Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 369/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 125 par. 1, art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1 pkt 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 90/09 w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. D. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12.03.2009 roku, sygn. akt III SA/Gd 90/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...].10.2008 r. nr [...], którym to postanowieniem organ celny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...].07.2008 roku nr [...], [...], [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. określił kwotę należności celnych wysokości 5.387,00 zł, podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru na kwotę 14.810,00 zł i kwotę podatku akcyzowego w wysokości 8.052,00 zł jako należne od importera Z. D., po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia celnego dotyczącego osobowego samochodu używanego.

Z. D. wniósł odwołanie domagając się uchylenia decyzji.

Postanowieniem z dnia [...].08.2008 roku Dyrektor Izby Celnej w G. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu w G. z dnia [...].07.2008 r. Organ celny wyjaśnił, że decyzja została doręczona stronie reprezentowanej przez przedstawiciela – C. P. z G. w dniu 8.07.2008 r. co potwierdza zapis na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach sprawy. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 23.07.2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wyrokiem z dnia 11.12.2008 r., sygn. akt III SA/Gd 392/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę Z. D. na to postanowienie.

Pismem z dnia 3.09.2008 r. Z. D., reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku podniesiono, że Z. D. zgłosił w maju 2008 r. do procedury dopuszczenia do obrotu towaru za pośrednictwem agencji celnej C. P. Agencja celna po otrzymaniu decyzji celno-podatkowej przekazała ją do radcy prawnego, pośredniczyła w udzieleniu radcy prawnemu pełnomocnictwa przez skarżącego. Pracownicy agencji przekazali radcy prawnemu informację, że decyzja wymiarowa została doręczona agencji (jako przedstawicielowi skarżącego) w dniu 09.07.2008 r. Zdaniem strony wnioskującej o przywrócenie terminu, błąd co do daty doręczenia decyzji wynikał, z faktu, iż w dniu 08.07.2008 r. doręczono agentowi celnemu kopię decyzji niepodpisanej, a w dniu 09.07.2008 r. drugi egzemplarz decyzji podpisanej. Odwołanie od decyzji zostało wniesione w tym samym dniu, w którym pełnomocnik – radca prawny otrzymał od skarżącego pełnomocnictwa tj. 23.07.2008 r.

Postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania było dla strony, jak i jej pełnomocnika zaskoczeniem. Zdaniem pełnomocnika – radcy prawnego dochował on należytej staranności, bowiem zasięgnął informacji o dacie doręczenia decyzji u agenta celnego i na tej podstawie ustalił termin do wniesienia odwołania. Zdaniem strony wnioskującej o przywrócenie terminu, nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ani pełnomocnikowi – radcy prawnemu, ani samej stronie.

Ewentualne błędy mogą być przypisane co najwyżej pracownikom agencji celnej. Zwrócono uwagę, że sama strona powierzyła swoje interesy w całości agencji celnej, zaś radcy prawnemu pełnomocnictwo zostało przekazane w dniu 23.07.2008 r., a więc w ostatnim dniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik – radca prawny podniósł, także, że późne przekazanie pełnomocnictwa wynikało z trudności w utrzymaniu kontaktu z Z. D., zamieszkałym w B., uniemożliwiło przejrzenie akt sprawy w Urzędzie Celnym w G. i na tej podstawie ustalenie daty doręczenia decyzji.

Ponadto we wniosku podniesiono argumenty dotyczące samej decyzji określające zobowiązanie w zakresie należności celno-podatkowych, jako dotkliwej dla zobowiązanego. Postanowieniem z dnia [...].10.2008 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...].11.2008 r. Dyrektor Izby Celnej w G., na podstawie art. 216, art. 163 w zw. z art. 162 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z zm.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z [...].07.2008 r.

Organ celny w uzasadnieniu wskazał, że bezspornym jest uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu celnego I instancji. Spełniony został również wymóg wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tym terminie strona ponownie złożyła odwołanie.

W ocenie organu strona nie wykazała racjonalnej przyczyny uzasadniającej brak złożenia odwołania w terminie niewynikajacej z winy wnioskodawcy. Dyrektor Izby Celnej w G. wyjaśnił, że unikniecie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa, rozumianego jako dołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej o swoje interesy. Na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw.

Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie postępowania przed organem I instancji strona była reprezentowana przez profesjonalny podmiot zatrudniający agentów celnych. Za nieprofesjonalne należy uznać postępowanie radcy prawnego, który przyjmując sprawę do prowadzenia oparł się przy ustalaniu daty doręczenia jedynie na oświadczeniu agenta celnego, nie konfrontując go z materiałem dowodowym. Strona postępowania udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu w dniu 15.07.2008 r., które- według twierdzeń pełnomocnika dotarło do niego w dniu 23.07.2008 r. Powodem miały być "trudności w utrzymywaniu kontaktu z Panem Z. D.". Odnosząc się do tych okoliczności, organ wskazał, iż brak kontaktu nie był spowodowany siłą wyższą, a brakiem właściwej staranności odwołującego. Radca prawny mając świadomość udzielonego pełnomocnictwa (przed jego otrzymaniem) mógł przyjąć inicjatywę i zwrócić się do agencji celnej o udostępnienie całego materiału dowodowego, gdyż agencja posiadała upoważnienie do działania w imieniu importera jako przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w G. uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony, która ponosi również wszelkie konsekwencje błędów popełnianych przez swoich pełnomocników, co nie daje podstaw do przywrócenia terminu zgodnie z wnioskiem strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. D., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...].10.2008 r. i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu pomimo istnienia przesłanek uprawdopodobniających, że uchybienie temu terminowi nastąpiło bez winy skarżącego,

– art. 144 zd. 1, art. 211, art. 210 § 1 pkt 8, art. 223 § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez organ, iż doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...].07.2008 r. nr [...], [...], [...] nastąpiło w dniu 8.07.2008 r.,

– art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa poprzez wprowadzenie do obrotu decyzji administracyjnej nie podpisanej przez osobę upoważnioną co spowodowało wątpliwości odnośnie daty doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że konieczność sprawdzenia przez radcę prawnego w aktach sprawy daty doręczenia decyzji, za każdym razem, gdy w ramach świadczenia usług prawnych podejmuje się on sporządzenia odwołania bądź innego środka zaskarżenia, znacznie przekracza zakres należytej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego trudno sobie wyobrazić, by przy każdej czynności radca prawny miał obowiązek przeglądać akta sprawy, często przecież znajdujące się w znacznej odległości od miejsca pracy pełnomocnika. Oczywistym jest, że stosowanie takiej praktyki sparaliżowałoby pracę profesjonalnych pełnomocników i powodowałoby nadmierne koszty, które musiałyby ponosić strony postępowania.

Dyrektor Izby Celnej w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Z. D. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z. zm.) – dalej p.p.s.a. zważył, że stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego (celnego) pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy strona działa przez pełnomocnika. Wniesienie odwołania po upływie tego terminu nakłada na organ odwoławczy, jak to wynika z przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne.

W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowych (celnym), w tym także terminu do odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazał, że z regulacji tej wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywrócony termin.

Zdaniem Sądu I instancji uchybienie terminu do wniesienia odwołania było następstwem zaniechania terminowego wykonania tej czynności przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, a więc osobą zawodowo zajmującą się udzielaniu pomocy prawnej. Sąd wskazał, że skarga Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...].08.2008 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dn. [...].07.2008 r. została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11.12.2008 r. sygn. akt III SA/Gd 342/08. Z tego względu Sąd nie uznał za zasadny zarzutu skargi co do terminu doręczenia decyzji organu celnego I instancji.

W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przyjął, iż strona nie wykazała w przekonywujący sposób, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, albowiem nie przedstawiono okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, nie do pokonania, uniemożliwiających przy zachowaniu należytej staranności dochowania terminu.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że radca prawny mając świadomość udzielonego w dniu 15.07.2008 r. pełnomocnictwa (a więc przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].07.2008 r.) mógł, a nawet powinien podjąć inicjatywę zmierzającą do ustalenia ponad wszelką wątpliwość datę doręczenia tej decyzji.

Odnosząc się do stanowiska doktryny i orzecznictwa sądownictwa administracyjnego Sąd I instancji wyraził pogląd, że przywrócenie terminu nie jest możliwe gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa w dochowaniu terminu do czynności.

Przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W przypadku działania strony postępowania przez pełnomocnika, kryterium staranności należy odnieść do staranności w jego wyborze, ale oznacza to także, że ponosi ona konsekwencje braku należytej staranności osoby, przez którą działa. Wymóg zachowania szczególnej staranności przy podejmowaniu czynności procesowych dotyczy także osób zajmujących się profesjonalnie świadczeniem pomocy prawnej.

Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia zasady zaufania obywatela do organów podatkowych (celnych) i zasady dwuinstancyjności postępowania i prawa strony do powtórnego rozpoznania strony przez organy podatkowe (celne) albowiem zasady te nie mogą być oderwane od zasady trwałości decyzji ostatecznych, co na istotne znaczenie dla stabilizacji skutków prawnych wynikających z tych decyzji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Z. D., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, żądając uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 141 § 4 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w świetle zarzutów i twierdzeń wskazanych w skardze,

2. art. 133 § 1 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 187 § 1 i 188 Ordynacji podatkowej przez pominięcie przez Sąd przy wydaniu wyroku twierdzeń i dowodów skarżącego stanowiących materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy,

3. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 122 oraz 125 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie skargi pomimo niewyjaśnienia dokładnego przez Dyrektora Izby Celnej w G. stanu faktycznego z naruszeniem zasady wnikliwego działania w postępowaniu administracyjnym,

4. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie skargi pomimo wystąpienia okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego,

5. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w G. zasady pogłębiania zaufania do organów i doręczenie skarżącemu dwóch decyzji, w tym jednej obarczonej brakiem formalnym, co mogło wprowadzić skarżącego w błąd co do daty odbioru decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że do podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona dołączyła oryginał decyzji z dnia [...].08.2008 r. bez podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu (co zdaniem skarżącego uprawdopodabnia wprowadzenie pracownika agencji celnej w błąd co do daty doręczenia decyzji, oświadczenie D. G. – pracownika agencji celnej z dnia 01.09.2008 r. w przedmiocie daty doręczenia decyzji, wydruk z poczty elektronicznej pełnomocnika skarżącego) potwierdzają, że pełnomocnictwo zostało przesłane w dniu 23.07.2008 r., co uniemożliwiało pełnomocnikowi przejrzenie akt sprawy. Okoliczności wynikające z tych dokumentów zostały zdaniem skarżącego pominięte przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, co nie pozwala stronie na zapoznanie się z podstawami rozstrzygnięcia. Jednocześnie skarżący wskazał, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej, a do kontroli sądowej należy także ocena, czy organ administracji publicznej – tu Dyrektor Izby Celnej w G. dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, którą to zasadę organ odwoławczy naruszył, nie odnosząc się do dowodów przedłożonych przez stronę. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji błędnie przyjął, że udzielenie pełnomocnictwa radcy prawnemu nastąpiło 15.07.2008 r. oraz nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem data 15.07.2008 r. jest miarodajna a nie 23.07.2008 r.

Zdaniem strony skarżącej w zaskarżonym wyroku Sąd dokonał błędnej oceny, iż organy celne – Dyrektor Izby Celnej w G. prawidłowo przyjęły, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono okoliczności związane z doręczeniem pełnomocnikowi strony decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...].07.2008 r. oraz okoliczności faktyczne związane z udzieleniem pełnomocnictwa radcy prawnemu, zdaniem strony skarżącej uprawdopodobniające o braku winy po stronie skarżącego i jego pełnomocnika w niedochowaniu terminu do czynności – wniesienia odwołania.

