Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 791/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołań Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. oraz Zakładu Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi", na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. S., w [...],

1/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Zakładu Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W.,

2/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie z dnia 1 marca 2011 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się do Prezydenta Miasta W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi", na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. S., w [...].

W pismach z dnia 4 kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta W. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. wyraził opinię, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Podobnie też w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla powyżej opisanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu.

W dniu 16 grudnia 2011 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko dla powyżej opisanego przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. pozytywnie uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. w piśmie z dnia 21 maja 2012 r. zaopiniował pozytywnie realizację tej inwestycji.

W dniu [...] czerwca 2012 r. opublikowano informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednocześnie wyznaczono społeczeństwu 21-dniowy termin na składanie uwag i wniosków.

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji dla powyżej opisanego przedsięwzięcia.

Odwołania od powyższej decyzji wniosły Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L., Stowarzyszenie [...], Krajowy Klub [...] z siedzibą w W. oraz Zakłady Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. w uzasadnieniu odwołania wniosło o zmianę lokalizacji planowanego przedsięwzięcia ze względu na sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej, zakładów spożywczych, szpitala, szkół. Z kolei Stowarzyszenie [...], Krajowy Klub [...] z siedzibą w W. w swoim odwołaniu wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Stowarzyszenie podniosło, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił wszystkich zagadnień oraz nie przedstawił wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Ponadto wskazało, iż organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób wzięte zostały pod uwagę oraz w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu.

Natomiast Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmownej oraz o uznanie odwołującego za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący, uzasadniając swój interes prawny do wzięcia udziału w postępowaniu wskazał, iż jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. C. oraz właścicielem budynków posadowionych na tej nieruchomości, w bardzo bliskiej odległości, około 150 m od planowanej inwestycji. W związku z tym, w opinii skarżącego planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomość, jak również na prowadzoną na tej nieruchomości działalność. Ponadto wskazał, że planowana inwestycja będzie zaopatrywana w wodę z tego samego źródła co zakład skarżącego, co wpłynie negatywnie na stan tej wody.

Rozpatrując odwołanie Zakładu Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji służy stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Podmiot, który nie ma statusu strony, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o art. 28 k.p.a.

Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

Organ drugiej instancji podkreślił, że skarżąca spółka składając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2012 r., domaga się - tak jak to czyniła w toku postępowania przed organem pierwszej instancji - uznania jej za stronę postępowania w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, co oznacza – zdaniem organu odwoławczego – że oceny spełniania przez nią przesłanek uznania za stronę postępowania trzeba dokonywać z punktu widzenia specyfiki postępowania w tego rodzaju sprawach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych.

Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r. II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że planowana inwestycja będzie realizowana na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. S., w [...]. Nieruchomość będąca własnością odwołującego nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, a zatem należy ustalić na podstawie analizy raportu oddziaływania na środowisko czy nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Jak wynika z raportu emisja gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza z instalacji eksploatowanych w zakładzie nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. Analiza akustyczna również wykazała, że dopuszczalne poziomy hałasu na terenach sąsiednich będą dotrzymane.

Z powyższego jednoznacznie wynika – zdaniem organu odwoławczego – że przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej.

Wobec powyższego brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, który przyznawałby Zakładowi Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Kwestionowana decyzja nie dotyczy jej uprawnień ani obowiązków i dlatego Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od tej decyzji.

Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że ewentualne ograniczenie działalności w związku z realizacją inwestycji uzasadnia jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Rozpatrując pozostałe odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. W warunkach rozpatrywanej sprawy Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. oraz Stowarzyszenie [...], Krajowy Klub [...] z siedzibą w W. zgłosiły swój udział na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji i brały w nim udział na prawach strony.

Przepis art. 59 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1. planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2. planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) określa rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

We wniosku o wydanie decyzji inwestor jako przedmiot żądania wskazał określenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi".

Z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz sporządzonego w toku postępowania raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż w ramach tego przedsięwzięcia planowana jest realizacja jednego węzła betoniarskiego.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] prawidłowo zakwalifikowano wnioskowane przedsięwzięcie do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Wobec powyższego rozpatrywane przedsięwzięcie, stosownie do wyżej wskazanego przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, może podlegać obowiązkowi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Przeprowadzone postępowanie wykazało konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W następnej kolejności przedsięwzięcie to zostało pozytywnie zaopiniowane zarówno przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust 1;

2. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3. wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4. wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Stosowanie do art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Zgodnie zaś z art. 81 ust. 1-3 ustawy, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] analiza akt sprawy nie wykazała aby zachodziła którakolwiek z przesłanek negatywnych obligujących organy do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia.

Przede wszystkim - w przekonaniu organu odwoławczego - nie jest zadaniem organów administracji publicznej właściwych w sprawach ustalenia środowiskowych uwarunkowań, czy planowane przedsięwzięcie wywrze lub może wywrzeć na tyle negatywny wpływ na środowisko naturalne, że do jego realizacji nie można za wszelką cenę dopuścić. Zadanie organów administracji w tej - i w innych podobnych tego rodzaju sprawach - ograniczyć się powinno do oceny, czy realizacja danej inwestycji jest możliwa na gruncie obowiązującego prawa, a nadto czy wszystkie procedury poprzedzające wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały zachowane i czy zostały przeprowadzone zgodnie z prawem.

Analiza treści zaskarżonej decyzji, akt postępowania poprzedzającego jej wydanie, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzonego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz obowiązujących w tej materii przepisów ustawy nie daje podstaw do uznania – zdaniem organu drugiej instancji – iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją naruszone zostały obowiązujące regulacje i procedury.

W odniesieniu do wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. o zmianę lokalizacji planowanego przedsięwzięcia ze względu na sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej, zakładów spożywczych, szpitala, szkół organ odwoławczy wskazał, iż o miejscu lokalizacji przedsięwzięcia decyduje inwestor, a organ ogranicza się jedynie do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego terenu jeśli zaistnieją ku temu przesłanki albo odmawia ich ustalenia jeżeli takich przesłanek nie stwierdzi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] za chybiony uznało zarzut Stowarzyszenia [...], Krajowy Klub [...] z siedzibą w W. dotyczący nie przedstawienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób wzięte zostały pod uwagę oraz w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków, wniesionych w toku postępowania (s. 12-28 decyzji).

W świetle powyższych rozważań organ drugiej instancji uznał, iż brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń obowiązujących przepisów prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L.

Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

a/ art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu;

b/ art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, w tym raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi sporządzonego w kwietniu 2012 r., prowadzącą do przyjęcia, że zamierzona inwestycja nie może oddziaływać na nieruchomość i zakład produkcyjny skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w świetle art. 28 k.p.a. kategorią przemawiającą za przyznaniem statusu strony postępowania jest interes prawny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że: "pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny a nie ewentualny". Na tej podstawie należy przyjąć, że przymioty strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia (rozumianym szeroko), ponieważ zostaną narażone na jego oddziaływanie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r., IV SA/Wa 821/08, LEX nr 5218451).

Również w piśmiennictwie przyjęto, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie.

Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ustalenia w tym zakresie powinny być możliwe na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przy czym, mówiąc o oddziaływaniu należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Zgodnie z prezentowanym przez sądy administracyjne poglądem, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia obejmuje również ocenę zagrożeń (takich jak emisje hałasu, zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, uciążliwość zapachowa), których ze swej specyficznej istoty nie sposób ująć w ramy wyznaczone przez granice wynikające z prawa własności.

Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...], położoną przy ul. C. w [...], która sąsiaduje z działką inwestora, będąc od niej oddzielona działką drogową (nr ew. [...]) ul. S.

Zdaniem skarżącego, o ile Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] trafnie wskazało, że przymiot strony w sprawach z zakresu ustalania uwarunkowań środowiskowych dla danej inwestycji mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu ewentualnego jego oddziaływania - o tyle jednak z tej konstatacji wywiodło nieprawidłowy wniosek, bazując na niewłaściwej ocenie raportu oddziaływania na środowisko. Raport jest dokumentem, podlegającym ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło skarżącemu statusu strony, powołując się na ustalenia raportu dot. emisji gazów i płynów wprowadzanych do powietrza z instalacji eksploatowanych w zakładzie oraz analizy akustycznej. Zupełnie pominięto, możliwe oddziaływania inwestycji na znajdujące się na nieruchomości skarżącego ujęcie wód oligoceńskich, oddziaływania ruchu pojazdów i generowanych przez nie zanieczyszczeń powietrza na zakład skarżącego. W raporcie nie zobrazowano możliwego zasięgu i kierunku rozprzestrzeniania się pyłów z terenu betoniarni na etapie jej funkcjonowania, tak jak uczyniono to przy analizie hałasu (rysunek). Co do zaś samego oddziaływania akustycznego, SKO zajęło stanowisko, że tylko hałas ponadnormatywny emitowany na nieruchomości sąsiednie uzasadnia uznanie właściciela takiej nieruchomości za stronę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Dokonując oceny na podstawie art. 28 k.p.a. organ ochrony środowiska winien dokonać własnych ocen na podstawie zebranych w sprawie dowodów. Jednakże nie można przyjąć, że organ ograniczy się tylko do zbadania obszaru wskazanego we wniosku pod kątem możliwych oddziaływań inwestycji na otoczenie. Organ ma obowiązek zweryfikować na podstawie materiału dowodowego faktyczny zakres oddziaływania, który może być niezgodny z materiałami zawartymi we wniosku i w wyniku tego może ustalić krąg osób, których prawa do nieruchomości są naruszone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie odniosło się do faktu, że na nieruchomości skarżącego funkcjonuje zakład produkujący żywność, na którego działanie mają wpływ takie uwarunkowania środowiskowe, jak czystość wody i powietrza w jego otoczeniu. Ta okoliczność powinna być uwzględniona w toku postępowania. Specyfika zakładu skarżącego nie pozwala na traktowanie go w sposób identyczny z nieruchomościami niezabudowanymi budynkami.

Właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, jako strona postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację tego przedsięwzięcia tylko w tym postępowaniu może kwestionować treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Materialnoprawnym wyrazem interesu prawnego w takim przypadku jest ochrona przysługującego skarżącemu prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności posadowionych na nim budynków, przejawiającej się w możliwości ograniczenia wykonywania tego prawa (prowadzenia działalności produkcyjnej - produkcja spożywcza).

Z uwagi na fakt, że przedmiotowe przedsięwzięcie może mieć wpływ na wykonywanie przysługującego skarżącemu prawa, powinno stanowić to przesłankę do uznania go za stronę tego postępowania.

Skarżący wskazał ponadto, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który spośród zamkniętego katalogu decyzji wydawanych przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 k.p.a. przewiduje możliwość wydania przez ten organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania odwoławczego, przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 k.p.a. i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 k.p.a.) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 k.p.a.). SKO nie przytoczyło w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ani nie uzasadniło innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia niż wskazany przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z treści uzasadnienia i wywodów organu odnoszących się do art. 28 k.p.a. wywieść można, iż umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło wskutek ustalenia przez organ drugiej instancji, że skarżący Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. nie jest stroną przedmiotowego postępowania.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

a/ art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.) przez brak pełnego określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia;

b/ art. 85 ust. 1 powyższej ustawy przez brak dokładnego wyjaśnienia o jakie dokumenty został uzupełniony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej;

c/ art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b powyższej ustawy oraz art. 66 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy przez wskazanie, że nie istnieje możliwość kumulowania się przedsięwzięć znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływało przedsięwzięcie;

d/ art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 1 pkt 5 powyższej ustawy przez bezzasadne podtrzymanie twierdzeń przyjętych przez organ pierwszej instancji, w myśl których inwestor zastosuje najlepszą dostępną technologię budowy węzła do produkcji betonu, najbardziej zaawansowany poziom technologii i efektywne metody prowadzenia danej działalności, co wiązać się będzie z możliwie największym ograniczeniem emisji oraz poprzez brak rozważenia i nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie zastosowanych technologii i metod i ich wpływu na poziom emisji stwarzanych przez przedsięwzięcie.

Uzasadniając pierwszy wskazany zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z treścią decyzji środowiskowej charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik będący integralną częścią przedmiotowej decyzji oraz określa zakres i sposób realizacji przedsięwzięcia. Należy więc ten załącznik oceniać tak, jak ocenia się typową decyzję administracyjną, tym bardziej, że informacja o załączniku jako o integralnej części decyzji znajduje się nie w uzasadnieniu, ale w sentencji decyzji środowiskowej. W załączniku tym powinny zostać określone zakres oraz sposób realizacji przedsięwzięcia. Powinien być on więc pełnym opisem planowanego przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie załącznik ten jest dokumentem niepełnym. Na stronie 2 charakterystyki powinien zostać opisany transport dostawy cementu oraz popiołu, a tymczasem zdanie dotyczące tej kwestii brzmi: "Dostawa cementu i popiołu, odbywać się będzie" (Charakterystyka przedsięwzięcia s. 2). Problem ten, zdaniem stowarzyszenia, jest niezmiernie istotny z punktu widzenia przedostawania się pyłów do powietrza atmosferycznego. Trudno z tego niedokończonego zdania wywnioskować czy chodzi o dostawę cementu i popiołu na teren betoniarni z zewnątrz czy też o transport pomiędzy magazynami a mieszalnikiem czyli już na terenie betoniarni.

Jeśli chodzi o transport zewnętrzny (tj. do betoniarni) to należy określić w charakterystyce w jakich godzinach transport ten będzie się odbywać i jakie środki zabezpieczenia środowiska zostaną podjęte w tym zakresie oraz ocenić czy nie będzie powodował szkód i nadmiernych uciążliwości dla mieszkańców, czy też zakładów pracy znajdujących się w pobliżu planowanego

Jeśli zaś chodzi o transport wewnątrz betoniarni to powinno zostać opisane w jaki sposób będzie się on odbywał, czy będzie on obywał za pomocą urządzeń technicznych (taśmociąg, urządzenia pneumatyczne) czy też manualnie.

Uzasadniając drugi zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z art. 85 ust. 1 powyższej ustawy decyzja środowiskowa wymaga uzasadnienia. Jak wskazuje się w doktrynie treść decyzji środowiskowej "ma poważny wpływ na przedsięwzięcie mogące w znaczący sposób oddziaływać na środowisko. Decyzja środowiskowa jest rozstrzygnięciem organów administracji publicznej, które wpływa nie tylko na interes wnioskodawcy, ale również wywiera duży wpływ na środowisko naturalne, którego częścią są ludzie. Powyższe oznacza, że działania organów w zakresie wydawania decyzji środowiskowych powinny być niezwykle rzetelne oraz wymagają zgodnie z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 k.p.a. pełnego uzasadnienia, w tym opisu poszczególnych czynności dokonywanych przez organ. Ponadto organ nie wyjaśnił na czym polegało uzupełnienie wniosku, czy zostały składane nowe dokumenty, czy zmieniono treść raportu o oddziaływaniu na środowisko. Są to informacje istotne z punktu widzenia przekonywania społeczeństwa do zasadności lub bezzasadności wydania decyzji środowiskowej.

Uzasadniając kolejny zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że norma art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b powyższej ustawy stanowi, że zakres raportu środowiskowego powinien zawierać przewidywane, możliwe oddziaływanie skumulowane planowanego przedsięwzięcia. Oddziaływanie skumulowane powinno uwzględniać istniejące w sąsiedztwie inne funkcjonujące bądź planowane przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać "opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji".

Przedstawiony organowi pierwszej instancji raport środowiskowy stwierdzał lakonicznie, że "rozpatrywano oddziaływanie na poszczególne komponenty środowiska. Brano pod uwagę oddziaływania o charakterze bezpośrednim, pośrednim, wtórnym, skumulowanym, krótko-, średnio-, długoterminowym, stałym i chwilowym. Wynik szacowania potencjalnych zagrożeń dla środowiska przedstawiono w poniższej tabeli." (raport s. 60, tabela, o której mowa - raport s. 61.)

W uzasadnieniu do decyzji środowiskowej Prezydent Miasta W. wskazał, że "ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami, nie istnieje obecnie możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie" (uzasadnienie s. 11). Pomimo braku opisu metody jaką posłużono się do oceny możliwości skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ wydający decyzję przyjął, że brak jest takiego oddziaływania. Organ pierwszej instancji w ogóle nie uzasadnił dlaczego przyjął taki pogląd, w stanie faktycznym jest zaś tak, że planowana inwestycja jest posadowiona w obszarze innych zakładów produkcyjnych oraz w sąsiedztwie domów mieszkalnych, szkół oraz szpitali. Samo sąsiedztwo planowanej inwestycji powinno spowodować, że raport powinien dokładnie określić czy istnieje możliwość zaistnienia efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko. Nie wskazano czy przeanalizowano możliwość powstania innych przedsięwzięć na danym obszarze, chociażby w taki sposób, że nie toczą się inne postępowania środowiskowe dla przedsięwzięć mających znaleźć się w pobliżu planowanej inwestycji, czy też nie toczą się postępowania w sprawie wydania innych decyzji.

