Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 115/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, 2, 3, 4, 5, 10
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Partnerska w W. na bezczynność "A" S.A. w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 10 marca 2017 r., skierowanej przez Spółkę Partnerską A w siedzibą w W. ([...], dalej w skrócie: "skarżąca Spółka"), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność organu - Dyrektora Naczelnego Zakładów Mechanicznych "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G., polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 10 stycznia 2017 r., w trybie art. 10 w związku z art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, w skrócie: "ustawa d.i.p."), w przedmiocie udostępnienia pisemnej informacji, jakie podmioty ze wskazaniem ich pełnych nazw, w okresie od 1.01.2013 r. do 31.12.2016 r., świadczyły pomoc prawną na rzecz Zakładów Mechanicznych "A" S.A., domagając się zobowiązania do jej udzielenia i rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych, zatem skoro większościowym akcjonariuszem wymienionych Zakładów jest B Spółka Akcyjna - 93,69 %, której to 37,37 % akcji należy do Skarbu Państwa, a 27,64 % do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa - C S.A. i D Spółka z o.o., to jako dysponent majątku publicznego ma obowiązek udzielenia żądanej we wniosku informacji publicznej, która nie została umieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 1.07.2015 r. o sygn. akt II SAB/Kr 75/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej "CBOS").

W odpowiedzi na skargę z dnia 28 marca 2017 r. organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie, bowiem jego zdaniem nie dopuścił się bezczynności, a żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej i nie pozostaje w związku z działalnością czy realizacją zadań o charakterze publicznym, jak również Zakłady Mechaniczne "A" S.A. nie posiadają statusu podmiotu wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p., który ma na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli z punktu widzenia celów państwa (por. art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy d.i.p.). Z ostrożności podniesiono, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p. wymaga, aby to Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego miała w osobie prawnej pozycję dominującą, a nie żeby ta osoba miała taką pozycję na rynku. Zatem zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p. odesłanie do przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie i konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 229 z późn. zm., dalej: "u.o.k.k.") należy rozumieć jako domniemanie, że wymienione podmioty mają w osobie prawnej pozycję dominującą, gdy ich udział przekracza 40%. Tymczasem Zakłady Mechaniczne "A" S.A. są spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej, w rozumieniu art. 4 pkt 10 u.o.k.k., co więcej nie wykonuje zadań publicznych, gdyż nie gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa, ani mieniem komunalnym, tj. majątkiem publicznym. Ustosunkowując się do treści skargi wskazano, że ustawa d.i.p., stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej (por. art. 7, art. 13 i art. 14), oraz odmowę udostępnienia informacji (por. art. 16 ust. 1, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas powiadamia się jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, Lex nr 77178; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, Lex nr 322803). Z takiego trybu powiadomienia organ skorzystał udzielając wyjaśnień w treści skierowanych do skarżącej Spółki dwóch pism z dnia 25 stycznia i 13 lutego 2017 r. Organ jako podmiot gospodarczy funkcjonuje na rynku na takich samych zasadach rynkowych i komercyjnych, jak wszyscy pozostali uczestnicy rynku prowadzący tego rodzaju działalność. Majątek, którym dysponuje nie jest własnością akcjonariuszy, lecz własnością Zakładu. Ponadto, jego majątek nie jest majątkiem publicznym przekazanym mu w inny sposób niż powierzenie środków na utworzenie kapitału zakładowego. B S.A. jako spółka z udziałem Skarbu Państwa jest właścicielem części akcji Zakładu, a jego działalność ma charakter gospodarczy i ukierunkowana jest na zysk, tak jak i działalność innych spółek prawa handlowego, w których akcjonariuszami są tylko podmioty prywatne. Zajmuje on taką samą pozycję, jak każdy inny podmiot prywatny, a z Państwem łączą go jedynie stosunki wertykalne (jednostka-państwo), oparte na zależności i podporządkowaniu. Nadto, podlega restrykcjom prawnym identycznym, jak inne osoby prawne, stosuje się wobec niego powszechnie obowiązujące przepisy prawa zarówno w sferze cywilnoprawnej, jak również administracyjnoprawnej czy karnoprawnej. Wskazane powyżej okoliczności oznaczają, że Zakład nie jest zobowiązany do udzielania każdej informacji odnoszącej się do jego funkcjonowania. Informacją publiczną w odniesieniu do podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p. będą bowiem tylko kwestie odnoszące się do wykonywania przez nie zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1514/14, CBOS). Pozostałą zaś materię trzeba, a contrario, uznać za niepubliczną, czyli stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.". Przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej, czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe - przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawie d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej, czy gospodarowania mieniem publicznym, byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny. Zdaniem organu, w sprawie nie jest zasadnym przywoływanie orzeczenia z dnia 1.07.2015 r. WSA w Krakowie o sygn. akt II SAB/Kr 75/15, albowiem nie może być on wiążący, gdyż zapadł w odniesieniu do całkowicie innego stanu faktycznego, bowiem stroną postępowania był w tym przypadku wprost organ władzy publicznej jakim jest wójt.

W piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r. skarżąca Spółka odniosła się do treści odpowiedzi organu na skargę, akcentując w dalszym ciągu jego bezczynność i tym samym zasadność skargi. Wnioskowała o dopuszczenie dowodu ze statutu Zakładów Mechanicznych "A" S.A. (por. § 6 ust. 2) i statutu B S.A. na okoliczność wykazania, że Zakład wykonuje zadania publiczne w zakresie obronności i zapewnienia bezpieczeństwa Państwu, co więcej w 2014 r. przyznane zostały mu dotacje celowe ze środków publicznych, co zostało wykazane w Obwieszczeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 stycznia 2016 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1), a jego większościowym akcjonariuszem jest B S.A. (93,69%), w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Pozwala to na zakwalifikowanie do grupy podmiotów objętych działaniem ustawy d.i.p. z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 5. Zakwalifikowanie zadań w zakresie bezpieczeństwa państwa do zadań publicznych wynika zarówno z Konstytucji RP (art. 5, art. 31 ust. 3, art. 124 ust. 4 pkt 7, 8 i 11 oraz art. 230), jak też z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1534). Nadto, Zakład znajduje się w "Wykazie przedsiębiorców wykonujących zadania w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa", stanowiącym załącznik do decyzji nr ([...] Ministra Obrony Narodowej z dnia ([...] r. w sprawie wykazu przedsiębiorców wykonujących zadania w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa we współpracy z Agencją Mienia Wojskowego (Dziennik Urzędowy MON z dnia 25 października 2016 r., poz. 179). Jeszcze raz skarżąca Spółka podniosła, iż wnioskiem 10 stycznia 2017 r. domagała się udostępnienia pisemnej informacji, jakie podmioty ze wskazaniem ich pełnych nazw, w okresie od 1.01.2013 r. do 31.12.2016r., świadczyły pomoc prawną na rzecz Zakładów Mechanicznych "A" S.A. Przedmiotowy zakres tej usługi dotyczy niewątpliwie zadań publicznych oraz czynności związanych z wykorzystaniem i rozliczeniem udzielonych dotacji z budżetu Państwa, w związku z tym nie podlega wyłączeniu stosownie do treści art. 5 ustawy d.i.p. Skarżąca Spółka zwróciła również uwagę, że realizowanie zadań publicznych w zakresie obronności i bezpieczeństwa Państwa z dominującym wpływem B S.A. może kwalifikować Zakłady Mechaniczne "A" S.A. jako przedsiębiorcę do uwzględnienia art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców (Dz. U. z 2006 r. nr 191, poz. 1411).

Pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. skarżąca Spółka poinformowała, że na złożony o identycznej treści wniosek została jej udzielona odpowiedź przez wchodzący w skład grupy kapitałowej "A" ([...] "E" Spółka z o.o. z siedzibą w G. oraz przesłała jej kopię, z której wynika, że w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2016 r., na jego rzecz pomoc prawną świadczyła Kancelaria Radców Prawnych ([...] spółka partnerska w G. oraz skarżąca Spółka Oddział w K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 z późn. zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto, Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. o sygn. akt W 14/94 (Dz. U. nr 14, poz. 67, publ. OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny, czyli możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.

Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a p.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

Oznacza to, że sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie wydania określonej decyzji administracyjnej (pkt 1), postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z określonymi w tym przepisie wyłączeniami (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniami określonymi w tym przepisie (pkt 4) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

W myśl aktualnego brzmienia art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) i stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie wskazuje, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie zobowiązany organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Skarga na bezczynność organów ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy, bowiem jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, bezczynność organu musi istnieć w dniu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r. o sygn. akt II OSK 2453/10 i postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r. o sygn. akt I SAB/Wa 109/10, publ. CBOS).

Nie ulega wątpliwości, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. o sygn. akt II SAB/Wa 19/07 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r. o sygn. akt II SA 2867/02, CBOS). Dopiero niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani też niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia, w terminie wskazanym w art. 13 ustawy d.i.p. uzasadnia złożenie skargi do sądu (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt l OSK 601/05, CBOS).

