Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 65/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239e, art. 187 par. 1, art. 191, art. 208 par. 1, art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] numer: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Kielcach, na podstawie art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749), art. 2 ust 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], umarzającej postępowanie w zakresie zmiany właściciela i nazwy punktu gier ujętego w poz. 29 zał. nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], znak: [...] ze zmianami, zezwalającej na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 czerwca 2012 r. [...] z o.o. złożyła wniosek o dokonanie zmiany w pozycji 29 załącznika nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w zakresie zmiany właściciela oraz nazwy punktu gier. Mianowicie domagała się, aby w punkcie gier wymienionym pod poz. 29 – "[...] Sp. z o.o. z siedzibą w m. S. "..." Klub J., [...] K., ul. B." wpisać "DOM P., [...] K., B.". Niezależnie od powyższego, w Izbie Celnej było prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia w części zezwolenia udzielonego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...]. Postępowanie to wykazało, iż Spółka nie prowadzi działalności przez okres dłuższy niż 6 m-cy w 42 punktach gier na automatach o niskich wygranych, w tym również w punkcie gier ujętym w poz. 29 zał. nr 1 do zezwolenia, w związku z czym decyzją z dnia [...] cofnięto Spółce zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. [...] z dnia [...], w części dotyczącej pkt II -poz. 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11,12, 13, 14, 15, 16, 19,21,22,23,25,26,27,29,31,33, 38,39, 42, 43, 49, 50, 51, 53, 55, 56, 58, 59, 60, 61, 64, 65, 66, 72, 73, 76,78 załącznika nr 1 do zezwolenia. Tym samym został również wykreślony z zezwolenia punkt gier usytuowany w K. przy ul. B., a wymieniony pod poz. 29. Decyzja ta została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem z dnia [...], w związku z czym brak jest przedmiotu postępowania. Wykreślenie ww. punktu gier stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie jego zmiany. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 139 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie terminów przewidzianych do przeprowadzenia postępowania, Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, że decyzja z [...] została doręczona w dniu 31 maja 2012 r., a w dniu 27 czerwca 2012 r. organ postanowił o włączeniu jej do niniejszego postępowania. Z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonego materiału organ przedłużył termin rozpatrzenia niniejszej sprawy do 3 września 2012 r., a postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. włączył do niej decyzję z dnia [...].

Dalej Dyrektor podkreślił, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż

o nie załatwieniu sprawy w terminie oraz o tego przyczynie powiadomił Spółkę, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W dniu 10 sierpnia 2012 r. organ podatkowy wydał postanowienie o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Ponieważ Spółka mogła do dnia 23 sierpnia 2012 r. zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, decyzja została wydana [...].

Organ nie zgodził się z zarzutem, że doszło "do niewątpliwej zwłoki w postępowaniu". Wskazał, że w niniejszej sprawie, oprócz dokumentacji przedstawionej przez spółkę, organ I instancji obowiązany był podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Był w związku z tym zobowiązany do uwzględnienia również okoliczności związanych z prowadzeniem postępowania w sprawie cofnięcia decyzji, które to postępowanie ze względu na fakt, iż obejmowało przedmiotowy punkt gier, miało istotny wpływ na niniejsze rozstrzygnięcie.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił stanowiska, że do czasu rozstrzygnięcia przez WSA skargi na decyzję z dnia [...], sprawa jest

w toku, a jej wynik nie został jeszcze ostatecznie przesądzony. Dyrektor uznał, że

w sprawie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia w części

z dnia [...], wydano decyzję ostateczną w postępowaniu administracyjnym, zaś kontrola sądowa zaskarżonego aktu nie stanowi zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie postępowania. Organ podkreślił, że

w przedmiotowej sprawie zostały wydane decyzje I i II instancji i na tym postępowanie administracyjne zostało zakończone. Elementy określające tożsamość sprawy zostały ustalone w decyzji z dnia [...]. Nowe postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 1 czerwca 2012 r., w sposób niewątpliwy odwołuje się do tych elementów. Organ podatkowy jest związany swoją decyzją, zatem nie może wydać dwóch decyzji dotyczących tej samej sprawy. Skoro musi się wypowiedzieć na piśmie, to oba rozstrzygnięcia muszą ze sobą korespondować. Zatem organ musiał wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor dodał, że decyzja z dnia [...] weszła do obrotu prawnego w dniu jej doręczenia, tj. 19 lipca 2012 r.

