Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 461/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115a, art. 121 ust 1
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 181
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] września 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga I. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.

w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. (data wpływu do organu – [...] listopada 2018 r.) I. S. (zwana dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (zwany dalej: KWP, organ I instancji) o ponowne naliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm., zwana dalej: u.p.) za lata 2005-2007. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).

Decyzją nr [...]z dnia [...] września 2019 r. KWP, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 32, art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.p., orzekł o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2005-2007.

Organ I instancji ustalił, że skarżąca był funkcjonariuszem Policji i na podstawie rozkazu personalnego nr [...] KWP z dnia [...] kwietnia 2017 r. została zwolniona ze służby z dniem [...] kwietnia 2017 r. W chwili zwolnienia ze służby funkcjonariuszce pozostało łącznie 73 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, za który wypłacono jej ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 14.367,13 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wskazał następnie, że wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny (opublikowanym 6 listopada 2018 r. - Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) stwierdzono, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Zdaniem KWP przyjąć należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a u.p., tj. w zakresie wielkości "przelicznika" za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Powoduje to, że niezbędna staje się nowelizacja ustawy o Policji, która określi wielkość "nowego przelicznika" i ewentualnie zakres stosowania wprowadzonej nowelizacji tj., czy nowe zapisy działają wstecz, a jeżeli tak, to do jakiej daty. Dopiero opisana nowelizacja da możliwość określenia ewentualnego prawa do ponownego przeliczenia byłym policjantom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy.

Ocenił też, że z treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika wyłącznie, że wartość niezbędna do określenia wysokości ekwiwalentu nie może wynosić 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Orzeczenie to nie określa jednak wartości ułamkowej uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Tym samym norma z art. 115a u.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania niniejszej decyzji, nie może zostać w odniesieniu do wnioskodawcy zrealizowana w sposób inny, niż to zostało wykonane w 2014 r. (poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w wysokości wówczas określonej). Dopiero nowelizacja ustawy o Policji, konkretyzująca wymiar części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, stworzy nowy stan prawny, w którym organ będzie upoważniony dokonywać porównania wysokości ekwiwalentu wypłaconego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu z wysokością określoną w znowelizowanym przepisie, a w konsekwencji dokonywać wypłaty uzupełniającej.

W odwołaniu założonym na powołaną decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za lata 2015-2017.

Zdaniem skarżącej nie jest właściwa przyjęta przez organ I instancji argumentacja w zakresie analizy stanu prawnego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K7/15 oraz przepisy ustawy o Policji. KWP w sposób nieuprawniony wskazał, że utrata mocy części przepisu art. 115a u.p. - w zakresie wielkości "przelicznika" za 1 dzień niewykorzystanego urlopu

wypoczynkowego lub dodatkowego, dokonana wykrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nie przyznaje samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości. Tego rodzaju argumentacja nie mieści się w ramach konstytucyjnych zasad praworządności.

Całkowicie błędna jest także ocena stanu prawnego, jaką wskazał KWP w uzasadnieniu decyzji. Nie sposób przyjąć za organem, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje lukę w systemie prawnym, uniemożliwiającą ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Nie można też podzielić stanowiska organu I instancji, że dopiero nowelizacja ustawy, konkretyzująca wymiar części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, stworzy nowy stan prawny, w którym organ będzie upoważniony dokonywać porównania wysokości ekwiwalentu wypłaconego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu z wysokością, określoną w znowelizowanym przepisie, a w konsekwencji dokonywać wypłaty uzupełniającej. Sposób interpretacji obecnie obowiązujących przepisów, dających możliwość wyliczenia zgodnego z Konstytucją RP oraz ustawą o Policji, wynika wprost z uzasadnienia ww. wyroku.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2019 r. Komendant Główny Policji (zwany dalej: KGP, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby stanowił art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia strony ze służby). Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu wynika z art. 115a u.p. który (do dnia 5 listopada 2018 r.) określał, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego, przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.p. ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, ogłoszony 6 listopada 2018 r., spowodował zmianę treści przepisu art. 115a u.p. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego.

Sytuacja taka (brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego), będzie miała miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym będzie przyjęcie danego wskaźnika tych przeliczeń). Istotna będzie też regulacja przepisów przejściowych rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości omawianego ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji. Wobec aktualnego braku przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu w innej niż dotychczas wysokości, organ decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie ma możliwości rozstrzygnięcia w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania.

W skardze na powołaną wyżej decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wykładnię w zakresie związania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a przez to pozbawienie skarżącej należnych jej z mocy prawa i Konstytucji oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego świadczeń publicznoprawnych, wyrównania ekwiwalentu względnie odmowę zastosowania tej normy prawnej, a przez to decyzją ostateczną działanie w celu pozbawienia jej prawa podmiotowego do ekwiwalentu w wysokości zgodnej z należnymi świadczeniami, poprzez nie zastosowanie się do wiążącego organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego;

2. pominięcie konstytucyjnego obowiązku odniesienia się do wniesionego odwołania oraz zarzutów w nim zawartych, a w szczególności co do skutków wstecznych orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność z ustawą zasadniczą normy prawnej od daty jej wydania;

3. nieuzasadnione stanowisko, iż dopiero nowelizacja ustawy o Policji może dać podstawy przeliczenia ekwiwalentu i wyliczenia skarżącej należnego jej wyrównania pomimo, że takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego, gdzie wskazano jednoznacznie sposób przeliczenia przedmiotowego ekwiwalentu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest nieprawidłowa. Organy błędnie przyjęły, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, tworzy lukę prawną w systemie prawnym, uniemożliwiającą ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu. Za niezasadne uznała twierdzenie organów, że dopiero nowelizacja ustawy o Policji konkretyzująca wymiar części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, stworzy nowy stan prawny, upoważniający organy do wyrównania wysokości ekwiwalentu.

W dalszej części skargi skarżąca wskazała na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, które na gruncie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzają, że wypłata należności finansowych, o których mowa we wniosku skarżącego, była możliwa i w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż nie jest sporny stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy. Wnioskodawczyni będąca funkcjonariuszem, zwolniona została ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2017 r. Jednocześnie – z uwagi na fakt, że w chwili zwolnienia ze służby pozostało jej łącznie 73 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, na podstawie art. 115a u.p., wypłacono jej ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 14.367,13 zł brutto, za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia.

Bezsporne jest również, że wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (opublikowanym 6 listopada 2018 r. - Dz.U. z 2018 r. poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż: "art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP".

Do chwili orzekania brak jest w odniesieniu do ustawy Policji regulacji ustawowej, która zastępowałaby stwierdzony jako "niekonstytucyjny" ułamek 1/30 innym ułamkiem – np. 1/22 (ew. 1/21), który jest stosowany w ustawach, dotyczących funkcjonariuszy innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Nie budzi wątpliwości także fakt, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby (na zasadach art. 41 i art. 116 w związku z art. 114 u.p.).

Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu jest ustalenie, czy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i brakiem nowych przepisów, zastępujących niekonstytucyjny przelicznik 1/30 innym przelicznikiem, dopuszczalne i możliwe jest ponowne przeliczenie i wypłacenie "wyrównania" ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop – zgodnie z wnioskiem skarżącej, czy też ponowne przeliczenie i wypłacenie tego ekwiwalentu jest niedopuszczalne - jak twierdzą orzekające w sprawie organy

Zdaniem Sądu, pomimo braku ustawowego zastąpienia przelicznika 1/30 innym przelicznikiem, w oparciu o istniejący stan prawny, można wyliczyć nowy przelicznik za niewykorzystany urlop, ponieważ na sposób wyliczenia kwoty należnej wskazuje wprost uzasadnienie powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślić jednak należy, że do dnia 1 lipca 2019 r. okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 33 ust. 3 u.p. w związku z ust. 2 tego przepisu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana od dnia 1 lipca 2019 r. - Dz.U. z 2019 r. poz. 1635) i taki też okres należy przyjąć do wymienionych wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 1 lipca 2019 r.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu opisanego wyroku: "Ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego.(...) Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. (...) Jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia, przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze".

Z przytoczonej treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. wynika więc wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest (na dzień zwolnienia ze służby) ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy - po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącej – tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego jej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, tj. 2 kwietnia 2014 r., obliczonego – zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Inaczej mówiąc, należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego jednego dnia roboczego przysługującego skarżącej na dzień zwolnienia ze służby.

Zdaniem Sądu powyższy sposób wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego, przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazuje, że określenie należnego skarżącej na dzień zwolnienia ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie tylko nie wymaga nowelizacji przepisów, ale nie powinno nastręczać organom Policji trudności, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień niewykorzystanego urlopu policjanta jest jego wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną, możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U.2015.90). Na marginesie należy zauważyć, że "wymiar czasu pracy" w każdym roku publikowany jest w internecie. Ustalenie wysokości wynagrodzenia policjanta w danym roku kalendarzowym wynika zaś z danych posiadanych przez organy.

Odnosząc się do stanowiska organów, zawartego w uzasadnieniach podjętych decyzji Sąd stwierdza, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.p. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta, jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został wyeliminowany z systemu prawnego w całości, co oznacza, że organ administracji publicznej musi zrekonstruować treść tego przepisu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a u.p. normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Stąd przy stosowaniu art. 115a u.p. organy, dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego.

Wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że pozbawienie przez Trybunał Konstytucyjny danej normy prawnej domniemania jej konstytucyjności powoduje wyeliminowanie tej normy od początku jej obowiązywania. Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu, co oznacza, że ułamek 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie istniał. Tym samym przyjąć należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 "przyznał" skarżącej prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz.1084), która wprowadziła niekompatybilność zmiany systemu urlopu 30-dniowego, liczonego w dniach kalendarzowych, z systemem 26-dniowym, liczonym w dniach roboczych z wprowadzeniem do ustawy o Policji art. 115a. Inne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2311/14). W kontrolowanej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji, tj. prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślał w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy.

Na marginesie należy zauważyć, że jedynym środkiem, uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), jednak tego środka Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) nie zastosował. Nie ma zatem żadnych prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art.115a u.p., czyli po dniu 19 października 2001 r., a tak było w niniejszej sprawie. W zakresie tym Sąd w pełni podziela stanowisko, zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 313/19 oraz z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 312/19, publ. cbois).

Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane są do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności, mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącej części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a u.p. zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 23 lutego 2010 r., sygn. K 1/08 (OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – jak sentencji wyroku.