy. Tezę powyższą wywieść należy z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Takiego przepisu w odniesieniu do organów administracji w obowiązującym porządku prawnym brak. Nadto zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Działanie na podstawie prawa oznacza między innymi działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Konstytucyjna zasada praworządności nakłada na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Powyższa zasada praworządności została powtórzona w art. 6 k.p.a. Na tle powołanego przepisu, który nakazuje organowi administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa (należycie ustanowionych) należało rozważyć, czy organy administracji publicznej, stosując przepisy prawa, są upoważnione do oceny poprawności ich ustanowienia. Przedstawiony problem wymaga przede wszystkim uwzględnienia, że tylko Trybunał Konstytucyjny i sądy administracyjne (w odniesieniu do aktów prawa miejscowego) mogą orzec o niezgodności danego aktu z przepisami prawa wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu. Sądy powszechne i administracyjne są uprawnione jedynie do odmowy stosowania przepisów aktów podustawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym, co jednak nie powoduje utraty mocy obowiązującej tych przepisów. Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie, między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 1994 r., sygn. akt III ARN 4/94, (niepublikowany) przyjął, że "w sądowej kontroli decyzji administracyjnych mieści się w szczególności kontrola legalności i zgodności z ustawami podustawowych normatywnych aktów wykonawczych. W tych ramach istnieje obowiązek sądu administracyjnego badania, czy przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego znajduje oparcie w upoważnieniu ustawowym i nie wykracza poza jego zakres oraz czy jest zgodny z normami ustawowymi, regulującymi stosunki prawne, stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej". W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że sąd administracyjny, w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie może wprawdzie uchylić aktu podustawowego, stanowiącego jej podstawę, jednak w wypadku stwierdzenia, że taki akt jest niezgodny z ustawą, jest władny odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie i ocenić zgodność decyzji z przepisami ustawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 stycznia 1984 r., sygn. akt II SA 1797/83, opubl. ONSA 1984, nr 2, poz. 97 z dnia 19 listopada 2001 r., sygn. akt FSA 3/01, opubl. ONSA 2002, nr 2, poz. 49). Brak jest również dostatecznych podstaw do przyjęcia, że organy administracji są uprawnione do oceny zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa oraz do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, także wtedy, gdy chodzi o przepis podustawowy. Organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją, bowiem w przeciwieństwie do sądów nie korzystają z przymiotu niezawisłości. Nadto, wskazać należy na przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, który stanowi, że przy orzekaniu członkowie składów orzekających kolegium są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z kolei z treści art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji wynika, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. W świetle powyższej argumentacji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło odmówić zastosowania obowiązującego w dniu orzekania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, bez naruszenia normy art. 6 k.p.a. Sąd stwierdza, że regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia, wyłączająca możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń na liczbę punktów przekraczającą 24, jest zgodna z ustawową delegacją, w szczególności z literalnym brzmieniem art. 138 ust 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g, h ww. ustawy. Realizuje cel unormowań ustawowych oraz mieści się w ramach upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 tej ustawy. Wykładnia, według której istniałaby możliwość zmniejszenia liczby punktów po przekroczeniu liczby 24 punktów, jest nie tylko sprzeczna z brzmieniem powołanych przepisów ustawy, ale niweczyłaby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10,z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11 dostępne w Centralnej Bazie Wyroków Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Organ właściwy do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną zgodnie z ewidencją.

Powtórzmy, w okolicznościach sprawy, w świetle przedstawionego zaświadczenia Policji, doszło do przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów (w tym ostatecznych i tymczasowych) za naruszenia zasad ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku, tj. od dnia 1 kwietnia 2011 r. do 30 września 2011 r. - zebrał 30 punktów. Skarżący, w dniu 17 maja 2012 r odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Prawomocny wyrok uznający skarżącego winnym popełnienia wykroczenia w dniu 30 września 2011r., zapadł przed Sądem Okręgowym w [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. (sygn. akt [...]). Opisany wyżej wniosek Komendanta [...] Policji, w związku z wielokrotnym naruszeniem przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 września 2011 r., za które otrzymał łącznie 30 punktów karnych, został skierowany w dniu 25 września 2012 r., zatem dopiero po ww. prawomocnym wyroku. Ustawodawca w ww. rozporządzeniu, oprócz punktów tzw. ostatecznych, przewidział także tymczasowe punkty karne, dopisywane do konta kierowcy w przypadku, kiedy ten odmówi przyjęcia mandatu i sprawa trafi do sądu. Nawet jeśli suma punktów tymczasowych i ostatecznych przekroczy limit, po którym odbiera się prawo jazdy (24 dla mających prawo jazdy ponad rok, 20 dla posiadających uprawnienia krócej niż rok), kierowca nie stracił go aż do chwili skazującego wyroku sądu. Okoliczność, że skarżący w dniu 17 maja 2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ale Sąd ma przekonanie, że wpłynęło korzystnie na wiedzę i postawę skarżącego, jako uczestnika ruchu drogowego, na którym ciąży szczególna odpowiedzialność za zdrowie i życie, nie tylko własne, ale i innych użytkowników dróg.

Szkolenie zostało przeprowadzone już po tym, jak skarżący przekroczył 24 punkty karne i nie ma znaczenia, że część, w tej dacie, to punkty tymczasowe, które "ustatecznił" prawomocny wyrok z daty późniejszej. Interpretacja przepisów po myśli skarżącego prowadziłaby do wniosku, że zawsze szkolenie pomniejsza liczbę punktów, także po tym, jak przekroczono pułap 24, a kierowca zdecydowałby się na uruchomienie postępowania sądowego, związanego z wykroczeniem obwarowanym punktami karnymi. Tymczasem dla relacji punkty i możliwość odbycia szkolenia istotna jest data przekroczenia ww. pułapu. Jak słusznie stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o przekroczeniu liczby punktów karnych za naruszenie przepisów drogowych decyduje dzień przekroczenia limitu 24 punktów, a nie data formalnego wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 8. 6. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r., w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 236.1998 z dnia 30 grudnia 2002 r. z późniejszymi zmianami) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, według którego nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się powyższą argumentacją, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).