Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 46/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu K. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a do podjęcia pracy brak mu odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia. Pozostaje na całkowitym utrzymaniu rodziców. Jednocześnie oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, również niepracującą, z którą ma rozdzielność majątkową i dwójką małoletnich dzieci.

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący oświadczył, że: 1) lokal w którym zamieszkuje nie należy do niego, 2) nie otrzymuje świadczenia wychowawczego na dzieci, do rachunku bankowego żony nie posiada dostępu ponieważ między małżonkami została ustanowiona rozdzielność majątkowa.

W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Z kolei z art. 199 ustawy p.p.s.a. wynika, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. post. WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., II SA/Ol 588/2006). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są zaś odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (post. NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, że informacje przedstawione przez skarżącego nie pozwalają na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów swego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, gdyż "w jego mieście nie ma pracy z jego wykształceniem", wspierają go finansowo rodzice, bezrobotna jest także żona skarżącego, a na utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci.

Powyższe musiało budzić wątpliwości i skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych informacji, w tym nadesłania danych dotyczących sytuacji dochodowej i majątkowej żony. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył jednak, że małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową w związku z czym nie ma dostępu do konta żony. W tym miejscu wyjaśnienia zatem wymaga, że fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej pozostaje bez znaczenia na tle postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Ustrój rozdzielności majątkowej małżonków, nie wyłącza zastosowania art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w myśl którego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Rozdzielność majątkowa odnosi się do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 230/09).

W judykaturze ugruntowany został pogląd, iż w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka. Badanie tych okoliczności jest przy tym niezależne od tego jaki ustrój majątkowy istnieje pomiędzy małżonkami. Mają oni bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej lub pozostawanie w separacji faktycznej (por. postanowienia NSA z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt I FZ 199/09, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 113-116/09, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 125-126/09, z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 243/09, z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 336/09, z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I FZ 463/08 – niepubl.).

Natomiast okoliczność, że skarżący jest osobą bezrobotną nie przesądza automatycznie o zasadności złożonego wniosku, zwłaszcza wobec wyjaśnienia, że nie podejmuje on żadnej pracy, gdyż nie ma wykształcenia i doświadczenia. Jednocześnie trudno za wiarygodne w świetle zasad doświadczenia życiowego uznać wyjaśnienia, jakoby czteroosobowa rodzina w której jest dwoje małoletnich dzieci utrzymywała się wyłącznie z pomocy finansowej rodziny w wysokości [...] – [...] zł miesięcznie.

Reasumując należy wskazać, że z uwagi na brak możliwości oceny całokształtu sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy nie miał podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca znajduje się w sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu .