Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 389/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. B. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego S. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] o zwrocie kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 213/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] i poprzedzająca ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002 r. nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. skarżący S. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z wezwaniem o odszkodowanie. Powołując się na w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., skarżący zwrócił się o zwrot:

1) kwoty w wysokości 4.455,90 złotych potrąconej z jego konta, wraz należnymi odsetkami od dnia ich pobrania z konta, tj. od dnia [...] maja 2004 r. i [...] listopada 2004 r.;

2) kwoty 260,- złotych z tytułu poniesionych przez niego kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi (w tym 160,- zł za I instancję i 100,- zł za II instancję);

3) kwotę 140,- złotych z tytułu kosztów przejazdu do WSA i NSA w Warszawie.

Skarżący wskazał jednocześnie, iż wskutek pobrania z jego konta kwoty 4.000,- złotych z tytułu wymierzonej kary, prowadzona przez niego firma straciła płynność finansową, co spowodowało, że został on zmuszony do sprzedaży samochodu i zaprzestania działalności gospodarczej, zaś jego syn zmuszony został przerwać studia z uwagi na brak środków finansowych. Skarżący stwierdził, iż straty z powodu zaprzestania działalności gospodarczej za okres od dnia zaprzestania tej działalności do dnia doręczenia wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny wyniosły 28.350,- złotych (18 miesięcy x 1.575,- zł zysku). W związku z tym skarżący zwrócił się o wypłacenie mu łącznej kwoty 33.205,90 złotych, nie licząc odsetek. Jednocześnie skarżący zawnioskował o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie przepisu art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) - orzekł o zwrocie kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych nałożonej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powołał się wyłącznie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 213/06 oraz na w/w przepis ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] września 2006 r., skierowanym do skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, ustosunkowując się do wezwania strony z dnia [...] lipca 2006 r. o wypłatę kwoty 33.205,90 zł, poinformował skarżącego, iż zdaniem organu I instancji nie ma podstaw prawnych do realizacji w/w roszczenia. Organ powołując się na dyspozycję art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – stwierdził, iż przepisy cyt. ustawy nie zawierają sankcji dla organu za dokonanie zwrotu kary pieniężnej po terminie wskazanym w art. 94 ust. 5 ustawy. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zgodnie z art. 359 kodeksu cywilnego odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej, z ustawy, albo z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. Organ stwierdził, iż zobowiązanie do zwrotu kary pieniężnej jest zobowiązaniem istniejącym na gruncie prawa administracyjnego, nie jest natomiast z pewnością zobowiązaniem do świadczenia cywilnoprawnego, a więc nie można było zastosować do niego przepisu o zwłoce dłużnika (art. 476 k.c.). Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego podstawa do żądania odsetek ustawowych mogłaby być zawarta w innej ustawie (np. w ustawie o transporcie drogowym), jednak w aktualnej regulacji prawnej nie ma takiego przepisu, gdyż wobec brzmienia art. 94 ust. 5 w/w ustawy obowiązek taki nie istnieje. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowił zwrócić należność główną w wysokości 4.000,- złotych.

