Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1340/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska- Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Marzena Milewska- Karczewska (spr.), Protokolant starszy referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2022 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 grudnia 2021 r. nr DO.7.7613.154.2021.EK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 29 grudnia 2021r. nr DO.7.7613.154.2021.EK Minister Rozwoju i Technologii uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] września 2021r. nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z [...] listopada 1974r. nr [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z [...] listopada 1974 r. (nr wskazany na wstępie) Naczelnik Powiatu w [...] ustalił odszkodowanie na rzecz K. S. w kwocie 27.963 zł i na rzecz H. S. w kwocie 39.915 zł za przejętą na własność Skarbu Państwa pod budownictwo jednorodzinne nieruchomość położoną w [...] przy Al. [...] obj. [...] urządzonym dla Iwh 1920 gm. [...] o łącznej pow. 0,3771 ha.

Pismem z 9 grudnia 2016 r. S. S.i (następca prawny K. S.), wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] listopada 1974 r.

Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) po ponownym rozpatrzeniu sprawy (poprzednie rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz organu I instancji a także Sądu I instancji zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2020r., sygn. akt I OSK 1956/19), decyzją z 13 września 2021r. (nr wskazany na wstępie ) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z [...] listopada1974 r. (nr wskazany na wstępie) w części orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz K. S. Od decyzji tej wniesione zostało odwołanie do Ministra Rozwoju i Technologii, który orzeczeniem z 29 grudnia 2021r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w I instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy m. in. wskazał, że w sprawie kluczowe znaczenie ma wejście w życie, z dniem 16 września 2021 r., przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: "ustawa nowelizacyjna"), w szczególności przepisu art. 1, którym znowelizowano brzmienie art. 156 § 2 k.p.a. oraz w art. 158 k.p.a. poprzez dodanie § 3. Nadto w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej wprowadzono przepis intertemporalny określający, że w postępowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r.

W ocenie organu odwoławczego wskazane wyżej przepisy mają zastosowanie w sprawie, bowiem sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną, gdyż od decyzji organu I instancji z [...] września 2021r. wniesione zostało odwołanie. A zatem mając na względzie treść przepisu przejściowego zawartego w art. 2 ust 1 nowelizacji k.p.a., w ocenie Ministra był on zobligowany do uwzględnienia aktualnego na dzień orzekania brzmienia k.p.a., zawierającego m. in. dodany do art. 158 k.p.a. przepis § 3, który przewiduje zakaz wszczynania postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadku złożenia wniosku wszczynającego postępowanie po upływie trzydziestu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie zaistniała negatywna przesłanka wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie oceny legalności decyzji (orzeczenia), wskazana ww. paragrafie art. 158 k.p.a., mimo iż w sprawie nie zachował się pełny materiał dowodowy, w tym zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z [...] listopada 1974 r. nr [...], mogące stanowić bezpośredni dowód doręczenia kwestionowanej decyzji poprzednikowi prawnemu wnioskodawcy. W ocenie organu nie można jednak, ze względu na znaczny upływ czasu od wydania kwestionowanej decyzji, przyjąć założenia, iż dokumenty, których nie udało się odnaleźć, nie funkcjonowały w obrocie prawnym. Skoro strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, należy domniemywać, iż miała o niej wiedzę - została jej poprzednikowi prawnemu doręczona i była ona ostateczna. Na powyższe, w ocenie organu, również wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z 24 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 1956/19. Organ podkreślił przy tym, że w sytuacji niezachowania się w aktach sprawy bezpośredniego dowodu doręczenia bądź ogłoszenia decyzji, w przypadku gdy wniosek o wzruszenie tej decyzji w nadzwyczajnym trybie wnoszony jest po ponad 40 latach od wydania decyzji (wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2016r. do organu wpłynął 14 grudnia 2016r.), uprawnione jest w ocenie Ministra - wyjątkowe przyjęcie daty wydania decyzji jako miarodajnej do określenia trzydziestoletniego terminu z art. 156 § 3 wprowadzonego nowelizacją k.p.a.(tj. 8 listopada 1974r.)

Wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności po ponad 40 latach, w ocenie organu, oznacza że brak jest możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. dokonania oceny - w żądanym zakresie - legalności decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z 1974r. przez pryzmat przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., albowiem wniosek został wniesiony do organu nadzoru z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 158 § 3 k.p.a. Powyższe oznacza, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, albowiem w oparciu o wniosek S. S., brak jest obecnie, możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie oceny legalności ww. decyzji z 1974r., a postępowanie wszczęte należy umorzyć. Z tego też względu w ocenie Ministra był on zobligowany do zastosowania w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zaskarżona do Ministra decyzja została wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek złożony po ponad 30 latach od doręczenia decyzji z 1974r. Naczelnika powiatu w [...].

