Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 340/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 116
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz – Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego

w T. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki z o. o. R. I. w T., pełniącego funkcję w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2009r., kwiecień i lipiec 2010r., solidarnej z podatnikiem oraz z drugim członkiem zarządu W. R., za powstałą wskutek nieuregulowania tych zobowiązań zaległość podatkową w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego

w łącznej wysokości [...] zł.

W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 187, art. 180, art. 181, art. 191, art. 194 § 3, art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.".

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 116 § 1 i 2 O.p., podstawą do orzekania o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki jest:

1. powstanie zobowiązania, którego termin płatności upływał w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu; 2. bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika w całości lub w części; 3. niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku oraz 4. niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej podatnika. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2008r. aktem notarialnym repertorium A numer [...], skarżący oraz W. R., zawarli umowę spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą R. I.. Do dwuosobowego zarządu pierwszej kadencji Spółki, zawiązanej tym aktem notarialnym, powołani zostali: W. R., jako Prezes Zarządu oraz skarżący, jako Wiceprezes Zarządu. Postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] stycznia 2009r. sygn. sprawy: [...] Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS: [...]. Uchwalą

Nr [...] z dnia [...] września 2011r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki W. R. został odwołany z pełnienia funkcji członka Zarządu - Prezesa Zarządu, natomiast skarżący został odwołany z pełnionej funkcji członka Zarządu - Wiceprezesa Zarządu Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2011r. Zgodnie

z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. sprawy: [...] w Dziale 2 Rubryka 1 - Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu, Podrubryka 1 - Dane osób wchodzących w skład organu odnotowano: wykreślenie skarżącego z funkcji wiceprezesa zarządu, wykreślenie W. R. z funkcji prezesa zarządu, wpis K. P. G. na funkcję prezesa zarządu. Zaś w Dziale 2 Rubryka 3 - Prokurenci, odnotowano wpisy prokury samoistnej dla skarżącego oraz W. R.. Z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców (według stanu na dzień [...] kwietnia 2016r.) wynika, że skarżący nadal pełni funkcję prokurenta w Spółce. Z powyższego wynika, że nie zachodzą wątpliwości, co do spełnienia pierwszej przesłanki określonej w art. 116

§ 2 O.p.

W zakresie drugiej przesłanki organ podał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] maja 2012r. określił Spółce zobowiązanie

w podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. w wysokości [...] zł, za kwiecień 2010r. w wysokości [...] zł oraz lipiec 2010r. w wysokości [...] zł. Zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. uległo zmniejszeniu w wyniku wpłat dokonanych na poczet tego zobowiązania w łącznej wysokości [...] zł, zaś należność z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2010r. uległa zmniejszeniu o kwotę [...]zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., działający jak organ egzekucyjny dochodził od Spółki należności na podstawie tytułów wykonawczych numer: [...]

i [...] z dnia [...] maja 2012r. Z uwagi na fakt, iż egzekucja z wynagrodzenia za pracę, ruchomości, wierzytelności i kont bankowych Spółki okazała się bezskuteczna, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. Sygn. akt [...] [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. - M. G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2012r. W świetle powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki, stosownie do treści art. 116 § 1 O.p.

Odnosząc się do trzeciej przesłanki organ wskazał, że przeanalizował zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia, czy zaistniała w sprawie przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. W tym celu poddał analizie bilans sporządzony na dzień [...] grudnia 2009r., 2010 r., 2011r. i 2012r. oraz rachunek zysków i strat za lata 2009-2012, a także złożoną w dniu [...] sierpnia 2010r. korektę bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok 2009. Na podstawie szczegółowej analizy danych organ wywiódł, że Spółka nie była w stanie zaspokoić wymagalnych zobowiązań wierzycieli, bowiem na koniec 2009r. zobowiązania krótkoterminowe kształtowały się na poziomie ok. 600 tys. zł w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń stanowiły ok. 100 tys. zł, przy czym należności wynosiły ok. 340 tys. zł. Okoliczność ta wskazuje na fakt, że Spółka była niewypłacalna, a kontynuacja jej działalności była zagrożona.

