Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 147/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 132 ust. 1, 2, art. 134 ust. 1, art. 139 ust. 1, art. 142 ust. 1, 6, art. 148 ust. 1, art. 151 ust. 1, art. 154 ust. 1, 3, 4, art. 155 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 154 ust. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1938), zwanej dalej u.ś.o.z., utrzymał w mocy decyzję własną z [...] nr [...] o oddaleniu odwołania A R. W. S. Spółka jawna z siedzibą w W. od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia o kodzie postępowania nr [...] w rodzaju: Rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze: B. (1007012), D. (1007024), D. (1007025), M. (1007032), P. (107052), P. (1007062), S. (1007072), Z. (1007082) i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że ogłosił postępowanie konkursowe w rodzaju: Rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze: B. (1007012), D. (1007024), D. (1007025), M. (1007032), P. (107052), P. (1007062), S. (1007072), Ż. (1007082) o kodzie postępowania [...] na okres od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2021 r. W ogłoszeniu konkursu ofert wskazano wartość zamówienia nie większą niż 75 873,00 zł oraz maksymalną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania, tj. 3. Złożono 4 oferty. 1 września 2017 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. 8 września 2017 r. do Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddziału Wojewódzkiego w Ł. wpłynęło odwołanie A R. W. S. Spółki jawnej z siedzibą w W.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia uznał, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem postępowania konkursowego, zaś zachowanie komisji konkursowej było zgodne z prawem i decyzją z [...] oddalił odwołanie w całości oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka A R. W. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy, w której zapadła decyzja i podjęcie z nią rokowań w przedmiocie ponownego ustalenia liczby punktów uwzględniającą prawidłową ocenę jej oferty.