Skarżący S. B. w piśmie z dnia [...] września 2006 r., uzupełnionym następnie w dniu [...] października 2006 r., odwołał się od w/w decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2006 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji organu I instancji przez zarządzenie zwrócenia stronie całej bezprawnie pobranej kwoty z odsetkami, w tym również z odsetkami od kwoty 4.000,- złotych, a także odszkodowania, szczegółowo określonych w wezwaniu z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji organ I instancji ograniczył się wyłącznie do zwrotu pobranej kary pieniężnej w wysokości 4.000,- zł, zupełnie pomijając pozostałe żądania zawarte w wezwaniu z dnia [...] lipca 2006 r. W ocenie strony skarżącej organ I instancji z niewyjaśnionych powodów zwrócił wyłącznie kwotę 4.000,- zł, nie wypłacając jej dotychczas. Zdaniem skarżącego żądanie odsetek jest w świetle przepisów kodeksu cywilnego uzasadnione i nie może być pomijane milczeniem. Bezsporne zdaniem skarżącego jest także to, iż w celu dochodzenia swoich praw musiał on ponieść koszty sądowe w wysokości 260,- zł, a więc organ inspekcji transportu drogowego, który przyczynił się do wydania wadliwej decyzji i poniesienia przez stronę straty winien zwrócić te koszty, podobnie jak koszty dojazdów do sądów obu instancji. Skarżący wskazał, iż wskutek bezpodstawnego ukarania go karą pieniężną i pobraniem tej kwoty z konta utracił płynność finansową, przez co zmuszony został do sprzedaży samochodu i likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, co spowodowało poniesienie straty w kwocie 28.350,- zł, którą winien zwrócić Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...]. W tej sytuacji skarżący uznał, iż zwrot kwoty 4.000,- złotych może traktować jedynie jako zaliczkę na spłatę całej jego należności. Zdaniem skarżącego jego odwołanie jest w pełni uzasadnione z uwagi na przepis art. 415 i art. 416 kodeksu cywilnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na przepis art. 94 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym - stwierdził, iż pod pojęciem "zwrotu uiszczonej kary" mieści się jedynie kara wynikająca z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, z pominięciem ewentualnych należności ubocznych takich jak m.in. odsetki. Zdaniem organu odwoławczego nie jest także możliwe żądanie w trybie art. 94 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym naprawienia szkody powstałej w związku z wyegzekwowaniem należności, albowiem cyt. ustawa nie przewiduje możliwości wydania decyzji w przedmiocie naprawienia szkody w postaci zwrotu odsetek, kosztów egzekucyjnych, kosztów sądowych, czy innych należności poniesionych w związku z uiszczeniem kary pieniężnej, która podlega zwrotowi. Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył jednocześnie, iż zgodnie z art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.) strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Organ dodał ponadto, iż zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 6 k.p.a. zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie ma podstawy prawnej, aby w drodze decyzji administracyjnej dokonać naprawienia szkody, jaką strona poniosła na skutek uchylenia decyzji organów obu instancji. Organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 168b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji strona może dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podniósł dodatkowo, iż decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienie w formie decyzji prawo nie przewiduje – jest decyzją wadliwą, jako wydaną bez podstawy prawnej.

W dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący S. B. – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako sprzecznej ze stanem faktycznym i prawnym, skarżący zarzucił, że błędne jest twierdzenie organu inspekcji transportu drogowego, iż podlega on wyłącznie przepisom ustawy o transporcie drogowym i przepisom o postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy porządek prawny reguluje szereg innych przepisów obowiązujących wszystkie podmioty prawa, zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Takimi przepisami – zdaniem skarżącego – są m.in. przepisy prawa cywilnego zawarte w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego. Skarżący stwierdził, iż w art. 417 k.c. (a także w art. 360-363 k.c.) postanowiono wyraźnie, iż również instytucja taka, jak Inspekcja Transportu Drogowego jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej swoim działaniem. W tej sytuacji skarżący uznał, że zasadne było jego żądanie zapłaty odszkodowania obejmującego: straty spowodowane likwidacją prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej oraz utratą korzyści wynikających z tego powodu, odsetek za czas kiedy nie mógł skarżący korzystać ze swoich środków finansowych zabranych z konta – jak się potem okazało – całkowicie bezpodstawnie, a także opłacone przez skarżącego koszty postępowania sądowego. Skarżący wskazał, iż poniesione przez niego straty wynikające z likwidacji działalności gospodarczej wycenił na minimum 28.350,- złotych. Ponadto wskazał na kwotę 260,- zł z tytułu poniesionych kosztów sądowych oraz 140,- zł z tytułu dojazdów do sądów. Skarżący stwierdził, iż powyższe kwoty i tak nie wyczerpują całości strat, jakie poniósł z tytułu bezprawnego działania organów Inspekcji Transportu Drogowego. Skarżący dodał ponadto, iż nietrafny jest zarzut organu dotyczący wniosku o zwrot kosztów sądowoadministracyjnych, gdyż nie mógł on żądać ich zwrotu na rozprawie, albowiem sąd nie wyznaczył w tej sprawie rozprawy, na której skarżący byłby obecny.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż z przepisu art. 94 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wynika, że zwrotowi podlega jedynie kara pieniężna w pełnej wysokości, ale bez innych kwot, w tym w szczególności kosztów postępowania egzekucyjnego, które powstały w wyniku zaniechań skarżącego. Również, jeśli chodzi o odsetki, organ stwierdził, iż roszczenie skarżącego w tym zakresie jest niezasadne, albowiem w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji, w której odsetki takowe się należą. Odnośnie żądania naprawienia szkody Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zaistnienie samej szkody, jak i jej wysokość nie zostały przez stronę skarżącą nie tylko udowodnione, ale również uprawdopodobnione. Niemniej organ stwierdził, że niezależnie od tego brak jest formalnych przesłanek dochodzenia odszkodowania w trybie przyjętym przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. B. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zarzutów związanych z żądaniem wypłaty należnych odsetek z tytułu niezasadnie pobranej kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, jak również w zakresie żądania zwrotu należności z tytułu pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], w wyniku której organ ten odmówił skarżącemu zwrotu należnych odsetek z tytułu niezasadnie pobranej kary pieniężnej, a także zwrotu należności z tytułu pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi –narusza, w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa materialnego, zawarte zarówno w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), jak również w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Wydając zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się na dyspozycję art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, twierdząc jednocześnie, iż w wyniku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej istnieje podstawa prawa wyłącznie do zwrotu uiszczonej kary wynikającej z owej uchylonej decyzji. Zdaniem organu brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw do zwrotu stronie skarżącej ewentualnych innych żądanych przez nią należności takich, jak: odsetki, poniesione przez stronę koszty egzekucyjne i koszty postępowania sądowoadministracyjnego, a także odszkodowanie za straty finansowe spowodowane wyegzekwowaniem spornej kary pieniężnej.

O ile zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego, iż brak jest podstawy prawnej do dochodzenia od organu inspekcji transportu drogowego w trybie administracyjnym zarówno poniesionych przez skarżącego, a nie zasądzonych przez sąd administracyjny - kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a także kwoty odszkodowania za poniesione straty finansowe związane z koniecznością likwidacji przez skarżącego prowadzonej działalności z uwagi na wyegzekwowanie nałożonej kary pieniężnej, o tyle – zdaniem Sądu – za całkowicie bezpodstawne uznać trzeba stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego w kwestii obowiązku zwrotu odsetek oraz poniesionych kosztów egzekucyjnych.

Należy na wstępie wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 94 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, w przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji, a także uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny uiszczona kara pieniężna podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji lub orzeczenia o zwrocie tej kary.

W świetle w/w przepisu przyjąć należy bezspornie, iż w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organów inspekcji transportu drogowego wydanych w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wyegzekwowana przez te organy kara podlega bezwzględnemu zwrotowi stronie ukaranej.

W związku z tym uznać trzeba, iż organ prawidłowo orzekł o zwrocie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych, nałożonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego co do zasady prawidłowo wskazał także, iż brak jest w powołanej ustawie o transporcie drogowym normy prawnej, z której wynikałby expressis verbis obowiązek zwrotu jakiejkolwiek innej, niż wspomniana kara – kwoty pieniężnej.

Niemniej należy zauważyć, iż zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III tej ustawy stosuje się również do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne, niż organy podatkowe, z wyjątkiem świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłat za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach.

W art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej zdefiniowano "niepodatkowe należności budżetowe" jako niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.

Jak stanowi z kolei przepis art. 94 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kary pieniężne stanowią dochody budżetu państwa.

W tej sytuacji przyjąć należy, iż do kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nakładanych i egzekwowanych przez organy inspekcji transportu drogowego - stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu analizowane kary pieniężne spełniają warunki określone w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem mają charakter publicznoprawny i jest wskazany organ uprawniony do ich nakładania, bez wprowadzenia dla niego odrębnych uregulowań w zakresie poboru kar stanowiących dochód budżetu państwa. Ponadto kary te mają charakter sankcji finansowej za nieprzestrzeganie postanowień prawa publicznego i nie są zamieszczane w wyodrębnionym rozdziale ustawy zawierającym przepisy karne. Z tych głównie powodów nadpłacona lub nienależnie zapłacona kara pieniężna stanowi nadpłatę i podlega zwrotowi po oprocentowaniu, jak od zaległości podatkowych (vide: art. 72 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 3, oraz art. 78 Ordynacji podatkowej).

Należy uznać, iż warunkiem stosowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa przy naliczaniu według niej odsetek, nie jest istnienie w danym akcie normatywnym stosowanego odesłania do jej przepisów (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 223/06, nie publik.).

W art. 2 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej są sformułowane dwie jednoznaczne zasady: jej przepisy działu III stosuje się do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa ustalonych lub określonych przez inne organy niż organy podatkowe, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, natomiast druga zasada odnosi się do wyłączenia przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach świadczeń pieniężnych ze stosunków cywilnoprawnych i opłat za usługi normowanych przepisami o cenach. W ustawie o transporcie drogowym nie ma takich wyłączeń dotyczących rozpoznawanej sprawy.

Ponadto uznać trzeba, iż nie ma wystarczających powodów do przypisywania analizowanej w niniejszej sprawie karze pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych charakteru sankcji wynikającej z normy prawa karnego, ani też z normy zajmującej trudne do lokalizacji miejsce pomiędzy prawem administracyjnym i karnym. Należy więc przyjąć, że do tej kary mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji oznacza to, iż - wbrew twierdzeniom organu – skarżącemu należą się odsetki od kwoty pobranej kary pieniężnej, nałożonej niezgodnie z prawem na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002 r.

Jeśli chodzi z kolei o kwestię zwrotu poniesionych przez skarżącego kosztów egzekucyjnych, wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu.

Przyjmuje się, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji, która nie jest ostateczna, związane jest z ryzykiem jej późniejszego uchylenia. Organ egzekucyjny ma prawo wszcząć egzekucję i prowadzić ją na podstawie decyzji nieostatecznej, jednakże ponosi ryzyko następczej wadliwości tej decyzji, jeżeli podmiot zobowiązany nie ponosi winy w zakresie doprowadzenia do tych działań (tak m.in. R. Hauser /w:/ R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 187 i powołany tam wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., III RN 27/98, nie publik. i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1758/98, nie publik.).

W ocenie Sądu trudno w niniejszej sprawie mówić o jakiejkolwiek winie po stronie skarżącego, skoro podjął on stosowne środki zwalczające decyzję organu I instancji o nałożeniu spornej kary, zaskarżając ją do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co oznaczało, iż od samego początku skarżący nie zgadzał się z ustaleniami w zakresie zobowiązań mogących być podstawą ewentualnej egzekucji.

W konsekwencji należy - zdaniem Sądu – uznać, iż odmawiając skarżącemu zwrotu kwoty należnych odsetek od uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych, oraz zwrotu poniesionych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich pobrania, Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się obrazy w/w przepisów prawa materialnego zawartych w Ordynacji podatkowej i ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co w konsekwencji miało istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Z uwagi na powstanie wskazanego uchybienia należało wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego w celu ponownego wydania rozstrzygnięcia obejmującego całość roszczeń strony skarżącej, wyrażonych we wniosku z dnia [...] lipca 2006 r.

W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu jedynie w zakresie żądań skarżącego dotyczących zwrotu kosztów sądowoadministracyjnych, a także wypłaty odszkodowania za poniesione straty finansowe związane z koniecznością likwidacji przez skarżącego prowadzonej działalności.

Jeśli chodzi o koszty sądowoadministracyjne, organ prawidłowo odwołał się do przepisu art. 210 § 1 p.p.s.a., wskazując, iż strona traci uprawnienie do żądania zwrotu spornych kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W tej sytuacji brak jest na tym etapie postępowania podstaw prawnych do żądania zwrotu kosztów poniesionych przez skarżącego w związku z prowadzonym sporem sądowym.

Podobnie, jeśli chodzi o w/w odszkodowanie, przyjąć należy, iż zgodnie dyspozycją przepisu art. 168b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, strona skarżąca może dochodzić ewentualnego odszkodowania wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Przepis ten może stanowić podstawę dochodzenia przez stronę przed sądem powszechnym (sądem cywilnym) odszkodowania za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podstawą odpowiedzialności cywilnoprawnej organu egzekucyjnego jest art. 415 i nast. k.c. Niemniej pamiętać należy, iż to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że poniosła ona szkodę wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (vide: A. Skoczylas /w:/ R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, s. 609). W tej sytuacji organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw do wypłaty spornego odszkodowania w trybie wnioskowanym przez skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200,- złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, Sąd działał w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.