Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1812/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Monika Kramek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. Ż. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia odwołania T. Ż., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] i na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. nakazał T. Ż. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę, w skład którego wchodzi betonowa płyta o długości 15,60 m i szerokości 7,5 m oraz murek betonowy o długości 13,84 m przy granicy z działką nr ew. [...], na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) stwierdził, że zawiadomieniem z 8 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) wszczął na wniosek G. G., właściciela sąsiedniej działki nr ew. [...], postępowanie administracyjne w sprawie budowy silosu na kiszonkę zlokalizowanego na działce nr ew. [...] należącej do T. Ż. W związku z ustaleniem, że obiekt ten stanowi samowolę budowlaną zrealizowaną przez inwestora w 2006 r. z pominięciem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i brak jest możliwości jego zalegalizowania z powodu zlokalizowania budowli z naruszeniem § 8a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), dalej: rozporządzenie MRiGŻ, PINB decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB z [...] maja 2019 r. nr [...] nakazał T. Ż. na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę w postaci betonowej płyty o wymiarach 15,60 m x 8,80 m, obudowanej z dwóch stron murkiem betonowym o długości 15,60 m przy granicy z działką nr ew. [...] i murkiem betonowym długości 1,85 m od strony działki drogowej nr ew. [...], zrealizowanego na działce nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W wyniku uwzględnienia skargi T. Ż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 listopada 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1513/19 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do trzech kwestii. Po pierwsze, zdaniem Sądu, prawidłowo [...] WINB przyjął, że w sprawie zastosowanie miały aktualnie obowiązujące przepisy p.b. Materiał dokumentacyjny wskazuje bowiem na realizowanie procesu inwestycyjnego pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy. Po drugie, słusznie organy obu instancji wskazały, że przedmiotowa inwestycja była realizowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. W tym zakresie Sąd podzielił zapatrywania organów co do przyjętej kwalifikacji obiektu (silos na kiszonkę) i związanego z tym trybu prowadzenia postępowania, przyjmując, że przy dokonywaniu kwalifikacji obiektów budowlanych mieć na uwadze trzeba elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo-technicznej. Wykonanie utwardzenia łącznie z murkami betonowymi i składowana w tym miejscu kiszonka wskazują, że obiekt ten pełni funkcję silosu na kiszonkę. Po trzecie, zasadnie, w ocenie Sądu, organy uznały, że w sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego ze względu na naruszenie § 8a pkt 6 rozporządzenia MRiGŻ. Niezgodność ta dotyczy zachowania odległości od granic działki. Za zasadny tym niemniej, zdaniem Sądu, należało uznać zarzut dotyczący zakresu orzeczonej rozbiórki ze względu na wydanie decyzji Starosty [...] z [...] marca 2006 r. nr [...] udzielającej T. Ż. pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę z płytą gnojową. Niewątpliwie bowiem parametry obiektu przeznaczonego w decyzji organu I instancji do rozbiórki wskazują na to, że obejmie ona również część płyty gnojowej, na budowę której skarżący uzyskał pozwolenie na budowę wskazaną wyżej decyzją. Wydaje się, że inwestycja objęta tą decyzją została zrealizowana, niemniej brak w tym zakresie precyzyjnych ustaleń organu. W związku z tym, jak podał Sąd, ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą ustalić prawidłowo stan faktyczny i mając na uwadze aktualny stan prawny podjąć merytoryczną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę, PINB przeprowadził 20 maja 2020 r. oględziny spornego obiektu. W ich wyniku ustalił, że na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] istnieje murek betonowy o długości ok. 13,84 m oddalony od granicy z działką nr ew. [...] o ok. 0,40 – 0,50 m (pomiar dokonany od ogrodzenia z płyt betonowych), grubości ok. 0,20 m i wysokości 1,15 m, dochodzący do ściany budynku stodoły. Wzdłuż murku betonowego zrealizowane zostało utwardzenie betonowe. W dniu kontroli kiszonka nie była składowana w tym miejscu. Organ przyjął, że zgodnie z decyzją z [...] marca 2006 r. Starosty [...] o pozwoleniu na budowę zbiornika na gnojówkę o poj. 90 m3 z płytą gnojową o pow. 98 m2 oraz zbiornika na gnojówkę o poj. 24 m3 na działkach nr ew. [...] i [...], płyta obornikowa została zlokalizowana w odległości 7,5 m od granicy z działką nr ew. [...], w związku z czym silos na kiszonkę w stanie obecnym posiada postać murku betonowego o długości 13,84 m i utwardzenia betonowego o szerokości ok. 7,5 m. W tych warunkach zasięg utwardzenia betonowego, będącego elementem składowym przedmiotowego silosu na kiszonkę, wynosi nie 8,80 m a 7,5 m od granicy z działką nr ew. [...], co zgodne jest z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Na podstawie powyższych ustaleń PINB decyzją z [...] czerwca 2020 r. na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. nakazał T. Ż. rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę w postaci betonowej płyty o długości 15,60 m i szerokości 7,5 m obudowanej murkiem betonowym o długości 13,84 m przy granicy z działką nr ew. [...], zrealizowanego na działce nr ew. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r. złożył w ustawowym terminie T. Ż., podnosząc, że decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 81 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 p.b. Odwołujący zarzucił organowi wadliwość oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując, że sporny obiekt nie spełnia wymagań silosu na kiszonkę. Obok murku istnieje utwardzenie i część tego utwardzenia stanowi legalnie wybudowana płyta obornikowa. Odwołujący zauważył, że od samego początku utrzymywał, iż utwardzenie cały czas służy mu jako plac manewrowy do obsługi powstałej na podstawie pozwolenia na budowę płyty obornikowej, zaś murek wybudowany od granicy z działką nr ew. [...] stanowił do momentu dokonania rozgraniczenia działek ogrodzenie. Odnosząc się do stwierdzonej przez PINB zmiany stanu silosu na kiszonkę, odwołujący wyjaśnił, że fragment murku betonowego nie został przez niego specjalnie usunięty, ale uległ on przypadkowemu uszkodzeniu w trakcie operowania ładowarką.

We wskazanej wyżej decyzji z [...] sierpnia 2020 r. [...] WINB zwrócił uwagę na podobieństwo procedury uregulowanej w art. 48 oraz art. 49b p.b. Co do zasady pierwszy z nich dotyczy obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej, pomimo że ich realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Drugi przepis dotyczy obiektu wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W obu ww. trybach postępowania ustawodawca przewidział możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego względem samowolnie zrealizowanego obiektu, jednak uzależnił jego wszczęcie od ustalenia, czy sporny obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W realiach omawianej sprawy niezaprzeczalnie ustalone zostało, że silos na kiszonkę narusza § 8a pkt 6 rozporządzenia MRiGŻ. Powyższe rodziło po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązek nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki obiektu budowlanego naruszającego przepisy w stopniu uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W ocenie [...] WINB, skorygowania wymagała podstawa prawna ocenianego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia, albowiem w dacie realizacji przedmiotowy silos wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i faktu tego nie zmienia późniejsze zwolnienie od obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia z jednoczesnym zobowiązaniem do dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji. [...] WINB odnosząc się do ustaleń wynikających z przeprowadzonych oględzin, stwierdził równocześnie, że podziela pogląd PINB co do tego, że wymiary obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki zgodnie z wyeliminowaną z obrotu prawnego przez Sąd poprzednią decyzją PINB wynoszące 15,60 m x 8,80 m prawidłowo zostały skorygowane w decyzji nr [...] poprzez wskazanie, że silos na kiszonkę objęty nakazem rozbiórki posiada wymiary wynoszące 15,60 m x 7,50 m.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] WINB z [...] sierpnia 2020 r. złożył T. Ż., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił [...] WINB naruszenie:

1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, które to naruszenie doprowadziło organy administracyjne do przyjęcia, że skarżący nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr ew. [...] w sytuacji, gdy skarżący dysponuje prawomocną decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...], na mocy której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono mu pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę z płytą gnojową i w konsekwencji ponownego nakazania rozbiórki części obiektu wybudowanego zgodnie z przepisami;

2) prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu skarżącemu rozbiórki betonowej płyty o wymiarach 15,60 m x 7,50 m, która częściowo stanowi płytę gnojową, która została pobudowana na podstawie prawomocnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zgodnie z projektem;

3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, rozstrzygnięciu sprawy w sposób sprzeczny ze słusznym interesem obywatela poprzez przyjęcie, iż konstrukcja obiektów budowlanych w postaci utwardzenia terenu i murku betonowego, składającego się z jednej ściany - spełnia kryteria silosu na kiszonkę w sytuacji, gdy silos na kiszonkę choć nie ma definicji prawnej to jego definicja encyklopedyczna wskazuje, że stanowić go może komora składająca się z dwóch ścian usytuowanych względem siebie równolegle, oraz w sytuacji gdy kontrolowane utwardzenie oraz przylegający do niego murek pełnią dla skarżącego funkcję placu manewrowego i ogrodzenia. W przypadku, gdy nie ma definicji pojęcia "silosu" w przepisach prawa, organ nie posłużył się definicją encyklopedyczną, czy też definicją nauk rolniczych, tylko zinterpretował utwardzenie wraz z istniejącym ogrodzeniem betonowym na niekorzyść skarżącego, uznając skarżony obiekt za silos, chociaż nie nosi on cech silosu, gdyż nie posiada dwóch równolegle położonych względem siebie ścian;

4) prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego w postaci utwardzenia terenu i murku pełniącego funkcję ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia w sytuacji, gdy w świetle art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 p.b. na budowę ogrodzenia oraz wykonanie robót budowlanych w postaci utwardzenia powierzchni gruntu nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a także zgłoszenie;

5) art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi, w której nawiązał do argumentacji przedstawionej w odwołaniu od decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja [...] WINB narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Wobec tego, że sprawa dotycząca postępowania legalizacyjnego prowadzonego względem silosu na kiszonkę zrealizowanego przez skarżącego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] była już poddana kontroli sądowej, w ramach której Sąd wyrokiem z 21 listopada 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1513/19 uchylił poprzednie decyzje [...] WINB i PINB, konieczne jest zwrócenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uwagi na normę art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej przez sąd administracyjny sprawie. Ocena prawna dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie w odniesieniu do jej faktycznych i prawnych uwarunkowań. Związanie oceną prawną oznacza z kolei, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych (nowych) ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 września 2020 r. sygn. II OSK 1873/20; wyrok NSA z 19 maja 2020 r. sygn. II OSK 2691/19; wyrok NSA z 30 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 743/18).

Powyższe wymaganie przestaje mieć charakter bezwzględnie wiążący w razie zmiany stanu prawnego lub takiej istotnej zmiany okoliczności faktycznych, która skutkuje tym, że ocena prawna dokonana przez sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, albowiem nie przystaje do nowych okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, żadna ze wskazanych podstaw odstąpienia od zastosowania w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 21 listopada 2019 r. nie zaistniała, brak jest bowiem wystarczających podstaw, by uznać, że dezaktualizacji podlegały wskazania Sądu odnoszące się do treści katalogu obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, cech budowli rolniczej będącej silosem na kiszonkę, jak i zasadniczych elementów funkcjonalnych, których stwierdzenie przez Sąd, nakazywało mu uznać obiekt wykonany przez skarżącego pomiędzy płytą gnojową a granicą działki nr ew. [...] z działką nr ew. [...] za tego rodzaju budowlę, a w konsekwencji zastosowania do niej warunku określonego w § 8a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MRiGŻ (w wyroku z 21 listopada 2019 r. oraz w zaskarżonej decyzji określonego jako "§ 8a pkt 6") w zw. z art. 48 ust. 1 p.b.

Jakkolwiek w odwołaniu od decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r., a następnie w złożonej skardze skarżący w całości zakwestionował ustalenie organów nadzoru budowlanego dotyczące kwalifikacji prawnej nadawanej spornemu obiektowi, twierdząc, że jednorazowo (przez krótki czas) składował kiszonkę na płycie betonowej, która zasadniczo zawsze pełniła funkcję placu manewrowego wykorzystywanego w trakcie prac realizowanych przy znajdującej się obok płycie do składowania obornika, niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny to twierdzenie zobowiązany jest odrzucić jako stojące w sprzeczności z treścią art. 153 p.p.s.a. Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku z 21 listopada 2019 r. Sąd nie zamieścił rozbudowanych argumentów wskazujących na niemożność uznania przedstawionych przez skarżącego w tym zakresie wyjaśnień za wiarygodne, jednakże zaaprobowanie stanowiska [...] WINB odnośnie do dopuszczalności prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do wykonanego przez skarżącego obiektu (silosu na kiszonkę) bez uzyskania pozwolenia na budowę wynikało z podzielenia wniosku, że został on zrealizowany w 2006 r. i na przestrzeni lat służył składowaniu na nim przez skarżącego pasz objętościowych. Takie wykorzystanie sprzeciwiało się tym samym uznaniu, że w dacie zrealizowania sporna budowla – jak podnosił skarżący -- nie stanowiła silosu na kiszonkę, a taką funkcję pełniła incydentalnie, co nie mogło oddziaływać w założeniu na jej prawny charakter. Należy w tym kontekście przypomnieć, że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ nadzoru budowlanego nie jest skrępowany regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, ma zaś obowiązek rozpatrzeć dowody na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Grzegorz Godlewski w ramach wyjaśnienia sposobu wykorzystywania przez skarżącego spornego obiektu jako silosu na kiszonkę wystąpił o dołączenie do akt 8 fotografii wykonanych, jak oświadczył, w latach 2008-2017, na których uwidocznione zostało składowanie w kolejnych sezonach kiszonki. W piśmie z 25 stycznia 2019 r. skarżący jednoznacznie podważył jedynie fotografię opisaną jako wykonaną w styczniu 2012 r., wskazując, że nie odpowiada ta informacja prawdzie. Odnośnie do pozostałych fotografii skarżący ogólnikowo jedynie zauważył, że ma "wątpliwości" (bliskie "pewności"), iż nie zostały one wykonane w podanych przez sąsiada datach. Przy braku wyjaśnienia podstaw takiego rozumowania wraz ze skonfrontowaniem go z widocznym na zdjęciach przedmiotem i sposobem składowania kiszonek na działce nr ew. [...][...] WINB miał podstawy potraktować to oświadczenie skarżącego jako niewiarygodne. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone po uchyleniu zaskarżonej decyzji [...] WINB z [...] maja 2019 r. i decyzji organu I instancji nie doprowadziło do ujawnienia informacji rzutujących na poprawność ustaleń, na których zdecydował się oprzeć Sąd. Takiego znaczenia nie miało pisemne oświadczenie S. G. z 19 maja 2020 r. dołączone do protokołu oględzin.

Nie da się zakwestionować trafności tego zarzutu skarżącego, które wskazuje, że silosy poziome na kiszonkę mają zasadniczo konstrukcję komorową i tworzą go dwie równoległe do siebie ściany. Objaśnienie to nie miało jednak prawnej doniosłości na gruncie rozpatrywanej sprawy, uwzględniając, że nie powinno budzić istotnych wątpliwości, iż poza konwencjonalnymi silosami z bocznymi ścianami oporowymi w praktyce spotyka się często również niekonwencjonalne rozwiązania konstrukcyjne dotyczące silosów (por. S. Kobielak, E. Hutnik, E. Mulica, Analiza rozwiązań poziomych silosów na kiszonki, Problemy Inżynierii Rolniczej 2010, R. 18, nr 2, s. 51 i n.). Decyzja o wyborze konkretnej konstrukcji silosu, który ma usprawniać sporządzanie i wybieranie kiszonki, jest podejmowana zazwyczaj na podstawie kryteriów ekonomicznych, jak i organizacyjnych. Niewątpliwie uproszczona forma silosu polegająca na wykonaniu przez skarżącego płyty betonowej o ustalonej przez organ powierzchni wraz z murkiem oporowym o niewielkiej wysokości (ok. 1,15 m) miała na uwadze przyjęte przez skarżącego potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skarżący najpewniej musiał się również liczyć z dużymi stratami paszy. To uwarunkowanie pozostaje jednakże bez znaczenia dla kwalifikacji nadawanej spornej budowli, jeżeli nie da się podważyć, że była ona wykorzystywana do składowania pasz objętościowych soczystych (kiszonka z kukurydzy), a przy tym umożliwiała w podstawowym zakresie zapewnienie w pryzmie warunków beztlenowych dla przebiegających w niej procesów mikrobiologicznych. Tenże wniosek w kontekście art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. każe zarzut dokonania dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a. uznać za nieuzasadniony. Podobnie ocenić należy zarzuty odnoszące się do wykazywania, że zrealizowane przez stronę roboty budowlane rozumiane jako utwardzenie powierzchni gruntu i wykonanie ogrodzenia od strony działki nr ew. 68/2 nie podlegają reglamentacji prawnobudowlanej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub ich zgłoszenia, jak też dowodzenia, że skarżący nie może być uznany za sprawcę samowoli budowlanej, jako że dysponuje decyzją z [...] marca 2006 r. udzielającą mu pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę z płytą gnojową.

Tak formułowane zarzuty w zasadniczej swojej postaci stanowią powtórzenie zarzutów powołanych w skardze na decyzję [...] WINB z [...] maja 2019 r., która została już poddana kontroli sądowej i ostatnia zaznaczona w nich kwestia – jeżeli skarżący nie zdecydował się na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od (uzasadnienia) wyroku z 21 listopada 2019 r. - oddziaływać na kierunek rozstrzygnięcia może tylko w takim zakresie, w jakim jej znaczenie dla sprawy wynika z wypowiedzi Sądu, który uznał, iż jego wątpliwości budzi (wyłącznie) zakres orzeczonej rozbiórki ze względu na treść wskazanej decyzji Starosty [...]. Poddając analizie zgromadzony materiał dowodowy, stwierdzić trzeba, że PINB oraz [...] WINB miały na uwadze wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z 21 listopada 2019 r. Dokonały bowiem na podstawie oceny projektu zagospodarowania działki stanowiącej załącznik do decyzji z [...] marca 2006 r. koniecznego rozróżnienia tej części płyty betonowej wykonanej przy budynku stodoły, która stanowiła samowolę budowlaną i tej, która została wykonana na podstawie udzielonego skarżącemu pozwolenia na budowę (płyta o pow. 98 m² zlokalizowana w odległości 7,50 m od granicy działki z działką nr ew. [...]), i z tego względu nie mogła wchodzić w zakres formułowanego nakazu rozbiórki. Jeżeli poprawność ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie nie budzi wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tym wyrażone w decyzji stanowisko, zgodnie z którą "[...] zasięg utwardzenia betonowego, będącego elementem składowym przedmiotowego silosu na kiszonkę, wynosi nie 8.80m a 7,5m od granicy z działką nr ew. [...]", to za całkowicie niezrozumiałą trzeba postrzegać sformułowaną na podstawie tychże ustaleń treść przyjętego w decyzji rozstrzygnięcia nakazującego skarżącemu "rozbiórkę wybudowanego silosu na kiszonkę w postaci betonowej płyty o długości 15,60m i szerokości 7,5m, obudowanej murkiem betonowym [...]".

