Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 521/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 03 lutego 2023 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Wojewody z dnia 01 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 521/22

Uzasadnienie

Wojewoda decyzją z dnia 01.07.2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia 16.03.2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 i 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zmianami, dalej jako k.p.a.), oraz w związku z postanowieniem Wojewody Nr [...] z dnia 28.01.2021 r. uchylającym postanowienie Nr [...] [...] z dnia 23.12.2021 r. i przekazującym do ponownego rozpatrzenia sprawę dotyczącą budowy komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym, w miejscowości Ł., na terenie działki nr [...], gmina K. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania dotyczącą wydanej decyzji nr [...] z dnia 27.07.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla N. M. obejmującego budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym, położonym w miejscowości Ł., gmina K., działka nr [...].

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 28.07.2021 r. M. S., działający jako pełnomocnik N. W. (dalej jako skarżąca), wniósł do Starosty G. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji Starosty G. nr [...] z dnia 27.07.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym, z lokalizacją w m. Ł. działka nr [...], gmina K. udzielonej N. M.. Swoje żądanie wnoszący uzasadnił okolicznością, że będąc stroną nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją.

Starosta G. postanowieniem z dnia 16.08.2021 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 27.07.2016 r., nr [...], ([...]), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą N. M. pozwolenia na budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym w miejscowości Ł., gmina K., działka nr [...], ark. l.

Po rozważeniu okoliczności sprawy, decyzją z dnia 13.09.2021 r., Starosta G. na podstawie art. 105 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. umorzył wznowione postępowanie administracyjne. Od tej decyzji odwołała się skarżąca. Decyzją z dnia 28.10.2021 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie, w dniu 23.12.2021 r. Starosta G. wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca. Postanowieniem z dnia 28.01.2022 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Starosta G. wydał w dniu 16.03.2022 r. decyzję umarzającą postępowanie administracyjne wznowione w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 27 lipca 2016 r. o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu tejże decyzji przywołano art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienie postępowania.

W swoich rozważaniach organ I instancji oparł się na zgromadzonych w sprawie materiałach, a w szczególności skoncentrował się na ustaleniu terminu określającego dokładną datę wystąpienia okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a więc datę uzyskania informacji o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Za tą datę przyjęto dzień doręczenia pisemnej odpowiedzi, na wniosek skarżącej, z dnia 19.10.2020 r. o udzielenie informacji na jakiej podstawie N. M. uzyskała pozwolenie na budowę spornej inwestycji. Organ na tenże wniosek w dniu 2.11.2020 r. udzielił pisemnej odpowiedzi, zawierającej między innymi informację o dacie wydania decyzji. Przedmiotowe pismo zostało według organu skutecznie doręczone wnoszącej, w dniu 6.11.2020 r. Organ przyjął wobec tego dzień 6.11.2020 r. za oficjalną datę uzyskania informacji o wydanej decyzji. Organ I instancji podniósł nadto, że wezwał w trakcie prowadzonego postępowania M. S., pełnomocnika N. W., o wskazanie dokładnego terminu (daty) w jakim dowiedział się o wydanej decyzji, a ten w odpowiedzi potwierdził fakt uzyskania informacji o wydanej decyzji z otrzymanego w dniu 06.11.2020 r. pisma.

Mając na względzie tak zebrane informacje, organ I instancji już po wznowieniu postepowania ustalił, iż podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją wpłynęło po upływie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, wobec czego w przekonaniu organu zasadnym stało się umorzenie postępowanie w sprawie wznowienia postepowania.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, uzupełniając je następnie pismem z dnia 09.04.2022 r. w którym wskazała, że została pominięta w postępowaniu w sprawie budowy komina, a ponadto zwróciła uwagę na uciążliwości związane z funkcjonowaniem komina i spowodowane tym pogorszenie stanu zdrowia.

Wojewoda decyzją z dnia 01.07.2022 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną tylko wówczas, jeżeli postępowanie, w którym ta decyzja została wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1, art.145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

W uzasadnieniu organ powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.11.2016 r. (sygn. akt II OSK 550/15, Lex nr 2190944), z którego wywiedziono, iż "Dochowanie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. powinno podlegać badaniu we wstępnym etapie postępowania wznowieniowego i niedopełnienie tego wymogu skutkować będzie odmową wznowienia postępowania. Jeśli jednak dopiero w kolejnej fazie postępowania, po jego wznowieniu, organ dostrzeże, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu, nie będzie on mógł wydać jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 k.p.a., lecz powinien umorzyć takie wadliwie wznowione postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 889/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).".

W swojej argumentacji organ odwoławczy podniósł, że już w decyzji z dnia 28.10.2021 r. Wojewoda wskazał, że umorzenie wznowionego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (jako bezprzedmiotowego) byłoby uzasadnione w przypadku ustalenia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, bądź gdyby wnioskodawczyni wycofała wniosek.

W konsekwencji, ustalenie już po wznowieniu postępowania, że wniosek został złożony po terminie, winno skutkować wydaniem, w trybie art. 105 § 1 k.p.a., decyzji o umorzeniu postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 27 lipca 2016 r. o pozwoleniu na budowę został złożony przez skarżącą po upływie ustawowego, miesięcznego terminu, liczonego od dnia, kiedy wnioskodawczym dowiedziała się o decyzji.

Jednocześnie Wojewoda wskazał na znajdujące się w aktach organu I instancji pismo skarżącej z dnia 10.10.2020 r., skierowane do Starostwa Powiatowego w G., o treści "Jako współwłaścicielka nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości Ł. , wnoszę o podanie na jakiej podstawie N. M. uzyskała pozwolenie tutejszego Organu na budowę komina spalinowanego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym, położonym w miejscowości Ł., gmina K., działka nr [...]." W odpowiedzi, udzielonej przez Starostę G. pismem z dnia 2.11.2020 r. wyjaśniono, że "pozwolenie na budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w Ł. , gm. K. - dz. nr [...], udzielone zostało p. N. M. w oparciu o przedłożony w dniu 27.07.2016 r. wniosek z wymaganą w tym zakresie dokumentacją budowlaną oraz za pisemną zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości będących stroną w postępowaniu." Odpowiedź organu I instancji doręczono wnioskodawczyni w dniu 6.11.2020 r.

Jak zaznaczył organ odwoławczy, treść ww. pisma skarżącej wskazuje, że już przed datą jego sporządzenia, a więc przed dniem 10.10.2020 r. skarżąca posiadała wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu budowę, a organ I instancji w piśmie z dnia 2.11.2020 r. przekazał informacje, które jedynie potwierdziły fakt i warunki wydania rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podkreślono także, że pełnomocnik M. S. również posiadał wiedzę o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę na długo przed złożeniem wniosku, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy korespondencja, pochodząca od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G..

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu N. W. nie wskazując konkretnej argumentacji.

Skarżąca pismem z 08.11.2022 r. wyjaśniła, że wbrew twierdzeniom organu, pismo zawierające informację o dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie zostało jej doręczone w dniu 6 listopada 2020 r. Kolejno również pismem z dnia 12.01.2023 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" skarżąca podniosła, iż nie otrzymała pisma, na które powołuje się organ.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1842 ze zm.).

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Wojewody z dnia 01.07.2022 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty G. z dnia 16.03.2022 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne wznowione w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 27.07.2016 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla N. M. obejmującego budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym w istniejącym budynku mieszkalnym trzylokalowym, położonym w miejscowości Ł., gmina K., działka nr [...].

W niniejszej sprawie należało ocenić w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty G. z dnia z dnia 27.07.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, organ powinien wznowić postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, na skutek którego wydano ww. decyzję. Kluczowego znaczenia na tym tle nabiera więc pytanie, kiedy (w jakim terminie) skarżąca dowiedziała się o decyzji Starosty G. z dnia 27.07.2016 r. Determinuje to bowiem ocenę, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w ustawowym terminie.

Jak już wyżej zaznaczono, w przypadku, kiedy podmiot wnoszący podanie powołuje się na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że "przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H. BECK s. 852 -853)" (wyrok NSA z dnia 2020-09-30 r., sygn. akt: II OSK 1464/20 – CBOSA). Wystarczające jest więc, aby strona znała nazwę organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Sporną była data w której skarżąca dowiedziała się o istnieniu decyzji nr [...] z dnia 27.07.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W przekonaniu organu skarżąca dowiedziała się o tej decyzji najpóźniej w dniu 6.11.2020 r., kiedy to doręczono jej odpowiedź na jej zapytanie dotyczące przedmiotowego komina. Tożsamą datę wskazał ojciec skarżącej będący jej pełnomocnikiem. Organ przyjął więc, że od tej daty rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu należy zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z przekroczeniem ustawowego miesięcznego terminu, liczonego od dnia, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji. Mając jednak na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy przyjąć, że dniem, od którego powinien być liczony termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, nie jest dzień powołany przez organ I instancji, tj. 6.11.2020 r., lecz - co w swoich rozważaniach podkreślił organ odwoławczy - dzień 10.10.2020 r. Analiza akt administracyjnych ujawnia bowiem, że w dniu 10.10.2020 r. skarżąca złożyła do Starostwa Powiatowego w G. pisemny wniosek, w którym zasygnalizowała organowi, że posiada wiedzę o istnieniu decyzji Starosty G. w sprawie zezwolenia na budowę komina spalinowego z kanałem wentylacyjnym. Prawidłowo więc organ odwoławczy wskazał, że z treści ww. pisma skarżącej można wywieść, że już przed datą jego sporządzenia, a najpóźniej w dniu 10.10.2020 r. skarżąca posiadała wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu budowę, a organ I instancji w piśmie z dnia 2.11.2020 r. przekazał dodatkowe informacje, które jedynie potwierdziły fakt i warunki wydania rozstrzygnięcia.

W wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2952/16 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie art. 148 § 2 k.p.a. termin jednego miesiąca przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Omawiany termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, a więc chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy." Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że skarżąca dowiedziała się o przedmiotowej decyzji Starosty G. z dnia 27.07.2016 r. najpóźniej w dniu sporządzenia wniosku z dnia 10.10.2020 r., a zatem miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego upłynął w dniu 10.11.2020 r.

W tych okolicznościach nietrafione są także twierdzenia skarżącej, jakoby nie otrzymała ona pisma z dnia 2.11.2020 r. będącego odpowiedzią organu na wniosek skarżącej z dnia 10.10.2020 r. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się urzędowe potwierdzenie odbioru potwierdzające odbiór korespondencji z organu. Wprawdzie skarżąca kwestionuje prawidłowość tego doręczenia, lecz jest to okoliczność nieistotna w świetle tego, że już wcześniej – t.j. w dniu 10.10.2022 r. – posiadała ona wiedzę o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Mając na uwadze powyższe skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W konsekwencji zasadnie organy orzekające w sprawie ustaliły, że zachodziły przesłanki umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził również takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy trafnie bowiem przyjęły, że konieczne jest umorzenie wznowionego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego z uwagi na to, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.