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem S. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2, 158 § 3 k.p.a., art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej oraz art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej jako "Konstytucja)., poprzez wydanie decyzji uchylającej w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2021 r. (nr wskazany na wstępie) i umarzającej postępowanie I instancji w sytuacji, gdy przyjęte przez ustawodawcę przepisy wyłączające możliwość merytorycznego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętego po upływie 30 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia prowadzą do naruszenia wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego zasady proporcjonalności i pewności prawa oraz prawa do sądu, podczas gdy organ winien kontynuować postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji merytorycznej, kończącej przedmiotowe postępowanie.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł:

- w przypadku uzasadnionych wątpliwości Sądu, co do zgodności powołanych przepisów z Konstytucją RP, o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w zakresie objętym zarzutem skarżącego;

- o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

- o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w treści zaskarżonego orzeczenia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Spór w sprawie dotyczy kwestii interpretacji prawa, a nie stanu faktycznego, który został w sprawie w sposób dostateczny ustalony i nie jest negowany przez skarżącego.

Spór ten zaistniał w związku z wejściem w życie w dniu 16 września 2021 r. ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491- dalej ustawa nowelizacyjna), która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta do art. 158 dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a postępowanie wszczęte winno być umorzone. Ustawa dokonuje zatem rozszerzenia dotychczasowego zakresu regulacji art. 156 k.p.a., dotyczącego możliwości stwierdzania nieważności decyzji, poprzez przyjęcie, że nie stwierdza się nieważności decyzji jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, również odnośnie decyzji, które zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz decyzji, które były niewykonalne w dniu ich wydania a ich niewykonalność ma charakter trwały a także odnośnie do decyzji, których wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą. W dotychczasowym stanie prawnym, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. odnośnie do decyzji, które zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa nie obowiązywał żaden okres czasu, po którym brak było możliwości stwierdzania nieważności decyzji wydanych w takich okolicznościach.

Podkreślić należy, że dokonana nowelizacja miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, w którym uznano, że art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał wskazał, że wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Trybunał wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji RP, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Z treści powołanego orzeczenia wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, że TK przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać". W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie TK ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. "Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Z tego powodu ustawodawca wprowadził "przeszkodę" czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Jest to okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze (art. 172 K.c.).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania. Do takiej właśnie sytuacji odnosi się regulacja zawarta w art. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust.1). Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).

Nadto, zauważenia wymaga, że wniosek Skarżącego został wniesiony po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 maja 2015r. sygn. akt P 46/13 skutkującego dokonaniem nowelizacji wdrażającej ocenę, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Skarżący zdawał sobie zatem sprawę, że celowość obowiązujących przepisów, umożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji, w tym wywłaszczeniowej jeszcze przed złożeniem przez niego wniosku zostały zakwestionowane, poprzez podważenie braku czasowego ograniczenia stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższe jest o tyle istotne w niniejszej sprawie, że Trybunał w ww. wyroku wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. z uwzględnieniem zasady zaufania obywatela do państwa w tym rozumieniu, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, a brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać.

Skoro skarżący nie wystąpił przed przedmiotową nowelizacją k.p.a. oraz przed wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to nie sposób twierdzić, że doszło po jego stronie do posiadania ekspektatywy stwierdzenia nieważności decyzji. Nie negując istniejącego interesu prawnego po stronie skarżącego zauważyć trzeba, że po pierwsze zarówno wynik ważenia zasad w przypadku rozpatrywanej sprawy, jak i rozumienie zasady zaufania (tj. czy poprzez ochronę stabilności stanów prawnych ukształtowanych uprzednio przez orzeczenie wywłaszczeniowe czy przez pryzmat zachowania zasady praworządności, wyrażającej się w prawie do skutecznej oceny prawidłowości tej decyzji, niezależnie od tego jak długi czas upłynął od jej wydania i złożenia wniosku o dokonanie tej oceny) zdeterminowane jest ukształtowaniem prawa skarżącego do dochodzenia oceny prawidłowości tego orzeczenia. Tymczasem ukształtowanie to nie nastąpiło ani przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, ani przed wejściem w życie ustawy o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego. In concreto nie doszło zatem do określenia roszczenia skarżącego, a w konsekwencji zaskarżona decyzja nie destruuje zawiązanego już uprzednio przez skarżącego stosunku prawnego.

Co do kwestii in abtracto, Sąd zwraca uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podejmował rozważania na temat wymagań, które wynikają z Konstytucji przy wprowadzaniu w życie nowych przepisów, zwłaszcza w zakresie, w jakim zawierają one rozwiązania mniej korzystne dla adresatów (zob. m.in. wyrok TK z 10 kwietnia 2006 r., SK 30/04, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 42). Zasada państwa prawnego, a zwłaszcza wynikające z niej zasady: zaufania obywatela do państwa, pewności prawa oraz ochrony praw nabytych nakazują, by zmiana prawa dotychczas obowiązującego, która pociąga za sobą niekorzystne skutki dla sytuacji prawnej podmiotów, dokonywana była zasadniczo z zastosowaniem techniki przepisów przejściowych, a co najmniej odpowiedniej vacatio legis. Ustawodawca może z nich zrezygnować, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Sytuacja prawna osób dotkniętych nową regulacją winna być poddana takim przepisom przejściowym, by osoby te mogły mieć czas na dokończenie przedsięwzięć podjętych na podstawie wcześniejszej regulacji, w przeświadczeniu, że będzie ona miała charakter stabilny. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa nakazuje ustawodawcy należyte zabezpieczenie "interesów w toku", a zwłaszcza należytą realizację uprawnień nabytych na podstawie poprzednich przepisów (zob. też wyrok TK z 24 października 2000 r., SK 7/00 OTK ZU nr 7/2000, poz. 256).

Zasada ochrony interesów w toku zapewnia ochronę jednostki w sytuacjach, w których rozpoczęła ona określone przedsięwzięcia na gruncie dotychczasowych przepisów. Zasada ta, co wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, nie ma charakteru bezwzględnego. Obowiązek poszanowania interesów w toku ma bardziej kategoryczny charakter, jeżeli prawodawca wyznaczył pewne ramy czasowe, w których miało być możliwe prowadzenie określonych przedsięwzięć według z góry ustalonych reguł. Dotyczy to sytuacji, w których: przepisy prawa wyznaczają horyzont czasowy dla realizowania określonych przedsięwzięć; dane przedsięwzięcie ma charakter rozłożony w czasie; jednostka faktycznie rozpoczęła realizację danego przedsięwzięcia w okresie obowiązywania danej regulacji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 listopada 1997 r., K 26/97, OTK ZU nr 56/1997, poz. 64).

Ze względu na ochronę interesów w toku istotne znaczenie ma sposób określenia przedsięwzięć, do których odnosi się dana regulacja prawna. Akt normatywny - jak wskazał TK w postanowieniu z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt Tw 16/14 - może wyznaczać ramy czasowe dla ściśle określonych w tym akcie rodzajów przedsięwzięć, może również wyznaczać ogólne ramy prawne dla wszelkiego rodzaju przedsięwzięć gospodarczych czy społecznych. Interesy w toku podlegają bardziej intensywnej ochronie, jeżeli prawodawca ustanowił regulacje prawne dotyczące ściśle określonych rodzajów przedsięwzięć.

W odniesieniu do sytuacji prawnych niemających charakteru praw podmiotowych znajduje zastosowanie bardziej ogólna zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Analogicznie, okoliczność, że w danym przypadku nie ma zastosowania zasada ochrony interesów w toku, nie pozbawia zainteresowanych ochrony wynikającej z zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Istnienie praw podmiotowych lub interesów w toku ma natomiast znaczenie dla intensywności ochrony konstytucyjnej i oceny dopuszczalności zmian prawa na niekorzyść jednostki (zob. wyrok TK z 25 czerwca 2002 r., K 45/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 46).

Z uwagi na fakt, że skarżący wystąpił ze stosownym wnioskiem po wydaniu przez TK wskazanego wyżej wyroku i przed dokonaniem zmiany prawa (mającej swoje umocowanie m.in. w braku możliwości traktowania dopuszczalności oceny decyzji jako bezwzględnie obowiązującej i absolutnej, niezależnie od ram czasowych) oraz że przed dokonaniem nowelizacji nie doszło do wydania w sprawie ostatecznego orzeczenia, w ocenie Sądu, nie doszło w sprawie do koniecznego zainicjowania i skonkretyzowania interesu skarżącego, a tym samym do ochrony interesów w toku.

W związku z powyższym, w braku tej ochrony, w ocenie Sądu pierwszeństwo znajduje reguła trwałości decyzji, która służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa, a przede wszystkim − ochrona praw nabytych. Ma duże znaczenie dla stabilizacji skutków prawnych wynikających z decyzji i realizuje potrzebę zagwarantowania bezpieczeństwa sytuacji prawnej obywateli. W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca wychodzi z uzasadnionego praktycznie założenia, że pomijanie w sferze normatywnej wszelkich skutków prawnych wadliwej decyzji może prowadzić do niekorzystnych następstw społeczno-ekonomicznych i dlatego przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji. Regułę trwałości decyzji uzasadniają konstytucyjne zasady pewności prawa i zaufania obywatela do państwa.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał wyraził stanowisko, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia prawa przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji. W sytuacji, w której występuje nagromadzenie powyższych okoliczności, zasada praworządności nie służyłaby realizacji zasady pewności prawa. Ostatecznie Trybunał pozostawił ustawodawcy do rozstrzygnięcia czy właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 k.p.a., czy też innego terminu.

Przywołane względy uzasadniają zaskarżone rozstrzygnięcie od strony celowościowej, a brak możliwości powoływania się przez skarżącego na ochronę interesów w toku powoduje, że nie może on przeciwstawić skutecznej argumentacji obalającej zasadność uwzględnienia wartości koncentrujących się wokół stabilności orzeczenia wywłaszczeniowego.

W związku z powyższym, zarówno ze względów ogólnych, jak i ad casum Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków skargi, ani dotyczących uchylenia decyzji, ani wniosków dodatkowych, jak wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.