Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 57/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt.1.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.20 § 1 i § 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art.70.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 września 2008 r. [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 340 ( trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.- dalej: upea ) oraz art. 34 § 1 i § 2 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm. - dalej: Kpa ), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego w dniu 9 października 2008 r. przez J. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 19 września 2008 r. którym uznano za niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr SM [...] z dnia 20 marca 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ podniósł, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. M. na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] z dnia 20 marca 2008 r., wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Podstawę prawną przedmiotowego tytułu wykonawczego stanowi decyzja Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28 sierpnia 2003 r.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o opisany wyżej tytuł wykonawczy organ egzekucyjny przesłał do kilku banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych.

Odpisy wymienionych wyżej zawiadomień z dnia 11 kwietnia 2008 r. doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 29 kwietnia 2008 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2008 r.

Pismem z dnia 2 maja 2008 r. J. M. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego powołując się na przesłankę przedawnienia egzekwowanego obowiązku - wymienioną w art. 33 pkt 1 upea. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany wskazał, że zastosowane środki egzekucyjne są pierwszymi środkami, jakie dotyczą podatku PIT za 2001 r. W latach poprzednich nie prowadzono postępowania egzekucyjnego, zatem nie nastąpił skutek przerwania biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie więc do treści art. 70 § 1 tej ustawy - zdaniem zobowiązanego - z końcem 2007 r. zobowiązanie w podatku PIT za 2001 r. uległo przedawnieniu. Ponadto podatnik zauważył, że skoro egzekwowane zobowiązanie podatkowe powstało przed dniem 1 stycznia 2003r. do obliczania terminu jego przedawnienia stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed tym dniem, a zatem prowadzone w sprawie tego podatku postępowanie przed sądami administracyjnymi nie ma żadnego wpływu na termin przedawnienia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego stosownie do treści art. 34 § 1 upea , pismem z dnia 25 maja 2008 r., zwrócił się do wierzyciela z żądaniem wypowiedzenia się w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tczewie wydał postanowienie nr [...] z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu, stwierdzając, iż zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i powinno być egzekwowane.

W zażaleniu na postanowienie wierzyciela J. M. wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie zgodnie z treścią zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżonemu postanowieniu zobowiązany zarzucił naruszenie:

art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. oraz art. 20 § 2 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową od 1 stycznia 2003 r. poprzez uznanie, że nie nastąpiło przedawnienie podatku dochodowego za 2001 r., którego dotyczy postępowanie egzekucyjne,

a w konsekwencji art. 33 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 upea.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wiosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia.

Następnie w dniu 19 września 2008r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym uznał za niezasadny zgłoszony przez zobowiązanego zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Korzystając z przysługującego prawa, J. M. złożył zażalenie na ww. postanowienie wnosząc "o jego uchylenie w całości i orzeczenie zgodnie z treścią zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne". Wnosząc o powyższe skarżący - powołując się na stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tym wyrok WSA w Szczecinie, sygn. I Sa/Sz 859/07, wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt ISa/Wr 115/08, wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I Sa/Kr 1481/07 - zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. oraz art. 20 § 2 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową od 1 stycznia 2003 r. poprzez uznanie, że nie nastąpiło przedawnienie podatku dochodowego za 2001 r., którego dotyczy postępowanie egzekucyjne - a w konsekwencji art. 33 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 upea.

art. 124 § 2 Kpa, poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny. Ponadto w treści wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany wniósł - na podstawie art. 143 Kpa o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia "do czasu jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia w drodze prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu zażalenia - uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

Podkreślił, że organ egzekucyjny trafnie rozstrzygnął w kwestii zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu przedawnienia, zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 upea. Organ odwoławczy przywołując treść tego przepisu stwierdził, że w przypadku, gdy podstawą wniesionego zarzutu jest przedawnienie ,to tym samym zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Odnosząc się do zgłoszonego przez stronę zobowiązaną zarzutu tj. przedawnienie obowiązku organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z ogólną zasadą przewidzianą w przepisie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wpływ na bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mają instytucje zawieszenia oraz przerwania biegu tego terminu.

Jak wyżej wskazano, podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2008 r. jest decyzja Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28 sierpnia 2003 r. określająca zobowiązanie J. M. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2004 r., zaś skarga na nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, została oddalona wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 578/04. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1547/06 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W dniu 30 sierpnia 2004 r., tj. w dniu składania skargi przez J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2004 r. obowiązywał przepis art. 70 § 6 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa -stosownie do którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem strona wnosząc skargę na decyzję rozstrzygająca kwestię zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. miała świadomość, że dokonanie tej czynności prawnej spowoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Przy czym stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w przypadku zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Organ zauważył, że postępowanie w sprawie określenia zobowiązanemu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2003 r., natomiast decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana 28 sierpnia 2003 r., tj. po dniu wejścia w życie zmienionej ustawy - Ordynacja podatkowa.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz.1387), który stanowi, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Z powyższych powodów, organ ten stanął na stanowisku, iż zobowiązanie J. M. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. nie uległo przedawnieniu.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

Z treści skargi wynika, że J. M. w całości powiela zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia 19 września 2008 r. dodatkowo wskazując, że postępowanie niniejsze toczy się w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej oraz Kodeks postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej.

Dlatego też w ocenie skarżącego "niniejsze postępowanie jest zatem całkowicie odrębnym postępowaniem i nie można do niego stosować przepisów przejściowych dotyczących postępowania podatkowego".

Ponadto skarżący zauważył, że jedynym logicznym odczytaniem przepisów przejściowych ustawy z 2002 roku jest samodzielne zastosowanie art. 20 § 2 ustawy zmieniającej". Kierując się treścią powołanego powyżej przepisu przejściowego ustawy zmieniającej Ordynację podatkową stwierdził, iż korzystniejszy jest dla niego w niniejszej sprawie stan prawny obowiązujący do dnia 31 grudnia 2002 roku, albowiem art. 70 w brzmieniu wówczas obowiązującym nie przewidywał jako przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia okoliczności prowadzenia sporu przed sądem administracyjnym. Jedynym zaś sposobem przerwania biegu terminu przedawnienia było zastosowanie środka egzekucyjnego.

W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, kierując się zasadami przedawnienia zobowiązań podatkowych wyrażonych w art. 70 powołanej ustawy w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2002 roku uznać należy przedmiotowe zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 2001 rok za przedawnione, co zdaniem skarżącego pozwala na stwierdzenia, iż przedmiotowy obowiązek poddany egzekucji administracyjnej wygasł.

Dodatkowo w treści skargi skarżący zawarł wniosek - powołując się na zapis art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o "wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu Skarbowego określającej wysokość podatku dochodowego za 2001 r. oraz postępowania egzekucyjnego jako aktów i czynności związanych ściśle z przedmiotem zaskarżenia".

Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię w stopniu skutkującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

W rozważanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. - jak twierdzi skarżący, co czyniłoby zasadnym jego zarzut z art. 33 ust. 1 upea, czy też rację mają organy egzekucyjne twierdząc, że wniesienie przez skarżącego w dniu 30 sierpnia 2004 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2004 r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. spowodowało stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa zawieszenie biegu terminu przedawnienia a w konsekwencji bezzasadnym byłby zarzut zobowiązanego z art. 33 pkt 1 upea.

Podstawową kwestią wymagającą rozważenia dla udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie jest wykładnia art. 20 § 1 i § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. -o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., nr 169, poz. 1387), w związku z art. 70 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z ogólną zasadą przewidzianą w przepisie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wpływ na bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mają instytucje zawieszenia oraz przerwania biegu tego terminu. Niewątpliwie w/w przepis ma charakter prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 ustawy nowelizującej do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (Ordynacja podatkowa) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Z kolei § 2 wprowadził zapis, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Regułą z niej wynikającą było więc stosowanie do stanów faktycznych przepisów w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z wyjątkiem przewidzianym w § 2, który to pozwalał na zastosowanie dotychczasowych przepisów o ile były one korzystniejsze dla podatnika i innych podmiotów zobowiązanych w świetle ustaw podatkowych.

Zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma wersjami przepisu art. 70 Ordynacji podatkowej sprowadza się do wprowadzenia po dniu 1 stycznia 2003 r. nowych przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia w postaci wszczęcia postępowania karnoskarbowego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Analizując zatem całą instytucję przedawnienia wraz ze zdarzeniami dotyczącymi przerwy, jak i biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do zobowiązań podatkowych skarżącego za 2001 rok należy zauważyć, że obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. przepis pogorszyły w sposób niewątpliwy, zdaniem Sądu, sytuację zobowiązanego, wobec którego w dacie powstania zobowiązania podatkowego przepisy nie przewidywały w ogóle możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Trafnie wskazano w skardze, że przedawnienie jest instytucją prawa materialnego i z tej przyczyny prawodawca z uwagi na zakaz retroakcji zobowiązany wręcz był w przepisach przejściowych, do ustanowienia takich regulacji, które chroniłyby podatników przed niekorzystną zmianą przepisów prawa.

Zatem art. 20 § 2 cyt./w. ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw należy odczytywać w ten sposób, że skoro przepisy art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przed nowelizacją z dnia 1 stycznia 2003 r. w odniesieniu nie tylko do samego przedawnienia, ale też i obliczania zasad i terminów przedawnienia (w tym zawieszenia) były korzystniejsze dla podatnika, to należy je stosować w całości do rozpoczętego wcześniej terminu przedawnienia bez względu na to, czy okoliczności uzasadniające zawieszenie przedawnienia (na skutek postępowań karnoskarbowych lub sądowoadministracyjnych) nastąpiły przed czy po wyżej wymienionej dacie.

Nie ulega zdaniem Sądu żadnej wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie § 2 art. 20 w/w ustawy nowelizującej, który pozwala na zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacja, gdyż przepisy te były korzystniejsze dla podatnika. Nie przewidywały one bowiem możliwości zawieszenia biegu przedawnienia poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego.

Pomimo faktu, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż skarżący wniósł w dniu 30 sierpnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2003 r. określającą J. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., a więc wystąpiły okoliczności, które w myśl przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2003 r. zawieszały bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie mogą być one jednak uwzględnione. W niniejszym postępowaniu zastosowanie będą miały, jako korzystniejsze przepisy dotyczące zasad i terminów przedawnienia wskazane w art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., które nie zawierały jako przesłanek warunkujących zawieszenie biegu przedawnienia od wniesienia skargi do sądu administracyjnego co miało miejsce w danej sprawie. Należy zatem uznać, że nie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wyżej wymienione zdarzenia.

Natomiast mając na uwadze, że postępowanie w sprawie określenia J. M. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2003 r., natomiast decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana 28 sierpnia 2003 r., tj.; po dniu wejścia życie zmienionej ustawy - Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej trafnie podniósł, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 22 § 1 w/w ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.który stanowi, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Jednakże przepis ten jest przepisem procesowym co oznacza, że postępowanie podatkowe winno być prowadzone według znowelizowanych w/w ustawą przepisów. Natomiast analizowany przepis art. 20 § 2 ustawy nowelizującej jak już wyżej podkreślono dotyczy przedawnienia - a więc prawa materialnego. Reasumując, Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uznał za słuszny zarzut strony dotyczący naruszenie art. 20 ustawy nowelizującej, a obowiązkiem organów egzekucyjnych było przyjęcie, że w danej sprawie zastosowanie mają przepisy dotyczące trybu oraz terminów przedawnienia wskazane art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. jako korzystniejszej dla podatnika.

Przedawnienie zobowiązań podatkowych jest jak wskazano wyżej instytucją prawa materialnego i następuje z mocy samego prawa, chyba że będą miały miejsce zdarzenia przewidziane w przepisach szczególnych, które spowodują przerwanie lub zawieszenie biegnącego terminu. Jeżeli takie okoliczności nie będą miały miejsca przedawnienie następuje z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie stało się wymagalne - a więc upłynął termin płatności podatku. W podatku dochodowym od osób fizycznych termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia 1 maja roku następnego, gdyż termin płatności tego rodzaju podatku dochodowego kończy się z dniem 30 kwietnia roku następującego po roku, za który powstało zobowiązanie podatkowe. Mając na uwadze powyższe organy egzekucyjne winny wręcz z urzędu zbadać, czy w danym postępowaniu nie zachodzą przesłanki w art. 59 § 1 pkt 2 upea. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał. Sprawdzenie czy zachodzą takie przesłanki jest obowiązkiem organów egzekucyjnych. Winny one sprawdzić, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub nawet w jego toku, czy nie została spełniona przesłanka braku wymagalności obowiązku podatkowego na skutek nastąpienia przedawnienia, co było zresztą podnoszone przez stronę w zarzutach.

Tym samym wobec uznania, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczeń dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, organy egzekucyjne winny w konsekwencji umorzyć postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 1 pkt 2 upea.

W ocenie Sądu bez znaczenia natomiast dla rozpoznawanej sprawy jest kolejna nowelizacja art. 70 Ordynacji podatkowej, dokonana ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Należy zwrócić uwagę, że zmiany dotyczyły art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz dodano nimi kolejną podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia a mianowicie wniesienie żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa prymy dodane do art. 70 § 6 - pkt 3 o w/w treści.

Obie te zmiany są bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy z uwagi na jej stan faktyczny.

W analizowanej sprawie zaszło tylko jedno zdarzenie, którego skutki należało oceniać w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia a mianowicie wniesienie przez podatnika w dniu 30 sierpnia 2004 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2004 r. - w przedmiocie określenia J. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Faktu wniesienia w/w skargi do sądu administracyjnego nie można, zdaniem Sądu, dwukrotnie oceniać w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia - raz w świetle noweli obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. a drugi raz w świetle noweli obowiązującej od 1 września 2005 r. W ocenie Sądu, gdyby przedmiotowa skarga na decyzję wymiarową została wniesiona do sądu administracyjnego po 1 września 2005 r., wówczas należałoby zdarzenie to ocenić w kontekście ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (...) kierując się zasadą bezpośredniego działania nowego prawa.

Skoro zaś w/w skarga została wniesiona do sądu administracyjnego 30 sierpnia 2004 r., to wpływ tego zdarzenia na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należało ocenić w kontekście obowiązującej w tej dacie w/w ustawy z dnia 12 września 2002 r. -o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (...).

Końcowo wskazać należy, że prawomocnymi wyrokami z dnia 29 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Gd 692/08 w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz z dnia 1 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 889/08 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny, zaprezentował identyczne stanowisko, co w myśl art. 170 P.p.s.a. wiąże nie tylko skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, ale także strony, inne sądy i inne organy państwowe.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.