Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 405/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych ma zastosowanie przy obrocie nieruchomościami, wypis z księgi wieczystej nie jest natomiast koniecznym dowodem do wykazania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji budowlanej uprawnienia do nieruchomości, dającego konkretnemu podmiotowi przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 Kpa, gdy z materiału aktowego wynika przedstawienie innych dostatecznych dowodów potwierdzających uprawnienia właścicielskie do nieruchomości.

TEZY

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych ma zastosowanie przy obrocie nieruchomościami, wypis z księgi wieczystej nie jest natomiast koniecznym dowodem do wykazania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji budowlanej uprawnienia do nieruchomości, dającego konkretnemu podmiotowi przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 Kpa, gdy z materiału aktowego wynika przedstawienie innych dostatecznych dowodów potwierdzających uprawnienia właścicielskie do nieruchomości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Beaty C. na decyzję Wojewody M. z dnia 22 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję w części określonej w pkt 2a, to jest w części uchylającej decyzję Burmistrza Gminy W.-B. (...) z dnia 3 lipca 1995 r. w zakresie dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na adaptację istniejącego budynku na cele biurowo-reprezentacyjne oraz w zakresie umarzającym postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie; oddala skargę w pozostałej części; (...).


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy W.-B. decyzją z dnia 3 lipca 1995 r. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i usługowego oraz na adaptację istniejącego budynku na cele biurowo-reprezentacyjne na działce ew. nr 32 obręb 6-11-14 przy ul. K. 36 w W.

Ten sam organ postanowieniem z dnia 28 listopada 1995 r. opartym na art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa wznowił na wniosek B.P. postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 3 lipca 1995 r. Następnie po dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy, decyzjami z dnia 7 lutego 1997 r. oraz z dnia 11 grudnia 1998 r., opartymi na art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 3 lipca 1995 r., motywując to faktem niedostarczenia przez B.P. aktualnego wypisu z księgi wieczystej potwierdzającej jego prawo własności do nieruchomości przy ul. K. 38.

W wyniku uwzględnienia odwołania B.P. Wojewoda M. decyzją z dnia 22 grudnia 1999 r., z powołaniem się na przepisy art. 105 i art. 151 par. 1 i 2 Kpa oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., uchylił decyzję Burmistrza Gminy W.-B. z dnia 11 grudnia 1998 r. w całości oraz uchylił decyzję Burmistrza Gminy W.-B. z dnia 3 lipca 1995 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na adaptację istniejącego budynku na cele biurowo-reprezentacyjne i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym przedmiocie oraz odmówił uchylenia decyzji z dnia 3 lipca 1995 r. w pozostałej części.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzone w aktach sprawy dowody potwierdziły wadliwość postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Gminy W.-B. z dnia 3 lipca 1995 r. albowiem B.P., będący właścicielem nieruchomości przy ul. K. 38, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją, pomimo że ma on interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. Ustalenie, że wystąpiła podstawa z art. 145 par. 1 Kpa do wznowienia postępowania nakazywało organowi I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Organ odwoławczy, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego w powyższej sprawie stwierdził, że w odniesieniu do istniejącego w granicy działki budynku objętego wnioskiem inwestorów B.S. i D.C. o zezwolenie na jego adaptację brak było podstaw do udzielenia pozwolenia z powodu braku pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej, wymaganej par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dlatego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w tej części i stosownie do art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa orzekł o istocie sprawy. Orzeczenie to, ze względu na zrealizowanie inwestycji nie mogło dotyczyć rozstrzygnięcia wniosku inwestorów o zezwolenie na budowę, wobec czego postępowanie w tym przedmiocie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W pozostałej natomiast części, dotyczącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Beata C. zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 145 par. 1 pkt 4 i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, domagała się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na adaptację istniejącego budynku oraz umorzenia postępowania w tym przedmiocie, a nadto zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W szczególności skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa do wznowienia postępowania bowiem w sytuacji gdy B.P. nie wykazał, że jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej, gdyż nie przedstawił na żądanie organu I instancji wypisu z Księgi wieczystej, to brak było podstaw do stwierdzenia, że nie branie przez niego udziału w postępowaniu nastąpiło bez jego winy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Za pozbawione podstaw należało uznać zarzuty skargi odnośnie braku przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza Gminy W.-B. z dnia 3 lipca 1995 r. Słusznie organ odwoławczy w decyzji z dnia 30 czerwca 1998 r. stwierdził, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych ma zastosowanie przy obrocie nieruchomościami, wypis z księgi wieczystej nie jest natomiast koniecznym dowodem do wykazania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji budowlanej uprawnienia do nieruchomości, dającego konkretnemu podmiotowi przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 Kpa. Z materiału aktowego wynika zaś, że B.P. przedstawił dostateczne dowody potwierdzające jego uprawnienia właścicielskie do nieruchomości przy ul. K. 38. Wadliwość postępowania administracyjnego określona w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa obliguje organ orzekający na wniosek strony dotkniętej tą wadliwością do wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie będąc z mocy art. 51 ustawy o NSA związany granicami skargi i dokonując z urzędu kontroli legalności zaskarżonej decyzji /art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ obligowany był do jej zakwestionowania w części określonej w pkt 2a, to jest w części uchylającej decyzję Burmistrza Gminy W.-B. (...) z dnia 3 lipca 1995 r. w zakresie dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na adaptację istniejącego budynku na cele biurowo-reprezentacyjne oraz umarzającym postępowanie pierwszej instancji w tym przedmiocie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że rozstrzygnięcie w powyższym zakresie zostało oparte na par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Otóż w odniesieniu do tego przepisu Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 /OTK ZU 2001 nr 2 poz. 33/ stwierdził, że w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Niezgodność przepisu o charakterze aktu wykonawczego z ustawą powoduje ten skutek, że od samego początku, to jest od jego wydania nie mógł on powodować żadnych skutków prawnych i tym samym stanowić prawnej podstawy decyzji administracyjnych.

Z tych przyczyn oraz z mocy art. 22 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 27 ust. 1 oraz art. 55 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.