Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 285/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35 i 36
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku H. K. z dnia [...] stycznia 2017 r., w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych; 4. przyznaje H. K. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 100 (słownie: sto złotych); 5. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz H. K. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

P. H. K., zwany dalej "Wnioskodawcą", reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł skargę, zarzucając organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku z [...] stycznia 2017 r., złożonego na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie opubl. w Dz.U. z 2018 r. poz. 132), zwanej dalej "ustawą emerytalną".

W skardze wniesiono o:

- zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji wobec wniosku Skarżącego,

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej, przewidzianej przepisami prawa wysokości, w myśl 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie opubl. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302),

- przyznanie od organu na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej w maksymalnej przewidzianej przepisami prawa wysokości, w myśl 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

- zasądzenie od organu na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2-krotności stawki minimalnej.

Uzasadniając skargę podniesiono m.in.:

- po złożeniu wniosku organ - pismem z [...] lutego 2017 r. - poinformował Skarżącego, że - z uwagi na konieczność uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby i innych materiałów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz ze względu na złożony charakter sprawy - konieczne stało się wydłużenie terminu przewidzianego na jej załatwienie; wskazano, że zostanie ona załatwiona do 25 maja 2017 r.,

- pismem z [...] maja 2017 r. Wnioskodawca został ponownie poinformowany, że rozpoznanie sprawy, nie nastąpi w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie opubl. w Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."; wskazano w nim, że wydanie rozstrzygnięcia będzie możliwe po zebraniu dowodów i powinno nastąpić do 11 września 2017 r.,

- pismo od organu z [...] sierpnia 2017 r. stanowiło kolejną informację, że nastąpiło przedłużenie czasu potrzebnego na rozstrzygnięcie sprawy; zostało to ponownie wytłumaczone koniecznością wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających; rozpatrzenie wniosku miało nastąpić po zebraniu niezbędnych dowodów - w terminie do 9 stycznia 2018 r.,

- pismem z [...] listopada 2017 r. poinformowano Wnioskodawcę, że została zebrana dokumentacja, niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia; 14 grudnia 2017 r. zapoznał się on z aktami postępowania, a następnie - pismem z [...] grudnia 2017 r. - wypowiedział się, co do zebranych dowodów i materiałów,

- od tego czasu organ nie wykonał jakichkolwiek czynności, zmierzających do rozpatrzenia wniosku,

- pismem z [...] marca 2018 r. po raz kolejny poinformowano Skarżącego, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a.; przesunięcie terminu rozpoznania sprawy zostało po raz kolejny wytłumaczone koniecznością jej wszechstronnej i wnikliwej analizy; dodatkowo podano, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do 30 maja 2018 r.,

- w niniejszej sprawie organ co prawda - zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. - regularnie informował Wnioskodawcę o zmianie terminu załatwienia sprawy, podając przyczyny przemawiające za jego przesunięciem; każdorazowo powoływał się na te same okoliczności przesądzające, że potrzebuje więcej czasu na rozpatrzenie sprawy oraz wskazując na konieczność podjęcia szeregu czynności wyjaśniających oraz wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy; okoliczność ta nie wyklucza bezczynności organu,

- podejmowane w przedmiotowej sprawie czynności nie zmierzały do szybkiego wydania rozstrzygnięcia; wniosek wpłynął do organu [...] stycznia 2017 r.; do dnia przesłania Wnioskodawcy pisma z [...] lutego 2017 r. z informacją, o konieczności wydłużenia terminu na załatwienie sprawy (celem uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby i innych materiałów potrzebnych rozstrzygnięcia oraz ze względu na złożony charakter sprawy) organ nie podjął żadnych kroków celem zebrania materiału dowodowego; pierwszą czynność wyjaśniającą w sprawie - skierowanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA zapytania, czy Wnioskodawca pobiera świadczenia emerytalne lub rentowe oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach świadczenia te przysługują - podjęto dopiero [...] marca 2017 r. - po ponad dwóch miesiącach od wszczęcia postępowania w sprawie; kolejne kroki - celem uzyskania i weryfikacji - podjęto blisko 4,5 miesiąca później; pismem z [...] sierpnia 2017 r. organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "IPN", z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby Wnioskodawcy oraz o przekazanie informacji pozwalającej na weryfikację jej okresów, pod kątem rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków oraz pełnienia służby w warunkach zagrożenia życia lub zdrowia; w tym samym dniu skierowano zapytanie do Szefa Agencji Wywiadu, celem weryfikacji przesłanki rzetelnego pełnienia służby przez Wnioskodawcę,

- w tym świetle nie sposób przyjąć, aby organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy podejmował działania bez zbędnej zwłoki; biorąc pod uwagę, że czynności wyjaśniające były realizowane w kilkumiesięcznych odstępach, a pierwsze w sprawie wystąpienie - prośbę o przekazanie informacji, od Zakładu Emerytalno-Rentowego – skierowano dopiero po przesunięciu pierwotnego terminu na rozpoznanie sprawy, działania organu należy poczytywać jako bezczynność,

- dodatkowo - mimo, że organ pierwotnie wydanie rozstrzygnięcia uzależniał od zebrania wszystkich dowodów - także po blisko 4 miesiącach od ich zebrania, pismem z [...] marca 2018 r. - poinformował Skarżącego, że sprawa nie zostanie załatwiona w przewidzianym terminie (nota bene po trzecim już przesunięciu); decyzja wydawana w postępowaniu wszczętym w trybie art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej ma charakter uznaniowy; po ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zebraniu dowodów, niezbędnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, organ administracji powinien wydać decyzję niezwłocznie; zwłaszcza, że sprawy nie charakteryzuje znaczny stopień zawiłości, czy obszerność zgromadzonego materiału dowodowego; o tym, że w sprawie została zebrana dokumentacja poinformowano Wnioskodawcę [...] listopada 2017 r.; jednak - wbrew ciążącemu obowiązkowi – organ, dysponując materiałami niezbędnymi do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, do dnia wniesienia skargi (datowana [...] kwietnia 2018 r.) nie wydał decyzji,

- w okolicznościach niniejszej sprawy - wobec sposobu prowadzenia postępowania przez organ oraz czasu jego trwania, uzasadniony jest także wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej - w maksymalnej przewidzianej przepisami prawa wysokości; sprawa dotyczy uprawnień emerytalnych Wnioskodawcy; bezczynność organu jest dla niego dotkliwa - otrzymuje świadczenia znacząco niższe niż w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie. Uzasadniając żądanie oddalenia skargi wskazano:

- w przedmiotowej sprawie 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270); art. 8a ust. 1 i 2 znowelizowanej ustawy emerytalnej zobowiązuje organ administracji, aby w szczególnie uzasadnionych przypadkach - w drodze decyzji - wyłączył stosowanie art. 15c, 22a oraz art. 24a, w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na:

- krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

- rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

- wymaga to od organu podjęcia szeregu czynności, w szczególności zebrania materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy; do wydania decyzji nie wystarczy sam wniosek o wyłączenie stosowania wskazanych przepisów ustawy emerytalnej; aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia organ musi wszechstronnie i wnikliwie zbadać sprawę; wymaga to podjęcia przezeń szeregu czynności wyjaśniających,

- w pierwszej kolejności na organie ciąży obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno - Rentowego z zapytaniem czy wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne (czy rentowe) oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach; następnie będzie wymagało ustalenia, czy podlega - ewentualnie, za jakie okresy i wobec służby w jakich formacjach - regulacjom ustawy emerytalnej, zawartym z art. 15 c, 22 a, oraz 24 a,

- w razie potwierdzenia powyższego konieczne jest wystąpienie do IPN, o informację dotyczącą przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy emerytalnej, oraz innych - pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; ponadto niezbędne jest wystąpienie do formacji, w których wnioskodawca pełnił służbę (lub jej następcy prawnego) o weryfikację okresów służby, pod kątem ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

- biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny sprawy - zobowiązanie organu do przeprowadzenia w sprawie szeregu czynności zanim wyda decyzję, na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej - wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione; organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia; właściwy czas na na to jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa - wysokość zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) funkcjonariuszy i ich rodzin; konstrukcja przepisów uniemożliwia zastosowanie art. 8a bez wcześniejszego ustalenia, czy wnioskodawca w ogóle podlega reżimowi art. 15c, 22 czy 24a ustawy emerytalnej; w przedmiotowej sprawie okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności mają charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny,

- wskazano również, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę - około 4 300) skierowanych na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 października 2016 r. (sygn. akt I SAB/Wa 1262/16, opubl. LEX nr 2158457, dostępny w na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA" ), wskazał: "Okoliczności, jak znaczna ilość spraw, jakie przed wniesieniem odwołania wpłynęły do organu i ograniczony zasób kadrowy komórki merytorycznej urzędu obsługującego organ odpowiedzialnej za ich załatwienie, nie uwalniają od zarzutu bezczynności. Sposób organizacji pracy i wykorzystania kadr nie są bowiem okolicznościami zwalniającymi organ od obowiązku respektowania terminów określonych przepisami procedury administracyjnej. Niemniej są one czynnikami obiektywnie weryfikowalnymi, które powinny być uwzględniane przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności"; Sąd ten podniósł też: "Dokonując oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić trzeba, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne działanie ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania"; w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego; występują obiektywnie weryfikowalne czynniki, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ; nie unika on celowo rozstrzygnięcia w sprawie, ale - zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami ustawowymi - zbiera materiał dowodowy, konieczny do wydania decyzji; co warte podkreślenia, zebranie całego materiału dowodowego dotyczy znacznej ilości spraw w których zostały wniesione wnioski, na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej.

Sąd:

- nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi; jest on bowiem – wbrew wywodom skargi – właściwy do orzekania w przedmiocie bezczynności w niniejszej sprawie, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej.

- rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec braku odpowiedzi na skierowane do organu pytanie, gdzie określono tego skutki (k. 29) Sąd uznał, że sprawa z wniosku Skarżącego do dnia orzekania nie została załatwiona.

Sąd zważył, co następuje:

Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono temu zadość (pismo z [...] kwietnia 2018 r.). Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności (w rozpatrywanej sprawie uczyniono temu zadość) nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ pozostaje w bezczynności.

Trafnie w skardze oraz odpowiedzi na nią przywołano istotne w sprawie regulacje normatywne oraz opisano przebieg sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne.

Organ administracji trafnie wprawdzie wywodził, że materia rozpoznania wniosku, złożonego w myśl art. 8a ustawy emerytalnej, wymaga dokonania kolejno szeregu ustaleń. Nie było to nawet w skardze kwestionowane. Jednocześnie jednak organ nie podjął nawet próby obrony przed - sformułowanym w skardze - zarzutem bezczynności w toku postępowania, gdy chodzi zwłokę przy realizacji kolejnych działań jak i brak podjęcia rozstrzygnięcia, po zebraniu dokumentacji sprawy, do dnia wniesienia skargi. Co wynika z akt administracyjnych, a czego w skardze nie odnotowano, organ podjął wprawdzie jeszcze pewne czynności, po zajęciu przez Wnioskodawcę stanowiska w sprawie w grudniu 2017 roku. Mianowicie – [...] stycznia 2018 r. - wystosowano pismo do Szefa Agencji Wywiadu (k.51). Jednak - pomimo uzyskania na nie odpowiedzi w kolejnym miesiącu (wpływ [...] lutego – k. 54) - nadal nie wydawano rozstrzygnięcia w sprawie bądź ponownie nie wezwano Wnioskodawcy do zapoznania się z uzupełnionymi aktami - aż do dnia skierowania akt do Sądu, co nastąpiło pismem z [...] maja 2018 roku. Ocenie Sądu nie podlegało generalnie procedowanie w sprawie przez organ po dniu przekazania skargi. Miał on jednak na względzie, że - do czasu rozpatrywania przezeń sprawy - wniosek nie został nadal przez organ rozpatrzony.

Trafna jest wprawdzie argumentacja organu, że samo wyjaśnienie wskazanych przezeń kwestii jest niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Jednakże brak uzasadnienia - w kontekście specyfiki danych spraw - dla podejmowania stosownych czynności z tak znaczną zwłoką. Sprawy skomplikowane należy wszak załatwiać w terminie do dwu miesięcy.

Wobec upływu przewidzianego przepisem terminu załatwienia sprawy uzasadnione było zobowiązanie organu przez Sąd do załatwienia sprawy w czasie 30 dni. Przy określaniu terminu Sąd miał na uwadze, że organ - przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia - jest obowiązany umożliwić Wnioskodawcy zapoznanie się z treścią całej zebranej dokumentacji oraz zgłoszenie ewentualnych uwag.

Nie można uznać za trafne wywodów organu, jakoby - w realiach niniejszej sprawy - nie doszło do oczywistego a więc rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności w sprawie. Organ podejmował wprawdzie czynności generalnie ukierunkowane na załatwienie wniosku. Z kolei - wobec wejścia w życie regulacji, z krótkim okresem vacatio legis, skutkującej potrzebą rozstrzygnięcie wielu spraw o charakterze indywidualnym, wpływających do organu w krótkim terminie - technicznie i organizacyjnie niewykonalne mogło być zachowanie terminów, mających charakter uniwersalny a zamieszczonych w K.p.a. (konieczność reorganizacji, przesunięć kadrowych, zatrudnienia pracowników - co jest poprzedzone konkursem itd.). Zadaniem organu było jednak w takim przypadku zorganizowanie pracy tak, aby w rozsądnym czasie zlikwidować zaległości zaś sprawy były załatwione w możliwie najkrótszym czasie w kolejności wpływu, bądź wedle innych, jasno sprecyzowanych i racjonalnie uzasadnionych reguł - np. w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych z uwzględnieniem wieku uprawnionych do doświadczeń, z pierwszeństwem osób najstarszych. Gdy obiektywnie nie jest możliwe zachowanie terminów, strony winny być informowane o regułach, co do kolejności załatwiania spraw oraz o realnym terminie rozpatrzenia ich dotyczących.

W rozpatrywanej sprawie w sposób oczywisty nie uczyniono temu zadość. Wniosek wpłynął do organu już w pierwszych dniach, wobec terminu wejścia w życie noweli ustawy emerytalnej - 1 stycznia 2017 r. (wniosek datowany [...] stycznia tego samego roku). Zadaniem organu było prowadzenie sprawy tak aby każda strona mogła realnie oczekiwać jej załatwienia w ramach przyjętej kolejności. Nie mogło temu służyć kierowanie do Wnioskodawcy kolejnych pism, informujących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, zwłaszcza gdy - po upływie kolejnego - nie podejmowano już nowych czynności w sprawie (tak po dniu 12 lutego 2018 r.). Jeżeli - wobec obiektywnych ograniczeń technicznych czy organizacyjnych – nie mogą być dochowane terminy zakreślone K.p.a., obowiązkiem organu jest takie komunikowanie się ze stroną, aby mogła mieć ona pewność, że - pomimo przekroczenia terminów - sprawa jej zostanie w rozsądnym czasie ostatecznie załatwiona. Zwłaszcza gdy dotyczy ona sfery stosunkowo wrażliwej z perspektywy życia codziennego - świadczeń emerytalnych. Skoro kilkukrotnie przesuwano termin załatwienia sprawy, nie do zaaprobowania jest sytuacja, gdy - już po uzupełnieniu materiału dowodowego - odstępuje się od wydania rozstrzygnięcia. Mogło to rodzić po stronie Wnioskodawcy uzasadnione wątpliwości, czy jego sprawa w ogóle zmierza ku zakończeniu. Nie może być to akceptowane w państwie prawnym.

Znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy (na dzień orzekania przez Sąd upływ 21 miesięcy od złożenia wniosku), w powiązaniu z brakiem rzetelnej informacji dla strony, kiedy sprawa zostanie ostatecznie załatwiona, uzasadnia ocenę, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenia prawa.

W takiej sytuacji zasadnym było także wymierzenie organowi grzywny. Nie było jednak w sprawie przesłanek dla wymierzenia jej w maksymalnej wysokości wedle żądanie skargi. Mogłoby to być uzasadnione w przypadkach kwalifikowanych - na przykład w razie ujawnienia, że organ celowo, w ramach szykany, odstępuje od procedowania nad wnioskiem określonej osoby, czy grupy osób. Brak podstaw dla sformułowania takiej oceny w przedmiotowej sprawie, gdzie - wobec znacznego, równoczesnego wpływu wniosków - generalnie rozpoznanie ich w terminie może być technicznie czy organizacyjnie niemożliwe.

W takiej sytuacji uzasadnione jest wymierzenie grzywny za okres, gdy organ nie podejmował już żadnych czynności, po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie - od 12 lutego 2018 r. Stosowną zaś kwotą jest 200 zł - 100 zł za każdy miesiąc zwłoki w okresie luty - kwiecień 2018 roku. Jak już skazano, ocenie Sądu nie może podlegać późniejsze procedowanie organu w sprawie (po przekazaniu akt). Adekwatną sumą pieniężną - wobec potrzeby oczekiwania Wnioskodawcy na podjęcie przez organ czynności w jego sprawie - nie jest z kolei kwota maksymalna, przewidziana ustawą, lecz 100 zł (50 zł za każdy miesiąc, gdy dalsze czynności nie były podejmowane po uzupełnieniu dokumentacji w lutym).

Należy podkreślić, że przyznana Wnioskodawcy suma pieniężna nie stanowi zadośćuczynienia za ewentualne szkody materialne, jakie może ponieść wobec zwłoki przy załatwieniu jego sprawy (mogą być one objęte roszczeniem na drodze cywilnoprawnej), zaś grzywna ma mieć wyłącznie charakter dyscyplinujący organ do właściwej organizacji pracy w celu terminowego załatwienia spraw.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego oraz 17 zł. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Wnioskodawcy o zasądzenie zwrotu kosztów w wysokości podwójnej kwoty stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata. Niniejsze sprawa, gdzie konieczne było sporządzenie skargi na bezczynność, nie charakteryzuje się znacznym stopniem zawiłości (co odnotował sam pełnomocnik) - nie wymagała więc znaczniejszego nakładu pracy.

-----------------------

11