Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 135/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz ( spr.), Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia oraz umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 135/18

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpatrzeniu zażalenia Z. P. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2017r. znak: [...], o odmowie przyznania Z. P. odszkodowania uzupełniającego odszkodowanie przyznane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] , uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Z. P. zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie odszkodowania uzupełniającego w wysokości 11.536,80 zł stanowiącego równowartość odprowadzonego podatku VAT od wypłaconego wcześniej odszkodowania w kwocie 50.160,00 zł. Zdaniem wnioskodawcy Kolegium błędnie interpretowało przepisy uznając, iż przyznana mu kwota 50.160,00 zł stanowi kwotę brutto. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt III SA/Wa 653/16 w sprawie indywidualnej interpretacji Ministra Finansów w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2017r. znak: [...] Starosta [...] odmówił Z. P. przyznania żądanego odszkodowania uzupełniającego odszkodowanie przyznane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że przyznana przez organ kwota z tytułu odholowania z drogi i dozorowania na parkingu pojazdów: [...] o nr rej. [...], [...] nr rej. [...] i [...] nr rej. [...], stanowi kwotę brutto i w związku z tym brak jest uzasadnienia dla przyznania wnioskowanej kwoty.

Zażalenie na to postanowienie wniósł Z. P., zarzucając obrazę przepisu art. 6 k.p.a. w wyniku nieuzasadnionej oceny stanu prawnego przedmiotowej sprawy, a w szczególności w zakresie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a także obrazę art. 7 k.p.a. w wyniku nierozpatrzenia argumentów strony przytoczonych w uzasadnieniu wniosku, a w konsekwencji nieustosunkowanie się do tych argumentów, co skutkowało wydaniem orzeczenia, które nie uwzględnia słusznego interesu strony. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt III SA/Wa 653/16, według którego przyznana kwota odszkodowania jest kwotą netto, a za wykonaną usługę tj. realizację powierzonego zadania powiatu, polegającego na usuwaniu i przechowywaniu pojazdów, wykonawcy należy się wynagrodzenie umowne, które opodatkowane jest według zasad ogólnych podatkiem od towarów i usług i płatnym na podstawie faktury VAT. Zdaniem strony Starosta [...] w sposób nieuprawniony odmówił przyjęcia od niego faktury VAT, zwrócił także uwagę na stanowisko Ministra Finansów, który zmienił swoje pierwotne stanowisko i ostatecznie uznał, że kwota wypłacona wnioskodawcy z tyt. wynagrodzenia była kwotą netto. Skarżący wskazał, że podobne stanowisko prezentują także inne organy np. Starosta [...], który przyznał mu zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za dozorowanie pojazdu zholowanego z drogi wraz z 23% podatku VAT.

W wyniku rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało zaskarżone postanowienie.

Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013r. znak: [...] w przedmiocie przyznania zwrotu konicznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu w wysokości 10.270,00 zł, zwrotu kosztów przechowywania pojazdów w wysokości 26.150,00 zł, zwrotu kosztów związanych z usunięciem pojazdów z drogi w kwocie 450 zł, a także odmowy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór i orzekło o przyznaniu Z. P. kwoty 50.160,00 zł z tytułu zwrotu koniecznych wydatków na holowanie pojazdów [...] o nr rej. [...], [...] nr rej. [...] i [...] nr rej. [...], ich dozorowanie, a także z tytułu wynagrodzenia za dozór tych pojazdów. Jednocześnie Kolegium odmówiło przyznania zwrotu koniecznych wydatków za dozorowanie tych pojazdów, a także wynagrodzenia za ich dozorowanie w zakresie przekraczającym stawkę 10,00 zł za dobę dozorowania pojazdu. Postanowienie Kolegium jest rozstrzygnięciem ostatecznym.

Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Z. P. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści powyższego postanowienia, Kolegium wyjaśniło, że kwota przyznana postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] jest kwotą brutto.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017r. Z. P. zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie odszkodowania uzupełniającego w wysokości 11.536,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty, co stanowi równowartość odprowadzonego podatku VAT od odszkodowania przyznanego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013r. Zdaniem wnioskodawcy Kolegium błędnie przyjęło, że przyznana kwota stanowi należność w kwocie brutto. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w wyniku uznania przyznanego odszkodowania za kwotę brutto Z. P. obowiązany był odprowadzić podatek VAT, co realnie spowodowało pomniejszenie przyznanego odszkodowania o kwotę podatku VAT odprowadzonego do Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że w przedmiotowej sprawie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt III SA/Wa 653/16. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że przyznana kwota odszkodowania jest kwotą netto, a usługi holowania pojazdów powinny być udokumentowane fakturami VAT, gdyż zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15 ustawy są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Zdaniem wnioskodawcy wobec stwierdzeń Sądu zawartych w w/w prawomocnym wyroku, wniosek o wypłatę odszkodowania uzupełniającego jest w pełni uzasadniony.

Wniosek ten został rozstrzygnięty przez Starostę [...] poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania odszkodowania uzupełniającego Organ wskazał , że z przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia nie wynika, aby Starosta obowiązany był do orzekania o przyznaniu podmiotowi wyznaczonemu do usuwania pojazdów z dróg i przechowywania ich na parkingu, odszkodowania. W świetle tych przepisów Starosta obowiązany jest przyznać podmiotowi na jego żądanie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Należności te nie mają charakteru odszkodowawczego. Podkreślił, że należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorowaniem pojazdów [...] o nr rej. [...], [...] nr rej. [...] i [...] nr rej. [...], a także wynagrodzenie za ich dozorowanie zostały przyznane Skarżącemu na podstawie ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...]. W związku z tym orzeczenie o tych należnościach może być zmienione tylko w trybach nadzwyczajnych.

Skoro zaś z powołanych przepisów, ale także z żadnych innych unormowań nie wynika, iż organ w drodze decyzji administracyjnej, czy też w drodze postanowienia, jest obowiązany orzec o przyznaniu odszkodowania podmiotowi dozorującemu pojazdy usunięte z dróg, to sprawa wszczęta wnioskiem o przyznania tego rodzaju odszkodowania jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania o charakterze przedmiotowym. Brak jest bowiem przepisu materialnoprawnego, który mógłby stanowić podstawę rozstrzygnięcia wniosku Z. P.. Żaden przepis w systemie prawa nie upoważnia bowiem organu administracji do rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, czy też w drodze postanowienia w przedmiocie przyznania odszkodowania uzupełniającego kwotę zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie pojazdów usuniętych z dróg, które zostało już przyznane ostatecznym postanowieniem Kolegium. W takiej zaś sytuacji organ I instancji uprawniony był do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 61a k.p.a., a jeżeli doszło do wszczęcia postępowania, jak w niniejszej sprawie, to obowiązany był je umorzyć jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na opisane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017r. wniósł Z. P. domagając się jego uchylenia zarzucił :

1. Naruszenie przepisów art. 7 KPA w zw. z art. 77 par. 1 KPA wobec skoncentrowania swoich rozważań na bezprzedmiotowości postępowania, a zaniechaniem merytorycznej analizy zaskarżonego postanowienia Starosty [...] a w konsekwencji formalne zakończenie sprawy;

2. Naruszenie przepisów art. 105 par. 1 KPA w zw. z art. 138 par. 1 pkt 2 KPA w wyniku ich zastosowania w podstawie rozstrzygnięcia, w konsekwencji bezpodstawnego uznania, że w przedmiotowej sprawie występuje bezprzedmiotowość postępowania oraz jego umorzenia i braku merytorycznego ustosunkowania się do orzeczenia organu pierwszej instancji i zarzutów zawartych w zażaleniu.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem skarżącego zgłoszony wniosek jasno określa, że jego istota sprowadza się do żądania uzupełnienia wypłaconej ww. kwoty, która była przyznana i wypłacona wnioskodawcy w zaniżonej wysokości na skutek nieuprawnionej, błędnej interpretacji przepisów podatkowych przez SKO. Ponieważ przyznana kwota - wg wyrażonej oceny przez SKO, stanowiła kwotę brutto, Z. P. był zobligowany odprowadzić należny podatek VAT w kwocie 11 536, 80 zł. Ta kwota stanowi realną szkodę wnioskodawcy, który musiał pomniejszyć przyznaną przez SKO kwotę o podatek VAT, a zatem na skutek błędnej interpretacji SKO - że przyznana kwota jest kwotą brutto ( postanowienie SKO z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...]), realne wynagrodzenie wyniosło kwotę 38 623, 20 zł. Ponieważ podatek VAT został wpłacony przez Wnioskodawcę, to jest oczywistym, iż uzyskał status poszkodowanego na skutek nieuprawnionej interpretacji organu orzekającego, a zatem jego żądanie ma charakter odszkodowawczy, gdyż zmierza do naprawienia zaistniałej szkody. W ocenie skarżącego, charakter żądania i intencja wnioskodawcy wynikają wprost z motywów przedstawionych we wniosku. Skoncentrowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoich rozważaniach, li tylko na literalnym brzmieniu żądania, bez analizy jego istoty i merytorycznego charakteru, jest instrumentalnym zabiegiem tego organu, który uchylając się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednocześnie unika przyznania się do własnego błędu, co do zakwalifikowania przyznanej Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. kwoty, że jest to kwota brutto. W przedstawionych okolicznościach, nie może być mowy o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego na wniosek Z. P. Tym samym organ odwoławczy powinien merytorycznie odnieść się do złożonego zażalenia, gdyż organ pierwszej instancji dokonał merytorycznej oceny wniosku, a zażalenie kwestionowało tą ocenę z wykorzystaniem merytorycznych argumentów. W ocenie skarżącego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie znajduje uzasadnienia wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania kończącego to postępowanie formalnie, w którym strona jest zainteresowana uzyskaniem orzeczenia merytorycznego, rozstrzygającego jej żądanie. O bezprzedmiotowości postępowania nie może być mowy, gdyż mamy do czynienia z konkretną sprawą do załatwienia - czy żądanie uzupełniającego odszkodowania ( wynagrodzenia o charakterze odszkodowawczym) jest zasadne, czy nie. W tych okolicznościach, organ odwoławczy winien merytorycznie rozstrzygnąć zażalenie strony, czego jednak nie uczynił, wydając orzeczenie formalnie kończące postępowanie. Orzeczenie tego rodzaju jest w istocie uchyleniem się od merytorycznego załatwienia sprawy i narusza interes strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna aczkolwiek Sąd nie w pełni podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Trafnie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie niniejszej organ I instancji rozpoznał wniosek Skarżącego merytorycznie gdy tymczasem podstawę prawną wydania postanowienia organu I instancji powinien być przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Jak wynika z jednolitego stanowiska sądów administracyjnych, przepis ten stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Dopóki bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej sprawy staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.

Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Wydana kolejny raz decyzja merytoryczna w tym trybie dotknięta byłaby wadą nieważności (por.m.in. wyrok NSA z dnia 10 października 2017 r., sygn. I OSK 2452/16, Lex nr 2401613, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. IV SA/Po 643/17, Lex nr 2415208, wyrok WSA w Opolu z dnia 3 października 2017 r., sygn. II SA/Op 327/17, Lex nr 2399208, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2017 r., sygn. II SA/Po 506/17, Lex nr 2399322, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. IV SA/Wa 2642/16, Lex nr 2330047).

W niniejszym przypadku wniosek skarżącego dotyczył postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013r., który przyznał żądane przez niego świadczenie w kwocie brutto.

Składając wniosek w sprawie niniejszej Skarżący, bez względu na użyte nazewnictwo , domaga się weryfikacji przyznanej kwoty poprzez wyliczenie jej w wysokości netto. Powyższe oznacza, że w zasadzie domaga się ponownie tego samego świadczenia, jedynie w zweryfikowanej przez organ wysokości. To zaś oznacza , że faktycznie oczekuje ponownego rozpoznania sprawy zakończonej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013r., której nie kwestionował uprzednio w zwykłym toku postępowania odwoławczego.

Oznacza to, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013r.

Tym samym , pomimo błędnego uzasadnienia , organ prawidłowo przyjął, że w zakresie żądania Skarżącego konieczne jest umorzenie bezzasadnie wszczętego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 w zw. z art.119 § 3 p.p.s.a.