Ta kwestia rzutuje w bezpośredni sposób na prawidłowość zaskarżonej decyzji i stanowi wyłączny powód uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny złożonej przez skarżącego skargi. Ma bowiem rację skarżący, gdy wskazuje na oczywistą niekonsekwencję organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do nadanego w rozstrzygnięciu nakazowi rozbiórki zakresu. W sytuacji, gdy za niesporną okoliczność trzeba uważać, po pierwsze, to, że murek betonowy został zlokalizowany w odległości 0,40-0,50 m od ogrodzenia działki w granicy z działką nr ew. [...], po drugie, to, że ma on szerokość 0,20 m i po trzecie, to, że płyta betonowa nie sięga granicy działki, ale kończy się na murku (załącznik do protokołu z oględzin, znak [...], k. 108), to szerokość płyty betonowej objętej nakazem rozbiórki nie mogła zostać określona na 7,50 m, uwzględniając za Sądem konieczność przyjęcia, że cechę legalności przyznać należy tej części płyty betonowej, która znajduje się w odległości 7,50 od granicy działki. Z akt sprawy wynika, że płyty betonowej istniejącej przed budynkiem stodoły nie da się poddać rozróżnieniu z punktu widzenia kryterium wykonania jej zgodnie z prawem w inny sposób niż poprzez szczegółowe zwymiarowanie jej części wykonanej w warunkach samowoli budowlanej, która to część stanowi w tym przypadku – w kontekście określenia jej wymiarów - fragment zależny od części legalnej. Indywidualizując parametry płyty betonowej silosu na kiszonkę jako przedmiotu rozbiórki w celu dookreślenia, w jakim zakresie charakter egzekwowalny będzie miał nałożony na skarżącego obowiązek, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był mieć zatem na uwadze potrzebę odpowiedniego pomniejszenia szerokości płyty betonowej stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia o wymiar stanowiący odległość murku od granicy działki i samą szerokość murku tak, aby część podlegająca rozbiórce – do czego odnosiły się kluczowe zastrzeżenia sformułowane przez Sąd w wyroku z 21 listopada 2019 r. – po raz kolejny nie obejmowała płyty stanowiącej płytę gnojową wybudowaną na podstawie decyzji Starosty [...]. Zgodzić się należy ze skarżącym, że taki skutek wywierałoby wykonanie zaskarżonej decyzji, skoro płyta gnojowa została zlokalizowana nie 7,50 m od murku betonowego, ale w takiej odległości mierzonej od granicy działki przedstawionej na mapie sytuacyjnej nieruchomości do celów projektowych, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. Zamieszczone w odpowiedzi na skargę przez [...] WINB twierdzenie, że zarzuty powołane przez skarżącego stanowią w tej mierze powielenie treści odwołania, do którego organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, trudno ocenić jako korespondujące w odpowiednim stopniu z faktycznym przedmiotem wypowiedzi organu, jeżeli do postawionego przez odwołującego zarzutu organ nie odniósł się tak, aby można uznać, iż poddany on został wnikliwej analizie znajdującej swój wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymagania art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja [...] WINB z powodu wyżej przedstawionego narusza powołane przepisy prawa procesowego i materialnego, co skutkować musi jej uchyleniem.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ dostosuje się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu, a następnie po przeprowadzeniu z jej zastosowaniem koniecznych obliczeń bazujących na ustaleniach przyjętych w postępowaniu wyjaśniającym da wyraz swoim wnioskom w nowo wydanej decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny aprobuje wniosek [...] WINB, zgodnie z którym zagadnienie możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego względem budowli wykonanej w 2006 r. i orzeczenia w jego ramach nakazu rozbiórki z uwagi na niespełnienie wymagania § 8a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MRiGŻ powinno zostać odniesione do zakresu normowania i zastosowania ww. przepisu a nie art. 49b p.b. Nowelizacja p.b. poddająca zgłoszeniu budowę silosu na kiszonkę (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. f p.b.) nie stanowi wyjątku przełamującego zasadę ogólną prawa budowlanego, zgodnie z którą to, czy wykonywane przez inwestora roboty budowlane stanowią naruszenie hipotezy art. 48, art. 49b czy też art. 50-51 p.b., kształtują przepisy reglamentujące rozpoczęcie robót budowlanych w brzmieniu obowiązującym w dacie ich faktycznego wykonania. Ustawodawca rozróżnia bowiem samo zdarzenie prawne, jakim jest samowola budowlana lub inne odstępstwo od warunków prowadzenia robót budowlanych od likwidacji skutków działania inwestora, które następuje w toku postępowania, którego przebieg określają przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania przez organ nadzoru budowlanego danej sprawy. Pogląd ten, jak należy przyjąć, należy uznać zasadniczo za jednolity w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i nie został on przez Sąd zakwestionowany (por. wyrok NSA z 22 maja 2020 r. sygn. II OSK 3132/19; wyrok NSA z 6 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 104/17; wyrok NSA z 26 września 2018 r. sygn. II OSK 109/18; wyrok NSA z 1 marca 2018 r. sygn. II OSK 2027/17).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.