Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 134/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 par. 1 i par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia

[...] r. znak [...], utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej: Kolegium)

z dnia [...] r., znak [...], o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania P. G. L. L. P. N. D. (zwanego dalej: stroną, skarżącym) od decyzji Burmistrza D. (zwanego dalej: Burmistrzem) z dnia [...] r., znak: [...], w sprawie określenia ww. Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok.

Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego są następujące:

Burmistrz ww. decyzją określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego

w podatku od nieruchomości za [...] r. w kwocie [...]zł. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] r.

W piśmie z dnia [...] r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Z uwagi na fakt, że odwołanie zostało podpisane przez Zastępcę Nadleśniczego, Kolegium wezwało S. P. P. L. N. D. reprezentowane przez Zastępcę Nadleśniczego do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do występowania w imieniu strony, w terminie 7 dni od dnia odbioru pisma, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Odpowiadając na wezwanie, strona złożyła upoważnienie z dnia [...] r. udzielone Zastępcy Nadleśniczego przez Nadleśniczego ww. Nadleśnictwa.

Kolegium, postanowieniem z dnia [...] r., pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że poprzez odwołanie się

do regulacji normującej organizację nadleśnictwa jako jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych nie wykazano ustawowego umocowania do działania przez Zastępcę Nadleśniczego, a przekazane upoważnienie nie spełnia także wymagań stawianych pełnomocnictwu w postępowaniu podatkowym, bowiem nie stanowi pełnomocnictwa ogólnego, dla którego złożenia wymagane jest zgłoszenie do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych (art. 138d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., zwanej dalej: O.p.), a także nie stanowi pełnomocnictwa szczególnego, które powinno wskazywać sprawę podatkową

i zawierać treść określoną w art. 138c O.p.

Na postanowienie zażalenie złożył Nadleśniczy K. P., który zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 133 § 2, art. 135, art. 138a § 2, art. 138c, art. 138d, art. 138o, art. 168 § 2 i art. 169 § 1 i § 4, oraz art. 32 i art. 35 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o rozpoznanie odwołania od ww. decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ stwierdził, że pełnomocnictwo udzielone zastępcy nadleśniczego z dnia [...] r., udzielone zostało już po wejściu w życie przytoczonych przez organ przepisów regulujących udzielenie pełnomocnictwa, tj. art. 138a, 138c, art. 138d i 138e O.p. Zatem dołączając na wezwanie organu podatkowego pełnomocnictwo w sprawie, podatnik winien przedłożyć pełnomocnictwo spełniające wymogi dotyczące pełnomocnictw

w sprawach podatkowych. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 169 O.p. i pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia na podstawie

art. 169 § 4 O.p.

Kolegium, odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, stwierdziło też, że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu przepisu art. 168 O.p., który w tym zakresie wymienia jedynie żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski. Ze względu na powyższe, art. 169 § 1 O.p. nie może mieć zastosowania wyłącznie do pełnomocnictwa z brakami formalnymi w oderwaniu od samego podania (w niniejszej sprawie zażalenia). Przepis ten ma bowiem zastosowanie wyłącznie

do podań, których braki uniemożliwiają nadanie właściwego biegu tym podaniom, w tym również związanych z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania.

W skardze wniesionej do Sądu, strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 32 i 35 ustawy z dnia 28 września

1991 r. o lasach poprzez dokonanie dowolnej oceny kompetencji i zadań Nadleśniczego, w tym w szczególności w zakresie udzielania pełnomocnictwa;

2) naruszenie art. 133 § 2, art. 135, art. 138a, art. 138c, art. 138d, o, art. 168 § 2

i 169 § 1 i § 4 O.p. przez niewłaściwą ocenę regulacji tam zawartych,

w szczególności w zakresie uprawnień Zastępcy Nadleśniczego w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia [...] r.;

3) naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. przez niezawarcie w uzasadnieniu decyzji przyczyn pominięcia podnoszonych przez stronę skarżącą okoliczności;

4) naruszenie art. 210 § 4 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego wymaganego treścią tego przepisu

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z zobowiązaniem do rozpatrzenia odwołania strony skarżącej oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.)oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "ustawa p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie własne o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe, orzekające w sprawie, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., powodujących konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Postanowienie to zostało nadto uzasadnione w sposób odpowiadający art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej.

Spór w sprawie dotyczy oceny zasadności pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania P. G. L. L. P. N. D. od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r. w sprawie określenia ww. Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok wniesionego przez Zastępcę Nadleśniczego, w związku z nieuzupełnieniem braku tego odwołania polegającym na nieprzedłożeniu prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej.

Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy wskazać, że odwołanie na decyzję, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej aby spowodowało zamierzony skutek prawny, powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 O.p., tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zarzuty przeciwko decyzji, a ponadto określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. Jednym z braków formalnych podania, którym jest także odwołanie, jest brak pełnomocnictwa, którego niezłożenie traktuje się jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego. Ocenie organu podlega nie tylko to, czy pełnomocnictwo zostało dołączone do odwołania, lecz również jego treść, gdyż z niego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony.

W obowiązującym od dnia [...] r. stanie prawnym regulacje dotyczące rodzaju pełnomocnictw oraz zasad ich udzielania zawarte zostały w rozdziale 3a działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z wynikającą z art. 138a § 1 O.p. zasadą, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Ustawa przewiduje natomiast aż trzy kategorie pełnomocnictw, tj. pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnictwo szczególne oraz pełnomocnictwo do doręczeń (art. 138a § 2 O.p.), które ze względu na charakter zaistniałego sporu wymagają osobnego omówienia. Szczegółowy zakres każdego z ww. pełnomocnictw regulują odpowiednio przepisy art. 138d, art. 138e i art. 138f O.p.

Zgodnie z wolą ustawodawcy, zakres działania pełnomocnika ogólnego jest najszerszy i obejmuje wszystkie sprawy podatkowe oraz inne sprawy należące do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Ustanowienie tego rodzaju pełnomocnictwa wyłącza zatem uciążliwość związaną z dotychczasowym obowiązkiem przedkładania pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt każdej sprawy podatkowej. Pełnomocnictwa ogólne mogą być składane wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego i są gromadzone w informatycznej bazie danych, zwanej Centralnym Rejestrem Pełnomocnictw Ogólnych. Ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa wywiera skutek od dnia wpływu do tego rejestru.

Bezsporne w sprawie jest jednak, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa ogólnego, a zatem przepis art. 138d O.p. nie znajdował w sprawie zastosowania.

W sprawie nie mamy także do czynienia z pełnomocnictwem do doręczeń, którego zakres jest najwęższy i ogranicza się jak sama nazwa wskazuje jedynie do doręczeń wszelkiego rodzaju pism generowanych w sprawie.

Przechodząc do kategorii pełnomocnictw szczególnych wyjaśnić należy z kolei, że w świetle wspomnianej wcześniej regulacji art. 138e O.p., tego rodzaju umocowanie upoważnia wyłącznie do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego (§ 1). Przepis § 2 określa formę, w jakiej powinno być udzielone pełnomocnictwo szczególne stanowiąc, że powinno to nastąpić na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu, przy czym co szczególnie istotne, przepis § 3 zastrzega obostrzenie, aby pełnomocnictwo było złożone do akt danej sprawy według określonego wzoru.

W przypadku pełnomocnictwa szczególnego obowiązujące przepisy stanowią zatem, że każda strona może działać w sprawie przez pełnomocnika, jednakże dla wykazania, iż pełnomocnik został dla strony ustanowiony niezbędne jest złożenie do akt danej sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Wbrew wywodom skargi, w aktach danej sprawy zawsze powinien znaleźć się dokument zaświadczający o udzieleniu pełnomocnictwa w konkretnej sprawie, a obowiązek ten wynika wprost z cytowanego przepisu art. 138e § 1-3 O.p.

W wyroku z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 904/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powołał się na słownikową definicję pojęcia "akt" i na tej podstawie wskazał, że należy je rozumieć jako dokumenty zebrane w toku konkretnego postępowania, opisane sygnaturą, kwalifikacją prawną. Dla każdej sprawy zakłada się odrębne akta. Nie ulega zatem wątpliwości, że zgodnie z art. 138e § 3 O.p., pełnomocnik dołącza do akt danej sprawy (istniejących akt sprawy) pełnomocnictwo szczególne według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 O.p.

Dokument pełnomocnictwa powinien trafić zatem do akt rozpatrywanej sprawy, jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3804/14).

Skoro, jak już wskazano wcześniej, brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny odwołania, stosownie do art. 169 § 1 O.p. organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania strony do jego uzupełnienia i nadesłania, w ustawowym terminie, ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności (pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia).

Kolegium wezwało S. P. P. L. N. D. reprezentowane przez Zastępcę Nadleśniczego do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do występowania w imieniu strony, w terminie 7 dni od dnia odbioru pisma, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Odpowiadając na wezwanie, strona złożyła upoważnienie z dnia [...] r. udzielone Zastępcy Nadleśniczego przez Nadleśniczego ww. Nadleśnictwa na podstawie Regulaminu Organizacyjnego Nadleśnictwa D..

Z treści przedłożonego pełnomocnictwa, udzielonego [...] r., wynika, że Zastępca Nadleśniczego – W. R. został upoważniony do zastępowania Nadleśniczego podczas jego nieobecności lub braku możliwości pełnienia przez niego obowiązków służbowych w zakresie wszystkich zadań i kompetencji nadleśniczego wynikających z art. 35 ustawy o lasach z 20 września 1991 r.

Mając na uwadze powyższe z całą stanowczością uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie przedstawiając pełnomocnictwo, upoważniające Zastępcę Nadleśniczego do zastępowania Nadleśniczego w obowiązkach wynikających z ustawy o lasach, nie uzupełniono braku formalnego odwołania, gdyż nie przedstawiono pełnomocnictwa do reprezentowania strony w sprawie toczącego się postępowania podatkowego, czy też wniesienia odwołania.

W tych okolicznościach sprawy, skoro organ prawidłowo uznał, że nie zostało wykonane wezwanie w trybie art. 169 § 1 O.p., bowiem nie nadesłano pełnomocnictwa wskazującego na uprawnienie do reprezentowania strony w sprawie odwołania, to prawidłowe było wydanie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, na podstawie ww. art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, a następnie jego utrzymanie w mocy na skutek zainicjowanego postępowania zażaleniowego.

Rozpoznając zażalenie na postanowienie z [...] r. organ oceniał, czy zostało ono wydane zgodnie z przepisami prawa w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym. Zadaniem organu, w postępowaniu zażaleniowym było zatem rozważenie, czy ziściły się przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, jakim jest postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Zdaniem Sądu, organ sprostał tym obowiązkom słusznie przyjmując, że zaistniały podstawy do wydania tego rodzaju postanowienia wobec nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia w postaci złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony w zakresie wniesienia odwołania w prowadzonym postępowaniu podatkowym przez Zastępcę Nadleśniczego.

W tych okolicznościach sprawy, skoro organ prawidłowo uznał, że nie zostało wykonane wezwanie w trybie art. 169 § 1 O.p., bowiem nie nadesłano pełnomocnictwa wskazującego na uprawnienie do reprezentowania strony w sprawie wniesienia odwołania, to prawidłowe było wydanie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, na podstawie art. 169 § 1 i § 4 O.p., a następnie jego utrzymanie w mocy na skutek zainicjowanego postępowania zażaleniowego.

Z tych względów zarzuty podniesione w skarze uznać należy za nieuzasadnione.

W ocenie Sądu, organy obu instancji działały w oparciu o przepisy prawa i w zgodzie z nimi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób szczegółowy przedstawiono przyczyny pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oraz przesłanki, jakimi organ w tym względzie się kierował.

Z tych względów wszystkie zarzuty podniesione w skarze uznać należy za nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Wyroki sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.