Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1441/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 10, art. 30b ust. 1 i  ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Po 643/14 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 26 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Po 643/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 maja 2014 r., w przedmiocie straty ze źródła kapitały pieniężne w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r.

Ze stanu faktycznego ustalonego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z 21 lutego 2014 r., określił skarżącemu stratę ze źródła kapitały pieniężne za 2009 r. w wysokości 544 868,72 zł. Skarżący w 2009 r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." z siedzibą w O., której przedmiotem działalności była produkcja i handel filtrami. W toku prowadzonego wobec podatnika postępowania kontrolnego, złożył on kolejną korektę zeznania PIT-36L, wykazując przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 8 172 656,29 zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości 8 734 822,11 zł i stratę w wysokości 562 165,82 zł. Postępowanie kontrolne wykazało, że podatnik zakwalifikował do kosztów uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej stratę z tytułu realizacji umowy ramowej terminowych transakcji walutowych, zawartej 10 kwietnia 2008 r. z B. S.A., odsetki od ujemnego salda na rachunku bankowym po obciążeniu ww. stratą oraz koszty obsługi prawnej wynikające z umowy z 26 marca 2009 r. o świadczenie usług prawniczych. Jednocześnie, do przychodów z działalności gospodarczej zaliczył przychód z tytułu umorzenia części zobowiązania wobec B. S.A., powstałego w wyniku realizacji ww. umowy.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z 23 maja 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ omówiwszy umowę ramową skarżącego z bankiem dotyczącą terminowych transakcji walutowych odwołał się do art. 30b ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2000 r. Nr 14 poz.176 z późn. zm., dalej zwanej "u.p.d.o.f.") i stwierdził, iż sam fakt zawarcia umowy terminowych transakcji walutowych nie może być traktowany na równi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Skarbowej biorąc pod uwagę okoliczności wskazane w odwołaniu, stwierdził, że skoro przedmiotem działalności gospodarczej podatnika w 2009 r. była produkcja i handel filtrami, a nie obrót instrumentami finansowymi, to brak jest związku zawarcia umowy ramowej terminowych transakcji walutowych z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Podkreślono bowiem, że z zapisów umowy nie wynika, aby zabezpieczała ona jakąkolwiek konkretną transakcję gospodarczą "A.". Organ wywiódł, że podjęte przez podatnika działania miały służyć osiągnięciu dodatkowych korzyści finansowych, a nie zabezpieczeniu transakcji gospodarczych.

W skardze na decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191, art. 121 § 1 w zw. z art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), art. 22 ust. 1, art. 30b ust. 4, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 10 i art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny omówiwszy szeroko zasady postępowania podatkowego, uznał zarzuty dotyczące postępowania za niezasadne i stwierdził, iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie prawidłowo ustalił fakty, decydujące o stosowaniu norm prawa materialnego. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i pozwala na dokonanie sądowej kontroli zaskarżonego aktu.

Rozpatrując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd uznał, iż wskazane w art. 30 b ust. 4 u.p.d.o.f. wyrażenie "w wykonywaniu działalności gospodarczej" odnosi się wyłącznie do opodatkowania dochodów osiągniętych w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, której przedmiotem jest odpłatne zbywanie papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i realizacja praw z nich wynikających. W ocenie Sądu samo stwierdzenie pozostawania zawartej przez skarżącego umowy ramowej terminowych transakcji walutowych kontraktów w ogólnym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie wystarcza jeszcze do stwierdzenia, że skoro tego rodzaju transakcje zawarte zostały w celu zabezpieczenia źródła przychodów, to spełniona została przesłanka celowości poniesienia wydatku, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.

