Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 470/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 126, art. 145 par. 1 pkt 8, art. 154, art. 156, art. 162,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Dorota Mydłowska, Sędzia NSA -Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor WSA -Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant -Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi C. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z [...] października 2007 r.; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz C. sp. z o.o. w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 3 stycznia 2008 r. Spółki z o.o. C. w W. reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z [...] grudnia 2007 r. o nr [...].

Zaskarżonym postanowieniem Prezes UKE utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] października 2007 r. stwierdzające niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego przez C. Sp. z o.o. w W. w piśmie z 3 października 2007 r., dotyczącego wygaśnięcia obowiązku uiszczenia piątej i szóstej raty opłaty koncesyjnej, w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] (wystawionego przez ww. organ – tj. Prezesa UKE).

Podejmując takie rozstrzygnięcie Prezes UKE w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż:

Pismem z 3 października 2007 r. C. Sp. z o.o. w W. wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na wniosek Prezesa UKE na podstawie powyżej podanego tytułu wykonawczego z 6 września 2007 r.

Organ wyjaśnił, iż wskazany tytuł wykonawczy obejmuje zobowiązanie C. Sp. z o.o. do uiszczenia dwóch rat opłaty za udzielenie w dniu 2 kwietnia 1999 r. Koncesji Nr [...] na świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Następnie organ wskazał na treść pisma Spółki z 3 października 2007 r., stanowiącego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Podał, iż Spółka podniosła w nim, że Koncesja, która zgodnie z tytułem wykonawczym stanowi podstawę prawną należności, wygasła w dniu 1 stycznia 2001 r. W konsekwencji, wygasł również obowiązek zapłaty rat opłaty koncesyjnej dochodzonych na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

W dniu [...] października 2007 r. Prezes UKE wydał postanowienie o nr [...], w którym stwierdził niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego przez C. Sp. z o. o. W uzasadnieniu tego postanowienia Prezes UKE wskazał, iż zgłoszony w piśmie z 3 października 2007 r. zarzut skarżącej był już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jak również jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego (sygn. akt: VI SA/Wa 1679/07), toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Następnie organ wskazał, iż w dniu 12 listopada 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z [...] października 2007 r.

Prezes UKE przytoczył w sposób szczegółowy zarzuty w tym środku zaskarżenia podniesione, a sprowadzające się do tego, że żadne postępowanie administracyjne i sądowe, na które powołał się w zaskarżonym postanowieniu Prezes UKE, nie miało -w ocenie Spółki C. za przedmiot rozpatrzenia zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku uiszczenia piątej i szóstej raty opłaty za udzielenie ww. Koncesji.

Po przedstawieniu powyższego Prezes UKE przystąpił do omówienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tych okoliczności sprawy, które miały -w jego ocenie- wpływ na wynik postępowania.

W pierwszej kolejności wskazał na art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Dalej podał, że w piśmie z 3 października 2007 r. stanowiącym zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, C. Sp. z o.o. wniosła, na podstawie art. 33 pkt 1 oraz art. 35 tej ustawy, o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu pisma z 3 października 2007 r. Spółka wskazała zaś, iż Koncesja na świadczenie usług telekomunikacyjnych Nr [...] z 2 kwietnia 1999 r. wygasła z dniem 1 stycznia 2001 r. na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne. W konsekwencji wygasł również obowiązek zapłaty rat opłaty koncesyjnej dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Tym samym w porządku nie istnieje ani decyzja ani przepis prawa, z których wynikałby obowiązek zapłaty rat opłaty koncesyjnej.

Następnie, Prezes UKE dokonał oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie i w konsekwencji przyjął, że powyżej cytowany art. 34 § 1a znajduje zastosowanie wobec Spółki C., a tym samym wydane w I instancji postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadne.

Wyjaśnił, iż zajmując takie stanowisko miał na uwadze ostateczną decyzją Prezesa UKE o Nr [...] z [...] lipca 2007 r. wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 154 k.p.a. Decyzją tą Prezes UKE uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. w całości i orzekając co do istoty sprawy, odmówił zmiany decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r. w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku wniesienia piątej i szóstej raty opłaty, określonych w decyzji o udzieleniu Koncesji Nr [...] z 2 kwietnia 1999 r., należnych po 1 stycznia 2001 r.

Organ wskazał przy tym, iż decyzję z [...] czerwca 2003 r. Minister Infrastruktury wydał po rozpatrzeniu wniosku C. Sp. z o.o. z 8 stycznia 2003 r. o stwierdzenie wygaśnięcia Koncesji Nr [...] oraz wszystkich decyzji zmieniających tę koncesję. Treść żądania skarżącej z 8 stycznia 2003 r. nie pozostawia zaś -w ocenie Prezesa UKE- wątpliwości co do tego, iż Spółka domagała się w nim, oprócz stwierdzenia wygaśnięcia Koncesji Nr [...] oraz wszystkich decyzji zmieniających tę Koncesję, także stwierdzenia wygaśnięcia postanowienia nakładającego na C. Sp. z o.o. obowiązek zapłaty opłaty koncesyjnej. Jest oczywistym (jak wskazał organ), iż w żądaniu uchylenia Koncesji Nr [...], mieści się także żądanie uchylenia wszystkich postanowień tej decyzji. Dlatego też sformułowane in fine petitum wniosku z 8 stycznia 2003 r. żądanie stwierdzenia wygaśnięcia postanowienia tej decyzji nakładającego na C. Sp. z o.o. obowiązek zapłaty opłaty koncesyjnej nie mogło być odczytywane inaczej, niż jako żądanie stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku uiszczenia opłaty koncesyjnej (rat opłaty koncesyjnej, których termin wymagalności przypadał po dniu wygaśnięcia Koncesji Nr [...]). Powyższe ustalenia znajdują -w cenie organu- potwierdzenie w treści uzasadnienia wniosku skarżącej z 8 stycznia 2003 r.

W konsekwencji Prezes UKE stwierdził, że nie budzi wątpliwości fakt, iż w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezesa UKE o Nr [...] z [...] lipca 2007 r. rozpatrzono zarzuty, które aktualnie skarżąca podnosi w postępowaniu egzekucyjnym. Również bowiem w toku tego postępowania C. Sp. z o.o. powołuje się na wygaśnięcie obowiązku zapłaty opłaty koncesyjnej.

Prezes UKE podtrzymał też swoje stanowisko w sprawie -wskazywane już w postanowieniu wydanym w I instancji- co do tego, że zarzuty zgłoszone przez Spółkę C. w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...], są przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt: VI SA/Wa 1679/07) ze skargi tej Spółki na decyzję Prezesa UKE o Nr [...] z [...] lipca 2007 r. W jego ocenie wskazuje na to wyraźnie treść wniesionej skargi, w której podniesiono te same argumenty co we wniosku z 8 grudnia 2003 r.

W skardze pełnomocnik Spółki C. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającego je postanowienia tego organu z [...] października 2007 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zarzut zobowiązanego zgłoszony w piśmie z 3 października 2007 r. był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym i jest (będzie) przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1679/07;

art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia;

art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne powołanie tego przepisu w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia;

art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nieustosunkowanie się do zgłoszonych zarzutów;

art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez bezpodstawne uznanie, że Prezes UKE jest "wierzycielem" - w rozumieniu tej ustawy - obowiązków pieniężnych - rat opłaty koncesyjnej - ustalonych w Koncesji Nr [...], wydanej przez Ministra Łączności w dniu 2 kwietnia 1999 r.,

art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez bezpodstawne uznanie, że skarżąca jest zobowiązana - w rozumieniu tego przepisu -do wykonania obowiązków o charakterze pieniężnym, które wygasły w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji Ministra Łączności z dnia 2 kwietnia 1999 r. ustalającej te opłaty,

art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne uznanie, iż Prezes UKE jest uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku zapłaty rat opłaty koncesyjnej, które wygasły w związku z wygaśnięciem z dniem 1 stycznia 2001 r. decyzji udzielającej Koncesji Nr [...], wydanej przez Ministra Łączności w dniu 2 kwietnia 1999 r.

