Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2902/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 2800 zł (dwa tysiące osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez G. Spółka z o.o. z siedzibą w P. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 10.359 zł z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2014 r. G. Spółka z o.o. wystąpiła o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 10.359 zł z tytułu dokonanej dostawy wewnątrzwspólnotowej siedmiu samochodów osobowych. Do wniosku dołączono m.in.: międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR (oryginał), faktury zakupu w kraju i faktury sprzedaży samochodów kontrahentowi zagranicznemu, specyfikacje do deklaracji AKC-U potwierdzone za zgodność przez pełnomocnika strony radcę prawnego R.K..

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., odmówił zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów. Organ stwierdził, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uzasadniających zwrot podatku akcyzowego, tj. pojazdy których dotyczył wniosek figurują w centralnej ewidencji pojazdów ze statusem: pojazd zarejestrowany i rejestracja ma charakter stały. Rejestracji dokonał Urząd Miasta w K. w dniu 11 marca 2014 r. Organ wskazał, że dostawa została dokonana w dniu 17 marca 2014 r.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie oraz orzeczenie zwrotu podatku akcyzowego, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części.

W odwołaniu strona podniosła, iż Naczelnik UC błędnie zastosował art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 2011 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. 108, poz. 626) wobec faktu spełnienia przez stronę wszystkich wymaganych przepisami kryteriów zwrotu podatku akcyzowego oraz naruszył art. 121 w związku z art. 122 i 123 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 1997 poz. 926 ze zm.) na skutek czego błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie. Strona zarzuciła, iż organ I instancji błędnie przyjął, iż pojazdy w momencie dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej były zarejestrowane.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O. p. oraz art. 107 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u. p. a. z dnia 6 grudnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

Dyrektor IC wskazał, że uprawnionym do zwrotu akcyzy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego jest podmiot, który:

1) nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,

2) dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu we własnym imieniu lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa lub eksport były realizowane,

3) nie dokonał wcześniej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,

4) wykazał, że akcyza od samochodu została w kraju zapłacona,

5) złożył wniosek o zwrot akcyzy właściwemu naczelnikowi urzędu celnego,

6) zachował jednoroczny termin złożenia wniosku liczony od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej.

Natomiast - zdaniem Dyrektora IC – Strona nie spełniła dwóch z określonych w art. 107 ust. 1 u. p. a. warunków, tj. nie wykazała, że podatek akcyzowy od samochodów osobowych został zapłacony na terytorium kraju, a ponadto samochody zostały zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, co wynika z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że przedłożone kopie dokumentu potwierdzającego zapłatę, poświadczone przez radcę prawnego występującego w sprawie, nie stanowią dowodu zapłaty podatku akcyzowego, o którym mowa w art. 107 ust. 4 i art. 109 ust. 3c-d u. p. a. Organ wskazał, że dowód zapłaty podatku akcyzowego stanowią przede wszystkim: dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo na określonym wzorze lub kopia tego dokumentu wraz z oświadczeniem wyspecjalizowanego salonu sprzedaży o posiadaniu kopii bądź oryginału tego dokumentu, odrębne oświadczenie dołączone do faktury o posiadaniu kopii lub oryginału ww. dokumentu lub złożone na wystawionej fakturze, zgodnie z art. 109 ust. 3a-3e u. p. a. Natomiast art. 107 ust. 4 u. p. a. jest przepisem ogólnym, który nie precyzuje wprost formy dowodu zapłaty akcyzy, a jego konkretyzacja znajduje się w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowego lub brak obowiązku zapłaty tej akcyzy (Dz. U. Nr 32, poz. 248, z późn. zm.) oraz w art. 109 ust. 3a-3e u. p. a., który stanowi przepis szczególny. Zdaniem organu odwoławczego zawężony katalog dokumentów wynika z obawy prawodawcy przed wielokrotnością tworzenia ich odpisów w celu uzyskania zwrotu podatku akcyzowego.

Zdaniem Dyrektora IC wnioskodawca nie spełnił również przesłanki braku rejestracji samochodu na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Samochody zostały zarejestrowane w dniu 17 marca 2014 r. na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, co wynika z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a więc już po dacie dostawy wewnątrzwspólnotowej. Zdaniem organu drugiej instancji data wydania przez organ rejestrowy, decyzji dotyczących rejestracji stałej pojazdów wraz z dowodem rejestracyjnym, tablic rejestracyjnych oraz karty pojazdu nie ma w tej sprawie znaczenia. Dla właściwej interpretacji art. 107 ust. 1 u. p. a. należy zastosować wykładnię celowościową, historyczną i systemową gdyż – jak to stwierdził Dyrektor IC - wykładnia językowa w tym przypadku nie daje rezultatu pozostającego w zgodzie z istotą zwrotu podatku akcyzowego.

Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora IC w W. z dnia [...] maja 2015 r. wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191 O. p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 1 u. p. a. poprzez błędne przyjęcie, że sporne pojazdy w momencie dostawy były zarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,

2. art. 107 ust.3 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że strona nie dysponowała prawem rozporządzania spornymi pojazdami jak właściciel,

3. art.121, art. 122, art.187, art. 191 O. p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie rzeczywistego stanu sprawy, a prowadzenie postępowania dowodowego w sposób mający na celu jedynie wykazanie braku spełnienia przesłanek uprawniających do zwrotu akcyzy oraz poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionych przez stronę dowodów, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 3 u. p. a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie udowodniła dokonanie eksportu w jej imieniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu spełniła wszystkie kryteria zwrotu podatku akcyzowego określone w art. 107 u. p. a. Strona wyjaśniła, że rejestracja spornych samochodów była rejestracją o charakterze czasowym i nie stanowiła rejestracji stałej, której dotyczy art. 107 ust. 1 ustawy. Zdaniem strony decyzja o rejestracji czasowej jest decyzją tymczasową, ograniczoną w czasie i warunkową, na jej podstawie nie dochodzi do możliwości konsumpcji stałej na terytorium kraju bez ograniczeń czasowych, co powoduje że nie wyczerpuje przesłanki negatywnej zwrotu podatku akcyzowego wprowadzonego w art. 107 ust. 1 ustawy. Tym samym, w ocenie Spółki, porównanie daty odbioru pojazdów przez kontrahentów zagranicznych z datami stałej rejestracji, prowadzi do wniosku, że w kraju nie doszło do konsumpcji stałej wyrobu akcyzowego. Ponadto rejestracja została dokonana niezgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym, bowiem dowody rejestracyjne przedmiotowych pojazdów zostały odebrane przez podmiot, który nie był ich właścicielem. Zgodnie z obowiązującymi przepisami decyzja o rejestracji może być wydana tylko na rzecz aktualnego właściciela pojazdu. Rejestracja pojazdu na rzecz podmiotu nie będącego właścicielem jest zatem niezgodna z przepisami prawa o ruchu drogowym. W ocenie strony organ błędnie uznał, że sporne pojazdy zostały zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym.

Skarżąca za nieuzasadnione uznała również zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie Dyrektora IC, iż nie wykazała, że dysponowała prawem rozporządzania przedmiotowymi samochodami jak właściciel oraz, że dostawa została dokonana w jej imieniu. Szczegółowo wyjaśniając przedmiotowe okoliczności i twierdząc, że miał miejsce eksport pojazdów na warunkach DDU.

Zdaniem Skarżącej w przeprowadzonym postępowaniu, doszło także do naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 i 191 O. p. bowiem organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p. p. s. a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sprawy jest rozważenie prawidłowości rozstrzygnięcia organów podatkowych w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej siedmiu samochodów osobowych marki Peugeot.

Z treści art. 107 ust. 1 u. p. a. wynika, iż podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Zgodnie z art.107 ust. 3 powołanej ustawy podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem. Do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3 (art. 107 ust. 4 ustawy).

Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego konieczne jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek określonych powołanymi przepisami.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji za dwie najważniejsze kwestie wymagające rozpatrzenia w przedmiotowej sprawie należy uznać, podniesiony przez Dyrektora IC w decyzji zarzut braku przedstawienia przez Spółkę żądanych przez organ odpowiednich dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy oraz kwestię rejestracji na terytorium kraju przedmiotowych pojazdów.

Sąd – rozpoznając niniejszą sprawę – podziela zarzuty zawarte w skardze odnośnie wystarczającego udowodnienia zapłaty podatku akcyzowego w przedmiotowej sprawie. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy był w posiadaniu dowodów świadczących o zapłacie akcyzy. Jeżeli organ uznał, iż przedstawione przez stronę dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy budziły wątpliwości mógł wezwać Stronę do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Należy uznać, że potwierdzone za zgodność przez pełn. strony radcę prawnego dowody AKN-U wydane przez organ celny wraz ze specyfikacjami do AKC-U potwierdzające zapłatę akcyzy od przedmiotowych pojazdów w sposób dostateczny wykazywały tę okoliczność, zwłaszcza, że organ mógł w łatwy sposób dokonać jej weryfikacji. Organ nie miał zatem w ocenie Sądu podstaw do odmowy zwrotu akcyzy od przedmiotowych pojazdów z tego tytułu. Dokonana przez Dyrektora IC interpretacja dotycząca dowodów zapłaty akcyzy nie wynika z przepisów prawa. Art. 107 ust. 1 i 4 u. p. a. wskazuje jedynie na dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy. Zatem przepis ten w żaden sposób nie ogranicza możliwości dokumentowania zapłaty akcyzy. Wbrew twierdzeniom organu art. 109 u. p. a. nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 107 ust. 4 u. p. a. Takim też przepisem nie jest, co jest oczywiste także ze względu na rangę aktu i podstawę normatywną jego wydania, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo lub brak obowiązku zapłaty tej akcyzy. Dokumenty, o których mowa w tych przepisach mogą stanowić tylko jeden z dowodów zapłaty akcyzy, jednakże nie jedyny. Co więcej trzeba również zauważyć, że dokumenty te sporządzane na podstawie art. 109 ust. 1 i następne u. p. a. oraz powołanego rozporządzenia wystawiane są w określonym celu, tj. dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Świadczy o tym treść art. 109 ust. 1 u. p. a., a także podstawa prawna do wydania powyższego rozporządzenia zamieszczona w art. 109 ust. 4 u. p. a. - minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, uwzględniając zasady rejestracji samochodów osobowych oraz konieczność identyfikacji samochodów osobowych. Natomiast w myśl art. 109 ust. 1 u. p. a. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, właściwy naczelnik urzędu celnego jest obowiązany, dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju, do wydania podatnikowi, na jego wniosek, dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, z zastrzeżeniem art. 110 ust. 6 i art. 111 ust. 4 ustawy (art. 109 ust. 2 u. p. a.). Także z tej przyczyny przepisy te nie mogą stanowić lex specialis w stosunku do art. 107 ust. 4 u. p. a.

Organ odwoławczy nie miał również podstaw do odmowy zwrotu akcyzy od przedmiotowych pojazdów z tytułu rejestracji. Samochody, których dotyczył wniosek zostały zarejestrowane na terytorium kraju w dniu 17 marca 2014 r., tj. po przemieszczeniu pojazdów na podstawie listu przewozowego CMR z dnia 12 marca 2014 r. (poz. 1 i 22 listu), co miało miejsce w dniu 14 marca 2014 r., na co wskazuje organ w decyzji. Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego, że zarejestrowanie pojazdu na terenie kraju po dacie dostawy wewnątrzwspólnotowej stanowi przeszkodę do zwrotu akcyzy jest błędne. Literalna wykładnia art. 107 ust.1 u. p. a., zgodnie z którym podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, nie budzi wątpliwości. Użyty w powołanym przepisie zwrot "...niezarejestrowanego wcześniej ..." jest językowo jednoznaczny. Niedopuszczalne jest takie interpretowanie przepisu, które pomija fragment tekstu tego przepisu. Skoro intencją ustawodawcy było aby zwrot przysługiwał od samochodów wcześniej niezarejestrowanych w kraju, a już przemieszczonych, to nie należy doszukiwać się innej treści.

Jeżeli zatem, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, dostawa wewnątrzwspólnotowa, zdefiniowana w art. 2 ust.1 pkt 8 u. p. a. jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego, została dokonana w dniu 14 marca 2014 r., co wynika z listu przewozowego CMR a rejestracja pojazdów na terytorium kraju nastąpiła w dniu 17 marca 2014 r., tj. po dokonaniu dostawy wewnątrzwspólnotowej, to brak podstaw do uznania, że wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu podatku akcyzowego

Nie znajdują natomiast uzasadnienia zawarte w skardze twierdzenia strony, iż dla oceny spełnienia przesłanki braku rejestracji, zasadnicze znaczenie ma fakt rejestracji czasowej, a nie stałej przedmiotowych pojazdów. Odwołanie się przez ustawodawcę w treści art. 107 ust.1 u. p. a. do instytucji rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym bez dokonania rozróżnienia na rejestrację stałą i czasową powoduje, że zakresem normowania tego przepisu objęta jest każda rejestracja. Zatem dla oceny skutków prawnopodatkowych istotna jest wcześniejsza rejestracja samochodów na terytorium kraju bez względu na to, czy miała charakter czasowy czy stały (por. również wyrok NSA z 25 listopada 2008 r., II FSK 1094/07, wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1168/10).

Brak jest także jakichkolwiek podstaw do rozważania zarzutu wskazanego w pkt 2 skargi a dotyczącym władania przez stronę przedmiotowymi samochodami jak właściciel, ponieważ organ w zaskarżonej decyzji tę przesłankę określoną treścią art. 107 ust. 1 u.p.a. uznał za spełnioną. Tym samym rozważania strony zawarte w skardze a dotyczące tego zarzutu należy uznać za bezprzedmiotowe.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor IC zobowiązany będzie uwzględnić powyższą interpretację przepisów prawa i wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 O. p.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art.134 p. p. s. a.

O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 p. p. s. a.