Reasumując zdaniem strony skarżącej dokumenty załączone do podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, fakt, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego zostało mu przekazane w dniu 23.07.2008 r., doręczenie stronie skarżącej dwukrotnie kopii decyzji z dnia [...].07.2008 r. przez Dyrektora Izby Celnej w G. świadczy, iż strona uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej strona skarżąca dopatrywała się w dwukrotnym doręczeniu kopii decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...].07.2008 r., co mogło stronę wprowadzić w błąd co do daty doręczenia decyzji. A taka sytuacja zdaniem strony skarżącej podważa zaufanie do organów celnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a), co oznacza, że jest związany jej podstawami (art. 174 p.p.s.a) oraz wnioskami (art. 176 p.p.s.a.). Tym samym nie jest władny badać czy sąd I instancji naruszył inne przepisy aniżeli wskazane w skardze kasacyjnej. Przy czym zasada ta nie dotyczy jedynie nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyn przewidzianych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą.

Z. D. zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, co zdaniem skarżącego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na pominięciu przez Sąd w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w świetle zarzutów i twierdzeń wskazanych w skardze, co zdaniem strony czyni rozstrzygnięcie Sądu niezrozumiałym. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji miał obowiązek w uzasadnieniu wyroku odnieść się do wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i okoliczności faktycznych wynikających z przedstawionych przez stronę dokumentów, a w szczególności z dokumentów załączonych przez stronę do podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – wskazanych w skardze kasacyjnej – z których, zdaniem strony, wynika, iż uchybiła terminowi bez swojej winy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone art. 141 § 4 p.p.s.a., a brak których wskazuje skarga kasacyjna. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji wskazał przebieg dotychczasowego postępowania i przedstawił elementy stanu faktycznego istotne dla rozstrzygnięcia. Podkreślił, że kwestia daty doręczenia stronie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...].07.2008 r. została przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11.12.2008 r., sygn. akt III SA/Gd 342/08. Podzielając stanowisko Dyrektora Izby Celnej wyrażone w postanowieniu z dnia [...].10.2008 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazał na podstawy prawne podania strony o przywrócenie terminu, wyjaśnił przesłanki umożliwiające uwzględnienie podania strony o przywrócenie terminu określone w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a następnie w swoich rozważaniach, odnosząc się do materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy – pełnomocnictwa udzielonego przez stronę radcy prawnemu w dniu 15.07.2008 r. – wyjaśnił z jakich powodów ocena organu celnego, iż strona nieuprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu czynności w terminie jest prawidłowa. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zawarty w skardze kasacyjnej nie staje się zasadnym tylko dlatego, że strona skarżąca nie zgadza się z oceną prawną przedstawioną przez Sąd w zaskarżonym wyroku.

Naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej strona dopatrywała w tym, że Dyrektor Izby Celnej w G. naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zbywając milczeniem dowody przedłożone przez stronę skarżącą do podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bez analizy i wyjaśnienia z jakiego powodu, z jakich przyczyn żądanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd w zaskarżonym wyroku pominął dowody przedstawione przy podaniu (opisane w skardze kasacyjnej), nie dokonał ich oceny, przyjmując, że pełnomocnictwo zostało udzielone radcy prawnemu w dniu 15.07.2008 r. Zdaniem strony Sąd wybiórczo, arbitralnie przyjął ustalenia organu w tym zakresie.

Zarzut naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej został sformułowany nieprawidłowo. Strona bowiem dopatruje naruszenia przepisu art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w odniesieniu do zasady swobodnej oceny dowodów błędnie, zdaniem strony, wyrażonej w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z treścią, którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczającymi dowodami. Zasada swobodnej oceny dowodów została wyrażona w przepisie art. 181 o. p. Sformułowany w przepisie art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Sąd I instancji w rozpatrywanej sprawie oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, zaakceptował ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ celny. Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. orzekanie na podstawie części materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, jeżeli ustalenia organu celnego na podstawie niego poczynione pozwalały na ocenę legalności zaskarżonego skargą postanowienia, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1. art. 122, art. 125 § 1 i art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji oddalił skargę, mimo, że Dyrektor Izby Celnej w G. postanowieniem z dnia [...].10.2008 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego sprawy, pomijając zasadę wnikliwego rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu, błędnie ocenił, że strona nieuprawdopodobniła braku swojej winy, zaś ocenę w tym zakresie oparł na podstawie części materiału dowodowego, bez odniesienia się do materiału dowodowego i twierdzeń strony przedstawionych w podaniu, związanych z faktem dwukrotnego doręczenia stronie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...].07.2008 r. określającej zobowiązanie celno – podatkowe, co mogło wprowadzić stronę skarżącą w błąd co do daty doręczenia decyzji, a także związanych z udzieleniem pełnomocnictwa radcy prawnemu.

Przedstawiając powyższy zarzut zaskarżonemu wyrokowi obowiązkiem strony było z uwagi na treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, że naruszenie przepisów postępowania jest takim uchybieniem, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122 i art. 125 § 1 jest lakoniczne i stanowi niczym nieuzasadnioną polemikę strony skarżącej z odmiennym poglądem Sądu I instancji wyrażonym w wyroku co do legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...].10.2008 r. Należy bowiem zauważyć, iż podstawą nieuwzględnienia skargi strony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest podzielenie ustaleń faktycznych i oceny prawnej jakiej dokonał organ celny w odniesieniu do wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy Sąd I instancji rozpatrując skargę był na mocy art. 170 p.p.s.a. związany ustaleniami i oceną prawną dokonaną przez Sąd w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11.12.2008 r. sygn. akt III SA/Gd 392/08, co do terminu doręczenia decyzji. Wskazany wyrok wiąże także Naczelny Sąd Administracyjny, co czyni zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do doręczenia decyzji stronie pozbawione zasadności.

Odnosząc się do naruszenia przepisu postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności) w takim stopniu, iż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem Sądu I instancji jest wykazanie, że gdyby nie było ustalonych naruszeń postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. Tak rozumiana powinność Sądu I instancji w odniesieniu do wyżej opisanego zarzutu pozwala na stwierdzenie, że zarzut ten jest pozbawiony podstaw.

Ustawodawca w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdza, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, ani od udowodnienia okoliczności świadczących o braku winy. Z jednej strony oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu, z drugiej zaś strony rzeczą zainteresowanego jest wskazanie okoliczności uprawdopodobniających nie tylko brak winy umyślnej, ale takie lżejsze jej postaci – niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej swoje interesy.

Dokonana w tym zakresie przez Sąd I instancji wykładnia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji organu celnego są prawidłowe. Zasadnie w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że stronie (jej pełnomocnikom) można przypisać co najmniej niedbalstwo, skutkujące nie złożeniem odwołania w terminie określonym art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej i nie wykazanie przeszkód, których strona nie mogła przezwyciężyć, skutkujących niezachowaniem terminu do dokonania czynności.

Należy bowiem zauważyć, na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, że w toku postępowania celnego strona była reprezentowana przez przedstawiciela bezpośredniego – C. P. w G. zgodnie z upoważnieniem z dnia 07.05.2008 r., który to pełnomocnik (agent celny) 08.07.2008 r. potwierdził odbiór decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...].07.2008 r. Następnie strona udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu Pani M. W. Pełnomocnictwo to opatrzone jest datą 15.07.2008 r. i sporządzone zostało na papierze firmowym spółki partnerskiej Z., B. i K. Radcowie Prawni w G. ul. K. 12. Słusznie zatem Sąd I instancji podzielił pogląd organu celnego, że już od 15.07.2008 r. pełnomocnik strony – radca prawny miał świadomość udzielonego pełnomocnictwa i mógł podjąć działania zmierzające do ustalenia daty doręczenia decyzji, gdyż od osób trudniących się zawodowo udzielaniem pomocy prawnej wymaga się szczególnej staranności. Nie zrozumiały zatem jest pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że nie jest brakiem należytej, szczególnej staranności , gdy pełnomocnik strony (agent celny jako przedstawiciel bezpośredni, radca prawny) nie ustala daty doręczenia decyzji na podstawie akt sprawy, a okolicznością – przeszkodą, której strona (jej pełnomocnik) nie mogła przezwyciężyć jest fakt zamieszkiwania samej strony w innym mieście niż siedziba kancelarii pełnomocnika, czy przedstawiciela bezpośredniego w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe (celne) prowadzone było przez Naczelnika Urzędu Celnego w G., a więc w pobliżu siedzib obu pełnomocników strony skarżącej.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).

M. Kosewska J. Drachal M. Myślińska