Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 773/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 lutego 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 111), Burmistrz Miasta i Gminy odmówił D. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na syna Ł. Ż.

Organ I instancji wyjaśnił, że osoba wymagająca opieki Ł. Ż. posiada znaczny stopień niepełnosprawności, choruje na serce, a jego niepełnosprawność istnieje od 29. roku życia. Ł. Ż. mieszka w R. (gmina P.) wraz z żoną i dziećmi.

Na podstawie oświadczenia strony stwierdzono, że sprawuje ona opiekę nad synem od września 2020 r., dojeżdża do R. na godzinę 6.00, bo synowa wyjeżdża do pracy i przebywa tam do godziny 17.00. Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu wynika, że strona nie pracuje, w miarę możliwości stara się codziennie sprawować opiekę nad synem, pomaga w codziennych czynnościach.

Osoba wymagająca opieki, Ł. Ż. , pozostaje w związku małżeńskim. W sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych.

W świetle powyższego organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż nie zostały spełnione przesłanki art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia 1 lipca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium ustaliło, że Ł. Ż., w związku z upływem ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, legitymuje się obecnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 6 maja 2021 r., ważnym do dnia 31 maja 2023 r.

Kolegium przychyliło się do stanowiska sądów administracyjnych, które wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b ustawy z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, bowiem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b ustawy, ale w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

Kolegium wskazało, że Ł. Ż. ma obecnie 30 lat. Pozostaje w związku małżeńskim z A. Ż., urodzoną w dniu 3 września 1997 r. Małżonkowie mają dwoje dzieci. Małżonka Ł. Ż. pracuje zawodowo i jest jedynym żywicielem rodziny. Gdy jest w pracy, w godzinach 6.00-17.00 opiekę nad synem sprawuje strona, która obecnie nie pracuje. W miarę możliwości stara się codziennie sprawować opiekę nad synem i pomaga w codziennych czynnościach.

Poza sporem było, że strona, jako wstępna osoby, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mieści się w kręgu osób uprawnionych do wystąpienia o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Jednak z brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Co do zasady zatem pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki wyłącza prawo osób innych, niż jej małżonek, do świadczenia pielęgnacyjnego, chyba że małżonek ten legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązek alimentacyjny małżonka wywieść należy z art. 23 i art. 27 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359). Jeżeli inne osoby, wskazane w art. 17 ust. 1 ustawy, wyrażają wolę zaopiekowania się niepełnosprawnym członkiem rodziny pozostającym w związku małżeńskim i tym samym rezygnują lub nie podejmują pracy zarobkowej, to w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim i nie ma żadnych obiektywnych przeszkód do sprawowania opieki przez współmałżonka, takie świadczenie nie może być im przyznane. Przepis ten przy zastosowaniu wykładni celowościowej umożliwia uzyskanie takiego świadczenia osobie zobowiązanej do alimentacji w związku ze sprawowaniem opieki, nawet jeśli pozostaje w związku małżeńskim z osobą, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wtedy, gdy drugi małżonek, nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może takiej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli.

Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których współmałżonek osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość sprawowania opieki (pozwala mu na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawia jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc np. zdrowy współmałżonek nie chce zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny.

Z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy wprost wynika, że w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Z okoliczności sprawy i wyjaśnień strony jednoznacznie wynika, że A. Ż. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ma 24 lata i pracuje zawodowo, utrzymując rodzinę. Gdy w godzinach 6.00-17.00 jest w pracy, to opiekę nad jej małżonkiem (a swoim synem) sprawuje strona, która nie pracuje zawodowo. Z tego właśnie tytułu aktualnie ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. G. zarzuciła zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się matki, będącej jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez współmałżonkę niepełnosprawnego, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W związku z tak sformułowanym zarzutem skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazała, że pozostając wyłącznie przy wykładni językowej art. 17 ust. 1a ustawy należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. Przytoczyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 80/19, w którym wskazano, że "w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (k.r.o.). Nie można zatem pominąć treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP)".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 111), dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zwróciła się matka osoby wymagającej opieki. Nie jest kwestionowane, że jej wymagający opieki syn legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także to, że skarżąca w związku z opieką nad synem nie podejmuje się zatrudnienia.

Nie zachodziła negatywna przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. wiek, w którym powstała niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki. Organ II instancji prawidłowo zakwestionował stanowisko organu I instancji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 17 ust. 1b ustawy z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną od wieku, w którym powstała niepełnosprawność.

Organ odwoławczy zgodził się natomiast z wystąpieniem innej negatywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. faktu, że obowiązek alimentacyjny żony syna skarżącej wyprzedza obowiązek skarżącej sprawowania opieki nad synem. Żona niepełnosprawnego syna skarżącej , jak prawidłowo ustaliły organy, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ani innym orzeczeniem równoznacznym.

Jak słusznie wywodziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ograniczenie się wyłącznie do stwierdzenia negatywnej przesłanki, jaką jest brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby zobowiązanej do opieki w pierwszej kolejności i odmowa na tej podstawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej w następnej kolejności, w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, może w niektórych przypadkach prowadzić do skutków sprzecznych z celem ustawy, a mianowicie braku zapewnienia realnej opieki osobie tego wymagającej.

Na potrzebę takiej wykładni zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy na gruncie stanów faktycznych, w których prawa do świadczenia pielęgnacyjnego domagała się osoba obciążona wobec niepełnosprawnego obowiązkiem alimentacyjnym w dalszej kolejności niż żyjący współmałżonek, który obiektywnie nie był zdolny tego obowiązku wypełnić, w procesie wartościowania wyników wykładni ww. przepisów Naczelny Sąd Administracyjny przyznawał pierwszeństwo wykładni celowościowej oraz systemowej, uwzględniającej takie wartości konstytucyjne jak dobro rodziny (art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i pomoc państwa osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), pomijając sprzeczne z nimi wyniki wykładni literalnej (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 722/09; z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 190/12; z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1230/14; z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2103/20, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stanowisko to podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Zaznaczyć jednak należy, że konieczność przyznania pierwszeństwa wynikom wykładni celowościowej i systemowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy aktualizuje się wyłącznie w określonym stanie faktycznym sprawy. Podkreślić przy tym należy, że pozostawanie niepełnosprawnego w związku małżeńskim, przy braku posiadania przez jego małżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może być traktowane samo w sobie jako okoliczność wykluczająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego u jednego z krewnych (wstępnego – jak w niniejszej sprawie) ubiegającego się o to świadczenie - jest jednak sytuacją wyjątkową i szczególną. Zachodzi najczęściej wówczas, gdy stan zdrowotny małżonka niepełnosprawnej osoby jest na tyle zły, że obiektywnie wyklucza sprawowanie opieki, a nie posiada on orzeczenia o znacznym stopniu niepełnoprawności (np. gdy nastąpiło znaczne pogorszenie się stanu zdrowia u osoby posiadającej już orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, czy z uwagi na znacznie podeszły wiek i konieczność uzyskiwania pomocy innych osób przy codziennych podstawowych czynnościach).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występowała, albowiem z ustaleń organów wynikało, że synowa skarżącej, tj. małżonka Ł. Ż. – A. Ż. ma 24 lata, jest zatrudniona i wykonuje pracę w godzinach 6.00-17.00. W czasie, gdy pracuje, do jej domu przyjeżdża skarżąca w celu sprawowania opieki nad synem. A. i Ł. Ż. mają dwójkę małoletnich dzieci w wieku 5 i 2 lata. A. Ż. nie tylko nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale również nie posiada orzeczenia o żadnym innym stopniu niepełnosprawności.

Tak ustalone okoliczności sprawy pozwalają w ocenie Sądu na stwierdzenie, że istnieje realna możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem skarżącej przez jego małżonkę A. Ż. Jest ona osobą młodą, w pełni sił, zdolną do wykonywania pracy i aktywną zawodowo, co oznacza, że nie zachodzą żadne obiektywne okoliczności, które wykluczałyby możliwość sprawowanie opieki nad mężem. W toku postępowania skarżąca nie wykazała, mimo że jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego, aby po stronie jej synowej zachodziły jakikolwiek obiektywne przeszkody w wykonywaniu przez nią czynności opiekuńczych, czy to związane z rodzajem schorzenia osoby wymagającej opieki, czy to ze względu na stan zdrowia synowej. Dodać należy, że opiekę nad niepełnosprawnym mężem żona może sprawować zarówno osobiście, jak i zapewnić ją poprzez osoby trzecie, które mogą świadczyć odpłatnie usługi opiekuńcze.

W konsekwencji uznać należało, że zachodziła negatywna przesłanka przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. W świetle tego przepisu należy przyjąć, że obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy między małżonkami wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, nawet tych, którzy są zstępnymi zobowiązanymi do alimentacji w pierwszym stopniu , jak również wstępnych. Nie pozostaje to w sprzeczności z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obok bowiem regulacji art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którą obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami - w K.r.o. funkcjonuje przepis art. 27, zgodnie z którym oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli; zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Regulacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy uwzględnia więc normę i zasadę wynikającą z art. 27 K.r.o. Poza tym, skoro rezygnacja z zatrudnienia bądź niepodejmowanie pracy zarobkowej jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi niepełnosprawnego, to okoliczność aktywności zawodowej osoby zobowiązanej do świadczenia pomocy w pierwszej kolejności (synowej skarżącej) nie może być traktowana jak okoliczność umożliwiająca przyznanie tego świadczenia skarżącej. Nie rodzina bowiem wybiera ze swego grona osobę uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, ale wyboru tego dokonał sam ustawodawca, wskazując w pierwszej kolejności na małżonka osoby niepełnosprawnej.

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie zostały zatem dowiedzione obiektywne okoliczności wykluczające sprawowanie opieki nad niepełnoprawnym synem skarżącej przez jego małżonkę, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.

Jednocześnie stwierdzić należy, że wobec dokonanych ustaleń, że skarżąca sprawuje opiekę nad synem w godzinach 6.00-17.00, a w pozostałej części dnia i w nocy opiekę tę przejmuje żona niepełnosprawnego, nie sposób uznać, że opieka sprawowana przez skarżącą ma charakter ciągły i stały. Choć ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to z treści jej art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11).

Przywołany w uzasadnieniu skargi pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 80/19 nie mógł przesądzać o zasadności skargi, albowiem został wydany w odmiennym stanie faktycznym, w którym o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ubiegała się wnuczka niepełnosprawnego dziadka wymagającego opieki, a jego córka nie była w stanie, z przyczyn obiektywnych, sprawować nad swym ojcem stałej opieki.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. , oddalił skargę.