Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1110/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Leszek Włoskiewicz Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006r. sygn. akt I SA/Wa 1146/05 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29.03.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1146/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] nr [...], ustanawiająca na rzecz Spółki Akcyjnej H. w Warszawie prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej, oznaczonego jako działki nr 36/5 i 60/2 przy ul. [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd stwierdził, iż z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w Warszawie z 4.05.1948 r. 2073/48 wynika, że nieruchomości obejmujące działki nr 36/5 i 60/2, stanowiące część dawnej nieruchomości nr hip. 466, były własnością Spółki Akcyjnej H., na mocy aktu z 28.04.1900 r., zaś z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z 19.08.2003 r. nr 0000109821 wynika, iż Spółka ta prowadzi działalność od 14.07.1928 r., co jest wystarczającą podstawą do ustalenia, że podmiot ten jest dotychczasowym właścicielem w rozumieniu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) i że w dniu 18.08.1948 r., tj. złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej objętego w posiadanie przez gminę 19.04.1948 r., legitymowała się dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do działek nr 36/5 i 60/2, a art. 7 ust. 1 dekretu nie wymagał aby dotychczasowy właściciel ziemski był w posiadaniu gruntu, gdyż ta przesłanka dotyczyła tylko jego następców prawnych. Plan zagospodarowania przestrzennego rejonu północnej części Placu [...], zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Warszawa-Centrum z [...] nr [...], przewiduje dla terenu obejmującego te działki m. in. przeznaczenie pod usługi handlowe, co da się pogodzić z działalnością Spółki prowadzącą sprzedaż hurtową i detaliczną – kontynuował Sąd. Za nietrafne uznał Wojewódzki Sąd zarzuty skarżącej Spółdzielni, dotyczące naruszenia jej praw do wybudowanego w latach 60-tych pawilonu znajdującego się obecnie m.in. na działce 60/2, gdyż Spółdzielnia jest wyłącznie posiadaczem gruntu o czym świadczą akta sprawy, zwłaszcza, że w ww. planie pawilon jest przeznaczony do rozbiórki, zaś wybudowanie pawilonu nie ma wpływu na skuteczność wniosku dekretowego, Sąd podkreślił też, iż jeśli idzie o działkę 36/5, to brak jest jakiegokolwiek z nią związku faktycznego lub prawnego skarżącej Spółdzielni. Jeśli idzie o uznanie roszczenia Spółdzielni, wywodzącego się z art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Spółdzielnia 16.06.1995 r. złożyła wniosek o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania, Sąd uznał, że ma on charakter przyszły i niepewny, a z oczekiwania tego nie można wywieść naruszenia sfery prawnej skarżącej, zwłaszcza że roszczenie o uwłaszczenie nie korzysta z pierwszeństwa przed dekretowymi roszczeniami dawnych właścicieli, ale odwrotnie. Na niezasługujące na uwzględnienie, Sąd uznał także zarzuty mówiące o rozstrzyganiu do nowoutworzonych działek 36/5 i 6/2, gdyż decyzja o podziale jest ostateczna, jak również co do nierozstrzygnięcia o całości wniosku, który to brak decyzji Sąd uznał za wadę nieistotną.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.", domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

– art. 7 ust. 1 dekretu przez błędną wykładnię co do obowiązku posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela i niewłaściwe zastosowanie go w sprawie, mimo braku wywiedzenia praw właścicielskich Spółki Akcyjnej H. S.A.,

– art. 7 ust. 2 dekretu przez niewłaściwe zastosowanie, mimo niemożliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez ww. Spółkę z przeznaczeniem wg planu zagospodarowani przestrzennego;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na przebieg sprawy, tj.:

– art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie w ramach kontroli pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej, iż decyzja Prezydenta z [...] i decyzja Samorządowego Kolegium z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa i art. 7 ust. 1 i 2 Dekretu,

– art. 62 pkt 1, art. 106 § 3 i art. 113 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaniechanie skompletowania dowodów oraz nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących wywiedzenia praw właścicielskich i posiadania gruntu przez Spółkę Akcyjną H. i stanu prawnego wynikającego z posadowienia na działce nr 60/2 stacji transformatorowej nr 6873 i praw firmy S. S.A. i zamknięcie rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy;

3) naruszenie art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wprowadzenie z naruszeniem przepisów wymienionych w pkt 1 i 2 w obieg prawny decyzji również podjętej z naruszeniem prawa, a skutkującej ograniczeniem roszczenia skarżącej o ustanowienie użytkowania wieczystego do działki nr 60/1 i 60/2;

4) naruszenie interesów prawnych i ekonomicznych skarżącej poprzez wprowadzenie do obiegu prawnego decyzji podjętej z naruszeniem prawa, skutkującej rozbiórką pawilonu posadowionego na działkach 60/1 i 60/2, wybudowanego ze środków Spółdzielni.

Odpowiadając na skargę skarżąca "Spółka Akcyjna H. S.A." wniosła o jej oddalenie, podkreślając brak przymiotu strony skarżącej Spółdzielni i niezasadność zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracji, które zostało zaskarżone przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P." w Warszawie stanowił art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Zgodnie z nim gmina m.st. Warszawy uwzględni wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, który przeszedł na jej własności, lub jego następców prawnych, o przyznanie prawa do tego gruntu, jeżeli korzystanie z niego da się pogodzić z przeznaczeniem wg planu zagospodarowania. Z przepisu tego wynika zatem, że w postępowaniu z wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej, stroną jest dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni, zaś gmina m.st. Warszawy – właściciel gruntu – rozstrzyga o losach tego wniosku. Inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem praworzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku b. właściciela.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w Warszawie, która wniosła skargę zwykłą, a następnie kasacyjną, nie legitymuje się jakimkolwiek tytułem do gruntu będącego przedmiotem postępowania, tj. do działek nr 36/5 i60/2 przy ul. [...], stanowiących część dawnej nieruchomości nr hip. 466. Skarżąca Spółdzielnia wystąpiła 16.06.1995 r. z roszczeniem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego m.in. do działki nr 60/2 z tego względu, że jej poprzedniczka prawna wybudowała pawilon. Jednakże roszczenie to, które teraz może być rozpoznawane w trybie art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), nie daje Spółdzielni tytułu do gruntu będącego przedmiotem postępowania z wniosku dekretowego. Z art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami Spółdzielnia nie może wywodzić statusu strony w postępowaniu o przyznanie prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej na rzecz jej dotychczasowego właściciela. Stwierdzić więc należy, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w Warszawie, nie ma interesu prawnego w postępowaniu zakończonym zaskarżonymi przez nią decyzjami o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działek nr 36/5 i 60/2 przy ul. Bielańskiej w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że z roszczenia z art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można wywieść naruszenia sfery prawnej Spółdzielni, jeśli idzie o działkę nr 60/2, natomiast stwierdził brak jakiegokolwiek jej związku faktycznego i prawnego z działką nr 36/5. Mimo tego potraktował skargę Spółdzielni tak, jakby wniósł ją podmiot mający interes prawny w postępowaniu z wniosku dekretowego.

Jak powiedziano wyżej, skarżąca Spółdzielnia interesu prawnego w postępowaniu z art. 7 ust. 2 dekretu nie posiada. Mało tego, trudno dopatrzeć się nawet jej interesu faktycznego (choć posiadanie takiego i tak nie daje statusu strony), gdyż nakaz rozbiórki pawilonu, częściowo usytuowanego na działce nr 60/2 nie jest związany z decyzjami o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do niej, ale z planem zagospodarowania przestrzennego północnego rejonu pierzei Placu [...], obejmującym ją m.in., który nakazuje wyburzenie pawilonu. Brak interesu prawnego w postępowaniu powoduje, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." nie ma przymiotu strony w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej nr hip. 466, zatem wnoszone przez nią środki odwoławcze nie mogły powodować ich merytorycznego rozpoznania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę Spółdzielni oddalił, jego rozstrzygnięcie w rezultacie odpowiada prawu.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).