Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 442/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 18, art. 57 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 54 poz 348
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013r. sprawy ze skargi W.S.G.sp. z o.o. w P. Oddział Zakład G. w K. na decyzję Wojewody W. z dnia ...utego 2013 r., nr ... w przedmiocie odmowy udostępnienia danych, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia ... stycznia 2013 r., nr ..., 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej W. S.G. sp. z o.o. w P. Oddział Zakład G.w K. kwotę 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Wojewoda W. po rozpatrzeniu odwołania W.S. G. S-ka z o.o. z siedzibą w P., Oddział Z. G. w K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia W.S. G. S-ka z o.o. z siedzibą w P., Oddział Z. G. w K. danych osób zamieszkałych w O. W.. przy ul.... w okresie do września 2012r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że organ I instancji odmawiając udostępniania żądanych danych wyjaśnił, iż we wskazanym lokalu zamieszkiwał M. . zmarły [...] lipca 1997r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że niesłuszne byłoby uznanie, że każda osoba zameldowana w lokalu byłaby traktowana jako nielegalnie pobierająca gaz. Umowa na sprzedaż gazu nie ma charakteru ściśle osobistego wobec czego nie mogła wygasnąć po śmierci M. F.. Wnioskodawca nie wykazał, że osoby zamieszkujące pod wskazanym adresem są spadkobiercami/następcami prawnymi zmarłego. Organ uznał zatem, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych i należy odmówić jego żądaniu.

Dalej organ podniósł, że w odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wskazała, iż interes prawny w ustaleniu danych osób zamieszkałych w przedmiotowym lokalu i nielegalnie pobierających gaz. Umowa z dotychczasowymi odbiorcami M. i M. F. została rozwiązana [...]listopada 2008r. Osoby zamieszkujące w przedmiotowym lokalu po tej dacie do chwili zdjęcia gazomierza ([...] września 2012r.) nadal pobierały gaz. Zdaniem odwołującego wbrew wywodom organu pierwszej instancji umowa dostawy gazu jest umową zobowiązującą i wygasa z chwilą śmierci strony a zobowiązania i prawa nie przechodzą na nowych posiadaczy lokalu albo spadkobierców.

Następnie organ odwoławczy po przytoczeniu treści przepisów prawa wyjaśnił, że zameldowanie nie zawsze oznacza faktyczne zamieszkiwanie osoby w danym miejscu. Również z faktu samego dostarczania gazu do lokalu nie można wywodzić, że osoby zameldowane w nim w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] września 2012 r. pobierały gaz. Z akt prowadzonego postępowania nie wynika by wnioskodawca to udowodnił. Mając na uwadze fakt, że wnioskodawca uzasadnia swoje żądanie celami windykacyjnymi trudno się zgodzić z tym, iż każda osoba zameldowana we wskazanym lokalu w okresie miedzy [...] listopada 2008 r. a [...] września 2012 r. nielegalnie pobierała gaz.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że do wykazania interesu prawnego do otrzymania danych Spółka musiałby udowodnić, że dane osoby pobierały gaz i nie posiadały zawartej umowy na jego odbiór. Obie te przesłanki musiałyby być spełnione łącznie. Organ ponadto zwrócił uwagę, że z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 1997 r. nr 54, poz, 348 ze zm.) wynika, iż za nielegalny pobór gazu (bez umowy z dostawcą) odpowiedzialna jest osoba nielegalnie korzystająca z tego źródła energii. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał by bliżej nieokreślone osoby, o których dane wystąpił faktycznie zamieszkiwały pod wskazanym adresem i by były odbiorcami gazu w tym lokalu i w podanym okresie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W.S. G. S-ka z o.o. z siedzibą w P., Oddział Z. G. w K. podnosząc, że zgodnie z Zgodnie z art. 44 ust. 2 pkt 1 stawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. rr 139 poz. 993 ze zm. dalej jako "ustawa") dane ze zbiorów meldunkowych udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Zgodnie z tym przepisem, z wnioskiem o wskazanie danych osób może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, Istotą interesu prawnego jest zatem oparcie go na konkretnej normie prawa materialnego.

Skarżący wykazał, iż ma interes prawny w ustaleniu danych osób zameldowanych w przedmiotowym lokalu. Interes prawny wynika z art. 3 pkt 18 i art. 57 ust. 3 Prawa energetycznego. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku pobieranie gazu bez zawarcia umowy (nielegalny pobór gazu), przedsiębiorstwo gazownicze może dochodzić od pobierającego gaz opłatę w wysokości określonej w taryfie albo dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych.

Skarżąca wskazał, że w okresie od dnia rozwiązania umowy do dnia zablokowania gazomierza, gaz był dostarczany do przedmiotowego lokalu i pobierany przez nieznane Skarżącemu osoby, które w przedmiotowym lokalu zamieszkiwały. Ze stanu gazomierza na dzień rozwiązania umowy i odczytu z dnia zablokowania gazomierza, wynika, iż osoby te pobrały nielegalnie co najmniej 876 m3 gazu. (dowód: wezwanie do wydania gazomierza, karta demontażu gazomierza). Nie ulega zatem wątpliwości, iż Skarżący wykazał fakt poboru gazu bez zawartej umowy i tym samym wykazał interes prawny w uzyskaniu danych osób zameldowanych w przedmiotowym lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych.

Podstawę materialnoprawnę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 44 h ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności.

W myśl art. 44h ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 ustawy dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

W orzecznictwie wskazuje się, że skoro przesłanką udostępnienia danych osobowych jest wykazanie interesu prawnego, to uznać należy, że niezbędne jest przedłożenie przez wnioskodawcę dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r. (sygn. akt II OSK 180/10; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu. W sytuacji, gdy dany podmiot nie może realizować swoich uprawnień bez udziału osoby, której dane służyłyby jej odnalezieniu, można mówić o istnieniu okoliczności świadczących o istnieniu interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto wskazać należy, że interes prawny może być wywodzony również ze stosunków cywilnoprawnych (por. wyroki NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97 oraz z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01; por. także poglądy doktryny, np.: J. Zimmermanna – OSP 1997/4/83; tak również m.in. [w:] R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 105, a także A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Postępowanie administracyjne ogólne, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 281).

W przedmiotowej sprawie skarżąca składając wniosek o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych wskazała, że żądane dane niezbędne są do dochodzenia roszczeń w postępowaniu windykacyjnym. Ponadto w odwołaniu od decyzji skarżąca powołała się na art. 3 pkt. 18 oraz art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego.

Zgodnie z art. 3 pkt. 18 Prawa energetycznego za nielegalne pobieranie paliw lub energii uważa się pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się że nielegalny pobór energii jest ustawowo definiowany jako pobieranie energii bez zawarcia umowy lub niezgodnie z umową. Oznacza to, że czyn sprawcy polegający na nielegalnym pobieraniu energii elektrycznej ustawodawca określił od strony przedmiotowej, wskazując te jego cechy, które decydując jego bezprawności. Ustalenie nielegalnego poboru energii nie wymaga zatem badania winy sprawcy w znaczeniu subiektywnym (wyrok SN z dnia 9 kwietnia 2003 r., sygn. akt I CKN 252/01 oraz wyrok SN z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II CSK 489/07, Lex nr 515728).

Ponadto zwrócić należy uwagę na przywołany przez skarżącą art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego zgodnie z którym w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może:

1) pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności albo

2) dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w przypadku nielegalnego poboru gazu przedsiębiorstwa ma dwa alternatywne uprawnienia, bądź do pobierania od odbiorcy opłaty w wysokości określonej w taryfie, bądź też dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, zwłaszcza w przypadku, gdy z nielegalnym poborem energii lub paliwa związane są inne szkody, których sama opłata taryfowa mogłaby nie wyrównać.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r.(sygn. akt I FSK 1644/09, Lex nr 582438) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dopuszczenie się przez odbiorcę nielegalnego poboru energii, tj. czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 415 k.c., powoduje zaistnienie stosunku cywilnoprawnego o charakterze zobowiązaniowym między dostawcą energii a jej odbiorcą. Po stronie dostawcy powstaje roszczenie do odbiorcy o wyrównanie szkody.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Spółka G. ma interes prawny w uzyskaniu danych osób zameldowanych w lokalu w którym był nielegalnie pobierany gaz celem dochodzenia przysługujących im roszczeń. Odnosząc się natomiast do stanowiska organu, że wnioskodawca nie wykazał by osoby zameldowane w przedmiotowym lokalu faktycznie w nim zamieszkiwały i by były nielegalnymi odbiorcami gazu wskazać należy, że powyższe nie ma znaczenia przy ocenie posiadania interesu prawnego w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych. .

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie podnosi się, iż egzekucja należności za nielegalny pobór energii elektrycznej może być prowadzona w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopiero po uzyskaniu wyroku sądu powszechnego stwierdzającego obowiązek poniesienia tych opłat (wyrok WSA W Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Bd 6/06, Lex nr 202081).

Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżąca celem dochodzenia swoich roszczeń musi wystąpić na drogę postępowania sądowego w ramach którego Sąd powszechny rozstrzygnie czy osoby zameldowane pod danym adresem faktycznie nielegalnie pobierały gaz. Jednakże skarżąca nie może wystąpić na drogę postępowania sądowego dopóki nie ustali potencjalnych odbiorców gazu, którymi w pierwszej kolejności są osoby zameldowane w lokalu. W tym miejscu ponadto zwrócić należy uwagę, że przesłanką zameldowania konkretnej osoby w danym lokalu jest m.in. fakt zamieszkiwania. Jak wskazuje się w orzecznictwie osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zamieszkiwać pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Ma ono bowiem potwierdzić stan aktualny, a nie przeszły lub przyszły.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.

Z powyższej regulacji wynika, że co do zasady osoba zameldowana w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkuje.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że wbrew ocenie zaprezentowanej przez organy skarżąca Spółka G. ma interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 Ppsa. O wykonalności orzeczenia na podstawie art. 152 Ppsa nie orzeczono z uwagi na charakter wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.