Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 277/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 2 pkt8 w zw. z art. 18 ust. 1, art. 2 pkt 2, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 7 w zw. z art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2010 r. nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta – pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, decyzją z dnia 14 października 2010 r. nr [...], orzekł o uznaniu kwoty 9.300,00 zł za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., przyznane na K. i P. B. decyzją z dnia 2 października 2008 r. nr [...], która następnie została zmieniona decyzją z dnia 31 lipca 2009 r. nr [...]. Decyzja z dnia 14 października 2010 r. wydana została na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 1a, art. 2 pkt 2 i 7 lit. d, art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 z późn. zm.).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Nienależnie pobrane świadczenia (art. 2 pkt 7 lit d ustawy) to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (art. 23 ust. 7 ustawy). Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 23 ust. 6 ustawy).

Następnie organ wskazał, iż decyzją [...] z dnia 2 października 2008 r. przyznano G.B. na rzecz K. i P. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., w wysokości po 350,00 zł miesięcznie na każde dziecko. W dniu 31 lipca 2009 r. zmieniono tą decyzję w ten sposób, że wysokość świadczenia podniesiono do kwoty po 500 zł miesięcznie na K. i P. B. W pouczeniu tej decyzji poinformowano G. B., że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

W dniu 24 czerwca 2010 r. MOPR w S., Dział Świadczeń Rodzinnych, otrzymał od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. informację, że w okresie od grudnia 2007 r. do maja 2010 r. G. B. otrzymywała bezpośrednio od dłużnika A. B. alimenty, w kwocie po 300,00 zł. miesięcznie na każde dziecko.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi, gdyż w okresie ich pobierania uprawniona otrzymywała alimenty.

G. B. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc, iż nie stać jej na dokonanie zwrotu takiej kwoty, gdyż spowodowałoby to znaczący niedostatek w jej licznej rodzinie. Wychowuje sześcioro dzieci, w tym troje dzieci ma w rodzinie zastępczej. Pomimo tego, że pracuje nie zarabia dużo. Odwołująca się wyjaśniła, iż o pieniądzach, które przychodziły od byłego męża przekazem pocztowym informowała komornika. Nie była świadoma, że nie może odbierać tych przekazów, tym bardziej, że były mąż jest jej winien zaległe alimenty w kwocie 23.000,00 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 z późn. zm.), decyzją z dnia 6 grudnia 2010 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wyjaśniło, iż w zaświadczeniu z dnia 21 czerwca 2010 r. Nr [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. stwierdził, że G. B. w okresie od miesiąca grudnia 2007 r. do miesiąca maja 2010 r. potwierdzała otrzymywanie bezpośrednio od dłużnika alimentów na rzecz alimentowanych K. i P. B. w kwocie po 300,00 zł miesięcznie, zaliczając je na spłatę zadłużenia alimentacyjnego. W dniu 24 czerwca 2010 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zawiadamiając o tym stronę postępowania i decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. uchylił decyzję przyznającą świadczenia funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r.

Następnie Kolegium wyjaśniło, iż na podstawie decyzji z dnia 2 października 2008 r. wypłacono G. B. świadczenia alimentacyjne w kwocie 6.300,00 zł. a na podstawie decyzji zmieniającej wysokość świadczeń wypłacono kwotę 3.000,00 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Kolegium, bezspornym jest, iż G. B. otrzymywała od ojca dzieci alimenty, a zatem nie miała prawa do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy czy nie ma znaczenia fakt, iż otrzymywane alimenty był niższe od alimentów zasądzonych, ani brak świadomości odwołującej, że nie może odbierać przekazów od ojca dzieci.

Zgodnie z regulacją zawartą w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów strona nie ma prawa do otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku otrzymywania alimentów. Kwota nienależnie pobranych świadczeń musi być ustalona decyzją administracyjną i organ musi wezwać stronę, w kolejnym postępowaniu, do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustalonymi w decyzji (do dnia jej wydania) odsetkami, przy czym odsetki będą obciążały stronę postępowania do dnia spłaty całego zadłużenia (art. 23 ust. 7 ustawy)

Kolegium wyjaśniło jednocześnie, iż znajdujące się w aktach sprawy podanie G. B. (bez daty) skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prośbą o umorzenie w całości nienależnie pobranych świadczeń nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 ust. 8 ustawy uprawnienie do umarzania należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, do odroczenia terminu płatności albo rozłożenia należności na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, przysługuje w pierwszej instancji organowi właściwemu, którym w przedmiotowej sprawie jest MOPR w S. Odwołująca ma zatem prawo do złożenia stosownego wniosku skierowanego do MOPR w S. przedstawiając w nim wnikliwie swoją sytuację materialną i rodzinną. Organ pomocy po rozważeniu czy istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie wyda decyzję. Będzie to decyzja uznaniowa organu, w związku z czym właśnie wówczas organ ma prawo do indywidualnego rozpoznania sprawy i wzięcia pod uwagę wszystkich zgłoszonych przez odwołująca uwag i wniosków, szczególnie tych dotyczących obecnej sytuacji finansowej w rodzinie.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jak wynika z treści skargi skarżąca domaga się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżąca wyjaśniła, iż od grudnia 2007 r., co miesiąc otrzymywała przekazem pocztowym kwoty od 250 zł do 300 zł. Komornik, który prowadzi jej sprawę o alimenty wyjaśnił jej, że może odbierać te przekazy, ponieważ były mąż winien jest jej 27 000 zł. z tytułu zaległych alimentów. Komornik zaliczał więc te pieniądze na poczet zaległości alimentacyjnych a nie na bieżące alimenty. W ocenie skarżącej oddanie tak wysokiej kwoty pogorszy sytuację jej rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W postępowaniu sądowym badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, mocą której nałożono na skarżącą obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno decyzja organu I jak i II instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a tym samym skarga G. B. zasługiwała na uwzględnienie.

Z prawidłowo ustalonych w sprawie i niekwestionowanych przez skarżącą okoliczności wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w S. Wydział I Cywilny z dnia 17 listopada 2003 r. sygn. akt [...] zasądzono od A. B. na rzecz K. i P. B. alimenty w kwocie po 350 zł miesięcznie na każde dziecko, płatne do rąk G. B. (vide: wyrok Sądu Okręgowego w S. znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy). Wobec bezskuteczności egzekucji (vide: zaświadczenie z dnia 25 sierpnia 2008 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.), decyzją z dnia 2 października 2008 r. nr [...] przyznano skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. na rzecz P. i K. B., w wysokości po 350 zł. miesięcznie na każde dziecko. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt III [...] zmieniono wysokość alimentów i zasądzono od A. B. na rzecz małoletnich K. i P. B. tytułem alimentów kwotę po 600 zł miesięcznie dla każdego z nich począwszy od 1 lipca 2009 r., płatne do rąk G. B. (vide: wyrok Sądu Rejonowego w S.u znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy). W konsekwencji decyzją z dnia 31 lipca 2009 r. zmieniono decyzję z dnia 2 października 2008 r. i przyznano skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 września 2009 r. na rzecz P. i K. B., w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo z dnia 21 czerwca 2010 r., w którym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. zaświadczył, iż w okresie od grudnia 2007 r. do maja 2010 r. G. B. potwierdzała otrzymywanie bezpośrednio od dłużnika alimentów na rzecz alimentowanych K. i P. B. w kwocie po 300 zł miesięcznie, zaliczając je na spłatę zadłużenia alimentacyjnego. Organ I instancji decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. uchylił decyzję przyznająca G. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. W skardze skarżąca potwierdziła, że od grudnia 2007 r. co miesiąc otrzymywała przekazem pocztowym od A. B. kwoty 250 – 300 zł, które jak stwierdziła "komornik zaliczał na poczet zadłużenia alimentacyjnego".

Niniejsze postępowanie przed organami pomocy społecznej prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 z późn. zm.), dalej ustawy. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż ustawa ta ma na celu wsparcie osób, które z niezależnych od nich przyczyn nie są w stanie wyegzekwować należnych im świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanego. W preambule do ustawy prawodawca wyraźnie określił ten cel, wskazując jednocześnie na subsydiarny charakter pomocy Państwa w tym zakresie oraz podkreślając obowiązki rodziny wynikające z kodeksu rodzinnego. Stosownie do treści art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek zaspokajania potrzeb małoletnich, czy też uczących się pełnoletnich dzieci obciąża przed wszystkim rodziców. Alimenty służą utrzymaniu uprawnionego i skierowane są na zaspakajanie jego bieżących potrzeb. Świadczenia z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznawane są wówczas, gdy uprawniony nie uzyskuje od zobowiązanego środków na bieżące utrzymanie.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy w przypadku dwumiesięcznej bezskutecznej egzekucji alimentów uprawniony do alimentów ma prawo złożyć wniosek o przyznanie pomocy od Państwa. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu (art. 18 ust. 1 ustawy). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 ustawy okres świadczeniowy trwa od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W okresie natomiast, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Jak wynika zatem z treści przytoczonego art. 3 ust. 1 ustawy warunkiem uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest "bezskuteczność egzekucji". Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 ustawy "bezskuteczność egzekucji" oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 597/10 (zob. www.cbois.nsa.gov.pl), wpłata przez dłużnika alimentacyjnego do rąk przedstawiciela ustawowego wierzycieli alimentacyjnych pewnych kwot pieniędzy nie zawsze wiąże się z bezskutecznością egzekucji. Pewne kwoty przekazane przez dłużnika mogą zostać zaliczone na poczet zaległości alimentacyjnych. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy, organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli:

- uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń,

- egzekucja stała się skuteczna,

- członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo

- osoba nienależnie pobrała świadczenia.

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Definicję "nienależnie pobranego świadczenia" ustala art. 2 pkt 7 ustawy, który w podpunkcie oznaczonym lit. d istotnym dla potrzeb niniejszej sprawy określa, iż jest to "świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowane zostało stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, a według którego sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł: z instytucji wypłacającej świadczenie w trybie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz od dłużnika (komornika lub innego organu egzekwującego alimenty). Przy czym obydwa te świadczenia muszą być wypłacone za ten sam okres. Świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi, przyznawanymi i płatnymi najczęściej miesięcznie, podobnie świadczenia wypłacane z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy wypłacane są w okresach miesięcznych (art. 20 ust. 1). Jednoczesność pobierania obu świadczeń ma miejsce wówczas, gdy uprawniony otrzyma równocześnie obydwa świadczenia przy jednoczesności okresu, za który obydwa świadczenia wypłacono. Tak więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. Kiedy kwota otrzymanych alimentów nie zaspokaja wszystkich zaległych alimentów, a tym samym nie można jej zaliczyć na bieżące zaspokojenie potrzeb (równoległych do wypłacanych zaliczek alimentacyjnych z funduszu), to nie sposób uznać, że mamy do czynienia z jednoczesnym otrzymaniem świadczeń z tego samego tytułu. W judykaturze podkreśla się również, iż odmienna interpretacja wyrażenia niweczyłaby cel ustawy, jakim było zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów, gdyż nawet jednorazowe dobrowolne wypłacenie przez dłużnika alimentacyjnego uprawnionemu niewielkiej części zaległych alimentów w trakcie pobierania świadczenia z ustawy skutkowałoby utratą tego świadczenia w okresie świadczeniowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2010 r., sygn. II SA/Łd 325/10, Baza orzeczeń Lex nr 607204, wyrok NSA z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 597/10 j.w.).

Należy także wyjaśnić, iż zasady zarachowania zapłaty i kolejność spłaty długów uregulowane zostały w art. 451 § 1 - 3 Kodeksu cywilnego. Według nich dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. To zaś, co przypada na poczet tego długu (za konkretnie wskazany okres), wierzyciel może zarachować na związane z tym konkretnym świadczeniem należności uboczne. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, wierzyciel może wystawiając pokwitowanie zaliczyć otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów. Tak więc dopiero po ustaleniu, na poczet którego długu (bieżącego czy zaległego i za który miesiąc) uiszczona dobrowolnie przez dłużnika alimentacyjnego kwota ma być zaliczona, możliwa staję się ocena czy osoba uprawniona otrzymała alimenty w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, iż orzekające organy administracji publicznej dokonały niewłaściwej wykładni art. 2 pkt 7 lit d ustawy oraz uchybiły wynikającemu z art. 7 i 77 kpa obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, a także oceny tego materiału w sposób przewidziany w art. 80 kpa. Nie ma w aktach administracyjnych dowodu wskazującego na to, że otrzymywane przez skarżącą bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego kwoty stanowiły należności bieżące. Przeciwnie zaś, zarówno pisemne wyjaśnienia skarżącej (vide: pismo k. 41 akt administracyjnych) jak i zaświadczenie Komornika z dnia 21 czerwca 2010 r. (vide: pismo k 38 akt administracyjnych) wskazują na zaliczanie otrzymywanych od dłużnika alimentów na poczet zaległości alimentacyjnych. Zaległości te bezspornie istnieją, co wynika w sposób niewątpliwy z zaświadczeń komornika sądowego, w tym o bezskuteczności egzekucji (vide: nadesłanych. 37-38 akt administracyjnych). Ze wskazanych dowodów nie wynika jednak wprost i jednoznacznie, na poczet którego długu, za który konkretnie miesiąc, uiszczona kwota miała zostać zaliczona. Brak tych danych z kolei uniemożliwia dokonanie oceny, czy skarżąca otrzymywała alimenty, które byłyby bieżące w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych za okres objęty uchyloną uprzednio decyzją. Jak to bowiem wcześniej zostało już wyjaśnione, jeżeli dobrowolnie wpłacona przez dłużnika kwota nie została przez niego zaliczona na poczet należności alimentacyjnych przypadających w okresie objętym decyzją przyznającą świadczenie, to prawnie skuteczne byłoby oświadczenie uprawnionej o zaliczeniu otrzymanej kwoty na poczet długu bieżącego lub zaległego, obejmującego konkretnie wskazany miesiąc.

W tej sytuacji organ orzekający w sprawie powinien więc ustalić jakie zaległości alimentacyjne posiadał zobowiązany w trakcie okresów wypłacania świadczeń z ustawy przyznanych uchyloną następnie decyzją, a wreszcie ocenić skuteczność oświadczenia wierzycielki o zaliczeniu wpłacanych kwot na poczet zaległości alimentacyjnych. Dopiero wówczas i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż jakkolwiek fakt istnienia zaległości alimentacyjnych był wykazywany przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, nie był on przedmiotem ustaleń i oceny organu. Tylko zaś w przypadku ustalenia, że wpłacona tytułem alimentów kwota obejmowała należności alimentacyjne pokrywające się czasowo z należnościami przyznanymi z funduszu alimentacyjnego, można będzie uznać, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego były świadczeniami nienależnie pobranymi.

W ocenie Sądu brak przedmiotowych ustaleń i wyczerpujących wyjaśnień wskazanych kwestii czyni decyzję o uznaniu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane za co najmniej przedwczesną.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pomocy społecznej, będąc związany dokonaną przez Sąd wykładnią art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie przedstawionym powyżej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, iż zarówno decyzja organu I jak i II instancji nie podlegają wykonaniu, co wywołuje skutek do czasu uprawomocnienia się wyroku.