Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 934/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 pkt 2 lit a  Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak : [...] Burmistrz C. odmówił M. F., tj. skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką U. H..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że nie jest spełniona przesłanka określona przepisem art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresie wskazanym tym przepisem. Ponadto organ wskazał na fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim w sytuacji, w której małżonek nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, co powoduje istnienie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzono, że matka skarżącej pozostaje w separacji orzeczonej wyrokiem z dnia 27 lutego 2004 r. Separacja orzeczona pomiędzy małżonkami nie rozwiązuje małżeństwa, zatem obowiązek alimentacyjny wobec małżonka trwa. Obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek krewnych tego małżonka. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. I UZP 8/11: "trwanie związku małżeńskiego w czasie orzeczonej przez sąd separacji nie budzi wątpliwości.

Organ wyjaśnił, że skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Choć z treści złożonego wniosku wynika, iż strona na podstawie art. 27 ust. 5 ww. ustawy rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednak dopiero z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, iż organ nie uchylił decyzji w sprawie ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i tym samym stanowi to dodatkową przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę [...] ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego [...].

W odwołaniu skarżącej od powyższej decyzji wniesiono o uwzględnienie odwołania i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1/ naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r., sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

2/ naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas ,gdy przepis ten nie eliminuje takich osób,

3/ błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającej na pominięciu celów ww. ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,

4/ niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i poprzez to nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń jak wynika z treści art. 27 ust. 5.

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że nie budzi wątpliwości organu, że skarżąca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką - miała ona bowiem ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na sprawowanie tej opieki.

Wywodzono, że nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pozostawanie osoby wymagającej w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w sytuacji gdy drugi małżonek z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego opieki tej nie może sprawować a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inna osobę przy czym sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie.

Zarzucono, że organ I instancji nie umożliwił skarżącej dokonania wyboru jednego z dwóch konkurencyjnych świadczeń (specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego), a tym samym dopuścił się naruszenia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych a także art. 7, 8 i 9 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej: "kpa", w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020, poz.111), zwaną dalej: "u.ś.r.", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżąca [...] lutego 2021r. (data wpływu do organu) złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką p. U. H.. Poza sporem jest, że matka wnioskodawczym na podstawie orzeczenia z dnia [...] grudnia 2020r. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe przy czym niepełnosprawność istnieje od [...] stycznia 2000r.

Wskazano, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, wobec czego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Stwierdzono, że w świetle art. 130 k.r.o., obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Skoro więc matka skarżącej, U. H. pozostaje w związku małżeńskim, to jej małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji także po orzeczeniu separacji małżeństwa.

Mąż p. U. H. - p. A. H. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności z [...] października 2018r. Okoliczność ta skutkuje brakiem uprawnienia skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zaskarżyła w całości ww. decyzję, wnosząc o: - jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza D. z dnia [...] lutego 2021 r., - zasądzenie kosztów procesu oraz - rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1/ prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r., poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy przepis ten nie eliminuje takich osób;

2/art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący (skargę wniosła M. F. – uwaga Sądu) nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, nie eliminuje innych osób bliskich w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (por. WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2019 r. o sygn. akt II SA/Bk 649/19). Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., rozumiany celowościowo umożliwia bowiem uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i jego woli. Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy obowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę. Dokładnie taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.

Wywodzono, że jak wynika z materiału dowodowego: "żona osoby niepełnosprawnej nie jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym mężem w sposób wystarczający" (w przedmiotowej sprawie osobą niepełnosprawną jest matka skarżącej – uwaga Sądu).

Zarzucono, że organ odwoławczy nie tylko w żadnym zakresie nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego, do czego uprawniał go przepis art. 136 kpa, ale i uzasadnił decyzję w sposób bardzo lakoniczny. Wywodzono, że konieczne jest każdorazowe ustalenie, czy małżonek osoby niepełnosprawnej jest obiektywnie w stanie sprawować nad nią opiekę. Zacytowano uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z dnia 15 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Sz 1086/20: "Przeszkodą w sprawowaniu opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu jest każda przeszkoda uniemożliwiająca osobie spokrewnionej w pierwszym stopniu sprawowanie opieki i może to być zły stan jej zdrowia, pozostawanie w zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, opieka nad dziećmi, co umożliwia starania o świadczenie pielęgnacyjne osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności, pod warunkiem, że osoby te faktycznie świadczą osobistą opiekę w takim zakresie, który uniemożliwia im podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Podniesiono, że sam fakt orzeczenia wobec małżonków separacji powinien być wystarczającym dla uznania, że współmałżonek nie może sprawować bezpośredniej opieki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje.

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga okazała się niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odmawiając skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, organ I instancji, powołując się na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Tymczasem z dokumentacji wynika, że niepełnosprawność podopiecznej nie powstała w okresie wskazanym w ww. przepisie.

Drugą natomiast okolicznością wyłączającą przyznanie dochodzonego świadczenia był w ocenie organu pierwszo instancyjnego fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim w sytuacji, w której małżonek nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, co powoduje istnienie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.

Choć za nietrafne należało uznać stanowisko organu I instancji, co do przesłanek odmowy świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pierwszej ww. przyczyny z powołaniem się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., jak słusznie wyjaśnił to organ odwoławczy, to za prawidłową przesłankę odmowy dochodzonego świadczenia uznać należy drugą wskazaną w decyzji pierwszoinstancyjnej ww. okoliczność pozostawania matki skarżącej w związku małżeńskim w sytuacji, w której jej małżonek nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z treścią ww. przepisu należy przytoczyć także przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. wprowadza zatem przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika zatem, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie było już wskazywane, że ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny spokrewnionych. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Należy zaznaczyć, że z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.) wynika, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

Podnoszona we wniosku o przyznanie świadczenia oraz w skardze okoliczność zaistnienia rzeczywistej sprawowanej przez skarżącą w ramach obowiązku alimentacyjnego opieki nad niepełnosprawną matką, nie znosi obowiązków określonych w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciążących na mężu. Odmienną jest natomiast sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym (taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie), co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas bowiem ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane podmiotom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.

Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. uznał zatem za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Słuszne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że przepis. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Brak było zatem podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego synowi na niepełnosprawną matkę, gdy ta pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W skardze powołano się na powstały z racji występowania różnych sytuacji i stanów faktycznych, nurt w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadzony na gruncie wykładni funkcjonalnej i systemowej komentowanego przepisu, że ograniczenie wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., może doznać odstępstwa, gdy współmałżonek osoby niepełnosprawnej ze względów obiektywnych nie jest w stanie sprawować opieki. Za takie szczególne okoliczności natury obiektywnej uznaje się przykładowo niedołężność związaną ze starczym wiekiem, ewidentne ciężkie kalectwo, bezdomność, ubezwłasnowolnienie, przebywanie w domu pomocy społecznej, czy w zakładzie karnym.

Należy jednak zauważyć, że strona skarżąca nie powołuje się na żadną z tak szczególnych sytuacji, lecz na bardzo ogólnie sformułowaną okoliczność złego stanu zdrowia męża swojej matki. Ocena natomiast stanu zdrowia małżonków w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., z woli ustawodawcy została przyznana wyłącznie zespołom ds. orzekania o niepełnosprawności, a nie organom, ani sądom. Uregulowanie to należy uznać za słuszne i brak jest jakichkolwiek racji, w tym konstytucyjnych by można było regulację tę zakwestionować. Przerzucenie bowiem kompetencji w dokonywaniu oceny stanu zdrowia z wyspecjalizowanych organów, w skład których wchodzą wyłącznie lekarze specjaliści na organy i sądy, których członkowie nie posiadają żadnej wiedzy medycznej nie miałoby jakiegokolwiek prawnego uzasadnienia, ale też w istocie wręcz urągałoby jakimkolwiek racjonalnym motywacjom.

W konsekwencji należało uznać za słuszną konkluzję powziętą przez organy obu instancji, że skarżąca, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne na matkę, musi więc wykazać, że jej mąż legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tych warunkach oczywistym jest, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, nie są zasadne, albowiem materiał dowodowy został zgromadzony w stopniu wystarczającym do wydania decyzji, a jego ocena została przeprowadzona prawidłowo.

Nie jest również zasadne stanowisko wyrażone w skardze, że sam fakt orzeczenia wobec małżonków separacji powinien być wystarczającym dla uznania, że współmałżonek nie może sprawować bezpośredniej opieki. Argument ten jest nie tylko nietrafny, ale i zdumiewający. Pomijając już okoliczność, że nie został uzasadniony, to należy wskazać, że brak jest jakiegokolwiek przepisu, w szczególności w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, który poprzez fakt separacji wyłączałby przepisy o wzajemnym wsparciu małżonków w jakimkolwiek zakresie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.