Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4334/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: § 9, § 8 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2076
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 692/17 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrotu kosztów postępowania oraz ze skargi [...] na punkt drugi postanowienia Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę [...] i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz [...] 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 692/17, oddalił skargi [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrotu kosztów postępowania oraz [...] na punkt drugi ww. postanowienia Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące okoliczności faktyczne i prawne.

I

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UPRP lub organ) udzielił [...] (dalej: uprawiony, [...]) prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...].

Pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. [...] (dalej: wnioskodawca, [...]) wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy w części dotyczącej ciast, słodyczy, czekolady i wyrobów cukierniczych z klasy 30 klasyfikacji nicejskiej ze względu na nieużywanie znaku nieprzerwanie przez 5 lat w sposób rzeczywisty. Wnioskodawca wskazał, że posiada interes prawny ze względu na toczące się postępowanie z wniosku uprawnionego o unieważnienie przysługującego jej prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] w oparciu o przeciwstawione prawo do znaku towarowego [...].

W dniu 19 września 2014 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło pismo uprawnionego do spornego prawa ochronnego z wnioskiem o umorzenie niniejszego postępowania na podstawie 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.).

Uprawniony nadmienił, że na rozprawie w dniu 23 czerwca 2014 r. w sprawie [...] cofnął wniosek w zakresie towarów objętych wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Uprawniony podkreślił, że wnioskodawca swój interes prawny wywodzi ściśle z postępowania [...] i tylko z tego postępowania. Z uwagi na to, że w sprawie tej cofnięto wniosek o unieważnienie dla wszystkich towarów objętych wnioskiem [...] należy uznać, że powoływane przez [...] okoliczności w zakresie istnienia interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia są nieaktualne i to już w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; dalej: p.w.p.), a także art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm., dalej: k.p.c.) w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - umorzył przedmiotowe postępowanie oraz przyznał uprawionemu zwrot kosztów postępowania w wysokości 1.191 zł według złożonego spisu kosztów.

Według UPRP wnioskodawca w dacie złożenia wniosku nie posiadał interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia spornego prawa ochronnego.

Pismem z dnia 15 marca 2015 r. wnioskodawca wniósł - zgodnie z zamieszczonym w decyzji UP pouczeniem - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. i wskazując jednocześnie, iż organ powinien wznowić przedmiotowe postępowanie. Natomiast w piśmie z 17 kwietnia 2015 r. zażądał stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na pominięcie jej wniosku o odroczenie rozprawy oraz pisma z 25 listopada 2014 r.

Na rozprawie przed organem, która odbyła się w dniu 15 listopada 2016 r. pełnomocnik uprawnionego do spornego znaku towarowego pismem z dnia 15 listopada 2016 r. złożył spis kosztów obejmujący kwotę 2.045 zł. Jednocześnie powołując treść § 4 ust. 2 oraz § 10 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2003 r.) wniósł o podwyższenie stawki wynagrodzenia pełnomocnika do 1500 zł, czyli o 50% z uwagi wielowątkowe żądanie [...], które obejmuje m.in. wznowienie postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem pełnomocnika uprawnionego konieczność odniesienia się do tych kwestii wykracza poza standardową ocenę interesu prawnego wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - w punkcie pierwszym stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w punkcie drugim przyznał uprawnionemu od wnioskodawcy kwotę w wysokości 994,22 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podjętego w punkcie pierwszym organ przytoczył treść przepisów powołanych w podstawie prawnej, a także art. 256 ust. 3 p.w.p. i art. 257 p.w.p. Wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało umorzone, po przeprowadzeniu rozprawy, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy.

Natomiast uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, UPRP wskazał na przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i § 8 pkt 3 oraz § 9 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych. Przedmiotowa sprawa była rozpatrywana w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do treści § 9 ww. rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy rozpatrywanej ponownie w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego wynosi 50% stawki minimalnej. Organ stwierdził, że nie może przyznać stronie zwrotu kosztów na podstawie stawek wynikających z rozdziału 4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, gdyż dotyczą one spraw prowadzonych w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym. Wprawdzie w rozdziale dotyczącym postępowania spornego nie zostały przewidziane stawki dla spraw prowadzonych w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże postępowanie to jest najbardziej zbliżone do postępowania określonego w § 9 cyt. rozporządzenia. Zatem w związku z tym, że strona wygrywająca w rozpatrywanej sprawie była reprezentowana przez pełnomocnika - rzecznika patentowego i złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania wraz ze spisem poniesionych kosztów, UPRP uznał za zasadne przyznanie uprawnionemu kwoty 994,22 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa kwota obejmuje koszt zastępstwa procesowego w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, tj. 450 zł oraz zwrot kosztów dojazdu pełnomocnika strony i utrzymania się w miejscu wykonywania czynności służbowych w wysokości 544,22 zł.

