Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 512/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2 i art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Bożenna Blitek Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia w G. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta G. decyzją z dnia 14 lipca 2010r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 142 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku K.G. (c.....) oraz K.G. (c.....), odmówił zwrotu zabudowanej częścią budynku Państwowej Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] działki nr [....] o pow. 0,1658 ha, a także niezabudowanej działki nr [....] o pow. 0,0002 ha.

Starosta ustalił następujący stan faktyczny:

– orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 5 sierpnia 1964r. znak: [....] , utrzymanym w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 22 lutego 1965r. znak: D.950/KW/64, przejęto na rzecz Skarbu Państwa między innymi PGR nr nr [....] o powierzchni ogólnej 51 a 09 m2, stanowiące własność Z.G. w [....] częściach i K.G. oraz R.G. po 3/16 części;

– wywłaszczone zostały także: pgr [....] o powierzchni 0,1070 ha, stanowiąca własność J.M. oraz pgr [....] o powierzchni 0,1422 ha, stanowiąca własność W. z D. B . Łączna powierzchnia wywłaszczonych nieruchomości wynosiła 0,7601 ha;

– cały wywłaszczony teren objęty był decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury o lokalizacji szczegółowej znak: [....] z dnia 31 grudnia 1963r. pod budowę Domu Nauczyciela;

– teren ten został oznaczony konturem koloru czerwonego na planie sytuacyjno - wysokościowym w skali 1:1000 stanowiącym załącznik do decyzji lokalizacyjnej;

– odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 140.132,20 zł zostało przyznane ówczesnym właścicielom - orzeczeniem byłego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia 17 sierpnia 1965r. znak: [....] ;

– w kompleksie wywłaszczonych parcel znajdował się również obszar o powierzchni 0,0855 ha, w skład którego wchodziła zabudowana Dworem [....] parcela pbud. 32, oraz parcela gruntowa pgr [....] , znajdująca się w chwili wywłaszczenia w gestii Zarządu Powiatowego PTTK w G. , które leżały pośrodku terenu objętego decyzją lokalizacyjną i rozdzielały parcele gruntowe [....] i [....] należące do Z.G. w 10/16 częściach oraz R.G. i R.G. po 3/16 części, od parcel gruntowych [....] i [....] stanowiących własność J.M. oraz W. z D.B. , co uniemożliwiało posadowienie budynku Domu Nauczyciela centralnie na wywłaszczonym terenie;

– wywłaszczona w 1964 roku nieruchomość składająca się z ww. parcel gruntowych obejmowała część gruntu na terenie płaskim, zlokalizowanym przy ulicy [....] , obejmującym pgr nr nr [....] o pow. 0,4300 ha nadające się do zabudowy i część stanowiącą skarpę, zlokalizowaną obecnie od strony ulicy [....] , obejmującą pgr nr nr [....] o pow. 0,3301 ha;

– parcele gruntowe nr nr [....] po II etapie ewidencji gruntów i zmianie oznaczenia na działki nr nr [....] o pow. ogólnej 0,3239 ha, zostały zwrócone K.G. i R.G. , byłym współwłaścicielom i spadkobiercom Z.G. , decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego znak: [....] z dnia 20 stycznia 1993r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [....] z dnia 26 lutego 1993r. znak: [....] , tą samą decyzją odmówiono zwrotu działek nr nr [....] o pow. ogólnej 0,1808 ha - powstałych między innymi z części wywłaszczonych pgr [....] i [....] ;

– Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 10 lutego 1994r. sygn. akt SA/Kr 937/93 uchylił decyzję Wojewody [....] z dnia 26 lutego 1993r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia 20 stycznia 1993r. jedynie w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [....] ;

– w wyniku synchronizacji do stanu katastralnego z dnia wywłaszczenia działka ewidencyjna nr [....] o pow.0,1687 ha położona w G. przy ul. [....] , objęta Kw nr [....] , uległa podziałowi na działki nr nr [....] o pow. ogólnej 0,1687 ha;

– o zwrot pozostałego gruntu położonego w G. przy ul. [....] zwrócił się w dniu 9 kwietnia 2003r. pełnomocnik K.G. i R.G. , adwokat mgr J.B. - wyszczególniając następujące działki ewidencyjne: [....] o pow. 0,1658 ha, [....] o pow. 0,0008 ha, [....] o pow. 0,0019 ha, [....] o pow. 0,0002 ha, o pow. ogólnej 0,1687 ha;

– Starosta [....] decyzją z dnia 20 kwietnia 2006r. orzekł o odmowie zwrotu zabudowanej częścią budynku Państwowej Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] działki nr [....] 5 o pow.0,1658 ha oraz niezabudowanych działek nr [....] o pow.0,0019 ha i nr [....] o pow. 0,0002 ha oraz o zwrocie niezabudowanej działki oznaczonej nr [....] o pow. 0,0008 ha położonej w [....] przy ul. [....] na rzecz K.G. w 1/2 części oraz R.G. w 1/2 części, orzekł ponadto o zwrocie na rzecz Skarbu Państwa zrewaloryzowanego odszkodowania w kwocie 12,66 zł, po 1/2 części od wyżej wymienionych;

– Wojewoda [....] decyzją z dnia 14 czerwca 2006r. uchylił w całości decyzję Starosty [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, lecz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Kr 906/06 uchylił decyzję Wojewody [....] i nakazał organowi odwoławczemu merytoryczne rozpoznanie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

– Wojewoda [....] decyzją z dnia 8 lutego 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną część decyzji Starosty [....] z dnia 20 kwietnia 2006r. orzekającą o odmowie zwrotu zabudowanej częścią budynku Państwowej Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] działki nr [....] o pow.0,1658 ha oraz niezabudowanych działek nr [....] o pow.0,0019 ha i nr [....] o pow.0,0002 ha położonych w [....] ;

– WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lipca 2008r. sygn. akt II SA/Kr 340/08 uchylił decyzję Wojewody [....] w części odmawiającej zwrotu działki nr [....] o pow.0,1658 ha zabudowanej częścią budynku Państwowej Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] oraz niezabudowanej działki nr [....] o pow.0,0002 ha położonych w [....] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej samej części, w pozostałym zakresie dotyczącym odmowy zwrotu działki nr [....] o pow.0,0019 ha skargę oddalił - przyczyną uchylenia decyzji Wojewody [....] był fakt, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt K 6/05 stwierdził, że art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 oraz art. 7 Konstytucji i utracił moc z dniem 9 kwietnia 2008r.

Starosta przystąpił do ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalił, że działki nr [....] o pow.0,1658 ha i [....] o pow.0,0002 ha przylegają do siebie i tworzą wraz z działką nr [....] jeden kompleks ogrodzony ogrodzeniem z siatki na podmurówce. Działka nr [....] zabudowana jest częścią budynku Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] , natomiast działka nr [....] jest niezabudowana. Ogrodzenie działki od strony południowo - zachodniej nie przebiega wzdłuż granicy działki nr [....] , lecz częściowo przez działkę sąsiednią nr [....] stanowiącą własność Miasta [....] , na której zlokalizowana jest pozostała część budynku Szkoły Muzycznej oraz pozostała część Dworu [....] .

Starosta [....] decyzją z dnia 30 marca 2009r. odmówił zwrotu zabudowanej częścią budynku Szkoły Muzycznej oraz częścią budynku Dworu [....] , a także niezabudowanej działki nr [....] o pow.0,0002 ha. W uzasadnieniu podał, że wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem nabycia, gdyż zrealizowane na tym terenie obiekty, zarówno budynek Domu Nauczyciela jak również budynek Komitetu Powiatowego PZPR, w którym mieści się obecnie Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia, miały i nadal mają charakter obiektów użyteczności publicznej. Ponadto niezagospodarowana zgodnie z celem nabycia część gruntu, została zwrócona wcześniejszymi decyzjami administracyjnymi, tj.: decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [....] z dnia 20 stycznia 1993r., zgodnie z którą postanowiono o zwrocie działek nr nr [....] o pow. ogólnej 0,3239 ha oraz decyzją Starosty [....] z dnia 20 kwietnia 2006r., którą postanowiono o zwrocie działki nr [....] o pow.0,0008ha.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 30 czerwca 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdzając, że kwestia celu wywłaszczenia, a co za tym idzie również ocena zbędności objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia, tzn. pod budowę Domu Nauczyciela, została błędnie dokonana przez Starostę [....] i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można było przypuszczać, iż dalsze postępowanie wyjaśniające doprowadzi w efekcie do stwierdzenia zbędności nieruchomości będących przedmiotem sprawy na cel ich wywłaszczenia.

WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1361/09 oddalił skargę na decyzję Wojewody [....] z dnia 30 czerwca 2009r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zdaniem Sądu "nieruchomość wywłaszczona od poprzedników prawnych skarżących została wywłaszczona pod budowę Domu Nauczyciela, a budynek ten na działkach objętych żądaniem zwrotu nie został wybudowany".

Biorąc pod uwagę wszystkie opisane wyżej okoliczności Starosta [....] odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że zwrot był niedopuszczalny z powodu braku możliwości dokonania właściwego podziału działek zabudowanych nieruchomością objętą wnioskiem o zwrot. Ponadto Starosta wskazał, że zwrot nieruchomości nie mógł nastąpić również z uwagi na fakt, iż nieruchomość została trwale zagospodarowana, co potwierdził Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2006r. sygn. akt I OSK 623/05 oraz WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08.

Odwołanie od decyzji Starosty [....] złożyły K.G. (c.....) oraz K.G. (c......), które zarzuciły organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez potraktowanie budowy Domu Nauczyciela jako realizacji celu wywłaszczenia, podczas gdy ten obiekt posadowiony jest na innych działkach niż te, które stanowią przedmiot postępowania, zaś Dom Partii i jego budowa nie była objęta stosowną decyzją lokalizacyjną jak też orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości i nieustalenie czy teren objęty wywłaszczeniem w całości był niezbędny do budowy Domu Nauczyciela. Zdaniem odwołujących się stanowiło to naruszenie art. 77 § 1 i art. 86 kpa. Odwołujące się wskazały, iż organ I instancji nie wykonał zaleceń wynikających z decyzji Wojewody [....] z dnia 30 czerwca 2009r. oraz zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2009r. Wskazano, iż postępowanie dowodowe ograniczyło się do dwóch spotkań na miejscu przedmiotowego postępowania, a zgłoszony podczas pierwszego spotkania wniosek dowodowy o powołanie w sprawie biegłego geodety nie został uwzględniony, podobnie jak wniosek o powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Strony podniosły ponadto, iż w ich ocenie nie można zgodzić się z poglądem organu I instancji, że w niniejszej sprawie przeszkodą do zwrotu nieruchomości jest trwale zagospodarowanie terenu. Takiego poglądu nie podzielił bowiem WSA w Krakowie, w wyroku z 18 grudnia 2009r. Strona podniosły też, iż organ I instancji, odmawiając zwrotu, nie wziął pod uwagę, iż w 1992 roku w trakcie starań wnioskodawców K.G. i R.G. o wydanie nieruchomości podczas wizji w terenie pojawiła się możliwość częściowego wydania nieruchomości niezabudowanej stanowiąca północną część działki nr [....] , czyli tzw. warzywnika. Także Zarząd Miasta [....] w pełnym składzie podczas wizji terenowej w dniu [....] marca 1992r. stwierdził, że ta część nieruchomości dla aktualnego użytkownika Szkoły Muzycznej jest zbędna. W związku z powyższym miały być zlecone pomiary geodezyjne związane z wydzieleniem działki. Odwołujące się podkreśliły, że ten stan rzeczy akceptował również ówczesny Urząd Rejonowy w [....] reprezentujący Skarb Państwa, skoro skierował stosowne pismo do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych Oddziału Rejonowego w [....] , które zawierało załącznik graficzny zawierający granice terenu podlegającego zwrotowi. Nie podjęto jednakże dalszych czynności w sprawie. Równocześnie odwołujące się wskazały, iż czułyby się usatysfakcjonowane wydaniem na ich rzecz części nieruchomości objętej wywłaszczeniem, czyli tzw. warzywnika, ponieważ na tej części nieruchomości Szkoła Muzyczna nie prowadzi żadnej działalności.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 25 stycznia 2011r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że po ostatecznym sprecyzowaniu żądaniem zwrotu zostały objęte działka nr [....] o pow. 1658 ha zabudowana częścią Dworu [....] oraz częścią budynku Domu Partii obecnie Szkoły Muzycznej oraz niezabudowana działka [....] o pow. 0,0002 ha. Wojewoda podkreślił, że w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1361/09 Sąd uznał, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wywłaszczona pod budowę Domu Nauczyciela, a budynek ten na działkach objętych żądanie zwrotu nie został wybudowany. Zatem na nieruchomości wywłaszczonej od poprzedników prawnych wnioskodawców cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, zaś nieistotną dla orzeczenia zwrotu nieruchomości jest okoliczność, czy na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sąd orzekł, że trwały sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości nie jest kolejną (inną niż określone w art. 137 ugn) przesłanką negatywną uniemożliwiającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem Sądu nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie badania zbędności nieruchomości na cel określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym, bowiem organ I instancji już uprzednio zgromadził wystarczające dowody pozwalające na ustalenie tej okoliczności. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [....] uznał przedmiotową nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia. Organ odwoławczy zauważył, że dla zadośćuczynienia roszczeniu wnioskodawców koniecznym byłby podział geodezyjny nieruchomości, a w związku z tym zaistniała konieczność pozyskania właściwej opinii biegłego, która wykazałaby, iż zachodzi sugerowana negatywna przesłanka do podziału przedmiotowej nieruchomości, co ewentualnie może skutkować niemożnością zwrotu zawnioskowanej nieruchomości. Wojewoda stwierdził, że Starosta nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i dlatego materiał dowodowy wymagał istotnego uzupełnienia poprzez pozyskanie opinii biegłego, z której wynikałoby, czy możliwy jest podział geodezyjny nieruchomości budynkowych istniejących na działkach objętych wnioskiem o zwrot. Wojewoda wskazał też na zmianę stanu prawnego w zakresie dokonywania podziału nieruchomości i przeniesienie znacznej części przepisów z aktu o randze rozporządzenia do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ze względu na treść odwołania Wojewoda uznał, że w ponownym postępowaniu Starosta [....] winien ustalić najpierw aktualny zakres wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej z uwagi na fakt zakreślenia przez strony w odwołaniu odmiennego zakresu przedmiotowego wniosku niż będący przedmiotem zaskarżonej decyzji. Zmiana zakresu będzie bowiem wiązać się z dodatkowymi czynnościami wyjaśniającymi, w tym sporządzeniem dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą przyszłego podziału nieruchomości przy jej ewentualnym zwrocie. Istotne będzie, jak już wskazywano w poprzedniej decyzji Wojewody [....] w przedmiotowej sprawie, również ustalenie na ile aktualne zagospodarowanie terenu spowodowało zmianę wartości nieruchomości po dacie wywłaszczenia, a to w kontekście ewentualnych rozliczeń z tytułu zwrotu. To wiąże się z kolei z oszacowaniem aktualnej wartości przedmiotowych nieruchomości i zmiany ich wartości po dacie wywłaszczenia w oparciu z kolei o opinię biegłego - rzeczoznawcy majątkowego.

Skargę na decyzję Wojewody [....] wniosła Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia w [....] , zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to:

– art. 138 § 1 kpa i art. 138 § 2 kpa polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo braku konieczności uzupełniania materiału dowodowego – w szczególności strona skarżąca za zbędne uznała przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie możliwości podziału przedmiotowej nieruchomości;

– art. 107 § 3 kpa polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności braku uzasadnienia dla wydania decyzji kasatoryjnej zamiast orzeczenia co do istoty sprawy;

oraz naruszenie prawa materialnego, czyli art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie został zrealizowany cel uzasadniający wydanie orzeczenia o wywłaszczeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik uczestniczek K.G. (c.....) oraz K.G. (c.....) wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko Wojewody [....] zawarte w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik wniósł także o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz uczestniczek kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Przedmiotowa sprawa była już kilkakrotnie poddana ocenie sądu administracyjnego, a więc stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Analiza opisanych wyżej wyroków sądu administracyjnego zapadłych w sprawie prowadzi do wniosku, że podstawowe i rozstrzygające znaczenie ma wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1361/09. W wyroku tym Sąd w sposób jednoznaczny orzekł, że "nieruchomość wywłaszczona od poprzedników prawnych skarżących została wywłaszczona pod budowę Domu Nauczyciela, a budynek ten na działkach objętych żądaniem zwrotu nie został wybudowany". Sąd wskazał, że cel wywłaszczenia został jasno określony w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 5 sierpnia 1964r., wydanej na podstawie m.in. art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w której orzeczono o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości, "ponieważ są one ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędnie konieczne pod budowę Domu Nauczyciela zgodnie z decyzją lokalizacji szczegółowej wydaną przez Prezydium PPN Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury w [....] z dnia 31.XII.1963r." WSA w Krakowie podkreślił także, że "to wydana decyzja wywłaszczeniowa, a nie przepis art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości określała cel wywłaszczenia konkretnej nieruchomości".

Mając na uwadze powyższe, Sąd w niniejszej sprawie, stosownie do art. 153 ppsa, zobowiązany był przyjąć, że na nieruchomościach objętych wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Podkreślić trzeba, że art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast w myśl tego ostatniego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zatem Wojewoda [....] w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjął, iż przedmiotowa nieruchomość jako zbędna na cel wywłaszczenia podlegała zwrotowi, a więc decyzja organu I instancji nie była prawidłowa i podlegała uchyleniu. Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ to nie przepis art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r., ale treść decyzji wywłaszczeniowej jest podstawą ustalenia, czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 tej ustawy we wniosku ubiegającego się o wywłaszczenie należało wskazać m.in. cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia nieruchomości na ten cel. Wyjaśnić trzeba, że nieistotną dla orzeczenia zwrotu nieruchomości jest okoliczność, czy na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że nie można mówić o wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia, jeżeli jej zagospodarowanie jest inne aniżeli było zamierzone (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2006r., sygn. akt l OSK 623/05, Lex Omega nr 198167). Także trwały sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości nie jest przesłanką negatywną uniemożliwiającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut skargi naruszenia art. 138 § 2 kpa. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić decyzję organu l instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W zaskarżonej decyzji Wojewoda trafnie zauważył, że dla zadośćuczynienia roszczeniu wnioskodawców koniecznym byłby podział geodezyjny nieruchomości, a w związku z tym zaistniała konieczność pozyskania właściwej opinii biegłego, która wykazałaby, czy zachodzi sugerowana negatywna przesłanka do podziału przedmiotowej nieruchomości. Skoro zaś Starosta nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, to materiał dowodowy wymagał istotnego uzupełnienia poprzez pozyskanie opinii biegłego, z której wynikałoby, czy możliwy jest podział geodezyjny nieruchomości budynkowych istniejących na działkach objętych wnioskiem o zwrot. Ponadto, skoro strony w odwołaniu zmieniły zakres wniosku o zwrot, konieczne będą dodatkowe czynności wyjaśniające, w tym sporządzenie dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą przyszłego podziału nieruchomości przy jej zwrocie w całości albo części. Istotne będzie, jak już wskazywano w poprzedniej decyzji Wojewody [....] w przedmiotowej sprawie, również ustalenie na ile aktualne zagospodarowanie terenu spowodowało zmianę wartości nieruchomości po dacie wywłaszczenia. To wiąże się z kolei z oszacowaniem aktualnej wartości przedmiotowych nieruchomości i zmiany ich wartości po dacie wywłaszczenia w oparciu z kolei o opinię biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Wszystkie te okoliczności zdaniem Sądu uzasadniały zastosowanie przez Wojewodę art. 138 § 2 kpa celem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sąd uznał za niezasadny także zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, ponieważ zaskarżona decyzja zawiera wskazanie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz przedstawienie przepisów prawa, które miały zastosowanie do ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego. Ponadto, jak wskazano wyżej, Wojewoda w sposób prawidłowy uzasadnił, dlaczego konieczne było orzeczenie na podstawie art. 138 § 2 kpa.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.