Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2802/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 3, art 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Iwona Bogucka (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 422/13 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie gorącego posiłku uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 21 sierpnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 422/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] lutego 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] grudnia 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

Prezydent Miasta K. na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362) w zw. z art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. , poz. 823) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) odmówił przyznania M.S. pomocy w formie gorącego posiłku. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że M.S. wnioskiem z dnia 30 listopada 2012 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o przyznanie pomocy w formie gorącego posiłku. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2012 r. oraz na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że wnioskodawca mieszka i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony, nie pracuje zawodowo ani dorywczo. W okresie od 9 maja 2011 r. do 31 lipca 2012 r. był zatrudniony w firmie [...] na pełny etat. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy z upływem czasu, na który została zawarta. Przywołując treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji wskazał, że dochodem wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2012 r. był zasiłek chorobowy z ZUS w wysokości 1.041,38 zł (po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej od dochodu strony odliczono kwotę alimentów w wysokości 158,71 zł, natomiast nie odliczono kosztów egzekucji komorniczych w wysokości 12,70 zł. Łączny dochód wnioskodawcy wyniósł zatem 882,67 zł. Przywołując treść art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wskazano, że kwota kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542,00 zł, zatem 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 813,00 zł. W związku faktem, że dochód strony wynosi 882,67 zł i przekracza 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 813,00 zł, brak jest podstaw prawnych do przyczynia wnioskowanej pomocy.

W odwołaniu od decyzji M.S. zarzucił błędne ustalenie dochodu wskazując, że w miesiącu październiku jego dochód wyniósł 613 zł netto, a nie jak wskazano w decyzji 882,67 zł. Ponadto organ I instancji nie wskazał od kiedy odwołujący przebywał na zwolnieniu lekarskim, jaki ma orzeczony stopień niepełnosprawności oraz nie określił jakie odwołujący ponosi wydatki w skali miesiąca (zakup leków, opłata rachunków za gaz, wodę, czy opał itp.).

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lutego 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, powołując się na ustalenia z wywiadu środowiskowego, że odwołujący mieszka w małym jednorodzinny, budynku bez żadnych wygód. Jest osobą schorowaną i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z pisma ZUS z dnia 17 grudnia 2012 r. wynika, że zasiłek chorobowy w miesiącu październiku 2012 r., czyli z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o zasiłek i gorący posiłek wyniósł brutto 1.270,38 zł. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo pomniejszył dochód odwołującego o podatek dochodowy i o kwotę potrąconą za zaległe alimenty, bez uwzględniania kosztów komorniczych. Kryterium do przyznania wnioskowanej pomocy wynosi 150% kwoty 542,00 czyli 813,00 zł, natomiast dochód skarżącego wyniósł 882,67 zł. Wprawdzie przekroczenie to wynosi tylko 69,67 zł, jednak ustawa nie przewiduje odstępstwa od tej zasady, co oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku strony o przyznanie prawa do gorącego posiłku. Kolegium rozpatrując odwołanie uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił dochód strony i uzasadnił celowość podjętego rozstrzygnięcia.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponownie zakwestionował wysokość ustalonego przez organy obu instancji dochodu za miesiąc październik 2012 r. Z pisma ZUS z 17 grudnia 2012 r. wynika, że otrzymał zasiłek chorobowy od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r. w kwocie brutto 1.270,38 zł, natomiast w kwocie netto 613,22 zł. W tym uwzględniono kwotę potrącenia komorniczego w wysokości 428,16 zł i kwotę podatku w wysokości 229,00 zł.

Na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego, podnosząc zarzut naruszenia art. 7,77,80, 107 § 3 K.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji. Ponadto podała, że skarżący otrzymał zasiłek chorobowy za październik 2012 r. w dwóch transzach: pierwszą 17 października 2012 r. w kwocie 146,52 zł, a drugą 14 listopada 2012 r. w kwocie 466,70 zł, na dowód czego okazano kopie przekazów.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał podstawę i kryteria oraz zakres sądowej kontroli administracji, przytaczając przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a.). Sąd wyjaśnił, że pomoc w zakresie dożywiania jest udzielana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. 542 zł (150% kwoty 542,00 wynosi 813,00 zł) Zasadą jest, że świadczenie tego rodzaju pomocy następuje w formie posiłku, natomiast w przypadku braku możliwości jego zapewnienia lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, może być przyznany zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności, a także pomocy w formie świadczenia rzeczowego (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania: Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.).

Sąd I instancji ocenił, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, odmowa przyznania pomocy w zakresie dożywiania została udzielona zasadnie, a organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Jak potwierdza materiał dowodowy, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje, jest osobą schorowaną i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Źródłem dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku był zasiłek chorobowy (pismo ZUS z 17 grudnia 2012 r., z którego wynika, że skarżący w miesiącu październiku 2012 r. otrzymał zasiłek chorobowy w wysokości 1.270,38 zł – karta 13 akt adm.). Skarżący kwestionuje ustaloną przez organy wysokość dochodu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Powyższy katalog wyłączeń jest katalogiem zamkniętym, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2012 r., I OSK 1901/11, LEX nr 1145078). Prawidłowo i zgodnie z tym przepisem organy pomniejszyły dochód skarżącego w wysokości 1.270,38 zł o podatek dochodowy w wysokości 229,00 zł oraz o potrącenia alimentacyjne w wysokości 158,71 zł (zaświadczenie Komornika Sądowego z 17 grudnia 2012 r. k. 15 akt adm.), co dało dochód w wysokości 882,67 zł. Dochód ten przekroczył 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszące 813,00 zł, o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej o kwotę 69,67 zł. Zatem prawidłowo organy przyjęły, że nie ma podstaw prawnych do przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. W sprawie uwzględniony został całokształt istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawidłowo została przeprowadzona ocena materiału dowodowego, która nie była dowolna. Skoro skarżący przekroczył kryterium dochodowe to organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku o przyznanie tej pomocy.

Za pozbawioną natomiast znaczenia dla wyliczenia dochodu za miesiąc październik Sąd I instancji uznał okoliczność, że zasiłek chorobowy skarżący otrzymał w dwóch transzach tj. 17 października 2012 r. i 14 listopada 2012 r. Jak bowiem wynika z pisma ZUS, zasiłek ten dotyczył okresu od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zwróciła się także o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, na okoliczność wysokości dochodu skarżącego w październiku 2012 r.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . z 2012 r., poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a.), Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, a uzupełnienie go skutkowałoby prawidłowym ustaleniem dochodu skarżącego za miesiąc październik 2012 r., w wysokości uzasadniającej przyznanie wnioskowanej pomocy. Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy w zakresie wysokości potrąceń komorniczych jest rozbieżny i powinien zostać uzupełniony poprzez uzyskanie dodatkowej informacji z ZUS, w jakich terminach i w jakich kwotach dokonano wypłaty zasiłku chorobowego za miesiąc październik 2012 r., a także uzupełniony o uzyskanie dodatkowej informacji od komornika sądowego w jakich terminach i w jakich kwotach dokonał potrąceń z tytułu alimentów z zasiłku chorobowego wypłacanego skarżącemu za miesiąc październik 2012 r., a nie tylko jakiego potrącenia dokonał w miesiącu październiku 2012 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, dotyczącym prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów art.8 ust. 1 pkt 1 , art.8 ust.3 ,art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej w zw. z art.3 i art.5 ust 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", § 1 pkt 1lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 104 k.p.a. Sąd niewłaściwie przeprowadził kontrolę legalności działania organów administracyjnych, bo nie dostrzegł, że organy te błędnie ustaliły dochód skarżącego za miesiąc październik 2012 r. W świetle ustaleń organów dochód ten rzekomo wyniósł 882,67 zł i przekroczył kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, wynoszące ówcześnie 813 zł. Prawidłowe ustalenie wysokości dochodu skarżącego skutkowałoby natomiast przyznaniem pomocy w formie gorącego posiłku. Organy administracyjne ustalając dochód skarżącego oparty się na dwóch dokumentach. Pierwszy to informacja z ZUS z dnia 17 grudnia 2012r. o wypłaceniu skarżącemu zasiłku chorobowego od 1 do 31 października 2012r. w kwocie netto 613,22 zł z uwzględnieniem potrącenia komorniczego w kwocie 428,16 zł. Drugi dokument to informacja od komornika sądowego z dnia 17 grudnia 2012 r. o wyegzekwowaniu w okresie od 1 do 31 października 2012 r. kwoty 223,26 zł tytułem należności alimentacyjnych, w tym 158,71 zł dla wierzyciela. Sąd nie dostrzegł, że organy nie podjęły żadnych czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w szczególności rozbieżności pomiędzy wskazanymi dokumentami w zakresie wysokości potrąceń komorniczych. Nadto pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013r. wskazywał i dokumentował, że skarżący zasiłek chorobowy za miesiąc październik 2012r. miał wypłacony z ZUS w dwóch transzach tj. w październiku i listopadzie 2012 r. Nie mógł zatem komornik sądowy w październiku dokonać potrącenia z transzy, którą ZUS przekazał dopiero w listopadzie, bo nią po prostu nie dysponował. Informacja uzyskana od komornika w toku postępowania administracyjnego nie odpowiada na zadane mu przez organ pytanie o należności alimentacyjne wyegzekwowane za miesiąc październik 2012 r., informacja ta dotyczy jedynie należności wyegzekwowanych w październiku 2012 r. W konsekwencji Sąd I instancji nie dostrzegł, że naruszone zostały art. 7, 77§ 1 i 80 k.p.a. i nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie czyniąc tak dopuścił się naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezzasadnie oddalił skargę.

Z dołączonego do skargi kasacyjnej zaświadczenia wystawionego w dniu 27 sierpnia 2013 r. przez ZUS Oddział w [...] znak [...] wynika, że M.S. pobrał zasiłek chorobowy za okres od 1 do 31 października 2012 r., z którego dokonano potrącenia na rzecz komornika sądowego w dniu 12 października 2012 r. kwoty 223,26 zł (za okres od 1-11 października 2012 r.), a w dniu 9 listopada 2012 r. kwoty 204,90 zł (za okres od 12-31 października 2012 r.).

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej powołano podstawę określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, zarzucając naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego regulujących prowadzenie postępowania wyjaśniającego i wskazując na skutki wynikające z tych naruszeń dla rozpoznania sprawy. Zarzuty te są zasadne.

Przepis art. 7 k.p.a. obliguje organ administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedmiotem czynności wyjaśniających powinny być okoliczności mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, czyli związane z przesłankami warunkującym określone załatwienie sprawy. W konsekwencji, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Kompletność tego materiału podlega ocenie z punktu widzenia okoliczności istotnych dla sprawy, co wiąże się z koniecznością uwzględnienia przepisów regulujących daną kwestię, w niniejszej sprawie są nimi przepisy regulujące przyznanie przedmiotowego świadczenia. Obowiązek uwzględnienia przy rozstrzygnięciu całego zebranego materiału dowodowego, co przewiduje art. 80 k.p.a., nie pozwala na pominięcie informacji, które mają związek z przesłankami rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, w skardze kasacyjnej zasadnie podniesiono, że dochód wnioskodawcy ustalony w postępowaniu administracyjnym został określony wadliwie, z pominięciem istotnych faktów.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pomoc taka może być przyznana nieodpłatnie osobom, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społeczne.

Definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, stanowi go suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona m. in. o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustalenie sytuacji dochodowej następuje na podstawie krótkiego, miesięcznego okresu.

Za okres od 1 do 31 października 2012 r. skarżącemu przysługiwał zasiłek chorobowy, który stanowił jego przychód. Fakt, że wypłaty tego zasiłku za październik dokonano w dwóch ratach, przy czym druga wypłata miała miejsce już w kolejnym miesiącu, w listopadzie, nie został uwzględniony przez organy administracji, zaś Sąd I instancji zarzut w tym zakresie zbagatelizował i okoliczność tę uznał za nie mającą znaczenia. Jednocześnie przychód skarżącego za październik został pomniejszony o potrącenie alimentacyjne dokonane przez komornika w październiku, z kwoty zasiłku wypłaconej w październiku, pomijając potrącenie dokonane w listopadzie, z części zasiłku chorobowego za październik, wypłaconej w kolejnym miesiącu. Doprowadziło to do sytuacji, w której przychód w październiku uwzględniono w wysokości nominalnej, należnej za ten miesiąc, choć w nim w całości nie wypłaconej, zaś potrącenie komornicze uwzględniono w wysokości faktycznie dokonanej w październiku. Jest przy tym oczywiste, że w październiku skarżący nie dysponował kwotą dochodu wyliczonego w ten sposób.

Definicja z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uznaje nie przychód należny za dany miesiąc, ale przychód z miesiąca, niezależnie od tytułu i źródła uzyskania. Przychód ten ma być uzyskany, co wskazuje na faktyczny aspekt sytuacji majątkowej strony. Rozwiązanie to podkreśla uzależnienie pomocy społecznej od faktycznego stanu majątkowego i faktycznych dochodów uzyskanych w danym okresie, nie zaś dochodów nominalnie należnych. Roszczenie o wypłatę świadczenia nie może być traktowane jak przychód. W postępowaniu dowodowym kwestię tę pominięto, podczas gdy przedmiotem ustaleń powinien być rzeczywiście uzyskany w październiku przychód, pomniejszony o należności wskazane w art. 8 ust. 3 pkt 1-3 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę, że wyliczone w sprawie przekroczenia wysokości dochodu wyniosło 69,67 zł, uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za zasadne w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do przepisu § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 461), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.