Organ powołując liczne orzecznictwo sądów administracyjnych nie zgodził się również z zarzutem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą decyzję "..." Sp. z o.o. z/s w R., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzuciła naruszenie: art. 139 Ordynacji podatkowej poprzez oczywiste przekroczenie terminów załatwienia sprawy, art. 208 § 1 tej ustawy - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zezwolenie

w zakresie punktu gier z poz. 29, wobec ostatecznej w administracyjnym toku instancji decyzji z dnia [...], zostało cofnięte, a tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy na przedmiotową decyzję służy skarga do sądu administracyjnego, a następnie skarga kasacyjna do NSA, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy i bezpodstawne przyjęcie, iż nie podlega ona uchyleniu pomimo, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Spółka wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia 30 maja 2007 r., będącego obecnie na etapie postępowania międzyinstancyjnego - sporządzania uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że organ nie załatwił sprawy we wskazanym w art. 139 terminie, bowiem postępowanie dowodowe nie wymagało aż tak dużego odstępu czasu. Spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania

w dniu 1 czerwca 2012 r., wniosek ten należał do typowych, masowo kierowanych przez nią wniosków – stosownie do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej - a zatem i typowo rozpoznawanych przez organ, a mimo to decyzję organ zdołał doręczyć dopiero we wrześniu.

Skarżąca podkreśliła, że w międzyczasie doszło więc do niewątpliwej zwłoki w postępowaniu - w trakcie którego organ przesuwał termin załatwienia sprawy - nie przeprowadzając ani jednej czynności dowodowej, sprawa bowiem nie wymagała dokonania wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i nie było żadnych przeszkód formalnych, aby złożony wniosek rozpatrzyć niezwłocznie. Nie było także przeszkód merytorycznych, by wniosek ten rozpatrzyć pozytywnie.

Zdaniem skarżącej niniejsze postępowanie wykazało, że nowy termin rozpoznania sprawy nie był wyznaczony z powodu konieczności dokonania wnikliwej analizy akt sprawy, lecz tylko i wyłącznie z powodu oczekiwania na decyzję

w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności na automatach do gier

o niskich wygranych i uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Ponadto jeżeli organ I instancji upatrywał w rozstrzygnięciu sprawy o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności przesłanki stanowiącej o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, to winien na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 zawiesić niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia ww. jako zagadnienia wstępnego, a nie zasłaniając się wnikliwą analizą akt, wyznaczać kolejne terminy do rozpoznania oczywistej sprawy. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnej

i jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - WSA w Warszawie wyrok

z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Wa 1/11.

Dalej skarżąca zauważyła, że organy błędnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie zezwolenie w zakresie przedmiotowego punktu gier zostało niewzruszalnie cofnięte decyzją z dnia [...], gdyż stan faktyczny sprawy przedstawia się odmiennie. Skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 1 czerwca 2012 r. zwróciła się o dokonanie zmian w zakresie zezwolenia. Równolegle natomiast toczyło się postępowanie w sprawie jego cofnięcia w części, tj. w zakresie punktów gier. Dyrektor Izby Celnej w Kielcach decyzją z dnia [...], utrzymaną

w mocy rozstrzygnięciem z dnia [...], orzekł o cofnięciu zezwolenia z dnia [...] w części, w tym w zakresie punktu gier z poz. 29. Tym samym decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania, a skarżąca pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. wniosła na nią skargę do WSA w Kielcach. Postanowieniami z dnia 27 czerwca 2012 r. i z dnia 7 sierpnia 2012 r. organ I instancji włączył do niniejszego postępowania obie ww. decyzje. Jednocześnie organ błędnie uznał, iż ostateczność decyzji w toku postępowania administracyjnego warunkuje jej niewzruszalność - i założenie to legło u podstaw wydania zaskarżonej niniejszą skargą decyzji. Tymczasem na decyzję ostateczną w toku postępowania administracyjnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a od wyroku tego sądu, przysługuje skarga kasacyjna do NSA. W wyniku powyższego może dojść m. in. do uchylenia decyzji, która była podstawą umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Zatem postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia w części jest

w toku - sprawa nie została jeszcze ostatecznie przesądzona.

Skarżąca podkreśliła, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do stwierdzenia bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. O tym, czy na decyzję, na której oparł swoje rozstrzygnięcie, nie została wniesiona skarga i czy postępowanie to zostało już prawomocnie zakończone - organ winien posiadać wiedzę z urzędu, bowiem jest stroną tamtego postępowania. Zaniechanie zweryfikowania tej okoliczności skutkuje naruszeniem przepisów prawa procesowego, obligującym organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, przy czym naruszenie to znajduje także swoje bezpośrednie przełożenie w niewłaściwej ocenie materiału dowodowego sprawy.

Strona skarżąca stwierdziła, że organ w przypadku ustalenia, iż cofnięcie zezwolenia, w części dotyczącej również przedmiotowego punktu gier, ma istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszego postępowania, mógł je zawiesić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w tej materii. Tym samym, nie można uznać, iż decyzja ostateczna w toku postępowania administracyjnego wydana

w sprawie cofnięcia zezwolenia, zaskarżona następnie w trybie kontroli sądowoadministracyjnej, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zmiany tegoż zezwolenia, bowiem ta przesłanka umorzenia postępowania nie występuje w niniejszej sprawie.

Powyższą argumentację skarżąca odniosła również do zasadności wniosku

o zawieszenia postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności między innymi decyzji administracyjnych, co oznacza, że badają ich zgodność z prawem obowiązującym w dacie ich wydania, z uwzględnieniem istniejącego w tej samej dacie stanu faktycznego. W niniejszej sprawie oznacza to, że ponieważ Sąd bada prawidłowość decyzji z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, istotny jest stan faktyczny i prawny istniejący w tej właśnie dacie. Dlatego też brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej jaką skarżąca złożyła od wyroku tut. Sądu z [...] w sprawie II [...] , utrzymującego w mocy decyzję cofającą jej, w części, zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Stan faktyczny jest między stronami niesporny. Spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę nazwy właściciela i nazwy lokalu, w którym był usytuowany punkt gier położony w K. przy ul B., wymieniony w załączniku do pozwolenia pod poz. 29, w dniu 1 czerwca 2012 r., podczas, gdy [...] została wydana decyzja, cofająca jej zezwolenie na prowadzenie działalności między innymi w tym punkcie. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...], kiedy to została wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Kielcach decyzja utrzymująca ją w mocy. Tak więc już w dacie wydania przez organ decyzji pierwszoinstancyjnej o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany załącznika do decyzji o pozwoleniu na prowadzenie działalności, była ona ostateczna.

Zgodnie z art. 239 e ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba, że wstrzymano jej wykonanie. W aktach administracyjnych brak jest postanowienia o wstrzymaniu wykonania tej decyzji, również skarżąca nie powołuje się na to, aby taki fakt miał kiedykolwiek (czy to w postępowaniu przed organami czy też przed sądem) miejsce. W tej sytuacji niezrozumiałe jest stanowisko, że organ miał obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie z wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie dot. cofnięcia zezwolenia, a więc do czasu rozpoznania przez WSA w Kielcach złożonej na tę decyzję skargi oraz ewentualnie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA. Byłoby to bowiem wbrew wynikającej z zacytowanego wyżej art. 239 e ordynacji podatkowej zasadzie, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu.

Jeśli chodzi o zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 139 ordynacji podatkowej, to po pierwsze Spółka powinna była ewentualnie zaskarżyć bezczynność organu. Po drugie, zdaniem Sądu, naruszenie powyższego przepisu w niniejszej sprawie nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro Spółka z wnioskiem o zmianę wystąpiła już po wydaniu decyzji o częściowym cofnięciu pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 187 § 1 i 191 ordynacji podatkowej, są one zupełnie nieuzasadnione. Jak już bowiem wspomniano, z uwagi na regulację zawartą w art. 239 e ordynacji podatkowej, bez znaczenia było to, czy decyzja ostateczna, cofająca w części pozwolenie, została zaskarżona do sądu administracyjnego jak również i to, czy została wniesiona od wyroku WSA w Kielcach z dnia [...] skarga kasacyjna. Istotne było bowiem tylko to, że nie została wstrzymana wykonalność decyzji z [...].

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 208 § 1 ordynacji podatkowej, także uznać go należy za bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zawarte w zacytowanym przepisie sformułowanie "w szczególności" oznacza, że bezprzedmiotowość może zachodzić także w innych sprawach, nie tylko dotyczących zobowiązań podatkowych. Skoro zaś z mocy art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, do postępowań określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ordynacji podatkowej, w niniejszej sprawie organ zasadnie oparł swoje rozstrzygniecie na tym właśnie przepisie. Trafnie uznał, że w sytuacji, gdy ostateczną decyzją cofnięto skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w punkcie gier położonym w K. przy ul. B., wymienionym pod poz. 29 załącznika do decyzji z 2007 r., dokonywanie zmiany tej decyzji - jej załącznika pod poz. 29, poprzez określenie innej nazwy właściciela i nazwy lokalu tego samego punktu, jest bezprzedmiotowe. Ponownie podkreślenia wymaga, o czym była mowa na wstępie rozważań, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest zgodność z prawem wydanej decyzji, co oznacza, że istotne jest tylko to, czy w dacie jej wydawania zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Skoro zaś w dniu [...] (data wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia) decyzja cofająca zezwolenie na prowadzenie działalności w punkcie gier położonym w K. przy ul. B. była ostateczna i wykonalna, słusznie organ uznał, że prowadzenie postępowania, którego przedmiotem jest zmiana danych dotyczących tego punktu gier, jest bezprzedmiotowe. Oceny tej nie mógł zmienić fakt, że decyzja cofająca zezwolenie została zaskarżona do WSA w Kielcach, w związku z czym nie była jeszcze prawomocna.

Powyższe powoduje, że bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. W sytuacji bowiem gdy decyzja pierwszoinstancyjna nie narusza prawa, organ odwoławczy musi wydać swoje rozstrzygnięcie na podstawie tego właśnie przepisu.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).