Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1769/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Fundacje
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 46 poz. 203
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 maja 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach.
article: art. 888 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Majątek wniesiony do fundacji nie może być uznany za darowiznę w rozumieniu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

TEZY

Majątek wniesiony do fundacji nie może być uznany za darowiznę w rozumieniu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy W. podczas kontroli podatkowej skarżącej spółki stwierdził, iż podatnik w 1996 r. od podstawy opodatkowania odliczył kwotę 25.000 zł jako darowiznę dla Fundacji tytułem funduszu założycielskiego.

Urząd ten uznał, że podmiotowa darowizna nie spełnia przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a i b" ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ i dlatego też decyzją z dnia 25.06.1997 r. dokonał stosownej weryfikacji zeznania podatkowego poprzez określenie podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w kwocie wyższej o 10.000 zł od zeznanego.

Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 12.09.1997 r. powyższą decyzję utrzymała w mocy.

Izba Skarbowa nie podzieliła żądania odwołania w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji oraz zarządzenia zwrotu nadpłaty w wysokości 10.000 zł. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją, że kwota 25.000 zł przekazana w dniu 6.12.1995 r. tytułem ustanowienia tej fundacji wyczerpuje dyspozycję art. 888 Kc oraz mieści się w przesłankach wymienionych w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Izba Skarbowa powołała się przy tym także na linię orzecznictwa NSA.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Sp. z o.o. postawiła zaskarżonej decyzji zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a i b" ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i w oparciu o ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wywodziła, że przekazana na rzecz fundacji kwota 25.000 zł powinna zostać odliczona od podstawy opodatkowania na podstawie cytowanego przepisu jako, że jest to darowizna przekazana na ochronę środowiska. Sam akt ustanowienia fundacji o celu wskazanym w ustawie spełnia przesłanki darowizny.

Zdaniem skarżącej, art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stwierdza jednoznacznie, iż darowizna może być dokonana tylko umową darowizny z kodeksu cywilnego, a nie innym aktem np. aktem ustanowienia fundacji, który spełnia ustawowe warunki darowizny z kodeksu cywilnego. W uzupełnieniu argumentacji skargi wskazano także na treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach /t.j. Dz.U. 1991 nr 46 poz. 203/. Przepis ten stanowi, iż w oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację.

Dodano ponadto, iż wedle art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacjach, w razie likwidacji fundacji sąd orzeka o przeznaczeniu środków majątkowych z uwzględnieniem celów fundacji, jeżeli statut fundacji nie zawiera postanowień o tym względzie.

Te okoliczności pozwalają na podważenie argumentacji organów podatkowych w przedmiocie porównania funduszu założycielskiego fundacji do wykładu wniesionego przez wspólnika do spółki.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Docenić należy wywody skargi co do tego, że S. jako współzałożycielka i fundatorka fundacji zainteresowana wspieraniem polityki proekologicznej Państwa zwłaszcza w zakresie promowania i realizacji przedsięwzięć zmierzających do ograniczenia zużycia i emisji substancji zubażających warstwę ozonową. Docenić także należy z powyższego punktu widzenia - fakt wyłożenia z majątku skarżącej spornej kwoty na fundusz założycielski fundacji. Skarżąca ma również rację, że wnosząc majątek do fundacji fundator nie uzyskuje żadnego udziału, prawa ani ekwiwalentu dla siebie. Okoliczność ta istotnie nie pozwala stawiać znaku równości między fundatorem a wspólnikiem, czy też akcjonariuszem spółki.

Stwierdzić jednak należy, że nie w każdym przypadku wyłożenia środków podatnika podatku od osób prawnych na cele związane z ochroną środowiska, tenże podatnik może skorzystać z odliczeń z podstawy opodatkowania, czyli pomniejszyć dochód przed opodatkowaniem.

Skoro art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych posługuje się terminem "darowizna", to nie można temu terminowi nadawać innego znaczenia niż wynikające z definicji zawartej w art. 888 par. 1 kodeksu cywilnego. W konsekwencji dla czynności darowizny niezbędne są dwa podmioty: darczyńcy i obdarowanego.

Z tej przyczyny majątek wniesiony do fundacji nie może być uznany za darowiznę w rozumieniu art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia prawnego i faktycznego do uznania, iż wyposażenie fundacji w majątek przez jej twórcę /współfundatora/ jest darowizną w rozumieniu art. 18 cytowanej ustawy.

Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł