Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 669/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia WSA Tamara Dziełakowska ( spr. ) Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E. N. i Z. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie prawidłowości wykonanych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. i Z. N. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2006 r. o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie robót budowlanych wykonywanych przez A. W. na działce nr [...] przy ul. [...] w U.

Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie sprawy administracyjnej:

Starosta decyzją z dnia 7 lipca 2006 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w U.

W trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji Z. N. – właściciel sąsiedniej nieruchomości składającej się z działek nr [...],[...],[...]– zgłosił do organu nadzoru budowlanego zastrzeżenia odnośnie prowadzonych robót budowlanych twierdząc, że są one wykonywane niezgodnie z projektem, gdyż realizowany obiekt budowlany został zbliżony do granicy z jego nieruchomością na odległość 2,14 m.

Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu postępowania administracyjnego dokonał w dniu 13 października 2006 r. kontroli robót budowlanych. W sporządzonym z tej czynności protokole organ stwierdził, że inwestor do dnia oględzin wykonał piwnice, strop nad piwnicą oraz ściany parteru do wysokości ok. 2,65 m. W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną wykonanych robót oraz dokonano pomiarów zewnętrznych bryły budynku oraz pomiarów odległości wznoszonego obiektu od tzw. punktów stałych tj. od ogrodzenia pomiędzy działką inwestora nr [...] a działkami sąsiednimi. Z wykonanego szkicu wynikało, że odległości te wynoszą: 4,20 m od ogrodzenia z działką nr [...], 4 m od słupa narożnego pomiędzy działkami [...] i [...] ( działka drogowa ), 3,05 m do betonowego cokołu ogrodzenia z działką [...] i od 2,29 m do 3,08 m do betonowego cokołu ogrodzenia z działką nr [...] i [...] ( załącznik do protokołu z k. 6 akt ). W protokole odnotowano, że w toku oględzin A. W. i Z. N.złożyli sprzeczne oświadczenia dotyczące przebiegu granicy pomiędzy trzema działkami należącymi do Z. N. tj. działkami o numerach [...],[...],[...], a działką inwestora nr [...]. Według twierdzeń Z. N. granica ta przebiega wzdłuż istniejącego i uwidocznionego na fotografiach ogrodzenia. Natomiast według inwestora granica przebiega około 1 metra za tym ogrodzeniem w głąb działek p. N. Inwestor oświadczył także, że realizuje obiekt zgodnie z projektem i wytyczeniem dokonanym przez uprawnionego geodetę J. M. i na powyższe przedstawił organowi dziennik budowy z odpowiednim wpisem projektanta.

W powyższych okolicznościach organ w dniu 19 października 2006 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedstawienia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót ze szczególnym uwzględnieniem odległości od granic z działkami sąsiednimi i punktami stałymi terenu (budynkami na działkach sąsiednich ) oraz rzędną przyziemia budynku. W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał na art. 50 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w uzasadnieniu wyjaśnił, że "kontynuacja robót budowlanych bez wyjaśnienia zgodności wytyczenia obiektu z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, może spowodować zagrożenie interesów inwestora jak i osób trzecich ( skarżącego)".

W dniu 23 października 2006 r. inwestor przedłożył organowi operat pomiarowy sporządzony przez geodetę J. M. W operacie wskazano pomiary zewnętrznej bryły obiektu budowlanego, odległości obiektu od granic wszystkich sąsiednich nieruchomości. Zaznaczono jednak, że granicę pomiędzy działkami [...],[...]i [...] ( działkami p. N. ), a działką inwestora [...]przyjęto według stanu prawnego z 1980 roku. W operacie wskazano także rzędne przyziemia budynku: 10,56 m.n.p.m i 10,03 m.n.p.m. Z operatu wynikało, że sporna między stronami granica przebiega w taki sposób na jaki wcześniej wskazywał organowi inwestor tzn. za istniejącym ogrodzeniem w głębi działek p. N.

Z. N. po zapoznaniu się z przedmiotowym operatem złożył pismo, w którym zakwestionował wskazany w operacie przebieg granicy między jego działkami, a działką inwestora. Stwierdził, że ustalenie granicy na podstawie stanu prawnego z 1980 roku nie jest prawidłowe. Wyjaśnił, że w 2001 roku nastąpiło wznowienie granic prawnych nieruchomości, a ówcześni ich właściciele ( właścicielem działki nr [...] była wtedy Gmina Miejska) podpisali protokół graniczny. Z uwagi na powyższe Burmistrz Miasta decyzją z dnia 13 lutego 2001 r. umorzył wszczęte jeszcze przed wznowieniem granic postępowanie rozgraniczeniowe z powodu jego bezprzedmiotowości. Zdaniem Z. N. zarówno przedmiotowy protokół, jak i wyżej wskazana decyzja dowodzą, że obowiązującą prawnie granicą jest granica wskazana w protokole wznowienia znaków granicznych z 2001 r. Granica ta przebiega wzdłuż wybudowanego ogrodzenia. Taki też przebieg granicy uwzględniony został również przy projektowaniu zabudowy jego działek. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedłożył dwie mapy wydane przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w 2004 roku na potrzeby inwestycji realizowanej przez skarżącego oraz oświadczenie geodety D. M. potwierdzające, że znaki graniczne wskazane przez skarżącego ( słupki betonowe z wyrytym krzyżem ) są zgodne z danymi Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego, a także oświadczenie I. R. – projektanta rozbudowy budynku skarżącego, że granice uwidocznione na mapie do celów projektowych sporządzonej w kwietniu 2004 r. pokrywają się z przebiegiem granic w terenie. W złożonym piśmie skarżący stwierdził, że realizowana na sąsiedniej działce budowa narusza jego prawa oraz przepisy Prawa budowlanego. Zarzucił dodatkowo, że inwestor dokonał podniesienia wysokości ścian piwnicy o około 25 cm co spowoduje zwiększenie kubatury obiektu.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego dołączył do akt sprawy akta administracyjne związane z udzielonym A. W. pozwoleniem na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, a także akta postępowania administracyjnego, którego przedmiotem było udzielenie E. i Z.N. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działkach nr [...],[...],[...]wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym.

W dniu 17 listopada 2006 r. organ skierował do autora projektu architektonicznego realizowanej inwestycji – S. C. pismo, w którym poinformował go o stwierdzonym odstępstwie od projektu. W piśmie tym wyjaśnił, że inwestor w trakcie realizacji inwestycji zmienił rzędne wysokościowe; poziom zera określony w projekcie na wys. 10,44 m.n.p.m. zmieniono na rzędną 10, 56 m.n.p.m., ponadto obniżony poziom parteru przewidziany na rzędnej 9,76 m.n.p.m. wykonano na rzędnej 10,03 m. Powołując przepisy art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 80 kpa organ zwrócił się do projektanta o dokonanie kwalifikacji wskazanego odstąpienia. Wobec braku odpowiedzi ponowiono zobowiązanie, jednak bezskutecznie.

W powyższych okolicznościach organ I instancji w dniu 18 grudnia 2006 r. wskazując na przepisy art. 104 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ) wydał decyzję o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu tej decyzji organ szczegółowo przedstawił powyższy przebieg postępowania administracyjnego. Następnie przytoczył treść art. 36 a ust. 1 i ust. 5 Prawa budowlanego akcentując stosownym podkreśleniem, że zgodnie z treścią powyższego przepisu nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji. Organ wskazał także na § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r. ze zm. ) zgodnie z którym wysokość budynku mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku do górnej płaszczyzny stropu bądź najwyżej położonej krawędzi stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, albo do najwyżej położonej górnej powierzchni innego przekrycia. Wskazano także, że z urzędu dokonano kontroli obiektu realizowanego na działkach skarżącego nr [...] i [...]. W jej trakcie dokonano pomiarów bryły obiektu oraz jej odległości od punktów stałych i nie stwierdzono istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 24 maja 2004 r. wydanej dla inwestycji skarżącego.

Organ wskazał, że po analizie dostarczonych przez obie strony dokumentów, materiału dowodowego zebranego w trakcie wizji lokalnej oraz po zapoznaniu się z projektem stanowiącym załącznik do decyzji ustalił następujące okoliczności:

1/ obrys zewnętrzny realizowanego budynku w stanie surowym ( bez izolacji termicznej ścian zewnętrznych ) oraz odległości obiektu od granic z działkami nr [...],[...],[...] są zgodne z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu.

2/ przedłożona przez inwestora inwentaryzacja geodezyjna wykonana jako spełnienie obowiązku nałożonego postanowieniem przedstawia stan prawny granic na rok 1980. Na inwentaryzacji istniejące ogrodzenie pomiędzy działkami nie pokrywa się z przebiegiem granic działek.

3/ projekt zagospodarowania terenu działki nr [...] sporządzony został na mapie przeznaczonej do celów projektowych ( zał. nr 4 do wyjaśnień skarżącego ) z zaznaczonym ogrodzeniem na granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami. Jednocześnie stwierdzono, iż na projekcie zagospodarowania działki brak jest podania odległości projektowanego obiektu od granic z działkami nr [...] i [...]. Odległość ta pokazana jest na rysunku nr 3/2 – rzut piwnic – i zgadza się z odległością w inwentaryzacji geodezyjnej.

4/przebieg granic działek na mapach do celów projektowych, pozyskanych z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wykreślonych dla inwestycji realizowanej przez A. W. i Z. N., jest taki sam.

5/ W trakcie inwestycji podniesiono poziom parteru, co może spowodować zmianę wysokości budynku lub zmianę jego kubatury.

Dalej organ wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, ustaleń wizji lokalnej i wyżej cytowanych przepisów, wobec braku wypowiedzenia się projektanta oraz rozbieżności co do rzeczywistego przebiegu granic pomiędzy działkami nie może stwierdzić, iż na obecnym etapie inwestycji doszło do istotnego odstapienia od projektu. Dokonane zmiany mogą jednak wpłynąć na zmianę wysokości obiektu lub jego kubatury, lecz na obecnym etapie realizowanych robót trudno stwierdzić w jakim stopniu dokonane zmiany wpłyną na charakterystyczne parametry obiektu budowlanego. Wyjaśniono, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru toczące się na podstawie przepisów Prawa budowlanego nie rozstrzyga w ogóle sporu dotyczącego prawa własności gruntu i przebiegu granic. PINB sprawdza jedynie zgodność obiektu z projektem zagospodarowania terenu, projektem architektoniczno – budowlanym i innymi warunkami pozwolenia na budowę. Wyjaśniono także, że po zakończeniu inwestycji inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego obowiązany jest dołączyć stosowne dokumenty wynikające z brzmienia art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto zgodnie z art. 57 ust. 2 w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ stwierdził, że w powyższych okolicznościach brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie w/w przepisu.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że po wydaniu decyzji wpłynęło pismo projektanta S. C. datowane na dzień 15 grudnia 2006 r. ( adnotacja o złożeniu w organie w dniu 18 grudnia 2006 r. o godz. 15.30 ) Projektant wyjaśnił w nim, że podniesienie rzędnych posadowienia płyty fundamentowej budynku nastąpiło z uwagi na występujący wysoki poziom wody gruntowej oraz zmiany technologii stropu nad częścią piwniczną ( zmiana płyty stropowej żelbetowej wylewanej na strop żelbetowy płytowy prefabrykowany typu Ż.). Wprowadzając zmiany inwestor zobowiązany został do obniżenia wysokości kondygnacji parteru ( I kondygnacji ) oraz poddasza budynku ( II kondygnacji ) w celu zachowania charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tj. kubatury i wysokości realizowanego obiektu. Projektant wyraził pogląd, że na obecnym etapie realizacji inwestycji dokonane zmiany stanowią nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego tj. art. 36 a ust. 6, ponieważ nie można określić ostatecznej wysokości i kubatury realizowanego obiektu.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Z. N. zarzucił, że wydane rozstrzygnięcie narusza obowiązujące przepisy Prawa budowlanego oraz jego prawo własności. Stwierdził, że organ nie dokonał oceny zgodności realizowanego obiektu z projektem zagospodarowania terenu oraz projektem architektoniczno – budowlanym. W toku postępowania ustalono bowiem, że obiekt realizowany na działce nr [...] jest zbliżony do granicy jego nieruchomości na odległość 2, 29 m, a więc niezgodnie z Prawem budowlanym. Skarżący powołał się na przedłożone w toku sprawy dokumenty (ponownie załączone do odwołania ) i zarzucił, że sporządzona inwentaryzacja geodezyjna nieprawidłowo wskazuje granicę między jego działkami, a działką inwestora według stanu prawnego z 1980 r., a nawet, że jest "świadomym fałszowaniem obowiązujących granic z 2001 r. znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Geodezyjnym i Kartograficznym". Załączone dokumenty i oświadczenie geodety D. M. potwierdzają, że sporna granica przebiega w miejscu istniejącego i wybudowanego przez niego ogrodzenia. Zatem obiekt inwestora został zbliżony do granicy jego nieruchomości na odległość niezgodnie z Prawem budowlanym. W odwołaniu wskazano również na ustalenia organu dotyczące zmiany rzędnych posadowienia budynku, skierowane w tym przedmiocie wezwania do inwestora i projektanta i zarzucono, że "do dnia wydania decyzji tj. 18 grudnia 2006 r. nie zgłosili się oni w celu dokonania odstąpienia". Zdaniem skarżącego inwestor zamierzenie i świadomie realizuje samowolę budowlaną nie przestrzegając prawa. Dokonane zmiany dotyczące kubatury budynku, wysokości budynku oraz usytuowania budynku na działce są to zmiany istotne, a organ nadzoru budowlanego nie zajął w tym przedmiocie żadnego stanowiska.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 10 sierpnia 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że z operatu pomiarowego sporządzonego przez uprawnionego geodetę wynika, iż odległość obiektu od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...],[...] i [...] oraz obrys zewnętrzny realizowanego budynku ( w stanie surowym bez warstw ocieplających ) zgodne są z zatwierdzonym projektem architektoniczno – budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę. W/wym. operat, w ocenie organu, wykazał, że istniejące ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] ( odwołujący się ) i nr [...] ( inwestor ) nie pokrywa się z granicą, lecz usytuowane jest ukosem na działce inwestora. Odnośnie dokonanej przez inwestora zmiany rzędnych wysokościowych posadowienia budynku organ odwoławczy wskazał na treść pisma projektanta S. C. z dnia 15 grudnia 2006 r. i przytoczył treść art. 36 a ust. 5 pkt 2 Prawa Budowlanego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie w postanowieniu organu I instancji z dnia 19 października 20006 r. wskazano błędną podstawę prawną uprawniającą organ do wstrzymania robót budowlanych ( właściwą podstawę powinien stanowić art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego), jednak okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż w trakcie postępowania ustalono, iż przedmiotowy budynek budowany jest zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutów odwołania w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż nie miały one wpływu na rozpatrzenie sprawy. Wyjaśniono, że organy nadzoru budowlanego dokonują oceny zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast nie są władne do rozstrzygania sporów dotyczących ustalania granic nieruchomości.

W skardze do sądu administracyjnego E. i Z. N. wnieśli o uchylenie wyżej opisanej decyzji. Zdaniem skarżących postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przez organy z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 8, 10 § 1, 12 w zw. z art. 35 § 2 kpa. Uzasadniając te zarzuty skarżący wskazali na pominięcie przez organy dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, a zwłaszcza ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta z 12 lutego 2001 r. Zdaniem skarżących podstawą ustalenia granic nieruchomości w przedmiotowej sprawie powinna być owa decyzja, a nie mapy z 1980 roku przyjęte do opracowania operatu geodezyjnego. Zarzucono, że organy nie wyjaśniły stanu sprawy, nie przeprowadziły właściwie postępowania dowodowego, zaś wizja lokalna i ocena dokumentów geodezyjnych została dokonana w sposób nieprofesjonalny. Z dokumentów wynika bowiem jednoznacznie, że realizowany przez A. W. obiekt budowlany usytuowany jest niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzucono, że organ nie poinformował stron o zakończeniu postępowania w trybie art. 10 § 1 kpa, a tym samym pozbawił ich możliwości zgłoszenia dodatkowych wniosków dowodowych. Wskazano, że organ odwoławczy bez żadnego powodu i usprawiedliwienia rozpoznawał odwołanie przez osiem miesięcy.

Z dalszej treści skargi wynika, że skarżący kwestionują ustalenia organów dotyczące zgodności realizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym. W zakresie tego zarzutu ponowiono zarzuty odwołania odnoszące się do kwestii związanych z nieprawidłowym ustaleniem w operacie przebiegu spornej granicy. Zdaniem skarżących materiał dowodowy w sprawie wskazywał na taki przebieg granicy jaki wynikał z dokumentów przedłożonych przez skarżącego, a nie taki jaki został przyjęty w operacie. W tej sytuacji, w ich ocenie, wobec sprzecznego stanowiska geodetów organ powinien był powołać biegłego "do oceny granic z uwzględnieniem treści ostatecznej decyzji z załącznikami o rozgraniczeniu przywołanej we wcześniejszej części skargi". Skarżący zarzucili, że nie mogli złożyć takiego wniosku, ponieważ wobec naruszenia przez organ art. 10 kpa zostali zaskoczeni wydaną decyzją. Skarżący wskazali także, że w wydanej decyzji organ odwoławczy powołał się na pismo projektanta S. C. z dnia 15 grudnia 2006 r. Tymczasem w wydanej w dniu 18 grudnia 2006 r. decyzji organu I instancji stwierdzono, że do chwili jej podjęcia projektant nie wypowiedział się w kwestii dokonanego odstępstwa od projektu. Wyjaśnienia wymaga zatem kwestia w jaki sposób przedmiotowe pismo pojawiło się w aktach sprawy. Za "kuriozalne" skarżący uznali twierdzenia autora projektu, że odstępstwo zostało podyktowane wysokim poziomem wody gruntowej, gdyż "w takim przypadku bezsensowne jest wykonywanie piwnicy, jako odrębnej kondygnacji, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie". Ponadto inwestor do chwili obecnej nie wykonał zobowiązania w kwestii obniżenia kondygnacji parteru oraz poddasza. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 36 a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, a uzasadniając ten zarzut wskazali: "W powyższym zakresie organ rażąco naruszył prawo ponieważ aktualny obiekt budowlany ma znacznie zwiększoną kubaturę, wysokość i liczbę kondygnacji. Powyższe jest niezmiernie łatwe do zaobserwowania nawet dla laika mogącego zapoznać się z projektem budowlanym i stanem faktycznym. W powyższym zakresie należy także wskazać na warunki zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązujące dla budynku inwestora Pana W., a mianowicie oznaczonych symbolem B 42.4 MN. Zdaniem skarżących organ rażąco naruszył art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego". Zarzucono również, że organ dokonał pomiarów odległości budowanego obiektu od granic działki w sposób korzystny dla inwestora tj. bez uwzględnienia warstw docieplających, co narusza wskazany w uzasadnieniu decyzji przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Na zakończenie skargi odnosząc się do wyjaśnień organu administracji o braku jego kompetencji do rozstrzygania sporów o granice nieruchomości skarżący stwierdzili, że "o ile organ oparł by się o cytowaną wielokrotnie wcześniej decyzję rozgraniczeniową i właściwie ocenił naruszenie prawa budowlanego dokonane przez inwestora, Pana W. – sprawa oceny granic byłaby zbędna".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W związku z zarzutami skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotem prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego było ustalenie czy realizowana na podstawie pozwolenia na budowę przez inwestora A. W. na działce nr [...] budowa jest zgodna z projektem budowlanym, a jeżeli nie to czy stwierdzone odstępstwa od projektu mają charakter tzw. odstępstw istotnych uzasadniających podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Zatem trzeba zaakcentować i wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem postępowania nie było rozstrzygnięcie kwestii prawidłowego i zgodnego z prawem przebiegu granicy między działkami skarżących, a działką inwestora. W niniejszej sprawy ustalenie tej okoliczności nie było nawet konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia zagadnienia stanowiącego przedmiot sprawy. Rzeczą organu była bowiem ocena zgodności realizowanej inwestycji z projektem budowlanym. Zatem jedyną kwestią odnoszącą się do przebiegu spornej między stronami granicy było ustalenie jaki jej przebieg został przyjęty w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Jeżeli bowiem projekt budowlany uwzględniał przebieg granicy niezgodny z obowiązującym stanem prawnym, lecz został on zatwierdzony przez właściwy organ i na jego podstawie inwestor realizuje inwestycję z zachowaniem odległości od tej granicy jaka została przyjęta w projekcie to nie można uznać, że dopuszcza się on w tym zakresie odstępstwa od projektu. Owszem, w sytuacji gdy w toku budowy okaże się, że granica nieruchomości w rzeczywistości przebiega w innym miejscu niż w projekcie i w taki sposób, że budowany obiekt narusza warunki techniczno - budowlane dotyczące jego sytuowania od granicy to istotnie dochodzi wówczas do naruszenia prawa, ale naruszenie to nie jest spowodowane odstępstwem inwestora od projektu lecz zupełnie innymi okolicznościami. W takiej sytuacji nie ma podstaw do zastosowania wobec inwestora trybu przewidzianego w art. 51 Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że to naruszenie prawa polegające na uwzględnieniu w projekcie niewłaściwego przebiegu granicy nie może być wyeliminowane w trybie powyższego przepisu. Wskazać też trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu organ nadzoru budowlanego dokonując oceny zgodności inwestycji z projektem budowlanym nie miał podstaw do wyjaśniania czy uwzględniona przy projektowaniu inwestycji sporna między stronami granica odpowiada prawu czy nie, ani też nie miał podstaw do wyjaśniania z jakich przyczyn w projekcie zagospodarowania terenu sporządzonym dla inwestycji A. W. nie ma wskazanych odległości obiektu od granicy z działkami skarżących i dlaczego odległości te wskazane na rysunku projektu – rzucie piwnic odpowiadają odległościom wskazanym w operacie geodezyjnym, który uwzględniał przebieg spornej granicy według stanu prawnego z 1980 roku. Powyższy operat geodezyjny i zgodność wskazanych w nim odległości od granic nieruchomości z rzutem piwnic, a także innymi dokumentami projektu ( por. rzut parteru ) jednoznacznie dowodzi, że przy projektowaniu inwestycji uwzględniono granicę według stanu prawnego z 1980 r., czyli przesuniętą o ok. 1 metr za ogrodzeniem w głąb działek skarżących. W niniejszym postępowaniu organ nie miał jednak podstaw do wyjaśniania powodów przyjęcia w projekcie "innej" granicy niż wynikająca z dokumentów przedłożonych przez skarżącego ( protokołu wznowienia znaków granicznych z 2001 roku i decyzji Burmistrza Miasta o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego ), ani też ustalania czy w tym zakresie - stosownie do twierdzeń skarżącego - dopuszczono się "świadomego fałszowania granic", czy też jedynie nie dochowano należytej staranności przy projektowaniu inwestycji. Wszystkie te okoliczności były obojętne i nieistotne z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania. Istotny był jedynie przebieg granicy przyjęty w projekcie, a zwłaszcza to czy wznoszony obiekt zachowywał odległości przewidziane w zatwierdzonym projekcie. Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy nie było w ogóle konieczne ustalenie gdzie zgodnie z prawem przebiega sporna między stronami granicami. Wszystkie więc zarzuty skargi, które dotyczyły powyższej kwestii (pominięcie przez organy dokumentów przedłożonych przez skarżącego: protokołu wznowienia znaków granicznych i decyzji Burmistrza Miasta z dnia 13 lutego 2001 r., niewyjaśnienie przebiegu prawnej granicy, nieskorzystanie przez organ z możliwości powołania biegłego geodety "do oceny granic" i uniemożliwienie stronom zgłoszenia powyższego wniosku) są zatem niezasadne, gdyż nie odnosiły się do przedmiotu prowadzonego postępowania administracyjnego i nie mogły mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odniesieniu do zagadnienia, które stanowiło istotę niniejszej sprawy administracyjnej tj. dokonania oceny zgodności inwestycji z projektem budowlanym i oceny charakteru stwierdzonych odstępstw od projektu należy stwierdzić, że organ nadzoru budowlanego poczynił prawidłowe ustalenia. Zostały one szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia 18 grudnia 2006 r. w pięciu punktach, których treść została przytoczona na stronie 4 i 5 niniejszego uzasadnienia. Ustalenia te dawały organowi podstawę do stwierdzenia braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 Prawa budowlanego. Oceniając prawidłowość tych ustaleń należy zauważyć, że w toku postępowania skarżący twierdził i wykazywał, że projekt zagospodarowania terenu dla inwestycji A. W. został opracowany na takiej samej mapie uzyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, jaka była podstawą opracowania projektu zagospodarowania terenu jego działek, a która uwzględniała taki przebieg granicy na jaki w toku postępowania wskazywał skarżący tj. wzdłuż wybudowanego ogrodzenia. Jak wynika z ustaleń organu I instancji zawartych w zdaniu pierwszym punktu 3 i w punkcie 4 organ zgodnie z powyższymi twierdzeniami skarżącego i złożonymi przez niego mapami stwierdził, że tak jest w istocie. Jednakże powyższe ustalenie przy braku wskazania w projekcie zagospodarowania terenu dla inwestycji A. W. odległości od granic z działkami nr [...] i [...] ( zd. drugie punktu 3 ustaleń organu ) nie uzasadniało przyjęcia, że inwestor realizuje obiekt z odstępstwami. Brak wskazania powyższych odległości na projekcie zagospodarowania terenu obligował organ do ich ustalenia w oparciu o inne dokumenty projektu. Organ stwierdził, że odległości projektowanego obiektu od granicy z w/w działkami pokazane są na rysunku nr 3/2 – rzucie piwnic – i ustalił że zgadzają się one z wielkościami podanymi w inwentaryzacji geodezyjnej. Z powyższego ustalenia jednoznacznie wynika, że przy projektowaniu inwestycji na działce nr [...] uwzględniono odległości od granicy działek nr [...] i [...], ale granicy przyjętej według stanu prawnego z 1980 roku. Jak już wyżej wyjaśniono ocena zasadności i prawidłowości przyjęcia w projekcie "innej" granicy niż wynikająca z obowiązującego stanu prawnego nie mogła być przedmiotem prowadzonego postępowania. Organ prawidłowo ustalił zatem, że w odniesieniu do sytuowania obiektu na działce nr [...] inwestor nie dopuścił się odstępstwa od projektu. Należy także wskazać, że organ w oparciu o przedmiotową inwentaryzację ustalił także, iż obrys zewnętrzny realizowanego budynku i odległości od granic pozostałych trzech działek ([...],[...] i [...]) są zgodne z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu już powyższe ustalenie dawało podstawę do przyjęcia zgodności realizowanej inwestycji z projektem zagospodarowania terenu. Skoro bowiem obiekt w obrysie zewnętrznym zachowuje wymiary wskazane w projekcie, a jego odległość od trzech niespornych granic jest taka jak w projekcie to oznacza, że jego usytuowanie na działce jest prawidłowe. Należy wskazać, że w odniesieniu do wyżej omówionych ustaleń organów skarżący zarzucili jedynie błędność pomiarów odległości budynku od granic działki wskazując, że zostały one dokonane w sposób korzystny dla inwestora tj. bez uwzględnienia warstw docieplających, a więc z naruszeniem przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r. ). Zarzut ten jest jednak niezasadny, albowiem wskazany przepis dotyczy pomiarów wysokości budynku, a nie odległości w terenie. Do tych ostatnich natomiast zastosowanie ma § 9 w/w rozporządzenia, który dopuszcza ich przyjmowanie bez uwzględniania grubości tynków i okładzin zewnętrznych.

Reasumując, wbrew twierdzeniom skargi, organy prawidłowo uznały, że wykonywana inwestycja w odniesieniu do wymiarów budowanego obiektu i jego usytuowania na działce jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym. W tym zakresie nie było zatem podstaw do stwierdzenia przez organ odstępstwa inwestora od projektu. W tym miejscu należy wskazać, że w decyzji organu odwoławczego błędnie wskazano, że sporządzony w toku sprawy operat pomiarowy wykazał, że istniejące ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] ( odwołujący się ) i nr [...] ( inwestor ) nie pokrywa się z granicą. Otóż, pomijając błędne wskazanie numeru działki inwestora ([...]), należy wyjaśnić, że przedmiotowy operat nie miał na celu wykazania zgodnego z prawem przebiegu granicy. Operat ten miał na celu jedynie wskazanie rzeczywistych wymiarów realizowanego budynku i jego odległości od granic sąsiednich nieruchomości. Wykazał on także ( po stwierdzeniu zgodności podanych w operacie wielkości z dokumentacją projektową - rysunkiem 3/2 ), że przy projektowaniu obiektu uwzględniono granicę między działkami stron według stanu prawnego z 1980 roku. Zatem ustalenie organu odwoławczego, że "istniejące ogrodzenie nie pokrywa się z granicą" wymaga uzupełnienia, że ogrodzenie to nie pokrywa się z granicą przyjętą w operacie, tak jak ustalił to organ I instancji. Organ ten w ogóle, i słusznie, nie rozstrzygał kwestii prawnego przebiegu granicy, ale badał zgodność wymiarów wykonanego obiektu i jego odległości od granic podanych w operacie i projekcie budowlanym. Częściowo błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w zakresie wniosków wynikających z operatu pomiarowego nie miało jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy.

Nie są zasadne także i pozostałe zarzuty skargi. Stwierdzone przez organ odstępstwo inwestora od projektu w zakresie zmiany rzędnych posadowienia budynku, odpowiednio o 12 cm i 27 cm, nie mogło być uznane za tzw. odstępstwo istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego uzasadniające zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Należy zaznaczyć, że organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na etapie wykonania piwnic i ścian parteru i jedynie w odniesieniu do tego zakresu robót oceniał charakter stwierdzonego odstępstwa i zasadność zobowiązania inwestora w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Słusznie organ przyjął, że zmiana rzędnych posadowienia budynku na tym etapie robót, kiedy wstrzymano ich wykonywanie nie skutkowała podwyższeniem wysokości obiektu. Zdaniem Sądu, w prowadzonym postępowaniu w ogóle nie było potrzeby wzywania projektanta do dokonania kwalifikacji odstąpienia. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego oceny charakteru odstąpienia inwestora od projektu dokonuje organ we własnym zakresie. Zarzut skargi, że wybudowany już obiekt ma większą kubaturę, wysokość i liczbę kondygnacji nie mógł skutkować jej uwzględnieniem. Przedmiotem prowadzonego przez organy postępowania nie był bowiem obiekt inwestora wybudowany w całości. Okoliczność, że inwestor na dalszym etapie wykonywania inwestycji nie zastosował się do zaleceń projektanta w zakresie obniżenia pozostałych kondygnacji budynku celem zachowania jego wysokości nie mogła mieć wpływu na dokonaną przez organ prawidłową ocenę zmiany rzędnych posadowienia budynku. Wyjaśnić również trzeba skarżącym, że inwestor miał prawo do kontynuacji robót budowlanych bez potrzeby oczekiwania na uprawomocnienie się wydanej decyzji. Stosownie do art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja w oparciu o wyżej wskazane przepisy, inwestor mógł realizować dalsze etapy inwestycji.

Kontrolując przebieg przeprowadzonego przez organy postępowania Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wymienionych w skardze, a zwłaszcza takiego ich naruszenia, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarżący podnosili, że z powodu naruszenia art. 10 kpa zostali pozbawieni możliwości zgłoszenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego "do oceny granic". Otóż, przeprowadzenie takiego dowodu było zbędne dla prawidłowego załatwienia sprawy, gdyż jak już wyżej wyjaśniono prawny przebieg granicy między działkami stron nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z kolei naruszenie przez organ odwoławczy przepisu kodeksu postępowania administracyjnego określającego miesięczny termin załatwienia sprawy ( art. 35 § 3 kpa ) nie skutkuje uchyleniem wydanej po tym terminie decyzji. Umożliwia stronie co najwyżej kwestionowanie bezczynności organu w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 37 kpa. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo i stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy konieczne dla jej rozstrzygnięcia.

Wobec tego, że wydane przez organy decyzje nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. )