Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1407/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 693
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
article: art. 7, 77 par. 1, 107 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1 U Z A S A D N I E N I E

T. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] marca 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych [(Dz. U. z 2015 r., poz. 693 z późn. zm.) – zwanej dalej: "ustawą o działaczach opozycji"].

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wydanie "oświadczenia, że był osobą represjonowaną i podanie w jakich latach oraz, że nie figuruje jako osoba współpracująca na zasadzie informatora, konfidenta lub tajnego współpracownika". Wskazał, że powyższe oświadczenie potrzebne jest mu w celu przedstawienia w Urzędzie Spraw Kombatantów w związku z przyznaniem świadczenia pieniężnego.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "Prezes IPN") decyzją z [...] marca 2018 r. odmówił potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W uzasadnieniu decyzji Prezes IPN, po przytoczeniu treści art. 4 ustawy o działaczach opozycji, podał że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575) organami bezpieczeństwa państwa jest Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego jak również podległe jemu jednostki organizacyjne. W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono Akta personalne podoficera: sierż. G.T. s. [...] o sygn. IPN [...], z których wynika, że wnioskodawca w okresie od dnia [...] czerwca 1945 r. do dnia [...] czerwca 1949 r. był funkcjonariuszem w organach bezpieczeństwa państwa (KBW, WBW). W aktach personalnych podoficera T. G. znajduje się karta Ewidencji Personalnej Podoficera KBW wraz z opisanym przebiegiem służby wnioskodawcy. Wynika z niej, że od dnia [...] czerwca 1945 r. wnioskodawca był dowódcą drużyny [...] pułku KBW, następnie od [...] sierpnia 1946 r. pełnił zawodową służbę w WBW [...], natomiast od [...] listopada 1947 r. pełnił zawodowa służbę w [...] pułku KBW w [...], skąd zwolniono go w dniu [...] czerwca 1949 r. Organ wskazał, że Wojska Bezpieczeństwa Wewnętrznego (WBW) po wojnie weszły w skład Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW), który jako specjalna formacja wojskowa podporządkowany był Ministerstwu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w latach 1945-1954. Skarżący od [...] czerwca 1945 r. do dnia [...] czerwca 1949 r. był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa, zatem nie spełnia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. T. G. w skardze wskazał, że z zaskarżonej decyzji wyczytał, że w latach 1945-1949 był funkcjonariuszem bezpieczeństwa Państwa. Jego jednostka wojskowa po przybyciu z frontu pod [...] została nazwana KBW i to nie jego wina. Szeregowi wojskowi, jak i on, nie mieli wpływu na zmiany, przemiany i inne tego typu wydarzenia. To się działo poza wojskowymi. Każdy działał w imię dobra Ojczyzny. Zwrócił uwagę na swój niepełnoletni wówczas wiek, w 1945 r. miał [...] lat, a w 1949 r. – [...], o czym zatem mógł decydować. Decydowano za niego, ponieważ ówczesny aparat państwowy zszedł na złą drogę i wyrządził tym wielką krzywdę Narodowi Polskiemu. Podkreślił, że nigdy nie był żadnym funkcjonariuszem. Był w normalnym wojsku i z tego wojska został zwolniony, jako inwalida wojenny z 40 % utraty zdrowia (był dwa razy ranny). Do skargi załączył m. in. artykuł o nim, który zamieszczono w dziele pt. "Katyń na ziemiach polskich", wydanym przez IPN. Artykuł jest odzwierciedleniem prawdy. Był skazany na karę śmierci i obecnie jest jednym z niewielu żyjących jeszcze skazanych. Podkreślił, że zadaje sobie pytanie, ile razy jeszcze trzeba być skazanym na karę śmierci; przesiedzieć ponad 11 lat w więzieniu za słowo "Polska"; przejść bandyckie śledztwo i mieć powybijane zęby, być zmasakrowanym, doznać okrucieństw w skali nie do opisania, aby zyskać skromne uznanie dla straszliwych cierpień (?). Wówczas, aby stanąć o własnych siłach na sprawach przebywał w szpitalu, skąd brano go na nie, dostał wyrok śmierci i wrócił do szpitala, następnie zabrano go na celę śmierci. Obecnie ma 89 lat i bardzo zły stan zdrowia. Prosi Sądu o pomoc, uważa, że przepisy są nieodpowiednio dopracowane. Pozytywne zakończenie sprawy umożliwi skarżącemu otrzymywanie dodatkowych środków, które zaspokoją w lepszym stopniu podstawowe środki niezbędne do życia (leki, konsultacje medyczne, rehabilitację, żywność, opłaty, etc.). Prezes IPN - w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że organ nie kwestionuje i nie umniejsza późniejszej działalności opozycyjnej skarżącego, jednakże istotą prowadzonego postępowania na gruncie niniejszej sprawy było ustalenie, czy w okresie kiedy skarżący był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa i państwa bez wiedzy przełożonych czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, tym samym czy spełnił kryteria, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Dalsza działalność opozycyjna skarżącego nie spełnia kryteriów określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, bowiem w tym okresie skarżący nie był już funkcjonariuszem, a tym samym działalność ta nie mogła obywać się "bez wiedzy przełożonych". Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, w piśmie procesowym z [...] września 2018 r., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na to, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegającym na błędnym ustaleniu, że skarżący przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, nie wspierał czynnie osób lub organizacji działających na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, - art. 107 § 3 K.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na nieustaleniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z którymi skarżący przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, - art. 8 i art. 9 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji oraz świadomość prawną i przyjęcie, że organ nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 4 ustawy o działaczach opozycji przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że tylko i wyłącznie na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, - art. 2 Konstytucji RP przez arbitralne oraz nieproporcjonalne naruszenie zasady sprawiedliwości oraz praw skarżącego polegające na automatycznym zastosowaniu ww. ustawy wobec skarżącego przez przyrównanie jego sytuacji do przypadków wskazanych w ustawie bez odniesienia do sytuacji życiowej skarżącego, co w konsekwencji spowodowało odmowę potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W motywach pisma skarżący podkreślić, że obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 K.p.a.) powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Obowiązek informowania poprawnego strony przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, ciąży na organach administracji państwowej, zwłaszcza w sprawach, w których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach z 12 kwietnia 2000 r., I SA/Ka 1740/98), jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Odmowa udzielenia informacji mających znaczenie dla załatwienia sprawy przez pracownika organu właściwego do załatwienia danej sprawy stanowi naruszenie art. 9 K.p.a. W niniejszej sprawie, organ administracji powinien nie tylko wskazywać na konieczność podjęcia określonych działań przez skarżącego w celu wykazania przesłanek określonych w art. 4 pkt 1 ww. ustawy, jednak przede wszystkim z uwagi na wiek oraz stan zdrowia skarżącego, powinien z własnej inicjatywy dążyć do wyjaśnienia sprawy, w szczególności wskazać skarżącemu na konieczność przedstawienia dowodów w sprawie. Co więcej, organ administracji mając wiedzę na temat działalności opozycyjnej skarżącego, powinien wywieść wnioski, że podjęcie określonej działalności opozycyjnej na początku lat 50 - tych XX wieku, musiało być poprzedzone odpowiednio długim przygotowaniem, zarówno w zakresie nawiązania kontaktów z innymi osobami, jak i przygotowaniem planów oraz odpowiednich środków związanych z ich realizacją. W konsekwencji, trudno byłoby sobie wyobrazić, że podjęcie określonych działań przez skarżącego w zakresie jego działalności opozycyjnej, nie było datowane na okres jego służby w wojsku. W tym zakresie, organ administracji z własnej inicjatywy, powinien wspomóc skarżącego w przedstawieniu dowodów, a nie jak zostało wskazane w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę ograniczyć się tylko i wyłącznie do stwierdzenia, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącym. Skarżący podniósł, że zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. W niniejszej sprawie, organ nie dokonał w sposób wyczerpujący zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności nie wykazał się inicjatywą dowodową. Niewątpliwe jest, że zasada państwa sprawiedliwego wyrażona w Konstytucji, chronologicznie pierwsza i najważniejsza, koryguje wąski, formalistyczny legalizm państwa prawnego, ujawniając zarazem istotę i cel tego państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 marca 2001 r., sygn. akt K 24/00). Postulat sprawiedliwości odnosi się zarówno do treści tworzonego prawa, jak i jego rozumienia i stosowania w praktyce. Należy przyjąć, iż w wypadku powstania kolizji powinna ona być rozstrzygana a casu ad casum, z tym, że gdy kwestia ma charakter natury materialnej - wymogi płynące z zasad sprawiedliwości społecznej i demokracji powinny mieć pierwszeństwo przed automatyzmem stosowania ustawy. W związku z powyższym automatyczne odmawianie wszystkim osobom będących formalnie żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, abstrahując od ich sytuacji życiowej, w szczególności młodego wieku (w przypadku skarżącego został on w 1945 r. wcielony do wojska w wieku [...] lat) oraz złego stanu zdrowia, a przede wszystkim bez przypisania im zbrodniczej działalności lub działalności sprzecznej z podstawowymi zasadami życiowymi nie jest do pogodzenia z zasadami określonymi w art. 2 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] marca 2018 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że z wniosku skarżącego toczyło się przed Prezesem IPN postępowanie w sprawie potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Stosownie do art. 4 ustawy o działaczach opozycji - status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Wobec tego przy rozstrzyganiu, czy osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych Prezes IPN bada jedynie 2 przesłanki. Po pierwsze - czy osoba taka nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; po drugie - co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W przedmiotowej sprawie organ wydając decyzję odmowną stwierdził, że skarżący w okresie od [...] czerwca 1945 r. do [...] czerwca 1949 r. był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa (WBW - Wojska Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które po wojnie weszły w skład (KBW) Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który jako specjalna formacja wojskowa podporządkowany był Ministerstwu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w latach 1945-1954 r.), zatem nie spełnia warunków, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Ustaleń dokonano na podstawie akt personalnych skarżącego znalezionych w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Zaś - w odpowiedzi na skargę - organ podkreślił, że istotą prowadzonego postępowania na gruncie niniejszej sprawy było ustalenie, czy w okresie kiedy skarżący był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa (od [...] czerwca 1945 r. do [...] czerwca 1949 r.) bez wiedzy przełożonych czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, tym samym czy spełnił kryteria, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Niemniej w zaskarżonej decyzji nie zajął stanowiska w tej kwestii. Powyższe dowodzi przedwczesności rozstrzygnięcia organu. Innymi słowy, w sprawie doszło do rozstrzygnięcia wydanego z naruszeniem art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 11 oraz art. 8 i art. 9 K.p.a. W istocie bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji nieuzasadnienia rozstrzygnięcia odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 107 § 3 przy jednoczesnym zadośćuczynieniu zasadzie przekonywania unormowanej w art. 11 K.p.a. Rację ma również pełnomocnik skarżącego, że postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób pogłębiający zaufanie jego uczestnika (skarżącego) do władzy publicznej i z pominięciem obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ powinien czuwać nad tym, aby strona uczestnicząca w postępowaniu nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek ten, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego, ciąży na organach administracji państwowej, zwłaszcza w sprawach, w których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi (wyrok NSA (do 2003.12.31) w Katowicach z 12 kwietnia 2000 r., I SA/Ka 1740/98), jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Dodatkowo i ze względu na osobę skarżącego, jako wnioskodawcy, będącego osobą dziewięćdziesięcioletnią, schorowaną i działającą - w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym - bez pełnomocnika. Zatem w przedmiotowej sprawie, organ spełniając powinność dążenia do wyjaśnienia sprawy, nie tylko powinien wskazać skarżącemu, że postępowanie będzie się toczyć na podstawie art. 4 ustawy o działaczach opozycji (pismo z 31.08.2017 r.); powiadamiać o niezałatwieniu sprawy w terminie (pismo 21.11.2017 r. i pismo 10.01.2018 r.); formalnie pouczyć o treści art. 10 § 1 K.p.a. (pismo z 4.01.2018 r.); ale i (przede wszystkim) pouczyć skarżącego o treści art. 4 ustawy o działaczach opozycji; wskazać na możliwość podjęcia przez skarżącego działania w celu wykazania przesłanek unormowanych w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, w szczególności przedstawienia dowodów, że przed 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W świetle powyższego, w kontrolowanej sprawie, aby można było potwierdzić, że skarżącemu może przysługiwać status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, należałoby wykazać, że skarżący nie był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa, zaś jeżeli był, to winien przedłożyć dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Tymczasem organ jedynie, na podstawie posiadanych dokumentów stwierdził, że skarżący był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa. Natomiast nie poczynił wyżej wymienionych czynności, aby następnie wykazać, że skarżący przedłożył bądź nie - dowody świadczące, że bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, czy też takowych dowodów brak w dokumentacji zgromadzonej przez organ, innymi słowy, czy w żadnym z dokumentów pochodzących z akt osobowych skarżącego nie ma informacji, aby skarżący będąc funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa udzielał bez wiedzy przełożonych pomocy osobom działającym na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Z kolei wskazywana przez skarżącego późniejsza działalność opozycyjna, której Sąd i organ nie umniejsza znaczenia, niemniej nie spełnia ona kryteriów określonych w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, bowiem w okresie tej działalności skarżący nie był już funkcjonariuszem, a tym samym działalność ta nie mogła odbywać się bez wiedzy ówczesnych przełożonych. Organ - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy – winien mieć na względzie ocenę prawną dokonaną przez Sąd i przeprowadzić postępowanie zgodnie z wytycznymi wynikającymi z powyższych rozważań Sądu, aby doprowadzić do wydania decyzji zgodnej z prawem. Wobec stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania i prawa materialnego, Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 orzeczenia) i na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skarg (punkt 2 orzeczenia). Natomiast przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przez wyznaczonego pełnomocnika następuje na mocy postanowienia referendarza sądowego wydawanego na posiedzeniu niejawnym.