Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 453/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.148 par.1, art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi A.G. i G.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 15 grudnia 2018 r. A. G. oraz G. G. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") z [...] listopada [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1.1 Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "NUS") decyzją z [...] lutego [...] r. określił A. i G. G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016 w kwocie 119.191 zł.

Od powyższej decyzji Strona 20 marca 2018 r. złożyła odwołanie. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie spełniało wymogów formalnych, tj. nie zostało opatrzone podpisem Strony, dlatego też DIAS pismem z 13 kwietnia 2018 r. wezwał Stronę do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braku formalnego poprzez złożenie podpisu pod treścią odwołania. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, że niewypełnienie powyższego warunku spowoduje pozostawienie pisma (odwołania) bez rozpatrzenia. Ww. wezwanie zostało uznane za doręczone 4 maja 2018 r. Natomiast brak formalny pisma (odwołania) w wyznaczonym terminie nie został uzupełniony.

1.2. W związku z powyższym DIAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. pozostawił bez rozpatrzenia ww. odwołanie.

Na powyższe postanowienie Strona 6 czerwca 2018 r. złożyła do DIAS zażalenie, w którym zawarła również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, przy czym w odpowiedzi na wezwanie DIAS z 7 sierpnia 2018 r. uściśliła, że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania.

Strona we wniosku z 6 czerwca 2018 r. oraz z 11 sierpnia 2018 r. wskazała, iż przyczyną uchybienia terminowi były nieprawidłowości przy doręczeniu jej wezwania DIAS z 13 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia braku formalnego odwołania, a mianowicie brak pozostawienia awiz, które informowałyby ją o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym. Wobec tego Strona nie miała wiedzy o istnieniu ww. wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Wiedzę o wystosowaniu przez organ odwoławczy wezwania z 13 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia braku formalnego odwołania Strona powzięła z treści postanowienia DIAS z [...] maja [...] r. o pozostawieniu odwołania z 19 marca 2018 r. bez rozpatrzenia.

1.3. DIAS po rozpatrzeniu powyższego wniosku wydał [...] września 2018 r. postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z dnia 19 marca 2018 r.

Na ww. postanowienie Strona złożyła zażalenie 1 października 2018 r. podnosząc, że wykazała, iż Poczta Polska nie prowadzi żadnej ewidencji dotyczącej terminów dostarczenia zawiadomień do adresata, a tym samym nie jest w stanie określić, czy takie zawiadomienie w ogóle zostało dostarczone. Tym samym informacja zawarta w postanowieniu z [...] lipca [...] r. pobrana ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, do której adresat nie ma dostępu, wskazuje, że awiza zostały wydrukowane 20 i 30 kwietnia 2018r. W związku z tym A. G. oświadczył, że:

- 20 kwietnia 2018 r., mając dzień wolny od pracy, przebywał cały czas w domu,

- 30 kwietnia 2018 r. zakończył pracę zgodnie z rozkładem o godzinie 14:50, a do domu dotarł przed 15:30. Żona oraz syn byli wtedy w domu i od rana nigdzie nie wychodzili, wskazując na następujące dowody: harmonogramy pracy z kwietnia i maja 2018 r., oświadczenia G. G. i M. G., zeznania G. G., M. G. i A. G. (na wypadek, gdyby Organ uznał za celowe dodatkowe przesłuchanie).

W ocenie Strony możliwość skorzystania z zastępczej formy doręczenia uwarunkowana jest łącznym spełnieniem przesłanek:

- adresat pisma w chwili doręczenia musi być nieobecny,

- musi istnieć pełnoletnia osoba uprawniona do przyjęcia pisma za adresata, sąsiad lub dozorca domu, którzy muszą zobowiązać się do oddania pisma osobiście adresatowi,

- gdy pismo przyjął sąsiad lub dozorca domu, fakt ten powinien być w odpowiedni sposób ujęty w zawiadomieniu skierowanym do właściwego adresata.

