Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2158/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 2 pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 80, art. 7, art. 77 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Gdańsku z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1736/16 w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1736/16 oddalił skargę R.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

R.B., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 27 kwietnia 2012 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 22,48 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 22,10 ha, zlokalizowanych w województwie 9...0, gminie i obrębie [...]. Do wniosku rolnik załączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie gruntów rolnych objętych wnioskiem.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej wysokości 20.880,27 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę w wysokości 16.288,34 zł, do powierzchni 22,25 ha oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę w wysokości 4.591,93 zł, do powierzchni 21,87 ha, po pomniejszeniu o kwotę 40,14 zł, ze względu na zastosowaną modulację. Decyzję doręczono stronie w dniu 7 grudnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją ostateczną.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 24 kwietnia 2015 r. uchylił ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz przyznał stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej wysokości 18.334,23 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę w wysokości 14.282,49 zł, do powierzchni 21,49 ha, po pomniejszeniu o kwotę w wysokości 1.449,48 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę w wysokości 4.051,74 zł, do powierzchni 21,11 ha, po pomniejszeniu o kwotę 419,36 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Dyrektor, weryfikując niniejszą sprawę stwierdził, iż powierzchnia uznana za kwalifikującą się do płatności przez organ I instancji odpowiada powierzchni ewidencyjno-gospodarczej ustalonej w oparciu o ortofotomapę, której zdjęcie sporządzono w dniu 24 lipca 2012 r., a do której organy ARiMR w całym kraju miały dostęp od dnia 24 stycznia 2013 r.

Natomiast Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając w dniu [...] grudnia 2012 r. pierwotną decyzję był w posiadaniu ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono 21 września 2009 r., dostępnej organom ARiMR od dnia 8 września 2010 r. Natomiast począwszy od dnia 24 stycznia 2013 r. organy ARiMR w całym kraju mają dostęp do ortofotomapy, której zdjęcie wykonano w dniu 24 lipca 2012 r.

Zatem obraz ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w roku 2009, na podstawie której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał pierwotną decyzję, był jedyną dostępną ortofotomapą w dniu wydania decyzji, tj. 5 grudnia 2012 r. W rezultacie rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji organ podjął w oparciu o stan faktyczny (z roku 2009), czyli na podstawie materiału, który jest odległy od roku złożenia wniosku, tj. roku 2012. Ortofotomapa do której miał dostęp Kierownik Biura Powiatowego ARiMR od dnia 24 stycznia 2013 r. jest wiarygodnym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie, gdyż zdjęcia fotograficzne przedstawiają grunty z roku 2012. Stąd niewątpliwie materiał dowodowy, w postaci zdjęcia lotniczego sporządzonego w dniu 24 lipca 2012 r., istniał w dniu wydania decyzji jednak nie był znany organowi I instancji w dniu 5 grudnia 2012 r., stąd ta okoliczność (pozyskanie danych ze zdjęcia lotniczego) stanowiła podstawę do wydania w dniu 27 listopada 2014 r. postanowienia o wznowieniu postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący ubiegając się o płatność w roku 2012 do wniosku załączył m.in. materiał graficzny (zdjęcie zrobione w roku 2009) dotyczący m.in. działki ewidencyjnej nr 96, na którym widać obszary porośnięte drzewami - grunty położone w północno-wschodniej części tej działki ewidencyjnej, których strona jednak nie wykluczyła z płatności oraz istniejący obszar gruntów uprawniony do płatności graniczący z działkami ewidencyjnymi nr 94 oraz 95, którego areał wynosił 0,0797 ha, który nie spełnia definicji działki rolnej (powierzchnie mniejsze aniżeli 0,10 ha). W odniesieniu do gruntów rolnych zgłoszonych do płatności a zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr 94 rolnik zadeklarował w części także grunty zadrzewione (obszary położone w północnej część działki ewidencyjnej).

Natomiast powierzchnie mniejsze gruntów rolnych stwierdzone na działkach ewidencyjnych nr 565/1 oraz 562/3 są rezultatem dokonanych przez rolnika wykluczeń obszarów zgodnie z obszarami wyłączonymi z płatności w oparciu o położenie gruntów rolnych przedstawione na materialne graficznym załączonym przez rolnika do wniosku z dnia 19 kwietnia 2012 r.

W wyniku weryfikacji sprawy, Dyrektor na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, iż powierzchnie kwalifikujące się do płatności wyniosły: dla JPO powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku to 22,48 ha, a powierzchnia stwierdzona 21,49 ha, dla UPO powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku 22,10 ha, a powierzchnia stwierdzona 21,11 ha.

Organ wyjaśnił, że mniejsza powierzchnia jest rezultatem wykluczenia powierzchni części gruntów zadeklarowanych na działce rolnej A/A1 położonej w części na działce ewidencyjnej nr 94, 96 i 565/1, na działce rolnej B/B1 zgłoszonej na działce ewidencyjnej nr 96 oraz na działce rolnej F/F1 położonej na działce ewidencyjnej nr 562/3. Łączna powierzchnia wykluczona z wnioskowanych płatności wynosi 0,99 ha.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ortofotomapa, której zdjęcie sporządzono w roku 2012 jest jedynym dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności w roku 2012.

Odnosząc się twierdzenia strony, iż zdjęcie lotnicze sporządzone w lipcu roku 2012 nie jest miarodajnym dowodem, gdyż datą kluczową do przyznania płatności jest dzień 31 maja 2012 roku Dyrektor wskazał, iż zdjęcia wykonane w lipcu 2012 w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają, że na dzień 31 maja 2012 grunt nie był użytkowany skoro zdjęcia wykonane niecałe dwa miesiące później przedstawiają grunt porośnięty drzewami. Ponadto rolnik wykluczonego obszaru nie użytkował rolniczo nie tylko na dzień 31 maja 2012 r. lecz także na dzień wykonania zdjęcia czyli 24 lipca 2012 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1374/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 24 kwietnia 2015 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie pierwotna decyzja z dnia 5 grudnia 2012 r. wydana w trybie zwykłym, podpisana została przez Kierownika Biura Powiatowego – Pana M.S. Ta sama osoba podpisała również decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., którą po wznowieniu postępowania, uchylono decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. i przyznano płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2012 r. w pomniejszonej wysokości.

W tak ustalonym stanie faktycznym w ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 200/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że w tej sprawie nie było podstawy do zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. WSA wyjaśnił, że ujawnienie okoliczności w postaci zdjęcia lotniczego sporządzonego w dniu 24 lipca 2012 r. stanowiło przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, która istniała w dniu wydania decyzji, lecz nie była znana organowi.

Następnie Sąd I instancji stwierdził, że zasadnie uznano, iż skarżący nie spełnia ustawowej przesłanki do przyznania płatności w stosunku do zakwestionowanych przez organ gruntów. Przytaczając stan faktyczny sprawy uznał, że organ odwoławczy zasadnie ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (ortofotomapy, której zdjęcie lotnicze wykonano w dniu 24 lipca 2012 r., a zaimplementowanej do systemu ARiMR w dniu 24 stycznia 2013 r. z uwzględnieniem wyrysu działek rolnych zaznaczonych na materiałach graficznych, załączonych do wniosku z dnia 19 kwietnia 2012 r.), w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WEL 30 z 31.01.2009 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 73/2009), że powierzchnie kwalifikujące się do płatności przedstawiają się jak w tabeli na str. 7 zaskarżonej decyzji (JPO - powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku 22,48 ha, a powierzchnia stwierdzona 21,49 ha, UPO - powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku 22,10 ha a powierzchnia stwierdzona 21,11 ha).

WSA stwierdził za organami, że łączna powierzchnia wykluczona z wnioskowanych płatności wyniosła 0,99 ha. Ponadto wskazał, że ortofotomapa, której zdjęcie sporządzono w roku 2012 była jedynym dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności w roku 2012 i w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziła, że na dzień 31 maja 2012 wykluczony grunt nie był użytkowany rolniczo.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że brak było podstaw do przyjęcia, jak domagał się tego skarżący, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy ARiMR naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 K.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R.B. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.; ustawa o płatnościach bezpośrednich), art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051):

poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, i oparcie się wyłącznie na ortofotomapie wykonanej dnia 24 lipca 2012 r. oraz poprzedzającej jej ortofotomapie z 2009 r. z pominięciem innych dostępnych dowodów, chociaż w sprawie występowały wątpliwości albowiem na dzień złożenia wniosku obraz działek rolnych zadeklarowanych we wniosku na działce rolnej A/A1 położonej na działce ewidencyjnej nr 94, 96 i 565/1, na działce rolnej B/B1 zgłoszonej na działce ewidencyjnej nr 96 oraz na działce rolnej F/F1 położonej na działce ewidencyjnej 562/3 różnił się od obrazu ortofotomapy wykonanej w dniu 24 lipca 2012 r., chociaż wątpliwości te mogły zostać usunięte chociażby poprzez wyjaśnienia Skarżącego, dane geodezyjne;

poprzez uzyskanie od pracownika Biura ARMIR informacji o prawidłowości złożonego wniosku o dopłaty, który zgodny był z obrazem z ortofotomapy z 2009 r., a następnie podważenie tego wniosku w oparciu o ortofotomapę z 2012 r.;

nieudzielenie Skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania polegających na braku informacji ze strony ARiMR o sporządzeniu nowych ortofotomap w 2012 r., które zostały zaimplementowane do systemu ARiMR dopiero w dniu 24 stycznia 2013 r., co uniemożliwiło Skarżącemu czynny udział w postępowaniu i wyjaśnienie przyczyn niejasności;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi Skarżącego w sytuacji, gdy decyzje z dnia 22 grudnia 2014 r. i 24 kwietnia 2015 r. zostały wydane z naruszeniem prawa tj. w zw. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na przyjęciu, iż powierzchnia części gruntów zadeklarowanych różni się od powierzchni kwalifikujących się do płatności, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadziła do wniosku, iż wyłączona powierzchnia stanowi grunt użytkowany rolniczo, a różnica w obrazie z ortofotomapy spowodowana jest czasem sporządzenia zdjęcia, tj. w okresie żniw.

art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegającym na błędnym przyjęciu, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzje skutkującą wznowieniem postępowania, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż takich okoliczności w sprawie nie było.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie wyjaśnia, że co prawda skarżący w skardze kasacyjnej wskazał, że zarzuca naruszenie przepisów postepowania, a także naruszenie prawa materialnego, to należy podkreslić, że zarzut naruszenia prawa materialnego w istocie zmierza do podważenia ustaleń dotyczących stanu faktycznego zatem należy przyjąć, że skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej NSA na wstępie zaznacza, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2017 r. objęty rozpoznawaną skargą kasacyjną został wydany po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 200/16 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1374/15. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jedynie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., tym samym nie odnosił się do problematyki objętej zarzutami w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenie przepisów postępowania podniósł, że decyzje z dnia [...] grudnia 2014 r. i [...] kwietnia 2015 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art., 80 k.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że powierzchnia części gruntów zadeklarowanych różni się od powierzchni kwalifikujących się do płatności, podczas gdy ocena materiału dowodowego wskazywała, że wyłączona powierzchnia stanowi grunt użytkowany rolniczo, a różnica z ortofotomapy spowodowana jest czasem sporządzenia zdjęcia, tj. w okresie żniw oraz z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, skutkujące wznowieniem postępowania.

Szczegółowa ocena tych zarzutów wymaga przypomnienia, że z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 3 ust. 2 w postępowaniu w sprawach w nim wymienionych w tym dotyczących płatności bezpośrednich organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 3 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w powołanych przepisach k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. To strona w postępowaniu w sprawie przyznania wnioskowanej płatności została zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego, pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mógł być uznany za trafny. Mając powyższe na uwadze, za całkowicie nieuzasadnioną należy uznać argumentację skarżącego w której przyjął, że nie udzielono mu przez organy niezbędnych pouczeń, a także informacji w trakcie postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu.

Odnosząc się do dalszej części zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie w skutek ujawnienia nowego dowodu w postaci zdjęcia lotniczego sporządzonego w dniu [...] lipca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie w przedmiocie przyznania płatności R.B. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.

Kierownik Biura Powiatowego ARIMR wydając pierwotną decyzję w dniu [...] grudnia 2012 r. przyznającą stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej wysokości 20.880,27 zł opierał się o materiał dowodowy w postaci ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono 21 września 2009 r., dostępnej organom od dnia 8 września 2010 r. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że wydał rozstrzygnięcie na podstawie stanu faktycznego z roku 2009 czyli sprzed 3 lat przed datą złożenia przedmiotowego wniosku o płatność.

W dniu 24 stycznia 2013 r. organy ARiMR w całym kraju uzyskały dostęp do ortofotomap, opracowanych na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych 24 lipca 2012 r. obrazujących stan gruntów objętych płatnością. Wobec powyższego ortofotomapa, której zdjęcie sporządzono w 2102 r. była jedynym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych na ten rok.

Według art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Niewątpliwie materiał dowodowy, w postaci zdjęć lotniczych sporządzonych w dniu 24 lipca 2012 r., istniał w dniu wydania decyzji jednak nie był znany organowi podczas wydania decyzji w dniu 5 grudnia 2012 r. Ujawnione na jego podstawie nowe okoliczności co do rolniczego użytkowania działek w 2012 r. uzasadniały wznowienie postępowania. Wobec powyższego zupełnie niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Nie może również budzić zastrzeżeń stanowisko Sądu I instancji, iż organy oceniły zgromadzony materiał dowodowy przy zachowaniu reguł z art. 80 k.p.a., w szczególności jeżeli chodzi o ocenę materiału dowodowego co do tego, czy wykluczone z płatności w części działki były przez skarżącego użytkowane rolniczo w 2012 roku. Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów, że na dzień 31 maja 2012 r. zgłoszone do płatności działki w części wykluczonej nie były użytkowane rolniczo skoro zdjęcia wykonane niecałe dwa miesiące później przedstawiały grunt porośnięty drzewami oraz to, że rolnik nie użytkował ich rolniczo na dzień 31 maja 2012 r. i również na dzień wykonywania zdjęć lotniczych załączonych do ortofotomap.

W wyniku weryfikacji sprawy, Dyrektor na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, iż powierzchnie kwalifikujące się do płatności wyniosły: dla płatności JPO powierzchnia stwierdzona 21,49 ha - wobec zadeklarowanej 22,48 ha, UPO powierzchnia stwierdzona 21,11 ha, wobec zadeklarowanej 22,10 ha.

Organ wyjaśnił, że mniejsza powierzchnia jest rezultatem wykluczenia powierzchni części gruntów zadeklarowanych na działce rolnej A/A1 położonej w części na działce ewidencyjnej nr 94, 96 i 565/1, na działce rolnej B/B1 zgłoszonej na działce ewidencyjnej nr 96 oraz na działce rolnej F/F1 położonej na działce ewidencyjnej nr 562/3. Łączna powierzchnia wykluczona z wnioskowanych płatności wynosi 0,99 ha.

W tym stanie rzeczy nie znajduje usprawiedliwienia zarzut dokonania oceny dowodów z przekroczeniem granic swobody przewidzianej art. 80 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.