Podsumowując skarżące stowarzyszenie wskazało, że na str. 25 załącznika do decyzji środowiskowej wskazano, że do realizacji przedsięwzięcia inwestor zastosuje najlepszą dostępną technologię budowy węzła do produkcji betonu, jak również najbardziej zaawansowany poziom technologii i efektywnych metod prowadzenia danej działalności, co wiązać się będzie z możliwie największym ograniczeniem emisji m.in. hałasu i substancji do powietrza oraz oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Twierdzenia te nie zostały poparte żadną dokumentacją techniczną czy też innymi materiałami.

Poprzez utrzymanie w mocy decyzji środowiskowej organ drugiej instancji spowodował, że opisane wyżej naruszenie, zamiast zostać wyeliminowane w drodze ponownego rozpatrzenia sprawy, nadal występuje w sprawie. Spowodowało to naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które nakazują organowi administracji zebrać całość materiału dowodowego, a następnie rozpoznać całokształt tego materiału. Przy czym należy zaznaczyć, iż przez rozpatrzenie materiału dowodowego należy rozumieć wyczerpujące zbadanie, co oznacza wszechstronną jego analizę przez organ administracji prowadzący postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2076/13, oddalił skargi Zakładu Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Na skutek skarg kasacyjnych Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 974/14, oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. oraz uchylił zaskarżony wyrok w części w jakiej oddala skargę Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania z odwołania Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. było nieuzasadnione, z powodu niezasadnej odmowy przyznania przymiotu strony temu podmiotowi w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Natomiast za nieuzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty Stowarzyszenia [...]. W ocenie NSA nie narusza przepisu art. 82. ust. 1.pkt.1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko fakt, iż w załączniku do decyzji nie określono precyzyjnie sposobu dostawy cementu i popiołu skoro scharakteryzowano sposób składowania cementu na posesji, dozowania go, a z zaakceptowanego przez organy uzgadniające raportu wynika, że będzie on dostarczany na teren posesji cementowozami. Zarówno z decyzji jak i z załącznika do niej, a także z postanowień zweryfikowanego w kwietniu 2012 r. raportu wynika, że zakład będzie pracował 12 godzin na dobę między godziną 6 a 22.

NSA nie stwierdził także naruszenia normy zawartej w art. 66 ust.1 pkt.8 oraz art. 63 ust.1 pkt.1lit.b ustawy z dnia 3 października 2008 r. Decyzja zawiera stwierdzenie co do braku możliwości skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia. Do skutecznego podważenia tej tezy nie wystarcza samo jej kontestowanie i jedynie ogólnikowe wskazanie konieczności uwzględnienia bliżej niesprecyzowanych, znajdujących się w okolicy zakładów produkcyjnych, a także domów mieszkalnych i szkół. O kumulacji w rozumieniu tej normy można mówić jedynie w odniesieniu do tych przedsięwzięć, których oddziaływania mogą się kumulować. Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało na żadne.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora( por. II OSK 2564/12 wyrok NSA z dnia 20.032014r.). Stąd też nie jest możliwe podważenie przedstawionych w raporcie ocen m.in. w zakresie zastosowanych technologii oraz braku konieczności sporządzenia analizy porealizacyjnej, bez fachowej oceny ekspertów. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w skrócie p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wskazać należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku uwzględnienia złożonej przez Zakłady Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 974/14, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2076/13 w części, w jakiej oddala skargę Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd uznał, że skarga Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.). W postępowaniu tym organy zobowiązane są także do stosowania zasad i reguł określonych w przepisach kpa.

Wskazać należy, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest celem samym w sobie, ale ma umożliwić ustalenie ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacja planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie - ułatwić ocenę czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji upoważniających do jego realizacji. Stosownie do treści przepisu art. 73 ust. 1 powyższej ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z postanowieniami art. 28 k.p.a. podstawowymi podmiotami uczestniczącymi w postępowaniu administracyjnym są jego strony. Stroną zaś może być każda osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, bądź ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dlatego też aby posiadać przymioty strony, niezbędne jest wykazanie istnienia interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu. Fakt, że może być ono wszczęte tylko na wniosek określonych podmiotów, nie ogranicza automatycznie kręgu stron postępowania.

