Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1011/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M.R. i S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej dalej: P.b.), po rozpatrzeniu odwołania M. i S. R. (dalej: skarżący, inwestorzy) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB, organ I instancji) nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nakazującej inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję użytkową budynku garażowego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. C. w W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] listopada 2015 r. przeprowadzono oględziny budynku garażu, usytuowanego na nieruchomości przy ul. C. w W. stwierdzając, że na terenie tej nieruchomości w narożniku północno-wschodnim, przy granicy z posesją przy ul. O., powstała konstrukcja wsporcza (słupowo-ryglowa) betonowa wraz z drewnianą konstrukcją dachu - brak poszycia i pokrycia dachu oraz odwodnienia. Według oświadczenia inwestora, roboty przedmiotowe polegały jedynie na wymianie elementów wiaty garażowej z uwagi na ich techniczne zużycie. Wymieniono m.in. nowe słupki wsporcze od strony własnej nieruchomości i wykonano nową konstrukcję dachu. Drzwi garażowych wraz ze ścianą frontową nie wymieniono oraz nie dokonano zmiany gabarytów wiaty garażowej.

W dniu [...] grudnia 2015 r. przeprowadzono kolejne oględziny, podczas których dodatkowo ustalono, że słupy betonowe, stanowiące podporę dla dachu, usytuowane w granicy nieruchomości, zostały podniesione o około 0,5 m.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 oraz ust. 2 i ust. 3 P.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie wiaty garażowej na terenie ww. nieruchomości oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia oceny technicznej prawidłowości przedmiotowych robót budowlanych wraz

z inwentaryzacją wykonanych prac.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 P.b., PINB nakazał inwestorom wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia wiaty garażowej na terenie nieruchomości przy ul. C. w W. do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z oceny technicznej sporządzonej przez inż. Z. S., poprzez: 1) wykonanie pokrycia dachowego wiaty garażowej, 2) wykonanie obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych odprowadzających wody opadowe na teren własnej nieruchomości, 3) montaż balustrady ochronnej od strony południowej zabezpieczającej przed upadkiem na pochylnię prowadząca do sutereny.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: Z. G., A. G.

i M. G. (dalej zwani: stronami), właściciele nieruchomości sąsiedniej, położonej przy ul. O.

W dniu [...] czerwca 2016 r. przeprowadzono kolejne oględziny stwierdzając, iż konstrukcja przedmiotowego obiektu składa się ze słupów żelbetowych od strony budynku właścicieli, podciągów żelbetowych, od strony nieruchomości przy ul. O. słupy ceglane podwyższone betonem o ok. 27 cm, więźba dachowa drewniana przykryta plandeką. Obiekt posiada instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną w betonowej posadzce. Pomiędzy słupami od strony sąsiedniej nieruchomości zamontowane są drewniane, ażurowe przesłony. Od strony ul. C. wiatę zamyka istniejący element ogrodzenia - brama metalowa przymocowana do konstrukcji z cegieł lub żelbetu. Od strony budynku jest duże obniżenie terenu, które nie posiada barierki ochronnej. Wysokość posadzki w wiacie jest zbliżona do poziomu chodnika.

Organ odwoławczy przywołał ocenę techniczną z inwentaryzacją stanu istniejącego wiaty garażowej, sporządzoną w lutym 2016 r. przez inż. Z. S. , w której wskazano, że "Wiatę wybudowano na planie litery L, wynikającym z usytuowania na działce - wiata od strony północnej zbliżona jest do północnej granicy działki, a od strony południowej do północno-wschodniego narożnika budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Od wschodu wiata przylega do murowanego obramienia bramy w formie zwieńczonego trójkątnym tympanonem portyku. Skrajne wymiary wiaty wynoszą 8,99 x 3,61 m (wliczając konstrukcję bramy wjazdowej w ogrodzeniu; wymiary samej wiaty; bez konstrukcji bramy

i słupów ogrodzenia skrajne wymiary wiaty wynoszą 8,56 x 3,24 m). Dach nad wiatą jest dwuspadowy o symetrycznych połaciach z przeciw spadkiem od strony zachodniej (przyległym do ściany istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kąt nachylenia głównych połaci dachu wynosi około 21° (spadek około 39), a spadku połaci przy ścianie budynku - około 10° (spadek około 17). Wysokość wiaty w szczycie kalenicy wynosi około 3,255 m od poziomu terenu przy bramie wjazdowej. Dach nad wiatą wsparty jest za pomocą krzyżujących się płatwi na betonowych słupach ogrodzenia (od strony północnej) i żelbetowym podciągu opartym na żelbetowych słupach od strony południowej. Betonowe słupy ogrodzenia od strony północnej przesunięte są od granicy działki w głąb działki pp. R. na około 4 (od strony zachodniej) do 8 (od strony wschodniej) cm. Sam dach jest przesunięty w głąb działki od granicy na około 41 cm, w celu zamontowania rynny na terenie własnym. (...) Zgodnie z oświadczeniem właściciela obecnie wymieniono

w całości więźbę dachową, która przegniła, na nową, bez zmieniania wysokości. Przy tej okazji odkuto górną część istniejących słupów betonowych, znajdujących się przy północnej granicy działki, i wykonano zwieńczenia na nowo, w celu dobrego zakotwienia nowo wykonywanych płatwi. Od strony południowej istniejące uprzednio słupy wyburzono, gdyż ich duże rozmiary utrudniały wygodne korzystanie z wiaty. Słupy wykonano na nowo jako żelbetowe, a na nich oparto żelbetowy podciąg, na którym z kolei wspierają się płatwie więźby dachowej. Przy słupach znajdującej się

w ogrodzeniu bramy zwieńczonej trójkątnym tympanonem wykonano żelbetowe poszerzenia wzmacniające istniejącą konstrukcję".

WINB wskazał, że z projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego

w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego przy ul. C. w W., stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., wynika, że w ramach dokonanych i wykazanych odstępstw w trakcie realizacji tego budynku mieszkalnego wykonano wiatę przylegającą do budynku mieszkalnego. Wiata zaznaczona jest na planie zagospodarowania działki i rzucie elewacji wschodniej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...] WINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] marca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy zauważył wówczas, że o ile nawet w trakcie budowy budynku zostało dokonane odstępstwo od założeń projektowych w postaci budowy wiaty przylegającej do budynku mieszkalnego od strony posesji przy ul. O., to wiata ta została faktycznie rozebrana i wybudowano nowy obiekt pełniący funkcję garażu. Za stanowiskiem takim przemawia rozebranie słupów od strony nieruchomości własnej inwestorów i budowa nowych, wykonanie nowych podciągów, podwyższenie słupów konstrukcyjnych od strony nieruchomości sąsiedniej, jak również rozebranie konstrukcji i pokrycia dachu i wykonanie nowego o innym kształcie. Stanowi to o faktycznej rozbiórce poprzednio istniejącej wiaty i wykonaniu nowego obiektu garażowego.

Ponadto WINB zaznaczył, że sporną wiatę należy traktować jako obiekt pełniący funkcję użytkową budynku garażu i stosować do niego przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422, zwanego dalej: rozporządzeniem z 2002 r.).

Ponownie rozpoznając sprawę PINB w dniu [...] września 2016 r. przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że budynek garażowy na nieruchomości przy ul. C. w W. zlokalizowany jest w odległości około 40 cm od granicy nieruchomości położonej przy ul. O.. Powołując § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r., wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany zlokalizowany jest w odległości jedynie 40 cm od granicy nieruchomości sąsiedniej i posiada długość większą niż 5,5 m. W związku z niezgodnością powyższych wymiarów z ww. przepisem rozporządzenia, PINB uznał, że brak jest możliwości legalizacji obecnego stanu technicznego i na podstawie art. 49 ust. 1 P.b. decyzją Nr [...]

z dnia [...] listopada 2016 r. nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Od ww. decyzji odwołanie wnieśli inwestorzy, zarzucając organowi

I instancji: - wydanie zaskarżonej decyzji i brak zawieszenia postępowania, pomimo braku rozpatrzenia skargi do sądu administracyjnego od decyzji WINB Nr [...]

z dnia [...] lipca 2016 r., - brak uwzględnienia oceny technicznej Z. S. stwierdzającej, iż wiata garażowa jest zgodna z obowiązującymi przepisami, a tym samym bezpodstawne nakazanie rozbiórki rzekomego garażu użytkowego, - błędną

i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, z którego miałoby wynikać rozebranie wiaty garażowej i wybudowanie nowego obiektu pełniącego funkcję garażu

w warunkach samowoli budowlanej, - naruszenie art. 3 pkt 2 P.b. przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż obiekt bez dachu i ścian stanowi budynek, - naruszenie art. 10 k.p.a. przez wydanie decyzji, pomimo iż nie uczestniczyli w oględzinach z dnia 14 września 2016 r. z uwagi na pobyt za granicą i nieuwzględnienie wniosku

o przesunięcie terminu oraz brak powiadomienia o zakończeniu postępowania

i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego, - brak wykazania w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego oraz legitymacji do wniesienia odwołania przez strony od decyzji PINB

z dnia 11 marca 2016 r., - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i niewyjaśnienie, dlaczego organ uznał za garaż obiekt nieposiadający dachu ani ścian, - naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 11 oraz 107 § 2 i § 3 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności braku podania podstaw przyjęcia przez organ

I instancji, jakoby to postępowanie rzekomo dotyczyło garażu użytkowego.

WINB, po rozpoznaniu odwołania, podtrzymał własne stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., że wiata, będąca przedmiotem postępowania została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, bez uzyskania decyzji

o pozwoleniu na budowę, jak również bez dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, co uzasadnia podjęcie przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego stosownych działań kompetencyjnych w trybie art. 49b P.b.

Zdaniem WINB, dokonana analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (w szczególności: protokoły kontroli i oględzin, materiał zdjęciowy wytworzony przez organ oraz pochodzący od stron postępowania, opracowanie techniczne oraz projekt budowlany budynku z naniesionymi odstępstwami) nie daje podstaw do przyjęcia jako kwalifikacji wykonanych robót remontu istniejącej uprzednio wiaty, jak podnoszą skarżący. Poza wskazanymi powyżej różnicami pomiędzy naniesieniami na projekcie budowlanym budynku a stanem obecnym, również złożony materiał zdjęciowy sugeruje, iż przed budową wiaty obecnie istniejącej w miejscu tym uprzednio istniała jedynie pergola, a nie wiata (co wynika

z materiału zdjęciowego załączonego do pisma stron z dnia 29 grudnia 2015 r.). Przedmiotowa wiata w części zawiera elementy istniejące uprzednio - część słupów, na których oparta jest konstrukcja dachu oraz brama wyjazdowa na teren posesji od strony ulicy C., jednakże jest to nowy obiekt budowlany, nieistniejący uprzednio w tym miejscu i kształcie.

Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż opisana powyżej wiata jest obiektem budowlanym pełniącym funkcję budynku garażowego. Na zamiar wykorzystywania przedmiotowej wiaty jako wiaty garażowej wskazują m.in. oświadczenia inwestora, zawarte w protokole oględzin z dnia [...] listopada 2015 r. Przedmiotowy obiekt posiada fundamenty, dach, częścią jednej ściany przylega do budynku mieszkalnego, od strony ul. C. zamknięty jest bramą garażową, natomiast z części rysunkowej złożonej oceny technicznej wynika, iż z tyłu - od terenu działki inwestorów również będzie zamknięty bramą; ponadto posiada m.in. instalację elektryczną i kanalizacyjną. Przestrzeń pomiędzy żelbetowymi słupami od strony nieruchomości sąsiedniej jest wypełniona przęsłami drewnianymi ażurowymi. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na okoliczność, że autor złożonego opracowania technicznego wskazał, iż zasadne jest traktowanie wiaty garażowej jako garażu otwartego (str. 5 ekspertyzy).

W ocenie WINB, sporną wiatę należy traktować jako obiekt pełniący funkcję użytkową budynku garażu, na co wskazują oświadczenia inwestora oraz wielkość obiektu, jego zamknięcie z dwóch stron bramami (co wynika z opracowania technicznego), wyposażenie w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. W takim wypadku do tego obiektu należy stosować warunki techniczne określone rozporządzeniem z 2002 r., w tym obostrzenia odległościowe przewidziane w § 12 ust. 3 pkt 4. Analiza tego przepisu i porównanie go z przedmiotowym obiektem budowlanym wskazuje, że brak jest możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem (obiekt usytuowany jest w granicy i posiada długość 8,99 m).

W związku z tym konieczny jest nakaz jego rozbiórki, bowiem występuje tu niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, o których mowa w art. 49b ust. 2 P.b.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie uniemożliwienia inwestorom wzięcia czynnego udziału w przeprowadzonych oględzinach WINB wskazał, iż w ramach postępowania odwoławczego zlecono organowi I instancji ponowienie tej czynności z umożliwieniem wzięcia w niej udziału skarżącym. Skarżący brał udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2017 r.

W odniesieniu do zarzutu nieuwzględniania opinii inż. Z. S., że przedmiotowy obiekt zgodny jest z przepisami, WINB zauważył, iż organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do samodzielnego dokonania oceny

w zakresie zgodności inwestycji z przepisami prawa, a złożone opracowanie techniczne ma na celu przedstawienie obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania w zakresie jego charakterystyki i parametrów technicznych.

Zdaniem organu odwoławczego, brak było również podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania sądowego ze skargi inwestorów na decyzję WINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Wskazane rozstrzygnięcie posiada przymiot ostateczności, jego wykonalność nie została wstrzymana i na jego mocy została uchylona poprzednia decyzja organu I instancji, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w związku z czym zasadnym było kontynuowanie postępowania przez organ I instancji.

Odnośnie do pozostałych zarzutów WINB ocenił, że pozostają one bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W treści uzasadnienia decyzji ostatecznej organ odwoławczy przedstawił szczegółowe stanowisko co do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wnieśli skarżący, zarzucając:

- brak umorzenia postępowania administracyjnego wobec braku możliwości orzekania przez organy obu instancji o rozbiórce przedmiotowej wiaty, m.in. z uwagi na upływ terminów i wcześniejsze zakończenie postępowania administracyjnego;

- utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, pomimo braku wykazania interesu prawnego oraz legitymacji do wniesienia odwołania przez strony od decyzji organu I instancji;

- bezpodstawne uznanie przez organ odwoławczy, jakoby dokonano faktycznego rozebrania wiaty i wybudowano nowy obiekt pełniący funkcję garażu w warunkach samowoli budowlanej;

- błędną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, z którego miałoby wynikać rzekome rozebranie wiaty i wybudowanie nowego obiektu pełniącego funkcję garażu w warunkach samowoli budowlanej;

- błędne uznanie przez organ, iż znajdująca się na nieruchomości wiata, która nie ma nawet dachu ani ścian (wbrew błędnemu ustaleniu organu miała ścianę od strony budynku C. oraz drugą bramę garażową), miałaby stanowić budynek;

- naruszenie art. 3 pkt 2 P.b. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że obiekt bez dachu i ścian stanowi budynek lub budowlę;

- brak odpowiedniego powiadomienia o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 10 k.p.a.;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i niewyjaśnienie, dlaczego organ uznał za garaż obiekt nieposiadający dachu ani ścian;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i § 3 k.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w tym: podania podstaw przyjęcia przez organ odwoławczy, jakoby obiekt posiadał dach, skoro PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał m.in. wykonanie pokrycia dachowego wiaty garażowej, bezpodstawnego przyjęcia, że słupy wiaty zostały podniesione o 50 cm oraz brak możliwości zakwalifikowania podjętych czynności w zakresie wiaty jako remontu;

- brak uwzględnienia oświadczenia skarżących, że wiata ma pełnić rolę rekreacyjną

i chronić sprzęt sportowy oraz rowery;

- nieprawidłowe przeprowadzenie oględzin w toku postępowania administracyjnego przez uniemożliwienie skarżącym wzięcia w nich udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co nie mogło być sanowane poprzez również nieprawidłowe przeprowadzenie oględzin przez organ odwoławczy za pośrednictwem organu I instancji i doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gwarantowanej w art. 15 k.p.a.;

- brak zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego za skargi inwestorów na decyzję WINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.;

- brak precyzyjnego odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych

w odwołaniu przez lakoniczne stwierdzenie organu, że "odnośnie pozostałych zarzutów szczegółowe stanowisko tutejszego organu zostało przestawione

w powyższym uzasadnieniu, a zarzuty te pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie" w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien szczegółowo odnieść się do każdego z zarzutów podniesionych w odwołaniu, co uniemożliwiło sądowi administracyjnemu prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji;

- naruszenie art. 8 k.p.a. przez brak prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej;

- naruszenie art. 49b P.b., bowiem organ nie mógł w niniejszej sprawie nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji PINB, umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie stwierdzenie nieważności obu decyzji, a w każdym przypadku zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Sąd w całości podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną dokonaną przez organy nadzoru budowlanego, uznając je za własne. Zasadność stanowiska organu odwoławczego potwierdził również w wyroku z dnia 31 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie VII SA/Wa 2173/16 (publ. cbosa), który oddalił skargę inwestorów na decyzję WINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych)

o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki (wymaga jednak zgłoszenia), natomiast zgodnie z pkt 2c tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga również budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki.

Przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia wiaty, jednakże zawierają definicję legalną obiektu budowlanego. W myśl art. 3 pkt 1 P.b., obiektem budowlanym, do którego znajdują zastosowanie przepisy ustawy, jest budynek, budowla oraz obiekt małej architektury. Definicje pojęć budynku, budowli oraz obiektu małej architektury zostały zawarte odpowiednio w pkt 2, pkt 3 i pkt 4 ww. przepisu.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 P.b., budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a także posiada fundamenty i dach.

Sąd podziela ustalenia organów, że przedmiotowa wiata nie stanowi budynku, gdyż nie posiada cech, które go charakteryzują. Stąd niezrozumiały jest zarzut skargi co do naruszenia w tym zakresie art. 3 pkt 2 P.b. przez błędne uznanie przez organy, iż jest to budynek.

Wiata nie stanowi także obiektu małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 P.b. (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA/ 1020/98, publ. LEX nr 77637, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 126/09, publ. LEX nr 558376).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie je podziela, że wiatę zalicza się do budowli (art. 3 pkt 3 P.b.), gdyż zakres tego pojęcia wyrażony przykładowym wyliczeniem obiektów stanowiących budowle obejmuje również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, podobne do tych wymienionych, a jednocześnie niebędące budynkiem lub obiektem architektury (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2049/09, publ. LEX nr 590575, wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 250/09, publ. LEX nr 573811, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/11, publ. LEX nr 1146260, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 973/10, publ. LEX nr 753719).

W związku z powyższym, jeśli sporna wiata nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury, to w świetle art. 3 pkt 3 P.b. jest budowlą, do której stosuje się przepisy rozporządzenia z 2002 r., bowiem spełnia funkcję użytkową budynku garażowego (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1379/10, publ. LEX nr , wyrok WSA w Krakowie z 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1085/13, publ. LEX nr wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 388/10, publ. LEX nr).

W tym miejscu należy przytoczyć § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych

i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych

z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2.

Zdaniem Sądu, z materiału dowodowego zebranego w sprawie (ekspertyza techniczna, dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie wynika, że przedmiotowa wiata ma pełnić funkcję budynku garażowego, a nie – jak twierdzą skarżący

w skardze – funkcję rekreacyjną i ochronną dla sprzętu sportowego i rowerów.