Powyższe postanowienie UPRP z dnia [...] listopada 2016 r. zostało zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości przez [...] (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 692/17), zaś w części dotyczącej wyłącznie punktu drugiego, tj. w zakresie przyznanych przez UP kosztów postępowania przez uprawnionego, tj. [...] (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 693/17).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze częściowo wspólny przedmiot zaskarżenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. – działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - połączył sprawy ze skargi [...] o sygn. akt VI SA/Wa 692/17 oraz sprawy ze skargi [...] o sygn. akt VI SA/Wa 693/17 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt VI SA/Wa 692/17.

Oddalając obie skargi Sąd I instancji wskazał, że zgodnie art. 257 p.w.p., na decyzje i postanowienia UPRP w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. UPRP - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach określonych w art. 169 (a więc m.in. w przypadku nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat).

Zatem w świetle przepisu art. 257 p.w.p. nie budzi wątpliwości, że decyzja organu z dnia [...] grudnia 2014 r. była ostateczna w toku postępowania administracyjnego, która podlegała zaskarżeniu skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego. WSA stwierdził, że wyczerpanie środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczy trybu postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami tytułu VI p.w.p., nie zaś przepisami tytułu VII, jaki odnosi się do postępowania spornego. W stosunku do decyzji oraz postanowień wydawanych w postępowaniu spornym, objętym tytułem VII, na co wskazuje powołany przepis art. 257 p.w.p., nie przysługuje środek zaskarżenia, polegający na wyczerpaniu postępowania w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego. Tym samym UPRP w punkcie pierwszym zaskarżonego postanowienia prawidłowo stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd I instancji zaaprobował również stanowisko UPRP w zakresie przyznanych koszów postępowania na rzecz uprawnionego [...] w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia.

WSA podkreślił, że nie ma w rozporządzeniu z 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych - obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia a uchylonym z dniem 1 maja 2017 r. - przepisu ustalającego stawkę minimalną w sprawach o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu spornym przed UPRP, skoro przepisy p.w.p. nie przewidują w ramach ww. trybu takiego środka zaskarżenia. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Dlatego zasadnie organ zastosował przepisy rozdziału 3 rozporządzenia zatytułowanego "Stawki minimalne w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym". Przyjęcie stawek określonych w rozdziale 4 rozporządzenia – jak chciałoby tego [...] – oznaczałoby uznanie, że przedmiotowa sprawa dotyczyła postępowania zgłoszeniowego lub rejestrowego, co zupełnie mijałoby się z prawdą, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy sprawy rozpoznawanej w postępowaniu spornym.

W ocenie WSA trafnie organ przyjął stawkę minimalną przewidzianą w przepisie § 9 w związku z § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. W myśl tego ostatniego przepisu stawka minimalna w sprawach o stwierdzenie wygaśnięcia patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji wynosi 900 zł, a stosownie do treści § 9 cyt. rozporządzenia, stawka minimalna za prowadzenie sprawy rozpatrywanej ponownie w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego wynosi 50% stawki minimalnej, a jeżeli poprzednio nie prowadził sprawy ten sam rzecznik patentowy – 75% tej stawki. W omawianej sprawie [...] reprezentował poprzednio ten sam rzecznik patentowy, zatem przysługujące mu w świetle powyższych przepisów wynagrodzenie wynosi 450 zł. Jednocześnie organ uwzględnił wynikające z przedłożonego w dniu 15 listopada 2016 r. spisu kosztów koszty dojazdu pełnomocnika [...] i utrzymania się w miejscu wykonywania czynności służbowych w kwocie 544,22 zł.

Według WSA brak było podstaw do podwyższenia stawki minimalnej, skoro w błędnie wszczętym postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną w ramach postępowania spornego, organ domagał się od [...] wykazania używania spornego znaku towarowego. Wprawdzie UPRP nie ustosunkował się w zaskarżonym postanowieniu do propozycji uprawnionego odnośnie podwyższenia stawki minimalnej, ale nie jest to istotne uchybienie, jeśli zważy się fakt, iż organ za podstawę obliczenia kosztów postępowania przyjął inne przepisy niż chciałby tego [...] jako uprawniony.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wniósł uprawniony, tj. [...] zaskarżając wyrok w części oddalającej skargę [...] na pkt 2 postanowienia Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2016 r. i żądając uchylenia ww. wyroku w zaskarżonej części oraz uchylenia postanowienia Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2016 r. w zakresie jego pkt 2. Ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej w kwocie 900 zł.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) § 9 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w obniżeniu stawki minimalnej do 50%, mimo że w sprawie [...] brak jest istotnej przesłanki zastosowania tego przepisu, to jest rozpatrywania jej w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego (po powrocie z sądu);

2) art. 109 § 2 k.p.c, obowiązującym z mocy odesłania w art. 256 ust 2 p.w.p., w związku z § 4 ust. 2 oraz § 10 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych poprzez błędną wykładnię § 10 pkt 3 lit. a tego rozporządzenia, wykluczającą jego zastosowanie do spraw ujętych w innym rozdziale tego rozporządzenia, mimo podobnego nakładu pracy pełnomocnika, a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu jako stawki minimalnej dla rozpatrywania sprawy [...] na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie;

3) ewentualnie (w razie nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu nr 2) naruszenie § 8 pkt 3 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych poprzez niezastosowanie § 8 pkt 3, ale bez błędnego obniżania stawki o 50% pomimo, że sprawa [...], na etapie jej ponownego rozpatrywania, nadal toczyła się o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy;

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 2, § 9 oraz § 10 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, a także art. 151 p.p.s.a. przejawiające się w niedostrzeżeniu popełnionych przez Urząd Patentowy naruszeń prawa materialnego, w szczególności błędnego zastosowania § 9 zamiast § 10 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, co w konsekwencji spowodowało, że WSA nie uwzględnił skargi, lecz ją oddalił;

5) art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 8 pkt 3 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, a także art. 151 p.p.s.a. przejawiające się w tym, iż Sąd nie wykroczył poza wnioski skargi i nie zastosował § 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych jako dotyczącego spraw o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, jako najbardziej zbliżonej do ponownego rozpatrywania takiego samego wniosku wygaśnięcia, a w konsekwencji nie uwzględnił skargi (choćby częściowo), lecz ją oddalił;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a. oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych polegające na tym, iż w zakresie nieuwzględnienia przez Urząd Patentowy ujętego w spisie kosztów podwyższonego wynagrodzenia pełnomocnika za tę konkretną sprawę, WSA nie stwierdził naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., mimo że postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r. nie zawiera żadnego uzasadnienia w kwestii ograniczenia zwrotu wynagrodzenia do kwoty stawki minimalnej, a także przejawiające się we wskazywaniu w uzasadnieniu wyroku okoliczności rzekomo usprawiedliwiających organ, niemających oparcia w § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych i innych przepisach tego rozporządzenia, co spowodowało, że w tej kwestii WSA nie uwzględnił skargi, lecz ją oddalił;

7) art. 133 § 1, a co najmniej art. 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. przejawiające się w ustaleniu przez WSA, że brak było podstaw do podwyższenia zasądzonego zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, co oparto na okolicznościach nie mających potwierdzenia w aktach sprawy, ustalono z pominięciem oceny niezbędnych działań pełnomocnika, wywołanych przez stronę przeciwną lub uzasadniano okolicznościami nieistotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy, co także mogło wpłynąć na oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej [...] przedstawiło argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w jego ocenie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom prawa, bowiem w istocie Sąd I instancji nie wyjaśnił swojego stanowiska, co skutkuje tym, że uzasadnienie wyroku nie poddaje się kontroli sądowej.

Natomiast uzasadniając wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej w kwocie 900 zł - pełnomocnik uprawnionego wskazał, że obecnie minimalna stawka za zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego wynosi 900 zł, a zatem, zgodnie z zasadą równego traktowania wszystkich przez władzę publiczną (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), uprawniony nie powinien być traktowany gorzej tylko z tego względu, że jego pełnomocnikiem jest rzecznik patentowy, a nie adwokat.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczała się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za trafny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazany w pkt 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej regulacji prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Sąd nie może natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku. Wadliwość samego uzasadnienia musi być przy tym tego rodzaju, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną wyroku.

Uzasadnienie wyroku w każdym przypadku powinno być jasne i przekonywujące dla strony, która wnosiła o jego sporządzenie, a ponadto nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie wniesienia skargi kasacyjnej, że zaskarżone orzeczenie zostało podjęte po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Ponieważ Sąd drugiej instancji w zasadzie opiera się na ustaleniach Sądu pierwszej instancji i jest związany granicami skargi kasacyjnej, kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia sprowadza się w praktyce do analizy i oceny postępowania Sądu pierwszej instancji, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Jak zauważa się w nauce prawa, uzasadnienie judykatu nie jest instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym, ale przeciwnie - błędne uzasadnienie orzeczenia może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy, obarczone zaś nim orzeczenie co do zasady nie odpowiada prawu. Do sytuacji, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy owo uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 365-366).

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. formułuje się w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny. Przy tym wada uzasadnienia musi mieć wpływ na sentencję orzeczenia (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., II FSK 173/11; 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; 4 listopada 2008 r., II FSK 1041/07; 9 marca 2006 r., II OSK 632/05; A. Jakubowski, Konsekwencje prawotwórstwa sądów administracyjnych dla uzasadnień wydawanych przez nie orzeczeń i ich publikacji, CASUS 2013/4/51-57; M. Kiełbowski, Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, Przegląd Podatkowy 2011, nr 11, s. 51 - 55). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Przenosząc te uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, a przede wszystkim, w ogóle nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle konkretnego stanu faktycznego. Uchybienia te są na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną wyroku.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że Sąd I instancji - aprobując 50% stawki minimalnej przyjętej przez UPRP, przewidzianej w § 9 w związku z § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. - nie wyjaśnił, dlaczego zastosowanie tych przepisów rozporządzenia jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia co do wynagrodzenia rzecznika patentowego będącego pełnomocnikiem uprawnionego do spornego znaku towarowego było prawidłowe i uzasadnione. Nie można uznać za wystarczające wyłącznie stwierdzenia przez Sąd I instancji trafności zastosowania przez organ ww. przepisów oraz zacytowania przez Sąd I instancji przepisów § 9 oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. (s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jest to tym bardziej istotne, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego również nie wynika, dlaczego organ zastosował przepisy § 9 w zw. z § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za czynności rzecznika patentowego będącego pełnomocnikiem uprawnionego do spornego znaku towarowego.

Ponadto, Sąd I instancji nie wyjaśnił i nie podał motywów swojego rozstrzygnięcia co do braku podstaw do podwyższenia stawki minimalnej, o co wnosił pełnomocnik uprawnionego. Pomimo wniosku złożonego przez pełnomocnika uprawnionego na rozprawie przed UP w dniu 15 listopada 2016 r. o podwyższenie stawki minimalnej wynagrodzenia, brak również ustosunkowania się organu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do tego wniosku, czego Sąd I instancji nie uznał za uchybienie istotne, a sam nie ustosunkował się do okoliczności uzasadniających podwyższenie wynagrodzenia wskazanych przez pełnomocnika uprawnionego w skardze.

Podsumowując powyższe wywody podkreślenia wymaga, że pisemne uzasadnienie wyroku powinno być skonstruowane tak, aby skarżący - w przypadku oddalenia jego skargi, jak w rozpoznawanej sprawie - mógł poznać motywy takiego rozstrzygnięcia zważywszy, że kwestie podnoszone w skardze były relewantne w przedmiotowej sprawie i odnosiły się do jej istoty; nie były to zagadnienia poboczne czy też drugorzędne. Sąd I instancji zaniechał wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, a to zarówno uniemożliwia dokonanie jego kontroli instancyjnej, jak i wpływa na sytuację wnoszącego skargę kasacyjną pozbawiając go możliwości prawnej polemiki z poglądem Sądu o zgodności zaskarżonego aktu z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie.

Powyższe uchybienia świadczą o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Uchybienie to stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprawiają, że przedwczesnym jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny z tego względu uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie w części oddalającej skargę [...], w tym zakresie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 881).

Naczelny Sąd Administracyjny postanowił nie uwzględnić wniosku pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej w kwocie 900 zł, ponieważ pełnomocnik nie wskazał żadnej podstawy prawnej z której takie koszty miałby wynikać.