Przepisy ustawy d.i.p. stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych w niej formach jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna, w rozumieniu art. 1 i art. 3 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach ustawy d.i.p., zgodnie z jej art. 4 ust. 1, mają być między innymi "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne"; a po trzecie: według art. 4 ust. 3 ustawy d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w jej posiadaniu, o ile nie została ona już wcześniej udostępniona.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność organu - Dyrektora Naczelnego Zakładów Mechanicznych "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G., polegająca na nierozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki z dnia 10 stycznia 2017 r., zawierającego pytanie jakie podmioty ze wskazaniem ich pełnych nazw, w okresie od 1.01.2013 r. do 31.12.2016 r., świadczyły pomoc prawną na rzecz Zakładów Mechanicznych "A" S.A. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych, zatem skoro większościowym akcjonariuszem wymienionych Zakładów jest B Spółka Akcyjna - 93,69 %, której to 37,37 % akcji należy do Skarbu Państwa, a 27,64 % do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa - C S.A. i D Spółka z o.o., to jako dysponent majątku publicznego ma on obowiązek udzielenia odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie.

Nie ulega wątpliwości, że skarżąca Spółka na złożony wniosek otrzymała negatywną pisemną odpowiedź z dnia 18 stycznia 2017 r., jednak ponownie akcentowała, że domaga się udzielenia odpowiedzi na wniosek bądź też wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej (pismo skarżącej Spółki z dnia 25 stycznia 2017 r.). W odpowiedzi, co nie było kwestionowane w sprawie, uzyskała kolejny raz negatywną odpowiedź.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy d.i.p. i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13, CBOS).

W ocenie Sądu pojęcie informacji publicznej nie może być wykładane tylko na podstawie literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy d.i.p. w oderwaniu od innych jej przepisów zwłaszcza od art. 6 (przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną) oraz regulacji art. 61 Konstytucji RP (M. Jabłoński, Wejście w życie ustawy o dostępie do informacji publicznych, Acta Universitatis Wratislaviensis, "Przegląd Prawa i Administracji" 2002, nr 2396, s. 229-230). Konstytucja RP przewiduje bowiem prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne, a jej art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa do informacji może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Na gruncie unormowań konstytucyjnych oraz art. 1 i art. 6 ustawy d.i.p. w doktrynie i orzecznictwie przyjęto, że informacją publiczną jest każda wiadomość (informacja) wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także wytworzona lub odnosząca się do innych przedmiotów wykonujących funkcje publiczne - w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej bądź gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. M. Jaśkowska - Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń w 2002 r., s. 28 i następne).

Nie budzi wątpliwości, że zadania publiczne to zadania wywodzące się z Konstytucji RP i obowiązujących ustaw, które służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (tak np. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005; St. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna, PWN Warszawa, 1994 r.).

Podkreśla się również, że podstawowym kryterium dla uznania danych zadań za zadania publiczne jest brak rezygnacji przez władze publiczne z odpowiedzialności za ich wykonanie. Nie jest natomiast konieczne, by samo wykonywanie zadań odbywało się w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu terytorialnego na zasadzie władztwa administracyjnego (por. St. Biernat, op. cit.).

Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 maja 1997 r. o sygn. akt W 7/96, publ. OTK 1997/2/27 uznał, że zadania publiczne to zadania dotyczące społeczeństwa lub społeczności lokalnej, służące realizacji interesu publicznego (społecznego, a w tym także interesu jednostki) i wykonywane przede wszystkim w formach działania właściwych dla podmiotów, którym przysługują kompetencje władcze. Będą to zatem nie tylko czynności, w których demonstruje się władztwo, ale także takie działania o charakterze niewładczym, które mają na celu realizację potrzeb społecznych lub organizację życia publicznego, w tym także czynności związane z gospodarowaniem mieniem państwowym lub komunalnym. Wówczas Trybunał miał na uwadze coraz bardziej wzrastające i nabierające na znaczeniu, ze względu na dokonujące się w naszym kraju przeobrażenia gospodarcze i społeczne, zadania administracji publicznej także jako administracji świadczącej, tj. takiej, która zapewnia obywatelom określone świadczenia lub inne korzyści (np. organizacja pomocy społecznej czy umożliwienie obywatelom korzystania z urządzeń komunalnych). Uznał, iż nie ma podstaw, by odmówić charakteru zadań publicznych tym zadaniom, które wykonywane są przez inne podmioty, w zakresie, w jakim wykonują zlecone im przez ustawy lub na podstawie ustaw zadania o charakterze publicznym. Stwierdził nadto, że wyraźny podział pomiędzy pojęciami władzy publicznej w znaczeniu podmiotowym i działalnością państwa, a sferą działalności innych podmiotów został nieco zatarty. Stało się tak z powodu dokonujących się przemian przede wszystkim w sferze gospodarki i zarządzania sprawami gospodarczymi państwa. W wyniku owych przemian zarysowała się tendencja zlecania zadań administracji publicznej podmiotom mającym postać organizacyjną także spółek prawa handlowego czy fundacji.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r. o sygn. I OSK 851/10 (CBOS), że termin "zadania publiczne" określony w art. 4 ustawy d.i.p. jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie szczególnej.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Na podkreślenie zasługuje przy tym alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy d.i.p., tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 ustawy d.i.p.). Jednocześnie żądanie innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych, czy gospodarowania mieniem publicznym jest nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt I OSK 263/15 i uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2005 r. o sygn. akt I OPS 1/05, CBOS, oraz por. Z. Cieślak, J. Lipowicz, Z. Niewiadomski - Prawo administracyjne, część ogólna, wyd. PWN 2000 r.).

Przesłankę określoną jako "dysponowanie majątkiem publicznym" zdefiniować można jako - mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym (por. Biuletyn Komisji Nadzwyczajnej dla rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także dotyczących jawności procedur decyzyjnych i grup interesów, nr 8 z dnia 27 marca 2001 r., druk sejmowy 79132 B oraz T. Aleksandrowicz: Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. Prawnicze LexisNexis 2002, s. 91-92).

W tym miejscu przyjdzie z urzędu dostrzec, że Zakłady Mechaniczne "A" S.A. powstały w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "([...]i są spółką przemysłowego potencjału obronnego, w rozumieniu ustawy z dnia 7 października 1999 r. o wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 1876) oraz wymienione zostały w pozycji I pkt 7 złącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu spółek, przedsiębiorstw państwowych i jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, a także spółek realizujących obrót z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. nr 1989, poz. 1313). Z tego powodu realizują zadania nałożone i powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Znalazło to również odzwierciedlenie w statucie Zakładu, na co zwróciła uwagę skarżąca Spółka (§ 6 ust. 2). Z pewnością działalność ta nie dotyczy informacji o sprawach publicznych, w rozumieniu art. 1 ustawy d.i.p., jak i zadań publicznych, określonych jako wykonywane przez inne podmioty niż władze publiczne i przykładowo wymienionych w art. 4 ustawy d.i.p. Tym samym nie sposób uznać, że adresat wniosku skarżącej Spółki jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Zauważyć należy, iż uznaniu Zakładów Mechanicznych "A" S.A. za podmiot zobligowany do udostępnienia informacji publicznej stoi na przeszkodzie ustalenie, że prowadzą one działalność nie nastawioną na realizację potrzeb o charakterze powszechnym oraz nie świadczą usług o charakterze użyteczności publicznej. Stąd też powoływanie się w skardze na wyrok WSA w Krakowie z dnia 1.07.2015 r. o sygn. akt II SAB/Kr 75/15 nie jest zasadne. Tym bardziej, decydującego znaczenia przy kwalifikacji podmiotu jako zobowiązanego, w myśl przepisów ustawy d.i.p., nie może stanowić dominujący udział Skarbu Państwa. Spełnienie tylko tej przesłanki nie czyni podmiotu podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wymaga istnienia wymienionych w nim przesłanek, a zatem podmiot ma reprezentować wykonujące zadania publiczne inne osoby lub jednostki organizacyjne bądź też mają te inne osoby lub jednostki organizacyjne dysponować majątkiem publicznym.

Uwzględniając ciąg zależności właścicielskich należy w ocenie Sądu uznać, że Zakłady Mechaniczne "A" S.A. nie są też osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, w rozumieniu art. 4 pkt 10 u.o.k.k. Przepis ten nie odnosi się co prawda do wielkości udziałów w majątku, lecz do udziału w rynku właściwym, rozumianym zgodnie z treścią art. 4 pkt 9 u.o.k.k. Ilekroć w u.o.k.k. jest mowa o rynku właściwym, rozumie się przez to rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znacząca różnica cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji.

W tym stanie rzeczy, Zakłady Mechaniczne "A" S.A. nie są objęte działaniem ustawy d.i.p. nie tylko poprzez charakter wykonywanych zadań, lecz również z uwagi na występującą strukturę właścicielską (art. 4 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 u.d.i.p.). Dodatkowo, ustawa d.i.p. nie jest ustawą przewidzianą do realizacji celów indywidualnych, jednostkowych, lecz publicznych.

Mając na uwadze powyższe, złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a podlega oddaleniu.