Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 82/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: zobowiązano do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w [...] do rozpatrzenia wniosku D. C. z [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego wskazanego w pkt 1, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Skarżący D. C. pismem z [...] lipca 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpisu orzeczenia organu wymiaru sprawiedliwości państwa wykonania ENA o sygn. II Kop 1/13, II Kop 2/13, II Kop 3/13, II Kop 5/13, II Kop 7/13 wraz z polskim tłumaczeniem – po anonimizacji.

W odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego pismem z [...] września 2020 r. poinformował Skarżącego, że tylko w aktach o sygnaturze II Kop 1/13 znajduje się decyzja organu obcego państwa o uznaniu europejskiego nakazu aresztowania. Jednakże nie jest możliwe wydanie tego dokumentu wnioskodawcy, gdyż odnośnie wniosku przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania (art. 6 ust. 1 pkt 4 podpunkt a) ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; zwanej w skrócie "u.d.i.p."). Jednocześnie Prezes Sądu Okręgowego wskazał, że dysponentem decyzji, o której mowa we wniosku, jest organ niemiecki – Prokuratoria Generalna w Celle, do którego wnioskodawca powinien się zwrócić z powołaniem się na orzeczenie 31 Ausl A 143/13 z [...] listopada 2013 r. Wniosek winien być sporządzony w języku niemieckim i będzie rozpoznawany przez stronę niemiecką zgodnie z prawem wewnętrznym [...].

Pismem z [...] września 2020 r. D. C. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu w rozpatrzeniu jego wniosku z [...] lipca 2020 r.

Skarżący podniósł, że na podstawie przepisów u.d.i.p. udostępnieniu podlegają dokumenty, w tym orzeczenia sądowe. Zgodnie zaś z art. 115 § 14 Kodeksu karnego dokumentem są również dokumenty zagraniczne.

Skarżący podniósł także, że mając na względzie, iż zarówno [...] jak [...] należą do Unii Europejskiej, prawo do otrzymania przedmiotowego dokumentu wynika z prawa wspólnotowego. Zdaniem Skarżącego prawo krajowe powinno być stosowane w sposób zgodny z prawem Unii Europejskiej, a to prawo przewiduje możliwość dostępu do dokumentów wytworzonych przez władze.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Organ podkreślił, że żądanie zawarte we wniosku Skarżącego nie mieści się w ramach art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. W przepisie tym ustawodawca nie zawarł obowiązku udostępniania orzeczeń sądów państw Unii Europejskiej, zatem w rozumieniu polskich przepisów nie ma podstaw do wydania decyzji na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 29 grudnia 2011 r. sygn. I OSK 1864/11, z 15 lipca 2010 r. sygn.. I OSK 707/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu ww. przepisu ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie dokonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałością organu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy zostanie ona udostępniona - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W judykaturze ukształtował się pogląd, że - gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem "publiczna", bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją - powiadamia o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. akt II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w tym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, dysponującego daną informacją.

W rozpatrywanej sprawie nie są sporne istotne jej okoliczności faktyczne: Skarżący zwrócił się o udostępnienie określonych dokumentów tj. odpisów orzeczeń organu wymiaru sprawiedliwości państwa wykonania ENA w czterech sprawach. Organ wskazał, że jest w posiadaniu takiego orzeczenia, aczkolwiek tylko w jednej z tych spraw.

Dla rozstrzygnięcia, czy skarga jest zasadna, kluczowe znaczenie ma natomiast ocena, czy żądana informacja, w postaci decyzji organu państwa obcego o uznaniu europejskiego nakazu aresztowania, jest w istocie informacją publiczną.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 kwietnia 2021 r. sygn. II SAB/Lu 133/20, że poddane procesowi anonimizacji informacje dotyczące procedury stosowania europejskiego nakazu aresztowania w określonych sprawach, stanowią informację o sprawach publicznych, czyli informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Orzeczenia wydane w tych sprawach podlegają udostępnieniu w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. Do udostępnienia informacji zobowiązany jest Prezes Sądu. Decyzja Ramowa Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi (Dz. Urz. UE, seria L, z 2002 r., nr 190, s. 1, ze zm.) w art. 6 ust. 1 i 2 wskazuje, że wydającym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wydającego nakaz Państwa Członkowskiego, właściwego dla wydania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym Państwie, zaś wykonującym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wykonującego nakaz Państwa Członkowskiego, właściwego dla wykonania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym Państwie. Postanowienia decyzji implementują do polskiego krajowego porządku prawnego regulacje zawarte w rozdziale 65a ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 534). Zgodnie z art. 607a k.p.k., europejski nakaz aresztowania wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy. Ten sąd jest również właściwy do prowadzenia innych czynności związanych z wydanym nakazem.

Należy zauważyć, że Skarżący zwracał się nie o jakiekolwiek dokument wydany przez organ obcego państwa, ale o taki dokument, który jest reakcją na działanie polskiego organu działającego w sferze publicznej. Żądany przez Skarżącego dokument jest zatem nośnikiem informacji o działaniu polskiego organu władzy publicznej tj. przekazuje informacje o skutkach tego działania.

W przedmiotowej sprawie Organ winien zatem rozpatrując wniosek Skarżącego zastosować przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. zasadniczo albo udzielić Skarżącemu żądanej przez niego informacji albo wydać decyzję administracyjną odmawiającą udzielenia takiej informacji. Niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku oznacza bezczynność organu.

Stwierdzenie w niniejszej sprawie stanu bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności – o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że w reakcji na wniosek Skarżącego Organ niezwłocznie podjął czynności zmierzające do jego załatwienia - nie został wobec niego bierny, wskazał też szczegółowo możliwy – jego zdaniem – sposób otrzymania przez Skarżącego poszukiwanej informacji. W ocenie Sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosi zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p.