Organ administracji rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że 23 sierpnia 2017 r. do Delegatury [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. wpłynął protest spółki A R. W. S. na czynność komisji konkursowej polegającą na zmianie odpowiedzi ankietowej w ofercie na pytanie nr 1.1.1.1 "REH_2 Oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej" z odpowiedzi pozytywnej na negatywną. Komisja konkursowa w piśmie z 30 sierpnia 2017 r. podtrzymała czynność polegającą na zmianie odpowiedzi ankietowej na pytanie nr 1.1.1.1. Do dalszego postępowania przyjęto cztery oferty, tj.: spółki A R. W. S., B Spółki jawnej, SPZOZ Szpitala Powiatowego im. [...] w O., U.G. Ocena wszystkich ofert dokonywana jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 5 sierpnia 2016 r., tj. jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej; zapewnienia kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, rozumianej jako możliwości realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie obejmująca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji; ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, rozumianej jako organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczająca ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów; dostępności do świadczeń; ceny świadczeń opieki zdrowotnej ocenianej poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Narodowy Funduszu Zdrowia w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy; inne – współpraca z Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, realizacja umowy, o której mowa w art. 311c ust. 4 u.ś.o.z., w zakresie świadczeń objętych przedmiotem postępowania. Porównanie ofert nastąpiło w oparciu o wskazane kryteria na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych (tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzach ofertowych i ankiet). W rozstrzygnięciu postępowania komisja konkursowa dokonała wyboru ofert, które uzyskały najwięcej punktów rankingujących. W rankingu otwarcia oferta skarżącej spółki uzyskała 66,000 pkt i zajęła 2 miejsce. W rankingu końcowym także otrzymała 66,000 pkt i zajęła 2 miejsce. W rankingu końcowym, oferta która zajęła 1 pozycję i została wybrana w rozstrzygnięciu postępowania, uzyskała 69,000 pkt. Ogłoszenie o rozstrzygnięciu postępowania ukazało się 1 września 2017 r. Oferta skarżącej spółki znalazła się w rozstrzygnięciu konkursu. W ocenie organu administracji, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami opisanymi w dziale VI u.ś.o.z.. Zadaniem komisji konkursowej, stosownie do treści art. 142 ust. 5 pkt 1 u.ś.o.z., jest wybór oferty lub ofert najkorzystniejszych. Komisja konkursowa ma prawo nie wybrać pozostałych ofert, które są mniej korzystne. Zasady, według których prowadzone było postępowanie określone są wprost w u.ś.o.z. oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie art. 139 ust. 9 u.ś.o.z.. Zasady te były znane wszystkim oferentom biorącym udział w postępowaniu, w tym również skarżącej spółce. Skarżąca spółka złożyła oświadczenie, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Komisja konkursowa stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Przedmiot zamówienia został opisany przez zamawiającego w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Określenie przedmiotu zamówienia było zgodne z wymogami określonymi w art. 140 ust. 2 i art. 141 u.ś.o.z.. Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania postępowania. Ocena ofert, w tym oferty skarżącej spółki, odbywała się o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste. Oferty oceniono w oparciu o kryteria określone w rozporządzeniu z dnia 5 sierpnia 2016 r.. Komisja konkursowa w tym zakresie nie dokonała żadnych zmian. Skarżąca spółka realizuje umowę nr [...] w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej na terenie gminy B. oraz umowę nr [...] w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej na terenie gminy W. Postępowanie konkursowe o numerze [...] zostało ogłoszone na następujący obszar: B. (1007012), D. (1007024), D. (1007025), M. (1007032), P. (107052), P. (1007062), S. (1007072), Ż. (1007082). W związku z powyższym, zdaniem organu administracji, zasadne było działanie komisji konkursowej polegające na zmianie odpowiedzi ankietowej na pytanie 1.1.1.1: "REH_2 Oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej" na "Nie". Zmiana punktacji zgodna z interpretacją skarżącej spółki spowodowałaby przyznanie jej dodatkowych dwóch punktów. Jednakże nie spowodowałaby przesunięcia się skarżącej spółki w rankingu na 1 pozycję, a przede wszystkim nie miałaby wpływu na wynik negocjacji prowadzonych przez komisję konkursową oraz na rozstrzygnięcie postępowania. Kryteria oceny ofert w postępowaniu konkursowym były przez komisję konkursową stosowane w sposób jednolity, wobec czego nie ma podstaw do stwierdzenia, że został naruszony art. 134 ust. 1 u.ś.o.z.. ŁOW NFZ realizując nałożone przez ustawodawcę obowiązki w omawianym zakresie, udostępnił na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszystkie wymagania oraz informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Warunki wymagane od świadczeniodawców, a także kryteria oceny ofert były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Skarżąca spółka nie wykazała, że komisja konkursowa oceniła oferty z zastosowaniem różnych zasad czy kryteriów, określonych w przepisach, obowiązujących w postępowaniu. Porównanie ofert odbyło się w oparciu o rozporządzenie kryterialne, wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art. 148 ust. 3 u.ś.o.z. Szczegółowe kryteria wyboru ofert, w podziale na poszczególne zakresy lub rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej, zawarte są w rozporządzeniu z dnia 5 sierpnia 2016 r.. Stosowane w postępowaniu kryteria zapewnić miały obiektywne porównanie ofert. O ich stosowaniu nie decydowała komisja konkursowa, a jedynie wynikało to z powołanego wyżej rozporządzenia. Komisja konkursowa nie przyznaje ilości punktów. Końcowa liczba punktów uzyskana przez oferenta jest zależna od udzielonych odpowiedzi ankietowych i stanowi wynik przypisania wartości punktowej poszczególnym kryterium oceny zgodnie z rozporządzeniem z dnia 5 sierpnia 2016 r.. Oferty składane w postępowaniu były oceniane poprzez kryterium: jakości, dostępności, ciągłości, kompleksowości i ceny. Kryteria oceny ofert były znane skarżącej spółce, ponieważ zostały opublikowane razem z ogłoszeniem o konkursie. Ponadto zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw RP. Skarżąca spółka znała rodzaj i treść kryteriów oceny złożonych ofert. Nie zgłaszała do nich zastrzeżeń w chwili składania oferty. Oferta skarżącej spółki uzyskała łączną liczbę 66,000 pkt.. Oferta znajdująca się na pierwszym miejscu w rankingu końcowym uzyskała odpowiednio łącznie 69,000 pkt.. Uzyskanie przez skarżącą spółkę dwóch punktów w kryterium kompleksowości nie miałoby żadnego wpływu na jej pozycję w rankingu końcowym. Oferent nadal znajdowałby się na drugim miejscu. Nie miałoby to również wpływu na przebieg negocjacji prowadzonych przez komisję konkursową. Komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje z wszystkimi oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania. Oferenci, w tym skarżąca spółka, wynegocjowali propozycje finansowe z Funduszem, co potwierdzili złożonymi na protokołach podpisami. Protokół z negocjacji stanowi dowód stanowiska skarżącej spółki, co do warunków, na których zawarłaby umowę w zakresie udzielania świadczeń. Ustawodawca stworzył sformalizowany sposób przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, często odmienny od uregulowań k.c. Podstawowym trybem postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest konkurs ofert. Konkurs ofert jest szczególnego rodzaju odmianą przetargu, który składa się z dwóch części: jawnej i niejawnej. W ramach części niejawnej konkursu ofert komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami. Negocjacje z oferentami prowadzą do ustalenia dwóch niezbędnych jej składników oferty, tj. proponowanej liczby i ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja dąży do ustalenia zbieżnych stanowisk z oferentami. Komisja konkursowa zaprosiła do negocjacji wszystkich oferentów zakwalifikowanych do części niejawnej postępowania: B Spółkę jawną, skarżącą spółkę, NZOZ w Ż., SPZOZ Szpital Powiatowy im. [...] w O. Komisja konkursowa proponując określoną liczbę świadczeń, brała pod uwagę strukturę terytorialną obszaru, na który zostało ogłoszone postępowanie, liczbę ludności, wykonanie wynikające z realizowanych do tej pory umów oraz potencjał wskazany w ofercie. Dwa pierwsze podmioty w rankingu otwarcia: B oraz skarżąca spółka w swoich ofertach przedstawiły propozycje ilościowe i cenowe, z których każda opiewała na pełną wartość ogłoszonego postępowania. Komisja konkursowa podjęła działania zmierzające do wyboru największej możliwej liczby świadczeniodawców do realizacji świadczeń. Zamiarem komisji było takie rozlokowanie środków, aby zabezpieczyć świadczenia w trzech gminach umożliwiając pacjentom z rozległych terenów dostęp do świadczeń możliwie najbliżej miejsca zamieszkania. Powyższe skutkowałoby zwiększeniem dostępności do świadczeń dla pacjentów z gmin wiejskich w powiecie [...] o jedno dodatkowe miejsce w porównaniu z umowami realizowanymi w okresie styczeń-wrzesień 2017 r.. Pierwotne propozycje przedstawione przez komisję w trakcie negocjacji zostały opracowane na podstawie liczby ludności w poszczególnych gminach. Komisja zaproponowała oferentowi z największej gminy, z biorących udział w postępowaniu konkursowym, tj. D. (liczba ludności: 10 649) połowę środków określonych w ogłoszeniu postępowania, tj. 42 151 pkt, natomiast pozostałym dwóm oferentom, tj. z gminy B. (liczba ludności: 5 845) oraz z gminy Ż. (liczba ludności: 6 024) po 1/4 środków określonych w ogłoszeniu postępowania tj. po 21 074 pkt.. W wyniku negocjacji oferent B podpisała protokół końcowy z taką samą wartością jak zaproponowana pierwotnie przez komisję, tj. 42 151 pkt.. Kolejni w rankingu dwaj oferenci nie zgodzili się z pierwotnie zaproponowaną przez komisję ilością punktów, co skutkowało podpisaniem protokołu zbieżności ze skarżącą spółką z wynegocjowaną wartością 30 000 pkt, natomiast z NZOZ w Ż. z wynegocjowaną wartością 35 000 pkt.. SPZOZ Szpital Powiatowy im. [...] w O. podpisał protokół końcowy z negocjacji na 15 000 pkt, czyli ilość punktów zaproponowanych w ofercie. Oferenci ci przedstawili w formularzu ofertowym wystarczający potencjał do realizacji wynegocjowanych świadczeń. Dodatkowo dwóch oferentów, którzy realizowali do tej pory umowy, mieli wartości równe lub większe od wynegocjowanych punktów i wykonywane one były w 100 %, a nawet nadwykonywane. Ponadto gmina D. ma o 45 % więcej mieszkańców niż gmina B., a B wynegocjowała tylko o 28 % większe środki od skarżącej spółki. W związku z powyższym, zdaniem organu administracji, trudno uznać wartość świadczeń ustalonych przez komisję konkursową dla skarżącej spółki za skrajnie niesprawiedliwą i dyskryminującą. W wyniku negocjacji z oferentami podpisano protokoły końcowe z negocjacji zawierające zbieżne stanowiska obu stron. Zaoferowana przez komisję konkursową pierwotna wartość świadczeń została w dwóch spotkaniach negocjacyjnych podwyższona. 1 września 2017 r. skarżąca spółka podpisała "protokół końcowy z negocjacji", w którym została zawarta informacja, że "protokół końcowy zawiera ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji co do liczby i ceny". Powyższy dokument wskazuje, że obie strony negocjacji doszły do porozumienia, wartość punktowa wskazana po stronie "propozycje oferenta" jest tożsama z wartością wskazaną po stronie "propozycje NFZ". Podpisując się pod niniejszym dokumentem skarżąca spółka podpisała się pod swoją propozycją. Komisja konkursowa proponując w procesie negocjacji określoną liczbę świadczeń bierze pod uwagę nie tylko potencjał wskazany w ofercie, ale także strukturę terytorialną obszaru, na które zostało ogłoszone postępowanie, liczbę ludności oraz wykonanie wynikające z realizowanych do tej pory umów. Podstawowym celem komisji konkursowej jest prowadzenie postępowania w celu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, aby w możliwie najpełniejszym zakresie zabezpieczyć świadczenia dla jak najszerszego grona świadczeniobiorców. Dostępność świadczeń dla pacjentów zamieszkałych w szczególności w najbliższym otoczeniu przychodni w B. wzrośnie o 100 %, bowiem świadczenia na tym obszarze nie były realizowane, a teraz będą w wysokości 10 000 pkt miesięcznie. Przepisy k.c. znajdą zastosowanie do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tylko w zakresie nieuregulowanym w u.ś.o.z.. Z postanowień tej ustawy wynika jednoznacznie, że podstawowym trybem postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest konkurs ofert, który stanowi szczególnego rodzaju odmianę przetargu, składającego się z dwóch części – jawnej i niejawnej (art. 142 ust. 1). W ramach części niejawnej konkursu ofert, komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami. Negocjacje te – stosownie do wyraźnego i jednoznacznego brzmienia art. 142 ust. 6 u.ś.o.z. –prowadzone są w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń oraz ceny za udzielane świadczenia, a więc w celu ustalenia dwóch niezbędnych składników oferty, tj. proponowanej liczby i ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej. Nie jest bezpośrednim celem prowadzonych negocjacji, zwłaszcza zaś ich rezultatem, zawarcie umowy ze świadczeniodawcą. Celem negocjacji nie jest ustalenie essentialia negotii umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz ostateczne ustalenia dwóch niezbędnych składników oferty zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej spośród złożonych ofert, której wyboru ostatecznie dokonuje komisja. Ogłoszenie o rozstrzygnięciu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonego w trybie konkursu ofert nie prowadzi do automatycznego zawarcia umowy docelowej, lecz do nawiązania przejściowego stosunku uzasadniającego tylko obowiązek zawarcia w dalszej kolejności takiej umowy. Z uwagi na to, że ważność umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zależy od spełnienia formy szczególnej, a mianowicie – zgodnie z art. 155 ust. 4 u.ś.o.z. – formy pisemnej pod rygorem nieważności, przyjęcie najkorzystniejszej oferty również nie powoduje zawarcia umowy definitywnej (finalnej), lecz tylko kreuje, po stronie Funduszu i świadczeniodawcy, którego oferta została wybrana, prawny obowiązek jej zawarcia. W ocenie organu administracji, pismo skarżącej spółki z 25 października 2017 r. stanowi potwierdzenie, że skarżąca spółka realizuje umowę na warunkach uzgodnionych przez strony.

W skardze na powyższą decyzję spółka A R. W. S. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją nr [...] oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego na podstawie norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

1. załącznika nr 5 Tabela nr 1 Rubryka 2, Lp. II Kompleksowość, Kategoria 1 Sposób wykonania umowy, pkt 1.1 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na rozszerzeniu przesłanek warunkujących spełnienie kryterium o tożsamość obszaru zabezpieczenia, na którym realizowane są świadczenia z obszarem zabezpieczenia, którego dotyczy konkurs i uznanie, że skarżąca spółka nie spełnia kryterium kompleksowości, a wskutek tego nieprzyznanie skarżącej spółce punktów rankingujących należnych z tytułu spełnienia warunku określonego jako realizowanie na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej pomimo, iż realizuje na obszarze działania [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia kilka umów w tym zakresie, co spowodowało niewłaściwe ustalenie wartości punktowej oferty skarżącej spółki i naruszyło jej interes prawny do właściwego ustalenia kwoty zobowiązania płatnika do finansowania świadczeń, uwzględniającej złożoną ofertę;

2. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nr [...], podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż prowadzenie negocjacji w sprawie ustalenia liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej w toku postępowania zostało przeprowadzone w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji poprzez arbitralne i jednostronne narzucanie przez komisję konkursową liczby świadczeń oferowanych przez oferenta, co w konsekwencji przekłada się na kwotę zobowiązania Funduszu względem świadczeniodawcy wybranego w wyniku postępowania oraz nieproporcjonalny podział środków pomiędzy wyłonionych świadczeniodawców.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że w załączniku nr 5 Tabela nr 1, Rubryka 2, Lp. II Kompleksowość, Kategoria 1 Sposób wykonania umowy, pkt 1.1 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. nie umieszczono wzmianki o miejscu udzielania świadczeń, zatem na spełnienie określonego w nim warunku nie ma wpływu fakt miejsca udzielania świadczeń, o ile znajduje się ono na obszarze działania danego oddziału wojewódzkiego NFZ (tj. na terenie województwa [...]). Skarżąca spółka realizuje na podstawie umów nr [...], [...] i [...] świadczenia w rodzaju rehabilitacja lecznicza z zakresu lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej. W ramach umowy nr [...] udziela świadczeń w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresach: fizjoterapia ambulatoryjna oraz lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna. Zdaniem skarżącej spółki, z treści rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. wynika, że wszystkie elementy determinujące spełnienie owego kryterium dotyczą realizacji procesu leczenia w zakresie przedmiotowo tożsamym z zakresem, którego dotyczy postępowanie, a realizowanie tych świadczeń odbywa się na podstawie umowy z Funduszem. Nigdzie nie zastrzeżono konieczności realizacji tych świadczeń na obszarze zabezpieczenia tożsamym z obszarem, na który rozpisano postępowanie. Zgodnie z § 2 pkt 14 zarządzenia Prezesa NFZ nr [...] z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez oferenta rozumie się świadczeniodawcę, który ubiega się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lub pełnomocnika. Na gruncie u.ś.o.z. świadczeniodawcą jest podmiot leczniczy, a nie pojedynczy zakład leczniczy czy nawet jednostka organizacyjna podmiotu. Wobec uzależnienia spełnienia warunku od okoliczności odnoszących się do "oferenta", należy mieć na uwadze autora oferty – podmiot leczniczy jako całość, niezależnie od tego w jakim zakładzie, komórce czy jednostce organizacyjnej ma miejsce udzielanie świadczeń. Z uwagi na to, że w tej sytuacji realizacja świadczeń z zakresu lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej odbywa się w ramach kilku jednostek organizacyjnych podmiotu, na podstawie różnych umów z ŁOW NFZ, całkowicie zasadne jest stwierdzenie, iż skarżąca spółka udziela świadczeń w wyżej wymienionym zakresie. Zatem odpowiedź twierdząca udzielona w formularzu ankietowym w odniesieniu do warunku, o którym mowa w załączniku nr 5 Tabela nr 1, Rubryka 2, Lp. II Kompleksowość, Kategoria 1 Sposób wykonania umowy, pkt 1.1 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r., była właściwą. Treść zarządzenia odnosząca się do innego kryterium (ciągłości) jednoznacznie precyzuje, że zaistnienie okoliczności uwzględnianych w ramach tego warunku (realizowanie procesu leczenia świadczeniobiorców w określonym okresie bezpośrednio poprzedzającym zawarcie nowej umowy) ma być oceniane w kontekście potencjału oferenta "w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie". Zdaniem skarżącej spółki, skoro zatem ustawodawca zdecydował się na szczegółowe unormowanie przypadków, w których oceniany warunek ma być weryfikowalny w ramach obszaru zabezpieczenia wskazanego w ogłoszeniu konkursu – poprzez jednoznaczne, literalne ujęcie w treści wykazu kryteriów wyboru, a wskazanego warunku oceny ofert w załączniku nr 5 Tabela nr 1, Rubryka 2, Lp. II Kompleksowość, Kategoria 1 Sposób wykonania