Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 238/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 14
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Starszy referent Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J.P. na bezczynność Okręgowej Rady Lekarskiej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje Prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej w K. do załatwienia wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni; w zakresie udostępnienia informacji publicznej; sprawozdania finansowego za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wraz z załącznikami; 3) umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 4) zasądza od Prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia [...] r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na bezczynność organu – Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej -sprawozdania finansowego Śląskiej Izby Lekarskiej – dalej ŚIL - za 2018r. J. P. dalej strona, skarżący - zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (udip) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o: zobowiązanie Okręgowej Rady Lekarskiej – dalej ORL- w Katowicach do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; zasądzenie kosztów postępowania wg norm przewidzianych.

W uzasadnieniu podał, iż wiadomością email skierowaną na adres sekretariat@izba-lekarska.org.pl dnia [...] r. zwrócił się z wnioskiem do organu o udostępnienie następujących informacji:

- sprawozdania finansowego za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (u.o.r.) wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania finansowego;

- uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018 r. o którym mowa w treści u.o.r.

Jednocześnie wniósł o przesłanie wymienionych informacji jako pliku komputerowego w dowolnym formacie, przesłanego drogą elektroniczną jako załączniki na wskazany adres email.

W dniu [...] r. odebrał pismo od Prezesa ORL w Katowicach z [...] r. informujące, że wniosek skarżącego złożony drogą e-mail nie spełnia wymogów wskazanych w art. 63 §1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego .

Powołując się na art. 32, art. 25 § 3 p.p.s.a., art. 4 udip wskazał, iż organ samorządu zawodowego Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach kierująca działalnością Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, która zgodnie z 25 pkt 17 ustawy o izbach lekarskich prowadzi archiwum dokumentacji ŚIL w Katowicach.

Wskazał, iż samorząd lekarski wykonuje obowiązki przejęte od administracji państwowej między innymi w sprawach: nadawania i zawieszania prawa wykonywania zawodu, organizacji staży podyplomowych oraz prowadzenia rejestrów lekarzy oraz rejestrów lekarzy tymczasowo i okazjonalnie wykonujących zawód lekarza, na które czynności ŚIL w Katowicach otrzymuje subwencje od Ministra Zdrowia i Marszałka Województwa. Podał, iż żądane informacje dotyczą sfery faktów albowiem sprawozdanie finansowe organu administracji publicznej co do zasady jest informacją publiczną i na potwierdzenie powyższego przywołał regulacje z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 5 lit. c udip akcentując, iż prawo do informacji wywodzi się również z art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności .

Wskazał, iż wykładnia art. 61 Konstytucji RP wskazuje na to, iż zasadą winno być udzielenie informacji publicznej a nie jej ograniczenie. Zdaniem skarżącego art. 9 ust. 2 ustawy o izbach lekarskich nie stanowi ograniczenia dostępu do informacji w ramach przepisów udip dla członków izb lekarskich.

Podniósł także, że przepisy wskazane w treści udip są odrębne od przepisów wskazanych w k.p.a. poza wyjątkiem wskazanym w art. art. 16 ust. 2 udip które to z kolei nie dotyczą wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznych. W konsekwencji brak podstaw prawnych organu do żądania spełnienia wymogu art. 63 §1 i 3 k.p.a. przez wnioskodawcę.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Lekarska wniosła o oddalenie skargi.

Wskazała, iż korespondencją e-mail z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie następujących informacji:

1) sprawozdania finansowego za rok 2018, o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania finansowego;

2) uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za rok 2018, o którym mowa w treści ww. ustawy w uzasadnieniu pisma wskazując, że samorząd lekarski wykonuje obowiązki przejęte od administracji państwowej, w tym w szczególności zadania związane z przyznawaniem prawa wykonywania zawodu, organizacją staży podyplomowych, prowadzeniem wskazanych rejestrów. Z tego tytułu izba lekarska otrzymuje środki pieniężne od Ministra Zdrowia i marszałka województwa.

Organ zaznaczył, iż w odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do doprecyzowania wniosku, poprzez określenie czy wniosek dotyczy udostępnienia sprawozdania finansowego za rok 2018 w całości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania, czy też wnioskodawca wnosi, jak wynika z uzasadnienia wniosku, o przesłanie sprawozdania finansowego za rok 2018 w zakresie, w jakim realizowane są zadania publiczne, na które okręgowe izby lekarskie otrzymują subwencje od Ministra Zdrowia i marszałków województw.

Ponadto pouczył skarżącego, iż w przypadku wnoszenia o wydanie informacji przetworzonej wymagane jest wskazanie, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Także wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przesłanie podpisanego wniosku na adres organu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, informując, że organ nie dysponuje elektroniczną skrzynką podawczą na co skarżący nie odpowiedział .

Następnie, w dniu [...] r. do Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach wpłynęła skarga na bezczynność Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach kierowana do WSA w Gliwicach za pośrednictwem organu.

Organ odnosząc się do treści skargi zaznaczył, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne a prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach jest jednym z organów Śląskiej Izby Lekarskiej, która to - zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - jest jednostką organizacyjną samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów. Jednocześnie, zgodnie z art. 115 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, "izby lekarskie otrzymują z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia, środki finansowe, na pokrycie kosztów czynności administracyjnych związanych z realizacją zadań, o których mowa w art. 5 pkt 3-6, 11 i 1 1a, oraz czynności, których wykonywanie na podstawie odrębnych przepisów zostało przekazane izbom lekarskim." gdzie część wskazanych zadań realizuje okręgowa rada lekarska. W pozostałym zaś zakresie zadania realizowane są przez pozostałe organy izby lekarskiej, a środki finansowe otrzymywane od Ministra Zdrowia nie są jedynym źródłem finansowania działalności izby albowiem majątek izb lekarskich powstaje ze składek członkowskich, zapisów, darowizn i dotacji, z wpływów z działalności gospodarczej oraz z innych wpływów.

Organ podniósł, iż Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach jako organ jednostki organizacyjnej samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w zakresie, w jakim wykonuje zadania władzy publicznej i gospodaruje majątkiem publicznym (tj. mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa).

Zwrócił uwagę, iż w piśmie z dnia [...] r. wezwano skarżącego do doprecyzowania wniosku z uwagi na fakt, że zawierał on wewnętrzną sprzeczność. Z sentencji wniosku wynikało, że skarżący domaga się udostępnienia sprawozdania finansowego za rok 2018 w całości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania. Tymczasem z uzasadnienia przedmiotowego wniosku wynikało, że wniosek kierowany jest do Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach w zakresie, w jakim realizowane są zadania publiczne, na które okręgowe izby lekarskie otrzymują subwencje od Ministra Zdrowia i marszałków województw. Ze skonstruowanego w ten sposób wniosku nie wynikało więc jednoznacznie, czy informacje będące przedmiotem wniosku, w tym sprawozdanie finansowe za rok 2018, mają zostać udostępnione w całości, czy też jedynie w zakresie, w jakim dotyczą realizacji zadań publicznych, na które Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach otrzymuje subwencje od Ministra Zdrowia i właściwego marszałka województwa. Doprecyzowanie powyższej kwestii miało istotne znaczenie dla sposobu rozpoznania przedmiotowego wniosku. Dopiero po doprecyzowaniu wniosku organ uzyskałby obiektywną możliwość ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak - to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone). Uzyskanie odpowiedzi od skarżącego pozwoliłoby organowi ustalić także czy wnioskowane informacje znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione.

Zatem, z uwagi na treść przywołanego powyżej art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, sprecyzowanie wniosku przez skarżącego miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości zdaniem organu, że inaczej zakwalifikowany powinien zostać wniosek o udzielenie informacji poprzez udostępnienie sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim dotyczy ono wykonywania przez okręgową izbę lekarską zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych (wskazanych w art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, a inaczej zakwalifikowany wniosek o udzielenie informacji poprzez udostępnienie sprawozdania finansowego w całości, a więc również w zakresie, w jakim Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach nie wykonuje zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych.

Organ powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 24/16, gdzie stwierdzono że: przepis prawa nie określa treści wniosku o informację publiczną, niemniej minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

W konsekwencji wezwanie do sprecyzowania wniosku było działaniem niezbędnym, ponieważ dopiero po ustaleniu i sprecyzowaniu przedmiotowego wniosku, możliwe było dokonanie oceny, czy żądana informacja stanowi informację publiczną, czy stanowi ona informację o charakterze prostym czy przetworzonym, a także czy Okręgowa Rada Lekarska w Katowicach posiada wszystkie żądane informacje, czy możliwe jest udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę wobec środków technicznych posiadanych przez Okręgową Radę Lekarską oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. W zależności od dokonanej oceny, możliwe byłoby udostępnienie żądanych informacji lub odmowa ich udostępnienia. Z tego względu, wezwanie do sprecyzowania wniosku w przedmiotowej sprawie należało uznać za działanie konieczne, a skarga na bezczynność w tym przedmiocie powinna zostać uznana za bezzasadną.

Ponadto, w ocenie organu w przypadku, gdy żądanie wniosku obejmowałoby informację o charakterze przetworzonym (np. informację obejmującą jedynie określoną część sprawozdania finansowego) możliwe byłoby dokonanie oceny, czy uzyskanie przetworzonej informacji publicznej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Z tej przyczyny organ pouczył skarżącego o konieczności wskazania przesłanki szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego, w przypadku gdy żądana informacja ma stanowić informację przetworzoną.

Organ nie podzielił zarzutu o braku podstaw prawnych do żądania spełnienia wymogu art. 63 § 3 kpa i w tym zakresie powołał się nas wyrok NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 475/18, gdzie stwierdzono, iż gdy choćby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek, do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 kp.a. W jego ocenie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzez przesłanie podpisanego wniosku stało się uzasadnione, a skargę w tym zakresie należy uznać za bezzasadną.

Ponadto, wskazał, że w przedmiotowym wniosku skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w postaci m.in. uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie za rok 2018., która to informacja zgodnie z art. 10 ust. 1 udip nie podlega udostępnieniu na wniosek, z uwagi na fakt, że jest udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach pod adresem:

http://www.izba-lckarska.oru.pl/bip/www/strona/4417-iichwala-nr-1982019prezydium-orlhttp://www.izbalekar8ka.org.pl/bip/www/riles/[ibrai'v/Aktvj)rawne/Prezvdium_QRL/20[ 9/03.2019/uch wala 198.pdf o czym poinformowano w piśmie z dnia [...] r. stad skargę w tym przedmiocie należy uznać za nieuzasadnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była bezczynność Okregowej Izby Lekarskiej w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego J. P. złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą w zakresie udostępnienia;

1. sprawozdania finansowego za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania finansowego

2. uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy o rachunkowości.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 nie jest katalogiem zamkniętym, skoro ustawodawca posłużył się w określeniu tego katalogu zwrotem "w szczególności". Z mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są również organy samorządów zawodowych.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z Dz.U.2019.965 t.j.) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów, gdzie jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie. Jednostki organizacyjne samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów posiadają osobowość prawną. Jednym z organów izby lekarskiej jest okręgowa rada lekarska (art. 21 pkt 2 ustawy o izbach lekarskich). Oznacza to, że okręgowa rada lekarska jest organem samorządu zawodowego lekarzy, a skoro tak, to jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są również organy samorządów zawodowych .

Z kolei żądana przez stronę informacja dotycząca sprawozdania finansowego za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania finansowego i uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy o rachunkowości stanowi w istocie informację o majątku samorządu zawodowego - a zatem informację publiczną określoną w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 5 lit. c ustawy.

Przesądzenie, że podmiot, do którego został skierowany wniosek był zobowiązany do udzielenie informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej uzasadniało kontrolę działania podjętego przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji.

Przepisy stawy nie przewidują szczególnej formy udzielania informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno –technicznej. Stosownie do art 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Ustawa przewiduje załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania ( art 14 ust. 2 oraz art 16 ust. 1 w zw. z art 17 ust. 1 ustawy). Jeżeli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy.

Z powyższego wynika, że stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej –oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art 5 albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] r. Prezes Okręgowej Izby Lekarskiej za pismem z dnia [...] r. powiadomił stronę iż wnioskowana informacja w części dot. uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018r nie podlega udostępnieniu na wniosek z tej przyczyny iż jest udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Śląskiej Izby Lekarskiej pod adresem i tu wskazał adres http://www.izba-lckarska.oru.pl/bip/www/strona/4417-iichwala-nr-1982019-prezydium-orl http://www.izby lekarska.org.pl/bip/www/riles/[ibrai'v/Aktvj)rawne/Prezvdium_QRL/20[ 9/03.2019/uch wala 198.pdf.

Udzielenie tej odpowiedzi nastąpiło po dacie wniesienia skargi do tut. Sądu co oznacza, iż bezczynność organu w tym zakresie miała miejsce, ale po wniesieniu skargi ustała i tym samym powyższe oznacza konieczność umorzenia postępowania sądowoadministarcyjnego w tym zakresie , co orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku.

Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako ustalenie czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności, to tym samym postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1779/14, 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1888/13, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 - ONSAiWSA 2009/4/63 – przytoczono za WSA w Łodzi, wyrok z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 137/15).

Uwzględnienie skargi na bezczynność organu obliguje Sąd do wypowiedzenia się w kwestii dotyczącej tego, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wypowiedź w tym zakresie wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych występujących w sprawie. W niniejszej sprawie brak należytego załatwienia wniosku skarżącego nie był efektem niedbalstwa lecz stanowił skutek przede wszystkim nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie informacji publicznej. Zaakcentować należy bowiem, że organ administracji skierował do skarżącego pismo będące wezwaniem bardzo szybko, a mianowicie w dniu [...] r. i powiadomił stronę pismem z dnia [...] r o miejscu opublikowania w BIP części żądanej informacji. To skłoniło skład orzekający do uznania, że w sprawie tej bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Organ nie udostępnił jednak informacji żądanych we wniosku, dotyczących udostępnienia sprawozdania finansowego za 2018 r. o którym mowa w treści ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wraz ze wszystkimi załącznikami będącymi częścią sprawozdania finansowego.

Przyznać należy, że pismem z dnia [...] r. organ wezwał stronę o uzupełnienie braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2, art.63 § 1 kpa w zw. z art 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez jego podpisanie i przesłanie wniosku na adres Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach podnosząc iż Izba ta nie dysponuje elektroniczną skrzynka podawczą jednak zdaniem Sadu organ wadliwie procedował w sprawie działając w sposób opisany w piśmie z dnia [...] r.

Dla złożenia wniosku o udzielenie informacji ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych w tym zakresie poza utrwaleniem go w formie pisemnej gdzie możliwe jest jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie ustawy nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12, z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, CBOSA). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a.

Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji – z mocy art. 16 ust. 2 ustawy – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, CBOSA).

W realiach rozpoznawanej sprawy Okręgowa Izba Lekarska przyjęła w zakresie złożonego wniosku niejako dwa tryby postępowania .

W odniesieniu bowiem do wniosku o przesłanie sprawozdania finansowego za 2018r. wraz załącznikami w zakresie w jakim są realizowane zadania publiczne na które to Izby Lekarskie otrzymują subwencje od Ministra Zdrowia i marszałków województw organ przyjął konieczność uzupełnienia wniosku o podpis w trybie art. 64 kpa i przesłania wniosku na adres Izby Lekarskiej w Katowicach , podczas gdy należało wniosek ten potraktować jako prawidłowy i czynnością materialno- techniczna udzielić nań odpowiedzi. W konsekwencji gdy do dnia rozpatrywania skargi odpowiedź stronie nie została w tym zakresie udzielona niewątpliwie organ pozostaje w bezczynności , stąd orzeczenie jak w pkt 1 .

W zakresie natomiast przyjęcia, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej na co wskazano w piśmie z [...] r. organ wzywając do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przez stronę w dostępie do żądanej informacji i pouczając o uzupełnienia braków formalnych w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. w tym zakresie także pozostawał bezczynny .

W przypadku bowiem, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - wnioskodawca nie uzupełnił braków wniosku w postaci podpisu i nie przesłał go na żądany adres Slaskiej Izby Lekarskiej w Katowicach , to samo wezwanie do jego uzupełnienia z rygorem wynikającym z obowiązujących przepisów kpa pozostawienia bez rozpoznania nie jest wystarczające do wyłączenia bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku w sytuacji, gdy nie poinformowano wnioskodawcy o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Nie załatwiono także w żaden inny sposób złożonego wniosku .

Wskazać bowiem należy, że pozostawienie pisma bez rozpoznania, o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a., to czynność materialno-techniczna, o jakiej należy zawiadomić stronę pismem. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w żadnym wypadku nie może polegać na całkowitej bierności organu prowadzącego postępowanie i niepodejmowaniu przez niego żadnych czynności w tym postępowaniu. Konieczne jest zawiadomienie wnioskodawcy o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (por. wyrok NSA z 21 marca 2013 r., II OSK 2266/11 i wyrok WSA w Krakowie z 26 października 2015 r., II SAB/Kr 181/15).

W niniejszej sprawie Prezes Okręgowej Izby Lekarskiej nie przesłał wnioskodawcy takiego zawiadomienia, co oznacza, że organ ten pozostaje w zwłoce w realizacji wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przesłania sprawozdania finansowego za 2018r w całości wraz z załącznikami.

Do dnia rozpoznania przez Sąd skargi organ nie załatwił bowiem wniosku w tej części obejmującej żądanie udostępnienia tych informacji, przez podjęcie czynności materialno-technicznej ich udostępnienia. Nie wydał też w tym przedmiocie decyzji odmownej, jak również nie poinformował strony o przeszkodzie procesowej w wydaniu decyzji administracyjnej wobec nieuzupełnienia braków formalnych pisma. W konsekwencji należało stwierdzić bezczynność organu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Dokonując dalszej oceny stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa o czym także orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13, CBOS). W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku oraz braku woli do jego załatwienia, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, co więcej ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem składu orzekającego, okoliczności sprawy nie pozwalają uznać, że zaistniała sytuacja oczywistego braku podejmowania przez zobowiązany organ jakichkolwiek czynności, gdyż do bezczynności doszło w sytuacji po wezwaniu strony do sprecyzowania wniosku w zakresie podania czy wnosi ona o informacje przetworzoną po wezwaniu do wykazania iż udzielenie jej w tym zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, jak i wezwaniu zdaniem organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Sąd uwzględnił również fakt, że po otrzymaniu skargi, organ udzielił skarżącemu części żądanej informacji w zakresie wskazania publikatora uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018r. W konsekwencji powyższych uwag stosownie do pkt 2 sentencji wyroku Sąd zobowiązał Prezesa Izby Lekarskiej do załatwienia wniosku strony w zakresie udostępnienia informacji o sprawozdaniu finansowym za 2018r. wraz z załącznikami. W pkt 3 sentencji umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wyznaczonym skargą o braku udostępnienia stronie informacji co do uchwały organu zatwierdzającej sprawozdanie finansowe za 2018r, z uwagi na fakt, iż w dniu [...] r, skierowano do strony pismo z informacją o podaniu miejsca publikacji uchwały organu zatwierdzającej sprawozdanie finansowe za 2018r w BIP Śląskiej Izby Lekarskiej. W tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bowiem bezprzedmiotowe z innych przyczyn .

W związku z zasadnością skargi, uwzględniono wniosek skarżącego o zasądzenie od organu kosztów postępowania, o których orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.