Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 402/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 75
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. Z. kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A.P. od decyzji Starosty z [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kategorii B, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wspomnianą decyzją organ I instancji cofnął A.P. uprawnienia kategorii B wskazując, że decyzją z [...] Starosta skierował A. P. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W dniu [...] zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do którego jest wymagane prawo jazdy kategorii B.

Powołując treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami Kolegium stwierdziło dalej, że orzeczenie lekarskie [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydane zostało po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego A.P. i jest ostateczne. Dodało, że popiera pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 marca 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 911/13, zgodnie z którym orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 kpa. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą.

W świetle powyższych argumentów, zdaniem organu II instancji kwestionowanie na tym etapie postępowania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest bezprzedmiotowe, a tym samym decyzja wydana w oparciu o to orzeczenie lekarskie jest prawidłowa. Sformułowanie zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Zatem w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania takimi pojazdami.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, A. P. zarzuciła: naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności brak weryfikacji zasadności orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych; oparcie orzeczenia na wadliwych orzeczeniach lekarskich, sporządzonych nierzetelnie i niefachowo, co dyskwalifikuje wiarygodność dowodu w sprawie, zwłaszcza w świetle orzeczeń lekarskich uzyskanych przez skarżącą; załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, w tym pominięcie istotnej okoliczności, jaką jest niemożność samodzielnej egzystencji bez uprawnień do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od wielu lat jest kierowcą. Nigdy nie uczestniczyła w kolizji drogowej, schorzenia z jakimi się zmaga nigdy nie sprawiały jej trudności w prowadzeniu samochodu. Ma wadę słuchu, jednak korygowana jest ona aparatem słuchowym. Ma także stwierdzoną zaćmę w jednym oku, jednak nie przeszkadza jej ona w prawidłowym widzeniu. Lekarz okulista w zaświadczeniu wydanym 5 kwietnia 2016 roku stwierdził stanowczo, że może ona prowadzić pojazdy kategorii B i to bez konieczności używania okularów. Zaburzenia depresyjne, na które niegdyś cierpiała nie wpływają obecnie na możliwość prowadzenia przez nią auta. Nie przyjmuje także żadnych leków mogących zaburzać prawidłowe postrzeganie rzeczywistości, czy utrudniać koncentrację w czasie jazdy.

Dalej skarżąca zarzuciła, że orzeczenia lekarskie wydane w toku postępowania administracyjnego cechuje ogromna powierzchowność, do tego stopnia, iż odbyły się one bez bezpośredniego badania skarżącej. Lekarze badający skarżącą po dacie wydania obu decyzji, wydali przeciwstawne tamtym orzeczeniom zaświadczenia.

Zdaniem skarżącej organy obu instancji winny wziąć również pod uwagę, że jest ona osobą samotną, a samochód stanowi jedyny środek przemieszczania się w celu załatwienia podstawowych i codziennych spraw.

W uzupełnieniu powyższej skargi, pełnomocnik skarżącej zarzucił, że orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi jest orzeczeniem wadliwym, gdyż nie zawiera podstawowych elementów umożliwiających jego weryfikację lub co najmniej zrozumienie motywów kierunku rozstrzygnięcia, a ponadto jest sprzeczne z badaniami lekarskimi przedłożonymi przez skarżącą do niniejszego postępowania. Pełnomocnik stwierdził także, że organ I instancji sporządził uzasadnienie decyzji w sposób nieodpowiadający minimalnym wymogą określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2015.155), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami organów obu instancji, skarżąca wskazała przede wszystkim na wadliwość wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, które stały się podstawą do wydania zaskarżonych decyzji.

W związku z tak sformułowanym zarzutem podkreślić należy, że tryb badania kierowcy i wydawania wspomnianych orzeczeń jest sformalizowany. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2). Zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (art. 79 ust. 4 zd. 1). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 6 i 7 ustawy o kierujących pojazdami). Ponadto szczegółowe warunki, tryb i zakres przeprowadzania badań lekarskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 949).

W niniejszej sprawie najpierw Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach stwierdził istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami przez skarżącą, a następnie po złożeniu przez nią wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - w orzeczeniu lekarskim [...] wydanym przez uprawnionego lekarza - stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii A1, A2, A, AM, B1, B, B+E, T, C1, C1 + E, C, C + E, D1, D1 + E, D, D + E. Orzeczenie [...]jest ostateczne.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Starosta zobligowany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, a organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 2 kpa, a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też nie mogły odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze zarzuty zmierzająca do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia lekarskiego nr K/302/2015. Okoliczności te nie mogły bowiem stanowić przedmiotu badania ze strony organu w ramach niniejszej sprawy. Skarżąca nie może zatem skutecznie zarzucić organowi, że nie wziął pod uwagę faktu, że jej problemy zdrowotne nie mogą w żaden negatywny sposób wpływać na możliwość kierowania przez nią autem.

Dołączone przez skarżącą do skargi zaświadczenia z badania słyszenia i badania narządu wzroku, pozostają bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Dla wyniku sprawy istotne są bowiem - jak wskazano powyżej - wyniki badań lekarskich przeprowadzanych przez uprawnione ośrodki medycyny pracy. Rzetelność tych badań zapewnia możliwość złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez odpowiedni instytut medycyny pracy, z której to możliwości skarżąca skorzystała. Wyniki tych badań są dla organu bezwzględnie wiążące i nie mogą ich dyskwalifikować wyniki innych badań, zwłaszcza przeprowadzonych przez osoby nie posiadające statusu "lekarzy uprawnionych" w rozumieniu art. 77 u.k.p. oraz nie uprawnionych do wydawania orzeczeń lekarskich określonych w art. 79 ust. 2 – 10 tej ustawy.

Charakter decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami tzn. brak jakiegokolwiek luzu decyzyjnego przy jej wydawaniu powoduje również, że organ nie mógł uwzględnić opisanej w skardze osobistej sytuacji skarżącej.

Niezasadny był również zarzut skargi dotyczący wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji. Również w ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji organu I instancji było wyczerpujące i zawierało wszelkie przewidziane procedurą elementy. Poza tym przedmiotem kontroli Sądu była przede wszystkim decyzja organu II instancji, co do której nawet skarżąca nie podniosła zarzutów opartych na treści art. 107 § 3 kpa.

W tych okolicznościach skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na treści art. 250 tej ustawy.