Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 519/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów , ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: art. 243 par 1 , art. 244 par 1 , art. 245 par 1i 2 , art. 246 par 2 pkt 1 w zw. z art. 258 par 1 i par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: RWSA Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. dnia 9 grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności p o s t a n a w i a oddalić wniosek Stowarzyszenia [...] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego


UZASADNIENIE

W dniu 27 kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r..

We wniosku wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada wpływów, które nie byłyby przekazywane tylko i wyłącznie na działalność szkoły. Dlatego nie posiada ono wolnych środków pozwalających na opłatę kosztów sądowych. Podobnie jak stowarzyszenie nie miało wolnych środków na opłaty wynikające z decyzji. Całość zapisanych wartości przeznaczona jest w 100 % na szkołę.

Majątek stowarzyszenia, zgodnie z dołączonym statutem, powstaje ze składek członkowskich, dotacji z Wydziału Edukacji UMK, dotacji i ofiarności publicznej oraz z darowizn, spadków i zapisów. Według oświadczenia Stowarzyszenia [...] żadnym majątkiem nie dysponuje.

W piśmie z dnia 27 kwietnia 2011 r. uzupełniającym wniosek o przyznanie prawa pomocy dołączonym do spawu sygn. akt II SA/ Kr 520/11, prezes Stowarzyszenia wyjaśnił, iż Stowarzyszenie liczy 15 członków. Nigdy nie została podjęta uchwała co do wysokości składek członkowskich i na obecnym etapie nie są one w ogóle pobierane. Stowarzyszenie nie posiada jakiegokolwiek majątku. Wszystko co zostało zakupione stanowi majątek szkoły. Nie został przedłożony aktualny wyciąg za rachunku bankowego, gdyż jak twierdzi prezes stowarzyszenia służy on jedynie do rozliczenia dotacji samorządowej przydzielonej na każdego ucznia zapisanego do szkoły też niektórych członków Stowarzyszenia.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje :

Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy, w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W ocenie orzekającego Stowarzyszenie [...] nie wykazało, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od których zależy przyznanie podmiotowi prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. ( sygn. akt FZ478/04, niepubl.) stwierdza, że opłaty sądowe są rodzajem danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwa od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób , na współobywateli. Z ich bowiem środkowe pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej od ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.

Stowarzyszenia [...], jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie uzyskuje środki pieniężne na swoja działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków i zapisów, dochodów z własnej działalności oraz ofiarności publicznej. Osoby zakładające takie stowarzyszenie, winny mieć na uwadze taką okoliczność, i wziąć pod uwagę własna sytuacje finansową, i podjąć decyzję czy ta sytuację pozwala na prowadzenie tego rodzaju działalności.

Wyjaśnienia złożone przez prezesa w piśmie z dnia 27 kwietnia 2011 r. dotyczące sytuacji finansowej Stowarzyszenia, w szczególności dotyczące braku regulacji związanej z pobieraniem składek członkowskich oraz informacji, iż stowarzyszenie nie posiada majątku, ma charakter bardzo ogólnikowy, i w ocenie orzekającego nie przemawia za przyznaniem mu prawa pomocy. Stowarzyszenie będąc świadome, że jego działalność może pociągać za sobą spełnienie wymogów wynikających z określonych przepisów prawa, winno zabezpieczyć na ten cel środki pieniężne, pozwalające na prawidłową jego działalność w obrębie statutu. Powinno zadbać o regularny wpływa środków pochodzących od jego członków stanowiących zabezpieczenie tego typu działań.

Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, np zwolnienie od kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowania ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność w oparciu o własny majątek. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m in. w Stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo ( postanowienie Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06 niepubl.).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).