Zdaniem Sądu wskazane przez skarżącego okoliczności nie są wystarczające dla stwierdzenia istnienia związku zawarcia umowy ramowej kontraktów terminowych transakcji walutowych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z postanowień ww. umowy nie wynika, aby zabezpieczała ona jakąkolwiek konkretną transakcję gospodarczą. Wszystkie terminowe transakcje walutowe zostały przeprowadzone tego samego dnia, a wykonanie umowy nie wiązało się z przekazaniem środków finansowych (rozliczenia dokonano w dniu zamknięcia transakcji, poprzez obciążenie rachunku bankowego skarżącego kwotą rozliczeniową). Sąd uznał, iż podjęte przez skarżącego działania miały służyć osiągnięciu dodatkowych korzyści, a nie zabezpieczeniu konkretnych transakcji gospodarczych.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie:

I. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że strata powstała w wyniku rozliczenia transakcji wynikających z umowy o współpracy w zakresie transakcji terminowych i pochodnych oraz umowy dodatkowej transakcji walutowych nie może być w przedmiotowej sprawie zaliczana do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej;

2) art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie że stosowanie powołanego wyżej przepisu jest ograniczone jedynie do podmiotów, których obrót papierami wartościowymi, udziałami oraz instrumentami finansowymi jest przedmiotem działalności gospodarczej, wpisanej do rejestrów przedsiębiorców i że wyjątek ten, nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie;

3) art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że nie znajdzie on zastosowania w przedmiotowej sprawie;

4) art. 17 ust. 1 pkt 10 i art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie powinien on znaleźć zastosowania;

II. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależne wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania istoty sprawy i podstawy regulacji prawnych w sprawie, w szczególności poprzez uznanie przyjętej przez organ interpretacji, oceny materiału dowodowego i argumentów podnoszonych przez stronę oraz że wnioski organów nie są oderwane od materiału dowodowego zebranego w sprawie, przy uzasadnieniu ograniczającym się do wskazania spornej interpretacji, bez rozważenia argumentacji i zarzutów strony.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.

Pozbawiony uzasadnienia jest zarzut dotyczący nienależytego wykonania przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli ( art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 §1 p.p.s.a.) w związku z art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na braku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i argumentów podnoszonych przez stronę. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji w pełni odpowiada standardom nakreślonym w art. 141 §4 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej de facto zarzuca organom podatkowym, jak też Sądowi pierwszej instancji brak próby wyjaśnienia okoliczności zawartego kontraktu i związku kontraktu z działalnością gospodarczą. Należy wyjaśnić, że czym innym jest odmienna ocena określonych działań podatnika, a czym innym brak takiej oceny. Z pewnością nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji niedokonania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do prawidłowej kwalifikacji straty z tytułu realizacji umowy ramowej terminowych transakcji walutowych z punktu widzenia źródła osiąganych przychodów. Według organów podatkowych, tym źródłem są kapitały pieniężne (art. 17 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.). W ocenie zaś skarżącego strata ta powinna być zakwalifikowana do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.).

Art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. wymienia źródła przychodów, wśród których wyszczególnione są m.in. : pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3), kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c (pkt 7). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że jednoczesne zakwalifikowanie danego przychodu do dwóch różnych źródeł przychodów nie jest możliwe, a poszczególne źródła przychodów mają charakter rozłączny (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II FPS 1/15). Dotyczy to oczywiście również źródeł przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7 u.p.d.o.f. Tak więc, konsekwencją prawidłowej wykładni odnośnych przepisów winno być finalne i ostateczne przyporządkowanie danych przychodów do jednego i tylko jednego źródła przychodów, w tym przypadku do przychodów z działalności gospodarczej albo z kapitałów pieniężnych.

Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Przez działalność gospodarczą (albo pozarolniczą działalność gospodarczą) należy rozumieć działalność zarobkową: a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Z kolei w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. ustawodawca sprecyzował, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Przez pochodne instrumenty finansowe, zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f., rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 z późn. zm.). Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c) tej ustawy (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, z późn. zm.), pochodnymi instrumentami finansowymi są: opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne.

W art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. wyrażona została zasada, w świetle której od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia m.in. pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f., w świetle którego przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli odpłatne zbycie m.in. pochodnych instrumentów finansowych następuje "w wykonywaniu działalności gospodarczej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w przepisie art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. sformułowanie "odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej" oznacza, że wykonywanie działalności polega właśnie na odpłatnym zbywaniu i realizowaniu praw z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych w sposób zorganizowany, ciągły oraz zarobkowy ( wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., II FSK 3607/14). Odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych (realizacja praw z nich wynikających) "w wykonaniu działalności gospodarczej" (art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f.), to czynności prawne, które winny stanowić realizację przedmiotu działalności gospodarczej, stanowiąc zarazem niezależną od innych działań gospodarczych formę aktywności podatnika. Kryteriów tych zaś nie spełniają te czynności, których zasadniczym, a nawet wyłącznym celem jest jedynie poprawa efektywności innych operacji gospodarczych, dokonywanych w ramach przedmiotu przedsiębiorstwa podatnika. Z akt niniejszej sprawy wynika, że 10 kwietnia 2008 r. A. S. zawarł z B. umowę ramową, w której określono zasady zawierania i rozliczania terminowych transakcji walutowych. W wykonaniu umowy w dniu 21 sierpnia 2008 r. strony zawarły 24 transakcje terminowe NDF (Non Deliverable Forward), każda o wartości nominalnej 15.000 euro (łącznie 360.000 euro), z kursem terminowym 3,2900 oraz terminem realizacji w dniu 17.02. 2009 r. Zgodnie z zapisami umowy, non deliverable forward, to terminowa transakcja walutowa, w której strony ustalają kurs wymiany walut na datę późniejszą niż dwa dni robocze od daty zawarcia transakcji, ale do jednego roku, bez rzeczywistej dostawy waluty. W dniu zamknięcia transakcji następuje rozliczenie różnic kursowych. Jeżeli kurs terminowy (określony w dniu zawarcia transakcji) jest niższy od kursu bieżącego, bank obciąża rachunek klienta kwotą rozliczeniową (wynikającą z różnicy kursowej). W przeciwnym przypadku bank uznaje rachunek klienta kwotą rozliczeniową. W analizowanej sprawie w dniu 17 lutego 2009 r. B. S.A. dokonał zamknięcia transakcji po kursie rozliczeniowym 4,9300 i ustalił wartość przysługującej podatnikowi należności na kwotę 590.400,00 zł, wg wyliczenia (4,9300-3,2900)x360.000. W wyniku przeprowadzonych negocjacji Bank częściowo umorzył zadłużenie skarżącego (łączna wartość umorzenia – 102.887,98 zł). W związku z opisaną sytuacją podatnik poniósł dodatkowe koszty obsługi prawnej, wynikające z zawarcia w dniu 26 marca 2009 r. umowy o świadczenie usług prawniczych przez spółkę komandytową. Przedmiotem usług była analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy, sporządzenie opinii prawnej oraz reprezentowanie strony w negocjacjach z Bankiem.

W sprawie nie budzi wątpliwości to, że podatnik prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." z siedzibą w O., której przedmiotem działalności była produkcja i handel filtrami. Jak zasadnie zauważył Sąd pierwszej instancji, samo stwierdzenie pozostawania przez skarżącego umowy ramowej terminowych transakcji walutowych kontraktów w ogólnym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie wystarcza jeszcze do stwierdzenia, że skoro tego rodzaju transakcje zawarte zostały w celu zabezpieczenia źródła przychodów, to spełniona została przesłanka celowości poniesienia wydatku, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.

Wykonywanie działalności gospodarczej, której przedmiotem jest obrót wymienionymi wyżej pochodnymi instrumentami finansowymi, zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) wymaga zezwolenia w zakresie określonym w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Obrót pochodnymi instrumentami finansowymi podatnik może wykonywać w jednej z dwóch form: "w wykonywaniu działalności gospodarczej" albo poza wykonywaniem tej działalności. Skoro pierwsza z wymienionych form aktywności winna być realizowana w ramach przedmiotu przedsiębiorstwa podatnika, tylko po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu państwa (na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi), a nadto powinna ją cechować swoista niezależność od innych form działalności podatnika, to oznacza, że brak takiego zezwolenia, a przede wszystkim powiązanie wykonywanych operacji bankowych z działalnością w zakresie produkcji i handlu filtrami, wyklucza możliwość kwalifikacji przeprowadzonych transakcji do dokonywanych w wykonywaniu działalności gospodarczej .

W ocenie NSA sporne czynności nie mogą zostać uznane za dokonywane "w wykonywaniu działalności gospodarczej". Z podanych powodów dla przyjęcia takiej oceny nie ma znaczenia to, że dokonując omawianych czynności podatnik kierował się celami zarobkowymi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko strony, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej (albo jego brak) – zgodnie zresztą z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych - nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia, czy dana czynność podejmowana jest w ramach przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej, czy też nie. Jednakże, skoro wykonywanie określonych form działalności gospodarczej wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu państwa (tzn. objęte zostało reglamentacją państwa), a nadto sporne czynności miały na celu poprawę efektywności innych działań podatnika, okoliczności tych nie można ignorować przy ustalaniu, do jakiego źródła przychodów zaliczyć przychód z obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi, zwłaszcza jeżeli ustawodawca wyszczególnił tę kategorię, jako odrębne źródło w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.

Zauważyć przy tym należy, że definiując w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. pojęcie działalności gospodarczej, ustawodawca posłużył się in fine określeniem "nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9". Reguły wykładni a contrario prowadzą wobec tego do wniosku, że zaliczenie określonego strumienia przychodów do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 (w tym także w art. 10 ust. 1 pkt 7) stanowi negatywną przesłankę, uniemożliwiającą rozpoznanie takiego przychodu jako pochodzącego z pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli działalność ta spełnia przesłanki wymienione w art. 5a pkt 6 ustawy podatkowej. W treści art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. nie zawarto żadnego uregulowania przewidującego możliwość przyjęcia innego rozwiązania, inaczej niż to ustawodawca poczynił w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. (zaliczenie określonego przychodu do źródła wymienionego w tym przepisie może nastąpić jedynie wówczas, "jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej"). W przypadku przychodów ze zbycia m.in. pochodnych instrumentów kapitałowych, zwrot legislacyjny "w wykonywaniu działalności gospodarczej" pojawia się nie w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f., zawierającym katalog źródeł przychodów, lecz w art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f., a więc przepisie regulującym sposób opodatkowania strumienia przychodów kapitałowych. Wyłączenie omawianego zwrotu "w wykonywaniu działalności gospodarczej" z katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f.) oraz powiązanie go wyłącznie ze sposobem opodatkowania (art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f.) oznacza w ocenie NSA, że ustawodawca w przypadku przychodów z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c) nie dostrzegał konieczności uwzględniania pierwszeństwa źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., przy rozpoznawaniu źródła, do którego zaliczyć należy przychody kapitałowe (w kwestii pierwszeństwa źródła z działalności gospodarczej, na tle relacji art. 10 ust. 1 pkt 3, 6 oraz 8 u.p.d.o.f. szerzej wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 379/14). Oznacza to, że przypisanie cech pozarolniczej działalności gospodarczej podatnikowi w związku z uzyskiwaniem przychodów, które mogą być identyfikowane z przychodami wymienionymi w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., nie jest wystarczające do zakwalifikowanie takiego przychodu do źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. przez samego podatnika (nawet jeżeli wypełnione zostały przesłanki działalności gospodarczej określone w art. 5a pkt 6).

Mając zatem na uwadze okoliczności faktyczne, które nie są kwestionowane w skardze kasacyjnej (zawarta została jedna umowa ramowa, wszystkie terminowe transakcje walutowe zawarto tego samego dnia), brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący prowadził niezarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. Powodem dokonania odmiennej kwalifikacji spornych przychodów i wydatków nie było niezgłoszenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu instrumentami finansowymi do rejestru przedsiębiorców, ale całokształt okoliczności faktycznych.

Podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności (kryzys ekonomiczny, wahania kursów walut, dokonywanie rozliczeń z Bankiem za pośrednictwem rachunku bankowego Przedsiębiorstwa oraz struktura sprzedaży przedsiębiorstwa), nie są wystarczające dla potwierdzenia związku zawarcia umowy ramowej terminowych transakcji walutowych z prowadzona przez skarżącego działalnością gospodarczą. Z zapisów umowy nie wynika, że zabezpieczała ona jakąkolwiek konkretną transakcję gospodarczą przedsiębiorstwa.

Z tych też względów nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie, że strata powstała w wyniku rozliczenia transakcji wynikających z umowy o współpracy w zakresie transakcji terminowych i pochodnych oraz umowy dodatkowej transakcji walutowych nie może być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Niezasadne są też zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni art. 30b ust. 4, art. 17 ust.1 pkt 10 i art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z powodów wyżej podanych.

Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.