Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 315/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 297 poz 1 art 2 ust. 1 i 2 , art 1 ust. 1, art 3 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2200/96 z dnia 28 października 1996 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw.
article: art. 9 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 223 poz 2221
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego.
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 297 poz 29 art 1 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2201/96 z dnia 28 października 1996 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków przetworów owocowych i  warzywnych.
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 200 poz 14 art.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1508/2001 z dnia 24 lipca 2001 r. ustanawiające normę handlową dla cebuli i zmieniające rozporządzenie  (EWG) nr 2213/83.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 286 poz 5 art 2 us. 1, art 3 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1943/2003 z dnia 3 listopada 2003 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr  2200/96 w odniesieniu do pomocy dla organizacji producentów, którym udzielono wstępnie uznania.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie Krystyna Anna Stec (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Grupy Producentów Owoców i Warzyw W. Spółki z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1288/08 w sprawie ze skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw W. Spółki z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów Owoców i Warzyw W. Spółki z o.o. w M. 2117,- (dwa tysiące sto siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008r., sygn. akt V SA/Wa 1288/08 oddalił skargę Grupy Producentów Owoców i Warzyw "W." Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] lutego 2008 r. nr [...], w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 30 sierpnia 2007 r. Grupa Producentów Owoców i Warzyw "W." Sp. z o.o. (zwana dalej również skarżącą) złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres 21 grudnia 2006 r. do 20 czerwca 2007 r.

Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wezwał skarżącą w dniu 25 października 2007 r. do złożenia wyjaśnień w zakresie dokonanej sprzedaży cebuli obranej. W przesłanych wyjaśnieniach skarżąca nie określiła wartości sprzedaży w postaci niedobranej, jako warzywa świeżego. Twierdziła, że cebula obrana nie jest warzywem przetworzonym, a jedynie pozbawionym zgniłych, suchych, niejadalnych i martwych tkanek, aby spełniała wymagania stawiane przez odbiorców - przemysł przetwórczy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor K. Oddział Rejonowy ARiMR w T. wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. Nr 223, poz. 2221 ze zm.), art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w zakresie pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów rolnych (Dz. U. WE L. 286 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 2200/96 przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 60 687,32 oraz przyznał pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 1 692 705,09 zł i odmówił przyznanie wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 12 626,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1943/2003 z dnia 3 listopada 2003 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do pomocy dla organizacji producentów, którym udzielono wstępnie uznania (Dz. U. UE Nr 286), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1943/2003, wartość produktów sprzedanych, stanowiąca podstawę naliczenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, oznacza wartość produktów wprowadzonych do obrotu na etapie "loco grupa producentów", lub jako produkt zapakowany, przygotowany do sprzedaży, jednak nieprzetworzony. Oznacza to, że wstępnie uznana grupa producentów warzyw i owoców może dokonywać sprzedaży owoców i warzyw w postaci przetworzonej, np. mrożonych, jednakże do wyliczenia wysokości pomocy finansowej na pokrycie kosztów z utworzeniem grupy producenckiej należy uwzględnić jedynie sprzedaż owoców i warzyw jako produktów nieprzetworzonych (w postaci świeżej, spełniającej normy handlowe dla owoców i warzyw świeżych). W związku z tym, wobec nieprzedstawienia stosownych dokumentów, przy naliczaniu pomocy finansowej organ odrzucił całą wartość netto z faktur dotyczących sprzedaży cebuli obranej, niespełniącej norm handlowych określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1508/2001 z dnia 24 lipca 2001 r. ustanawiającego normę handlowa dla cebuli i zmieniające rozporządzenie EWG nr 2213/83 (Dz. U. UE L Nr 200, poz. 14), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1508/2001.

Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą odwołania odnośnie części decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej w kwocie 12 626,00 zł, decyzją z dnia 28 lutego 2008 r., Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zgodził się z organem I instancji, że zgodnie z art. 3 oraz art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1943/2003 pomoc finansowa jest przyznawana z uwzględnieniem wartości sprzedaży owoców i warzyw w postaci świeżej, bez brania pod uwagę wartości dodanej wynikającej z ewentualnego przetworzenia. Prezes ARiMR odwołując się do przepisów określających normę handlową dla cebuli świeżej - rozporządzenia komisji nr 1508/2001 - stwierdził, że cebula obrana (pozbawiona łuski ochronnej) nie spełnia wymagań jakości handlowej określonych w ww. rozporządzeniu Komisji, nie można zatem uznać takiej cebuli za wprowadzoną do obrotu w postaci świeżej. W związku z tym, w ocenie Prezesa ARiMR, organ I instancji zasadnie odmówił zakwalifikowania do naliczenia pomocy finansowej - wartości sprzedaży cebuli obranej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że warunki przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw zostały określone w rozporządzeniu nr 1943/2003 w odniesieniu do pomocy dla grup producentów, którym udzielono wstępnego uznania. Kwota pomocy finansowej na utworzenie grupy producentów, zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 powyższego rozporządzenia, ustalana jest dla każdej grupy producentów na podstawie jej wartości rocznej produkcji wprowadzonej do obrotu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia "produkcja wprowadzona do obrotu" oznacza m.in. produkcję członków grupy producentów w kategorii, na którą wydane zostało wstępne uznanie, wniesioną do danej grupy producentów i rzeczywiście sprzedaną za jej pośrednictwem w postaci produktów świeżych lub przetworzonych. Z kolei ust. 2 art. 2 stanowił, że "wartość produktów sprzedanych" oznacza wartość produkcji wprowadzonej do obrotu na etapie "loco grupa producentów" lub w odpowiednich przypadkach, jako produkt zapakowany lub zapakowany nieprzetworzony. Zgodnie natomiast z pkt I Załącznika do rozporządzenia nr 1508/2001, aby cebula mogła zostać uznana za świeżą, musi być m.in. "nienaruszona".

Z powyższych przepisów - w ocenie Sądu - wynikało, że do kalkulacji "wartości produktów sprzedanych", na podstawie której wyliczana jest kwota pomocy finansowej, można wliczyć tylko wartość sprzedaży owoców i warzyw w postaci świeżej, bez uwzględniania wartości dodanej wynikającej z ewentualnego przetworzenia tych owoców i warzyw. Zatem po obraniu cebuli nie spełniała ona norm cebuli świeżej.

Jako dodatkowy argument świadczący o tym, że cebula obrana nie może zostać uznana za produkt "przygotowany, ale nieprzetworzony", o którym mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1943/2003, Sąd wskazał pkt 17 Załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) 1433/2003 z dnia 11 sierpnia 2003 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do funduszy operacyjnych, programów operacyjnych i pomocy finansowej (Dz. U. UE Nr 203), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1433/2003, jako tzw. "działania i wydatki niekwalifikujące" się do wliczenia do wartości produkcji są inwestycje na przetwórstwo świeżych produktów, jednocześnie podając, że przetwórstwo nie obejmuje działań organizacji producentów dotyczących przygotowania produktu, do których zaliczono m. in. czyszczenie, przycinanie, obcinaniem suszenie i pakowanie w celu sprzedaży, nie wymieniając obierania. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że obranie cebuli z zewnętrznej łuski nie mieści się w definicji "przygotowania do sprzedaży", wobec czego obrana cebula nie należy do kategorii produktów przygotowanych, nieprzetworzonych, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1943/2003.

Za niezasadne uznał Sąd I instancji również zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1148/2001 z dnia 12 czerwca 2001 r. w sprawie zgodności norm handlowych mających zastosowanie do świeżych owoców i warzyw (Dz. U. UE L Nr 156), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1148/2001, podnosząc, że z przepisu tego wynika jednoznacznie, że za produkty świeże są uważane produkty spełniające normy handlowe, zatem cebuli obranej nie można zaliczyć do tej kategorii produktów.

Grupa Producentów Owoców i Warzyw W. Sp. z o.o. w M. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. domagając się jego uchylenia w całości oraz uchylenia decyzji Prezesa ARiMR w całości, a także poprzedzającej ją decyzji w zaskarżonej części oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1943/2003,

- błędną wykładnię art. 1 ust. 2 oraz art. 3 ust. 3 pkt a) rozporządzenia nr 2200/96,

- błędną wykładnię art. 1 w zw. z Załącznikiem do rozporządzenia nr 1508/2001,

- błędną wykładnię pkt 17 Załącznika II do rozporządzenia nr 1433/2003

- błędną wykładnię art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1148/2001,

- niezastosowanie przepisu art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/1996 w sprawie wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw przetworzonych.

Ponadto spółka wniosła na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako p.p.s.a.) o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- pisma Ośrodka Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi z dnia 16 lutego 2009 r.,

- pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2009 r.

Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu wskazując na naruszenie prawa materialnego podniósł, że błędną jest wykładnia dokonana przez organy oraz Sąd, stwierdzająca że cebula obrana (pozbawiona łuski) nie spełnia norm handlowych dla cebuli świeżej i w rezultacie nie jest produktem świeżym oraz że obranie cebuli przesądza o jej przetworzeniu i w konsekwencji staje się ona produktem przetworzonym. W ocenie kasatora cebula przez niego sprzedawana do przetwórstwa przemysłowego jest produktem świeżym, w stosunku do którego nie mają zastosowania normy handlowe, a zatem wartość takiego towaru powinna być uwzględniania przy obliczaniu wartości pomocy dla grupy producenckiej.

O zasadności powyższego twierdzenia - zdaniem kasatora - świadczą następujące argumenty:

1. Kategoria warzyw cebulowych świeżych klasyfikuje się do kodu CN 0703, cebula obrana jest warzywem świeżym i zachowuje ten sam kod CN, co cebula niepoddana zabiegowi obierania. Zdaniem strony, klasyfikacja do danego kodu ma zasadnicze znaczenie, według kodu bowiem dokonywane jest uznanie grup producentów oraz kody te określają granice wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw świeżych (art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2200/96).

2. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1535/2003 oraz art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/1996 wymienia kategorie produktów uznanych za przetworzone i za przetworzenie produktu uznaje się takie czynności jak: mrożenie, suszenie, cięcie w kawałki, plasterki, łamanie, tymczasowe konserwowanie, przetwarzanie poprzez dodawanie różnych substancji. W ocenie kasatora stopień przetworzenia wymagany do zaliczenia produktu do produktów przetworzonych jest znacznie dalej idący niż czynność obrania.

3. Z załącznika do rozporządzenia nr 1508/2001 wynika, że w odniesieniu do cebuli obranej przeznaczonej do celów przetwórstwa przemysłowego, przepisy prawa nie przewidują norm handlowych. Art. 3 ust. 3 pkt a) rozporządzenia nr 2200/96 przewiduje, że nie jest wymagane przestrzeganie norm jakości w odniesieniu do produktów transportowanych do zakładów przetwórczych, chyba że ustanowiono odrębne kryteria jakościowe. Takie kryteria jakościowe nie zostały jednak ustanowione. Przepis art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1148/2001 stosuje się tylko i wyłącznie do produktów, które są dostarczane do zakładu przetwórczego świeże i podlegają normom handlowym. Z przepisu tego - w ocenie kasatora - nie wynika jednak nakaz, aby produkty te musiały być dostarczane jako odpowiadające normom handlowym. Przepis ten stanowi tylko, że w takim przypadku nie stosuje się niniejszego rozporządzenia o ocenie zgodności z normami. Przepis ten wyraźnie wiąże czynności przetworzenia produktu świeżego ze zmianą jego kodu CN.

4. Uznaniu cebuli za produkt świeży i przygotowany nie sprzeciwia się pkt 17 Załącznika II do rozporządzenia nr 1433/2003, zgodnie z którym przetwórstwo świeżych produktów nie obejmuje działań dotyczących przygotowania produktu, w szczególności czyszczenia, krojenia, rozbioru, suszenia i pakowania w celu sprzedaży. Zdaniem kasatora, użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" świadczy o tym, że jest to wyliczenie przykładowe, a prawodawca nie wprowadza katalogu zamkniętego czynności przygotowania. W ocenie spółki wnoszącej skargę kasacyjną czynność obrania jest semantycznie zbliżona do użytych w tym przepisie innych pojęć, ponadto jeżeli produkt może być pokrojony, to tym bardziej zasadne wydaje się jego obranie.

Prezes ARiMR w odpowiedzi na skargę kasacyjną, odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazanych przez skarżącą, wniósł o jej oddalenie.

W dniu 13 stycznia 2010 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo skarżącej datowane na dzień 11 stycznia 2010 r. zawierające ekspertyzę prawną przygotowaną dla skarżącej odpowiadającą na pytanie "Czy w świetle prawa wspólnotowego obowiązujących od dnia 31 grudnia 2007 r. regulujących wspólną organizację rynku owoców i warzyw w zakresie udzielania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem i prowadzeniem działalności administracyjnej przez grupy producentów oraz pokrywaniem części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania zasadne jest stwierdzenie, że cebula obrana (pozbawiona łuski) jest produktem świeżym, którego wartość powinna być uwzględniona przy obliczaniu wartości wyżej wymienionej pomocy oraz pokrycia kosztów kwalifikowanych inwestycji?"

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności postępowania - enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny w pełni związany jest granicami wniesionej skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyklucza to możliwość powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie, a rozpoznanie sprawy w istocie ogranicza się do oceny czy sformułowane w skardze kasacyjnej podstawy - przewidziane art. 174 p.p.s.a. - są usprawiedliwione i czy uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze należy przypomnieć, że rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) przepisów, wymienionych w jej petitum.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż wniosek skarżącej spółki rozpoznawany był na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji runku owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku paszowego, który przewiduje przyznanie wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz części kwalifikowanych kosztów inwestycji w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Powyższego skarga kasacyjna nie podważa.

Nie jest też kwestionowane, iż warunki przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1943/2003 ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do pomocy dla organizacji producentów, którym udzielono wstępnie uznania.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2200/96 z dnia 28 października 1996 r. w sprawie organizacji rynków owoców i warzyw w art. 14 ust. 2 lit. a) przewiduje pomoc, mającą na celu wsparcie formowania się organizacji producentów uznanych na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 1035 i ułatwiania ich działalności administracyjnej.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1943/2003 kwota pomocy, o której mowa w ust. 1, tzn. pomocy przewidzianej art. 14 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, ustalana jest dla każdej grupy producentów na podstawie jej wartości rocznej produkcji wprowadzonej do obrotu.

Dla celów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1943/2003 - w myśl definicji zawartej w art. 2 ust. 1 i) tego aktu - "produkcja wprowadzona do obrotu" to produkcja członków grupy producentów w kategorii, na którą wydane zostało uznanie wstępne, wniesiona do danej grupy producentów i rzeczywiście sprzedana za jej pośrednictwem w postaci produktów świeżych lub przetworzonych. Z kolei wg ust. 2 ww. art. 2 "wartość produkcji wprowadzonej do obrotu" oznacza wartość produkcji wprowadzonej do obrotu na etapie "loco grupa producentów" lub w odpowiednich przypadkach jako "produkt zapakowany lub nieprzetworzony".

W tym stanie rzeczy, w okolicznościach niniejszej sprawy, ocena czy wstępnie uznanej grupie producentów przysługuje wnioskowana pomoc - o której mowa w przytoczonym art. 3 ust. 2 w zw. z ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1943/2003 - wymaga ustalenia czy dotyczy ona wartości produkcji wprowadzonych do obrotu produktów "zapakowanych lub przygotowanych nieprzetworzonych", a w okolicznościach niniejszej sprawy w szczególności czy tego rodzaju produktem jest cebula obrana z zewnętrznych łusek.

Niestety "produkty zapakowane lub przygotowane nieprzetworzone" dla potrzeb rozporządzenia ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do pomocy organizacji producentów, którym udzielono wstępnego uznania, nie zostały zdefiniowane w sposób jednoznaczny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócenia uwagi wymaga jednak, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1943/2003 w przywołanym wyżej art. 2 ust. 1 wprowadza pojęcie produktów świeżych i przetworzonych, przeciwstawiając je. Nakazuje to przyjąć, że produkty świeże są produktami nieprzetworzonymi. Logiczne jest też, że produkty nieprzetworzone to produkty niepoddane przetwarzaniu, czyli przetwórstwu. Nie ma przy tym przeszkód by poszukiwać znaczenia tych pojęć na gruncie innych aktów odnoszących się do wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw.

Wskazać w tym zakresie należy na rozporządzenie Komisji (WE) nr 1443/2003 z dnia 11 sierpnia 2003 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 w odniesieniu do funduszy operacyjnych, programów operacyjnych i pomocy finansowej. Pkt (4) preambuły tego wspólnotowego rozporządzenia wskazuje na konieczność jasnego definiowania produkcji wprowadzanej na rynek przez organizacje producentów, łącznie ze specyfikacją kwalifikacji produktu i fazy obrotu, w której oblicza się wartość produkcji. Załącznik II do ww. rozporządzenia w pkt 17 stanowi przy tym - choć dla potrzeb określenia jako niekwalifikujących się działań i wydatków na inwestycje na przetwórstwo świeżych produktów - że przetwórstwo nie obejmuje działań dotyczących przygotowania produktu, a do takich zalicza w szczególności czyszczenie, krojenie, rozbiór, suszenie i pakowanie w celu sprzedaży. Użycie przez unijnego prawodawcę zwrotu "w szczególności" niewątpliwie oznacza, że ww. działania - które mieszczą się w "przygotowaniu" produktu, a nie mają charakteru przetwórstwa - wymienione zostały jedynie jako przykładowe. Tym samym za przygotowanie - niestanowiące przetwórstwa - produktu uznać należy działania odpowiadające "czyszczeniu, krojeniu i rozbiorowi".

W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę, że spornym produktem jest cebula obrana (pozbawiona zewnętrznej łuski ochronnej) wyraźnego podkreślenia wymaga jednak, że zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 wspólna organizacja obejmuje różne rodzajowo produkty (w przepisie tym wymienione), a w myśl art. 2 ust. 1 ww. aktu unijnego produkty, które mają dotrzeć do konsumenta w stanie świeżym, mogą być klasyfikowane w oparciu o ustalone normy. Załącznik I do ww. rozporządzenia, do którego odsyła ust. 2 art. 2, wskazuje przy tym, że cebula należy do produktów, które dostarczane mają być w stanie świeżym i który to produkt podlega normom. Według zaś art. 3 ust. 3 posiadacz produktów objętych normami jakości nie może zaprezentować lub wystawiać tych produktów na sprzedaż ani dostarczać lub wprowadzać do obrotu w obrębie Wspólnoty w jakikolwiek inny sposób niż zgodny z tymi normami i posiadacz ponosi odpowiedzialność za ich przestrzeganie. Z powyższego wywieść należy, iż pomoc finansowa nie może być przyznawana w sytuacji, gdy produkty wprowadzane do obrotu uchybiają normie handlowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że cebulą świeżą jest cebula spełniającą normy. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1508/2001 z dnia 24 lipca 2001 r. ustanawiające normę handlową dla cebuli (...) w pkt 2 preambuły wskazuje, że przepisy dotyczące cebuli powinny zostać oddzielone od przepisów dotyczących innych produktów. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 1508/2002 normę handlową dla cebuli objętej kodem CN 0703 10 19 jest norma określona w Załączniku do ww. rozporządzenia. W myśl pkt I tego Załącznika norma ta stosowana jest do cebuli (określonej odmiany) dostarczanej konsumentowi w stanie świeżym. Jej celem - stosownie do regulacji zwartej w pkt II Załącznika - jest określenie wymogów jakości, po przygotowaniu cebuli i opakowaniu. Zgodnie z wymaganiami minimalnymi cebula musi być nienaruszona (pkt II lit. A - tiret pierwsze). Jeśli chodzi o łuski zewnętrzne to w klasie I dopuszcza się brak części łuski zewnętrznej, pod warunkiem, że miąższ cebuli jest chroniony (pkt II lit. B i) - tiret ósme), w klasie II zaś dopuszcza się pęknięcia w łuskach zewnętrznych lub brak części łusek zewnętrznych, jednak na nie więcej niż jednej trzeciej powierzchni, pod warunkiem, że miąższ nie jest uszkodzony.

Z powyższego - według składu orzekającego - wynika zatem jednoznacznie, że cebula obrana, całkowicie pozbawiona łusek zewnętrznych, nie spełnia norm dla cebuli po jej przygotowaniu i obraniu. Tym samym całkowite obranie cebuli z łusek wykracza poza działania mające na celu "przygotowanie" niebędące przetworzeniem/przetwórstwem. W konsekwencji obrana cebula nie może być – dla potrzeb przyznawania pomocy finansowej - uznana za świeżą.

Przedstawionego stanowiska - w świetle szczególnych unormowań odnoszących się do cebuli - nie podważa regulacja zawarta w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1148 z 12 czerwca 2001 r. w sprawie kontroli zgodności norm handlowych mających zastosowanie do świeżych owoców i warzyw. Przywołany przepis dotyczy produktów przeznaczonych do przetwórstwa i stanowi, że produktami przeznaczonymi do przetwórstwa są świeże owoce i warzywa podlegające normom handlowym, które są wysyłane do zakładów przetwórstwa. W tym stanie rzeczy fakt, że zgodnie z tym przepisem produkty przeznaczane do przetwórstwa w zakładach przetwórstwa przetwarzane są na produkty sklasyfikowane do pozycji CN, innej niż pozycja odnosząca się do wyjściowego produktu świeżego, nie znaczy, że klasyfikowanie do tego samego kodu CN zarówno cebuli z łuskami zewnętrznymi jak i pozbawionej tych łusek pozwala uznać cebulę całkowicie obraną za cebulę świeżą w rozumieniu normy handlowej. Wobec powyższego dowód wnioskowany na okoliczność klasyfikacji do kodu CN - jako zbędny - nie mógł zostać przez NSA dopuszczony (art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Odmiennych wywodów skargi kasacyjnej - co do przyjęcia, że cebula obrana z łuski zewnętrznej nie jest cebulą świeżą - nie przesądza też treść art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/96 z dnia 28 października 1996 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków, zawierającego wykaz przetworów owocowych i warzywnych.

Dodać też należy, iż ocena, że cebula obrana (pozbawiona łuski) nie jest produktem świeżym, wynika z prawidłowego zrozumienia treści przywołanych dotychczas uregulowań. Tym samym także dowód z "ekspertyzy prawnej" - wnioskowany w tym zakresie - w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zauważyć nadto trzeba, że opinie sporządzone na zlecenie strony traktować należy jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie stanowiska strony (v. wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2002 r. sygn. akt I CKN 92/00). W ocenie składu orzekającego NSA stanowisko to zasługuje na pełną aprobatę.

Wobec tego, co zostało wyżej powiedziane, całkowicie chybiony jest zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1943, art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, art. 1 rozporządzenia 1508/2001 w zw. z Załącznikiem do tego rozporządzenia jak i pkt 17 Załącznika do rozporządzenia Komisji nr 1433/2003, skutkującej wadliwym - w ocenie kasatora - uznaniem, że cebula obrana z łusek zewnętrznych nie jest produktem świeżym, nie jest produktem przygotowanym nieprzetworzonym.

Mimo iż omówione dotychczas podstawy skargi kasacyjnej nie znajdują usprawiedliwienia - zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.

Trafnie strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła bowiem, że przestrzeganie norm jakości podlega wyłączeniu. I tak, zgodnie z art. 3 ust. 3 a) rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 przestrzeganie norm jakości w odniesieniu do produktów transportowanych do zakładów przetwórczych nie jest wymagane, chyba że w odniesieniu do produktów przeznaczanych na potrzeby przetwórstwa przemysłowego są ustalane minimalne kryteria jakościowe (...). Zauważyć jednak należy, iż powoływana w sprawie "Norma dla cebuli" także wyłącza stosowanie norm handlowych w przypadku cebuli przeznaczonej do celów przetwórstwa przemysłowego. Wyłączenie to wyklucza zaś możliwość oceny "przetworzenia" cebuli z punktu widzenia wymagań przewidzianych ww. normą.

Prawidłowe odczytanie ostatnio przywołanych unormowań czyni koniecznym poczynienie stosowanych ustaleń i na ich podstawie wymaga oceny czy w okolicznościach sprawy wniosek o przyznanie pomocy finansowej mógł zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań w tym przedmiocie brak.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.