Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 594/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 128 § 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej oraz Gminy Miasta G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1904/07 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] orzekającej o przyznaniu na rzecz F. R., A. L. i K. S. odszkodowania za lucernik.

W dniu 23 października 2007 r. Prezydent Miasta G. reprezentujący Starostę i Miasto G. wniósł skargę na powyższą decyzję, w której jednocześnie zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...].

Pismem z dnia 15 lutego 2008 r. skarżący ponownie złożył do sądu wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] strona postępowania A. L. - w oparciu o zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] orzekającej o przyznaniu na rzecz F. R., A. L. i K. S. odszkodowania, za lucernik - złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Do wniosku dołączono odpis pisma A. L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za lucernik.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1904/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Prezydentowi Miasta G. reprezentującemu Starostę i Miasto G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd I instancji stwierdził, iż wnioskodawca w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, aby jej wykonanie mogło spowodować zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które to niebezpieczeństwo oznacza niemożność wynagrodzenia przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Sąd nie uznał za źródło potencjalnej szkody dla majątku Skarbu Państwa, który jest reprezentowany przez Prezydenta Miasta G. okoliczności przeprowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za lucernik na rzecz A. L.. Wskazano, że wniosek A. L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za lucernik wszczyna nowe, odrębne postępowanie określone w art. 128 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr z 2004 r., Nr 261 ze zm.) i dopiero od wyników tego postępowania zależna będzie fizyczna wypłata stronie odszkodowania za lucernik. Zatem podniesiona przez skarżących okoliczność, że decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za lucernik może spowodować znaczną szkodę w majątku Skarbu Państwa, nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na to postanowienie wniósł Prezydent Miasta G. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej oraz Gmina Miasta G., domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa. Zdaniem Prezydenta w przedmiotowej sprawie wykonanie decyzji Ministra Budownictwa może spowodować wyrządzenie znacznej szkody, gdyż na jej podstawie A. L. domaga się wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania, do wypłaty którego obowiązanym będzie skarżący, który to fakt może doprowadzić do nieuzasadnionej wypłaty odszkodowania z majątku Skarbu Państwa. Wskazano przy tym, że nie można podzielić twierdzenia Sądu jakby Prezydent Miasta G. miał wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. Przypadki wydania przez starostę odrębnej decyzji o odszkodowaniu zostały enumeratywnie określone w art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu wyłącznie 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124 – 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości, 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Zdaniem autora zażalenia żaden z powyższych przypadków nie zaistniał w przedmiotowej sytuacji a przepis powyższy nie może być interpretowany rozszerzająco, albowiem jest to norma bezwzględnie obowiązująca i stanowi numerus clausus.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.

Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.

W razie zmiany okoliczności postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie.

Analiza ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia potwierdza zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić wykonania zaskarżonej decyzji.

Zasadnie bowiem stwierdził Sąd I instancji, że skarżący nie wykazał, aby wykonanie decyzji Ministra Budownictwa mogło spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, iż wniosek A. L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za lucernik wszczyna nowe, odrębne postępowanie określone w art. 128 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr z 2004 r., Nr 261 ze zm.) i dopiero od wyników tego postępowania, a nie postępowania dotyczącego decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], zależna będzie fizyczna wypłata stronie odszkodowania za lucernik. Zatem podniesiona przez skarżących okoliczność, że decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za lucernik może spowodować znaczną szkodę w majątku Skarbu Państwa, nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podać trzeba, że rozstrzygnięcia, które mogą być wydane w przyszłości, w innym postępowaniu, nie mogą być oceniane w kategoriach skutków, o których stanowi art. 61 § 3 powyższej ustawy.

Również zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie mogą przemawiać za zasadnością złożonego wniosku. Wbrew twierdzeniom skarżącego bowiem w sprawie zaistniały wskazane w art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki warunkujące konieczność wydania decyzji o odszkodowaniu w postępowaniu odrębnym. Wnioskodawca A. L. jest bowiem właścicielem części nieruchomości, będącej przedmiotem wywłaszczenia w niniejszej sprawie, który to fakt stanowi ziszczenie warunku z pkt 1 ust. 5 art. 129 w/w ustawy.

Ponadto wskazać należy, iż w samym wniosku skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, od których uzależniona jest możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie można bowiem uznać, iż podołał on powyższemu wymogowi, wskazując jedynie ogólnikowo, że przeprowadzenie postępowania odszkodowawczego oraz wypłata odszkodowania może doprowadzić do nieuzasadnionego wydatku z majątku Skarbu Państwa, do którego ustalenia i wypłaty zobowiązany będzie skarżący. Nie można przyjąć, iż skarżący tym samym uprawdopodobnił istnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać decyzja administracyjna, o ile strona wykaże, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może stanowić przesłanki uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie sprawy przez sąd.

Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.