umowy, pkt 1.1 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. nie uszczegółowił, jakoby miało chodzić o realizację świadczeń w ramach obszaru objętego postępowaniem, to nie wolno przesądzić o fakcie spełniania bądź niespełnienia warunku jedynie w kontekście potencjału świadczeniodawcy na tym obszarze. Powyższa interpretacja została potwierdzona przez Ministerstwo Zdrowia w piśmie z 3 października 2017 r. skierowanym do skarżącej spółki. Zdaniem skarżącej spółki, ocena jej oferty winna uwzględniać dwa dodatkowe punkty rankingujące w zakresie kryterium kompleksowości. Gdyby oferta skarżącej spółki została oceniona zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa, do najlepiej ocenionej oferty świadczeniodawcy B brakowałoby jej jedynie jednego punktu rankingującego. Ocena punktowa oferenta B byłaby zatem zaledwie o 1,5 % wyższa. Ten fakt z pewnością przełożyłby się również na podział środków na poczet realizacji zawartych na skutek postępowania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącej spółki wypada lepiej pod względem kryterium jakości i kompleksowości –łącznie aż o 3 punkty – a to te kryteria przedstawiają najwyższą wagę w myśl zasady wyrażonej w § 9 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.. Powołany przepis stanowi o wadze poszczególnych kryteriów w sytuacji uzyskania jednakowej łącznej oceny oferty przez co najmniej dwóch oferentów. Jednakże można z niego wywieść także zasadę, że środki finansowe powinny być przyznawane w pierwszej kolejności tym podmiotom, które uzyskały wyższą wartość punktową oferty, w szczególności w kolejności według następujących kryteriów: jakość, kompleksowość, dostępność, ciągłość oraz cena. Oferta skarżącej spółki wygrałaby wówczas z ofertą B pod względem pierwszego oraz drugiego co do ważności kryterium: jakość oraz kompleksowość, która to okoliczność powinna być uwzględniona przy podziale środków finansowych. Skarżąca spółka podniosła także, iż komisja konkursowa ustaliła dla oferenta B wartość świadczeń na poziomie aż 37 935,90 zł. Natomiast dla skarżącej spółki przyznano środki na kwotę zaledwie 27 000,00 zł. Oznacza to, że oferent B uzyskał finansowanie na poziomie aż o ponad 40 % wyższym od skarżącej spółki, pomimo zaledwie jednopunktowej różnicy w rankingu. W toku negocjacji komisja przedstawiła skarżącej spółce ostateczny limit finansowania. Skarżąca spółka nie miała możliwości dokonania oceny, czy ŁOW NFZ działa uczciwie i sprawiedliwie w stosunku do niej, jako jednego z ubiegających się o kontrakt, w odniesieniu do pozostałych uczestników. Przy podziale środków komisja konkursowa potraktowała poszczególnych oferentów w sposób nierówny. Sam sposób prowadzenia rozmów z poszczególnymi oferentami sprawił, że wola oferenta, co do oferowanej przez niego liczby oferowanych świadczeń pozostała iluzją. To komisja ostatecznie podjęła decyzję w zakresie oferowanej liczby świadczeń (liczba ta stanowi zaś mnożnik do ustalenia kwoty kontraktu). Określiła z góry w toku rozmów negocjacyjnych limit świadczeń, jakie ewentualnie Fundusz zakupi u oferenta i niejako "wymusiła" na nim podpisanie protokołu negocjacji pod rygorem odrzucenia oferty. Podpisanie przez skarżącą spółkę protokołu z negocjacji zawierającego warunki zaproponowane w sposób arbitralny przez NFZ nastąpiło z uwagi na silną wolę zawarcia kontraktu z Funduszem dla dobra pacjentów oczekujących na rehabilitację. Zdaniem skarżącej spółki, brak reakcji organu na zachowanie komisji konkursowej stanowi naruszenie jej interesu, a utrzymanie w mocy decyzji nr [...] stanowi złamanie zasad wynikających z art. 134 ust. 1 u.ś.o.z..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] w sprawie oddalenia w całości odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonego przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze B., D.. M., P., P., S. i Ż.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2017r. poz.1938 ze zm.), dalej u.ś.o.z.

Zgodnie z treścią art.132 ust.1 wymienionej ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4.

W myśl art.132 ust.2 u.ś.o.z. umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale.

Zgodnie z treścią art.134 ust.1 u.ś.o.z. .fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

W myśl art.139 ust.1 u.ś.o.z. zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie:

1) konkursu ofert albo

2) rokowań.

Zgodnie z treścią art.142 ust.1 wymienionej ustawy konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej.

W myśl art.142 ust.6 u.ś.o.z. komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia:

1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej;

2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej.

Zgodnie z treścią art.148 ust.1 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert:

1) jakości,

2) kompleksowości,

3) dostępności,

4) ciągłości,

5) ceny

- udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.

W myśl art.151 ust.1 u.ś.o.z. jeżeli nie nastąpiło unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, komisja ogłasza o rozstrzygnięciu postępowania.

Zgodnie z treścią art.154 ust.1 u.ś.o.z. świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu.

W myśl art.154 ust.3 u.ś.o.z. po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu.

Zgodnie z treścią art.154 ust.4 u.ś.o.z. od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W myśl art.154 ust.6 u.ś.o.z. dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Zgodnie z treścią art.154 ust.6a u.ś.o.z. stronami postępowania, o którym mowa w ust. 1-6, są świadczeniodawca, który złożył odwołanie, o którym mowa w ust. 1, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W myśl art.155 ust.1 u.ś.o.z. do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie konkursowe w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze gmin: B. D., M., P., P., S. i Ż. na okres od 1 października 2017r. do 31 grudnia 2021r. Jako ogólną wartość zamówienia wskazano kwotę nie większą niż 75873 zł. W postępowaniu złożono cztery oferty. W dniu 1 września 2017r. rozstrzygnięto postępowanie wybierając dwóch oferentów a mianowicie:

1.) B spółka jawna w D. – liczba punktów rankingowych 69, łączna wartość świadczeń - 37935 zł

2.) A R.W. S. spółka jawna w W. – liczba punktów rankingowych – 66, łączna wartość świadczeń – 27000 zł

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zarzuciła organowi dwa następujące przypadki naruszenia przepisów:

1.) zaniżenie liczby punktów o 2 za kryterium – kompleksowość, kategoria – sposób wykonania umowy. Za to kryterium stronie winny być przyznane 2 punkty zamiast 0 zaś łączna ilość otrzymanych punktów winna wynieść 68 zamiast 66.

2.) prowadzenie negocjacji co do liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji poprzez arbitralne narzucenie przez komisję liczby świadczeń oferowanych przez oferenta co przekłada się na kwotę zobowiązań Funduszu względem świadczeniodawcy oraz nieproporcjonalny podział środków pomiędzy świadczeniodawcami.

Ad 1)

Zgodnie z treścią załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016r. poz. 1372 ze zm.) tabela nr 1 rubryka 2 lp. II Kompleksowość, kategoria 1 – sposób wykonania umowy określono warunek 1.1. następującej treści: "oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej". Za spełnienie tego warunku przewidziano 2 punkty.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca udzieliła pozytywnej odpowiedzi na wymieniony warunek w ankiecie konkursowej co skutkowało przyznaniem jej dwóch punktów zaś komisja konkursowa zmieniła odpowiedź na negatywną co skutkowało przyznaniem stronie zero punktów. Na czynność komisji strona skarżąca złożyła protest, który pismem z dnia 30 sierpnia 2017r. komisja konkursowa nie uwzględniła.

Spór dotyczący przyznania punktów za to kryterium sprowadza się do tego czy proces leczenia świadczeniobiorców w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej musi być realizowany na terenie danego oddziału wojewódzkiego NFZ czy też na obszarze, którego dotyczy postępowanie konkursowe. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że wystarczy aby proces leczenia był realizowany na terenie oddziału wojewódzkiego NFZ (tj. na terenie województwa [...]) natomiast organ administracji uważa, że proces leczenia musi być realizowany na obszarze objętym postępowaniem konkursowym.

Sąd w obecnym składzie za uzasadnione uznał stanowisko strony skarżącej.

Należy zaznaczyć, że spółka A na podstawie czterech umów zawartych z [...] Oddziałem Wojewódzkim NFZ realizuje świadczenia lecznicze przy czym trzy umowy dotyczą świadczeń w rodzaju rehabilitacji leczniczej z zakresu ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej zaś jedna umowa dotyczy świadczeń w rodzaju rehabilitacji leczniczej w zakresach: fizjoterapia ambulatoryjna . Wszystkie świadczenia są realizowane na terenie gmin B. i W. czyli na obszarze działania [...] Oddziału NFZ.

Podkreślić należy, iż w spornym kryterium (lp. II kompleksowość, kategoria 1 – sposób wykonania umowy, warunek 1.1.) nie ma mowy aby proces leczenia świadczeniobiorców był realizowany na obszarze, którego dotyczy postępowanie konkursowe. W kryterium tym nie określono takiego wymogu. W tym samym załączniku nr 5 do rozporządzenia z 5 sierpnia 2016r. w kryterium "ciągłość udzielania świadczeń" w pytaniach 1,2 i 3 wyraźnie określono, że realizacja procesu leczenia świadczeniobiorców musi odnosić się do obszaru, którego dotyczy postępowanie. Przy kryterium "ciągłości" wyraźnie zatem wskazano na jakim obszarze musi być realizowany proces leczenia. Takiego sformułowania jak w kryterium "ciągłości udzielania świadczeń" nie ma natomiast w kryterium "kompleksowości". Nie ulega wątpliwości, że gdyby prawodawca chciał aby przy kryterium kompleksowości wprowadzić wymóg realizacji procesu leczenia na obszarze którego dotyczy postępowanie to inaczej sformułowałby to kryterium a mianowicie wyraźnie by to określił, tak jak uczynił to przy kryterium "ciągłości udzielania świadczeń". Skoro jednak przy kryterium "kompleksowości" brak jest sformułowania, że proces leczenia musi być realizowany na obszarze, którego dotyczy postępowanie (odmiennie niż przy kryterium "ciągłości udzielania świadczeń") to oznacza, że nie ma takiego wymogu przy tym kryterium. W ocenie sądu istnienie takiego wymogu nie można domniemywać w sytuacji gdy nie został on określony w samej treści kryterium.