Zdaniem A. G. zostały spełnione wszystkie warunki, aby Poczta Polska dostarczyła pismo stosując doręczenie właściwe już w dniu 20 kwietnia 2018 r., gdyż 20 kwietnia 2018 sam przebywał w miejscu zamieszkania, a dodatkowo: w domu przebywali pełnoletni członkowie rodziny, ma sąsiadów, którzy byli w stanie odebrać pismo i mu przekazać, z którymi nie jest skonfliktowany, ani nie są oni stroną postępowania, w budynku znajduje się dozorca, który często odbiera przesyłki kurierskie zaadresowane do lokatorów, w budynku oprócz dozorcy pracuje również Administrator.

W związku z powyższym Strona podnosiła naruszenie:

- art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezasadne zastosowanie, albowiem operator pocztowy nie podjął próby doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 lub 149 Ordynacji podatkowej, a zatem nie było przesłanek do uznania fikcji prawnej doręczenia;

- art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie ww. przepisu, podczas gdy dla takiego uznania koniecznym jest nie tyko wykazanie, iż decyzja została wysłana pod właściwy adres oraz że urząd pocztowy zawiadomił stronę w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać.

1.4. DIAS, postanowieniem z [...] listopada [...] r., utrzymał w mocy postanowienie z [...] września [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z 19 marca 2018 r.

Jak wskazał DIAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania w niniejszej sprawie zostało wysłane na adres zamieszkania Strony co wynika z treści zawartej na kopercie oraz z potwierdzenia odbioru. Wezwanie wysłano listem poleconym z dołączonym formularzem potwierdzenia odbioru dla przesyłek nadanych w postępowaniu podatkowym (formularz zawiera adnotację na pierwszej stronie o treści: Doręczenie niniejszego pisma następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.); dalej zwana jako "O.p".

DIAS podkreślił, że z treści potwierdzenia odbioru wezwania z 13 kwietnia 2018 r. wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki w sposób wskazany w punkcie 1 ((w punkcie tym wymienieni są adresat, pełnoletni domownik, sąsiad, zarządca domu (budynku) lub dozorca)) pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym 20 kwietnia 2018 r. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tej placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono pod wskazanym adresem w skrzynce pocztowej. W treści potwierdzenia odbioru zawarta została również informacja, że z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu 30 kwietnia 2018 r. Zwrot niepodjętej przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 5 maja 2018 r.

W ocenie Organu odwoławczego formularz potwierdzenia odbioru ww. wezwania zawiera wszystkie wymagane przepisami adnotacje wskazujące na doręczenie wezwania zgodnie z wymogami art. 150 O.p. Tak więc przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone zgodnie z art. 150 O.p. z upływem 14-dniowego termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, tj. 4 maja 2018r . Tym samym termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 19 marca 2018 r. upłynął 11 maja 2018 r.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu Strony, Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie moc dowodowa przedłożonych przez Stronę dokumentów w tym oświadczeń będących dokumentami prywatnymi musi być oceniana przy uwzględnieniu, że potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez inną jednostkę niż organ władzy publicznej, tj. przez uprawnionego operatora publicznego i jest to dokument stanowiący dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, posiadający przymiot dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości. Dokument taki, zgodnie z art. 194 O.p., jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a z potwierdzenia odbioru wezwania z 13 kwietnia 2018 r. wynika, że niemożliwe było 20 lutego 2018 r. doręczenie wezwania adresatowi i innym wymienionym na formularzu potwierdzenia odbioru osobom (pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu (budynku lub dozorcy). W związku z tym uruchomiony został tryb przewidziany art. 150 O.p.

Co więcej przedłożony harmonogram pracy z kwietnia i maja 2018 r. może, zdaniem Organu odwoławczego, co najwyżej potwierdzać okresy w jakich pracownik był zobowiązany wykonywać/wykonywał obowiązki zawodowe, natomiast w żaden sposób nie stanowi dowodu na potwierdzenie faktycznego przebywania pracownika w jego miejscu zamieszkania. W świetle mocy dowodowej prawidłowo sporządzonego potwierdzenia odbioru jako dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości, oświadczenie A. G., jego żony i syna o przebywaniu w miejscu zamieszkania 20 i 30 kwietnia 2018 r., w ocenie Organu odwoławczego, nie obala prawidłowości doręczenia zastępczego przedmiotowego wezwania. Również wskazanie, że sąsiedzi czy też dozorca byli w stanie odebrać pismo i przekazać adresatowi w świetle zawartych na potwierdzeniu odbioru informacji o niemożności doręczenia wezwania zarówno adresatowi jak i ww. osobom nie może stanowić podstawy do zakwestionowania skuteczności doręczenia zastępczego wezwania.

DIAS dodał także, że charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie Strony - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne).

Poza tym, jak podkreślił DIAS, to do organu orzekającego, a nie do Strony, należy ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Jak wskazała Strona w zażaleniu, dowód uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę do wątpliwości dotyczących faktu pozostawienia zawiadomień znajduje się w odpowiedzi Poczty Polskiej z 16 lipca 2018 r. dotyczącej awizowania przesyłek 14 czerwca 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w ww. piśmie mowa jest o przesyłkach o nr [...] oraz [...]. Przesyłki te nie były przesyłkami nadanymi przez DIAS zawierającymi wezwanie z 13 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia braku formalnego odwołania z dnia 19 marca 2018 r. Przesyłka zawierająca ww. wezwania została opatrzona nr [...]. Poczta Polska w piśmie z 16 marca 2018 r., odnośnie przesyłki z miesiąca kwietnia 2018 r., zawarła jedynie informację, że bez znajomości numeru nadawczego nie ma możliwości technicznej odtworzenia historii przebiegu tej przesyłki w obrocie pocztowym.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

a) przepisów postępowania, tj:

- art. 162 § 1 O.p. poprzez odmowę przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przez Skarżących, mimo iż Skarżący co najmniej uprawdopodobnili, że uchybienie terminu przez Skarżących do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 19 marca 2018 r. od decyzji NUS z [...] lutego [...] r. nastąpiło nie tylko bez jakiejkolwiek winy Skarżących, ale także z przyczyn całkowicie niezależnych od Skarżących;

- art. 194 § 1 O.p. poprzez nietrafne uznanie, że koperta z adnotacją nieustalonej osoby o awizowaniu przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych odwołania może być uznana z dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości tego co zostało w tymże dokumencie stwierdzone, mimo iż dokument ten nie został podpisany,

b) prawa materialnego mającym zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:

- art. 150 § 4 w z w. art. 150 § 1 w z w. z art. 149 O.p. poprzez nietrafne uznanie, iż wezwanie DIAS z 13 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania mogło zostać uznane za skutecznie doręczone w wyniku dwukrotnego awizowania przesyłki z wezwaniem (art. 150 § 4 O.p.), mimo iż organ nie ustalił, że listonosz dokonał (wymaganej art. 149 O.p.) próby doręczenia przesyłki Skarżącym za pośrednictwem sąsiada, zarządcy domu lub dozorcy lub osoby te odmówiły podjęcia się oddania pisma adresatowi;

- art. 150 § 4 w zw. z art. 150 § 2 i 3 oraz § 1 O.p. poprzez nietrafne uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało skutecznie doręczone w wyniku dwukrotnego awizowania przesyłki z wezwaniem (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej), mimo iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności z koperty zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie wynika, iż wypełniono wymóg pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata o możliwości przesyłki: w ściśle określonej placówce operatora pocztowego i z możliwością odbioru przesyłki przez adresata do ściśle określonej daty;

- art. 148 § 1 O.p. poprzez zaniechanie wysłania wezwania osobno do Skarżących i poprzestanie na wysłaniu wezwania do obojga Skarżących jedną przesyłką.

2.2. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest, czy został uprawdopodobniony brak winy Stron w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania.

5. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ zasadnie przyjął, że nie został uprawdopodobniony brak winy Stron w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania.

6.1. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić podstawy prawne wyroku wydanego w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 162 § 1 O.p., obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. W orzecznictwie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności). Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu.

Wprowadzenie środka w postaci uprawdopodobnienia do wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest incydentalnym, wpadkowym charakterem tego postępowania w stosunku do toku postępowania zasadniczego. Z tego powodu ustawodawca przewiduje jedynie namiastkę dowodu, a weryfikacja twierdzeń zawartych we wniosku nie może przerodzić się w osobne postępowanie. Organ powinien jedynie ocenić prawdopodobieństwo określonego ciągu zdarzeń, a przeprowadzanie dowodów mających na celu weryfikację uprawdopodobnienia ograniczyć do niezbędnego minimum. Jedynie brak prawdopodobieństwa przywołanych we wniosku okoliczności powinien stać się przedmiotem ustaleń organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1654/11, orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").

6.2. Podkreśla się jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że "przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lutego 2012 r., III SA/Gl 972/11). Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych, a nie subiektywnych, mierników staranności. Pogląd, że winę strony w uchybieniu terminowi należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2009 r., II FSK 75/08, CBOSA). Dla oceny, czy uchybienie powstało z winy podatnika, nie jest istotny zamiar, z jakim on działał (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2010 r., I FSK 1582/09, CBOSA).

Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku.

6.3. W orzecznictwie sądowym stwierdza się m.in., że:

- w razie niedochowania terminu przez pełnomocnika to na nim spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia okoliczności wyłączających jego winę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 12 stycznia 2012 r., II SA/Op 526/11, CBOSA);

- przesłanki niedotrzymania terminu muszą istnieć obiektywnie i muszą stanowić przeszkodę nie do przezwyciężenia, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2012 r., VIII SA/Wa 967/11, CBOSA);

- o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, CBOSA). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp.;

- do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się miedzy innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, CBOSA);

- nawet zaistnienie lekkiego niedbalstwa wskazuje na brak możliwości uznania, że wnioskodawca uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 2530/16; z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 820/15; z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 585/15 oraz z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1264/17, CBOSA);

- nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminowi sytuacja związana z natłokiem prac w terminie do wniesienia odwołania – okoliczność ta, nawet jeżeli w subiektywnym odczuciu zainteresowanego była przeszkodą do dokonania czynności, nie ma charakteru ani zewnętrznego, ani obiektywnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 529/11, CBOSA);

- czasowa nieobecność w domu nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia do dokonania czynności procesowej polegającej na nadesłaniu brakujących dokumentów; wystarczyło upoważnić do jej dokonania jednego z domowników bądź inną osobę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 34/03, niepubl.);

- uchybienie terminowi może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli strona godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 marca 2001 r., sygn. akt III SA 347/00, CBOSA);

- przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona /bądź jej pełnomocnik/ dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, CBOSA).

7. 1. Przenosząc na grunt niniejszej sprawy wyżej wskazane poglądy, które Sąd orzekający podziela i przyjmuje za własne, należy wpierw wskazać, że Strona brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania opiera na twierdzeniu o nieskuteczności doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zdaniem Strony w jej skrzynce nie zostało pozostawione ani pierwsze ani drugie awizo, a w związku z tym nie wiedziała o nadejściu wezwania organu z 13 kwietnia 2018 r., a więc nie mogła zadośćuczynić jego treści.

7.2. Sądowi orzekającemu w tej sprawie wiadomym jest z urzędu, że wyrokiem tutejszego Sądu z 22 maja 2019 r., III SA/Wa 2750/18 została oddalona skarga Stron w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Jakkolwiek wyrok jest nieprawomocny to nie można ignorować oceny prawnej w nim wyrażonej w kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania.

