Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 743/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w I. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ruchu i likwidacji zakładu górniczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej PWUG) po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w I. (dalej Jako: Strona, Skarżąca) od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej: OUG) z [...] r., nr [...], wstrzymującej ruch likwidowanej oznaczonej części Zakładu Górniczego "B" w I. w zakresie dotyczącym wypełniania wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami w postaci mułów i szlamów -utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej jako Kpa) oraz art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 868; dalej jako:p.g.g.).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że 15 marca 2019 r. OUG przeprowadził kontrolę w zakładzie górniczym - Kopalnia [...] "B" należącym do przedsiębiorcy A Sp. z o.o. w zakresie zgodności prowadzonych prac, polegających na wypełnianiu odpadami wyrobiska poeksploatacyjnego, z ustaleniami planu ruchu i technologii likwidacji części zakładu górniczego. Stwierdzono m.in., że obszar wypełnianego wyrobiska stanowi niestabilny, grząski teren, a użyty do wypełniania materiał uniemożliwia bezpieczne poruszanie się po nim, co może skutkować utonięciem ludzi lub zatonięciem maszyn i urządzeń stosowanych w ruchu zakładu co stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 p.g.g. oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. z 2013r., poz. 1008). Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 pgg ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej. Z kolei, w myśl § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia ruch zakładu górniczego jest organizowany i prowadzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego, który w szczególności dokonuje właściwego oraz zgodnego z przeznaczeniem doboru maszyn, urządzeń, materiałów, wyrobów z tworzyw sztucznych oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego w taki sposób, aby nie stwarzały one zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób oraz środowiska.

W konsekwencji poczynionych ustaleń OUG 15 marca 2019 r. decyzją wstrzymał ruch likwidowanej oznaczonej części zakładu górniczego Strony; określił również warunek wznowienia ruchu w postaci stosowania odpadów zgodnie z posiadanym pozwoleniem, udzielonym decyzją Marszalka Województwa Śląskiego z dnia [...] r., nr [...]. Jako podstawę prawną OUG powołał art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., który stanowi, że przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego łub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Na mocy art. 171 ust. 3 p.g.g., decyzja wstrzymująca w całości lub w części ruchu zakładu górniczego posiada rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu OUG wyjaśnił m.in., że zgodnie z pkt 6 planu ruchu uwzględniającym zapisy ww. zezwolenia Marszałka Województwa Śląskiego oraz założeniami opracowanej w 2017 r. technologii likwidacji części zakładu górniczego - do wypełniania likwidowanego wyrobiska zakład górniczy może używać odpadów wydobywczych (skała płonna i odpady z przeróbki mechanicznej), kruszyw oraz rodzimych mas ziemnych i skalnych, a więc odpadów w formie stałej, stosując zagęszczanie i rozplantowanie usypanego materiału. Natomiast podczas wizji w terenie stwierdzono, że wyrobisko wypełniane jest odpadami o luźnej konsystencji w postaci szlamów i mułów. Jak wynika z kart przekazania odpadów stosowanych do wypełniania wyrobiska pochodzą one z J.; Przedsiębiorca nie posiada pozwolenia na przetwarzanie odpadów, stanowiących osady z czyszczenia osadników. Stwierdzono, że obszar wypełnianego wyrobiska stanowi niestabilny, grząski teren, a użyty do wypełniania materiał uniemożliwia bezpieczne poruszanie się po nim, co może skutkować utonięciem ludzi lub zatonięciem maszyn i urządzeń stosowanych w ruchu zakładu.

Kwestionując powyższe Strona wniosła odwołanie domagając się uchylenia decyzji; zaakcentowała zgodność kodu z decyzją Marszałka Województwa Śląskiego. Podkreśliła kwestię warunków atmosferycznych wyjaśniając, że przystąpi do zagęszczania materiału w wyrobisku.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym PWUG nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji I podzielił jego stanowisko. Przywołał treść pkt 6 planu ruchu likwidowanej, oznaczonej części zakładu górniczego B (w brzmieniu ustalonym dodatkiem nr 1), zatytułowanego: "Opis sposobu likwidacji lub zabezpieczenia wyrobisk górniczych i zwałowisk, a w przypadku wykorzystania odpadów do likwidacji - także zakres i częstotliwość monitoringu wód. Opis robót górniczych związanych z likwidacją zakładu górniczego". W punkcie tym podano m.in.: "dowiezione masy będą utwardzane warstwami grubości ok. 0,5 m z zagęszczeniem zwałowiska poprzez kilkakrotne przejeżdżanie pojazdów, poruszający się sprzęt zwałujący i ładujący, w razie potrzeby z wykorzystaniem walca wibracyjnego", oraz "etapy, sposób dowożenia i utwardzania oraz formowania zwałowiska, a także koordynacja robót eksploatacyjnych i likwidacyjnych prowadzony będzie według technologii zatwierdzonej przez Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego". Zatem z zacytowanych zapisów planu ruchu wynika, że do wypełniania wyrobiska używany powinien być materiał o konsystencji stałej, umożliwiającej zagęszczanie i rozplantowanie nawiezionego materiału. Konsystencja odpadów powinna bowiem umożliwiać stałą pracę sprzętu ciężkiego, zgodnie z ustaleniami planu ruchu. W trakcie kontroli w dniu 15 marca 2019 r. stwierdzono natomiast, że wyrobisko jest wypełniane odpadami w postaci szlamów i mułów.

PWUG podkreślił, że Strona nie zakwestionowała, iż w dniu kontroli odpady w wyrobisku miały konsystencję uniemożliwiającą wjazd sprzętu. Wskazał, że po analizie "Technologii wypełniania likwidowanej części zakładu górniczego kruszywami i odpadami pogórniczymi", sporządzonej w czerwcu 2017 r. (bez uwzględnienia aneksu nr 1 opracowanego po dacie wydania decyzji I instancji) stwierdził, że technologia ta nie zawiera elementów związanych z zagęszczaniem i rozplantowaniem nawiezionego materiału. Jest to niezgodne zarówno z treścią zatwierdzonego planu ruchu, jak również z warunkami decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] r., o udzieleniu zezwo-lenia na przetwarzanie odpadów (pkt 3 decyzji - opis procesu technologicznego). Brak uwzględnienia zagęszczania nawiezionych odpadów może prowadzić do tego, że teren, na którym zwałowano odpady, nie będzie stabilny, co jeśli wziąć pod uwagę cel odzysku odpadów, jakim jest wykonanie podbudowy dla przeniesienia urządzeń mobilnego zakładu mechanicznej przeróbki kruszywa dolomitowego - może powodować zagrożenie, szczególnie dla bezpieczeństwa i zdrowia osób. Powyższy cel został określony w zezwoleniu Marszałka Województwa Śląskiego.

Konkludując wskazał, że stwierdzone uchybienia stanowią naruszenie art. 105 ust. 1 p.g.g. i § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2013 r. Nadto zaakcentowano, że przedsiębiorca nie posiada pozwolenia na przetwarzanie odpadów, stanowiących osady z oczyszczania osadników. Strona w tej kwestii wskazała, że posiada zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 01 01 02 i nie ma wyłączenia osadów z czyszczenia osadników, a kod 01 04 12 został nadany przez dostawców odpadów. W tym zakresie podkreślił, że z uwagi na dokonaną przez osobę kontrolującą ocenę stanu faktycznego w terenie w dniu kontroli, wskazującą na występujące zagrożenia i niezgodność z treścią planu ruchu, jak również z warunkami decyzji Marszałka Województwa Śląskiego, udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, powyższe zastrzeżenia nie mają wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. W konsekwencji więc istniały podstawy do wydania tej decyzji, wstrzymującej ruch w zakresie dotyczącym wypełniania wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami w postaci mułów i szlamów.

Poza tym w ocenie organu drugiej instancji, dołączona do akt sprawy umowa z C S.A. z dnia [...] r. nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, natomiast przedstawione przez przedsiębiorcę wyniki analizy chemicznej odpadów nie zmieniają oceny sytuacji dokonanej przez OUG w trakcie kontroli, zgodnie z którą likwidacja wyrobiska poprzez wypełnianie go odpadami prowadzona była niezgodnie z planem ruchu i decyzją zezwalającą na przetwarzanie odpadów.

Na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę żądając uchylenia w całości decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 105 ust.1 p.g.g. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Strona do wypełnienia wyrobiska używała materiału uniemożłiwiającego jego zagęszczanie i rozpłantowanie, co również uniemożliwiało stałą pracę sprzętu ciężkiego, zgodnie z ustałeniami płanu ruchu, podczas gdy użyty przez Kopalnię do wypełniania wyrobiska materiał z uwagi na intensywne opady atmosferyczne mający początkowo postać szłamu, zagęszczony odpadem o konsystencji stałej nie stanowił przeszkody w części wyrobiska do tego przeznaczonej do poruszania się sprzętu ciężkiego oraz pracowników;

2. art. § 7 ust. 1 pkt.2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego poprzez ich błędną wykładnię, wzgłędnie niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Technologia wypełniania likwidowanej części zakładu górniczego kruszywami i odpadami pogórniczymi, która nie zawierała elementów związanych z zagęszczaniem i rozplantowaniem nawiezionego materiału, jest niezgodna z zatwierdzonym płanem ruchu oraz warunkami decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] r o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, podczas gdy dostosowano zapisy technologii wypełniania likwidowanej części zakładu górniczego kruszywami i odpadami pogórniczymi do zapisów zarówno decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. jak i zatwierdzonego planu ruchu Kopalni.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego :

- art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 Kpa przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niewskazanie rzeczowych motywów uznania, że nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia wynikające z decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 01 04 12.

W uzasadnieniu podkreśliła, że na mocy decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. uzyskała zezwolenie na przetwarzanie odpadów dla wypełnienia wyrobiska min. odpadem o kodzie 01 04 12 powstałym przy płukaniu i oczyszczaniu kopalin inne niż wymienione w 01 04 07 i 01 04 01. Przedmiotowy odpad pochodził z ZG D i był przyjmowany przez Kopalnię na podstawie karty odpadu z nadanym kodem 01 04 12, co wyraźnie wynika z protokołu kontroli. Istotnym jest, że odpad ten w okresach jesienno - zimowych i zimowo - wiosennych kiedy występują intensywne opady atmosferyczne, a parowanie jest niewielkie może mieć postać szlamu i w tej postaci uniemożliwiałby stałą pracę sprzętu ciężkiego zgodnie z ustałeniami planu ruchu, co wynika wprost z decyzji organów obu instancji. Zarówno jednak organ pierwszej instancji jak i organ nadzoru górniczego nie odniosły się do podnoszonego przez Kopałnię w zastrzeżeniach do protokołu kontroli jak i odwołaniu faktu, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a mianowicie, że odpad ten po jego zagęszczeniu rodzimymi masami kamienno - ziemnymi i odpadami z przeróbki kopalin z zawartością gruboziarnistych łupków odpadem o konsystencji stałej nie stanowił przeszkody do poruszania się sprzętu ciężkiego oraz pracowników. Ponadto zarówno organ pierwszej instancji jak i organ nadzoru górniczego nie uwzględniły zgłoszonych przez skarżącego zastrzeżeń wskazujących, że teren wyrobiska w trakcie wypełnienia odpadami nie jest przeznaczony do poruszania się ludzi, maszyn i urządzeń które znajdowały się na tej części wyrobiska, który był już utwardzony za pomocą odpadu o konsystencji umożliwiającej jego zagęszczenie i wyraźnie oznaczony taśmą.

Zatem podkreślono, że skoro na mocy decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r istniała możliwość przetwarzania odpadów dła wypełnienia wyrobiska min. odpadem o kodzie 01 04 12 oraz nie wyłączono zarówno w tej decyzji jak i w planie ruchu zakładu górniczego możliwości zagęszczania nawiezionego materiału to zarzut naruszenia przez skarżącego art. 105 ust. 1 pgg w ocenie skarżącego koliduje z prawem. Również zaakcentowano, że nie polega na prawdzie zarzut naruszenia przez skarżącego art. § 7 ust. 1 pkt.2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego. Technologia wypełniania likwidowanej części zakładu górniczego kruszywami i odpadami pogórniczymi, wprowadzona w czerwcu 2017 r. nie zawierała ełementów związanych z zagęszczaniem i rozplantowaniem nawiezionego materiału z uwagi na fakt, że skarżący nie mógł przewidzieć, że odpad z nadanym kodem 01 04 w okresach jesienno – zimowych i zimowo - wiosennych, kiedy występują intensywne opady atmosferyczne, a parowanie jest niewielkie będzie miał postać szłamu. Z tego też wzgłędu w celu umożliwienia pracy sprzętu ciężkiego zgodnie z ustaleniami planu ruchu, jak i warunkami decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] r przystąpiono do jego zagęszczenia rodzimymi masami kamienno - ziemnymi i odpadami z przeróbki kopalin z zawartością gruboziarnistych łupków odpadem o konsystencji stałej. Ponadto celem dostosowania zapisów Technologii wypełniania likwidowanej części zakładu górniczego kruszywami i odpadami pogórniczymi do istniejącego stanu faktycznego aneksem z 7 maja 2019 r. wprowadzono zapisy dotyczące zagęszczania oraz utwardzania nawiezionego materiału.

Nadto zarzucono, że organ nadzoru górniczego nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie wskazał rzeczowych motywów uznania, że zezwołenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 01 04 12, wynikające z decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia czym naruszył art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 Kpa.

Wskazano na regulacje aktualnie obowiązujących aktów wykonawczych dotyczących procesu odzysku odpadów związanego z rekultywacją obszarów czy wyrobisk tj. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku RIO; obowiązek samodzielnego zakwalifikowania przedsięwzięcia jakim jest rekultywacja z wykorzystaniem odpadów górniczych pod kątem spełnienia szeregu norm wynikających z rozporządzeń w zakresie ochrony środowiska; Raport z analizy chemicznej badania próbki materiału wykorzystywanego do rekultywacji, wykonany przez Laboratorium Badań Materiałów Ogniotrwałych w dniu 09 kwietnia 2019 r., z którego wynika, że materiały wykorzystane do rekultywacji są bezpieczne dla środowiska. Zarzucił wydanie rozstrzygniecia w sprawie z pominięciem tej opinii i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu niepełny materiał dowodowy. W ocenie skarżącego pomimo tego, że doszło uchybień formalnych w procesie rekultywacji prowadzonej przez Kopalnię to jednak nie doprowadziło to do powstania stanu bezpośredniego zagrożenia dla zakładu jego pracowników i środowiska, a tylko taki stan zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego, uzasadnia wstrzymanie ruchu zakładu górniczego. Z tego względu, w ocenie skarżącego, podjęty przez organ środek w postaci wstrzymania ruchu likwidowanej oznaczonej części Zakładu Górniczego jest do nieproporcjonalny do tych naruszeń, co skutkuje obrazą art. 2 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę PWUG wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreslając, że stan faktyczny sprawy został wystarczająco wyjaśniony, a motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji; nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż wstrzymanie ruchu likwidowanej oznaczonej części Zakładu Górniczego naruszało zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.).

Działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Strona złożyła wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. ekspertyzy dotyczącej właściwości i składu chemicznego odpadów deponowanych w osadniku B. dla E S.A Zakład Górniczy [...], na okoliczność możliwości przetwarzania odpadów dla wypełnienia wyrobiska min. odpadem o kodzie 01 04 12.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik strony skarżącej uzasadnił wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu - ekspertyzy, którego odpis doręczono pełnomocnikowi organu. Podkreślił, że ekspertyza ta potwierdza prawidłowość kodu odpadów lokalizowanych w wyrobisku; wizja była przeprowadzona bezpośrednio po dowożeniu odpadów, nie zostały one jeszcze rozplantowane i odpowiednio utwardzone kamieniami.

Pełnomocnik organu podkreślił, iż nie kwestionuje rodzaju kodu odpadu a jego formę - grząską konsystencję tego odpadu.

Na pytanie Sądu strona skarżąca wyjaśniła, że konsystencja gruntu zmienia się w zależności od warunków atmosferycznych. Imielin jest biegunem deszczu, a kontrola była przeprowadzona w marcu.

Pełnomocnik organu wyjaśnił, że konsystencja gruntu może zależeć od warunków atmosferycznych, jednak plan ruchu zakładu powinien był to przewidywać, a ponadto przyjmowano drobny odpad, który nie zagęszczał odpowiednio gruntu, a na skutek deszczu zrobiło się błoto.

W terminie publikacji wyroku organ pisemnie ustosunkował sie do przedstawionego wniosku dowodowego wskazując, że przekazana dokumentacja zawierła:

1) Sprawozdanie z badań nr [...]: Analiza fizyko-chemiczna próbek wyciągów wodnych, sporządzone przez Zakład Monitoringu Środowiska Laboratorium Analiz Wód i Ścieków GIG, składające się z karty wyników analizy wyciągu wodnego mułów z osadnika oraz z karty wyników analizy wyciągu wodnego mułów z produkcji;

2) Sprawozdanie z badań nr [...]: Wyniki badania promieniotwórczości metodą spektrometrii gamma, sporządzone przez Zespół Laboratoriów Badawczych i Wzorcujących GIG Śląskie Centrum Radiometrii Środowiskowej, obejmujące wyniki badania mułów z osadnika;

3) Dokumentację, pt. "Wykonanie ekspertyzy dotyczącej właściwości i składu chemicznego odpadów deponowanych w osadniku B. dla E S.A. Zakład Górniczy [...] sporządzoną przez Zakład Monitoringu Środowiska Laboratorium Przeróbki Kopałin i Gospodarki Odpadami GIG.

Po zapoznaniu się z tą dokumentacją organ wyjaśnił, że:

1. Ekspertyza ukierunkowana była na porównanie własności odpadów pochodzących z osadnika B. należącego do E S.A. Zakład Górniczy [...], którymi w dniu kontroli przeprowadzonej przez Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach wypełniano wyrobisko poeksploatacyjne Zakładu Górniczego B w I., z własnościami odpadów pochodzących z bieżącej produkcji Zakładu F ZG [...].

2. W ekspertyzie stwierdzono, że osadnik B. jest ściśle powiązany technologicznie i jest elementem składowym ciągu technologicznego Zakładu F ZG [...], a ponadto oceniono, biorąc m.in. pod uwagę analizy chemiczne, analizę makroskopową i składu ziarnowego, że materiał gromadzony jako osad jest odpadem o kodzie 01 04 12 i zasadnie jest jako taki odpad kwalifikowany.

3. Z ekspertyzy wynikało również, że odpady pochodzące z osadnika B. mają charakter mułu, a większość ziaren stanowią ziarna poniżej 0,063 mm. Zawartość wilgoci w stanie roboczym wynosi 32,5%.

Zatem podsumowując te wnioski PWUG stwierdził, że odpady pochodzące z osadnika B. to materiał drobnoziarnisty o charakterze mułu, który może w określonych warunkach atmosferycznych, np. po znacznych opadach, przybrać konsystencję uniemożliwiającą wjazd sprzętu i prowadzenie utwardzania. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy odpady drobnoziarniste są stosowane samodzielnie, bez dodatku grubszych frakcji ziarnowych, co miało miejsce w czasie kontroli OUG. Przedłożona dokumentacja nie zmienia jednak stanowiska organu, zgodnie z którym, biorąc pod uwagę dokonaną przez osobę kontrolującą ocenę stanu faktycznego w terenie w dniu kontroli (15 marca 2019 r.), wskazującą na występujące zagrożenia i niezgodność z treścią planu ruchu, jak również z warunkami decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] r., nr [...], udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zastrzeżenia dotyczące poprawności klasyfikacji odpadu nie miały wpływu na ocenę sytuacji i tym samym stwierdził, że istniały podstawy do wydania decyzji wstrzymującej ruch w zakresie dotyczącym wypełniania wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami w postaci mułów i szlamów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty za całkowicie chybione.

W niniejszej sprawie Strona podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. niewłaściwego ich zastosowania i wskazuje, że działalność skarżącego mieściła się w warunkach określonych decyzją Marszałaka Województwa Śląskiego i w planie ruchu zakładu. Natomiast zarzuty naruszenia prawa procesowego dotyczą braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewskazanie rzeczowych motywów i dowolnego uznania, że nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia wynikające z decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 01 04 12.

Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót wydobywczych, zakańczania procesu wydobywczego i rekultywacji terenu oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Normy z Pgg określają zakres przedmiotowy ustawy i stanowią, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakańczania działalności w zakresie m.in: wydobywania kopalin ze złóż. Art. 105 Pgg powoływany przez organy górnicze stanowi podstawy prowadzenia ruchu zakładu górniczego i zgodnie z jego ust. 1 - ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej.

Natomiast rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że z treści protokołu wynika, iż stwierdzony przez OUG zakres uchybień popełnionych przez Skarżącą w związku z podjętymi pracami, stanowiących podstawę faktyczną wydania nakazu wstrzymania likwidacji części zakładu górniczego - był znaczny. Zgodnie bowiem z pkt 6 planu ruchu uwzględniającym zapisy zezwolenia zawartego w decyzji Marszałka Województwa Śląskiego oraz założeniami opracowanej w 2017 r. technologii likwidacji części zakładu górniczego - do wypełniania likwidowanego wyrobiska zakład górniczy może używać odpadów wydobywczych (skała płonna i odpady z przeróbki mechanicznej), kruszyw oraz rodzimych mas ziemnych i skalnych, a więc odpadów w formie stałej, stosując zagęszczanie i rozplantowanie usypanego materiału.

Odnosząc się więc do podnoszonego przez skarżącą zarzutu naruszenia zasad procesowych należy zauważyć, że organ wskazał w decyzji wystąpienie konkretnych zagrożeń jakimi skutkowałyby stwierdzone nieprawidłowości oraz jakie były konkretne przyczyny wstrzymania ruchu - zagrożenie dla zakładu, pracowników i maszyn wobec niedochowania powyższego obligu zagęszczania podłoża. Natomiast tut. Sąd analizując akta sprawy stwierdził, że celem przepisów dotyczących ruchu zakładu górniczego jest organizacja zakładu górniczego zapewniająca bezpieczny ruch zakładu i minimalizacja możliwych zagrożeń. Zatem skoro Strona mimo konieczności utwardzania i zagęszczania gruntu oraz zapewnienia stabilności podłoża mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa nie wywiązywała się z tego obowiązku to powyższe mogłoby skutkować powstaniem zagrożeń dla dóbr tymi przepisami chronionych. Organ zresztą po ustaleniu istnienia grząskiego terenu likwidowanej części zakładu górniczego jako podstawę faktyczną wydania decyzji wskazał właśnie zagrożenie zakładu górniczego, jego pracowników i maszyn bowiem niedopełnienie ściśle określonych wymogów może powodować skutki zarówno dla zakładu górniczego, jego pracowników jak i środowiska naturalnego. W konsekwencji więc warunkiem wznowienia likwidacji zakładu jest doprowadzenie do zgodności prowadzonych prac z zatwierdzonym ruchem zakładu.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego zauważyć należy, że decyzja OUG o wstrzymaniu likwidaci zakładu w związku z prowadzeniem tych prac niezgodnie z ustalonymi wymogami została wydana na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 P.g.g. Zgodnie z tym przepisem przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń.

Natomiast na mocy delegacji ustawowej z art. 120 Pgg - ust. 1 - minister określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące prowadzenia ruchu poszczególnych rodzajów zakładów górniczych, kierując się potrzebą zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa powszechnego, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa i higieny pracy, prawidłowego prowadzenia ruchu zakładu górniczego, zapobiegania zagrożeniom występującym w ruchu zakładu górniczego, a także uwzględniając konieczność stosowania przez przedsiębiorców aktualnych osiągnięć nauki i techniki, zwłaszcza w zakresie górnictwa, uproszczenia wymagań dla przedsiębiorców prowadzących działalność na podstawie koncesji udzielonej przez starostę oraz racjonalnego wykorzystania złoża kopaliny.

W przepisie § 7 ust. 1 pkt 2 zawarto nakaz, że ruch zakładu górniczego jest organizowany i prowadzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego, który w szczególności dokonuje właściwego oraz zgodnego z przeznaczeniem doboru maszyn, urządzeń, materiałów, wyrobów z tworzyw sztucznych oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego w taki sposób, aby nie stwarzały one zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób oraz środowiska.

W sprawie poza sporem jest zgodność kodów odpadów zastosowanych do wypełniania wyrobiska z treścią decyzji Marszałka Województwa Śłąskiego z dnia [...] r. i uzyskanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów dla wypełnienia wyrobiska. Zatem chybione jest powoływanie się przez stronę skarżącą na rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów oraz raport z analizy chemicznej badania próbki materiału wykorzystywanego do rekultywacji, wykonany przez Laboratorium Badań Materiałów Ogniotrwałych w dniu 09 kwietnia 2019 r., z którego wynika, że materiały wykorzystane do rekultywacji są bezpieczne dla środowiska. Kwestia ta bowiem nie stanowi okoliczności spornej w sprawie.

Podstawą wydania zakwestionowanych rozstrzygnięć było ustalenie, że użyty odpad z nadanym kodem 01 04 12, w okresach jesienno - zimowych i zimowo - wiosennych kiedy występują intensywne opady atmosferyczne a parowanie jest niewielkie, może mieć postać szłamu i w tej postaci uniemożłiwiałby stałą pracę sprzętu ciężkiego zgodnie z ustaleniami planu ruchu zakładu, stwarzając niebezpieczeństwo dla ludzi i maszyn. Zatem słusznie organy nie uwzględniły zarzutu Strony, że odpad ten po jego zagęszczeniu rodzimymi masami kamienno - ziemnymi i odpadami z przeróbki kopalin z zawartością gruboziarnistych łupków odpadem o konsystencji stałej nie stanowił przeszkody do poruszania się sprzętu ciężkiego oraz pracowników skoro wizja w terenie wykazała całkowicie odmienny stan – wobec tak grząskiego podłoża nie było możliwe w tym czasie bezpieczne zagęszczenie i utwardzenie terenu.

W konsekwencji więc nie jest możliwym do zaakceptowania twierdzenie Skarżącej, że organy nadzoru górniczego nie uwzględniły zgłoszonych zastrzeżeń wskazujących, że teren wyrobiska w trakcie wypełnienia odpadami nie jest przeznaczony do poruszania się ludzi, maszyn i urządzeń, które znajdowały się na tej części wyrobiska, który był już utwardzony za pomocą odpadu o konsystencji umożliwiającej jego zagęszczenie i wyraźnie oznaczony taśmą oraz, że Skarżący nie mógł przewidzieć, że odpad z nadanym kodem 01 04 w okresach jesienno – zimowych i zimowo - wiosennych, kiedy występują intensywne opady atmosferyczne a parowanie jest niewielkie będzie miał postać szlamu. W uzasadnieniu swoich decyzji PWUG wskazując stwierdzone uchybienia przytaczanym przepisom dotyczącym ruchu zakładu górniczego, które zostały stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez OUG wskazał na konkretne, jednoznaczne wymogi zawarte w planie ruchu.

Ponadto ustosunkowując się do złożonego przez Stronę w trakcie postępowania sądowego wniosku dowodowego obejmującego trzy dokumenty, opisane w części historycznej - PWUG wyjaśnił, że były ukierunkowane na porównanie właściwości odpadów pochodzących z osadnika B. należącego do E S.A. Zakład Górniczy [...], którymi w dniu kontroli przeprowadzonej przez OUG wypełniano wyrobisko poeksploatacyjne zakładu Górniczego z własnościami odpadów pochodzących z bieżącej produkcji Zakładu F ZG [...]; oceniono, że materiał gromadzony jako osad jest odpadem o kodzie 01 04 12 i zasadnie jest jako taki odpad kwalifikowany i mają charakter mułu, a większość ziaren stanowią ziarna poniżej 0,063 mm. Zawartość wilgoci w stanie roboczym wynosi 32,5%. Zatem skonstatowano, że odpady pochodzące z osadnika B. to materiał drobnoziarnisty o charakterze mułu, który może w określonych warunkach atmosferycznych, np. po znacznych opadach, przybrać konsystencję uniemożliwiającą wjazd sprzętu i prowadzenie utwardzania. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy odpady drobnoziarniste są stosowane samodzielnie, bez dodatku grubszych frakcji ziarnowych, co miało miejsce w czasie kontroli OUG w Katowicach I w konsekwencji istniały podstawy do wydania decyzji wstrzymującej ruch w zakresie dotyczącym wypełniania wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami w postaci mułów i szlamów.

Zatem po analizie materiału dowodowego skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela argumenty organu odwoławczego co do ustalenia stanu faktycznego sprawy – zresztą grząskość podłoża przyznała też Strona. Materiał zebrany, na którym oparł się organ przy kwestionowanym rozstrzygnięciu, jest pełny, spójny i wyczerpuje nakazy zasad procesowych. W świetle bowiem przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wstrzymującej ruch lub likwidację zakładu. Należy bowiem zauważyć, że działalność w powyższym zakresie może występować wyłącznie gdy podmiot spełni stosowne, czasem rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Powyższe ma na względzie charakter takich robót czy działalności o skomplikowanym charakterze, wymagającej wiedzy specjalistycznej, gdyż jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie.

W konsekwencji powyższego zarzuty i argumenty skargi nie mogły odnieść skutku. Oględziny wyrobiska dokonane zostały przez uprawnione osoby; odpowiednio udokumentowane. Organ przeprowadził także niezbędne dla sprawy a wnioskowane przez Stronę dowody i zinterpretował je. Ustosunkował się do stawianych mu zarzutów wyjaśniając swoje stanowisko. W konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa.

Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a Skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska Strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

-----------------------

14