Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 335/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: par. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

] Dnia 15 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] grudnia 2010r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 335/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: KBP ARiMR), na podstawie art. 151 § pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 104 kpa, a także § 2 pkt 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448, dalej powoływanego jako rozporządzenie MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r.) w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz.427) i art. 16 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L. z 2006 r. Nr 386, str. 74 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1975/2006), uchylił w całości ostateczną decyzję KBP ARiMR z dnia [...]2008 r. i odmówił przyznania M. J. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku ze złożeniem przez M. J. wniosku o przyznanie płatności na rok 2007, w dniu [...]2009 przeprowadzono kontrolę na miejscu gospodarstwa producenta, w wyniku której stwierdzono na części działki ewidencyjnej nr [...] ([...] ha) błąd DR10, oznaczający, że cała działka rolna (zlokalizowana na tej działce ewid.) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ podniósł, iż działka ewidencyjna nr [...], wykorzystywana w celu rolniczym na powierzchni [...]ha, została zadeklarowana w roku 2007 do płatności ONW, jako działka rolna "[...]" o powierzchni [...] ha. Pozostała częśc działki rolnej w 2007r. została skorygowana przez beneficjenta do powierzchni [...]ha. Uwzględniając wyniki kontroli oraz wyjaśnienia beneficjenta złożone w 2007 r. organ stwierdził, że cała działa rolna [...] nie kwalifikuje się do objęcia płatnością z tytułu ONW. Uzasadniając swoje stanowisko organ przywołał treść przepisu § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r., z którego wynika, że płatność ONW przyznaje się jedynie, jeżeli na położnych na obszarach ONW działkach rolnych, prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymogami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Organ ustalił, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych zgłoszonych do płatności ONW wynosi [...] ha. Wobec zadeklarowania w złożonym wniosku powierzchni działek rolnych w wymiarze [...] ha, organ stwierdził, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...]%, co w myśl art. 16 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia nr 1975/2006 skutkuje koniecznością odmowy przyznania płatności ONW.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. podniósł, że działka rolna [...], deklarowana na działce ewidencyjnej nr [...], była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Wskazał, że zgodził się z wykluczeniem powierzchni [...]ha tej działki, co oświadczył w 2007 r., gdyż na tej powierzchni faktycznie znajdowały się drzewa i krzewy. Na pozostałej jednak powierzchni działki, na której była łąka trwała, prowadzona była działalność rolnicza, tj. łąka ta była wykaszana na siano, które następnie sprzedawał siostrze. Odwołujący wyjaśnił, że z powodu podmokłego terenu, jako efektu pogarszającego się stanu rowów melioracyjnych i przebywania w tej okolicy bobrów, wykaszanie stało się coraz trudniejsze. Dlatego też w 2008 r. na części działki, która nie była możliwa do wykoszenia, w miejscu gdzie znajdowały się pojedyncze drzewa, dosadził kolejne drzewa, wykorzystując podmokłe tereny łąki. Z uwagi na podjęte zobowiązanie ONW, starał się jednak dotrzymać zobowiązania i użytkować działkę nr [...], w związku z czym działka ta była nawet w niektórych częściach koszona ręcznie. Odwołujący wskazał także, że w początkowym raporcie z kontroli na miejscu nie było mowy o kodzie DR10, a także na stronie internetowej ARiMR działka nr [...] nie występuje, jako działka z kodem DR10. Nie przypuszczając, że kolejne raporty mogą się różnić od oryginału, nie odwoływał się od raportu z kontroli na miejscu. Ponadto M. J. zaznaczył, że termin wykoszenia łąki miał do końca lipca 2009 r., i że z tego terminu się wywiązał, gdyż skosił trawę ręcznie po przeprowadzeniu kontroli na miejscu, ale przed dniem 30 lipca 2009 r. Wyjaśnił także, że nie miał możliwości wcześniejszego skoszenia trawy, bowiem musiał czekać na wysuszenie terenu. Z uwagi na powyższe odwołujący wniósł o ponowną weryfikację raportu z kontroli na miejscu, jako że otrzymując różne wersje raportów z tej kontroli został wprowadzony w błąd, co skutkowało wydaniem nowych decyzji i zwrotem otrzymanych środków.

