Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2485/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 205a ust 1
journal: Dz.U. 1962 nr 32 poz 153
law: Ustawa z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze.
article: art. 7 i 77 par 1 kpa
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] listopada 2018r. znak. [...], na podstawie art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2 oraz art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1183 z późn. zm.), art. 4, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14, art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz. U. L 46 z 17 lutego 2004 r., str. 1), stwierdził naruszenie prawa przez [...] z siedzibą w [...] polegające na braku:

a) wypłaty na rzecz pasażera M. D. odszkodowania w wysokości 400 euro, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia 261/2004;

b) zwrotu na rzecz pasażera pełnego kosztu niewykorzystanego biletu w wysokości 771,36 złotych, o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia;

c) udzielenia pasażerowi pomocy, o którym mowa w art. 9 rozporządzenia;

d) wręczenia pasażerowi informacji o jego prawach, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia.

Nałożył obowiązek usunięcia naruszenia stwierdzonego w pkt a) i b) decyzji w terminie 14 dni, od dnia doręczenia decyzji ostatecznej.

Nałożył na [...] karę pieniężną w łącznej wysokości 1.600 zł.

W uzasadnieniu organ podał, że do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] wpłynął wniosek M. D. o stwierdzenie naruszenia przez [...], praw pasażera określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004, dotyczący lotu z dnia [...] maja 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...]-[...].

Prezes Urzędu zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz pouczył o rozkładzie ciężaru dowodu, który zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy - Prawo lotnicze, obciąża przewoźnika lotniczego.

Przewoźnikiem obsługującym powyższego rejsu była spółka [...]. Pasażer nie został przyjęty na pokład samolotu. Przewoźnik nie zaproponował pasażerowi innego lotu, ani nie zwrócił mu pełnego kosztu biletu, który to obowiązek wynika z art. 8 ust. 1 rozporządzenia. Przewoźnik odmówił skarżącemu odszkodowania, argumentując, że kilku członków grupy, z którą leciał, zachowywało się nieodpowiednio.

Wezwany, przez organ do złożenia wyjaśnień, przewoźnik lotniczy stwierdził, iż pasażer nie został przyjęty na pokład, gdyż znajdował się pod wpływem alkoholu. Na potwierdzenie tego przedstawił oświadczenie D.N., dyrektorki Oddziału [...] S.A. agenta handlingowego obsługującego przedmiotowy lot.

[...], wezwany ponownie do złożenia dowodów na okoliczność, że na przedmiotowym locie nie zaistniała sytuacja overbookingu, nie odpowiedział na wezwanie. Nie przedstawił dowodu w postaci zapisu z monitoringu sytuacji przy wejściu do samolotu (w gate), ani badań z alkomatu itp. Dowodów nie przedstawili też zarządzający portem lotniczym [...].

Skarżący przedstawił oświadczenia pięciu świadków, z których wynikało, że ani on ani inna osoba z grupy nie dopuścili się negatywnych zachowań.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 lit. j rozporządzenia (WE) nr 261/2004, "odmowa przyjęcia na pokład" oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 3 ust. 2, chyba że odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona, w szczególności przyczynami związanymi ze zdrowiem, wymogami bezpieczeństwa lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi.

Przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, ma zastosowanie do pasażerów, którzy posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot oraz, stawią się na odprawę pasażerów zgodnie z wymogami i w czasie określonym uprzednio przez przewoźnika lotniczego.

Skarżący posiadał potwierdzoną rezerwację na lot o oznaczeniu kodowym [...] i zgłosił się do wejścia do samolotu w wymaganym czasie.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odmowy przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli, obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca im odszkodowanie, zgodnie z art. 7 i udziela pomocy zgodnie z art. 8 i 9."

Stosownie do art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "... pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy: a) zwrotem w terminie siedmiu dni, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu, za jaką został kupiony (...) b) zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie; lub c) zmianą, planu podróży na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc".

Skarżącemu nie zwrócono pełnego kosztu biletu ani nie zaproponowano zmiany planu podróży. Organ stwierdził więc naruszenie postanowień art. 8 ust. 1 rozporządzenia,

W myśl art. 9 ust. 1 lit a rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania."

W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopis, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe." Przewoźnik lotniczy nie zapewnił pasażerowi pomocy określonej w art. 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

W myśl art. 9 ust. 1 lit b rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku:

- gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub

- gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera."

W myśl art. 9 ust. 1 lit c rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym)."

Skarżący nie otrzymał propozycji pomocy w tym zakresie. Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

W terminalu portu lotniczego w [...]) w widocznych miejscach wywieszone są plakaty traktujące o prawach pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Ponadto, w terminalu powszechnie dostępne są broszury informacyjne traktujące o prawach pasażerów.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził brak naruszenia art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 obsługujący przewoźnik wręcza odpowiednią informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z rozporządzeniem* (WE) nr 261/2004 każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Skarżący nabył prawo do żądania od przewoźnika lotniczego wypłaty odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Wyjaśnienia przewoźnika nie przekonały organu co do tego, że pasażer pozostawał pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających i stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa pasażerów i załogi oraz wygody osób znajdujących się na pokładzie.

W ocenie organu pasażerowi odmówiono wejścia na pokład bezpodstawnie i z nieuzasadnionych powodów.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił przewoźnik lotniczy [...].

We wniosku zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] maja 2019r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1183, ze zm.), w związku z art. 4, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UEL 46 z 17.2.2004r.), po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...]z dnia [...] listopada 2018 r., wydaną w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia w związku z odmową przyjęcia na pokład pasażera M. D. i na lot o numerze [...]na trasie [...]-[...] [...]z dnia [...] maja 2018 r. - uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. i stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia nr 261/2004.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 2 lit. j rozporządzenia "odmowa przyjęcia na pokład" oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 3 ust. 2, chyba że odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona, w szczególności przyczynami związanymi ze zdrowiem, wymogami bezpieczeństwa lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi. Z przepisu tego wynika otwarty katalog przyczyn wyłączających odpowiedzialność, jednak muszą one leżeć po stronie pasażera i być racjonalnie uzasadnione.

Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia 4 października 2012r. wydanym w sprawie nr C-22/11 w postępowaniu [...] przeciwko T.L. orzekł: pojęcie "odmowy przyjęcia na pokład" w rozumieniu art. 2 lit. j i art. 4 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. (...), powinno być interpretowane w ten sposób, że obejmuje ono nie tylko odmowę przyjęcia na pokład wynikającą z nadmiernej rezerwacji, lecz również odmowę przyjęcia na pokład z innych powodów, takich jak powody operacyjne". Trybunał wskazał, że w art. 2 lit. j rozporządzenia nr 261/2004 prawodawca definiując pojęcie "odmowy przyjęcia na pokład" zniósł wszelkie odniesienie do powodu, dla którego dany przewoźnik odmawia przewozu pasażera. Prawodawca rozciągnął zakres rzeczonej definicji poza sam tylko przypadek odmowy przyjęcia na pokład z powodu nadmiernej rezerwacji, przewidziany wcześniej w art. 1 rozporządzenia nr 295/91 i przyznał jej szerokie znaczenie obejmujące sytuacje, w których przewoźnik lotniczy odmawia przewozu pasażerów.

Zgodnie z art. 115 ust. 3 ustawy Prawo lotnicze dowódca statku powietrznego ma prawo decydować, z zastrzeżeniem ust. 4a o zastosowaniu niezbędnych środków, łącznie ze środkami przymusu w stosunku do osób niewykonujących jego poleceń albo zagrażających w inny sposób bezpieczeństwu lotu lub porządkowi na pokładzie statku powietrznego.

Dalej organ wskazał, że nie istnieją żadne przepisy prawne zabraniające wstępu na pokład statku powietrznego pasażerom znajdującym się pod wpływem alkoholu. Powyższy zakaz nie znajduje się również w Ogólnym Regulaminie Przewozu [...] Jednak stosownie do art. 7.1.2.3 Ogólnego Regulaminu Przewozu [...], przewoźnik może odmówić przewozu pasażera jeśli stan psychiczny lub fizyczny pasażera, jego nastawienie lub zachowanie, w tym pozostawanie pod wpływem alkoholu lub środków odurzających stanowi zagrożenie lub ryzyko dla pasażera, innych pasażerów, załogi lub mienia.

W przedmiotowej sytuacji istotna była ocena zachowania pasażera przez pracowników obsługi naziemnej i kapitana statku powietrznego.

Z materiału dowodowego wynikało, że pasażer, nie został wpuszczony na pokład samolotu ze względu na swoje zachowanie, które wskazywało na znaczące spożycie alkoholu, tj. pasażer miał chwiejny krok, niepewne ruchy i miał problemy z koordynacją ruchową (lekko zataczał się).

Z pisma agenta handlingowego obsługującego przedmiotowy rejs wynikało, iż otrzymawszy decyzję o odmowie przyjęcia na pokład pasażerowie (w tym skarżący) odmówili oddalenia się od samolotu i powrotu do hali przylotów. Równocześnie jeden z pasażerów okazał legitymację policyjną, jednak nie składał w związku z przedmiotowym okazaniem żadnych oświadczeń, gróźb ani sugestii. Z uwagi na odmowę powrotu na halę przylotów, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i niezakłóconej działalności operacyjnej lotniska, wezwana została Straż Graniczna, która odprowadziła pasażerów do hali przylotów.

Kapitan statku powietrznego podjął decyzję o odmowie zabrania na pokład samolotu pasażera na podstawie informacji od obsługi naziemnej oraz kierując się doświadczeniem życiowym. W jego ocenie problemy z koordynacją ruchową spowodowane spożyciem alkoholu, które wystąpiły u pasażera mogły stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lotu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewoźnik wskazał ponadto, iż na lot w dniu [...] maja 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...] rezerwacje posiadało 175 pasażerów, natomiast 158 pasażerów odbyło podróż, nie zaszła więc sytuacja tzw. overbookingu.

Co prawda pasażer w toku postępowania złożył pisemne oświadczenia współuczestników wyjazdu (wszystkie jednakowej treści), iż żadna z dwunastoosobowej drużyny nie popełniła żadnego czynu zabronionego, ani nie dopuściła się żadnych negatywnych zachowań, to jednak organ uznał, iż nie wynika z nich zaprzeczenie stanu spożycia alkoholu.

Prezes Urzędu ponownie rozpatrując sprawę stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. zasługiwał na uwzględnienie, tym razem dał wiarę wyjaśnieniom przewoźnika, że odmowa przyjęcia na pokład była racjonalnie uzasadniona względami bezpieczeństwa. Mając na uwadze, że miejsce w samolocie dla pasażera było, stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia, a zwłaszcza obowiązku wypłacenia pasażerowi odszkodowania w wysokości 400 EUR.

M. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2019r.

W uzasadnieniu skargi podał, że przewoźniik [...] od początku nie był zainteresowany wyjaśnieniem sprawy lekceważąc skarżącego, dowodem tego był w jego ocenie przebieg postępowania reklamacyjnego. Postępowanie w ramach I instancji nie było obarczone jakąkolwiek wadą, która mogłaby stanowić o konieczności powtórzenia postępowania. W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do powoływanych przez skarżącego dowodów.

Organ przed wydaniem decyzji był zobowiązany umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale obowiązku tego nie wykonał. Istotnym naruszeniem procesowym było wydanie decyzji na korzyść [...] pomimo całkowitego braku dowodów. Nie ustalono osoby odpowiedzialnej za wycofanie pasażera (nie był to kapitan), nie sprawdzono czy w danych okolicznościach miała ona do tego prawo. Skarżący ponowił twierdzenie, że nie dopuścił się żadnych negatywnych zachowań.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. - organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu organ naruszył także art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego była dowolna.

W tym kontekście przypomnienia wymaga, że poza dokumentem urzędowym nie przypisuje się poszczególnym dowodom wyższej rangi niż pozostałym.

Okoliczności faktyczne ustalone w zaskarżonej decyzji – istotne z punktu widzenia ewentualnego naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, nie miały dostatecznego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Naruszono także art. 75 § 1 k.p.a., gdyż organ mógł przeprowadzić z własnej inicjatywy dowody, a dowodem mogło być wszystko co przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem.

Zdaniem organu rozpoznającego sprawę w drugiej instancji, pasażer słusznie nie został wpuszczony na przedmiotowy rejs ze względu na swoje zachowanie.

Ustalenia takie poczynione zostały na podstawie pisma [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2018r. oraz korespondencji pomiędzy [...] S.A. z siedzibą w [...] a [...] z dnia [...].08.2018r.

Jednak dokładna analiza tych dokumentów, zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącego, nie pozwalała na ustalenie, że pasażer będąc pod wpływem alkoholu zachowywał się w sposób dający podstawę do odmowy przyjęcia na pokład.

Z pisma [...] S.A. z dnia [...] listopada 2018r., wynikało, iż "przed rozpoczęciem ww. Rejsu doszło do zdarzenia, w konsekwencji którego dwóch pasażerów Rejsu (w tym Pan M. D.) nie zostało wpuszczonych na pokład samolotu". Nadto, że "Decyzja o nie wpuszczeniu Pasażerów na Rejs (...) została podjęta przez załogę Rejsu na podstawie zachowania Pasażerów, które wskazywało na znaczące spożycie alkoholu, tj. Pasażerowie mieli chwiejny krok, niepewne ruchy oraz lekko zataczali się."

Nie ma w tym piśmie żadnego opisu powoływanego zdarzenia, a zwłaszcza opisu zachowania się skarżącego. Mowa jest bowiem o grupie osób i zachowaniu wskazującym na znaczne spożycie alkoholu, bez wskazania, iż stanowiło ono zagrożenie lub ryzyko dla pasażera, innych pasażerów, załogi lub mienia. (art. 7.1.2.3 Ogólnego Regulaminu Przewozu [...]). Wtedy bowiem, przewoźnik mógłby odmówić przewozu pasażera.

Sam organ wskazał, że nie istnieją żadne przepisy prawne zabraniające wstępu na pokład statku powietrznego pasażerom znajdującym się pod wpływem alkoholu.

Jednocześnie stosownie do art. 115 ust. 3 ustawy Prawo lotnicze, dowódca statku powietrznego ma prawo decydować, z zastrzeżeniem ust. 4a o zastosowaniu niezbędnych środków, łącznie ze środkami przymusu w stosunku do osób niewykonujących jego poleceń albo zagrażających w inny sposób bezpieczeństwu lotu lub porządkowi na pokładzie statku powietrznego.

Zgodnie z art. 2 lit. j rozporządzenia nr 261/2004 "odmowa przyjęcia na pokład" oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 3 ust. 2, chyba że odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona, w szczególności przyczynami związanymi ze zdrowiem, wymogami bezpieczeństwa lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi.

Przepis ten zawiera otwarty katalog przyczyn wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, jednak muszą one leżeć po stronie pasażera i być racjonalnie uzasadnione.

W tym zakresie ciężar dowodu, zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze, spoczywał na przewoźniku lotniczym.

Natomiast z korespondencji pomiędzy [...] S.A., a [...] z dnia [...].08.2018r. wynikało, że "pasażer M.D. nie został dopuszczony do podróży (...) z powodu upojenia alkoholowego. Załoga nie dopuściła osoby do lotu."

W oparciu o ten materiał organ uznał, że słusznie przewoźnik odmówił pasażerowi wejścia na pokład samolotu. Tymczasem skarżący od początku twierdził, że nie znajdował się pod wpływem alkoholu i że to nie ta okoliczność spowodowała odmowę jego przyjęcia na pokład samolotu.

Organ kilkakrotnie wzywał przewoźnika lotniczego oraz [...] [...] sp. z o.o. do doręczenia zapisu z monitoringu odprawy pasażerskiej check-in oraz odprawy w gate, oraz przekazania pozostałych informacji.

Poza wskazanymi pismami, przewoźnik innych dwodów nie przedłożył. Natomiast w dniu [...].02.2019r. skarżący złożył kolejne pisemnie wyjaśnienia załączając oświadczenia współpodróżujących, iż żadna z dwunastoosobowej drużyny nie popełniła czynu zabronionego.

Organ uznał, iż z oświadczeń tych nie wynika zaprzeczenie stanu spożycia alkoholu, jednak nie wziął pod uwagę, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, muszą odnosić się przede wszystkim do zachowania i postawy skarżącego.

W sprawie tej istniały równoważne dowody w postaci twierdzeń przewoźnika (agenta handlingowego działającego w jego imieniu), że pasażer znajdował się pod wpływem alkoholu oraz oświadczenia skarżącego o jego trzeźwości.

Podkreślenia wymaga, że nie było żadnych dowodów mogących być podstawą do oceny czy zachowanie skarżącego (bez względu na jego stan trzeźwości) "stanowiło zagrożenie lub ryzyko dla pasażera, innych pasażerów, załogi lub mienia".

Skarżący twierdził, że nie był pod wpływem alkoholu i jego zachowanie nie uzasadniało odmowy przyjęcia na pokład.

Stan faktyczny sprawy i powody dla których pasażer nie odbył lotu, strony postępowania przedstawiają odmiennie. Powstał spór wokół okoliczności, czy skarżący był pod wpływem alkoholu i czy jego zachowanie uzasadniało odmowę przyjęcia na pokład. Jednocześnie nie było dowodów, których walor obiektywności byłby niepodważalny. W takiej sytuacji organ powinien wykazać inicjatywę w gromadzeniu materiału dowodowego, do czego zobowiązują art. 7 i art. 77 k.p.a.

Rolą organu było dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i ich rzetelna ocena. W tym kontekście jawi się jako oczywiste niewyjaśnienie całokształtu okoliczności stanu faktycznego.

Dotychczas zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że doszło do uzasadnionej - zawinionej przez pasażera odmowy przyjęcia na pokład.

Przewoźnik nigdy nie opisał, ani nie powołał konkretnych, negatywnych zachowań pasażera, świadczących o tym, że miał racjonalne podstawy do odmowy przyjęcia na pokład, nie wskazywał, że stan psychiczny lub fizyczny pasażera, jego nastawienie lub zachowanie, w tym pozostawanie pod wpływem alkoholu stanowiło zagrożenie dla innych pasażerów, załogi lub mienia.

Skarżący podnosił, że nie wyjaśniono kto i kiedy podjął decyzję o odmowie przyjęcia go na pokład samolotu. Oświadczył również, że nie posiadał przy sobie legitymacji policyjnej.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej naruszenia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Rzeczą organu będzie ponowne przeprowadzanie postępowania, zgodnie z regułami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

W szczególności organ powinien ustalić, bądź podjąć próbę ustalenia, przebiegu zdarzenia z opisem zachowania skarżącego w kontekście tego czy odmowa przyjęcia go na pokład była racjonalnie uzasadniona, zwłaszcza wymogami bezpieczeństwa lotu.

Będzie to wymagało ponownego ustosunkowania się twierdzeń zarówno skarżącego jak i przewoźnika oraz ewentualnych działań z urzędu. W odniesieniu do tego wskazać należy, że we wniosku o uzupełnienie zaskarżonej decyzji oraz na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący twierdził, że istnieje (i jest dostępny) dowód w postaci nagrania z monitoringu, obrazujący przebieg wydarzeń od czasu wejścia na lotnisko do czasu wycofania go z lotu.

Przy czym ewentualny brak możliwości wykazania, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów Rozporządzenia (WE) nie zostały naruszone, obciążał będzie przewoźnika lotniczego - art. 205b ust. 5 Prawa lotniczego.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy.