Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3685/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 83 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 103/20 w sprawie ze skargi M.P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od M.P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. III SA/Lu 103/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.P. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. (dalej: "KWP") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddalił skargę.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Organ Policji uzyskał informację o prowadzeniu przez skarżącego w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego, tj. o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 z późn. zm. – dalej: "k.k.") i wszczął przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 z późn. zm.).

Uwzględniając zebrany materiał dowodowy (w tym m. in. wyjaśnienia złożone przez świadków, wyniki badań próbek krwi skarżącego na zawartość alkoholu, postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.) Komendant Powiatowy Policji w K. (dalej: "KPP") rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2019 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2019 r. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący odwołał się od powyższego rozkazu personalnego, podnosząc m. in., że KPP dokonał wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawnie przyjął, że popełnienie czynu nie budziło żadnych wątpliwości, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przeważającej mierze oparte zostało na zeznaniach A.P., która skorzystała z prawa do odmowy składania zeznań. W tych warunkach KPP naruszył zakaz dowodowy, o którym mowa w art. 83 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i art. 186 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 z późn. zm. – dalej: "k.p.k.").

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. KWP utrzymał w mocy rozkaz personalny KPP z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KWP stwierdził m. in., że zeznania A.P. nie stanowiły jedynego dowodu w sprawie. Przeprowadzone stosownie do art. 136 k.p.a. uzupełniające postępowanie dowodowe wykazało ponadto, że przeciwko skarżącemu skierowano akt oskarżenia po uzyskaniu danych telekomunikacyjnych dotyczących miejsc logowania się telefonu komórkowego świadczących, że skarżący przemieszczał się. Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazywał, że zostały spełnione wszystkie wymagane ustawowo przesłanki wymienione w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. KWP uznał, że jest oczywiste, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. i popełnienie tego czynu uniemożliwia dalsze jego pozostawanie w czynnej służbie.

KWP wyjaśnił również, że w interesie społecznym, związanym ze szczególną rolą Policji, jako podmiotu zaufania publicznego, jest aby funkcjonariuszami Policji pozostawały osoby o nieposzlakowanej opinii, co do których nie ma żadnych podejrzeń, związanych z popełnieniem czynów zabronionych. Funkcjonariuszy Policji obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Popełnienie przez skarżącego przypisywanego mu czynu wskazuje na duży stopień lekceważenia przez sprawcę norm bezpieczeństwa. Kierowca prowadząc w stanie nietrzeźwości pojazd stwarza zagrożenie nie tylko dla siebie, ale również dla innych uczestników ruchu drogowego. Charakter popełnionego czynu oraz jego negatywny wydźwięk społeczny dyskwalifikuje skarżącego jako funkcjonariusza Policji.

W skardze do WSA na powyższy rozkaz personalny skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez ich niesłuszne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego KPP, w sytuacji, gdy nie wszystkie przesłanki przewidziane w tych przepisach zostały spełnione, bowiem w sprawie nie zachodzi oczywistość popełnienia czynu zabronionego, zwłaszcza przy braku możliwości oparcia ustaleń faktycznych na zeznaniach A.P., które objęte są zakazem dowodowym wynikającym z art. 83 § 1 k.p.a. w zw. z art. 186 k.p.k. i braku innych dowodów, które w oczywisty sposób wskazywałyby na popełnienie przez skarżącego czynu zabronionego;

2) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego zebrania oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a więc dopuszczenie się dowolnego (arbitralnego) rozstrzygnięcia i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego opartego w przeważającej mierze jedynie na materiale dowodowym objętym zakazem dowodowym, tj. zeznaniach A.P., przy jednoczesnym pominięciu dowodów z zeznań świadków - E. i C.P. oraz B.C. i J.K., w sytuacji gdy ww. rozkaz personalny winien zostać w całości uchylony, a KWP powinien umorzyć postępowanie w całości;

3) art. 83 § 1 k.p.a. w zw. z art. 186 k.p.k., poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego KPP wydanego w oparciu o ustalenia poczynione w sprawie na podstawie zeznań AP., w sytuacji, kiedy cały materiał dowodowy uzyskany z jej udziałem powinien zostać potraktowany jako nieistniejący, wobec skorzystania przez nią z prawa składania wyjaśnień w postępowaniu wszczętym przeciwko jej mężowi.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku WSA zgodził się ze skarżącym, że dla prawidłowości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz zwolnienia na tej podstawie prawnej funkcjonariusza ze służby niezbędne jest wykazanie przez organ Policji kumulatywnego spełnienia wszystkich trzech przesłanek normatywnych, przewidzianych w hipotezie tej normy prawnej (ustalenia faktu popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, oczywistości popełnienia tego czynu oraz wykazania, że popełnienie czynu uniemożliwia pozostawienie funkcjonariusza w służbie). WSA stwierdził, że skarżący nie ma jednak racji twierdząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, upoważniające organ do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.