Z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych Spółka miała problemy począwszy od marca 2009r., tj. od momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej,

a także za kolejne miesiące maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad

i grudzień 2009r. (zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń - wpłaty po terminie), sierpień 2009r. (niezapłacona w terminie płatności zaliczka z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych) oraz czerwiec 2009r. (podatek od towarów i usług - wpłata po terminie). Spółka zalegała także wobec P. S. S.-E. w G. za październik 2010r. na kwotę [...]zł. Zdaniem organu, fakt, że spółka nie była w stanie regulować nawet niewielkich kwot należnych podatków, które wahały się w granicach od [...] zł do [...] zł, świadczy o zachwianiu jej płynności finansowej. Organ zwrócił uwagę,

że zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. wynikające

z korekty deklaracji złożonej w dniu [...] listopada 2010r. zostało uregulowane dopiero

w dniach [...] grudnia 2010r., [...] stycznia 2011r. i [...] sierpnia 2011r. w trybie postępowania egzekucyjnego. Organ nadmienił również, że sytuacja Spółki w kolejnych miesiącach nie uległa poprawie. Jak wynika z akt sprawy, zobowiązanie wynikające

z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za rok podatkowy 2009 w kwocie [...]zł uregulowane zostało dopiero w dniu [...] kwietnia 2010r. Spółka posiadła zobowiązania, których nie była w stanie regulować, nie dysponowała też własnym majątkiem trwałym, bowiem urządzenia techniczne i maszyny oraz środki transportu były w dzierżawie lub leasingu. W opinii organu, w oparciu o posiadane w aktach sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową Spółki, złożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości nastąpić winno po upływie terminu dwóch tygodni od dnia upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. (26 stycznia 2010r.), a więc [...] lutego 2010r. W sprawie skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe oraz, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy strony.

W zakresie czwartej przesłanki organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka uniemożliwiająca orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, a mianowicie wskazanie przez członka zarządu mienia Spółki pozwalającego na zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej. W toku prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postępowania podatkowego skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego istnienie rzeczywistego mienia Spółki, pomimo, iż organ pierwszej instancji

w postanowieniu z dnia [...] listopada 2015r. o wszczęciu postępowania podatkowego

w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki z o. o. R. I., poinformował o możliwości wskazania przesłanek do zwolnienia

z tej odpowiedzialności. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, podatnik nie wskazał mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

Reasumując, organ II instancji stwierdził, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w sposób prawidłowy zbadał przesłanki pozwalające, zgodne

z art. 116 O.p., na orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego jako Wiceprezesa Zarządu Spółki za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. oraz kwiecień i lipiec 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę od wyżej wymienionych zaległości oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Oceniając podjęte przez organ podatkowy I instancji czynności, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ ten prawidłowo wskazał, iż zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu oraz wykazał bezskuteczność egzekucji wobec majątku dłużnika. Ponadto w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające od tej odpowiedzialności, określone w przepisie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

W skardze strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. zasady zaufania zawartej w art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego,

a w konsekwencji rozstrzygnięcie wątpliwości w przedmiotowej sprawie na niekorzyść podatnika;

2. zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i w konsekwencji wydanie decyzji bez szczegółowego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

3. zasady zaufania zawartej w art. 187 O.p. poprzez niezastosowanie i w konsekwencji nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów mogących mieć wpływ na wydanie decyzji podatkowej;

4. art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2 oraz art. 194 § 3 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich środków mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy,

a także brak ustalenia w sposób obiektywny, czy podatnik wiedział i mógł wiedzieć

o tym, że wykonanie spornych transakcji nie zostało właściwie udokumentowane;

5. art. 125 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego niemal

w całym zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia;

6. art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów

i w konsekwencji wydanie przedmiotowej decyzji na niekorzyść podatnika;

7. art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. poprzez sformułowanie uzasadnienia faktycznego

i prawnego decyzji niezawierającego pełnego wskazania dowodów, którym organ dał wiarę i przyczyn, dla których innym dowodom jej nie dał, jak również wskazanie okoliczności faktycznych, których w związku z brzmieniem art. 192 O.p. nie można uznać za udowodnione.

Skarżący zakwestionował w skardze i w sposób obszerny przedstawił zarzuty dotyczące wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2009r., kwiecień i lipiec 2010r., które zostały określone decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] maja 2012r. Podniósł, że organ I instancji bezpodstawnie uznał, że transakcje Spółki R. I. z podmiotami P. T.-B. M.. K., F. H.-U. H. S., P. A.-B. R. R., W. D. W., M. B. były fikcyjne,

a faktury dokumentujące te transakcje "puste", co skutkowało tym, że wystawione przez wskazanych kontrahentów faktury nie mogły po stronie podatnika stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur, a podatnik nie nabył prawa do obniżenia podatku. W zakresie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług skarżący zarzucił, że organy podatkowe w toku postępowania nie zbadały okoliczności pozwalających na przypisanie winy podatnikowi za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki oraz okoliczności dotyczących wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Dodatkowo zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie szeregu dowodów związanych z określeniem Spółce wysokości zobowiązania

w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2009r., kwiecień i lipiec 2010r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom skargi, rozstrzygnięcie zawarte w decyzjach organu I i II instancji znajduje podstawy w przytoczonych przepisach prawa materialnego, zaś wydanie obu decyzji poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym, w szczególności wskazywanym przez skarżącego. Podkreślić w tym miejscu należy, że zarzuty skargi koncentrują się na polemice z ustaleniami organów

w zakresie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług brak jest natomiast konkretnych zarzutów dotyczących ustaleń

w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za te zaległości.

Zasadniczym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie czy istniały dostateczne podstawy faktyczne i prawne by obciążyć skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2009r., kwiecień i lipiec 2010r. i czy w konsekwencji decyzja orzekająca o takiej odpowiedzialności nie została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p.

Zgodnie z art. 116 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się

w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do § 2 odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przy orzekaniu o odpowiedzialności osób trzecich, jakimi są członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 116 § 1 i § 2 O.p. organ podatkowy ma obowiązek wykazać w ramach postępowania dowodowego (obowiązek dowodzenia i ciężar dowodu):

1. istnienie zaległości podatkowych takiej spółki,

2. bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowych przeciwko spółce ,

3. że strona postępowania pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie kiedy powstały zobowiązania podatkowe spółki.

Zaległości podatkowe mogą być następstwem braku zapłaty podatku wynikającego albo z deklaracji albo z wydanych decyzji podatkowych określających lub ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie niż wskazanej w deklaracji.

W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, np. z tytułu podatku od towarów i usług decyzja określająca ich wysokość tylko potwierdza ten fakt. Strona, będąca osobą trzecią, w zakresie istnienia tej przesłanki nie może zgłaszać zarzutów merytorycznych związanych z wykazaniem lub określeniem samego zobowiązania podatkowego, które powinny być podnoszone przez podatnika będącego spółką w innym postępowaniu (wymiarowym).

Bezskuteczność egzekucji organy podatkowe winny wykazać za pomocą wszelkich dowodów potwierdzających fakt niemożności zaspokojenia zaległości podatkowych.

Pełnienie funkcji członka zarządu w danym okresie może być wykazane wszelkimi dowodami w postaci, np. właściwych uchwał o powołaniu i odwołaniu z funkcji członka zarządu, wypisu do KRS, czy też bezpośredniej informacji sądu rejestrowego.

Natomiast strona zwolni się z odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p., czyli nie zaistnieją podstawy faktyczne i prawne do wydania decyzji, gdy albo:

1. wykaże chociażby jedną z poniższych okoliczności, a mianowicie, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości,

b) we właściwym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

c) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło nie z jej winy,

2) wskaże mienie, z którego egzekucja zaległości podatkowych jest możliwa .

Z konstrukcji przepisu art. 116 § 1 O.p. wynika, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na stronie, a dopiero ciężar dowodzenia na organie podatkowym. Wnioski takie płyną z porównania jego treści zawartej w części wstępnej, gdzie ustawodawca użył kategorycznego sformułowania "odpowiadają" z częścią końcową, gdzie użyto określeń "wykaże" i "wskaże".

Jeśli chodzi o okoliczność braku winy osoby trzeciej, to odnosi się ona do obowiązku, spoczywającego na zarządzie jako organie wykonawczym osoby prawnej, zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego. Podstawy prowadzenia takich postępowań reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

i naprawcze (t.j. Dz.U.2015.233).

W rozpoznawanej sprawie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że

w sprawie organy wykazały wystąpienie przesłanek pozytywnych warunkujących wydanie spornej decyzji, zaś strona nie wykazała negatywnych przesłanek z art. 116

§ 1 i 2 O.p. W sprawie niespornym jest fakt zaległości podatkowych Spółki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2009r., kwiecień

i lipiec 2010r. przy czym wysokość zobowiązań podatkowych określona została

w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] maja 2012r. Termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. oraz kwiecień i lipiec 2010r. upływał w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu R. I. s.c. W. R. R. R. co znajduje oparcie w danych z KRS, a nie było kwestionowane. Nie budziło więc wątpliwości, że skarżący był członkiem zarządu w okresie gdy powstała zaległość podatkowa i z tego tytułu odpowiada za zaległości podatkowe spółki.