We wskazanym wyroku Sąd podkreślił, że: "w aktach administracyjnych sprawy znajduje się koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Analiza tej przesyłki, w szczególności zaś jej potwierdzenia odbioru pozwala na stwierdzenie, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana tj. w dniach: 20 kwietnia 2018 r. i 30 kwietnia 2018 r., nadto przesyłka została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, o czym zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja o zwrocie przesyłki do nadawcy 5 maja 2019 r. wobec jej niepodjęcia w terminie wraz z podpisem wydającego. Wobec tego należy uznać, że spełnione zostały wszystkie warunki, konieczne dla przyjęcia tzw. doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia), przewidzianego w art. 150 § 4 O.p. (...) Termin do usunięcia braku formalnego poprzez podpisanie odwołania upłynął bezskutecznie 11 maja 2018 r. Skarżący nie uzupełnił w tym terminie braku odwołania, stąd uzasadnione było pozostawienie tego środka zaskarżenia bez rozpatrzenia. (...). Jak wynika z akt sprawy, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki została umieszczona informacja, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata przesyłki. Wskazywana przez Skarżących okoliczność, niewłaściwego doręczania korespondencji z uwagi na niepozostawienie awiza nie uzasadnia wniosku, że w konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie przesyłka nie została doręczona".

Potencjalna możliwość odbioru wezwania przez sąsiada, czy dozorcę domu i przekazania go Stronom nie może przekreślać skuteczności doręczenia zastępczego wezwania, w trybie art. 150 O.p. Ze zdania wstępnego art. 150 O.p. wynika bowiem, że tryb wskazanym w tym przepisie stosuje się w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. Z treści tego przepisu wynika więc alternatywa ujęta w spójniku "lub". Z przepisu art. 150 O.p. nie wynika, aby jego zastosowanie było zależne od niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 oraz jednocześnie w sposób wskazany w art. 149 O.p. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 O.p. dopuszczalne więc było od razu przejście do doręczania pisma w trybie art. 150 O.p., a więc bez uprzedniego wyczerpywania możliwości doręczenia pisma na podstawie art. 149 O.p., a więc sąsiadowi lub dozorcy domu.

7.3. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stwierdzenie wyrażone we wskazanym wyroku o sygn. akt III SA/Wa 2750/18 opowiadające się za uznaniem doręczenia wezwania za skuteczne w trybie art. 150 O.p. To prowadzi do uznania niezasadności zarzutu naruszenia art. 194 § 1 O.p., a także niezasadności zarzutów naruszenia art. 150 § 4 w związku z art. 150 w związku z art. 149 O.p.

8. 1. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest powtórne badanie skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. To było przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Z tamtej sprawy wynika już bowiem, że wezwanie było skutecznie doręczone i termin na uzupełnienie braków formalnych odwołania upłynął. Strona nie domaga się także przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 163 § 2 O.p.). Te uwagi są konieczne dla podkreślenia granicy niniejszej sprawy oraz granicy sprawy rozstrzygniętej już wskazanym wyżej wyrokiem o sygn. akt III SA/Wa 2750/18.

8.2. Przechodząc na grunt sprawy przywrócenia terminu nie ma sporu co do tego, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania został złożony w terminie wskazanym w art. 162 § 2 O.p. Zbadania wymaga, czy organ prawidłowo przyjął, że Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania

Sąd przyznaje rację organowi, że Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi na uzupełnienie braków formalnych odwołania. Skarżący nie wskazali bowiem zaistnienia okoliczności obiektywnej, występującej bez ich woli, która to mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu ich własnych spraw udaremniła dokonanie czynności uzupełnienia braku odwołania we właściwym czasie.

Skarżący wskazują, że składali skargi na działanie operatora pocztowego. Nie jest jednak przedmiotem niniejszej sprawy generalne roztrząsanie jakości świadczenia usług pocztowych przez operatora publicznego. To, że potencjalnie mogły występować uchybienia w procedurze doręczenia i datach awizowania przesyłek pocztowych w innych sprawach nie przenosi się automatycznie na wszystkie doręczenia, wszystkich pism. W rozstrzyganej sprawie należy bowiem koncentrować się na ewentualnym braku winy w uchybieniu terminu wynikającego z wezwania z 13 kwietnia 2018 r. Poza granicami niniejszej sprawy jest wypowiadanie się o skuteczności doręczeniach innych pism. Linia obrony Skarżących polegająca na próbie uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu wynikającego z daty doręczenia (w trybie art. 150 O.p.) konkretnego wezwania przez podważenie, a co najmniej poddanie w wątpliwość rzetelności i profesjonalizmu działania operatora publicznego nie przekonuje Sądu. Idąc tokiem rozumowania Skarżących, ewentualne uchybienie w doręczeniu jakiegokolwiek pisma (niepowiązanego ze sprawą) oznaczałoby generalne prawo do podważania skuteczności doręczeń wszystkich pism doręczanych za pośrednictwem tego operatora pocztowego i uznaniem, że to operator jest winien wszelkim uchybieniom terminów przez adresatów pism.

Nie można zgodzić się ze Skarżącymi, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn całkowicie od nich niezależnych. Skarżący nie potrafili wykazać uchybień doręczyciela odnoszących się do doręczania pisma zawierającego wezwanie z 13 kwietnia 2018 r.

Przyjmując, za wskazanym wyżej wyrokiem, skuteczność doręczenia wezwania należy przyjąć, że w skrzynce pocztowej Stron zostały pozostawione dwa awiza z 20 i 30 kwietnia 2018 r. Awiza te zalegały w skrzynce pocztowej nie tylko w tych dniach, ale też później. Skarżący nie potrafili wykazać, że istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające im zapoznanie się z treścią zawiadomień o nadejściu pisma. Nie wykazali, np. że bez własnej winy nie mogli otworzyć wtedy skrzynki, skrzynka została rozbita i okradziona lub ważne, losowe sprawy wymagały ich obecności poza miejscem zamieszkania.

Przyjmując, że awiza zostały zostawione w datach wskazywanych przez organ to skoro Skarżący byli w tych dniach obecni w domu mogli awiza wyjąć ze skrzynki pocztowej jeszcze w tym samym dniu lub dniach następnych i zgłosić się po odbiór awizowanego pisma na placówce pocztowej.

Jakkolwiek Skarżący słusznie zauważają, że słowo "awizo" nie jest normowane w przepisach do doręczeniach to jednak jak wyjaśnia internetowy Słownik Języka Polskiego (https://sjp.pwn.pl/sjp/awizo-I;2442230.html) jest to "pisemne zawiadomienie o nadejściu przesyłki, którą należy odebrać na poczcie" i jako pojęcie języka potocznego z pewnością musiałoby być zrozumiałe dla Skarżących. Pojęcie oddawczej skrzynki pocztowej wynika z art. 150 § 2 O.p. Adnotacja doręczyciela o zastaniu zamkniętego mieszkania służy do wykazania niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 O.p.

8.3. Przyznać należy rację organom, że Strony nie uprawdopodobniły braku swojej winy niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Z przedstawionych wyżej powodów Sąd uznaje za niezasadny zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p.

9. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 148 § 1 O.p. poprzez wysłanie wezwania do obojga Skarżących jedną przesyłką a nie osobno do Skarżących.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego określił A. i G. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016. Możliwe było jednak łączne opodatkowanie sumy ich dochodów, o czym stanowi przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy spełnieniu warunków opisanych w tym przepisie, małżonkowie mogą złożyć wniosek o opodatkowanie łączne we wspólnym zeznaniu podatkowym. Podatek w takiej sytuacji jest ustalany na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków. Stosownie do art. 92 § 3 O.p. małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów, do których należy art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków. Z przepisem o odpowiedzialności solidarnej małżonków - rozliczających się łącznie za zobowiązania podatkowe - koresponduje przepis art. 133 § 3 O.p., który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3 tej ustawy, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.

Stosownie do treści art. 144 i art. 145 § 1 O.p. pismo doręcza się stronie, którą w tym przypadku są (łącznie) małżonkowie. Wobec małżonków prowadzone było jedno postępowanie, a wszelkie pisma w prowadzonym postępowaniu, w tym decyzja, jak również sporne wezwanie z 13 kwietnia 2018 r. adresowane na małżonków doręczane były na adres ich zamieszkania.

W takim przypadku skuteczne doręczenie pisma jednemu z małżonków skutkuje doręczeniem również wobec drugiego małżonka, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 148 § 1 O.p.

10.1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

10.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.