Z ekspertyzy inż. Z. S., wykonanej na zlecenie skarżących wynika, że sam biegły zakwalifikował tę budowlę jako wiatę garażową – garaż otwarty, wskazując, że w wiacie znajduje się jedno stanowisko postojowe (strona 3

i 5 ekspertyzy). Skarżący podczas oględzin w dniu [...] listopada 2015 r. stwierdził, że dokonał remontu odtworzeniowego wiaty garażowej. Z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy przez strony wynika, że w pierwotnym kształcie pełniła ona funkcję garażu na samochód osobowy, natomiast z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez organ I instancji w żadnym razie nie wynika, aby sporna wiata miała pełnić funkcje rekreacyjne oraz ochronne dla sprzętu sportowego i rowerów (podnoszona brama garażowa od frontu, konstrukcja betonowa słupowo-ryglowa, podniesienie słupów betonowych stanowiących podporę dachu o około 0,50 m, planowane zamknięcie wiaty bramą z drugiej strony, wyposażenie w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną).

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego błędnej kwalifikacji obiektu ze względu na brak dachu, Sąd zauważa, że wprawdzie w dacie oględzin wiata nie miała wykonanego pokrycia dachowego, obróbek blacharskich, ani orynnowania, lecz sam dach krokwiowo-płatwiowy na konstrukcji drewnianej istniał, a wykonanie pokrycia dachowego było kolejnym etapem zaplanowanych robót.

Wykonanych robót, wbrew zarzutom skargi, nie można zakwalifikować jako remontu wiaty, bowiem zmieniono jej parametry, między innymi podnosząc o około 0,5 m słupy betonowe, usytuowane w granicy nieruchomości, stanowiące podporę dla dachu (protokół oględzin z dnia 29 grudnia 2015 r.). Z treści art. 3 pkt 8 P.b. wynika, że przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, co oznacza, że wykluczona jest zmiana parametrów obiektu. Remont nie może więc polegać na przebudowie, rozbudowie, nadbudowie czy całkowitej lub częściowej rozbiórce, a następnie wzniesieniu obiektu na nowo.

Skoro wiata poprzednio istniejąca na działce inwestorów została rozebrana,

a w jej miejsce wykonano nowy obiekt, to nie ma wątpliwości, iż sprawa dotyczy jego budowy od podstaw, a nie remontu. Bezsporne jest, że sporna wiata w części zawiera elementy istniejące poprzednio, np. część słupów, na których oparta jest konstrukcja dachu oraz brama wyjazdowa na teren posesji od ul. C., ale niewątpliwie jest to nowy obiekt budowlany, nieistniejący uprzednio w tym miejscu

i kształcie. Fakt, że do jego wykonania wykorzystano w części materiał pochodzący

z rozbiórki poprzedniej zabudowy, nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia prawnego.

W związku z powyższym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały przedmiotowy obiekt budowlany za wiatę rozumianą jako budowlę naziemną, spełniającą funkcję użytkową budynku garażowego i oceniły tę inwestycję pod kątem zgodności z przepisami technicznymi, m.in. z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r. Z treści tego przepisu wynika, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub

w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Na podstawie ekspertyzy technicznej inż. Z. S. określono parametry przedmiotowej wiaty, pełniącej funkcję budynku garażowego. Skrajne wymiary wiaty, wliczając konstrukcję bramy wjazdowej w ogrodzeniu, wynoszą 8,99 m x 3,61 m, natomiast wysokość wiaty w szczycie kalenicy wynosi około 3,255 m od poziomu terenu przy bramie wjazdowej.

Analiza parametrów przedmiotowej inwestycji (długość 8,99 m, wysokość około 3,255 m oraz jej usytuowanie w odległości 40 cm od granicy sąsiedniej nieruchomości, położonej przy ul. O.) stanowi o braku zgodności tego obiektu z przepisem § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r.

Jak już wyżej wskazano, budowa wolno stojących budynków gospodarczych, w tym garaży o powierzchni zabudowy do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę, tylko zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.).

Z uwagi na fakt, że przedmiotowa wiata pełniąca funkcję budynku garażowego posiada powierzchnię zabudowy 28,19 m² i została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej (bez zgłoszenia), w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49b P.b.

Zgodnie z treścią art. 49b. ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych,

w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2).

W przypadku zaś niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49b ust. 3 P.b.).

Z powyższego uregulowania prawnego wynika, że wdrożenie procedury legalizacyjnej wymaga wstępnej oceny zgodności samowolnie zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz

z przepisami techniczno-budowlanymi. Negatywna ocena w zakresie zgodności wzniesionego obiektu budowlanego z powyższymi przepisami będzie skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli "zgłoszeniowej". Jeśli więc legalizacja a priori nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 49b ust. 2 P.b. obwarowania, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane w trybie art. 49b ust. 1 P.b. mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 352/17, publ. LEX nr 2373325).

W niniejszej sprawie naruszone zostały przepisy rozporządzenia z 2002 r.,

a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 4, co jednocześnie uniemożliwia legalizację obecnego stanu faktycznego na nieruchomości skarżących i stanowi jednocześnie przesłankę do zastosowania dyspozycji art. 49b ust. 1 P.b. W tym wypadku nie można mówić, że doszło do naruszenia przepisu art. 49b P.b., co skarżący zarzucają w skardze.

W kontekście powyższych rozważań zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów nadzoru budowlanego w tej sprawie. Skarżący nie akceptują kwalifikacji robót budowlanych (obiekt budowlany pełniący funkcję użytkową budynku garażowego), przyjętej przez organy nadzoru budowlanego obu instancji. Poza tym

w dużym zakresie zarzuty skargi są powtórzeniem zarzutów z odwołania, do których – wbrew stanowisku skarżących – organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wprawdzie organ I instancji nie uwzględnił wniosku skarżących z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zmianę terminu oględzin z [...] września 2016 r. na koniec października 2016 r. z uwagi na ich nieobecność w tym czasie w W., to jednak nie można mówić o naruszeniu prawa inwestorów do czynnego udziału

w postępowaniu administracyjnym, ponieważ oględziny te zostały powtórzone w toku postępowania odwoławczego w dniu [...] lutego 2017 r., na których skarżący był obecny. Uchybienie procesowe organu I instancji polegające na braku odniesienia się do wniosku o zmianę terminu oględzin nie miało więc istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego w zakresie ustosunkowania się do zarzutu braku zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego zainicjowanego skargą inwestorów na decyzję WINB z dnia [...] lipca 2016 r. W istocie, zaskarżona decyzja została wydana [...] marca 2017 r., natomiast wyrok w sprawie kontroli legalności ww. decyzji zapadł w sprawie VII SA/Wa 2173/16 w dniu 31 lipca 2017 r. Zasadnym jednak było kontunuowanie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, której wykonalność nie została wstrzymana przez organ odwoławczy czy sąd administracyjny.

Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący kwestionowania interesu prawnego stron (współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej) w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, bowiem wynika on z położenia działki przy ul. O.

w obszarze oddziaływania spornej inwestycji (art. 28 ust. 2 P.b.).

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd stwierdza, że rzeczywiście organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie pouczył skarżących o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego. Jednak w orzecznictwie podnosi się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSA i WSA 2006/6/157, OSP 2007, nr 3, poz. 26, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, publ. LEX nr 786594). Z uzasadnienia skargi nie wynika, aby skarżący wykazali powyższy warunek uwzględnienia przez Sąd stwierdzonego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy obu instancji naruszenia przepisów art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada zaufania do organów administracji publicznej), art. 11 (zasada przekonywania) i art. 107 § 3 k.p.a. (prawidłowe uzasadnienie decyzji). Materiał zebrany w sprawie jest kompletny, obszerny, prawidłowo oceniony, a uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zrozumiałe, uwzględniające ustalenie stanu faktycznego i wskazanie właściwych przepisów prawa.

Sąd nie stwierdził również przesłanek pozwalających na umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego (art. 145 § 3 p.p.s.a.), ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.