W piśmiennictwie przedmiotu oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Przyjmuje się bowiem, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97 - nie publikowany). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r. I SA 1189/98, oraz z dnia 15 grudnia 1998 r. II SA 1355/98- nie publikowane). Innymi słowy, interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego, lecz niekiedy także ze stosunku obligacyjnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialno-prawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż wszystkie podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy oczywiście odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.

W orzecznictwie przyjmuje się (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Go 862/10), że co do zasady przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie. W grupie tej oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności mieścić się będą również władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności. Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Przymiot strony w postępowaniu będą posiadały tylko te podmioty w których prawa wynikające z dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości, planu zagospodarowania przestrzennego lub ewentualnie innych przepisów będą godziły oddziaływania powstałe na skutek realizacji przedsięwzięcia wymagającego określenia uwarunkowań środowiskowych.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2396/11, Lex nr 1337355, posiadania statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie należy mylić i utożsamiać z możliwością składania uwag i wniosków w toku postępowania przez każdy zainteresowany podmiot jak i żądania udzielenia informacji publicznej przez każdy taki podmiot, który nie musi mieć w tym zakresie nawet interesu faktycznego w świetle dyspozycji art. 33 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 974/14, wskazał, że "dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy czym chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Ewentualne przekroczenie norm ma znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie dla przymiotu strony. Stroną takiego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Prawne konstrukcje legitymacji procesowej służą ochronie interesów prawnych i praw. Postępowania, których wynikiem może być ograniczenie prawa własności i innych praw rzeczowych nie mogą toczyć się bez udziału podmiotów, którym prawa te przysługują."

Wskazać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący Zakład Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. z siedzibą w W. upatruje źródło swego interesu prawnego przede wszystkim z faktu, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości oraz właścicielem posadowionych na tej nieruchomości budynków znajdujących się w odległości ok. 150 m od planowanej inwestycji. Na powyższym terenie znajduje się zakład produkcyjny skarżącej spółki, w którym produkowane są [...]. Ponadto skarżąca spółka podniosła, że planowana betoniarnia wraz ze skarżącą spółką będą posiadać wspólną drogę dojazdową (m.in. ul. P.) i przy dużym natężeniu ruchu przejazd tą drogą dojazdową będzie utrudniony. Wynika to z treści odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2012 r.

Podkreślić należy, iż mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to w omawianych przepisach ustawy byłaby mowa o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy Prawo ochrony środowiska obszaru ograniczonego oddziaływania.

Z raportu o oddziaływaniu na środowisko w części dotyczącej emisji zanieczyszczeń wynika, że przeprowadzone obliczenia wykazały, że źródła emisji, które będą eksploatowane na terenie zakładu przy przewidywanych do wprowadzenia ilości substancji w gazach odlotowych nie będą powodować ponadnormatywnego oddziaływania na poziom tych substancji w powietrzu w otoczeniu terenu, do którego zakład ma tytuł prawny. Raport wskazuje bowiem, że dla wszystkich emitowanych substancji poza granicami terenu zakładu będą spełnione standardy jakości.

Zapisy badań, jakie składają się na treść oceny oddziaływania na środowisko wskazują, że na terenie należącym do skarżącej spółki ma miejsce oddziaływanie mieszczące się w granicach norm, które również należy mieć na uwadze przy badaniu zakresu oddziaływania przedsięwzięcia, skutkującego posiadaniem przymiotu strony. W zgromadzonych dokumentach znajdują się informacje odnoszące się do obu rodzajów oddziaływań. I tak zwrócić uwagę należy na zawarte w załącznikach do raportu stwierdzenie w odniesieniu do opadu pyłu, z którego wynika że maksymalna odległość występowania maksymalnych stężeń wynosi 51,6 m. Z kolei obliczając odległość, w jakiej trzeba uwzględnić obszary chronione wywiedziono, że należy mieć na względzie pod kątem występowania zaostrzonych wartości odniesienia obszar o promieniu 1548 m. Tymczasem zabudowania skarżącej spółki znajdują się w odległości ok. 150 m, co wskazuje na zlokalizowanie ich w obszarze możliwego występowania zaostrzonych wartości odniesienia. Także z rysunku nr 5, obrazującego zasięg oddziaływania akustycznego planowanego przedsięwzięcia wynika, iż nieruchomość skarżącej spółki znajduje się na tym obszarze.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że przyjęcie przez SKO w [...] braku przymiotu strony spółki w takiej sytuacji i umorzenie z tego powodu postępowania odwoławczego było nieuzasadnione.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.