W uzasadnieniu skargi, rozwijając powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej Spółki przede wszystkim zaznaczył, iż w ocenie strony skarżącej zarzut podniesiony w piśmie z 3 października 2007 r. nie mógł być i nie był przedmiotem rozpatrzenia w żadnym z zakończonych do dnia wydania zaskarżonego postanowienia postępowań administracyjnych lub sądowoadministracyjnych. W żadnym z wymienionych w zaskarżonym postanowieniu postępowań przedmiotem rozstrzygnięcia nie było istnienie lub nieistnienie obowiązku uiszczenia przez skarżącą kolejnych rat opłaty koncesyjnej. Brak było bowiem podstawy prawnej do rozpatrywania kwestii istnienia lub nieistnienia tego obowiązku przez organy orzekające w tych postępowaniach. Jedyną właściwą podstawą prawną rozpatrzenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku wniesienia rat opłaty był i nadal jest art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydając zaskarżone postanowienie i odmawiając merytorycznego rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu wygaśnięcia obowiązku, Prezes UKE uniemożliwił skarżącej obronę jej praw w postępowaniu egzekucyjnym, a także kontrolę zasadności zgłoszonego zarzutu przez Sąd Administracyjny.

Następnie, pełnomocnik Spółki odniósł się do decyzji, na które powołał się Prezes UKE w zaskarżonym postanowieniu, wykazując w ten sposób na niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.

Pełnomocnik Spółki wskazał na wady decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r. i [...] marca 2004 r., które -w jego ocenie- winny skutkować wyeliminowaniem tych orzeczeń z obrotu prawnego.

Wskazał, iż orzeczenia te wydane zostały w związku z wnioskami Spółki, przy czym zaznaczył, że wnioski te opierały się na art. 162 § 1 pkt 1 i 154 k.p.a. Oznacza to, iż postępowania administracyjne prowadzone przez organ mogły toczyć się tylko w takim zakresie jak żądała Spółka, a więc jedynie w kontekście przesłanek wynikających z ww. przepisów procesowych.

W konsekwencji pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż zarzut polegający na wygaśnięciu egzekwowanego obowiązku -wbrew uznaniu Prezesa UKE- nie był przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezesem UKE.

Prezes UKE w decyzji z [...] lipca 2007 r. - zgodnie z podstawą prawną tej decyzji - mógł rozstrzygać jedynie wniosek Spółki z perspektywy wystąpienia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a. (albowiem w takim trybie Spółka wystąpiła z żądaniem). W decyzjach wydawanych na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. nie przeprowadza się zaś żadnego postępowania merytorycznego, wychodzącego poza zakres przesłanek określonych w tym przepisie. Oznacza to, że sam fakt zawarcia w uzasadnieniu decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r. wywodów organu nie odnoszących się do przedmiotu i zakresu rozstrzygnięcia możliwego na gruncie przepisu art. 154 k.p.a. nie powoduje, że jakoby "zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym." W decyzji z [...] lipca 2007 r. - zgodnie ze wskazaną w niej podstawą prawną - Prezes UKE mógł badać jedynie istnienie interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego interesu strony, który mógłby przemawiać za zmianą decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r. Przedmiotem tego postępowania nie była natomiast kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku uiszczenia piątej i szóstej raty opłat wynikających z Koncesji.

Zarzut Spółki polegający na wygaśnięciu obowiązku - wbrew uznaniu Prezesa UKE - jest zatem dopuszczalny, bowiem nie został dotychczas rozpatrzony w żadnym postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym. Wnioski składane przez Spółkę w prowadzonych dotychczas postępowaniach administracyjnych dotyczyły bowiem albo stwierdzenia na podstawie art. 162 k.p.a. wygaśnięcia decyzji udzielającej Koncesji (postępowania te w tym zakresie zostały lub powinny zostać umorzone) albo zmiany - na podstawie art. 154 k.p.a. - decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r.

Odnośnie postępowania sądowego pełnomocnik Spółki wskazał, iż skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa UKE wydaną na podstawie art. 154 k.p.a. Zatem przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie będzie kwestia wygaśnięcia lub nie rat opłaty koncesyjnej ustalonej w Koncesji, lecz jedynie prawidłowość zastosowania w tej sprawie art. 154 k.p.a. i rozstrzygnięcia Prezesa UKE polegającego na odmowie zmiany decyzji Ministra Infrastruktury z czerwca 2003 r. z punktu widzenia prawidłowości stosowania w tym postępowaniu przepisów o postępowaniu administracyjnym.

W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż Prezes UKE nie wskazał podstawy prawnej pozwalającej na uznanie, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ ten jest wierzycielem opłat ustalonych w Koncesji Nr [...], wydanej przez Ministra Łączności w dniu 2 kwietnia 1999 r., zmienionej kolejnymi decyzjami Ministra Łączności. Nie wskazał również podstawy prawnej do żądania zapłaty odsetek od nieuiszczonych - a należnych jego zdaniem - rat opłaty koncesyjnej.

Nie ulega wątpliwości, jak zauważył pełnomocnik skarżącej, że Koncesja Nr [...] z 2 kwietnia 1999r. została wydana przez Ministra Łączności. Kolejne raty opłaty koncesyjnej miały być zatem wnoszone na rachunek Ministra Łączności, podany w Koncesji i późniejszych decyzjach zmieniających tą Koncesję. Jedynie Minister Łączności mógł być zatem wierzycielem obowiązków o charakterze pieniężnym (opłaty koncesyjnej) wynikających z wydanych przez siebie koncesji.

Nawet gdyby zatem teoretycznie przyjąć, że po dniu 1 stycznia 2001 r. istniał obowiązek uiszczenia rat opłaty koncesyjnej wynikających z uchylonej z mocy prawa Koncesji z 2 kwietnia 1999 r., to należałoby uznać, że Prezes UKE nie jest wierzycielem tych obowiązków.

Oznacza to, że egzekucja obowiązków o charakterze pieniężnym na podstawie tytułu wykonawczego z 6 września 2007 r. Nr [...] jest niedopuszczalna a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ egzekucyjny powinien był także zwrócić Prezesowi UKE tytuł wykonawczy z tego powodu, że nie został on wystawiony przez wierzyciela w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wskazał, iż zarzut zgłoszony przez Spółkę w piśmie z 3 października 2007 r. opierający się na twierdzeniu, iż skoro koncesja na świadczenie usług telekomunikacyjnych Nr [...] z 2 kwietnia 1999 r. wygasła, to wygasł również obowiązek zapłaty rat opłaty koncesyjnej dochodzony na podstawie tytułu wykonawczego, jest przedmiotowo spójny ze złożonymi przez Spółkę wnioskami w toku prowadzonego od 10 stycznia 2003 r. postępowania administracyjnego, których rozpatrzenie zakończyła ostatecznie decyzja Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r.

W piśmie procesowym z 8 sierpnia 2008 r. pełnomocnik Spółki uzupełniając skargę wskazał, iż wyrokiem z 27 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1679/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r., decyzji Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. oraz z [...] czerwca 2003 r. Podał, że wyrok ten jest prawomocny, a to oznacza, że wszystkie ww. decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Następnie podniósł, iż zarówno WSA orzekający w niniejszej sprawie jak i Prezes UKE związani są rozstrzygnięciem Sądu zapadłym w ww. sprawie o sygn. VI SA/Wa 1679/07. Nadto pełnomocnik Spółki podał, że z uzasadnienia wyroku z 27 lutego 2008 r. jednoznacznie wynika, że WSA ograniczył się w tym postępowaniu do stwierdzenia uchybień proceduralnych oraz naruszenia przez organy przepisów kompetencyjnych. WSA nie rozstrzygał kwestii istnienia bądź wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku zapłaty kolejnych rat opłaty koncesyjnej. Następnie pełnomocnik skarżącej zaznaczył, iż w niniejszej sprawie z uwagi na wskazane orzeczenie Sądu zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, a tym samym do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane w oparciu o wyeliminowane z obrotu prawnego ww. wyrokiem Sądu decyzje.

Do protokołu rozprawy z 11 września 2008 r. strony postępowania sądowego załączyły dodatkowe pisma procesowe wskazujące ich stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171).

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa UKE z [...] października 2007 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., tj. z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa dające przesłankę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie administracyjnej - dotyczącej zajęcia stanowiska przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.

Zaskarżone postanowienie Prezesa UKE z [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie własne tego organu z [...] października 2007 r., zostały wydane w oparciu o art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Orzekając w sprawie Prezes UKE uznał, iż zarzut zgłoszony przez skarżącą Spółkę w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym dwóch rat opłaty koncesyjnej, był już rozpatrywany w postępowaniu administracyjnym oraz będzie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.

Prezes UKE -uzasadniając w sprawie zastosowanie art. 34 § 1a ww. ustawy- wskazał na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r. (mającą załatwiać wniosek Spółki C. zgłoszony w trybie art. 162 k.p.a.), oraz na decyzję własną (tj. Prezesa UKE) z [...] lipca 2007 r., kończącą postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki złożonym w trybie art. 154 k.p.a.

Powołując się na powyższe decyzje, ich treść oraz treść wniosków Spółki C., w wyniku których zostały one wydane, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do merytorycznej oceny zgłoszonego zarzutu. Zarzut ten był bowiem analizowany w powyżej wskazanych postępowaniach administracyjnych i jego ocena znalazła swoje odbicie w wydanych w ich wyniku orzeczeniach. Orzeczenia te stanowiły zaś podstawę do zastosowania przez Prezesa UKE art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Zatem, organ swoje rozstrzygnięcia oparł wyraźnie na ww. decyzjach. Wziął też pod uwagę, że Spółka C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r., a to świadczy w jego ocenie o tym, że zarzut skarżącej zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym będzie również przedmiotem oceny Sądu.

To wszystko uzasadniało -w ocenie organu- wydanie orzeczenia na podstawie wyżej cytowanego art. 34 § 1a i w efekcie uniemożliwiło merytoryczną ocenę zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu.

Skoro wydane w niniejszej sprawie -w oparciu o powyżej wskazany przepis- postanowienia powołują się na konkretne decyzje, Sąd nie może przy ich ocenie pominąć faktu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 27 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1679/07 po rozpoznaniu skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r. stwierdził nieważności tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wydanej przez Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r., a także decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2003 r. WSA wyeliminował powołanym wyrokiem z obrotu prawnego wszystkie te decyzje, które zdaniem Prezesa UKE miały wpływ na wynik niniejszej sprawy, dotyczącej zajęcia stanowiska co do zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu.

Tym samym w ocenie Sądu należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż zachodzi tu przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Przepis ten na podstawie art. 126 k.p.a. znajduje zastosowanie także do postanowień, na które przysługuje zażalenie.

Nadto, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., ww. przepis procesowy obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (w tym przypadku postanowienia).

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i zdaniem Sądu uzasadniała uchylenie obu postanowień wydanych przez Prezesa UKE na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępianiu egzekucyjnym w administracji, w oparciu o art. 135 p.p.s.a.

Postanowienia wydane w niniejszej sprawie przez Prezesa UKE zostały podjęte z uwagi na decyzje Ministra Infrastruktury i Prezesa UKE, które następnie zostały wyeliminowane prawomocnym wyrokiem Sądu z obrotu prawnego. Wypełnia to dyspozycję ww. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i stanowi podstawę do uchylenia rozstrzygnięć Prezesa UKE w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

W innym przypadku w obrocie prawnym pozostałyby orzeczenia oparte na wadliwych decyzjach, a co więcej - wyeliminowanych już z obrotu oprawnego.

Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd kierował się m.in. wyrokiem z 19 stycznia 2007 r. (sygn. akt I OSK 638/06, lex nr 329945), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zmiany stanu faktycznego zaszłe po wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tego orzeczenia przez WSA. Jednocześnie NSA zauważył, iż wyjątek od tej zasady stanowi zdarzenie przewidziane m.in. w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Sąd w niniejszej sprawie miał też na względzie stanowisko NSA zawarte w wyrokach z 10 października 2006 r. (sygn. akt II GSK 156/06, Lex Nr 276701) oraz 14 listopada 2006 r. (sygn. akt II OSK 1321/05, Lex Nr 317405).

W tym drugim z wymienionych wyroków, NSA wskazał, iż "kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja, w odniesieniu do której stwierdzono jej niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.". Dalej Sąd ten wskazał, że "Nie można (...) pojęcia "naruszenia prawa" o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (...). Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego np. określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., czy też w art. 145a k.p.a."

Z przytoczonego orzeczenia NSA wynika także, iż art. 145 § 1 pkt 1 b) p.p.s.a. ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż w wyroku z 27 lutego 2008 r. sygn. jw. -wydanym po rozpoznaniu skargi C. Spółki z o.o. w W. na decyzję Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r.- Sąd nie rozstrzygał kwestii związanych z wygaśnięciem egzekwowanego od skarżącej obowiązku zapłaty dwóch rat opłaty koncesyjnej. Wskazał jedynie na naruszenie przepisów proceduralnych oraz kompetencyjnych i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Prezesa UKE - powyżej wskazywanych. Nie można więc przyjąć za organem, iż Sąd ten rozstrzygał zarzut, który skarżąca zgłosiła następnie (po raz kolejny) w postępowaniu egzekucyjnym.

Również z tego powodu zaskarżone w sprawie postanowienie i poprzedzające go postanowienie z [...] października 2007 r. nie mogło się ostać. Wprawdzie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odwołuje się m.in. do postępowania sądowego, ale -w ocenie Sądu- ustawodawca nie miał tu na myśli postępowania sądowoadministracyjnego, w którym sąd nie orzeka co do istoty, a jedynie kontroluje działalność organów administracji publicznej. Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko w tej kwestii przedstawione w wydanych w sprawie postanowieniach jest błędne i świadczy o błędnej interpretacji przez organ art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie, dostrzeżone powyżej uchybienie organu nie mogłoby stanowić wyłącznej podstawy do uwzględnienia skargi. Postanowienie Prezesa UKE z [...] grudnia 2007 r. i utrzymanie nim w mocy postanowienie własne tego organu z [...] października 2007 r. opierają się przede wszystkim na powyżej wskazanych już decyzjach Ministra Infrastruktury i decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2007 r., wyeliminowanych następnie z obrotu prawnego.

Konkludując, sprawa wymaga ponownego załatwienia, tj. Prezes UKE winien raz jeszcze zająć stanowisko w sprawie zgłoszonego przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu i orzec w oparciu o art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym Prezes UKE wydanie orzeczenia winien poprzedzić ustaleniem stanu faktycznego z uwzględnieniem nowych okoliczności wywołanych prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 27 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1679/07.

Z powyższych względów, nie przesądzając końcowego merytorycznego wyniku sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 135, art. 200 i 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.