Organy podatkowe prawidłowo także oceniły, że w sprawie zaistniała druga pozytywna przesłanka warunkująca możliwość orzekania o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Organ podatkowy przeprowadził w tym zakresie szczegółową analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a skarżący tych okoliczności

w skardze nie podważał. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., działający jak organ egzekucyjny dochodził od spółki należności na podstawie tytułów wykonawczych numer: [...] i [...] z dnia [...] maja 2012r. W dniach [...] maja 2012 r., 11 i [...] czerwca 2012 r. wystawiono zawiadomienia

o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego

u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem do wyżej wymienionych tytułów wykonawczych i skierowano je do banku K. B. S. A. w L.. P. Oddział

I w S. , B. P. w B., K. - D. Banku

w T., Banku O. Ś. I O/operacyjny w T., I. Ś. S. A. W odpowiedzi P. Bank [...] S.A. w P. poinformował o wypowiedzeniu spółce rachunku bankowego, zaś P. Bank [...] S. A. w K. podał, że na rachunku bankowym spółki wystąpił zbieg egzekucji, który dotyczy następujących organów: P. S. - K. Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I., T. W. S. - [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T., R. T. - K. Sądowy przy Sądzie Rejonowym w R.. B. P.

w B. odpowiedział, że spółka nie figuruje w ewidencji klientów banku.

K. - D. B. S. we [...] poinformował, że zawiadomienie zostało przekazane do realizacji (brak środków), natomiast S. G. B. K. - D. B. S. Oddział w T. potwierdził, że na rachunku bankowym spółki wystąpił zbieg egzekucji sądowej

i administracyjnej, a na rachunku obowiązuje zajęcie egzekucyjne: [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I. - P. S., [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. -M. G., A. Z., T. S.. Dodatkowo bank wskazał, że w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej do tego samego rachunku wstrzymuje realizację zajęć, do czasu ustalenia organu łącznie prowadzącego egzekucję.

B. O/Bydgoszcz podał, że prowadzi na rzecz spółki rachunek bankowy, jednakże zawiadomienia nie mogą być zrealizowane, ponieważ na rachunku spółki wystąpił zbieg egzekucji, dlatego też bank wstrzymuje realizację zawiadomień do czasu wyznaczenia organu prowadzącego łączną egzekucję

a następnie poinformował, że rachunki bankowe spółki zostały zamknięte.

I. Ś. S.A. w K. poinformował, że brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego, a do rachunków bankowych dłużnika wystąpił zbieg egzekucji prowadzonych przez [...] Sądowego D. Z. i T. W. S. przy Sądzie Rejonowym w T..

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2012r. Sygn. akt I Co 3225/12, na skutek zbiegu egzekucji: sądowej prowadzonej przez Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym w T. M. G. , A. Z. ,

T. S. , J. G. i [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w I. P. Stynika oraz administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., skierowanych do rachunku bankowego spółki w K. - D. B. S., [...] Sądowy M. G. został wyznaczony do prowadzenia łącznej egzekucji.

Tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zostały przekazane Komornikowi Sądowemu. Z uwagi na fakt, iż egzekucja z wynagrodzenia za pracę, ruchomości, wierzytelności, kont bankowych spółki okazała się bezskuteczna, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Sygn. akt [...] [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. - M. G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych: [...] - [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy jak i wyciągnięte wnioski organów podatkowych nie wzbudziły zastrzeżeń. Dokonane przez organy podatkowe ustalenia w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki były prawidłowe i znajdowały w pełni oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Wobec powyższego stwierdzić należało, że wynikające z art. 116 O.p. pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe,

a mianowicie: istnienie zaległości, pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upłynął termin płatności zobowiązań, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce zostały

w dostateczny sposób wykazane przez organy podatkowe.

Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, a więc zwalniających skarżącego z odpowiedzialności, w ocenie Sądu zostały one również dostatecznie wyjaśnione w postępowaniu. Jak wyżej wskazano, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał przede wszystkim na skarżącym.

Organ podatkowy ustalił, że skarżący nie złożył wniosku o upadłość spółki, nie wskazał też majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zobowiązań podatkowych. Za trafne należało więc uznać stanowisko organów, że zaistniała niewypłacalność spółki (art. 11 p.u.n.), która zobowiązywała do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęcia postępowania układowego (art. 21 p.u.n). Zauważyć w tym miejscu należało, że przesłanką egzoneracyjną jest zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami Prawa upadłościowego i naprawczego .

Wyjaśnić także wypadało, że art. 116 § 1 O.p. nie odwołuje się wprost do terminów wymienionych w Prawie upadłościowym i naprawczym, lecz posługuje się niedookreślonym pojęciem "zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie", co uznać należy za zabieg zamierzony, uzasadniony celem regulacji prawnej zawartej w art. 116 O.p. Wskazane unormowanie, ustanawiając subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych, a jego celem jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego w tym zakresie wskutek ich zawinionego działania bądź niedziałania. Wykładnia zatem omawianego przepisu powinna uwzględniać przede wszystkim funkcję ochrony praw podmiotu uprawnionego do uzyskania należności podatkowych. Funkcja ta jest jednocześnie funkcją postępowania upadłościowego, w szczególności

w sytuacji, gdy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli w całości. Wobec tego w sytuacji, gdy w art. 116 § 1 O.p. ustawodawca posłużył się terminem elastycznym, stwierdzić należy, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 O.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, oni są bowiem uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Członek zarządu spółki z należytą starannością powinien zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. O braku zawinienia członka zarządu można byłoby zatem mówić, gdyby wykazane zostało, że uczynił on ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może wystąpić, jeśli przesłanki złożenia wniosku

o upadłość powstały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki ( wyroki NSA z 20.11.2003 r. sygn. akt III SA 1110/02, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2004, nr 6, poz. 115; z 4.11.2005 r. sygn. akt

I FSK 266/05, "Monitor Podatkowy" 2005, nr 3, s. 40; z 13.02.2008 r. sygn. akt II FSK 1605/06).

Rozważając w taki właśnie sposób kryterium braku winy członka zarządu

w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości kierowanej przez niego spółki, bądź niewszczęcie postępowania układowego organ podatkowy zauważył, iż skarżący nie dostarczył żadnych dowodów świadczących o okolicznościach, które uniemożliwiły zrealizowanie powyższego obowiązku we właściwym czasie. Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, do których z całą pewnością należy jej kondycja finansowa, stan zadłużenia i trudności płatnicze wynika bowiem

z ustanowionego w art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu. Ponownie wypadało zauważyć, że bierna postawa członka zarządu w powyższym zakresie, nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez niego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale przeciwnie - uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności przewidzianych w art. 116 O.p. Analiza sytuacji finansowej spółki przeprowadzona przez organ jednoznacznie wykazała, że spółka nie była w stanie zaspokoić wymagalnych zobowiązań wierzycieli, bowiem na koniec 2009r. zobowiązania krótkoterminowe kształtowały się na poziomie ok. 600 tys. zł w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń stanowiły ok. 100 tys. zł, przy czym należności wynosiły ok. 340 tys. zł, okoliczność ta wskazuje na fakt, że spółka była niewypłacalna, a kontynuacja jej działalności była zagrożona. Z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych spółka miała problemy począwszy od marca 2009r., tj. od momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej, a także za kolejne miesiące maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r., sierpień 2009 r., oraz czerwiec 2009r. Spółka posiadła zobowiązania, których nie była

w stanie regulować, co więcej nie dysponowała też własnym majątkiem trwałym, bowiem urządzenia techniczne i maszyny oraz środki transportu były w dzierżawie lub leasingu.

Sąd w pełni aprobuje stanowisko organu, iż zgromadzone w aktach sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową spółki, wskazują, że złożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości, nastąpić winno po upływie terminu dwóch tygodni od dnia upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. (26 stycznia 2010 r.), a więc 09 lutego 2010 r.

Na skarżącym spoczywał również ciężar wykazania kolejnej przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności, tj. wskazania mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki. Analiza akt sprawy dowiodła, że skarżący nie wskazał takiego mienia.

Organy podatkowe podjęły w sprawie zatem wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Ocena dowodów dokonana przez organy była prawidłowa i mieściła się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Była ona zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Organy wykazały przesłanki zasadności orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki, prawidłowo nie stwierdziły również przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący miał zapewnioną możliwość przedstawienia swojego stanowiska w toku postępowania podatkowego. Wobec powyższego nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.

Końcowo już tylko wyjaśnić należy, że zarzuty dotyczące decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie albowiem kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie orzeczenia

o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu a ta nie rozstrzygała o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe, skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalono.

H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka