Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1086/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 259 par. 1, art. 260, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca – [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za 2012 r. w wysokości 206.720,83 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 zł.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0,00 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w roku 2012 spółka poniosła stratę w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że aktywa na koniec roku wynosiły 54 378,10 zł. Bilans za 2012 r., jak i bilans za rok kolejny, tj. 2013 wyniósł 0 zł. Aktywa były równe pasywom. Z dołączonego rachunku zysków i strat jednostki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że odnotowano stratę odpowiednio: w 2012 r. w wysokości 224 462, 53 zł a w 2013 r. 292 260,29 zł. Przedłożono też szereg wyciągów z konta spółki za okres 30 kwietnia 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r., z których wynika, że suma wydatków i należności przewyższa sumę wpływów.

Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowym zakresie.

W złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego - spółka podtrzymując uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy m. in. stwierdziła, że ocena wydolności finansowej spółki została dokonana przez referendarza sądowego na wyrost i w oparciu o prognozowane, domniemanie dochody spółki. Podkreśliła, że stoi to w sprzeczności z rzeczywistą oceną aktualnych problemów finansowych spółki i doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że jej sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Wyjaśniła, że otrzymuje zastrzyki gotówki od jedynego udziałowca spółki, który współfinansując działalność spółki, próbuje ją ratować. Podała, że w znacznym stopniu zmniejszyła środki na obsługę prawną spółki z uwagi na jej problemy finansowe. Podkreśliła, że w sytuacji finansowej w jakiej obecnie się znajduje, wydatkowanie nawet najdrobniejszych kwot ze zgromadzonych nielicznych środków jest bardzo dotkliwe i może doprowadzić do poważnych konsekwencji, nawet jej likwidacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.

Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11). W postanowieniu z dnia z 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 267/11 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Natomiast w postanowieniu z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych.

W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka uzasadniła brakiem środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego. Podkreśliła, że w roku obrotowym 2012 r. poniosła stratę w wysokości 206 720,83 zł, a jej sytuacja nie uległa poprawie, na co ma wskazywać saldo rachunku bankowego spółki. Z dołączonego rachunku zysków i strat jednostki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że odnotowano stratę odpowiednio: w 2012 r. w wysokości 224 462,53 zł a w 2013 r. 292 260,29 zł. Na podstawie wyciągów z konta spółki za okres 30 kwietnia 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. suma wydatków i należności przewyższa sumę wpływów.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że powstanie straty nie oznacza automatycznej utraty możliwości płatniczych. Skarżąca spółka ciągle funkcjonuje w obrocie gospodarczym, osiąga przychód z prowadzonej działalności, przystosowuje się do warunków prowadzenia działalności gospodarczej, pozyskuje klientów i zatrudnia pracowników. W takich warunkach, w ocenie Sądu nie można uznać, by skarżąca spółka nie była w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 400 zł. Tym bardziej, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż posiada na kocie środki w wysokości 448,06 zł.

Sąd pozostaje na stanowisku, że koszty ewentualnego prowadzenia postępowań sądowych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności należą do normalnych kosztów prowadzania działalności gospodarczej. Struktura przychodów i kosztów przedstawiona przez skarżącą wskazuje, że dała ona pierwszeństwo innym kosztom prowadzonej działalności w sytuacji, gdy osiągane przychody pozwalają na poniesienie wskazanych kosztów postępowania sądowego. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Przy czym o możliwościach płatniczych skarżącej spółki świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.