Decyzją z dnia [...]2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W Motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...]2009 r. na gruntach rolnych zgłaszanych do płatności przez odwołującego się, stwierdzono, że działka ewidencyjna nr [...], na której producent deklarował w 2007 r. działkę rolną [...], jest porośnięta kilkuletnimi drzewami (olchą) oraz, że stanowi ona teren podmokły, nieużytkowany rolniczo, a także że w protokole z kontroli jako stwierdzoną grupę upraw wpisano "młodnik". Odnosząc się zaś do zarzutu odwołania dotyczącego braku umieszczenia przedmiotowej działki w wykazie działek z kodem DR10, organ wskazał, że działka ta znajduje się obecnie na takim wykazie, umieszczonym na stronie internetowej ARiMR. Zdaniem organu, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut odwołującego odnośnie wprowadzenia go w błąd na skutek otrzymania różnych wersji raportu, albowiem z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż podmiot przeprowadzający kontrolę (Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...] Sp. z o.o) przekazał stronie kopię raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni po korektach w dniu [...]2009 r., a w piśmie przekazującym raport wskazano, jakie korekty zostały wprowadzone. Organ zaznaczył także, że wznowienie postępowania odnoszącego się do płatności na rok 2007 nastąpiło w dniu [...]2010 r., a więc przeszło rok po przekazaniu raportu ze stwierdzonym kodem DR10. Zdaniem organu przytoczone okoliczności nie dają podstaw do zakwestionowania wyników kontroli na miejscu, przeprowadzonej [...]2009 r. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, uwzględniając wyniki kontroli, prawidłowo wykluczył z płatności działkę ewidencyjną nr [...] wraz z położoną na niej działką rolną [...], a następnie na tej podstawie wyliczając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną [...] ha - [...] ha / [...] ha x 100%), właściwie stwierdził, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosząca [...]%, skutkuje koniecznością odmowy przyznania płatności ONW na podstawie art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Podkreślając, że zaskarżona decyzja pozbawiona jest uchybień formalnych i merytorycznych, organ II instancji skonstatował, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa brak jest podstawy do wydania innego rozstrzygnięcia niż to, jakie zapadło w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Na powyższe rozstrzygnięcie M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której powtórzył w całości stanowisko zaprezentowane w odwołaniu do decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasową argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.),

Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448 ze zm.). Zgodnie z treścią § 2 wyżej wskazanego rozporządzenia, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001:

1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia;

2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy został spełniony warunek przyznania wnioskowanych płatności określonych w przytoczonym wyżej § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r.. Z treści tego przepisu wynika, że płatność ONW przyznawana jest temu rolnikowi, który spełnia trzy warunki: jest w posiadaniu gruntów rolnych, grunty te utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, a ich minimalny obszar wynosi 1 ha.

Należy podnieść w tym miejscu, iż pojęcie dobrej kultury rolnej nie zostało wprost zdefiniowane w ustawodawstwie unijnym i krajowym, niemniej jednak stosownie do dyspozycji zawartej w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L. z 2003 r. Nr 270, str. 1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1782/2003), ustawodawca krajowy podał minimalne warunki jakie winny być spełnione, aby dany obszar został uznany za utrzymany w dobrej kulturze rolnej. I tak zgodnie z pierwotnym brzmieniem § 1 ust. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 65, poz. 600, dalej powoływanego jako rozporządzenie MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r.) warunkiem utrzymania gruntu w dobrej kulturze przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska było, w przypadku łąk, koszenie trawy, co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym, a po zmianie tego rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 15 marca 2005 r., koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Z treści § 4 pkt 1 omawianego rozporządzenia wynika natomiast, że grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów wymienionych w tym przepisie, tj.: niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, mających znacznie dla ochrony wód i gleb, a także niepływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Analogiczne regulacje prawe zawierało kolejno obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2007 r. Nr 46, poz. 306 ze zm.) - § 1 i 4 aktu.

W niniejszej sprawie organ I instancji uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] 2008 r. i odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanych na rok 2007 płatności ONW, z uwagi na zawarte w raporcie z kontroli na miejscu gospodarstwa rolnika ustalenie odnośnie położonej na działce ewidencyjnej nr [...] działki rolnej [...], iż działki tej dotyczy błąd DR10, co spowodowało wykluczenie z płatności tej działki i w konsekwencji stwierdzenie, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną zgłoszonych do płatności działek a powierzchnią stwierdzoną wynosząca [...]% obliguje do zastosowania dyspozycji art. 16 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia nr 1975/2006. Ustalenie raportu, że przedmiotowa działka objęta jest kodem DR10 zostało poczynione na podstawie wykonanych przez wykonawcę zewnętrznego w dniach [...]lipca 2009 r. czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w toku których stwierdzono, że przedmiotowa działka porośnięta jest kilkuletnimi drzewami (olcha), że teren jej jest podmokły i nieużytkowany rolniczo, że zachodzi brak możliwości pomiaru działki, a także że grupa upraw występująca na tej działce to młodnik.

W ocenie strony skarżącej dokonane przez organy, w oparciu o raport z kontroli na miejscu, wykluczenie przedmiotowej działki z płatności ONW jest błędne, bowiem działka ewidencyjna nr [...], pomimo iż jest terenem podmokłym, była na powierzchni [...] ha użytkowana rolniczo (znajdująca się na niej łąka była koszona), a tylko jej zadrzewiony i zakrzewiony fragment o powierzchni [...] ha został wyłączony z płatności, na co strona wyraziła zgodę w 2007 r. Skarżący wyjaśnił także, że w 2008 r. na części działki, która nie była możliwa do wykoszenia, dosadził w miejscu gdzie znajdowały się pojedyncze drzewa kolejna drzewa.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I jak i II instancji stanowisko w zakresie nie prowadzenia na działce rolniczej [...] działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), jest na tyle niejasne, niejednoznaczne i ogólnikowe, że nie pozwala Sądowi na prawidłową ocenę zasadności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w szczególności nie pozwala Sądowi zweryfikować prawidłowości oceny zebranych w sprawie dowodów z punktu widzenia powyższego wymogu uzyskania płatności ONW. Jak już wskazano wyżej, w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni zastosowano do działki rolnej [...] kod DR10. W oparciu o to ustalenie organy wykluczyły z płatności sporną działkę, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanych płatności ONW. Zgodnie z instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni w wersji z 20 maja 2010 r. (wcześniejsza wersja niedostępne w Internecie), kod DR10 stosuje się, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono ponad wszelką wątpliwość, iż obszar kontrolowanej działki rolnej nie był przedmiotem użytkowania rolniczego na dzień 30 czerwca 2003 r. W przypadku zaś stwierdzenia na całej działce rolnej zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na przełomie kilku ostatnich lat, przy jednoczesnym braku możliwości jednoznacznego stwierdzenia, że działka ta nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., albo też w przypadku stwierdzenia, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym, stosuje się do danej działki, zgodnie ze wskazaną instrukcją kontroli, nie kod DR10, lecz odpowiednio kod DR18 i kod DR33. Abstrahując od okoliczności, że orzekające w sprawie organy, powołując się na kod DR10, w ogóle nie wypowiedziały się, co do kwestii stanu kultury rolnej przedmiotowej działki na dzień 30 czerwca 2003 r., pomimo że z tej okoliczności wywiodły dla skarżącego negatywne konsekwencje prawne, należy podkreślić, że organy nie ustosunkowały się, do mającej zdaniem Sądu istotne znaczenie w niniejszej sprawie, okoliczności czy zastosowany w raporcie z kontroli kod DR10 jest właściwym kodem w stosunku do działek rolnych, które nie spełniają wymogów z § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r. Innymi słowy, czy kod ten wyklucza działki rolne nim objęte z możliwości przyznania do nich płatności ONW. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie, gdyż rozstrzygniecie przez organy tej kwestii, na tle przepisu § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r., określającego przesłanki przyznania płatności ONW, pozwoliłoby Sądowi na ocenę czy organ zbadał w oparciu o zebrane dowody przestrzeganie kultury rolnej działki rolnej [...] na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych, na rok 2007 – rok na który skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności, czy też na dzień 30 czerwca 2003 r. Z uzasadnienia decyzji natomiast nie wynika jednoznacznie moment, na który została oceniona kultura rolna badanej działki. Jednoznaczne zaś wypowiedzenie się przez organy w tym zakresie, jest o tyle uzasadnione i konieczne, że w ocenie Sądu przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r. w zakresie kultury rolnej działki deklarowanej do płatności ONW nie odwołuje się do stanu historycznego działki, tj. do stanu na dzień 30 czerwca 2003 r., lecz do jej stanu faktycznego. Przyjęcie zaś takiego rozumienia omawianego przepisu, nie pozwoliłoby organowi na wykluczenie działki z płatności ONW jedynie z tego powodu, że działka taka objęta jest kodem DR10 (który zdaniem Sądu w świetle art. 143b rozporządzenia nr 1782/2003 pozbawia możliwości uzyskania JPO, a nie płatności ONW), lecz obligowałoby organ do jednoznacznego określenia, w oparciu o zgromadzone dowody, oraz wyjaśnienia kultury rolnej działki E na rok 2007 (pomimo istnienia w raporcie kodu DR10), co znalazłoby odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że organy w ogóle nie odniosły ustaleń poczynionych w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach [...]2009 r., w wyniku których określono stan faktyczny działki rolnej [...] istniejący w czasie wykonywanych czynności kontrolnych, do roku 2007, a więc roku za który odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanych płatności i w którym to realizował on podjęte zobowiązanie. W ocenie Sądu, w sytuacji zastosowania w raporcie kodu DR10, oznaczającego że "ponad wszelką wątpliwość" działka rolna nie była użytkowana rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r., przy jednoczesnym nie wykazaniu jakiegokolwiek związku pomiędzy stanem faktycznym działki rolnej [...] ustalonym w 2009r. a tym istniejącym w 2003 r., jak też nie odniesieniu poczynionych w trakcie kontroli ustaleń do roku 2007 oraz nie wyjaśnieniu ich wpływu na podjęte przez skarżącego zobowiązanie ONW, nie sposób przyjąć, że wyciągnięte przez organy wnioski z faktu zastosowania do działki rolnej kodu DR10 odnoszą się równocześnie do stanu kultury rolnej tej działki w roku 2007, zważywszy że kod DR10 nie eliminuje działki rolnej z możliwości przyznania do niej płatności ONW. Wątpliwości co do zasadności zastosowania kodu DR10 jako konsekwencji braku kultury rolnej działki w roku 2003, powodują jednocześnie wątpliwości co do trafności oceny kultury rolnej działki w roku 2009, a tym bardziej w roku 2007. Brak wykazania w uzasadnieniu podstaw faktycznych i dowodowych do stwierdzenia braku kultury rolnej działki w roku 2003, poddaje w wątpliwości i podważa prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie nie przestrzegania kultury rolnej w roku 2007. Należy zauważyć, że organy w przedmiotowej sprawie nawet nie przytoczyły i nie rozważyły pojęcia gruntu utrzymanego w dobrej kulturze rolnej w świetle zobowiązań ONW, pomimo że nie przestrzeganie tej kultury rolnej stanowiło podstawę wyłączenia przedmiotowej działki z płatności i że przesłanka ta stanowi jeden z warunków uzyskania wnioskowanych płatności z § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r.

Nawet przyjmując założenie, że orzekające w sprawie organy powołując się na kod DR10, oceniły jednak kulturę rolną przedmiotowej działki w aktualnym jej stanie faktycznym i, że z tego powodu wykluczyły działkę z płatności ONW, nie można uznać za trafne podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia. Organy bowiem nie rozważyły stanu kultury rolnej przedmiotowej działki w kontekście przytoczonego wyżej przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r. Przepis ten określając, że grunty rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej nie powinny być porośnięte drzewami, wskazuje jednocześnie przypadki w których występowanie tych drzew lub krzewów nie ma wpływu na stan kultury rolnej gruntu. I tak przepis ten nie wyklucza obecności drzew na gruntach np. przeznaczonych, jak w niniejszej sprawie na łąkę, w sytuacji, gdy drzewa te mają znaczenie dla ochrony wód i gleb (§ 4 pkt 1 lit. b) czy też nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 pkt 1 lit. c). Orzekające w sprawie organy w ogóle nie wypowiedziały się co do wskazanego przepisu, a chociażby ze względu na położenie działki w pobliżu rzeki, winny były rozważyć czy występujące na niej drzewa nie mają przypadkiem wpływu ochronnego dla pobliskiej rzeki, czy też podmokłego gruntu działki (np. w związku z wpływem drzew na osuszanie gruntu). Powinny były także wskazać, czy występujące na działce drzewa wpływają, z uwagi na przykład na ich ilość, na istniejącą (uprawianą) na działce [...] łąkę. W niniejszej sprawie natomiast organy nie tylko nie odniosły się co wskazanych kwestii, ale również nie określiły nawet powierzchni, jaką zajmują stwierdzone na działce drzewa, co mogłoby mieć ewentualne wpływ np. na ocenę wyjątków określonych w omawianym przepisie lub też pozwoliłoby na skontrolowanie rozstrzygnięcie w zakresie zasadności wyłączenia "całej" działki z płatności ONW. W sytuacji wykluczenia działki z płatności,

z uwagi na stwierdzone zadrzewienie działki, niezbędnym było zarówno odniesienie się do regulacji zawartej w § 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW dnia 7 kwietnia 2004 r.,

a w szczególności do przypadków określonych w pkt 1 lit. b i c, jaki i wskazanie zakresu zadrzewienia działki.

W ocenie Sądu wątpliwości również budzi wniosek kontrolerów, że przedmiotowa działka jest nieużytkowana rolniczo, w sytuacji jednoczesnego stwierdzenia, że działka ta jest podmokła i zachodzi brak możliwości jej pomiaru. Skoro warunki, w których znajdowała się działka w dniach [...]2009 r. uniemożliwiały nawet dokonanie pomiaru działki, to tym samym zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że możliwość jej oceny w zakresie wykorzystywania rolniczego, co do stanu gruntu, była we wskazanych dniach co najmniej utrudniona.

Reasumując, należy stwierdzić, że brak jednoznacznego stanowiska organów obu instancji, odnośnie wyżej wskazanych istotnych kwestii, a w szczególności odnośnie wynikającego z § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r. warunku przyznania płatności ONW dotyczącego kultury rolnej działki, w kontekście zastosowanego w sprawie kodu DR10, a także nie odniesienie poczynionych w trakcie przeprowadzonych w dniach [...] lipca 2009 r. ustaleń faktycznych do roku 2007, a więc roku, na który skarżący ubiegał się o przyznanie wnioskowanych płatności, oraz nie ocenienie ich z punktu widzenia treści § 4 pkt 1 rozporządzenie MRiRW

z dnia 7 kwietnia 2004 r., nie pozwoliło Sądowi przesądzić o prawidłowości decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania płatności ONW i stwierdzić, że wyprowadzone przez organy wnioski w zakresie nieutrzymywania działki rolnej [...] w dobrej kulturze rolnej stanowią logiczną konsekwencję poczynionych w oparciu o dowody zgromadzone w aktach sprawy ustaleń faktycznych i subsumowanych do nich norm prawa materialnego. Należy zaznaczyć, że w przypadku kontroli sądowoadministracyjnej, rolą Sądu nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń odnośnie przedmiotu postępowania, lecz ocena zgodności z prawem poczynionych przez organy ustaleń dotyczących istoty sprawy, a znajdujących wyraz w uzasadnieniu decyzji organu. Z uwagi więc na powyższe Sąd uznał za konieczne uchylenie zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy stojące na straży praworządności organy uwzględnią poczynione uwagi Sądu i wypowiedzą się w sposób jednoznaczny odnośnie kultury rolnej spornej działki i okresu, za jaki winna być ona w świetle warunku wynikającego z § 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r. oceniana, wskazując przy tym precyzyjnie – w przypadku ewentualnego podtrzymania stanowiska o wykluczenie spornej działki z płatności ONW - czy podstawą wyłączenia z płatności działki jest brak utrzymywania kultury rolnej działki na dzień 30 czerwca 2003 r., czy też nieprzestrzeganie jej w okresie podjętego zobowiązania w ramach płatności ONW, to jest w roku 2007, a następnie poczynione w tym zakresie ustalenia odniosą do zastosowanego do działki rolnej [...] kodu DR10. Rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy sprawy, ustosunkują się do argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą, w szczególności do wskazywanej przez nią daty dosadzenia na spornym gruncie drzew i przywoływanej podmokłości gruntu działki rolnej [...], oceniając ich wpływ na przedmiot sporu, a ponadto rozpatrzą poczynione ustalenia z punktu widzenia regulacji wynikających z § 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r., ewentualnie z § 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. W przypadku oceny kultury rolnej działki na rok 2007r. wykażą związek pomiędzy ustaleniami kontrolnymi dokonanymi w 2009 r. i ewentualnie

w 2011 r. (w przypadku ich podjęcia), ze stanem faktycznym działki istniejącym w 2007 r. czynione ustalenia i wnioski organów znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.