W ocenie WSA w świetle prawidłowo zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego, KWP miał pełne podstawy do przyjęcia, po pierwsze, że skarżący dopuścił się przypisywanego mu czynu o znamionach przestępstwa (określonego w art. 178a § 1 k.k.), po drugie, do uznania, że popełnienie przez skarżącego tego czynu było oczywiste i po trzecie, że zachowanie skarżącego wyczerpujące znamiona takiego przestępstwa uniemożliwia skarżącemu pełnienie dalszej służby w Policji.

WSA stwierdził, że wobec ustalonych przez organy okoliczności, nie budzi większych wątpliwości, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżący w stanie nietrzeźwości kierował pojazdem marki [...] i z uwagi na stan upojenia alkoholem stracił panowanie nad samochodem i uderzył nim w bramę do posesji. WSA wyjaśnił, że oświadczenie A.P. z dnia [...] września 2019 r., że chce skorzystać z przysługującego jej prawa do odmowy składania zeznań w postępowaniu wszczętym w dniu [...] sierpnia 2019 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, nie oznacza, że dotychczas złożone przez nią wyjaśnienia i przedstawione informacje na temat spornego zdarzenia, straciły walor dowodów w sprawie. WSA wskazał ponadto, że organ Policji nie przesłuchał A.P. w charakterze świadka w trybie uregulowanym w przepisach k.p.a. i nie naruszył art. 83 § 1 k.p.a. Poza tym nie musiał dokonywać takiej czynności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalność wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów i materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach, w tym postępowaniu karnym powoduje, że nie istnieje prawny nakaz powtórzenia w postępowaniu administracyjnym przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu.

W nawiązaniu do zarzutów i wniosków sformułowanych w skardze o naruszeniu zakazu dowodowego, o którym mowa w procedurze regulującej postępowanie karne (art. 182 § 1 i 2, art. 186 § 1 k.p.k.) WSA stwierdził, że wskazane ograniczenia dowodowe dotyczą postępowania przewidzianego w k.p.k. i służą realizacji gwarancji procesowych oskarżonego, w tym zasady domniemania niewinności. Oznacza to, że zakaz dowodowy ustanowiony w art. 186 § 1 k.p.k. oraz zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka małżonka strony odmawiającego składania zeznań (art. 83 § 1 k.p.a.), nie pozbawiał organu Policji prawnej możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodu z dokumentów obejmujących utrwalone protokołem zeznania żony skarżącego. W konsekwencji ani oświadczenie A.P. z dnia [...] września 2019 r. o tym, że korzysta ona z prawa do odmowy składania zeznań, ani jej dodatkowe pismo z dnia [...] października 2019 r., złożone już po wydaniu przez KPP decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby - nie uprawnia do stwierdzenia, że cały materiał dowodowy uzyskany z udziałem A.P. powinien zostać potraktowany jak nieistniejący, i nie dyskwalifikuje zgromadzonych przez organ Policji dowodów pozwalających na odtworzenie rzeczywistego przebiegu spornego zdarzenia. WSA podkreślił, że podczas pierwszego i drugiego przesłuchania, stosownie do art. 233 § 1 k.k. uprzedzono A.P. o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oraz poinformowano o treści art. 182 k.p.k. W trakcie interwencji funkcjonariuszy Policji w dniu [...] sierpnia 2019 r. A.P. stwierdziła, że w sprawie kierowania pojazdem przez męża nie skorzysta z uprawnień z art. 182 i art. 183 k.p.k., a ponadto, że złoży zawiadomienie o znęcaniu się nad nią przez męża, ale nie będzie zeznawać w tej drugiej sprawie. Powyższe oznacza, że zaprotokołowane wyjaśnienia złożone przez A.P. oraz funkcjonariuszy Policji (J.K., A.S., S.P. i M.M.) stanowiły pełnowartościowe dowody podlegające uwzględnieniu przez organ prowadzący postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

WSA podkreślił, że dyrektywa postępowania nakazująca wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), nie uniemożliwiają organowi administracji oparcia rozstrzygnięcia także na dowodach zebranych na potrzeby innego postępowania. Nieusprawiedliwiony jest zatem zarzut, że KWP działając niezgodnie z treścią przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązek dokładnego zebrania oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, wydając dowolne (arbitralne) rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na zarzut skargi, że wadliwy rozkaz personalny oparto w głównej mierze na materiale dowodowym objętym zakazem dowodowym, tj. zeznaniach A.P., przy jednoczesnym pominięciu dowodów z zeznań świadków - E. i C.P. (rodzice skarżącego) oraz B.C. i J.K., WSA wyjaśnił, że zaskarżony rozkaz personalny nie opiera się wyłącznie na wyjaśnieniach złożonych przez A.P. KWP uzupełnił - na podstawie art. 136 k.p.a. - materiał dowodowy o dokument w postaci aktu oskarżenia z dnia [...] listopada 2019 r. wniesiony przeciwko skarżącemu (oskarżonemu o to, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. w L. prowadził w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] nr rej. [...]) oraz o dane telekomunikacyjne uzyskane od operatora sieci Play wskazujące, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. w godzinach od 14:48:20 do 15:02:26 nie przebywał wyłącznie w domu i w jego najbliższym otoczeniu, ale przemieszczał się. Z akt sprawy wynikało, że wyjaśnienia rodziców skarżącego oraz B.C. i J.K. miały drugorzędne znaczenie, na co wskazuje analiza uzasadnienia aktu oskarżenia. Prokurator zarzucając skarżącemu popełnienie czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. argumentował m. in., że rodzice skarżącego widzieli w dniu [...] sierpnia 2019 r. samochód syna zaparkowany przed posesją. Widzieli też swojego syna, ale nie obserwowali go w sposób nieprzerwany. Prokurator wskazał również, że wyjaśnienia J.K. nie świadczą o tym, że skarżący jest niewinny. Natomiast B.C. widziała skarżącego na jego posesji, ale między godz. 14:45 a 15:00. Dane telekomunikacyjne świadczyły, że skarżący poruszał się od godz. 14:48 do godz. 15:01. Prokurator stwierdził również, że skarżący miał przy sobie telefon komórkowy, czego dowodzi nagranie video.

KWP uznał, że powyższe ustalenia korespondują z wyjaśnieniami skarżącego z dnia [...] września 2019 r. Skarżący podał, że przejeżdżała obok rowerem sąsiadka B.C., z którą porozmawiał. Skarżący zaznaczył w tym piśmie, że kiedy był wyprowadzany z domu przez interweniujących funkcjonariuszy Policji na drogę wyszli jego rodzice. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach M.M., który stwierdził, że kiedy przyjechał na miejsce widział rodziców skarżącego, którzy ze swojego ogrodu przed domem obserwowali działania Policji. Akta sprawy nie potwierdzają wersji podanej przez skarżącego, że jego rodzice mówili do policjantów, że samochód stał na podjeździe przed bramą i skarżący nim nie jeździł. Okoliczność, że brama mogła zostać uszkodzona przez J.K. wjeżdżającego ciągnikiem z rozsiewaczem na posesję w dniu [...] sierpnia 2019 r. nie jest dowodem o poczynieniu przez organ Policji wadliwych ustaleń. W świetle przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2019 r. oględzin, metalowy wygięty skobel od bramy opierał się na żwirze, a na nim widoczna była linia śladu spowodowana przesunięciem skobla. Doświadczenie życiowe uczy, że trudno przyjąć, aby ślad po przesunięciu skobla (rygla) po ziemi utrzymywał się przez kilka dni (od 7 do 12 sierpnia 2019 r.). Ubocznie WSA podniósł, że brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że skarżący około godz. 15:00 tylko przebywał w samochodzie, nie poruszał się nim i naprawiał stacyjkę. WSA podkreślił, że miernikiem oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie jest jedynie przyznanie się do popełnienia takiego czynu. Prawnie obojętną jest więc okoliczność, że w toku postępowania karnego skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Również dowód uzupełniający z dokumentu w postaci opinii biegłego sądowego W.Z. z dnia [...] kwietnia 2020 r. sporządzonej na zlecenie Sądu, nie podważa legalności zaskarżonej decyzji. Zarówno treść opinii, jak i ogólnikowy wniosek końcowy w niej zawarty nie kwestionuje wyrażonej przez organ Policji oceny, mającej potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, o oczywistym popełnieniu przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa.

Uwzględniając ugruntowane w judykaturze stanowisko, że zaistnienie przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej, WSA stwierdził, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.

WSA wskazał, że KWP podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, nie ograniczył się jedynie do wykazania, że w realiach rozpoznanej sprawy, popełnienie czynu było oczywiste. KWP podał z jakich powodów nie jest możliwe dalsze pełnienie służby w Policji przez skarżącego i w konsekwencji dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Trafnie zwrócono uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, która ma służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wobec powyższego, w ocenie WSA nietrafne okazały się zawarte w skardze zarzuty odnośnie naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji. Poza tym wbrew stanowisku skarżącego, organ Policji zebrał wystarczająco obszerny materiał dowodowy, pozwalający na stwierdzenie, że nie kto inny, ale właśnie skarżący w stanie nietrzeźwości kierował samochodem.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, polegające na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na rozkaz personalny nr [...] KWP z dnia [...] stycznia 2020 r., w sytuacji, gdy skarżący wskazywał, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji poprzez ich niesłuszne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego KPP zwalniającego skarżącego ze służby, w sytuacji gdy nie wszystkie przesłanki przewidziane w tych przepisach zostały spełnione, bowiem w sprawie nie zachodzi oczywistość popełnienia czynu zabronionego, zwłaszcza przy braku możliwości oparcia ustaleń faktycznych na zeznaniach A.P., które objęte są zakazem dowodowym wynikającym z art. 83 § 1 k.p.a w zw. z art. 186 k.p.k. i braku innych dowodów, które w oczywisty sposób wskazywałyby na popełnienie przez skarżącego czynu zabronionego;

