Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 326/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c"
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Izabela Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody z dnia 6 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. B. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z [...] czerwca 2005 r. znak [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1 i 2, art. 142 i art. 216 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603) orzekł o zwrocie na rzecz R. B. działki nr 1 obr. [...] jedn. ewid. P. w K., o pow. 0,0048 ha objętej Kw nr [...], w granicach wywłaszczonej części działki nr 2 obr. [...] oraz zobowiązał R. B. do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 368,00 zł odpowiadającej zwaloryzowanemu odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji podano, że pismem z [...].12.2003 r. nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa wyłączył się od udziału w załatwieniu sprawy, a Wojewoda [...] postanowieniem z 29.12.2004 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 26 § 2 kpa, wyznaczył do jej załatwienia Starostę K., powołując się w uzasadnieniu na stanowisko zajęte w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.05.2003 r. sygn. akt OPS 1/03.

W kwestiach merytorycznych wskazano, że zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy K. z [...].12.1975 r. o ustaleniu terenu budowy osiedla "[...]" i jego podziale na działki budowlane objęta została działka nr 2 obr. [...], o pow. 0,0685 ha, stanowiącą własność J. B.. W wyniku dokonanego podziału działka ta zmieniła swe oznaczenie i konfigurację w taki sposób, że wydzielona została działka nr 3 przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną, a pozostała jej część o pow. 49 m kw. włączona została do nowopowstałej działki nr 4 przeznaczonej na drogę wewnątrzosiedlową. Ta część działki nr 2 została wywłaszczona w trybie przepisów ustawy z 6.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, w związku z czym decyzją Zastępcy Naczelnika Dzielnicy K. nr [...] z [...].11.1981r., przyznano J. B. odszkodowanie za grunt w wysokości 1764,00 zł.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z 26.06.1992 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej J. B. nabył w całości jej syn R. B..

Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z [...].01.1996 r. na podstawie art. 69 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), odmówił K. B., L. B., G. O., R. B. oraz R. N. działającemu w imieniu H. N. zwrotu części działki nr 4 w granicach części działek nr 2 i nr 5. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody K. z [...].04.1996 r. zaś wyrokiem z 24.04.1997r. sygn. akt II SA/Kr 842/96 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę K. B. na tę decyzję.

Starosta K., rozpatrując ponowny wniosek R. B. z [...].06.2003 r. o zwrot części działki nr 4 obr. [...] jedn. ewid. [...] w K. odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa działki nr 2 obr. [...], uznał, iż w przedmiotowej sprawie ze względu na zmianę podstawy prawnej, w związku z wejściem w życie w dniu 1.01. 1998 r. ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), w której w art. 137 po raz pierwszy zdefiniowano pojęcie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nie występuje powaga rzeczy osądzonej.

Organ uznał, że w sprawie zostały spełnione dwie pierwsze przesłanki zwrotu określone w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem wnioskodawcą jest spadkobierca poprzedniego właściciela, a wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w trybie przepisów ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miasta i osiedlach, wymienionej w art. 216 cyt. ustawy. Stwierdził, także, iż przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia stosownie do dyspozycji z art. 137 ust. 1 ustawy gospodarce nieruchomościami, a tym samym stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, a to z kolei uzasadnia jej zwrot. Równocześnie na podstawie art. 140 w zw. z art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, orzeczono o obowiązku zwrotu przyznanego właścicielce zwaloryzowanego odszkodowania za grunt w kwocie 1764,00 zł.

Odwołanie od decyzji Starosty K. wniosła Gmina Miasto K. podnosząc, że Starosta K. orzekając o zwrocie nie uwzględnił faktu, iż przyczyną niemożności wykonania drogi było wybudowanie na granicy byłej działki nr 2 muru oporowego i ogrodzenia posesji, które wnioskodawca winien był wyburzyć po przejęciu części pgr. l. kat. 2 na rzecz Skarbu Państwa, tj. po 19.12.1975 r., aby umożliwić wybudowanie drogi dojazdowej zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania osiedla "[...]". Zabudowa nie została jednak przez poprzedniego właściciela usunięta. Skarżąca Gmina wskazała również, że niezrealizowanie celu ze względu na przedmiotową zabudowę nie jest jednoznaczne ze zbędnością także z tego względu, że osiedle "[...]" zostało utworzone i zabudowane domami mieszkalnymi, a w skład osiedli mieszkaniowych wchodzą także drogi dojazdowe do domów mieszkalnych.

Wojewoda [...] decyzją z 6 marca 2006 r. znak: [...] uchylił decyzję Starosty K. w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji za decydujący dla jej rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał fakt, że zwrot części działki nr 4 poprzednio stanowiącej część działek nr 2 i nr 5 na rzecz spadkobiercy poprzedniej właścicielki był już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej oraz sądu administracyjnego. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. wydał bowiem w dniu 30.01.1996 r. decyzję o odmowie zwrotu powyższej nieruchomości na rzecz K. B., L. B., G. O., R. B. oraz H. N., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody K. z [...].04.1996 r., a skarga K. B. na w/w decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25.04.1997 r. sygn. akt. II SA/Kr 842/96. Sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości została zatem ostatecznie rozstrzygnięta na podstawie przepisów ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc ponowne orzekanie w tej sprawie jest niedopuszczalne. Nie ma na to wpływu fakt, że w/w już ustawa nie obowiązuje. Zdaniem Wojewody, zmiana stanu prawnego może prowadzić do utraty przez decyzję mocy wiążącej tylko wtedy, gdy nowe przepisy tak stanowią. Ustawa z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie zawiera żadnych przepisów odnoszących się do wydanych przed jej wejściem w życie i istniejących w obrocie prawnym rozstrzygnięć indywidualnych. Z powyższego - zdaniem Wojewody -wynika, że postępowanie w sprawie zwrotu części działki nr 4, wszczęte ponownym wnioskiem R. B. powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż wydana w tym postępowaniu ponowna merytoryczna decyzja naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 kpa.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył R. B., zarzucając jej:

- naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy z 21.08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że sprawa niniejsza jest tożsama ze sprawą, rozstrzygniętą decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z 30.01.1996 r. i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.04.1997 r. sygn. II SA/Kr 842/96, a w związku z tym zachodzi powaga rzeczy osądzonej, konsekwencją czego jest bezprzedmiotowość postępowania;

- naruszenie art. 6, 7 i 77 kpa przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, niewyjaśnienie wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności przyjęcie, że istotne znaczenie ma fakt, iż poprzedni właściciel nie rozebrał muru oporowego, co uniemożliwiło zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, co skutkowałoby umorzeniem postępowania. Kwestia dopuszczalności orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 i 137 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy pod rządami poprzedniej ustawy z 1985 r. wydano w tej sprawie decyzję odmowną, została już przesądzona w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego jak i sądów administracyjnych, które jednolicie przyjmuje dopuszczalność ponownego orzekania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący przytoczył poglądy prezentowane w wyroku SN z 6.07.2001 r. sygn. akt III RN 116/00 (OSNP 2001/22/656) oraz w wyrokach NSA z 19.12.2001 r., z 17.03.2003 sygn. akt l SA 2568/02 (LEX nr 156372), z 20. 01. 1999 r. sygn. akt III SA 6434/97 (LEX nr 37852), z 29.04.1998 r. sygn. akt IV SA 1061/96 ( LEX nr 45166) oraz w postanowieniu SN z 29.06.2001r. sygn. akt III CZP 20/01 (Prok. i Pr. 2001/12/36). Skarżący uznał za bezsporne, że zebrane w sprawie materiały dowodowe pozwalają stwierdzić, iż mur oporowy i ogrodzenie posesji istniały na nieruchomości przed wydaniem zarządzenia nr [...] Naczelnika Dzielnicy K. o przejęciu działek na rzecz Skarbu Państwa i zarzucił, że organy obu instancji -zwłaszcza Wojewoda K. - nie zadały sobie trudu analizy konsekwencji prawnych tego stanu.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 538/06 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd l instancji wskazał, że mimo bezzasadności zarzutów skargi, dokonana z urzędu przez Sąd kontrola nakazała eliminację z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z 6 marca 2006 r., bowiem dotknięta jest ona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd l instancji wskazał, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 19.05.2003 r. sygn. akt. OPS 1/-3 w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która stanowi własność miasta na prawach powiatu prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 §1 pkt 1 i 4 kpa. W konsekwencji wyłącza to również możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia sprawy jego zastępców lub innych pracowników urzędu miasta. Sąd podzielił pogląd wyrażony w uchwale, że jednostki samorządu terytorialnego - stosownie do przepisów prawa materialnego -jako osoby prawne mogą być stroną tego postępowania i wtedy organy je reprezentujące będą broniły ich interesu prawnego jednakże powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej - w formie decyzji administracyjnej- wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowo-administracyjnego. W związku z czym jednostka samorządu terytorialnego w takim postępowaniu nie ma przymiotu strony postępowania, nie jest też podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych ani do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Oznacza to, że uprawnienie do korzystania z przyznanego władztwa administracyjnego wiąże się ze znacznym ograniczeniem dominium tego organu. Sąd l instancji nie podzielił poglądów w/w uchwały w zakresie, w którym wskazano, że w sprawach o zwrot nieruchomości powołane wyżej zasady nie mają zastosowania, a więc gmina jest stroną postępowania, gdy żądanie zwrotu dotyczy nieruchomości będących jej własnością ponieważ rola procesowa gminy nie może być zmieniona tylko dlatego, że wszędzie tam, gdzie nie wyodrębniono struktur powiatowych, organ gminy ( w tym przypadku prezydent miasta) wykonuje zadania starosty, (zgodnie z art. 92 ustawy z 5.06. 1998 r. o samorządzie powiatowym w zw. z art. 39 ust. ustawy z 8.03.1990 o samorządzie gminnym. W konsekwencji prowadzi to do uznania, że prezydent miasta sprawujący funkcję starosty nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie i podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 i 4 kpa.

Sąd l instancji nie podzielając powyższego poglądu wskazał, że trafne jest stanowisko wyrażone we wstępie do w/w uchwały oraz w uchwale 5-ciu sędziów NSA z 9.10.2000 r. sygn. OPK 14/00 (ONSA 2001/1/17), w której przyjęto, że gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, choćby nawet miała w tym interes prawny w rozumieniu tego przepisu, jeżeli do wydania decyzji w l instancji w określonej sprawie był upoważniony wójt, burmistrz bądź prezydent miasta tej gminy, a jednocześnie prezydent miasta nie przestaje być organem właściwym do orzekania w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, zgodnie z generalnie zakreślonymi kompetencjami również wówczas, kiedy miasto to wykonuje zadania powiatu, a on sam sprawuje funkcję starosty. Nie istnieją bowiem regulacje materialno prawne, formalne lub ustrojowe uzasadniające odmienne podejście. Wynika to także z treści art. 163 Konstytucji RP, normującej pozycję samorządu terytorialnego, do którego należy wykonywanie zadań publicznych niezastrzeżonych w ustawach do kompetencji innych organów i jest zgodne z ustawą 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawą z 5.06.1998 o samorządzie powiatowym i ustawą z 8.03.1990 o samorządzie gminnym, które nie wprowadzają w tym zakresie żadnych zastrzeżeń lub wyjątków. Zdaniem Sądu l instancji stwierdzenie braku przymiotu strony u osoby wnoszącej odwołanie winno skutkować stwierdzeniem jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 kpa. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania stanowi zatem rażące naruszenie prawa, prowadzi bowiem do weryfikacji decyzji I instancji przez organ odwoławczy bez podstawy prawnej, w sytuacji gdy decyzja l instancji - niezaskarżona skutecznie - stałą się decyzją ostateczną im korzysta z ochrony trwałości (art. 16 kpa)

Natomiast odnosząc się do decyzji l instancji wskazał, że sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz R. B., objętej jego wnioskiem z 5. 06. 2003 r. została już ostatecznie rozstrzygnięta, w oparciu o przepisy w/w ustawy z 29. 04. 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z 30.01.1995 o odmowie zwrotu nieruchomości, utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Wojewody K. z 22.04. 1996, co do której wyrokiem z 24.04.1997 r. sygn. akt II SA/Kr 842/96 NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę K. B.. W związku z powyższym uprzednie i prawomocne osądzenie sprawy czyniło niedopuszczalnym jej ponowne rozstrzyganie, a wydania przez Starostę K. decyzja l instancji dotknięta jest wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezydent Miasta K. podnosząc zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które powstało poprzez błędną wykładnię art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa i art. 19 kpa oraz przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] naruszała prawo procesowe, tj. art. 26 § 2 i 3 kpa i art. 127 § 1 kpa i wydana została z rażącym naruszeniem prawa,

- naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 25 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że jednostka samorządu terytorialnego, która posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa nie posiadała przymiotu strony w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania,

- naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 43, art. 45 i art. 50 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym poprzez pominięcie, że Gmina Miejska K. jest podmiotem prawa własności mienia i odmówienie jej prawa do jego ochrony oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 165 ust. 2, poprzez odmówienie Gminie Miasta K., reprezentowanej przez Prezydenta Miasta K., prawa do sądu.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt l OSK 123/08 uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 6 marca 2006 r. i w tym zakresie przekazał sprawę sądowi l instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd II instancji wskazał, że stosownie do przepisu art. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje wówczas, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia jest szczególną formą rozstrzygnięcia obligującą sąd do jej zastosowania w każdym przypadku ustalenia przez sąd, że zachodzi przyczyna określona w art. 156 kpa. Ze względu na skutki takiego rozstrzygnięcia, dalej idące niż uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu ze względu na przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wymaga bezwzględnie ustalenia w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości, że zaskarżony akt jest obarczony wadą dającą podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

W orzecznictwie sądowym, a także w doktrynie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialno-prawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest obarczona ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, s. 699).

Zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z 6 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarzucił rażące naruszenie art. 138 i art. 16 kpa przejawiające się w tym, że została ona wydana w wyniku rozpoznania odwołania Gminy Miejskiej K., tj. podmiotu nie posiadającego - w ocenie Sądu - przymiotu strony. Powyższą ocenę prawną, jak wynika z uzasadnienia wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął - z jednej strony akceptując ustalenia uchwały składu 7 sędziów NSA z 19.05.2003 r. sygn. akt OPS 1/03 w części, w której uchwała stwierdza, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowo-administracyjnego, z drugiej zaś polemizując z pozostałą treścią uchwały wskazującą na sposób rozwiązania tej sytuacji poprzez instytucję wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu od załatwienia sprawy, która dotyczy interesu prawnego tego miasta. Potwierdzeniem braku przymiotu strony u Gminy Miasta K. w przedmiotowej sprawie jest także, jak wywiódł Sąd, uchwała składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.10.2000 r. sygn. akt OPK 14/00, z której wynika, że gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, choćby miała w tym interes prawny, jeżeli do wydania decyzji w l instancji w określonej sprawie upoważniony jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) tej gminy. Sąd powołał się także na krytyczną glosę T. Wosia do uchwały 7 sędziów NSA z 19. 05. 2003 r. (Sam. Teryt. 2004/12/70).

Z powyższego wynika, że ocena prawna będąca podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] jest wynikiem opowiedzenia się przez skład orzekający WSA w Krakowie za jednym z poglądów ukształtowanych w orzecznictwie oraz piśmiennictwie w kwestii legitymacji miasta na prawach powiatu do wnoszenia środków odwoławczych od orzeczeń wydanych w sprawach o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, będącej własnością tego miasta. Tymczasem w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem objętym decyzją a treścią obowiązującej normy prawnej i gdy pozostawanie kwestionowanej decyzji w obrocie prawnym nie jest do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Rażące naruszenie prawa może zatem dotyczyć tylko naruszenia normy prawnej nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z nich nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 13.06.2007 r. sygn. akt 996/06 Lex nr 354687, a także wyrok NSA z dnia 12.12.2006 r. sygn. akt II OSK 28/06 Lex nr 317191).

W kwestii legitymacji miasta na prawach powiatu do realizacji swego interesu prawnego w postępowaniach, w których prezydent tego miasta pełniący jednocześnie funkcje starosty jest organem właściwym do wydania decyzji zarysowały się rozbieżne poglądy tak w judykaturze (np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9.11.2001 r. sygn. akt III RN 189/01 OSNP 2002/8/177 i z 19.12.2002 r. sygn. akt III RN 90/02 Wokanda 2003/6/24, wyrok NSA z 27.06.2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 niepubl., wyrok NSA z 17. 05. 2006 r. sygn. akt l OSK 888/05 Lex nr 236577, wyrok NSA z 8.10.2007 r. sygn. akt l OSK 529/07 niepubl., postanowienie NSA z 14.04.2005 r. sygn. akt OSK 1382/04 niepubl., postanowienie NSA z 14.10.2008 r. sygn. akt l OSK 898/08 niepublik., postanowienie NSA z 23.10.2008 r. sygn. akt l OSK 1286/08 niepubl.) jak i w piśmiennictwie (T. Woś glosa do uchwały NSA z 19. 05.2003 r. OPS 1/03 Sam. Ter. 2004/12/70). Nie wdając się w ocenę prawidłowości poglądu zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w kwestii legitymacji Gminy Miasta K. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. w przedmiocie zwrotu nieruchomości NSA uznał, że stwierdzenie przez Sąd l instancji nieważności decyzji organu odwoławczego, znajdujące oparcie w jednej z możliwych interpretacji prawnych podstaw legitymacji gminy do bycia stroną postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości stanowiącej jej własność, wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. ze względu na rażące naruszenie prawa. W takim stanie rzeczy, choć autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł tego aspektu sprawy, a argumentację zarzutu oparł wyłącznie na merytorycznej polemice ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd l instancji, NSA uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. za zasadny i z tego powodu zaskarżony wyrok uchylił w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 6.03.2006 r. nr [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Sąd II instancji ocenił jako nietrafne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Natomiast, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie trzeba wskazać, że przedmiot sprawy rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w niniejszym postępowaniu został wyznaczony przez treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt l OSK 123/08, którym NSA uchylił zaskarżony wyrok Sądu l instancji z 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 538/06 w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 6 marca 2006 r. i w tym zakresie przekazał sprawę sadowi l instancji do ponownego rozpoznania.

Zarazem w niniejszej sprawie na skutek w/w wyroku NSA z 20 stycznia 2009 r. stał się prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 24 sierpnia 2007 r. w części, w której Sąd l instancji stwierdził nieważność decyzji Starosty K. z [...] czerwca 2005 r. orzekającej o zwrocie na R. B. działki nr 1 obr. [...] jedn. ewid. [...] w K. w granicach wywłaszczonej działki nr 2 obr. [...] w K. i zobowiązującej R. B. do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 368,00 zł odpowiadającej zwaloryzowanemu odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

Tym samym w w/w postępowaniu sądowo-administracyjnym decyzja organu l instancji została wyeliminowana z obrotu. W związku z powyższym punktem odniesienia dla niniejszej sprawy, dotyczącej skargi na decyzję Wojewody [...] z 6 marca 2006 r. którą to decyzją uchylono decyzję organu l instancji i umorzono postępowanie przez organem odwoławczym jest prawomocne stwierdzenie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej. A jeśli tak to należy wskazać, że wobec wyeliminowania z obrotu decyzji pierwszo instancyjnej poprzez stwierdzenie jej nieważności postępowanie przed organem odwoławczym, wszczęte na skutek odwołania R. B. od decyzji pierwszoinstancyjnej stało się bezprzedmiotowe gdyż brak decyzji nieostatecznej, która może być zweryfikowana przez organ odwoławczy.

W myśl art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

W niniejszej sprawie wobec prawomocnego stwierdzenia nieważności decyzji l instancji organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zobligowany do umorzenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego wobec wyeliminowania z obrotu decyzji organu l instancji.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit, "c" p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.