Podobny pogląd został wyrażony w piśmie Dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego Ministerstwa Zdrowia z 3 października 2017r. ( w aktach administracyjnych). Pismo to stanowi odpowiedź na zapytanie skierowane do ministerstwa przez stronę skarżącą. Z treści tego pisma wynika, że "...podmioty lecznicze przystępujące do postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej, mogą ubiegać się o przyznanie dodatkowych punktów za realizację umowy w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej....gdy realizacja ww. świadczenia odbywa się na terenie województwa, którego dotyczy postępowanie. Zawężenie wymogu udzielania świadczeń do obszaru kontraktowania musi wynikać bezpośrednio z treści ocenianego warunku".

Treść wymienionego pisma potwierdza stanowisko strony skarżącej co do przedstawionej przez nią interpretacji kryterium "kompleksowości". Podnieść należy, że to Minister Zdrowia jest autorem rozporządzenia z 5 sierpnia 2016r. a więc stanowisko przedstawione w piśmie z 3 października 2017r. jest niejako interpretacją twórcy tego rozporządzenia. Pismo to wskazuje zatem jak prawodawca rozumie treść poszczególnych kryteriów w sporządzonym przez siebie akcie prawnym.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego przez organ administracji, że w kryterium "kompleksowości" chodzi o realizację procesu leczenia wyłącznie na obszarze objętym postępowaniem. W zaskarżonej decyzji brak jest szerszych rozważań w tym zakresie zaś analiza pisma komisji konkursowej z 30 sierpnia 2017r., będącego odpowiedzią na protest, wskazuje, że komisja przy tym kryterium tworzy nowy wymóg jego spełnienia, który nie wynika z treści tego kryterium. Jak już była mowa o tym we wcześniejszych rozważaniach w sytuacji gdy w treści kryterium "kompleksowości" nie ma wymogu aby proces leczenia był realizowany na obszarze, którego dotyczy postępowanie (tak jak przewidziano to przy kryterium "ciągłości udzielanych świadczeń") to nie można domniemywać istnienia takiego wymogu. Organ administracji nie przedstawił żadnych logicznych i racjonalnych argumentów na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że stronie skarżącej błędnie przyznano za kryterium "kompleksowość" zero punktów zamiast dwóch punktów. Spółka A na podstawie czterech umów realizuje leczenie na terenie działania [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (tj. na terenie województwa [...]). Skoro w treści kryterium "kompleksowości" nie ma wymogu aby proces leczenia był wykonywany na obszarze objętym postępowaniem konkursowym to stronie skarżącej za to kryterium winny być przyznane dwa punkty a nie zero punktów. Tym samym łączna ilość punktów jaką winna otrzymać spółka powinna wynieść 68 a nie 66.

Ad 2)

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wskutek przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano dwóch następujących oferentów:

1.) B spółka jawna, która osiągnęła 69 punktów rankingowych, ustalona w wyniku negocjacji wartość punktowa świadczeń – 42151 pkt. zaś wartość świadczeń – 37935 zł;

2.) A R.W. S. spółka jawna, która osiągnęła 66 punktów rankingowych, ustalona w wyniku negocjacji wartość punktowa świadczeń – 30000 pkt. zaś wartość świadczeń – 27000 zł;

W ocenie sądu nawet gdyby przyjąć, ze strona skarżąca otrzymałaby o 2 punkty rankingowe więcej (tzn.68 pkt. zamiast 66 pkt.) to i tak nie miałoby to wpływu na jej pozycję rankingową ani na przebieg procesu negocjacji prowadzonych przez komisję konkursową. W dalszym ciągu byłaby bowiem na drugiej pozycji na liście rankingowej.

Osiągnięcie 68 punktów nie miałoby również wpływu na przebieg procesu negocjacji prowadzonych przez komisję konkursową. Należy zaznaczyć, że w czasie negocjacji z oferentami ustalana jest liczba planowanych do udzielenia świadczeń oraz cena oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej co wynika z treści art.154 ust.6 u.ś.o.z.

Komisja konkursowa proponując w czasie negocjacji określoną liczbę świadczeń musi wziąć pod uwagę strukturę terytorialną obszaru na które zostało ogłoszone postępowanie, liczbę ludności, wykonanie wynikające z realizowanych do tej pory umów oraz potencjał wskazany w ofercie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji komisji konkursowej chodziło o takie rozlokowanie środków aby zabezpieczyć świadczenie w trzech gminach umożliwiając pacjentom dostęp do świadczeń możliwe najbliżej miejsca zamieszkania. Innymi słowy działania komisji zmierzały do zapewnienia potencjalnym pacjentom jak najbardziej dogodnego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej (tzn. jak najbliżej miejsca zamieszkania). Obowiązek zapewnienia jak najlepszego dostępu do takich świadczeń wynika z treści art.6 oraz art.97 ust.3 pkt.1 u.ś.o.z.

Organ administracji przy proponowaniu liczby świadczeń słusznie wziął pod uwagę liczbę mieszkańców w gminach objętych postępowaniem konkursowym. Spółka jawna B posiada pracownię fizjoterapii w D., która to gmina liczy 10649 mieszkańców. Natomiast strona skarżąca posiada swoją pracownię w B., która to gmina posiada 5845 mieszkańców. Oznacza to, że w gminie B. mieszka o około 45% mniej mieszkańców niż w gminie D. (przyjmując 10649 mieszkańców za 100%). Większość potencjalnych pacjentów zamieszkuje w gminie D. i okoliczność ta winna być brana pod uwagę przy określeniu liczby proponowanych świadczeń. Odległość pomiędzy D. a B. wynosi około 29 kilometrów i jest rzeczą zrozumiałą, że dla potencjalnych pacjentów zamieszkałych w gminie D. najdogodniejszym miejscem dostępu do świadczenia będzie właśnie miejscowość D. a nie B. gdyż jest najbliżej ich miejsca zamieszkania. Mimo tak dużej różnicy w ilości mieszkańców pomiędzy gminami D. i B. wartość świadczeń wynegocjowanych przez spółkę B jest zaledwie o 28% większa od wartości świadczeń wynegocjowanych przez stronę skarżącą (przyjmując kwotę 37935 zł za 100%). Nie można zatem przyjąć, ze wartość świadczeń ustalonych przez komisję konkursową dla wybranych oferentów jest niesprawiedliwa i dyskryminująca dla strony skarżącej.

Nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym w skardze, że w sytuacji gdy obaj wybrani oferenci otrzymali prawie taką samą ilość punktów (spółka B – 69 punktów zaś strona skarżąca winna otrzymać 68 punktów) to w takim samym stosunku winna być podzielona wartość świadczeń. W postępowaniu konkursowym oferty są oceniane poprzez kryteria jakości, ciągłości, kompleksowości i ceny ale także dostępności. Bierze się pod uwagę strukturę terytorialną obszaru, którego dotyczy postępowanie oraz liczbę ludności na tym obszarze o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. W sytuacji gdyby przyjąć pogląd przedstawiony przez stronę skarżącą (tzn. aby wartości świadczeń obu oferentów były prawie równe) to oznaczałoby, że część potencjalnych pacjentów zamieszkałych w gminie D. (gmina ta posiada prawie o połowę więcej mieszkańców niż gmina B.) musiałaby dojeżdżać na zabiegi do B. mimo, że bliżej ma do D. Nie zostałby wówczas spełniony warunek zabezpieczenia świadczeń pacjentom w sposób najbardziej dla nich dogodny czyli najbliżej miejsca zamieszkania. Pogląd strony skarżącej w tym zakresie wyrażony w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.

Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący przebiegu negocjacji. Strona skarżąca zarzuciła komisji konkursowej arbitralne narzucenie limitu świadczeń, grożenie uczestnikowi negocjacji odrzuceniem oferty z powodu zaoferowania przez niego zbyt dużej ilości świadczeń oraz wymuszanie podpisu protokołu negocjacji pod rygorem odrzucenia oferty.

Należy zaznaczyć, że pomiędzy stronami zawarta już została umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na warunkach uzgodnionych podczas negocjacji. Strona skarżąca wykonuje już tę umowę a jednocześnie kwestionuje w niniejszej sprawie przebiegi negocjacji w których ustalono niezbędne elementy przyszłej umowy. Odnośnie dopuszczalności kwestionowania przebiegu negocjacji przez stronę mimo realizowania umowy wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2017r. w spr. II GSK 2209/15. W wyroku tym, NSA podniósł, że strona skarżąca chcąc zakwestionować warunki umowy powinna skorzystać ze środków prawnych przewidzianych w Kodeksie cywilnym w oparciu o treść art.155 ust.1 u.ś.o.z. W ocenie NSA nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której strona z jednej strony wykonuje umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawartą na warunkach uzgodnionych podczas negocjacji a z drugiej strony powołując się na art.152 ust.1 u.ś.o.z. kwestionuje przebieg tych negocjacji zarzucając nierówne traktowanie w zakresie zaproponowanej jej liczby świadczeń. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca może kwestionować warunki zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ustalonych w drodze negocjacji) korzystając ze środków prawnych przewidzianych w Kodeksie cywilnym. W postępowaniu przed sądem powszechnym może wykazywać skuteczność uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli a nie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby spółka uchyliła się od złożenia przez nią oświadczenia woli.

Wspomnieć tylko należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje aby w czasie negocjacji wobec strony stosowane były groźby, wymuszenia podpisu czy arbitralne decydowanie o liczbie i cenie świadczeń. O tym, że negocjacje nie przebiegały tak jak opisuje to spółka świadczy chociażby fakt, że w czasie negocjacji zwiększono wartość punktową świadczeń. Początkowo komisja konkursowa zaproponowała wartość punktową 21074 pkt a w wyniku negocjacji ustalono tę wartość na 30000 pkt. Dowodzi to, że w czasie negocjacji strony porozumiały się w tym zakresie. Nadto spółka podpisała protokół negocjacji bez żadnych zastrzeżeń pod sformułowaniem "protokół końcowy zawiera ostateczne stanowisko stron w procesie negocjacji co do liczby i ceny". Nie ulega wątpliwości, że gdyby strona miała zastrzeżenia co do przebiegu negocjacji to mogła to zaznaczyć przy jego podpisaniu bądź w ogóle odmówić podpisu protokołu (w protokole znajduje się pouczenie co do trybu postępowania w razie odmowy podpisu protokołu przez oferenta). W niniejszej sprawie strona skarżąca nawet nie uprawdopodobniła, że przebieg negocjacji był taki jak opisała w skardze. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W ocenie sądu stronie skarżącej zaniżono liczbę punktów rankingowych o 2 lecz nie miało to wpływu na jej pozycję rankingową oraz na przebieg negocjacji prowadzonych przez komisję konkursową, W przekonaniu sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę spółki A R.W. S.

k.ż.