Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3632/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit a, lit. b i lit. c
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s W. wpłynął wniosek "W." spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W., dalej "Spółka", "Skarżąca", o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW). We wniosku Strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 37,65 ha.

W dniu [...] lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s W., dalej "Kierownik Biura", wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił Spółce przyznania płatności ONW na rok 2014. Powodem odmowy przyznania płatności było ustalenie, iż Spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie organu I instancji Spółka nie spełnia definicji producenta rolnego. Z raportu spółki "W." S.A. (komplementariusza spółek komandytowo–akcyjnych W. nr od 1 do 11) wynika, że spółki komandytowo -akcyjne są spółkami zależnymi od Spółki "W." S.A.

Spółki reprezentuje ten sam zarząd, a siedziby spółek mieszczą się pod tym samym adresem. Kierownik Biura wskazał, że grunty zgłaszane do płatności zarówno przez Skarżącą, jak i inne spółki (spółki komandytowo –akcyjne W. nr od 1 do 11) są zarządzane przez te same osoby: P. W. (Prezes Zarządu), M. W. (Wiceprezes Zarządu), P. S. (członek Zarządu), A. S. – Prokurent i nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych i niepowiązanych ekonomicznie czy też technologicznie. To zarząd "W." S.A. w ww. osobach prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo "W." spółka komandytowo-akcyjna zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zakwestionowała ustalenia Kierownika Biura, iż nie jest rolnikiem w rozumieniu obowiązujących przepisów oraz, że gospodarstwo Spółki nie stanowiło odrębnego gospodarstwa, a w związku z tym, że stworzone zostały sztuczne warunki do otrzymania płatności ONW w celu uzyskania jej w sposób sprzeczny z celem.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału ARiMR w W. (dalej: Dyrektor Oddziału, organ odwoławczy lub II instancji), Oddziału, decyzją z [...]lipca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, s. 8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm. dalej "rozporządzenie nr 65/2011"), który stanowi, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Dyrektor Oddziału zauważył, że z przedstawionych wraz z odwołaniem faktur (dotyczących roku 2014 i potwierdzających sposób działania spółki) wynika, iż spółka "W." spółka komandytowo-akcyjna nie wykonywała żadnych prac polowych na deklarowanych do płatności gruntach. Z dostarczonych dokumentów wynikało jedynie, że dwukrotnie "R. Sp. j. [...]" w P. wykonała usługi agrotechniczne na obszarze 5,13 ha oraz 32,52 ha. Ponadto w dniu [...] grudnia 2014r. "[...]" M. P. sprzedał Skarżącej 2300 kg gryki. Jednakże jak zauważył organ odwoławczy z przedstawionych faktur nie wynika, aby spółka zakupiła ziarno gryki do wysiewu na rok 2014. Przedstawiona faktura nr [...] dokumentuje zakup gryki po okresie wegetacyjnym gryki. Gryka jest rośliną o krótkim okresie wegetacji. Jej wzrost i rozwój wynosi od 70. do 90. dni. Roślina jest wrażliwa na niskie temperatury gleby, toteż do siewu można przystąpić gdy gleba w wierzchniej warstwie ogrzeje się do temperatury 8 - 10 °C. Optymalny termin siewu w naszym rejonie przypada między 15 a 25 maja. Zatem potwierdzenie zakupu gryki w dniu [...] grudnia 2014r. nie ma znaczenia dla sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. Co więcej, organ II instancji zauważył, że z przedstawionych przez Spółkę dokumentów nie wynika czy po dokonaniu zbioru gryka została sprzedana bądź zmagazynowana.

Zdaniem Dyrektora Oddziału w takiej sytuacji nie można uznać, iż to Skarżąca decydowała co ma być uprawiane, skoro faktyczne zbiory i ich uzyskanie leżało w gestii osoby trzeciej, której zlecono dokonanie tych zbiorów. To osoby trzecie wykonujące prace były zainteresowane w uzyskaniu jak najlepszych plonów aby uzyskać jak największy dochód z ich późniejszej sprzedaży lub wykorzystania we własnym zakresie. Takich motywów działania nie można przypisać Skarżącej. Spółka nie była podmiotem, który na deklarowanych do płatności gruntach prowadził działalność rolniczą, a to oznacza, że podmiot ten nie był zainteresowany zbiorami ani produkcją rolniczą, która była prowadzona faktycznie przez inny podmiot. W ocenie organu odwoławczego Skarżąca prowadziła natomiast działania (złożenie wniosku, zlecenie prac polowych) zmierzające tylko i wyłącznie do uzyskania samej płatności ONW. Działalność Spółki skupiona na uzyskaniu dopłat realizowanych przez ARiMR nie może zostać uznana za działalność rolniczą, której definicję określono w art. art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L nr 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, ze zm., dalej "rozporządzenie nr 73/2009"). Z tego też względu Dyrektor Oddziału uznał, iż Skarżąca nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009.

Organ odwoławczy podkreślił, że Skarżąca została utworzona przez spółkę "W." S.A., podobnie jak inne spółki komandytowo-akcyjne ubiegające się o przyznanie płatności realizowane przez ARIMR, w tym także płatności ONW na rok 2014. "W." S.A. utworzyła 12 spółek komandytowo-akcyjnych, które uzyskały numer identyfikacyjny producenta. Z danych uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynika, że komplementariuszem w każdej ze spółek jest spółka W. S.A. z/s w W., która to spółka jest jednocześnie uprawniona do reprezentacji każdej ze spółek komandytowo-akcyjnych. Z kolei spółkę "W." S.A. reprezentują: P. W. - Prezes Zarządu, M. W. - Wiceprezes Zarządu, P. S. - Członek Zarządu oraz Prokurent – A. S. Poszczególne spółki komandytowo-akcyjne mają tą samą siedzibę: ul. [...], W. W ocenie organu jeśli nawet uznać, że każda ze spółek, a w tym przypadku spółka "W." spółka komandytowo-akcyjna prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych do płatności gruntach to jednak, w tym przypadku ewentualnym rolnikiem należałoby uznać spółkę "W." S.A., a za jednostkę produkcyjną należałoby uznać poszczególne spółki komandytowo-akcyjne. W ocenie organu mimo, że spółki te działają na rzecz i ryzyko wspólników i mimo swobody układania stosunków gospodarczych, bezpośredni wpływ na podejmowane decyzje i sposób działania w nich ma podmiot dominujący – spółka "W." S.A., sprawująca faktyczny zarząd w spółkach zależnych. Co istotne, zdaniem organu spółki komandytowo – akcyjne prowadzą taką samą działalność polegającą na zlecaniu firmom zewnętrznym wykonywania prac i zabiegów rolniczych, niezbędnych do otrzymywania dopłat. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniami Skarżącej, że spółki te zostały powołane według podziału terytorialnego. Działały one, jak wskazał w tych samych województwach i obszary ich działania pokrywały się. W tej sytuacji argument Skarżącej o konieczności powołania kolejnej według położenia geograficznego uznano za chybiony.

W rozpoznawanym przypadku zatem Dyrektor Oddziału za rolnika uznał spółkę "W." S.A. Dla ustalenia bowiem gospodarstwa, w świetle definicji art. 2 lit. a -c rozporządzenia nr 73/2009 nie ma znaczenia fakt, jak podał organ, że poszczególne jednostki produkcyjne (spółki komandytowo-akcyjne) nie są położone w bliskim sąsiedztwie, a fakt, że są one położone na terenie RP oraz fakt, że są zarządzane przez tą sama grupę osób - w tym przypadku zarząd osoby prawnej - spółki "W." S.A. Organ II instancji przyjął, że ma do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w postaci wielu jednostek produkcyjnych (spółek komandytowo- akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób - Zarząd spółki "W." S.A. O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje bowiem fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. S.A. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek.

W dalszej kolejności w decyzji przedstawione zostały informacje o wykonywaniu poszczególnych prac przez podmioty zewnętrzne dla poszczególnych spółek z których to danych organ wywiódł, że na gruntach poszczególnych spółek prace wykowywane były przeważnie przez te same podmioty, zatem z wykorzystaniem tej samej siły roboczej – L. D., firmę R. (dot. spółek W. nr [...],[...],[...],[...],[...]) i S. (dot. spółek W. nr [...],[...]). Organ przyjął, że rola Skarżącej ograniczała się jedynie do złożenia wniosku o płatności i zlecenia prac innemu podmiotowi, gdyż wszystkie spółki w zasadzie wykorzystywały tę samą siłę roboczą.

Co więcej, zgodnie z danymi systemu ZSZiK spółki komandytowo-akcyjne utworzone przez spółkę "W." S.A. ubiegały się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 do powierzchni - 184 ha w ramach wariantu 2.1, 188,05 ha - w wariancie 2.2 i 116,84 ha - w wariancie 2.3.

Biorąc pod uwagę zapis § 20 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 poz. 361 ze zm. – dalej "rozporządzenie MRiRW z 13 marca 2013 r." ), uzyskana płatność do powierzchni 100 ha byłaby objęta stawką 100%, natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200 ha objęte byłyby stawką 50%. Tymczasem powierzchnia w ramach pakietu 2 w wariantach 1, 2 i 3 została podzielona między poszczególne spółki komandytowo-akcyjne, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności. W przypadku płatności ONW metoda uzyskania większej kwoty płatności jest bardziej widoczna. Powierzchnia zadeklarowana bowiem do płatności ONW przez wszystkie 12 spółek komandytowo -akcyjnych wyniosła 652,68 ha. Organ II instancji wskazał, że w przypadku ubiegania się o płatność do tej powierzchni w ramach jednego wniosku, płatność na mocy § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej "rozporządzenie MRiRW z 11 marca 2009r.") nie zostałaby przyznana do powierzchni 352,68 ha (nadwyżka ponad 300 ha), zaś płatność do powierzchni 300 ha odpowiednio zostałaby zmniejszona po zastosowaniu modulacji wynikającej z § 3 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009r. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie większej ilości podmiotów przynosi, jak wskazał organ, w tym przypadku zauważalnie większą kwotę płatności.

Organ odwoławczy zaznaczył, bowiem że zastosowanie stawek degresywnych w działaniach realizowanych w ramach PROW (pomoc ONW, program rolnośrodowiskowy) miało realizować cel PROW, tj. zrównoważony rozwój tych obszarów poprzez udzielanie umiarkowanej wysokości wsparcia dużym podmiotom wykorzystującym tzw. efekt skali, co z kolei ma na celu zmniejszanie rozwarstwienia społecznego, wyrównywania szans, przeciwdziałania marginalizacji i dyskryminacji. Tworzenie natomiast w sposób sztuczny wielu podmiotów zarządzanych przez jedną grupę osób fizycznych lub prawnych i podział większej powierzchni gospodarstwa umożliwia ominięcie przepisów modulacyjnych i uzyskanie większej kwoty płatności niż w przypadku gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot do całej powierzchni gospodarstwa. Takie działanie, jak wskazał Dyrektor Oddziału, jest niewątpliwie sprzeczne z celem systemu wsparcia, jakim jest zrównoważony rozwój obszarów w wiejskich. W ocenie organu, w rozpatrywanym przypadku spółka "W." - spółka komandytowo-akcyjna, podobnie jak pozostałe spółki oznaczone cyframi od 1 do 12, została utworzona w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami PROW, co skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej, o którą wnioskowała.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów:

1. postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji:

a) w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego, polegające na niewskazaniu: (i) wszystkich istotnych dowodów, na których Dyrektor Oddziału jako organ II instancji oparł się wydając decyzję oraz (ii) przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

b) w odniesieniu do uzasadnienia prawnego, polegające na niewskazaniu podstawy prawnej decyzji oraz niewyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji i nieprzytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie do szczegółowych kwestii istotnych dla sprawy,

co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż konstrukcja uzasadnienia czyni niemożliwym dokonanie oceny prawidłowości decyzji, ponieważ nie można mieć pewności, na jakich przepisach oraz jakich przesłankach prawnych i faktycznych w istocie organ II instancji oparł się, dokonując rozstrzygnięcia w niej zawartego;

2. postępowania, tj. art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie na etapie postępowania w drugiej instancji ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, skupieniu się wyłącznie na wybranych aspektach sprawy i zignorowaniu analizy zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło to do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności, tymczasem ponowne całościowe rozpatrzenie sprawy oraz odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;

3. postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt. 1) i 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności i wydania decyzji odmawiającej jej przyznania, podczas gdy wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;

4. prawa materialnego, tj.: § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009 r. w związku z art. 2 lit. a, b i c rozporządzenia nr 73/2009 oraz w związku z art. 3 pkt 37 i 39 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm., dalej "ustawa o rachunkowości") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, gdyż nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, a także dlatego, że jest kontrolowana w rozumieniu przepisów o rachunkowości przez inny podmiot, a w konsekwencji nie spełnia wszystkich przesłanek przyznania płatności, określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009 r.;

5. prawa materialnego, tj.: art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zostały stworzone przez Skarżącą sztuczne warunki mające prowadzić do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści (tej płatności) w sposób sprzeczny z jej celem (odpowiednimi celami prawa wspólnotowego i w związku z tym nieprzyznanie decyzją Skarżącej płatności ONW, podczas gdy należało przyjąć, że nie zostały stworzone sztuczne warunki w rozumieniu tych przepisów i że przyznanie Skarżącej tej płatności nie będzie sprzeczne z jej celem i odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, a więc, że przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] grudnia 2015 r. Skarżąca, odnosząc się do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę, dokonała podsumowania zawartych w skardze zarzutów z jednoczesnym rozwinięciem przedstawionego w skardze ich uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod rozwagę przytoczone wyżej podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone takimi wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust 1 a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009r. płatność ONW przysługuje w rozumieniu art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwanych dalej obszarami "ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności , wynosi co najmniej 1 ha,

2) do płożonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części wynoszącej nie więcej niż 300 ha,

3) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

4) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW).

Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się natomiast osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009 rozumiane jest jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

"Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza z kolei produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że utworzenie Skarżącej spółki jak i pozostałych spółek komandytowo-akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od 1 do 12 przez "W." S.A. z siedzibą w W., które ubiegają się o płatności w roku 2014r. (płatności obszarowe, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe) - nastąpiło w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, co stanowiło podstawę odmowy przyznania Skarżącej pomocy (płatności ONW) na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, o którą to pomoc (płatność ONW) Spółka wystąpiła we wniosku z [...] maja 2014r.

Jak już wskazano, materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi niezamieszczenia w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia wskazać należy, że przepisy prawa, na podstawie których organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w sprawie, mimo nie zamieszczenia ich w sentencji decyzji, zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu decyzji, co czyni niezasadnym zarzuty skargi wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej.

W tym miejscu wskazać należy, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Należy jednakże wskazać, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia należy posłużyć się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, konieczna jest zatem ocena wniosku złożonego przez pozostałych beneficjentów. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Z orzeczenia ETS wynika (pkt 41), że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (patrz: analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products BV przeciwko Productschap Zuivel, Zb. Orz. s. I-239, pkt 33, Lex nr 224289).

Również na gruncie ustawodawstwa krajowego NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2579/14 (dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że ustalenie stworzenia sztucznych warunków gospodarowania odnosi się nie tylko do działań samego beneficjenta, lecz również do działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne. Przy ocenie "sztucznego stworzenia warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Prawidłowej oceny, obejmującej nie tylko "W." spółka komandytowo-akcyjna, ale także również pozostałe spółki komandytowo-akcyjne założone przez "W." S.A. i ubiegające się o przyznanie tych samych płatności (obszarowych, ONW i rolnośrodowiskowych), dokonał organ odwoławczy, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

Zasadnie organ II instancji wskazuje, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W szczególności w taki sposób dochodzi do próby ominięcia przepisów modulacyjnych (ograniczenie kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni działek rolnych) wprowadzonych w związku z realizacją celu systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów.

Powyższe okoliczności prawidłowo ustalone zostały w sprawie niniejszej.

Przy ustaleniu zaistnienia sztucznych warunków w rozpatrywanym przypadku nie zostały wzięte pod uwagę, wbrew stanowisku Skarżącej wyłącznie fakty zależności funkcjonalnej i więzi prawnej pomiędzy poszczególnymi spółkami zależnymi od "W." S.A. lecz również inne obiektywne i będące poza sporem okoliczności faktyczne, takie jak brak wyposażenia technicznego spółek komandytowo-akcyjnych, sposób prowadzenia tej działalności poprzez np. zlecanie wykonania prac podmiotom zewnętrznym, co w warunkach racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej winno prowadzić, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy raczej do ograniczania ilości powstałych spółek zależnych, a nie ich zwiększania. Poza sporem w sprawie pozostaje, bowiem, że Skarżąca w żaden sposób ustaleń organu nie podważyła, nie kwestionując, że utworzone nowe podmioty, zgłaszające do płatności ONW grunty położone w różnych regionach kraju, w miejscu zgłoszonych do płatności działek nie posiadały siedziby, żadnych środków produkcji, maszyn, budynków czy urządzeń. Nie sposób uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada maszyn, urządzeń czy budynków służących do przechowywania urządzeń czy zbiorów, a jedynie zleca wykonywanie prac przeważnie tym samym podmiotom zewnętrznym (w większości przypadków byli to L. D. i firma R.), w różnych miejscach na terenie kraju. Szczególnego podkreślenia wymaga również i ta okoliczność, że spółki nie były zainteresowane uzyskanymi plonami, pozostawiając je osobom trzecim, jak wskazano - w rozliczeniu za wykonane usługi (okoliczność bezsporna – patrz protokół z rozprawy, a także uzasadnienie w sprawie V SA/Wa 3707/15). Skarżąca nie wykazała też sposobu ewidencjonowania i wykorzystania środków pochodzących z dopłat (takowe część spółek komandytowo-akcyjnych pobrało za rok 2013). Poza sporem pozostaje również i to że siedziba dwunastu spółek komandytowo-akcyjnych utworzonych przez "W." S.A. jest taka sama. Wszystkie mieszczą się w W. przy ul [...].

W ocenie Sądu brak też jest uzasadnienia dla twierdzenia Skarżącej o konieczności powoływania kolejnych spółek według położenia geograficznego i podziału terytorialnego skoro, jak słusznie wskazano Spółki zgłaszały do płatności grunty położone w województwach nie graniczących ze sobą, a także co także jest warte podkreślenia w tej samej gminie (np. gmina G. – spółki komandytowo-akcyjne oznaczone nr [...],[...] i [...], gmina M. – spółki oznaczone nr [...] i [...]). W konsekwencji uzasadnioną okazuje się konstatacja organu, że w powyższej sytuacji, w istocie dochodzi do dotowania działalności rolniczej dla pewnej grupy osób — tworzącej kolejne spółki z pominięciem przepisów ograniczających takie dotacje powyżej limitów powierzchniowych. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie większej ilości podmiotów przynosi zauważalnie większą kwotę płatności ONW.

W rozpatrywanym przypadku, jak słusznie wywiódł organ odwoławczy, mamy do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w formie wielu jednostek produkcyjnych — spółek komandytowo-akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób — Zarząd spółki W. S.A.

O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. S.A. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. W wydanej decyzji zasadnie podkreślono, że zależność spółek komandytowo-akcyjnych od spółki założyciela "W." S.A. wynika z przepisów art. 132 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 poz. 1030 ze zm.) oraz przepisów ustawy o rachunkowości.

Kontrola spółki W. S.A. nad utworzonymi spółkami komandytowo-akcyjnymi jest wyrażona zatem poprzez udział spółki akcyjnej w spółce komandytowo-akcyjnej. Bez znaczenia w takim przypadku pozostaje wysokość wkładu wniesionego przez komplementariusza, bowiem jego odpowiedzialność i jego prawo do reprezentowania spółki są niezależne od wysokości tego wkładu.

Organ odwoławczy w trakcie rozpatrywania sprawy o przyznanie płatności na rok 2014 dla spółki "W." spółka komandytowo-akcyjna prawidłowo ustalił na podstawie danych ze skonsolidowanego raportu śródrocznego spółki W. S.A. (dostępnego na stronie [...]), że spółki komandytowo-akcyjne nr od 1 do 12 są jednostkami zależnymi od spółki W. SA. Powołując w tym zakresie art. 3 pkt 39 ustawy o rachunkowości zasadnie wyjaśnił, że jednostka zależna - to jednostka będąca spółką handlową lub podmiot utworzony i działający zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowana przez jednostkę dominującą. Z tego też względu zarzut Skarżącej naruszenia wskazanego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jest niezrozumiały.

Zasadnie natomiast Dyrektor Oddziału zwrócił uwagę, że poszczególne spółki założone zostały przez ten sam podmiot "W." S.A. będący komplementariuszem każdej z nich.

Ponadto w ramach każdej spółki komandytowo-akcyjnej również funkcje zarządcze pełni zarząd spółki akcyjnej "W." S.A. Rzeczywiście z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego każda z takich spółek komandytowo-akcyjnych jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa handlowego. Nie mniej jednak dla oceny czy Spółka może zostać uznana za rolnika w świetle jego definicji sformułowanej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu.

Zgodnie z definicją gospodarstwa (art.2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju.

Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 73/2009, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.

Argument wykorzystywania przez Skarżącą zasobów w postaci innych gruntów, niż te które wykorzystywane są przez pozostałe spółki, w sytuacji wspólnego zarządu również jak zasadnie przyjęto nie stanowi o spełnieniu przesłanki stanowiącej o odrębności każdej ze spółek.

W wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 386/12, Sąd wskazał, że "środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312, s. 1 z 23 grudnia 1995r.). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. W takiej sytuacji następuje naruszenie § 12 cyt. rozporządzenia z 17 lipca 2008r. (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – dopisek Sądu), którego celem jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, a nie grupie przedsiębiorstw powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie, z którego korzyści odniosłyby osoby działające w ramach tych podmiotów".

W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzone przez organy Agencji postępowanie doprowadziło do uzasadnionego wniosku, że Skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami, założonymi i prowadzonymi przez spółkę nadrzędną, co stanowi zorganizowane, celowe działanie, zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. W rozpatrywanym przypadku Skarżąca zadeklarowała do płatności ONW działki o pow. 37,65 ha.

Spółki komandytowo-akcyjne utworzone przez "W." SA ubiegały się o przyznanie płatności ONW na rok 2014 do powierzchni 652,68ha. Biorąc pod uwagę zapis § 20 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009r., w przypadku ubiegania się o tę płatność w ramach jednego wniosku, pomoc nie zostałaby przyznana do powierzchni 352,68 ha, zaś płatność do powierzchni 300 ha zostałaby odpowiednio zmniejszona po zastosowaniu modulacji poprzez przyznanie:

- 50 % stawki podstawowej za powierzchnię pow. 50 ha do 100 ha,

- 25 % stawki podstawowej za powierzchnię pow. 100 ha do 300 ha.

Organ prawidłowo zatem ustalił i przyjął, że powyższe działanie umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności, skoro wszystkie 12 spółek komandytowo - akcyjnych wystąpiło o płatność ONW deklarując w każdym odrębnym wniosku powierzchnie poniżej 100 ha. W ocenie Sądu prawidłowo organ Agencji przyjął, że zadeklarowane do płatności ONW przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty, stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać spółkę nadrzędną i zarządzającą poszczególnymi jednostkami. Definicja rolnika, gospodarstwa określona w art. 2 lit. a-c rozporządzenia nr 73/2009 jest podyktowana celami Wspólnej Polityki Rolnej, a przede wszystkim zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich, który zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. nr 277, s.1) jest misją Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW).

Poszczególne działania realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich winny zatem przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju tych obszarów, co zapisano również w punkcie 33 preambuły do rozporządzenia nr 1698/2005 (cyt. "płatności z tytułu naturalnych utrudnień na obszarach górskich oraz płatności na innych obszarach z utrudnieniami powinny przyczyniać się, poprzez nieprzerwane użytkowanie gruntów rolnych, do utrzymania terenów wiejskich oraz utrzymania i wspierania zrównoważonych systemów rolniczych").

Modulacje płatności wprowadzone przepisami krajowymi nie eliminują z płatności nikogo lecz wprowadzają stosowanie niższych kwot płatności dla większych obszarów gospodarstw rolnych. Zastosowanie stawek degresywnych w działaniach realizowanych w ramach PROW (m.in. pomoc ONW) ma realizować cel zrównoważonego rozwoju tych obszarów nie tylko w aspekcie związanym z właściwym wykorzystaniem zasobów naturalnych ale też, na co słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy w aspekcie społecznym i ekonomicznym dążąc do uzyskania spójności poprzez np. zmniejszanie różnic i nierówności społecznych.

Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.

W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie przyjął, że skumulowanie wysokich kwot wsparcia w rękach podmiotu zarządzającego wieloma podmiotami i zamiar uzyskania większej kwoty wsparcia aniżeli miałaby wynikać z przepisów modulacyjnych należy uznać za działanie sprzeczne z systemem wsparcia.

Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Nie znalazły też uznania Sądu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów proceduralnych. Wbrew zarzutom Skarżącej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił swoją ocenę stanu faktycznego, która różni się od oceny prezentowanej przez Stronę postępowania. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym wadę decyzji pierwszoinstancyjnej, która w istocie faktycznie zawierała w tym względzie braki rozstrzygnięcia - sanował.

W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. należy wskazać, że zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej uznać należy za chybione.

Z treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 21 ust 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie nie naruszył cyt. przepisów, należy przy tym podkreślić, że art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu k.p.a., który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 863/11, LEX nr 1217430).

Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. Strona skarżąca, na której ciąży ciężar dowodu, mimo kierowanych do niej wezwań nie przedstawiła takiej argumentacji, która usprawiedliwiałaby powstanie kilkunastu spółek komandytowo-akcyjnych i występowania przez każdą z nich z osobna o płatności, o które równie dobrze mógł wystąpić jeden podmiot. Nadesłane przez Skarżącą dokumenty zostały w sposób szczegółowy opisane i ocenione przez Dyrektora Oddziału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie Skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

W konsekwencji powyższe skutkowało odmową przyznania Skarżącej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.