Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 336/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Właściwość sądu
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Przekazano według właściwości do innego sądu administracyjnego_D
Powołane przepisy: article: art. 59 par1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. postanawia stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.


UZASADNIENIE

P. H., dalej jako "strona skarżąca", zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zaskarżona decyzja została wydana wskutek wniosku strony skarżącej o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.), dalej także jako "ustawa COVID".

Postanowieniem z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Op 326/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, dalej także jako "WSA w Warszawie".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Jednakże Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.).

Korzystając z powyższego uprawnienia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1773 ze zm.), dalej także jako "rozporządzenie z 22 lutego 2017 r.".

Rozporządzeniem z 4 marca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 426) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dokonał zmiany § 1 pkt 2 rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. Po nowelizacji przepis ten stanowi, iż rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących:

a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423),

b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.).

przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Rozporządzenie z 4 marca 2021 r. weszło w życie 16 marca 2021 r.

Wymaga wyjaśnienia, że zmiana § 1 pkt 2 rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. podyktowana była względami celowości, o których mowa w art. 13 ust. 3 p.p.s.a., wynikającymi ze stanu epidemii ogłoszonego z powodu rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2.

Możliwość zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID, została wprowadzona przez ustawodawcę w 2020 roku jako wsparcie dla przedsiębiorców w związku ze stanem epidemii i ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. Z uwagi na treść § 1 pkt 2 rozporządzenia z 22 lutego 2017 r., obowiązującą przed nowelizacją, oraz strukturę instytucjonalną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do 15 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był jedynym sądem właściwym do rozpoznania skarg przedsiębiorców w tych sprawach. Od 16 marca 2021 r. do rozpoznawania tychże spraw właściwe są te wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości strony skarżące zamieszkują lub mają siedzibę.

Do 15 marca 2021 r. do WSA w Warszawie wpłynęło ponad 2100 skarg na akty ZUS w tym przedmiocie i systematycznie wpływają kolejne. Są to skargi zarówno przesłane bezpośrednio przez ZUS, jak i przekazane przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 59 p.p.s.a. Sprawy te dotyczą w przeważającej mierze wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od marca do maja 2020 r., ale ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia przedsiębiorców prowadzących określone rodzaje działalności gospodarczej z obowiązku opłacenia składek za kolejne miesiące 2020 r. i 2021 r. Decyzje za te okresy są sukcesywnie wydawane przez oddziały ZUS, zaś przedsiębiorcy składają na nie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest największym spośród wojewódzkich sądów administracyjnych, z najwyższą liczbą wpływających skarg i statystycznie najdłuższym okresem oczekiwania na wydanie wyroku. Dodatkowy wpływ tak dużej ilości skarg na działanie i decyzje ZUS wpłynął negatywnie na efektywność obsługi wszystkich spraw oraz znacznie wydłużył okres oczekiwania na ich rozstrzygnięcie.

Wszystkie powyższe okoliczności miał na uwadze Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydając rozporządzenie z 4 marca 2021 r. zmieniające § 1 pkt 2 rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. Celem nowelizacji było przyspieszenie i usprawnienie rozpoznawania skarg w omawianych sprawach, skrócenie oczekiwania na wydane wyroku oraz rozłożenie ciężaru orzekania na wszystkie wojewódzkie sądy administracyjne, przy jednoczesnym zapewnieniu rozpoznania sprawy przez sąd najbliższy miejscu zamieszkania lub siedziby strony skarżącej. Ma to szczególnie istotne znaczenie dla przedsiębiorców, którzy nadal funkcjonują w trudnych warunkach gospodarczych wywołanych pandemią.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że § 1 pkt 2 rozporządzenia z 22 lutego 2017 r., w brzmieniu obowiązującym od 16 marca 2021, jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 14 p.p.s.a. in fine. Stosownie do treści tego przepisu wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Umożliwia to przekazanie omawianych spraw według właściwości do poszczególnych wojewódzkich sądów administracyjnych, na których obszarze właściwości strony skarżące zamieszkują lub mają siedzibę. Dotyczy to zarówno skarg przesłanych do WSA w Warszawie przez ZUS, jak i przekazanych przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 59 p.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że miejscem zamieszkania strony skarżącej jest D. (kod pocztowy: ...) położony na obszarze województwa ...

Zgodnie z § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72 poz. 652 ze zm.), wojewódzkim sądem administracyjnym właściwym dla obszaru województwa ... jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.

W myśl art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

W świetle powyższych przepisów oraz miejsca zamieszkania strony skarżącej należało uznać, iż obecnie właściwy do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.

Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.