Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1092/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2021 r. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Decyzją nr ŚR [...] z dnia [...] lipca 2021 r., Burmistrz [...] odmówił S. O. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną A. O..

Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2021 r., rozstrzygnięcie uzasadnił okolicznością niespełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, wskazanego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. dalej zwanej jako: "u.ś.r."). Przyczyną także było nie spełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dotyczącej kwestii, iż osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Organu opieka nad żoną sprawowana przez Skarżącego nie ma charakteru stałego. Powyższa decyzja Organu była drugą w przedmiotowej sprawie, wydaną na skutek decyzji kasatoryjnej Kolegium nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r.

2. Skarżący, działając przez pełnomocnika będącego adwokatem, odwołał się od powyższej decyzji i jednocześnie zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

2) błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka,

3) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez Skarżącego, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

3. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., działając na podstawie:

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.),

art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.),

art. 1 ust. 1 i 2, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570),

orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu Organ wskazał że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Organ uwypuklił, że samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie daje podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zdaniem Organu odwoławczego stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej W sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Kolegium jednakże zastrzegło, iż ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia wynikającego z treści orzeczenia o niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika, iż osoba wymagająca opieki, żona wnioskodawcy - Pani A. O., legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] [...] ([...] zaliczającym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] listopada 2021 r. Jak wynika z orzeczenia ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2019 r., a więc od 46 roku życia, natomiast daty zaistnienia niepełnosprawności nie da się ustalić. Posiada ona dwoje dzieci oraz troje rodzeństwa. Opiekę nad Panią A. O. sprawuje Skarżący, który z uwagi na sprawowaną opiekę zawiesił z dniem 1 czerwca 2019 r. wykonywanie działalności gospodarczej. Nie ma przy tym ustalonego prawa do świadczeń emerytalno - rentowych, innych konkurencyjnych w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego świadczeń oraz nie jest osobą niepełnosprawną, co wynika z treści złożonego wniosku oraz oświadczenia.

Organ odwoławczy wskazał, co także dostrzegł poprzedni skład orzekający SKO, że Skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej polegającej w przeważającej części na wykonywaniu pozostałych robót budowlanych wykończeniowych, co należy traktować jako równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednakże z rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] marca 2021 r. wynika, że Skarżący łączy opiekę nad żoną z wykonywaniem drobnych prac dorywczych, wykończeniowych (sporadycznie). Powyższa okoliczność została całkowicie pominięta przez Organ pierwszej instancji w zaskarżonej poprzednio decyzji. Kolegium przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zobowiązało Organ do wyjaśnienia okoliczność wykonywania przez wnioskodawcę prac dorywczych, a także w tym kontekście do oceny zakresu i wymiaru sprawowanej opieki nad żoną.

Kolegium stwierdziło, iż Organ wywiązał się z tego obowiązku. Dwukrotnie Skarżący został wezwany do wyjaśnienia swojej aktywności zawodowej. Z pierwszego oświadczenia z dnia [...] czerwca 2021 r. wynika, iż Skarżący nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, czy powrócić do działalność gospodarczej nawet w najmniejszym wymiarze, ze względu na konieczność sprawowania długotrwałej i całodobowej opieki nad żoną. Zaś z drugiego oświadczenia (sporządzonego w dniu [...] lipca 2021 r.) wynika, iż w pierwszej połowie roku Skarżący podejmował się prac dorywczych, aby podreperować budżet domowy, jednak było to sporadyczne i wybiórcze, uzależnione od stanu zdrowia żony. Organ mając to na względzie uznał, iż oświadczenia te nie odzwierciedlają prawdy, a są składane na potrzeby niniejszego postępowania i nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji związanej z podejmowaniem prac. Ponadto stwierdził, iż opieka nie ma charakteru stałego.

Kolegium działając na mocy art. 136 § 1 k.p.a. wezwało Skarżącego do wyjaśnienia niejasności w przedmiocie - od kiedy tj. od jakiej konkretnej daty, zaprzestał podejmowania się prac dorywczych. Wskazując, iż z treści oświadczeń z dnia [...] czerwca 2021 r. jak i [...] lipca 2021 r. nie wynika jednoznacznie z jaką datą nie podejmuje już prac dorywczych. Skarżący wskazał tylko, iż "w pierwszej połowie roku rzeczywiście podejmował się prac dorywczych".

Z nadesłanej odpowiedzi (sporządzonej w dniu [...] sierpnia 2021 r.) wynika, iż Skarżący definitywnie zakończył podejmowania się prac dorywczych z dniem [...] stycznia 2021 r. Wskazując ponownie, iż podejmowanie prac dorywczych było sporadyczne, zależne od stanu zdrowia żony.

