Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 269/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2009r. sprawy ze skargi A. R. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie usunięcia drzew i krzewów oddala skargę /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08.2008 r. nr [...] (k.195 akt adm.) Starosta P.działając na podstawie art. 90 w zw. z art. 82 i 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1-5, art. 85 ust. 1 oraz art. 87 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880 ze zm. – dalej ustawa o ochronie przyrody) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. nr 228, poz. 2306 ze zm.) i obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16.10.2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 (M.P. Nr 77, poz. 828) po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa sp. z o.o. "A " o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na terenie działki nr [...], obręb [...] przy ul. [...] i [...] w S., w związku z budową parkingu:

1. nie zezwolił na wycięcie - wymienionych w tej decyzji - drzew rosnących wzdłuż posesji nr [...],[...] i [...],

2. zezwolił na przesadzenie – wskazanych tą decyzją - drzew i ustalił opłatę za ich usunięcie,

3. zezwolił na usunięcie – wskazanych w tej decyzji - drzew i krzewów oraz ustalił opłatę za ich usunięcie.

W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od decyzji złożył Klub B, a także reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego: I. ., J. W., R. i I. S., A. R. i Z. R. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] 01.2009 r. nr [...] działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 i 3 kpa:

1. umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania I. B., J. W., R., I. S., Z. i A. R

2. po rozpatrzeniu odwołania Klubu B utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoją decyzję Kolegium wskazało m.in., iż w myśl art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji wydanej w I instancji służy tylko stronie, z kolei w świetle art. 83 ust. 1 oraz art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stroną postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów jest posiadacz nieruchomości oraz jej właściciel. W rozpoznawanej sprawie właścicielem terenu, na którym rosną objęte wnioskiem drzewa i krzewy jest Gmina S . Posiadaczem nieruchomości jest "A " sp. z o.o. w P . Skarżący są tylko użytkownikami wieczystymi gruntów przylegających bezpośrednio do terenu, na którym rosną drzew i krzewy przeznaczone do usunięcia. W myśl ustawy o ochronie przyrody jako sąsiedzi nie są więc oni stroną toczącego się postępowania w sprawie usunięcia drzew.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wnieśli I. B., J. W., R. S., A. R. i Z. R. żądając uchylenia decyzji Kolegium w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego i domagając się przyznania zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Uzasadniając skargę wskazano, iż skarżącym jako podmiotom posiadającym uprawnienia o charakterze rzeczowym do nieruchomości sąsiednich przymiot strony w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew przysługuje. Na poparcie tego stanowiska powołano art. 83 ust. 1 oraz 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 28 kpa. Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie zawierają ich zdaniem jednoznacznego ograniczenia stron w tym postępowaniu. Wskazano tez, iż błędnie organ ustalił jakoby skarżącym nie przysługiwał w sprawie interes prawny. W ich ocenie interes prawny w rozumieniu tego przepisu winien być pojmowany szeroko tzn. chroniony prawem powszechnie obowiązującym nie zaś tylko prawem administracyjnym materialnym lub procesowym. Postępowanie w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew związane jest bezpośrednio z budową parkingu. Usunięcie drzew i krzewów dla potrzeb jego zbudowania spowoduje utratę naturalnego środowiska. Przyczyni się do wzrostu ruchu drogowego, hałasu, emisji spalin, zagrożenia dla dzieci, które przez ten tern przechodzą do szkoły. Doprowadzić może do zmian wartości znajdujących się w obrębie planowanej inwestycji, w tym nieruchomości należących do skarżących. W skardze podniesiono, że w doktrynie wskazuje się, że interes prawny może przejawiać się w poddaniu kontroli działań administracji publicznej. Nie sposób też przyjąć, by jakikolwiek przepis prawa nakładał na podmiot występujący do organu o podjęcie określonej czynności -obowiązek wskazywania przepisu z zakresu prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie, wskazując, że w niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, aby jakiś inny niż wnioskodawca podmiot mógł brać udział w postępowaniu zmierzającym do udzielenia pozwolenia na prawach strony.

Postanowieniem z dnia 25.06.2009 r. sygn. II SA/Po 269/09 (k.29) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa)odrzucił skargę I.B., J. W. i R. S .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż żądaniem skargi objęto uchylenie pkt. 1 decyzji Kolegium. Nie budzi również wątpliwości, iż postępowanie administracyjne dotyczące usunięcia drzew w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem "A " sp. z o.o., a żądaniem wniosku objęto usunięcie drzew i krzewów rosnących na działce o numerze [...], obręb [...]. Kwestią bezsporną pozostaje również fakt, iż A. R. i Z. R. są współużytkownikami wieczystymi położonej w S. działki nr [...] stanowiącej własność Miasta i Gminy S. (k. 90 akt adm.). Poza sporem pozostaje również i nie budzi wątpliwości Sądu, iż działka, której współużytkownikami wieczystymi są skarżący sąsiaduje bezpośrednio z objętą wnioskiem o zezwolenie na wycięcie działką nr [...] (k. 73 akt adm.).

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast istnienie interesu prawnego A. R. i Z. R. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym usunięcia drzew i krzewów na działce nr [...]. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Kolegium w części umarzającej postępowanie odwoławcze w pierwszej kolejności wskazać, że w myśl wytycznych zawartych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego prowadzące postępowanie administracyjnej organy są obowiązane m.in. prawidłowo ustalić krąg stron postępowania. W myśl art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w kodeksie postępowania administracyjnego, jednak jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu musi być on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., C.H.Beck, warszawa 2006, s. 225). Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. postanowienie NSA z 19.02.2009 r. sygn. II OZ 157/09). Przepis art. 28 kpa nie stanowi samoistnej normy prawnej. Ustalenie istnienia interesu prawnego może nastąpić bowiem tylko w związku z normą prawa materialnego( por. wyrok NSA z dnia 29.maja 2008r., sygn. akt. I OSK 826/07). Przy czym badania w tym względzie prowadzone są podczas postępowania administracyjnego przez organ, niezależnie od wskazania takiego przepisu przez podmiot.

Ustalenie interesu prawnego przez organ odwoławczy następuje dopiero w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszoinstancyjny wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa. Jeżeli, więc w wyniku rozpoznania takiego odwołania organ stwierdza, że jednostka nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. uchwała NSA z 05.07.1999 r., sygn. OPS 16/98).

W świetle powyższego o interesie prawnym A. R. i Z. R. w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew na gruncie sąsiednim można byłoby mówić wyłącznie w sytuacji gdyby można było wskazać konkretny przepis prawa materialnego zawierający normę prawa przewidującą, w tym określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu, powstanie określonego obowiązku lub przyznanie konkretnego uprawnienia.

Istotą decyzji Starosty P. było wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. W myśl art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, po uzyskaniu zezwolenia na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Skarżący nie są ani posiadaczem nieruchomości, której dotyczy wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew, ani jej właścicielem, stąd z powołanego przepisu nie można wywieść ich interesu prawnego w niniejszej sprawie. Brak jest również innej normy prawnej kreującej, w ustalonym stanie faktycznym powstanie jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku po stronie podmiotu będącego użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, z której mają zostać usunięte drzewa. W świetle obowiązującej regulacji brak, więc podstaw do przyjęcia, że jako użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiedniej skarżący mają interes prawny legitymujący ich do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew z działki nr [...].

Podkreślić przy tym należy, że od interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podnoszone przez skarżących w toku postępowania argumenty świadczyć mogę ewentualnie o istnieniu po stronie skarżących interesu faktycznego. Jednakże, interes faktyczny nie może być utożsamiany z interesem prawnym.

Nie sposób wywodzić bowiem istnienia interesu prawnego skarżących z tego, iż udzielenia przedmiotowego zezwolenia wiążę się z planowaną budową parkingu i z obaw skarżących co do utraty na skutek wycinki naturalnego środowiska, skutkującego wzrostem spalin, hałasu, zagrożenia dla dzieci, które przez ten teren idą do szkoły. Nie mogą stanowić o jego istnieniu podejrzenia skarżących, że udzielenie zezwolenia przyczyni się do zmiany wartości należących do nich nieruchomości ani też ewentualne wadliwości w zakresie zgodności planowanej inwestycji – budowy parkingu z normami prawa, wymogami technicznymi.

W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego nie budzi wątpliwości, że A.R. i Z. R. nie legitymowali się tej sprawie interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa , dlatego prawidłowo Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Kolegium w części objętej skargą odpowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się z urzędu żadnych uchybień przepisom prawa.

Nadesłana do Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu kopia dowodu nadania odwołania z dnia 5.09.2008r. w sposób jednoznaczny dokumentuje dochowanie przez skarżących terminu do wniesienia przez nich odwołania od decyzji Starosty P.z dnia [...].08.2008r. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu doręczenia decyzji I instancji pełnomocnik skarżących odebrał ją dnia 25.08.2008r.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.

/-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska