Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 181/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 273 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia WSA (del.) Danuta Oleś, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 380/10 w sprawie ze skargi W. S. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 346/05 1) oddala skargę kasacyjną. 2) zasądza od W. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 380/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oddalił skargę W. S. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem tegoż Sądu z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 346/05.

Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że Witold Symonajć złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wymienionym na wstępie wyrokiem oddalającym skargę na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 21 lipca 2005 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. Jako podstawę wznowienia powołał przepis art. 273 § 3 P.p.s.a. wskazując na wyroki Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w O. z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt [...], które w jego ocenie uzasadniały żądanie wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Następnie pismem z dnia 6 października 2010 r. skarżący zmienił żądanie domagając się, po wznowieniu postępowania sądowego, stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 12 października 2010 r. ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego wniósł o wznowienie postępowania, o uchylenie oddalającego skargę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O.. Jako przesłankę wznowienia wskazał art. 273 § 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu wywiódł, że podstawą wznowienia postępowania sądowego może być późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, gdyż postępowanie karno–skarbowe wobec strony zostało umorzone. Tym samym odpadła podstawa prawna decyzji. Podniósł także, że sprawa I SA/Ol 346/05 była sprawą tożsamą ze sprawą karno–skarbową.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi wywodząc, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie wyszły na jaw nowe okoliczności ani dowody, jak też nie istnieje wyrok dotyczący tej sprawy.

Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z treści uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Ol 346/05 wynikało wprost, iż przedmiotem oceny było uprawnienie skarżącego do zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług przy sprzedaży samochodu I.. Sąd rozważył także kwestie związane z zakupem stołów bilardowych i świadczenia usług poprzez udostępnianie ich graczom. Przedmiotem oceny Sądu były zawarte w aktach sprawy dowody. Sąd podkreślił zarazem, że jak wynikało z uzasadnień wyroków w sprawie karno–skarbowej, przedmiotem oceny sądów były dowody zebrane przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym. Sąd orzekający w sprawie karno–skarbowej dokonał tylko odmiennej oceny dowodów, przyjmując jednocześnie nieumyślność działania strony i wykazując, że występek skarbowy popełnić można tylko umyślenie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji odmienna ocena dokonana przez sąd karny od oceny dowodów dokonanej przez sąd administracyjny nie jest okolicznością nową w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a., a ponadto wyroki sądów karnych (I i II instancji) nie istniały w chwili orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie I SA/Ol 346/05, a zatem nie można było mówić o wykryciu dowodów nieujawnionych w postępowaniu przed tym sądem.

Jeśli chodzi o zaistnienie przesłanki z art. 273 § 3 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie miało miejsca wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Sąd ponownie zauważył, że wyroki karne (sądu I i II instancji) nie istniały w momencie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie I SA/Ol 346/05, a ponadto sprawa I SA/Ol 346/05 dotyczyła określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, a sprawa rozpoznawana przez sądy karne dotyczyła odpowiedzialności karnej. Przedmiot postępowania w tych sprawach nie był więc tożsamy. Nie istniał też inny wyrok - w dacie orzekania w sprawie – dotyczący określania zobowiązania podatkowego W. S. w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 r.

Na powyższe orzeczenie strona, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego złożyła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w części oddalającej skargę o wznowienie postępowania, wniosła o jego uchylenie, zasądzenie na rzecz strony kosztów procesu według norm przepisanych.

Jako podstawy kasacyjne powołała naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 273 § 2 P.p.s.a. polegające na przyjęciu przez Sąd, że okoliczności i dowody ujawnione w postępowaniu karno-skarbowym, zakończonym prawomocnym wyrokiem sądu karnego w sprawie [...] z dnia 12 maja 2010 r. nie stanowiły okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w trybie art. 273 § 2 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w O., działając za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej nie jest zasadny, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.

Niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to zatem szczególny tryb umożliwiający obalenie prawomocnego orzeczenia w przypadku, gdy to postępowanie dotknięte jest istotną wadą procesową. Nie jest to więc postępowanie zmierzające do ponownej weryfikacji i oceny dowodów wcześniej zebranych. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. Rolą Sądu w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postępowania jest przede wszystkim weryfikacja, czy wskazana przez skarżącego przyczyna wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w rzeczywistości zaistniała.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie trafnie uznał, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania, określonych w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Warto podkreślić, że strona skarżąca zarówno w skardze o wznowienie postępowania jak i w skardze kasacyjnej nie sprecyzowała jakie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe zostały wykryte. Wprawdzie w uzasadnieniu środka odwoławczego jego autor zarzucił pominięcie źródeł i dowodów ujawnionych w postępowaniu karnym skarbowym. Jednak nie wskazano precyzyjnie, o jakie dowody chodzi skarżącej.

Powoływanie się na późniejsze postępowanie karnoskarbowe, zakończone korzystnym dla skarżącego rozstrzygnięciem i poczynione w tym postępowaniu ustalenia, znacznie szersze i odmienne od tych dokonanych przez organy podatkowe, nie spełnia dyspozycji art. 273 § 2 p.p.s.a. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP to Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Rozwinięciem tej konstytucyjnej normy jest art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zatem, kierując się zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, jedynie sądy administracyjne uprawnione są do sądowej kontroli legalności zaskarżonych aktów administracyjnych. Takich zaś kompetencji nie posiada Sąd Rejonowy, czy też Sąd Okręgowy orzekający w sprawie karnej skarbowej. Tenże sąd uprawniony jest i zarazem zobowiązany do oceny, czy zachowanie oskarżonego podatnika wyczerpuje dyspozycje określonego przepisu kodeksu karnego skarbowego. Zatem jest wyłącznie kompetentny do orzekania w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego podatnika. W żadnej zaś mierze nie może prowadzić postępowania dowodowego i orzekać w zakresie zobowiązania podatkowego podatnika na gruncie ustaw podatkowych, niejako powielając kontrolę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tym zakresie wyłączną kompetencje do kontroli legalności decyzji administracyjnych mają sądy administracyjne. Uwzględniając zatem powyższe uwagi wyrok Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w sprawie karnej skarbowej jest bez znaczenia dla istnienia przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku trafnie uznał, że nie występują przyczyny wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 273 § 2 p.p.s.a. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej ustalono w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).