2) naruszenie przepisów postępowania, polegające na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na rozkaz personalny nr [...] KWP z dnia [...] stycznia 2020 r., w sytuacji gdy skarżący wskazywał, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego zebrania oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi zasadami logiki, a więc dopuszczenie się dowolnego (arbitralnego) rozstrzygnięcia i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego opartego w przeważającej mierze jedynie na materiale dowodowym objętym zakazem dowodowym, tj. zeznaniach A.P. złożonych w postępowaniu karnym, oraz sprzecznym we wnioskach, tj. fotografiach wykonanych przez A.P. i danych telekomunikacyjnych, przy jednoczesnym pominięciu dowodów z zeznań świadków - E. i C.P. oraz B.C. i J.K., w sytuacji gdy w/w rozkaz personalny winien zostać w całości uchylony, a KWP powinien umorzyć postępowanie w całości;

- art. 83 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. i art. 186 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego KPP wydanego w oparciu o ustalenia poczynione w sprawie na podstawie zeznań A.P., która odmówiła składania zeznań w postępowaniu wszczętym przeciwko jej mężowi, a zatem cały materiał dowodowy uzyskany z jej udziałem, jako uzyskany w sposób sprzeczny z prawem, powinien zostać potraktowany jak nieistniejący;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: A.P., E. i C.P., J.K. i B.C., pomimo, iż o ich przeprowadzenie wnosił skarżący i istniała uzasadniona potrzeba przeprowadzenia tych dowodów, zwłaszcza dowodu z zeznań A.P.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że skoro ustalenie "oczywistości" popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, o jakiej mowa w treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, następuje w warunkach postępowania administracyjnego, które różni się swą istotą, celami i funkcją od postępowania karnego, to nie można przyjmować jej występowania, gdy stwierdzenie faktu popełnienia czynu (sprawstwo) następuje w wyniku skomplikowanego procesu dowodzenia, opartego w przeważającej mierze na złożonej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w równolegle toczącym się i niezakończonym prawomocnie postępowaniu karnym, którego wynik ciągle jest niepewny, zawierającego sprzeczne zeznania świadków, spośród których najistotniejsze dla sprawy zeznania objęte zostały zakazem dowodowym, a przy ocenie dowodów organ swoje ustalenia czyni w oparciu właśnie o materiał dowodowy objęty tymże zakazem. Na gruncie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji chodzi o "oczywistość" w szerokim znaczeniu, a zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, na przykład wzajemnie uzupełniające się, zgodne i nie wykluczające się zeznania świadków. "Oczywistość" bowiem można przyjmować tylko w sytuacji, gdy wynika ona z ustalonych okoliczności w sposób bezdyskusyjny, widoczna jest od razu, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz danego przypadku. Oczywistość popełnienia przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06.

Skarżący stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości co do tego, iż materiał dowodowy sprawy, zarówno ten prawidłowo zebrany, jak i dopuszczony pomimo jego sprzeczności z prawem (zeznania A.P. złożone w postępowaniu karnym i objęte zakazem dowodowym) nie pozwalał na przyjęcie jako "oczywistego" faktu popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Skarżący nie został zatrzymany na gorącym uczynku, nie przyznał się do popełnienia czynu i nie zgromadzono też dowodów wskazujących w sposób jednoznaczny i bezpośredni na jego sprawstwo, biorąc pod uwagę wyjaśnienia skarżącego oraz brak innych dowodów, na których organ mógłby oprzeć swoje ustalenia.

