Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1700/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169  ust. 2, 3, 4, 7, 8, 9
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 77,  art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] Uniwersytetu W. z dnia [...] lipca 2008 r. [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz L. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu W. po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] odmawiającej przyjęcia na pierwszy rok jednolitych magisterskich stacjonarnych studiów na kierunku [...] na Wydziale [...] w Uniwersytecie W. po rozpatrzeniu wniosku Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...] Uniwersytetu W. zawiadomiła L. W., że nie został on przyjęty na pierwszy rok studiów, jednolitych, magisterskich, stacjonarnych na Uniwersytecie W. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 28 ust. 1 Uchwały Nr 215 Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 23 maja 2007 r. jednostki rekrutacyjne przyjmują kandydatów w kolejności ustalonej w postępowaniu kwalifikacyjnym w ramach limitów miejsc. Na podstawie wyników L. W. Komisja Rekrutacyjna obliczyła liczbę uzyskanych punktów rekrutacyjnych według wzoru ustalonego w uchwale 217 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 23 maja 2007 r. L. W. otrzymał [...] pkt co nie pozwoliło na jego przyjęcie na studia zgodnie z ustalonym w powyższej Uchwale limitem miejsc, ponieważ ostatnia osoba przyjęta na studia uzyskała 78,8 pkt.

Od powyższej decyzji zgodnie z pouczeniem w niej zawartym L. W. odwołał się do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej.

W odwołaniu podniósł, że jego zdaniem został naruszony tryb rekrutacyjny, bowiem zasady rekrutacji na studia obowiązujące na Wydziale [...] na rok 2008/2009 wyraźnie wskazują na podział kandydatów legitymujących się świadectwem maturalnym z lat 2005 lub 2006 i 2007 lub 2008. Odwołujący się przytacza Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, kwalifikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, zgodnie z którym przysługuje mu okres 5 lat na poprawienie i podwyższenie wyników egzaminu maturalnego. Rozporządzenie to określa również status prawny aneksu utrzymywanego w przypadku, ponownego podchodzenia do egzaminu. Z powyższego wynika, że aneks jest ważny tylko i wyłącznie ze świadectwem maturalnym i funkcjonuje jako jednolity dokument. Zdaniem odwołującego się w oparciu o powyższe przepisy prawne nie przyjęcie go na studia na podstawie wyniku rekrutacyjnego jest niezasadne, bowiem przelicznik punktów nie uwzględnia wszystkich uzyskanych przez niego wyników, również tych podwyższonych w 2008 r. Zdaniem odwołującego się wszystkie te wyniki, zgodnie z zasadami rekrutacji obowiązującymi w dacie 2008/2009 powinny być przeliczone według wzoru stosowanego do osób posiadających maturę z 2005 r. Tak liczony ostateczny wynik byłby w jego przypadku wyższy niż próg przyjęcia wynoszący 78,8 pkt, co wystarczyłoby na przyjęcie go na pierwszy rok studiów na kierunku [...].

Podkreślił również, że zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, szczegółowe zasady rekrutacji powinny być określone nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki. Nie informując odpowiednio wcześniej kandydatów o innym przeliczaniu wyników uzyskanych w przypadku poprawienia egzaminu maturalnego zdaniem odwołującego się doszło do niedopuszczalnych nieprawidłowości. W jego przypadku wyniki zostały bowiem przeliczone w sposób inny niż podany w zasadach rekrutacji, bez uprzedniego ogłoszenia takich zasad w odpowiednim określonym przepisami prawa terminie, zatem tryb rekrutacji został naruszony.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. (zaskarżoną) Rektor Uniwersytetu W. nie uwzględnił odwołania L. W. złożonego do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej i utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...].

W uzasadnieniu organ podniósł, że odwołujący się uzyskał niewystarczająca liczbę punktów niezbędnych do zakwalifikowania się na stacjonarne studia na Wydziale [...].

Zdaniem organu kwestionowany przez odwołującego się sposób przeliczania punktów kandydatów poprawiających maturę jest prawidłowy, ponieważ Centralna Komisja Egzaminacyjna, a za nią Uniwersytet W. uznaje, że poprawiony wynik poziomu rozszerzonego zastępuje w całości uzyskany wcześniej wynik z poprawionego przedmiotu zdawanego na poziomie podstawowym i rozszerzonym. W myśl tej zasady zdaniem organu Centralna Komisja Egzaminacyjna nie dopuszcza możliwości jednoczesnego poprawiania obydwu poziomów z danego przedmiotu. Jednocześnie organ potwierdza, że świadectwo wraz z aneksem stanowi jednolity dokument.

Organ rozpatrujący odwołanie podnosi, że zgodnie z informacją zamieszczoną podczas trwania rekrutacji na stronie Biura ds. Rekrutacji osobom poprawiającym maturę umożliwiajono wybór, czy ich punkty mają być przeliczone z uwzględnieniem poprawionych wyników, czy też jedynie na podstawie wyników uzyskanych przed poprawą w przypadku gdy pomimo poprawienia wyniku kandydat mógłby uzyskać po przeliczeniu punktów mniej korzystny wynik, niż przy uwzględnieniu punktów uzyskanych przed poprawą. Nie jest zdaniem organu dopuszczalny sposób przeliczenia punktów w którym w ramach jednego przedmiotu łączy się wynik z poziomu podstawowego uzyskany na maturze z wynikiem z poziomu rozszerzonego uzyskanym w ramach poprawy.

Od decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2008 r. L. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z powodu niepodzielenia stanowiska organu odwoławczego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co skutkowało nieprzyjęciem go na pierwszy rok studiów kierunek [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym sąd rozstrzyga sprawę w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy.

Należy wyjaśnić, że decyzje o przyjęciu (odmowie przyjęcia) na studia są uznawane za indywidualne akty administracyjne (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 1989 r. sygn. akt I SA 251/89, OSP 1991 r., nr 4 poz. 96, oraz z dnia 16 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 1374/99), do których zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stosuje się odpowiednio przepisy KPA oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Sprawowana zaś przez sądy administracyjne kontrola tych decyzji dotyczy jedynie zgodności z prawem postępowania decyzyjnego uprawnionych organów.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] z dnia [...] lipca 2008 r. odmawiająca przyjęcia na pierwszy rok studiów w Uniwersytecie W. w roku akademickim 2008/2009.

Jak wynika z treści decyzji Komisji Rekrutacyjnej przyczyną odmowy przyjęcia kandydata na studia było uzyskanie przez skarżącego niewystarczającej ilości punktów niezbędnych do zakwalifikowania się na studia.

Postępowanie rekrutacyjne kandydatów na studia jest unormowane w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) Zgodnie z treścią art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym Senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Podjętą w tej sprawie uchwałę uczelnia podaje do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy, i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu maturalnego. Senat uczelni ustala w trybie określonym w ust. 2, jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia. Uczelnia może za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego przeprowadzić dodatkowe egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2, tylko w przypadku konieczności sprawdzenia wiedzy lub umiejętności niesprawdzonych w trybie egzaminu maturalnego, lub gdy osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia posiada świadectwo dojrzałości uzyskane za granicą (ust. 3). Jeżeli podstawę przyjęcia na studia stanowią wyniki egzaminu dojrzałości, senat uczelni może przeprowadzić egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2 (ust. 4). W przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statusie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia (ust. 7). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, co uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna (ust. 8). Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (ust. 9).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że postępowanie kwalifikacyjne na pierwszy rok studiów stacjonarnych na Uniwersytecie W.w roku akademickim 2008/2009 prowadzone było na podstawie Uchwały nr 215 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie ogólnych warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie Warszawskim na rok akademicki 2008/2009 (Monitor UW Nr 5 z 23 maja 2007 r., poz. 247 ze zm.) w związku z Uchwałą Nr 217 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia pierwszego stopnia, jednolite studia magisterskie i studia drugiego stopnia na Uniwersytecie Warszawskim na rok akademicki 2008/2009 (Monitor UW Nr 5A z 23 maja 2007 r., poz. 249 ze zm.).

Zgodnie z zasadami kwalifikacji dla kandydatów z nową maturą zawartych w powyższej uchwale nr 217 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego ogłoszonej do publicznej wiadomości w ustawowo ustalonym terminie ustalono odrębne zasady kwalifikacji dla kandydatów posiadających nową maturę zdawaną w latach 2005 – 2006 oraz posiadających nową maturę zdawaną w latach 2007 – 2008.

Dla kandydatów z maturą uzyskaną w latach 2005 – 2006 ustalono, ze w postępowaniu kwalifikacyjnym będą brane pod uwagę wyniki egzaminu maturalnego na poziomie podstawowym albo podstawowym i rozszerzonym łącznie, a dla kandydatów z matura uzyskaną w latach 2007 – 2008 w postępowaniu kwalifikacyjnym będą brane pod uwagę wyniki egzaminu maturalnego na poziomie podstawowym albo rozszerzonym.

Podział taki wynikał z odrębnych zasad zdawania nowej matury w wyżej wymienionych latach.

Należy podnieść, że w dacie rekrutacji na studia na rok akademicki 2008/2009 obowiązywało (obowiązuje nadal) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 83, poz. 562).

Zgodnie z § 105 ust. 1 powyższego rozporządzenia zdający ma prawo przystąpić ponownie do egzaminu maturalnego zarówno w części ustnej, jak i w części pisemnej z jednego lub więcej przedmiotów o których mowa w § 54 ust. 2 i 3 w celu podwyższenia wyniku egzaminu maturalnego z tych przedmiotów lub zdania egzaminu maturalnego z przedmiotów dodatkowych wybranych spośród przedmiotów o których mowa w § 54 ust. 3.

Zgodnie z § 106 ust. 2 tego rozporządzenia zdający, który podwyższył wynik egzaminu maturalnego lub zdał egzamin maturalny z przedmiotów dodatkowych zgodnie z § 105 otrzymuje aneks do świadectwa dojrzałości wydany przez komisję okręgową zgodnie z odrębnymi przepisami.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że organ naruszył obowiązujące zasady rekrutacji na rok akademicki 2008/2009, które sam ustalił w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i które zostały podane do publicznej wiadomości w ustalonym terminie. Dlatego też skarga zasługuje na uwzględnienie. Kandydat na studenta, który poprawił maturę uzyskaną w 2005 r. poprzez podwyższenie wyniku przedmiotu na poziomie rozszerzonym i uzyskał odpowiedni aneks nadal jest posiadaczem świadectwa maturalnego uzyskanego w 2005 r. i powinien być klasyfikowany tak jak pozostałe osoby legitymujące się maturą uzyskaną w 2005 r.

Natomiast twierdzenie organu, że Centralna Komisja Egzaminacyjna (a za nią Uniwersytet W.) uznaje, że poprawiony wynik przedmiotu maturalnego z poziomu rozszerzonego zastępuje w całości uzyskany wcześniej wynik z poprawionego przedmiotu zdawanego na poziomie podstawowym i rozszerzonym nie może być poddane ocenie Sądu, ponieważ w aktach sprawy brak jest dokumentu Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, który potwierdziłby takie stanowisko tego organu, co umożliwiłoby także jego ocenę pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Jednocześnie organ nie kwestionuje, że świadectwo maturalne i aneks stanowią jednolity dokument. Jak wynika z analizy akt rozpoznawanej sprawy powyższa informacja dotycząca przeliczania punktów podczas rekrutacji w roku akademickim 2008/2009 została podana do wiadomości przyszłych studentów na stronie internetowej Biura ds. Rekrutacji (co potwierdza organ w zaskarżonej decyzji) już podczas trwania rekrutacji co jest niezgodne z obowiązującym prawem przesądzającym, że zasady rekrutacji powinny zostać ogłoszone do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki. Organ naruszył także przepisy o postępowaniu administracyjnym zwłaszcza art. 77 § 1 i art. 107 § 3 KPA w aktach sprawy brak jest bowiem podstawowych dokumentów niezbędnych do oceny prawidłowości przeprowadzonego w rozpoznawanej sprawie postępowania rekrutacyjnego, czyli brak jest dokumentu Komisji Rekrutacyjnej, z którego wynikałby sposób przeliczania punktów kandydatom na studia legitymującym się maturami z lat 2005 – 2006 i 2007- 2008 (także tym, którzy poprawiali przedmioty), dokumentu z którego wynikałoby, że Komisja rekrutacyjna Wydziału [...] odmówiła przyjęcia skarżącego na pierwszy rok studiów. Ponadto brak jest w aktach sprawy uchwały Senatu o powołaniu Komisji Odwoławczej i jej składu, brak jest protokołu z posiedzenia Komisji Odwoławczej, brak jest wniosku Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z którym powinien zapoznać się Rektor przed wydaniem ostatecznej decyzji. Braki te uniemożliwiają sadowi dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania odwoławczego oraz prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji.

Pomocną w rozpatrzeniu sprawy mogłaby być sama treść zaskarżonej decyzji. Niestety zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu W. poza podaniem podstawy prawnej i pouczenia sprowadza się do kilku zdań dotyczących stanu faktycznego. Decyzja ta nie posiada nawet w minimalnym zakresie uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Rektora Uniwersytetu W. Biorąc pod uwagę istotne braki w materiale dowodowym oraz najogólniej rzecz ujmując zbytnią zwięzłość i lakoniczność, a także istotne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 i art. 107 § 1 i 3 KPA.

Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ w pierwszej kolejności uzupełni akta sprawy o brakujące istotne dla jej rozstrzygnięcia dokumenty dotyczące przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i odwoławczego i dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowody wyda decyzję zawierającą zgodnie z treścią art. 107 § 1 i § 3 KPA nie tylko przedstawienie dotychczasowego stanu sprawy, ale także uzasadnienie prawne, w którym organ oceni zasadność podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego.

W uzasadnieniu organ powinien odnieść się również do terminu podania do publicznej wiadomości nowych zasad dotyczących przeliczania punktów, które zostały ogłoszone w trakcie postępowania rekrutacyjnego, co organ potwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. – Prawo szkolnictwie wyższym.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.