Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 824/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 255, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 199, art. 252 par. 1 i 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2012 r. wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku argumentował, że na skutek rodzinnych problemów mimo tego, że ma duże gospodarstwo, nie jest w stanie w nim pracować i jednocześnie zarabiać, znajomi pomagają w polu i w chlewni. Znajduje się wraz z żoną w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Wskazał, że pobudował nowe budynki, ale mieszka z żoną, synem i ciotką w 100-letnim domu. Wnioskodawca oświadczył, że ciocia ma bardzo nioską emeryturę rolniczą i choruje, syn jest uczniem. Nadto podał, że ma dużo faktur do zapłacenia. W części wniosku dotyczącej majątku podał, że ma dom o powierzchni 100 m², nieruchomość rolną o powierzchni 60 ha i budynki obciążone kredytem hipotecznym. Wskazał że nie ma żadnych oszczędności, podał, że ma dwa traktory z 1996 r. i 1990 r. oraz inne maszyny towarzyszące. Skarżący nie podał wysokości osiąganych dochodów.

Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się do skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a."), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.

Zobowiązano przede wszystkim skarżącego do podania wszystkich źródeł dochodów członków rodziny wraz z podaniem wysokości uzyskiwanych środków.

Następnie wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków, jakimi wnioskodawca realnie dysponuje.

Nadto zobowiązano skarżącego do opisania prowadzonego gospodarstwa i podania wysokości osiąganych przychodów i kosztów jego prowadzenia. Okoliczności te pozwalają ocenić sytuację finansową skarżącego i wysokość środków jakimi rzeczywiści rozporządza.

Wezwano także skarżącego do wyszczególnienia kosztów miesięcznego utrzymania rodziny. Wysokość ponoszonych kosztów wskazuje także na to jakimi środkami dysponuje.

Powyższe wezwanie prawidłowo doręczono skarżącemu i w odpowiedzi na nie skarżący uiścili wpis w wymaganej kwocie.

Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżący). W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania jego i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).

Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II FS 741/06).

Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taka osoba powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem własnego utrzymania. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. można wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Przykładowe dokumenty źródłowe zostały wymienione w § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).

W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie złożył żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, gdy w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł.

Należy w tym miejscu podkreślić, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania w całości. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K. Witkowicz-Grochowska