Kolegium doszło jednak do przekonania, iż charakter opieki nad żoną przez Skarżącego nie ma charakteru stałego, zaś jego oświadczenia Organ uznał za niewiarygodne i wewnętrznie sprzeczne.

W tym miejscu warto wyjaśnić, iż słowo "opieka" oznacza, według Słownika Języka Polskiego, "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś; strzeżenie, dozór". Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., w ocenie Organu ma być sprawowana nad osobą niepełnosprawną, która nie jest w stanie samodzielnie egzystować, radzić sobie samodzielnie w życiu codziennym. Opieka ta musi być stała i absorbująca, a nie doraźna albo fikcyjna. W świetle powyższego świadczenie pielęgnacyjne może zatem, zdaniem Organu zostać przyznane wyłącznie w takim przypadku, gdy osoba wymagająca opieki ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości samodzielnego wykonywania, w szczególności takich czynności jak: utrzymanie higieny osobistej, ubieranie się i rozbieranie, wstawanie z łóżka, czy z krzesła, przygotowanie i aplikacja leków, a w cięższych przypadkach przewracanie z boku na bok w łóżku w celu zapobieżenia powstawania odleżyn, przemieszczanie się w mieszkaniu, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i przyjmowanie napojów, załatwianie potrzeb fizjologicznych. Gdy osoba niepełnosprawna nie może tego rodzaju czynności wykonać samodzielnie wówczas konieczna jest opieka nad nią, a więc stała obecność i opieka opiekuna. Skoro strona była w stanie dzielić opiekę i wykonywać prace dorywcze wątpliwym jest, iż sprawowana opieka jest tak absorbująca dla strony by móc uznać, iż w przedmiotowej sprawie jest związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, który musi być bezpośredni i ścisły .

4. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podnosząc naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że podejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący wskazał, że stała i ciągła opieka wykluczająca podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie musi być opieką całodobową.

Skarżący wskazał, że z jego oświadczeń wynika, iż podejmował on drobne prace dorywcze jeżeli stan zdrowia jego żony na to pozwalał i nie były to stałe źródła dochodów dla Skarżącego i jego rodziny. Żona Skarżącego choruje na nowotwór, a wdrożona w toku leczenia chemioterapia znacznie pogorszyła jej stan zdrowia co skutkowało koniecznością przerwania chemioterapii. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia Skarżący musiał zaniechać podejmowania nawet dorywczych prac zarobkowych.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji gdy Skarżący sporadycznie podejmował prace dorywcze.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika zatem, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę tę opiekę sprawującą, to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Dokonana przez Sąd kontrola sprawy wykazała, że skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty.

Na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia

8. Podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez Kolegium w zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, iż nawet biorąc pod uwagę stan zdrowia żony Skarżącego, obecny sposób opieki, z uwagi na niespójność oświadczeń Skarżącego w zakresie podejmowania prac dorywczych, nie ma charakteru ciągłego i stałego.

W badanej sprawie jest bezsporne, iż osoba wymagająca opieki - żona Skarżącego, legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] [...] zaliczającym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] listopada 2021 r. Jak wynika z orzeczenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2019 r., czyli od 46 roku życia, natomiast daty zaistnienia niepełnosprawności nie da się ustalić. Posiada ona dwoje dzieci oraz troje rodzeństwa. Opiekę nad Panią A. O. sprawuje Skarżący, który z uwagi na sprawowaną opiekę zawiesił z dniem [...] czerwca 2019 r. wykonywanie działalności gospodarczej. Nie ma przy tym ustalonego prawa do świadczeń emerytalno - rentowych, innych konkurencyjnych w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego świadczeń oraz nie jest osobą niepełnosprawną, co wynika z treści złożonego wniosku oraz oświadczenia.

9. Treść skarżonej decyzji daje podstawy do stwierdzenia, iż w toku oceny Organ odwoławczy niewspółmiernie dużą wagę przydał oświadczeniom Skarżącego, w relacji do informacji pochodzących z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z małżonkami oraz pozostałych dokumentów, zgromadzonych w sprawie.

W ocenie Sądu, dopiero zestawienie wszystkich dokumentów i oświadczeń daje rozeznanie w zakresie sytuacji Skarżącego i jego żony, co jest zdaniem Sądu istotne, bowiem pozwala prawidłowo ocenić zakres i charakter opieki, która jest sprawowana przez Skarżącego nad jego żoną zarówno w zakresie jej zapewnienia w niezbędnym dla potrzeb żony zakresie jak i jednocześnie, co do możliwości podjęcia przez Skarżącego pracy.

Mając na względzie opisane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nawet podejmowanie w pierwszym półroczu 2021 r. prac dorywczych przez Skarżącego nie jawi się jako istotny element umożliwiający uznanie, że Skarżący nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad żoną. I jakkolwiek opieka sprawowana przez Skarżącego wskazuje na podejmowanie codziennych, zwykłych czynności wykonywanych w zakresie opieki nad niepełnosprawną, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że Skarżący z uwagi na chorobę żony zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, zaś z wyjaśnień żony Skarżącego można odczytać, iż choć porusza się ona samodzielnie, to z uwagi na brak czucia w stopach, mąż towarzyszy jej w czynnościach dnia codziennego, w tym higienicznych i pozostaje w gotowości gdy pani O. z powodu braku czucia upada.

Jakkolwiek organ zwrócił uwagę na umiejętności niepełnosprawnej pozwalające jej na wykonywanie licznych czynności w zakresie samoobsługi, to jednak nie można tracić z pola widzenia, iż jak potwierdza zresztą stosowne orzeczenie zespołu orzekającego o niepełnosprawności wymaga ona stałej pomocy. Przy czym z okoliczności sprawy nie wynika aby owa pomoc była zapewniania lub mogła być zapewniona przez inne osoby niż Skarżący. W tej sprawie zatem związek między opieką nad żoną a niepodejmowaniem zatrudnienia jest wyraźny, gdyż jak wynika z akt sprawy to z uwagi na pogarszający się stan zdrowia pani O. , Skarżący prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił.

Kolegium przyjmując, iż brak jest związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad żoną w żaden sposób nie dokonało oceny, w jaki sposób opisana wyżej codzienna opieka, jak też z uwagi na stan zdrowia żony Skarżącego sama jego gotowość do udzielana pomocy żonie w wymaganym przez nią aktualnie zakresie (a stan jej zdrowia ulega pogorszeniu), wpływa na realną możliwość podjęcia pracy. Organ administracji nie wskazuje przy tym rodzaju zatrudnienia możliwego do wykonywania przy zachowaniu niezbędnej niepełnosprawnej pomocy, natomiast w ocenie Sądu przedstawiony przez Skarżącego sposób sprawowania opieki której niezbędność nie została zakwestionowana w istocie uniemożliwia zatrudnienie w zawodzie Skarżącego na typowych warunkach. Sam Skarżący ponadto wyraźnie wskazywał, że choroba żony od 2019 r. skutkowała nie tylko licznymi wizytami u lekarzy ale i kolejno operacjami, co z kolei zmusiło go do zawieszenia działalności gospodarczej, którą prowadził (oświadczenie z dnia [...] czerwca 2021 r.). I choć wskazywał, że podejmował się prac dorywczych w pierwszej połowie 2021 r. (oświadczenie z dnia [...] lipca 2021 r.) to z oświadczenia Skarżącego niezbicie wynika, że i tych, z uwagi na stan zdrowia żony zaniechał, podkreślając, że zrezygnował z jakiejkolwiek formy pracy, co Organ w swoich wywodach pominął. Mając na względzie opisane wyżej okoliczności nie był też trafny wniosek Organu odwoławczego, iż owa pomoc nie ma charakteru ciągłego i stałego a także iżby mieściła się ona w zakresie typowej pomocy, której można oczekiwać od członków rodziny w przypadku trudności życiowych.

10. W toku dalszego postępowania Organy winny uwzględnić, iż w świetle dotychczas zgromadzonych dowodów brak jest podstaw do uznania, że Skarżący nie sprawuje opieki nad żoną w zakresie wymaganym jej stanem zdrowia i potrzebami. Zgromadzone dotychczas dowody nie dają też podstaw do przyjęcia, iż przy zachowaniu pomocy w wymaganych porach dnia oraz niezbędnym zakresie istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia przez Skarżącego. Jednocześnie w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego a także sądów administracyjnych z daty powstania niepełnosprawności nie można wywodzić nomy warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego datą powstania niepełnosprawności osoby objętej opieką, skoro tak sformułowany warunek został uznany za niekonstytucyjny. Dokonując merytorycznego rozpoznania wniosku Organy powinny zatem zbadać, czy Skarżący spełnia warunki do przyznania świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części niekonstytucyjnego przepisu i w zależności do tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie.

11. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stosując zaś dyspozycję normy wynikającej z art. 135 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania o konieczności eliminacji z obrotu prawnego także decyzji Organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.