Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 189/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 157 § 1, art. 145 i art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4691/21 w zakresie odmowy uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4691/21 w sprawie ze skargi A na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4691/22, po rozpoznaniu skargi A (dalej: spółka, strona) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz w pkt II zasądził od organu na rzecz strony 497 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 8 lutego 2022 r. strona wniosła o uzupełnienie powyższego wyroku poprzez uchylenie także decyzji organu I instancji podnosząc, że nie uwzględnia on całości skargi.

Postanowieniem z 22 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie Sąd na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., odmówił uzupełnienia wyroku z 5 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4691/22.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

Sąd wskazał, że nie można podzielić zdania strony, że Sąd nie orzekł o całości sprawy. W świetle przepisów p.p.s.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega co do zasady tylko decyzja wydana wskutek wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem możliwości wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na akty wcześniejsze, w tym decyzje I instancji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie od decyzji ZUS z [...] czerwca 2021 r. wydanej jako decyzja I instancji Stronie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skorzystała z tego środa zaskarżenia, co skutkowało wydaniem przez ZUS zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2021 r. Tym samym przedmiotem skargi mogła być tylko decyzja ZUS z [...] sierpnia 2021 r., a więc rozpatrując skargę i uchylając tę decyzję, Sąd orzekł o całości skargi.

Co do drugiej przesłanki uzupełnienia wyroku Sąd wskazał, że wojewódzki sąd administracyjny z mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Niewątpliwie również przepis art. 135 p.p.s.a. przewiduje możliwość objęcia kontrolą sądu administracyjnego, poza zaskarżonym aktem, także innych aktów lub czynności wydanych lub objętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, pod warunkiem, że jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Nieuwzględnienie żądania skargi w przedmiocie uchylenia, w trybie art. 135 p.p.s.a., wszystkich wydanych w postępowaniu administracyjnym orzeczeń lub ich części, w tym także rozstrzygnięcia I instancji, nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. nawet, jeśli w uzasadnieniu sąd nie podał powodów nieuwzględnienia tego żądania.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 157 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia "całości skargi", którego zakres wyznaczyć powinny wnioski skargi, nie zaś fakt, czy Sąd orzekał w przedmiocie uchylenia decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też skargi wniesionej od decyzji organu pierwszej instancji,

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia "granic danej sprawy" wyrażające się w twierdzeniu, że przedmiotem skargi mogła być jedynie decyzja ZUS z [...] sierpnia 2021 i orzekając o uchyleniu tej decyzji Sąd orzekł o całości skargi, podczas gdy pojęcie "granic danej sprawy" wyznaczone jest granicami sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, a nie procesowym, co oznacza że sąd ma obowiązek rozpoznać sprawę co najmniej w zakresie, w jakim domaga się strona skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest więc pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu.

Przedmiot zaskarżenia został określony w komparycji wyroku i wobec tego przedmiotu Sąd wydał rozstrzygnięcie (uchylił zaskarżoną decyzję). Wskazany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Zaznaczyć należy, że Sąd I instancji stosownie do wyników kontroli legalności zaskarżonej decyzji zawarł w wyroku orzeczenie w zakresie wyznaczonym przepisami art. 145 i art. 200 p.p.s.a. Wyrokiem tym rozstrzygnięto zatem sprawę co do istoty. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zakres żądania skargi nie jest dla Sądu wiążący, a tym samym Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które zostały podniesione w skardze, bądź nie zostały w niej w ogóle podniesione. Tak też uczyniono w niniejszej sprawie, podejmując rozstrzygnięcie w zakresie uchylenia decyzji organu II instancji. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się przy tym innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie decyzji organu I instancji. Oznacza to tym samym, że Sąd orzekł o całości sprawy i zastosował w sprawie środki przewidziane w ustawie (p.p.s.a.). Sąd nie znalazł przy tym podstaw do zamieszczenia w wydanym wyroku jakichkolwiek dodatkowych rozstrzygnięć.

Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazał na ugruntowane stanowisko w orzecznictwie i piśmiennictwie, zgodnie z którym wniosek o uzupełnienie wyroku nie może służyć do uzupełniania lub zmiany jego uzasadnienia przez zamieszczenie w nim kwestii określonych przez stronę postępowania.

To czy wydane w sprawie orzeczenie odpowiada prawu podlega wyłącznie kontroli poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Takim środkiem nie jest natomiast wniosek o uzupełnienie wyroku.

Reasumując stwierdzić należy, że zakres wniosku o uzupełnienie, jakiego domaga się skarżąca, nie mieści się w określonym w art. 157 § 1 p.p.s.a. katalogu okoliczności, których wystąpienie upoważnia do złożenia wniosku o uzupełnienie.

W konsekwencji prawidłowo Sąd I instancji uznał, że wniosek o uzupełnienie, który w istocie zmierzał do zmiany rozstrzygnięcia, nie mógł być uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.