Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2406/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił Skarżącej – P. S.A. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2010 r. o numerach [...] oraz [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta Z., obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconego podatku od nieruchomości za luty, marzec, kwiecień 2009 r. w łącznej kwocie należności głównej 127.979,05 zł oraz za listopad i grudzień 2009 r. w łącznej kwocie należności głównej 107.567 zł. Zawiadomieniem z [...] maja 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w P. S.A. z siedzibą w W.. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone Skarżącej wraz z odpisami tytułów wykonawczych [...] czerwca 2010 r. [...] czerwca 2010 r. dłużnik zajętej wierzytelności w ramach realizacji zajęcia przekazał kwotę 272.502,47 zł, która w części zaspokoiła dochodzoną na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych należność. Pismem z [...] lipca 2010 r. zobowiązany P. S.A. na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) – dalej "k.p.a." zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu na podstawie art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz.1954 ze zm.) -dalej "u.p.e.a.", powołując się na fakt, że tytuły wykonawcze wystawione zostały w imieniu Prezydenta Miasta Z. przez M. M., która nie posiadała stosownego umocowania do ich wystawienia. Umocowanie M. M. dotyczyło jedynie wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Prezydenta. Okoliczności te, znane Skarżącej dopiero od [...] lipca 2010 r., gdyż w tym dniu otrzymała od Prezydenta Miasta Z. informację pisemną, z której wynikało, że M. M. nie była upoważniona do podpisywania tytułów wykonawczych. W ocenie Skarżącej okoliczności te uzasadniały przywrócenie terminu do złożenia zarzutu, natomiast powołane fakty świadczą o spełnieniu przesłanki z art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z pismem zawierającym zarzuty [...] lipca 2010 r., przez co wypełniła dwa z czterech warunków o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., od których uzależnione jest przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Jako przyczynę uchybienia terminu Skarżąca podała natomiast wystąpienie do Prezydenta Miasta Z. w sprawie potwierdzenia umocowania do działania w jego imieniu przez M. M..

Organ wyjaśnił, że taką informację Spółka otrzymała [...] lipca 2010 r., a więc od tej daty - jako daty ustania przyczyny uchybienia terminu powinien być obliczany 7 - dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenia terminu. Termin ten w niniejszej sprawie upływał [...] lipca 2010 r. i Skarżąca go dochowała. Organ stwierdził natomiast, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił bowiem, że również na upomnieniu z [...] stycznia 2010 r. wzywającym Skarżącą do zapłaty podatku od nieruchomości podpisana była M. M. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta Z.. Organ wskazał, że po otrzymaniu upomnienia podpisanego przez M. M., Skarżąca nie zakwestionowała tego upoważnienia - uczyniła to dopiero po wszczęciu egzekucji, a więc po upływie ok. 4 miesięcy od otrzymania tego upomnienia.

W ocenie organu pierwszej instancji zwlekanie przez Skarżącą z wyjaśnieniem kwestii dotyczących skutków prawnych otrzymanego upomnienia doprowadziło do uchybienia terminu do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Fakt ten może świadczyć o braku staranności w dokonywaniu czynności procesowych.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wyjaśniła, że nie mogła złożyć zarzutu w terminie, ponieważ nie posiadała informacji o zakresie pełnomocnictwa M. M., zaś po uzyskaniu tej informacji w obowiązującym terminie złożyła wniosek o przywrócenie terminu oraz dopełniła czynności, dla której termin nie był zachowany tj. złożyła zarzut. Zdaniem Skarżącej wskazanie, że przyczyną niezłożenia w terminie zarzutu był brak stosownej informacji oraz wskazanie okoliczności uzyskania tej informacji stanowi uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Przywołał art. 26 § 1, art. 29 § 1, art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i wskazał, że Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu wraz z pismem zawierającym zarzuty wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. za pośrednictwem poczty polskiej [...] lipca 2010 r. wypełniając tym samym dwie z czterech przesłanek z art. 58 k.p.a. wymaganych do przywrócenia terminu do złożenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

Jako przyczynę niedotrzymania terminu do wniesienia zarzutu Skarżąca podała, iż wystąpiła do Prezydenta Miasta Z. w sprawie potwierdzenia umocowania do działania w jego imieniu dla M. M.. Informację tę otrzymała [...] lipca 2010 r. i od tej daty jako od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, trzeba by liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.

Odnosząc się do przesłanki uprawdopodobnienia przez Skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy Organ podkreślił, że Skarżąca opiera uzasadnienie przesłanki braku winy w niedotrzymaniu terminu, na fakcie dobrowolnego wystąpienia przez siebie do wierzyciela o przedstawienie pełnomocnictwa osoby podpisującej przedmiotowe tytuły wykonawcze i na oczekiwaniu na odpowiedź na to wystąpienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że wskazane przez Skarżącą okoliczności nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy, a tym samym, że dochowała obowiązku wykazania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Organ podkreślił, że przedstawione przez Skarżącą okoliczności wskazują, że miała wątpliwości co do posiadania odpowiedniego umocowania osoby podpisującej tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne, wobec czego skierowała do wierzyciela stosowne zapytanie w tym zakresie. W ocenie organu drugiej instancji, brak informacji dotyczącej umocowania M. M. do wystawienia tytułów wykonawczych w imieniu wierzyciela nie stanowił obiektywnej przeszkody do wniesienia zarzutów. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie wymagały uprzedniego wyjaśnienia poprzez zwrócenie się w tej kwestii do wierzyciela. Skarżąca zwróciła się do wierzyciela o uzyskanie stosownego dokumentu upoważnienia dobrowolnie, wobec czego nie może tym faktem usprawiedliwiać uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż wystąpienie do Prezydenta Miasta Z. Skarżąca skierowała dopiero 16 czerwca 2010 r. Oznacza to, iż o uzyskanie informacji w kwestii upoważnienia do wystawienia tytułów wykonawczych wystąpiła do wierzyciela już po upływie terminu do złożenia zarzutów, to jest po [...] czerwca 2010 r. Zatem w terminie wniesienia zarzutów Skarżąca nie podjęła próby usunięcia przyczyny, która w jej ocenie uniemożliwiła terminowe ich wniesienie. Nie można zatem przyjąć, że w zaistniałym stanie faktycznym uchybienie terminu było przez Stronę niezawinione.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca wyjaśniła, że prowadzi działalność na terenie całego kraju na terenie kilkuset gmin. Rocznie do Skarżącej wpływa ponad sto tysięcy pism, decyzji, postanowień, upomnień, tytułów wykonawczych. Żaden podmiot nie jest w stanie na bieżąco weryfikować poprawności otrzymywanych dokumentów, tym bardziej że z reguły nie występuje konieczność podjęcia takiej czynności. Weryfikacja taka jest prowadzona wyrywkowo, a jej podjęcie nie jest uzależniony od posiadania podejrzenia o braku umocowania w danej sprawie, lecz raczej kwocie objętej egzekucją lub ilością tytułów wykonawczych. Skarżąca nie znalazła przepisu prawa, któryby ją obligował do takiego wystąpienia jak też wskazywał termin do takiego wystąpienia. Skarżąca nie była na dzień wszczęcia egzekucji w posiadaniu informacji o naruszeniu prawa, stanowiącej podstawę zarzutu, wykazując ponadstandardową staranność wystąpiła o sprawdzenie prawidłowości dokumentu i po otrzymaniu odpowiedzi i stwierdzeniu, iż doszło do naruszenia prawa stanowiącego podstawę zarzutu, wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nie można zatem mówić o jakiejkolwiek winie Skarżącej czy jej niedbalstwie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie okazała się zasadna, z uwagi na niewystąpienie żadnej z wyżej wymienionych pozytywnych przesłanek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie podnieść należy, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Instytucja przywrócenia terminu uregulowana jest w art. 58 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przy czym o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy czym przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 655/10, LEX nr 752391). Uchylenie się strony od negatywnych skutków nieterminowego dokonania czynności procesowej może zatem nastąpić jedynie ze względu na szczególne okoliczności, które, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały.

Analizując sprawę przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a., Sąd stwierdza, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z pismem zawierającym zarzuty Skarżąca wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. za pośrednictwem poczty polskiej 23 lipca 2010 r. wypełniając tym samym dwie z czterech przesłanek wymaganych do przywrócenia terminu.

Bezsporne jest bowiem, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutu, bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z odpisami tytułów wykonawczych otrzymała 7 czerwca 2010 r. Skarżąca podniosła ponadto, że powzięła wiadomości o braku umocowania M. M. do występowania w imieniu Prezydenta Miasta Z., dopiero 16 lipca 2010 r. Należy zatem stwierdzić, że zachowany został 7 dniowy termin wynikający z art. 58 § 2 k.p.a.

Odnosząc się zaś do uprawdopodobnienia przez Skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy stwierdzić trzeba, że Skarżąca opierała uzasadnienie przesłanki braku winy w niedotrzymaniu terminu na fakcie dobrowolnego wystąpienia do wierzyciela o przedstawienie pełnomocnictwa osoby podpisującej przedmiotowe tytuły wykonawcze i na oczekiwaniu na odpowiedź ze strony Prezydenta Miasta Z.. Skarżąca twierdziła, że brak tej informacji uniemożliwił jej złożenie zarzutu we właściwym czasie.

Sąd nie zgadza się z taką argumentacją Skarżącej, gdyż wskazane przez nią okoliczności nie uprawdopodabniają, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy, a tym samym, Skarżąca dochowała obowiązku wykazania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy bowiem stwierdzić, jak już wyżej wskazano że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, brak informacji dotyczącej umocowania osoby podpisującej tytuły wykonawcze – M. M. do ich wystawienia w imieniu Prezydenta Miasta Z. nie stanowił obiektywnej przeszkody do wniesienia zarzutów z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Skarżąca jeżeli miała wątpliwość, co do umocowania M. M. do wystawienia tytułów wykonawczych i na tej okoliczności zamierzała oprzeć zasadność zarzutu, to powinna była zarzut taki złożyć w terminie określonym w art. 27 pkt 9 u.p.e.a. bez uprzedniego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę tego zarzutu. Badanie tych okoliczności należało bowiem do obowiązków organy rozpoznającego zarzut (art. 7 i 77 k.p.a. w zw.. z art. 18 u.p.e.a.). Z przepisów zawartych w u.p.e.a. oraz w innych aktach prawa nie da się wywieść wniosku, że osoba wnosząca zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym ma obowiązek wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne związane z tymi zarzutami. Zatem podjęte przez Skarżącą działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy nie mogły być uznane za okoliczność, która uniemożliwiała Skarżącej wniesienie zarzutu opartego na braku umocowania M. M. do wystawienia tytułów wykonawczych. Działanie te były wynikiem suwerennej decyzji Skarżącej i nie miały związku z obowiązkiem określonym w przepisach prawa. Skoro jednak Skarżąca pomimo braku obowiązku w tym zakresie, postanowiła samodzielnie zbadać stan faktyczny sprawy w zakresie okoliczności będących podstawą zgłoszonego przez nią zarzutu, to nie mogła okoliczności tej powoływać jako przesłanki uzasadniającej stwierdzenie, że do uchybienia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego nie doszło z winy Skarżącej. Zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie Skarżącą w sposób świadomy odstąpiła od złożenia zarzutu w terminie. Świadczy o tym okoliczność, że wystąpienie do Prezydenta Miasta Z. dotyczące upoważnienia osoby podpisującej tytuły wykonawcze Skarżąca nadała na poczcie [...] czerwca 2010 r., natomiast tytuły wykonawcze doręczono jej [...] czerwca 2010 r. Oznacza to, iż Skarżąca wystąpiła z pytaniem do wierzyciela już po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia zarzutów, tj. po [...] czerwca 2011 r. Okoliczności wskazywane w niniejszej sprawie przez Skarżącą jako podstawa do takiego działania nie mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutu. Wniosek ten uzasadnia stwierdzenie, że Skarżąca brak winy w uchybieniu terminu uzasadnia podjęciem przez nią działań, które nie były konieczne do wniesienia zarzutów w terminie oraz okoliczność świadomego niedochowania przez Skarżącą terminu do wniesienia zarzutów. Nie można w tej sytuacji przyjąć, iż uchybienie terminu było przez Skarżącą niezawinione. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że prowadzi działalność na szeroką skalę, co wiąże się z dużą ilością wpływających pism, decyzji, postanowień, upomnień czy tytułów wykonawczych. Ustawodawca ustanowił bowiem jednakowy termin do wniesienia zarzutów dla każdego zobowiązanego podmiotu, co oznacza, iż uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutu nastąpiło w sposób niezawiniony przez stronę wiąże się z wykazaniem, iż w terminie do wniesienia zarzutów zachowała ona należytą staranność poprzez podjęcie odpowiednich czynności, a pomimo tego wniesienie zarzutu stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

8