Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 778/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 165, 125 par. 1,  187 par. 1  180
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 221 ust. 3,  art. 203 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Jakub Magdziarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. oraz S. Sp. z o.o. w N. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uregulowania statusu celnego towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz T. kwotę 736,00 zł (siedemset trzydzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz na rzecz S. Sp. z o.o. w N. S. kwotę 141,00 zł (sto czterdzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] stwierdził powstanie w dniu [...] września 2004r. długu celnego i określił solidarnie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], [...] sp. z o. o. w [...] oraz [...] należność wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł. Organ wskazał także na to, iż w niniejszej sprawie zgodnie z art.65 ust.5 ustawy Prawo celne pobierane są odsetki za zwłokę. W przedmiotowym przypadku dług celny powstał wobec [...] sztuk instrukcji obsługi na CD (licencja WINDOWS XP) i wynosi za okres od dnia 1 lutego 2004r. do dnia 30 września 2004r. – [...] zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych [...] zł). Organ wskazał, że procedura tranzytu zewnętrznego towaru w postaci [...] sztuk instrukcji obsługi na płycie CD (licencja WINDOWS XP) oraz systemów komputerowych w ilości [...] sztuk, zgłoszona na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2004 r. nie została zakończona. Organ ustalił, że przedmiotowy towar nie został przedstawiony w [...] urzędzie celnym przeznaczenia.

W konsekwencji, na podstawie art. 203 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia

12 października 1992 r. nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny,

w stosunku do wymienionego towaru powstał dług celny, którym organ obciążył głównego zobowiązanego do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego – [...] sp. z o. o. w [...], zgłaszającego towar do procedury wspólnotowego tranzytu – [...] sp. z o. o. w [...] oraz firmę transportową – [...]

Od decyzji organu I instancji wszyscy jej adresaci wnieśli odwołania. [...] wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w omawianej sprawie, zarzucając decyzji naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak: art. 121 § 1, 122, art. 180 § 1, art.187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: art.20 ust.1, art.29 ust.1, art.91 ust.1 i ust. 2, art.92 ust.1 i ust.2, art.94 ust.1, art.96 ust.1 i ust.2, art.203 oraz art. 221 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992).

Spółka [...] wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art.165 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, art.123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.200 § 1, art.187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.180 § 1 oraz art.187 § 1 w zw. z art.205 § 1 Ordynacji podatkowej, art.125 § 1 w zw. z art.139 § 1 i 2 O.p., art.201 § 1 pkt 2 w zw. z art.203 § 1 O.p., art.187 § 1 O.p. w zw. z art.180 § 1 oraz naruszenie przepisów materialnych tj. art.1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC), art.221 ust.3 WKC, art.20 ust.1 WKC, art.29 ust.1 WKC, art.92 ust.1 i 2 WKC, art.203 ust.1, 2 i 3, art..122 lit. B, art.213, art.214 ust.1 i 3, art.215 ust.1 WKC, a także art.519 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiającego Przepisy Wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej jako PWKC), art.53a O.p., art.187 § 1 oraz art.191 O.p.

W swoim odwołaniu firma [...] również domagała się uchylenia decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 210 § 4, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 221 ust.3 WKC w związku z art. 55 pkt 2 ustawy Prawo celne, art. 1 pkt b i art. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ obszernie przedstawił przebieg postępowania. Następnie wskazał na dwie kwestie mające zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Po pierwsze, czy w sprawie istotnie doszło do naruszenia art. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez uznanie towarów za niewspólnotowe, co w konsekwencji prowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz czy zebrany materiał dowodowy pozwalał na ustalenie faktu, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, generując po stronie organu obowiązek naliczenia kwoty długu celnego.

Odnosząc się do pierwszej kwestii organ stwierdził, że przedmiotowe towary, które zostały objęte w dniu 15 września 2004 r. zgłoszeniem celnym były towarami niewspólnotowymi, z uwagi na to, że stanowiły one produkty kompensacyjne objęte uprzednio procedurą uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Zatem, aby potwierdzić ich wspólnotowy status należałoby przedłożyć jeden z dowodów, określonych w art.315-317b, art.319-322, art.325, art.462a i w załączniku 42b, art. 812 i załącznik 109, art.314c lit. g, art.843 WKC.

W związku z brakiem jakiegokolwiek z ww. dokumentów, nie było podstaw do uznania zgłoszonych towarów za towary wspólnotowe. Ponadto, rozpoczęta w dniu [...] listopada oraz [...] grudnia 2003 r. na podstawie zgłoszeń celnych procedura gospodarcza uszlachetniania czynnego w systemie ceł zawieszonych, zakończona została, zgodnie z ustawodawstwem wspólnotowym, w dniu [...] września 2004r., poprzez objęcie towaru procedurą tranzytu. Oznacza to, że gospodarcza procedura celna zakończona została w prawidłowy sposób w dniu [...] września 2004 r., bowiem towar otrzymał inne przeznaczenie celne, objęty został kolejną procedurą - procedurą tranzytu i w jej ramach podlegał dozorowi celnemu, jednakże na zasadach obowiązujących w nowym stanie prawnym, tj. na warunkach przewidzianych przez ustawodawstwo wspólnotowe. Z tego też względu, w sprawie niezakończonego tranzytu zastosowanie znalazły przepisy prawa, obowiązujące w chwili usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Odnosząc się do istnienia przesłanek do naliczenia wobec przedmiotowego towaru kwoty długu celnego organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż towar objęty procedurą tranzytu zewnętrznego na podstawie zgłoszenia z dnia [...] września 2004r. nie został przedstawiony w wyznaczonym terminie, tj. do dnia [...] września 2004 r.

w urzędzie celnym przeznaczenia. Powyższy fakt potwierdzają dowody zgromadzone

w wyniku postępowania poszukiwawczego, w szczególności: nota z dnia [...] października 2004 r. uzupełniona przez [...] urząd celny przeznaczenia - [...] oraz monit z dnia [...] maja 2005 r., zawierający adnotację urzędową [...] urzędu celnego przeznaczenia - [...]. W powyższych dokumentach obca administracja celna wskazała na fakt, że przedmiotowe towary nie zostały przedstawione w tamtejszym urzędzie. Ponadto, nie zostały też przedłożone żadne dokumenty, dotyczące ww. towarów oraz brak jest jakiejkolwiek informacji na ten temat.

Ustosunkowując się do przedłożonych przez spółkę [...] dokumentów mających potwierdzić zakończenie procedury tranzytu, organ wskazał, że art. 365 WKC określa trzy kategorie dokumentów, które mogą zostać dopuszczone przez właściwe organy kraju wyjścia jako alternatywny dowód, że procedura tranzytowa zakończyła się lub że można ją uznać za zakończoną. Żadne inne dokumenty nie mogą być dopuszczone jako alternatywny dowód. Taki alternatywny dowód jest dopuszczalny, wyłącznie, jeżeli został poświadczony przez organ celny i jest wystarczający dla właściwych organów kraju wyjścia, tj. jeżeli umożliwia im sprawdzenie, czy dotyczy odnośnych towarów i jeżeli nie ma wątpliwości co do jego autentyczności i poświadczenia. Oceniając przedłożone przez głównego zobowiązanego, firmę [...] dowody, organ celny odmówił im mocy dowodowej z uwagi na to, że żaden z nich nie spełnia wymogów, o których mowa

w przepisach prawa - wszystkie dokumenty są fotokopiami i nie posiadają stosownego poświadczenia władz celnych. Z tych samych powodów organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, wniesionym do akt przez spółkę [...].

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż stosownie do art. 203 ust.1 w zw. z art. 92 WKC,

w stosunku do towarów będących przedmiotem zaskarżonej decyzji powstał dług celny. Towary objęte ww. zgłoszeniem tranzytowym były produktami kompensacyjnymi wywożonymi po poddaniu ich procesom uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, podlegającym należnościom celnym i podatkowym, które uległy zawieszeniu ze względu na objęcie ich gospodarczą procedurą celną. Zatem w momencie nie zakończenia procedury tranzytowej, należności celne przywozowe i inne opłaty stały się należne.

Tym samym twierdzenie, że w omawianej sprawie doszło do naruszenia przepisów merytorycznych, w szczególności art. 1, art. 29 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 oraz art. 203 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 122 lit. b, art. 213, art. 214 ust. 1 i ust. 3, art. 215 ust. 1 WKC organ odwoławczy uznał za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu spółki [...] niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez nie zastosowanie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, organ stwierdził, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy bowiem wynika, że organ celny I instancji w dniu [...] marca 2008 r. wydał postanowienie wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało skierowane do wszystkich stron postępowania. Postanowienie to zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] oraz [...] marca 2008 r. Tym samym umożliwiono stronom skorzystanie z powyższego prawa.

Analizując przebieg postępowania, organ II instancji nie dopatrzył się istnienia przeszkody, uniemożliwiającej stronom swobodny dostęp do całości akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. W ocenie organu odwoławczego postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] listopada 2006 r. zostało prawidłowo doręczone wszystkim stronom postępowania.

Odnosząc się do złożonego zażalenia w sprawie odmowy wydania nieuwierzytelnionych kserokopii postanowień z dnia 24 listopada 2006 r., Dyrektor Izby Celnej uznał zastosowany przez organ I instancji tryb za prawidłowy. Wskazał, że art.178 Ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości sporządzania nieuwierzytelnionych kopii dokumentów i przesyłania ich stronie.

Ustosunkowując się do złożonego w trakcie prowadzonego postępowania wniosku spółki [...] o przesłanie akt sprawy do Izby Celnej w [...], organ II instancji wyjaśnił, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują takiego trybu postępowania. Zdaniem organu, pełnomocnik spółki [...] miał możliwość zapoznania się w lokalu organu celnego i w obecności funkcjonariusza celnego z całością akt sprawy, w tym żądać wydania kopii dokumentów, wnosić o ich uwierzytelnienie, czy też sporządzania stosownych notatek. Okoliczność, że pełnomocnik nie zastał w dniu, w którym przyjechał do lokalu organu celnego osoby prowadzącej postępowanie nie oznacza, że nie zapewniono mu swobodnego dostępu do całości zgromadzonego materiału dowodowego lub uniemożliwiono przeprowadzenia rozmowy z przełożonym lub wyznaczonym zastępcą.

Co do zarzutu, że cały materiał dowodowy nie został przez organ celny zebrany i w sposób wyczerpujący rozpatrzony oraz że w trakcie postępowania nie dopuszczono wszystkiego, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w związku z podjęciem zawieszonego postępowania przed ustąpieniem przyczyn uzasadniających jego zawieszenie, organ wskazał, że podstawą decyzji o podjęciu przez organ celny postępowania, zawieszonego wcześniej na mocy art. 87 § 1 Prawa celnego, jest dyspozycja zawarta w art. 450b ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) z dnia 2 lipca 1993 r. nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, która obliguje organ celny do bezzwłocznego wznowienia wszczętego postępowania w sytuacji nie otrzymania odpowiedzi ze strony organów, do których skierowana była nota TC 24 (mająca na celu potwierdzenie organu właściwego dla odzyskania długu celnego), w terminie trzech miesięcy. Organ stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o przerwaniu biegu zawieszenia postępowania była prawidłowa z punktu widzenia przytoczonych wyżej przepisów prawa celnego i w żaden sposób nie naruszyła art. 187

§ 1, art. 180 § 1 oraz art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ celny w trakcie prowadzonego postępowania zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyjaśniając tym samym wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, organ uznał go za niezasadny. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie pozwolił na przyjęcie innej oceny niż ta, jakiej dokonał organ celny. Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazło się również wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn, dla których kwota długu celnego została określona w wysokości [...] zł, wraz z podaniem podstawy prawnej i zasad wyliczenia odsetek wyrównawczych.

Organ nie zgodził się również z zarzutem firmy [...] naruszenia przepisu art.366 ust.1 RWKC. Z akt sprawy wynika, że stopień skomplikowania stanu faktycznego sprawy powodował konieczność przedłużania przez organy celne terminów prowadzonego postępowania. Należy podkreślić jednak, że postępowanie poszukiwawcze zostało przez organ celny wszczęte niezwłocznie, a jego wynik stanowił podstawę do zainicjowania procedury odzyskiwania należności celnych. Organ celny w terminie 8 miesięcy od dnia dokonania zgłoszenia tranzytowego podjął wszelkie możliwe działania mające na celu zakończenie procedury tranzytowej.

Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 203 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z nie zawieszeniem postępowania celnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd lub inny organ sprawy związanej z powiadomieniem Prokuratury Rejonowej w [...] przez [...] sp. z o. o., Dyrektor Izby Celnej w [...] uznał go za całkowicie bezzasadny z uwagi na to, że w myśl przepisu art. 92 WKC warunkiem prawidłowego zakończenia procedury tranzytu zewnętrznego oraz spełnienia obowiązków zobowiązanego jest przedstawienie towarów objętych tą procedurą w urzędzie celnym przeznaczenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Żadne przepisy natomiast nie nakładają na organy celne obowiązku uznania dostarczenia towaru do miejsca innego niż jest to wskazane w polu 53 dokumentu MRN i zakończenia procedury. Organ wskazał, że na głównym zobowiązanym i przewoźniku oraz odbiorcy, który przyjmuje towary, wiedząc, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, ciąży obowiązek przedstawienia towarów w wyznaczonym terminie, w nienaruszonym stanie wraz z załączonymi dokumentami w wyznaczonym urzędzie celnym. W omawianej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w [...] prawidłowo uznał, iż dłużnikiem nie jest konkretny kierowca, a podmiot gospodarczy, zajmujący się świadczeniem usług transportowych, który go zatrudnia. W świetle obowiązujących przepisów celnych, prowadzone przez Prokuraturę Rejonową [...] postępowanie nie było wystarczającym powodem do zawieszenia postępowania celnego. Jednocześnie organ podkreślił, że organy celne w trakcie postępowania celnego wzięły pod uwagę materiały dowodowe zebrane przez organy prokuratury, a w szczególności postanowienie wydane przez Prokuratora Rejonowego [...] o umorzeniu śledztwa (sygn. akt [...]) z dnia [...] sierpnia 2008 r. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mienia w postaci części komputerowych. Organ zaznaczył, że ewentualne udowodnienie przez sąd popełnienia przestępstwa fałszerstwa niektórych dokumentów, może stanowić dla dłużników podstawę dochodzenia stosownych roszczeń o charakterze odszkodowawczym na drodze postępowania cywilnego.

Odpierając zarzut naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny

i wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione. Kierując się treścią art. 92 WKC organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. uznanie, iż procedura tranzytu zewnętrznego nie została prawidłowo zakończona. Jednocześnie odrzucając zgłoszone przez strony wnioski dowodowe dotyczące przesłuchania świadków organ uznał, że okoliczności, które miałyby zostać dzięki nim udowodnione nie są istotne dla sprawy oraz, że uzyskane dzięki nim dowody potwierdziłyby okoliczność już uprzednio dowiedzioną w sposób wystarczający innym dowodem. Ponadto, Dyrektor Izby Celnej za chybiony uznał zarzut, iż organ celny w sposób wybiórczy korzystał z informacji uzyskanych w trakcie śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...]. Organ celny wziął pod uwagę zeznania właścicieli firm przewozowych oraz wskazanych przez nich kierowców. Natomiast, w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego kierował się również treścią ww. postanowienia o umorzeniu śledztwa (sygn. akt [...]).

Końcowo, w zakresie zarzutu naruszenia art. 221 ust. 3 WKC poprzez powiadomienie dłużnika o kwocie należności po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że nie znajduje on potwierdzenia w aktach sprawy, z których wynika, ze powyższy termin nie został przekroczony. Organ celny prawidłowo odliczył okresy dwukrotnego zawieszenia postępowania w związku z koniecznością wystosowania do hiszpańskiego urzędu przeznaczenia not TC 24. Podstawę zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 87 ust. 1 Prawa celnego, zgodnie z którym organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego.

Na decyzję organu II instancji [...] sp. z o. o. oraz M. G. wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

M. G. wywiódł, że nie jest stroną postępowania, bowiem wykorzystany środek transportu wraz z naczepą o nr rej. [...] należy do właściciela firmy [...] z [...]. Ponownie wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kopii oświadczenia z dnia [...] marca 2008 r. udzielonego przez M. R.. Za zasadne uznał włączenie do sprawy dowodów z zeznań oraz dokumentów posiadanych przez firmę [...] B. K. oraz [...] z [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC poprzez niewłaściwe stosowanie,

- art.29 ust.1, rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC

w zakresie ustalenia wartości celnej dla towarów spoza Wspólnoty,

-art.62 ust.1 i ust.2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC poprzez błędną wykładnię, gdyż zgłoszenie winno nastąpić w formie pisemnej,

- art.92 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC poprzez przyjęcie, że tranzyt wewnętrzny nie został zakończony,

-art.96 ust.1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC, bowiem procedura wspólnotowego tranzytu zewnętrznego obejmuje jedynie towary niewspólnotowe,

-art.96 ust.2, art.203 ust.3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC poprzez niewskazanie podstawy prawnej do ponoszenia przez skarżącego odpowiedzialności,

-art.203 ust.1, ust.2 i ust. 3, art.214, art.215 usts.1,art.122 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC, gdyż przepis ten ma zastosowanie do towarów z państw trzecich,

-art.221 ust.3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 ustanawiającego WKC w zw. z art. 55 pkt 2 ustawy Prawo celne z uwagi na przedawnienie i wygaśnięcie długu celnego,

Autor skargi dopatrzył się również obrazy szeregu przepisów postępowania, w tym art.200 § 1 , art.123 § 1, 121§ 1, art.122, art.125 § 1 w zw. z art.139 § 1, art.187 § 1 w zw. z art.205 § 1, art.187 § 1 w zw. z art.180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.4 pkt 3 i art.5 ust. 1 ustawy o języku polskim.

Natomiast [...] sp. z o. o. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji

w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 165 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania bez powiadomienia spółki o tym fakcie; art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w zakresie tego materiału z powodu nie przesłania akt sprawy do Izby Celnej w [...]; naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 oraz art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zawieszenie postępowania, a następnie jego podjęcie pomimo nie uzyskania stanowiska [...] władz celnych; naruszenie art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie wszczęcie postępowania w terminie określonym w art. 366 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego i nie zakończenie tego postępowania w terminie wskazanym w Ordynacji podatkowej; naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 203 § 1 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prokuraturę Rejonową w [...] w zakresie dostarczenia towaru oraz ustalenia wszystkich stron postępowania; naruszenie art. 1 WKC poprzez zastosowanie przepisów tego kodeksu do towarów wspólnotowych przeznaczonych do jednego z krajów Wspólnoty; naruszenie

art. 221 ust. 3 WKC poprzez powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego; naruszenie art. 92 ust. 1 i 2 WKC poprzez objęcie procedurą tranzytu zewnętrznego towarów wspólnotowych, podczas gdy tą procedurą mogą być objęte wyłącznie towary niewspólnotowe; naruszenie art. 203 ust. 1, 2, 3, art. 122 lit. b, art. 213 ust. 1, 3, art. 215 ust. 1 WKC poprzez ich zastosowanie do towarów wspólnotowych, podczas gdy przepisy te mają zastosowanie do towarów przywożonych na obszar celny Wspólnoty z krajów trzecich.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2009 r. Sąd wydał postanowienie, na podstawie którego do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zostały połączone sprawy o sygn. aktI SA/Bd 797/09 i I SA/Bd 778/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty Sąd podzielił. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Strona podniosła w skardze szereg zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, z których Sąd uznał za zasadny jedynie zarzut naruszenia art. 221 ust 3 WKC, zgodnie z którym powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 23 lutego 2006r C 201/04 (Belgische Staat v. Molenbergnatie NV) stwierdził, że z upływem określonego w art. 221 ust 3 kodeksu celnego terminu, roszczenie o pokrycie długu celnego ulega przedawnieniu z zastrzeżeniem określonego w tym artykule wyjątku, co jest równoważne z przedawnieniem samego długu, a zatem z jego wygaśnięciem. Z kolei w wyroku z [...] marca 2003r [...] (Królestwo Niderlandów v. Komisja) ETS podkreślił, że zgodnie z art. 221 ust 3 powiadomienie dłużnika o kwocie należności musi uwzględnić trzyletni termin przedawnienia, który rozpoczyna swój bieg, licząc od daty powstania długu celnego.

Odwołanie o którym mowa w art. 243 WKC jest środkiem zaskarżenia, które można złożyć w pierwszej instancji do organów celnych wyznaczonych przez państwa członkowskie lub w drugiej instancji do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwach członkowskich.

Przedawnienie regulowane jest także w ustawie z 19 marca 2004r Prawo celne w art. 65 ust 7-11. Zgodnie tymi przepisami kwot należności można dochodzić w terminie 5 lat licząc od dnia, w którym zostały zaksięgowane. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie przerywa biegu terminu przedawnienia.

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem: 1) wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe 2) wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

W stanie faktycznym sprawy sporny towar objęty był procedurą tranzytu zewnętrznego na podstawie zgłoszenia z [...] września 2004r. Towar ten powinien zostać przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia do dnia [...] września 2004r. Wobec braku informacji o zakończeniu procedury tranzytu zewnętrznego wszczęte zostało postępowanie poszukiwawcze, w wyniku którego ustalono, że towary objęte tą procedurą i stosowne dokumenty nie zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, wobec czego procedura nie została zakończona w wymaganym terminie. Następstwem tego było uznanie, że zgodnie z art. 203 ust 1 WKC powstał dług celny w przywozie w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towarów podlegających należnościom przywozowym. Skarżący i uczestnicy uznani zostali za dłużników odpowiedzialnych za ten dług.

Organy zasadnie przyjęły, że dług celny powstał w dniu następnym po dniu, w którym towary powinny być przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia tj. [...] września 2004r. Uwzględniając trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 221 ust. 3 WKC przedawnienie długu nastąpiło, zgodnie z art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej 18 września 2007r. Do tej daty organ celny powinien zawiadomić skarżącego o kwocie należności. Tymczasem organ I instancji decyzję określająca kwotę należności wynikającą z długu celnego wydał [...] marca 2008r informując, że jest ona jednocześnie powiadomieniem dłużnika o kwocie należności, zgodnie z art. 221 ust 1 WKC. Powiadomienie nastąpiło więc po upływie terminu przedawnienia.

Niezasadnie organ uznał, że przekroczenie 3 letniego terminu było dopuszczalne z uwagi na zawieszenie postępowania celnego na podstawie art. 87 ust 1 Prawa celnego w związku z korespondencją do [...] organu celnego. Z art. 221 ust. 3 WKC wynika, że wyłącznie złożenie odwołania powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Nie ma wątpliwości, że ten przypadek nie zachodzi. Powołany przepis nie przewiduje możliwości zawieszenia biegu tego terminu z innych powodów np. w oparciu o art. 87 ust 1 prawa celnego. Brak takich przepisów w ordynacji podatkowej. Art. 206 ordynacji mówi o wstrzymaniu biegu terminów w związku zawieszeniem postępowania, lecz chodzi wyłącznie o terminy procesowe a nie materialnoprawne.

W sprawie nie mają zastosowania art. 65 ust 7-11 Prawa celnego, w myśl bowiem art. 55 pkt 2 Prawa celnego organ celny nie księguje i nie pobiera kwoty należności przywozowych, jeżeli upłynął termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2010r pełnomocnik organu podniósł nową okoliczność wskazując, że przy ocenie zarzutu upływu terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie należności długu celnego należy uwzględnić także postanowienia art. 221 ust 4 WKC. Zgodnie z tym przepisem jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie trzech lat, określonych w ust. 3 tego artykułu.

Organ wskazał, że dług celny powstał w następstwie usunięcia towaru spod dozoru celnego, co w sprawie polegało na zaniechaniu przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia. Takie działanie pozbawiło organ celny możliwości realizacji dozoru celnego i wypełniało znamiona czynu karalnego odpowiadającego przestępstwu karno – skarbowemu z art. 90 § 1 Kodeksu karno skarbowego. Dla poparcia swojego stanowiska organ powołał się na wyrok ETS z 18 grudnia 2007r w sprawie C – 62/06 oraz wyrok WSA w Lublinie z 28 października 2009r w sprawie III SA/Lu 233/09.

Odnosząc się do tego argumentu organu, należy podkreślić, że został on powołany po raz pierwszy na etapie postępowania sądowego, w podstawie prawnej wydanej decyzji nie ma wskazania na art. 221 ust. 4 WKC. Konsekwencją tegoż jest brak jakichkolwiek rozważań merytorycznych w tym zakresie w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organ zarzut stron o przedawnieniu z uwagi na powiadomienie dłużnika o kwocie należności w rozumieniu art. 221 ust. 1 WKC po upływie trzech lat odpierał zupełnie inną argumentacją; powoływał się na brak upływu tego terminu z uwagi na zawieszenie jego biegu w związku z korespondencją kierowaną do [...] władz celnych. Stanowisko to wyrażone w decyzji zostało ocenione przez Sąd jako niezasadne.

Obecnie powołana argumentacja wobec zarzutu przedawnienia nie daje stronom możliwości odniesienia się do niej. Uwzględnienie jej przez Sąd oznaczałoby rozstrzyganie przez niego o istotnych aspektach sprawy poza postępowaniem administracyjnym. Z powołanych orzeczeń wynika, że organy celne są uprawnione do samodzielnego stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z podkreśleniem, że ustalenia w tym zakresie służą wyłącznie postępowaniu zmierzającemu do określenia należności celnych.

Podzielając co do zasady stanowisko zaprezentowane w obu wyrokach, Sąd pragnie podkreślić, że organy celne w zaskarżonej decyzji nie przedstawiły żadnych ustaleń w zakresie popełnienia przez strony czynów karalnych. Argument w tym zakresie pojawił się poza postępowaniem celnym – administracyjnym i dlatego nie może być w sprawie uwzględniony przez Sąd w inny sposób, niż uchyleniem zaskarżonej decyzji i skierowaniem sprawy do postępowania, w którym organ będzie mógł dokonać ustaleń (do których będą się mogły odnieść strony) i ewentualnie oprzeć na nich swoje rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je za niezasadne. Prawidłowo organ uznał, że sporny towar ma status niewspólnotowy z uwagi na brak wskazanych w decyzji dokumentów, które mogłyby o takim statusie przesądzić.

Podobnie niezasadne były zarzuty dotyczące postępowania tj art. 165, 123 § 1 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej. Wybór pełnomocnika, miejsca w którym działa, jest prawem strony i praktyczne utrudnienia z tym związane nie oznaczają naruszenia zasad postępowania; za przeszkodę uniemożliwiającą zapoznanie się z aktami sprawy nie można potraktować okoliczności przebywania pełnomocnika w innym mieście, niż siedziba organu prowadzącego postępowanie, okoliczności te mają charakter organizacyjny.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 187 § 1 w związku z art. 180 § 1 oraz 205 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił prawidłowo kwestię zasad uzyskania odpowiedzi od [...] władz celnych (prawne znaczenie braku odpowiedzi w określonych przepisami prawa okolicznościach) i zasadność podjęcia zawieszonego postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.