Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 541/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 2; art. 5 ust. 1;  art. 5a ust. 1 pkt 1; art. 92a ust. 1, 2, 3, 6
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. p; art. 13 ust.1 i 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Dyrektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] nakładającą na T. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 3 i 22, art. 5, art. 5a, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej u.t.d. ), oraz Ip. 1.1, Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014).

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] lutego 2018 r., w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...], inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki M. [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki B. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. Skarżący wykonywał przewóz międzynarodowy z ładunkiem pojazdów samochodowych (samochody osobowe) z C. do P. Kierowca podczas przeprowadzonej kontroli na wezwanie inspektora okazał między innymi prawo jazdy, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów, którym się poruszał. Kierujący nie okazał natomiast żadnego dokumentu - kupna sprzedaż potwierdzającego, że jest właścicielem lub posiada prawo dysponowania przewożonymi pojazdami, nie okazał również wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu rzeczy oraz wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne rzeczy uprawniającego do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego.

Wobec powyższego stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji na transport międzynarodowy.

Jednocześnie kontrola przedmiotowa pojazdu marki M., którym kierował skarżący, wykazała, że w pojeździe brak jest zainstalowanego urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego. Z przedstawionych do kontroli dokumentów oraz charakteru wykonywanego przewozu wynikało, że w pojeździe winno być zainstalowane urządzenie rejestrujące. Całkowita dopuszczalna masa pojazdu samochodowego marki M. -[...] zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym wynosiła 3499kg natomiast przyczepy marki B. zgodnie z dowodem rejestracyjnym 2700kg. Z uwagi, iż podczas kontroli uznano, że wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy przewozu rzeczy, uznano także, że w takim wypadku pojazd winien być wyposażony urządzenie rejestrujące.

Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., który został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r., WITD, poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, pouczając stronę o możliwości złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących przedmiotowego postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań ewentualnego wskazania faktów oraz przedstawienia dowodów na ich poparcie, że zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 92 c) u.t.d. oraz 92 b) u.t.d. ( k-24 akt administracyjnych).

W dniu [...] kwietnia 2018 r., Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone w toku kontroli naruszenia.

Pismem datowanym na dzień [...] maja 2018 r. skarżący złożył odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, opisując okoliczności związane z zakupem przez niego samochodów osobowych: marki A. oraz V. [...]. Umów kupna nie posiada, gdyż w trakcie ich odbioru w Niemczech nie był obecny właściciel. Umowy te zobowiązał się przesłać pocztą. Jednakże w dalszej części pisma oświadcza, że w zasadzie nie wie czy istnieją takie umowy. Aktualnie znajduje się w złym stanie psychicznym ze względu na zażywanie silnych leków i nadużywanie alkoholu. Następnie strona zapewniała, że w dniu 18.05.2018 r. uda się do miejsca zakupu aut i uzyska kserokopie umów sprzedaży.

Pismem bez oznaczenia daty, nadanym w dniu [...].06.2018 r. T. S. złożył dodatkowe wyjaśnienia, przedstawiając zupełnie inne okoliczności faktyczne związane z zakupem pojazdów oraz przedmiotowym przewozem rzeczy. Skarżący wskazał, iż przejazd ten wykonywał na rzecz innego podmiotu, którego wcześniej nie wskazywał ze względu na groźby wobec jego osoby. Przedsiębiorca na rzecz którego wykonywał przejazd odmówiła zapłaty kary. Osoba ta podyktowała skarżącemu treść złożonego odwołania. Ponadto wskazano, iż to nie był jedyny przejazd wykonywany na rzecz tego podmiotu. Strona deklarowała powiadomić o całym zajściu policję.

W związku z treścią powyższego pisma organ odwoławczy wezwał stronę do przesłania oryginałów lub urzędowo poświadczonych kopii umów kupna-sprzedaży pojazdów przewożonych przez stronę w dniu [...] lutego 2018 r. oraz o udzielenie informacji kiedy pojazdy zostały zarejestrowane.

W odpowiedzi, pismem nadanym w dniu [...] lipca 2018 r. strona wskazała, iż w dniu [...] czerwca 2018 r. złożyła wyjaśnienia na które nie otrzymała odpowiedzi. T. S. podtrzymał dotychczasowe informacje, iż pojazdy przewożone w dniu [...] lutego 2018 r. nie były własnością strony oraz prosił o wszczęcie dochodzenia w tej sprawie.

Odwołanie skarżącego od decyzji Ś. Wojewódzkiego Dyrektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nie zostało uwzględnione przez Inspektor Transportu Drogowego, który opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie zatrzymano zespól pojazdów składający się z pojazdu marki M. -[...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki B. o nr rej. [...] Pojazdem kierował Pan T. S.. Kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy - dwóch pojazdów. Do kontroli nie okazano umów kupna-sprzedaży przewożonych pojazdów. Nie można było zatem stwierdzić, czy są one własnością T. S.. Kierowca w czasie kontroli okazał: prawo jazdy, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów oraz dowody rejestracyjne przewożonych pojazdów. Żaden z przewożonych pojazdów nie był własnością strony. Nie przedstawiono również żadnych dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania przewożonymi samochodami osobowymi oraz dokumentu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Z uwagi na fakt, iż przewożone pojazdy były własnością osób trzecich, w czasie kontroli zakwalifikowano przejazd jako międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, tym samym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ odwoławczy wskazał, iż strona pomimo podjętego zobowiązania w odwołaniu nie przedstawiła żadnego dowodu, iż w dniu kontroli przewoziła pojazdy zakupione przez siebie.

Odnośnie przedstawionego w piśmie przez stronę nowego stanu faktycznego to organ odwoławczy zauważył, że nie został on podparty żadnymi dowodami. Nie przedstawiono żadnych dokumentów świadczących o stałym wykonywaniu przejazdów na rzecz innego podmiotu. Samo stwierdzenie, iż K. B. zatrudnia pracowników nielegalnie, nie może być jedynym dowodem na wykonywanie pracy na rzecz powyższego. Ponadto strona miała zgłosić na policję doniesienie o groźbach kierowanych w stosunku do jego osoby. Przez cały okres trwania postępowania nie przedstawiła strona żadnego dowodu o toczącym się postępowaniu przed policją. Organ odwoławczy nie uznał tłumaczenia strony. Okoliczności wskazywane w piśmie strony nadanym w dniu [...]06.2018r. nie znajdują żadnego potwierdzenia w dowodach zgromadzonych w aktach administracyjnych.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 1, Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, pojazdami łącznie z przyczepą o masie całkowitej przekraczającej 3.5 tony. W niniejszej sprawie masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 6199 kg. Powyższe wskazuje, iż regulacje zawarte w Rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 mogą być stosowane również wobec osób wykonujących przewozy, nieprowadzących działalności gospodarczej. Stosownie do treści art. 5 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Zgodnie z art. 5a ust 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1072/2009, lub rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009. Strona w czasie kontroli, wskazała na wykonywanie przejazdu na swoją rzecz powinna więc dysponować odpowiednią licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. T. S. poruszając się po krajach należących do obszaru UE był zobowiązany dochować szczególnej staranności przy wykonywaniu przejazdu, w tym przede wszystkim dostosować się do panujących przepisów wspólnotowych. Konsekwencją wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji było zastosowanie art. 92a utd i zgodnie z treścią lp. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Odnośnie zaś naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrującego lub cyfrowe urządzenie rejestrujące; lp, 6.1.1 załącznika nr 3 do utd, organ argumentował, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Jak wskazano powyżej łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów którymi kierował skarżący wynosiła 6,199 tony. Tymczasem w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2018 r. stwierdzono, iż w kontrolowanym pojeździe marki M. s-[...] o nr rej. [...] nie zainstalowano urządzenia rejestrującego.

Organ przytoczył treść przepisów Rozporządzenia (UE) 165/2014, normujące obowiązek instalacji tachografów. Tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 3 w/w rozporządzenia pkt 1). W przypadku kontrolowanego przewozu, pojazd o nr rej. [...] wykorzystywany był do międzynarodowego przewozu rzeczy, tym samym powinien posiadać urządzenie rejestrujące.

Według GITD, w świetle zebranego materiału dowodowego brak było także podstaw do uwzględnienia przesłanek, o jakich mowa w art. art. 92c u.t.d.

W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ, w przedmiotowej sprawie nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92 c utd.

W skardze na powyższą decyzję, T. S. zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji zarzucił:

1. naruszenia prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, w zw. z art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowanie wyjaśnień składanych w toku postępowania przez skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że to skarżący T. S. wykonywał przewóz drogowy bez wymaganych zezwoleń i licencji, podczas gdy prawidłowa interpretacja zebranych dowodów powinna prowadzić do wniosku, że skarżący wykonywał czynności związane z przewozem towarów na rzecz innego przedsiębiorcy, a nie na własną rzecz i w związku z tym nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia, zaś kara powinna zostać nałożona na właściciela pojazdu i lawety - K. B.;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący w przedmiotowej sprawie był podmiotem wykonującym przewóz drogowy, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, iż to przedsiębiorca K. B. jest podmiotem odpowiedzialnym za powstałe naruszenia;

3. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 i 93 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c, art. 145 § 3 oraz art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ś. Wojewódzkiego Dyrektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w całości, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Sąd, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również zastosowania do jego oceny przepisów obowiązującego prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja pozostaje wyczerpująca. Prawidłowe jest też stanowisko organu, że brak licencji i zezwolenia w pojeździe daje podstawę do wymierzenia kary pieniężnej przewoźnikowi.

Wbrew zarzutom skarżącego organy nie naruszyły zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów (art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a.), gdyż dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie kluczowej przesłanki faktycznej przesądzającej o rozstrzygnięciu sprawy, iż to T. S. wykonywał transport rzeczy- dwóch samochodów. Skarżący w piśmie bez oznaczenia daty, nadanym w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz w treści skargi wskazał, że przejazd wykonywany był na zlecenie K. B., na podstawie ustnej umowy. Niemniej jednak z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby taka umowa została zawarta. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających istnienie takiej umowy. Ponadto, z protokołu kontroli przesłuchania T. S. w dniu kontroli wynika, że samochód M. [...] pożyczył od kolegi, co powoduje istotne rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami skarżącego złożonymi na etapie dalszego postępowania przed organami obu instancji. W trakcie przesłuchania strona wskazała również, że jeden z przewożonych na lawecie samochodów kupiła dla siebie, a drugi dla koleżanki. Koszty przewozu czyli za benzynę oraz winietę na drogi w Czechach zapłacił ze swoich pieniędzy. Tej samej treści wyjaśnienia zostały przez skarżącego podtrzymane w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. W konsekwencji późniejsze wyjaśnienia, że przejazd wykonywany był na zlecenie innego podmiotu, jak również, że samochody były zakupione na zlecenie K. B., nie są wiarygodne, tym bardziej że nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy nie naruszyły również zasady ochrony zaufania, gdyż zasada ta chroni oczekiwania uzasadnione, a zatem oparte na obowiązujących przepisach. Nie można podnosić skutecznie zarzutu naruszenia zasady ochrony zaufania w sytuacji, gdy nie da się organom zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów. Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że kluczową kwestią przesądzającą o rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej i wyznaczającej zakres kontroli sądu był protokół kontroli drogowej z dnia [...] lutego 2018 r. podpisany przez stronę bez żadnych zastrzeżeń. Sąd nie znajduje również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia zasady informowania (art. 9. k.p.a.) ani zasady czynnego udziału stron (art. 10). W pismach kierowanych do skarżącego przez organy był on wzywany do złożenia wyjaśnień, dowodów zwalniających go z odpowiedzialności za ten przewóz. Przytaczana była również przez organ treść obowiązujących przepisów mających zastosowanie w sprawie. Skarżący poza gołosłownymi stwierdzeniami nie przedstawił żadnych dowodów z których by wynikało, że to kto inny odpowiada za transport rzeczy.

Okolicznością nie budzącą wątpliwości w niniejszej sprawie był, w chwili kontroli, brak licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. T. S., przesłuchany w trakcie kontroli wskazał bowiem, że wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy (samochody osobowe) które zakupił w N. i wiózł przez C. do P.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009". Uzyskanie licencji wspólnotowej, uzależnione jest od posiadania przez przedsiębiorcę zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2).

Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009.

Definicję drogowego transportu międzynarodowego określa art. 4 ust. 2 u.t.d., według którego jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również m.in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

W myśl art. 4 pkt 4 ww. ustawy, przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (przewóz na potrzeby własne) rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie z przytoczonymi przepisami należy przyjąć, że każdorazowy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), niespełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) należy traktować jako "transport drogowy". Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".

Wymaga również podkreślenia, że uregulowanie z art. 4 pkt 4 u.t.d. dotyczące przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego), w konsekwencji pozwalające na przewóz drogowy bez licencji, jest wyjątkiem od traktowania przejazdu dokonywanego przez przedsiębiorcę po drogach, jako transportu drogowego wymagającego posiadania licencji. Interpretacja tego przepisu musi być ponadto zgodna z regułami dokonywania wykładni, zgodnie z którą przepisów o charakterze wyjątkowym nie należy interpretować rozszerzająco (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 255; a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 01.06.1999 r., sygn. akt SK 20/98, OTK 1999/5/93).

Skarżący wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne (okazjonalnie), jak twierdził w czasie kontroli i w odwołaniu jest traktowany jak "przedsiębiorstwo transportowe", ze wszystkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów o transporcie drogowym. Stanowi o tym treść art. 4 lit. p rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 (Dz.Urz.UE.L.2006.102.1), pod pojęciem "przedsiębiorstwo transportowe" rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.

Sąd uważa za prawidłowe stanowisko organu, że nie miał miejsca przewóz na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Dokonywany przewóz rzeczy (samochodów) nie spełniał bowiem warunków działalności pomocniczej, służącej wykonywaniu podstawowej działalności gospodarczej, gdyż skarżący - jak wynika z akt sprawy - działalności gospodarczej nie prowadził. Tymczasem w świetle art. 5 u.t.d., podejmowanie czynności transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - art. 5 ust. 1 u.t.d. lub stosownej licencji w odniesieniu do przewozu osób lub w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy - art. 5 b ust. 1 i 2 u.t.d.

W art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalona została odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu. Określono jednocześnie granice wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z realizowanym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 zł za każde naruszenie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od stopnia winy przedsiębiorcy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków dokonywania przewozu drogowego. Kara pieniężna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ww. ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów administracji. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, zatem wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. załączniku i nałożenia jej stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził naruszenie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowiło podstawę nałożenia kary w wysokości [...] zł.

Ponadto skarżący wykonywał przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, co uzasadnia nałożenie kary na podstawie art. 92a ust. 1, 92a ust. 6 oraz lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd samochodowy nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące, co potwierdza protokół przesłuchania T. S., protokół oględzin oraz wykonana dokumentacja fotograficzna. Obowiązujące przepisy nakładają zaś obowiązek instalacji i użytkowania urządzeń rejestrujących w pojazdach lub zespołach pojazdów wykorzystywanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony. Natomiast pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy od dnia 1 maja 2006r. powinny być wyposażone w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Należący do skarżącego zespół pojazdów, zatrzymany do kontroli w dniu [...] lutego 2018 r., miał masę całkowitą przekraczającą 3.500 kg. Oznacza to, że kontrolowany pojazd powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące.

Zgodnie bowiem z art. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz .Urz. UE L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8 z późn. zm.), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 13 ust.1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

W art. 3 ww. rozporządzenia zostały wymienione enumeratywnie pojazdy, do których nie ma zastosowania rozporządzenie nr 561/2006, z uwagi na ich przeznaczenie lub charakter wykonywanego przewozu. Tymczasem pojazdy którymi dokonywany był przewóz drogowy rzeczy (samochodów), będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie można zaliczyć do tego zakresu wyłączenia. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, ma ono zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 t. Opisany wyżej zespół pojazdów nie mieści się w katalogu pojazdów wyłączonych z powyższego obowiązku i w przypadku wykonywania przewozu międzynarodowego powinien być wyposażony w odpowiednie urządzenie rejestrujące (art. 27 rozporządzenia (WE) nr 561/2006). Zatem, jeżeli kontrolowany pojazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf, to zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Kara za tego rodzaju naruszenie została określona w prawidłowej wysokości - zgodnie z lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – w wysokości [...] zł.

W myśl art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.

Z uwagi na powyższe organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których podmiot wykonujący ten transport przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Sąd zgadza się z tezą, przywołanego przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2271/15. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów, które przemawiałyby za brakiem jej wpływu na zaistniałe naruszenie lub wskazujących na prawidłową, rzetelną i należytą staranności w zakresie organizacji pracy w ramach prowadzonych przewozów, szczególnie gdy tego typu materiał dowody jest w wyłącznym posiadaniu strony, a więc i w jej gestii leży możliwość jego przedłożenia organom przed wydaniem przez nie rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżący nie dostarczył dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości zakwestionowały by jego odpowiedzialność za wykonywany transport rzeczy.

Konkludując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a organy administracji obu instancji prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny oraz zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy prawa, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.