Stosownie do treści art. 136 k.p.a. KWP przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczając się przy tym jedynie do wybiórczego pozyskania materiałów z dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Kraśniku. Jednocześnie organ w żaden sposób nie odniósł się do kwestii niedopuszczalności oparcia rozkazu na ustaleniach poczynionych w oparciu o zeznania osoby, która odmówiła składania zeznań jako osoba bliska. Organ Policji nie dopuścił dowodu z zeznań A.P., pomimo iż po złożeniu przez nią pisemnego oświadczenia o odmowie zeznań w tymże postępowaniu oraz złożeniu takiego oświadczenia w postępowaniu karnym, istniała uzasadniona potrzeba przeprowadzenia tegoż dowodu w trybie k.p.a. z jednoczesnym umożliwieniem udziału w czynnościach organu skarżącemu, który wnosił o jego przeprowadzenie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Niewątpliwie doprowadziło to do ograniczenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym ze względu na niemożność korzystania z uprawnień przewidzianych w art. 79 k.p.a. i samo w sobie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego dowody w postaci danych telekomunikacyjnych uzyskanych od operatora sieci Play, zeznań A.P. i wykonanego przez nią zdjęcia, opinii biegłego sądowego analizującego dane telekomunikacyjne, oceniane łącznie, zgodnie z zasadami logiki uniemożliwiają wysnucie jako "oczywistego" wniosku, że skarżący kierował pojazdem pod wpływem alkoholu. Natomiast jedyny świadek w sprawie, który twierdził, że słyszał (a nie widział) jak skarżący wjeżdża na podjazd pod swoim domem kierując pojazdem pod wpływem alkoholu, tj. żona skarżącego - A.P., w dniu [...] września 2019 r. złożyła do organu Policji pisemne oświadczenie, że chce skorzystać z przysługującego jej prawa do odmowy składania zeznań w postępowaniu wszczętym przeciwko jej mężowi. Takie samo oświadczenie A.P. złożyła także w postępowaniu karnym, powołując się w jego treści na art. 186 i 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 115 § 11 k.k. Zgodnie ze wskazanymi przepisami wszelkie zeznania A.P. złożone przez nią w postępowaniu karnym nie mogą służyć za dowód. Z przepisu art. 183 k.p.k. wprost wynika, iż poprzednio złożone zeznanie osoby korzystającej z prawa do odmowy składania zeznań nie może służyć za dowód ani być odtworzone. Skorzystanie z tegoż dowodu pomimo zakazu jest sprzeczne z prawem. Ponadto skarżący wskazał, że dowód z zeznań funkcjonariusza policji przeprowadzony na okoliczność wypowiedzi osoby rozpytywanej nie może zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego czy z zeznań świadka. Na podstawie tego dowodu nie wolno też czynić ustaleń faktycznych sprzecznych z wyjaśnieniami oskarżonego lub z zeznaniami świadka, wobec których dokonano czynności rozpytania, gdyż byłoby to usankcjonowanie nieformalnie przeprowadzonego dowodu z wyjaśnień lub z zeznań w sytuacji gdy jego przyprowadzenie w formie określonej przez prawo dowodowe.

Zdaniem skarżącego w konsekwencji doszło także do naruszenia innych przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego zebrania oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a więc dopuszczenie się dowolnego (arbitralnego) rozstrzygnięcia i oparcie decyzji w przeważającej mierze jedynie na materiale dowodowym objętym zakazem dowodowym, tj. zeznaniach A.P., przy jednoczesnym pominięciu dowodów z zeznań świadków - E. i C.P. oraz B.C. i J.K., o których przesłuchanie wnosił skarżący. Z okoliczności, na które zeznawać mieli wskazani we wniosku dowodowym świadkowie wynikało, że posiadają oni wiedzę na temat czynu zarzucanego skarżącemu, która w sposób istotny mogła przyczynić się do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Natomiast organ bezzasadnie zaniechał wezwania i przesłuchania w charakterze świadków w/w osób, albowiem opierając się na złożonych w innym postępowaniu zeznaniach A.P., które powinien był w całości pominąć, w sposób arbitralny uznał, że świadkowie ci nie mogą mieć żadnej wiedzy na temat zdarzenia. Natomiast zeznania tych świadków złożone w postępowaniu prowadzonym w sprawie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. niemal w całości potwierdziły wersję zdarzeń przedstawioną przez skarżącego w jego pisemnych wyjaśnieniach złożonych do akt niniejszego postępowania.

Wobec powyższego skarżący stwierdził, że nie można mieć wątpliwości co do tego, iż zarówno zaskarżony wyrok, jak i decyzje organów Policji wydane zostały z naruszeniem wymienionych w uzasadnieniu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną KWP wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zmierzają do wykazania, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności aktywujące kompetencję organu do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zasadniczo z tej przyczyny, że organ poczynił ustalenia w oparciu o złożone na potrzeby postępowania karnego zeznania żony skarżącego kasacyjnie - A.P., która następczo skorzystała z prawa do odmowy składania zeznań, a więc na podstawie informacji, które nie mogły posłużyć jako dowód.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w razie popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej interpretacji powołanego art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadząc postępowanie z pełnym poszanowaniem reguł procesowych określonych tak w ustawie o Policji, jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wstępnie należy dokonać wyraźnej dystynkcji zwracając uwagę, że zgodnie z treścią powołanego art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji podstawą zwolnienia policjanta ze służby nie jest popełnienie przestępstwa, lecz popełnienie czynu o znamionach przestępstwa. Wobec czego celowym jest sięgnięcie do Kodeksu karnego, którego art. 1 § 1-3 określa warunki odpowiedzialności karnej, dające podstawę do sformułowania ogólnej definicji przestępstwa, którym jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez obowiązującą ustawę, zawiniony i szkodliwy społecznie w stopniu większym aniżeli znikomy. Uzupełnieniem powyższej definicji jest art. 115 § 1 k.k. stanowiący, że znamiona czynu zabronionego musi określać ustawa. Odnosząc powyższe uwagi do brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie sposób nie dostrzec, że nie ma w nim mowy o popełnieniu przestępstwa w rozumieniu podanej wyżej legalnej definicji z kodeksu karnego, a jedynie o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa, a zatem czynu, w odniesieniu do którego wstępna kwalifikacja prawno-karna wskazuje na to, że wypełnia on cechy charakterystyczne (elementy wyróżniające) dla przestępstwa. To rozróżnienie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Aby można było mówić o przestępstwie, muszą wystąpić wszystkie przesłanki określające odpowiedzialność karną, obejmowane pojęciem formalnym definicji przestępstwa. Natomiast popełnienie czynu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie musi obejmować wszystkich wymienionych wyżej elementów. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ustawodawca celowo posługuje się w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotem "czyn o znamionach przestępstwa", a nie pojęciem "przestępstwa". Popełnienie przestępstwa badane jest bowiem w ramach postępowania karnego. Natomiast do zainicjowania procedury zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest konieczne uzyskanie wyroku karnego skazującego, o ile spełnione są pozostałe przesłanki, o jakich mowa w wymienionym przepisie. Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji sformułowania "czyn o znamionach przestępstwa", a nie pojęcia "przestępstwa" sprawia, iż poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości (który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy - art. 1 § 2 k.k.), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 k.k.).

Stąd też, skoro z treści powołanego przepisu nie wynika, aby przesłanką zwolnienia policjanta było popełnienie przez niego przestępstwa, organ Policji ani nie musi ustalać czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygniecie w tej sprawie właściwego sądu. Wystarczy jedynie, aby organ ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa określonego w przepisach części szczególnej Kodeksu karnego, czy też innych ustaw przewidujących odpowiedzialność karną oraz czy popełnienie takowego czynu uniemożliwia pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie.

Art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy mieć na uwadze, że słowo "oczywistość" to coś pewnego i niebudzącego wątpliwości. Przyjmuje się, że oczywistość popełnienia czynu ustala się na podstawie analizy okoliczności konkretnego przypadku. Ocena taka jest możliwa między innymi wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę – zob. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., III OSK 1968/21

W rozpoznawanej sprawie organy Policji miały pełne podstawy do przyjęcia, że skarżący dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa oraz że popełnienie przez niego takiego czynu było oczywiste. Zauważyć należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ administracji publicznej dokonuje w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające - w ocenie organu procesowego, a nie strony postępowania - znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tryb zbierania i oceny dowodów w sprawie zwolnienia policjanta ze służby regulują przepisy k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela podstawowego zarzutu skargi kasacyjnej, że tak organy, jak i Sąd pierwszej instancji nie mogły czynić ustaleń w oparciu o protokoły zeznań złożonych przez A.P. na potrzeby postępowania karnego, z uwagi na zakaz dowodowy, przewidziany treścią art. 186 § 1 k.p.k.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. dowodem w sprawie może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 186 § 1 k.p.k. osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań (...) może oświadczyć, że chce z tego prawa skorzystać, nie później jednak niż przed rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym; poprzednio złożone zeznanie tej osoby nie może wówczas służyć za dowód ani być odtworzone. W sprawie jest bezsporne, że A.P., jako żona skarżącego kasacyjnie była uprawniona do skorzystania z prawa do odmowy składania zeznań. W sprawie zasadnicze znaczenie ma więc ocena, czy złożenie przez A.P. na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 186 § 1 k.p.k. oświadczenie o skorzystaniu z tego prawa w postępowaniu karnym, spowodowało, że złożone przez nią wcześniej zeznania stały się dowodami "sprzecznymi z prawem" w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka konkluzja jest nieuzasadniona.

Przyjąć należy, że ograniczenia dowodowe przewidziane treścią art. 186 § 1 k.p.k., wyłączające możliwość wykorzystania zeznań świadka, który następczo skorzystał z prawa do odmowy składania zeznań, funkcjonują wyłącznie na gruncie procedury karnej i mają na celu ochronę gwarancji procesowych oskarżonego w procesie, w którym ustala się przesłanki jego odpowiedzialności karnej. Argumentacyjnym umocowaniem takiego wniosku jest treść art. 1 k.p.k., który stanowi, że jego przepisy regulują postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów. Istota instytucji przewidzianej w treści art. 186 § 1 k.p.k. nie sprowadza się do ochrony oskarżonego w postępowaniu karnym, lecz do umożliwienia osobom dla niego bliskim skorzystania z prawa do milczenia. W istocie więc chodzi o szeroko pojętą ochronę relacji pomiędzy świadkiem, a pozostającym z nim w bliskiej relacji oskarżonym. Nie oznacza to jednak, że ochrona tej relacji ma uniemożliwiać ustalenie okoliczności faktycznych uzasadniających pociągnięcie oskarżonego do odpowiedzialności karnej. Z tych względów w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że w treści art. 186 § 1 k.p.k. wyraźnie jest mowa o zakazie odtworzenia zeznań, a więc relacji, którą dana osoba złożyła będąc przesłuchiwana w charakterze świadka; wyklucza to przesłuchanie np. protokolanta co do treści zapisanych przez niego zeznań świadka, który potem w sposób uprawniony odmówił złożenia zeznań. Przedmiotowy przepis nie zabrania natomiast odtwarzania wypowiedzi świadka złożonych poza protokołem przesłuchania zarówno w prywatnej rozmowie z osobami trzecimi, jak i z przybyłymi na miejsce przestępstwa funkcjonariuszami Policji, o ile wypowiedzi świadka miały charakter spontaniczny i nie zostały uzyskane w ramach czynności procesowych prowadzonych w sprawie w postępowaniu przygotowawczym - zob. np. wyroki SN: z 10 marca 1971 r., IV KR 16/71,; z 5 lipca 2002 r., WA 9/02; z 21 marca 2013 r., III KK 268/12; z dnia 30 lipca 2020 r., I KK 86/19; z 6 kwietnia 2022 r., II KK 52/22 postanowienia SN: z 1 września 2003 r., V KK 12/03; z 12 września 2012 r., II KK 247/11. Również w piśmiennictwie prawniczym wskazuje się, że gdy świadek, powołując się na treść art. 182 § 1 lub 2 k.p.k., odmówił złożenia zeznań, można na okoliczności, których dotyczyć miały jego zeznania, przesłuchać w tym charakterze inne osoby, które informacje te uzyskały od świadka korzystającego z prawa do odmowy złożenia zeznań (zob. np. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom I, Warszawa 2014, s. 671-672; A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 451-452, 472).

Uwzględnienie przedstawionych uwag prowadzi do wniosku, że idące za skorzystaniem przez świadka, na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 186 § 1 k.p.k. z prawa do odmowy składania zeznań, wyłączenie możliwości wykorzystania jako dowodu uprzednio złożonych przez niego zeznań, dotyczy wyłącznie postępowania karnego, w ramach którego rozstrzyga się o odpowiedzialności karnej. Należy odnotować, że na gruncie k.p.a. ustawodawca również przewidział możliwość skorzystania przez osobę bliską dla strony z prawa do odmowy składania zeznań – art. 83 § 1 k.p.a., jednakże nie uczynił analogicznego zastrzeżenia, jak w art. 186 § 1 k.p.k. Założyć należy, iż jest tak dlatego, że w postępowaniu administracyjnym nie rozstrzyga się o odpowiedzialności karnej strony, lecz o tym, jaką treść powinny mieć stosunki administracyjnoprawne, których jest podmiotem. Przedmiot obu postępowań jest więc kategorialnie zupełnie odmienny.

Postępowanie w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza policji ze służby ma zatem inny cel od postępowania karnego, w ramach którego zeznania złożyła A.P. Zmierza do rozstrzygnięcia, czy funkcjonariusz dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa – art. 178a k.k. - i czy w związku z tym czynem powinien nadal pozostawać w służbie. Postępowanie w tym przedmiocie prowadzone jest w oparciu o przepisy k.p.a., które nie przewidują analogicznych wyłączeń dowodowych, jak art. 186 § 1 k.p.k. W tym stanie rzeczy dopuszczenie jako dowodu protokołów z zeznań A.P., złożonych przed skorzystaniem przez nią z prawa do odmowy składania zeznań nie naruszało art. 75 § 1 k.p.a. – analogiczny pogląd w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyrokach z 19 marca 2009 r., II GSK 791/08, 16 kwietnia 2009 r., II GSK 840/08 i II GSK 841/08, 21 kwietnia 2009 r., II GSK 888/08 i 26 sierpnia 2020 r., I GSK 179/18.

Negatywnie należy również zweryfikować zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z: 1) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a.; 2) art. 83 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. i art. 186 k.p.k.; 3) art. 78 § 1 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji szeroko odniósł się do okoliczności faktycznych, które w jego ocenie uzasadniały przyjęcie, że skarżący kasacyjnie dopuścił się popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178a k.k. - w dniu [...] sierpnia 2019 r. w stanie nietrzeźwości kierował pojazdem marki [...], stracił panowanie nad samochodem i uderzył nim w bramę do posesji.

Zasadnie WSA zwrócił uwagę, że nie można twierdzić, iż wszystkie okoliczności istotne w sprawie ustalono w oparciu o protokoły zeznań A.P. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz decyzji organów obu instancji, istotne w sprawie ustalenia poczyniono również w oparciu o protokoły zeznań funkcjonariuszy Policji: J.K., A.S., S.P. i M.M.

J.K. zeznał, że na miejscu zdarzenia zastał A.P. Oświadczyła ona, że około godz. 15:00 usłyszała głośny huk i kiedy wyszła przed dom zobaczyła przed bramą samochód [...] i siedzącego za kierownicą męża (protokół przesłuchania świadka J.K. z dnia [...] sierpnia 2019 r. – k. 23 akt adm.). S.P. wyjaśnił w trakcie przesłuchania w charakterze świadka (protokół – k. 33 akt adm.), że z polecenia dyżurnego KPP w K. przybył na interwencję wobec zgłoszenia A.P., że jej pijany mąż jechał samochodem i uderzył nim w bramę wjazdową do posesji. M.M. wskazał, że podczas interwencji M.P. zwracał się do żony, aby ta powiedziała jak było, że on nigdzie nie jeździł, że spał w domu. M.M. podał, że kiedy przyjechał na miejsce widział rodziców M.P., którzy ze swojego ogrodu przed domem obserwowali działania Policji (protokół przesłuchania M.M. – k. 38 akt adm.). A.S. podał, że podjęta interwencja wynikała ze zgłoszenia, że nietrzeźwy policjant uderzył samochodem w ogrodzenie posesji. Świadek ten podał, że według relacji przekazanej mu przez A.P., usłyszała ona huk, wyszła z domu i zobaczyła przed bramą swojej posesji samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz męża za kierownicą tego pojazdu (protokół przesłuchania świadka – k. 40 akt adm.).

W aktach sprawy znajduje się również transkrypcja telefonicznego zgłoszenia CPR interwencji przez A.P., z której wynika, iż skarżący kasacyjnie będąc pod wpływem alkoholu prowadził samochód, stracił panowanie na pojazdem i uderzył w bramę.

Ponadto, w ramach czynności wyjaśniających podjętych w dniu [...] sierpnia 2019 r. poddano oględzinom samochód marki [...] nr rej. [...] (protokół z oględzin – k. 19 akt adm.). Oględziny wykazały liczne uszkodzenia powłoki lakierniczej pojazdu, przekrzywiony znak firmowy producenta tego pojazdu oraz odkształcony metalowy poziomy element wlotu powietrza w pojeździe. Pod jego tablicą rejestracyjną na żwirze znajdował się plastikowy element. W czasie oględzin ustalono ponadto, że prawe skrzydło bramy było otwarte na odległość 70 cm do środka posesji. Metalowy wygięty skobel od bramy opierał się na żwirze. Na nim widoczna była linia śladu spowodowana przesunięciem skobla.

Bezsporne jest również, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżącego kasacyjnie poddano badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz we krwi. Badania wykazały obecność alkoholu w wydychanym powietrzu - 0,75 mg/l alkoholu (protokół badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu - k. 6 akt adm.) oraz we krwi w stężeniu – 1,86 i 1,58 promila (informacja Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. – k. 49 akt adm.).

Za dowód w sprawie posłużył również akt oskarżenia z dnia [...] listopada 2019 r. wniesiony przeciwko M.P. (oskarżonemu o to, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. w L. prowadził w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] nr rej. [...]).

Sąd pierwszej instancji trafnie podzielił ocenę organów, że wyjaśnienia rodziców M.P. oraz B.C. i J.K. miały drugorzędne znaczenie, na co również wskazywała treść uzasadnienia aktu oskarżenia. Rodzice skarżącego widzieli w dniu [...] sierpnia 2019 r. samochód syna zaparkowany przed posesją. Widzieli również skarżącego kasacyjnie, ale nie obserwowali go w sposób nieprzerwany. Również zeznania J.K. oraz B.C. nie dowodzą tego, że skarżący kasacyjnie nie dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.a., polegający na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: A.P., E. i C.P., J.K. i B.C. W tej kwestii należy podzielić ocenę WSA, że dopuszczalność wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów i materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach, w tym postępowaniu karnym powoduje, że nie istnieje prawny nakaz powtórzenia w postępowaniu administracyjnym przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu. Strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń - por. np. wyroki NSA: z 11 lutego 2014 r., II OSK 2191/12, z 6 października 2015 r., II OSK 314/14, z 26 września 2019 r., II OSK 2701/17. Istotne w sprawie okoliczności faktyczne organy ustaliły na podstawie materiałów zgormadzonych na potrzeby postępowania karnego. Z uwagi na ich bezsporność, przeprowadzanie dowodów wnioskowanych przez skarżącego kasacyjnie nie miało procesowego uzasadnienia.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów postępowania w podwójnej wysokości.