Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 797/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2021r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 105 § 1 i art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "Kpa" oraz art. 87a ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3a4 art. 88 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2020r., poz. 55), po rozpatrzeniu odwołania S. T., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...] lutego 2021 roku, znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie wymierzenia B.K. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew rosnących na działce nr ew. [...], obręb R., gmina R..

W uzasadnieniu organ wskazał, że usunięcie konarów nastąpiło z drzew znajdujących się na nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej – S. T., a cel prac redukcyjnych nie był związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez sprawcę ich usunięcia – B. K.. W ocenie organu, w tej sytuacji zastosowanie w sprawie ma przepis art. 87a ust. 6 w zw. z art. 83f ust. 3a ustawy, wyłączający odpowiedzialność za ponadnormatywne usunięcie gałęzi drzewa, tj. za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. Zdaniem organu, z tego względu, postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe.

Odwołanie od decyzji wniósł S. T., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 83f ust. 1 pkt. 3a ustawy, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż dokonanie wycięcia drzew przez osobę inną niż właściciel i bez jego zgody, powoduje wystąpienie przesłanek określonych w art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy, podczas gdy przepis ten obejmuje jedynie sytuacje, w których to właściciel dokonuje uszkodzenia lub zniszczenia drzewa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W przypadku zaś uznania, iż naruszenie powyższe nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, skarżący zarzucił:

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przeprowadzenie wadliwej, dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie skutkujących wydaniem decyzji, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału powinna prowadzić do wniosku, iż kara administracyjna powinna zostać wymierzona,

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 Kpa, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutecznie uniemożliwia odniesienie się do poszczególnych dowodów zebranych w sprawie, 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 79 § 1 w zw. z art. 86 Kpa, poprzez pominięcie zawiadomienia pełnomocnika o przeprowadzaniu dowodu z zeznań strony – B. K., w związku z czym pozbawiono stronę możliwości obrony swoich praw,

naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt. 3a ustawy, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż przepis ten pozwala na niewymierzanie kary pieniężnej osobie innej niż właściciel nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania wskazało, że art. 88 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy wprowadza odpowiedzialność, w postaci administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa lub krzewu oraz za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Stosownie do regulacji art. 87a ust. 2 ustawy, prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:

usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;

utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;

wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.

Wykładnia przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że zabiegi w obrębie korony drzew nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie, z włączeniami przewidzianymi w tym przepisie.

Z kolei, definicje: “uszkodzenie drzewa" oraz “zniszczenia drzewa" zostały określone odpowiednio: w art. 87a ust. 4 oraz art. 87 ust. 5 ustawy. Art. 87a ust. 4 ustawy stanowi mianowicie, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa. Z kolei, zgodnie z art. 87a ust. 5 ustawy, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa.

Z powyższego wynika, że art. 87a ust. 2 ustawy ustanawia podstawy odpowiedzialności za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa, zaś przepisy art. 87a ust. 4 i ust. 5 ustawy określają, jaki stopień zredukowania korony drzewa stanowi - odpowiednio - jego uszkodzenie lub zniszczenie.

W trakcie postępowania przed organem I instancji zostało ustalone, że na skutek przycięcia, przez B. K., [...] sztuki drzew, gatunku jesion wyniosły, rosnące na działce nr. ew. [...], obręb R., zostały pozbawione korony w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 ustawy, zaś jedno drzewo, gatunku jesion wyniosły, zostało pozbawione ponad 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa.

Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy jednak uwzględnić regulację art. 87a ust. 6 ustawy, który stanowi, że przepisu ust. 2 nie stosuje się do drzew, o których mowa w art. 83f ust. 1.

W orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym przyjęto, że właściwe odkodowanie normatywnego znaczenia przepisu art. 87a ust. 6 ustawy wymaga uwzględnienia treści dwóch kolejnych przepisów, do których on odsyła. Metodologicznie art. 87a ust. 6 ustawy ustanawia warunki wyłączenia odpowiedzialności za ponadnormatywne usunięcie gałęzi korony drzewa (ponad 30%), jeżeli prace redukcyjne dotyczyły drzew, o jakich mowa w art. 83f ust. 1 ustawy. Jak podnoszą sądy, wprawdzie treść art. 87a ust. 6 ustawy wskazuje na wyłączenie stosowania jedynie ust. 2, jednakże dyrektywy wykładni systemowej wewnętrznej całego art. 87a nakazują przyjąć, iż ustanowiona ekskluzja odnosi się także do ust. 4 i ust. 5. Oznacza to, że w sytuacjach określonych w art. 83f ust. 1 ustawy, ustawodawca nie przewidział ograniczeń w zabiegach pielęgnacyjnych obejmujących korony drzew. Generalne wyłączenie zastosowania art. 87a ust. 2 ustawy w sytuacjach wskazanych w ust. 6 w zw. z art. 83f ust. 1 ustawy powoduje, że rozważania w przedmiocie normatywnej kwalifikacji usunięcia gałęzi drzewa w kontekście art. 87a ust. 4 i ust. 5 ustawy stają się bezprzedmiotowe (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z 16.06.2020 r., II SA/Rz 1451/19 oraz WSA w Gdańsku z 16.09.2020r., II/Gd 96/20; dostępne w CBOSA, pod adresem: http: / /orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wynika, iż gałęzie zostały usunięte z drzew rosnących na nieruchomości osoby fizycznej (skarżącego), zaś usunięcie gałęzi tych drzew nie było związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Usunięcie gałęzi dotyczyło więc drzew, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy.

W takiej zaś sytuacji w ocenie organu, w świetle przedstawionej wyżej wykładni przepisów ustawy, osoba, która usunęła gałęzie z przedmiotowych drzew nie może odpowiadać za ich ponadnormatywne usunięcie mimo, iż przedmiotowe drzewa nie stanowią własności tej osoby.

Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że prawidłowa wykładnia przepisów ustawy prowadzi do wniosku, iż wyłączenie odpowiedzialności za ponadnormatywne usunięcie gałęzi drzew, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 3a, dotyczy jedynie właściciela tych drzew.

Z treści przepisów art. 87a ust. 6 w związku z art. 87a ust. 2 i z art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy wynika bowiem, że dla wyłączenia odpowiedzialności za ponadnormatywne usunięcie gałęzi drzewa konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch przesłanek. Przesłanka pierwsza, to znajdowanie się drzewa na nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej, zaś przesłanka druga to, że cel prac redukcyjnych nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Żaden z tych przepisów nie uzależnia natomiast wyłączenia odpowiedzialności za ponadnormatywne usunięcie gałęzi drzewa, od spełnienia dodatkowego warunku, a mianowicie, od tego, że sprawcą tego usunięcia ma być właściciel nieruchomości.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż postępowanie w sprawie wymierzenia B. K. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew rosnących na działce nr ew. [...], obręb R., gmina R. jest bezprzedmiotowe, a zatem zaskarżone rozstrzygnięcie o jego umorzeniu jest prawidłowe.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. T., zarzucając jej:

Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przeprowadzenie wadliwej, dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie skutkujących wydaniem decyzji, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału powinna prowadzić do wniosku, iż kara administracyjna powinna zostać wymierzona

Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak wskazania w decyzji odniesienia się do zgłoszonych zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji, co czyni decyzję organu II instancji niepełną i nie spełniającą warunków dotyczących uzasadnienia decyzji.

Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy R., podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, iż decyzja ta powinna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt. 3 a ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż przepis ten pozwala na niewymierzanie kary pieniężnej osobie innej niż właściciel nieruchomości, podczas gdy prawidłowa analiza tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do właściciela nieruchomości.

Z uwagi na powyższe uchybienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a i "c" p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C..

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan sprawy i wywiedziono, że organ w niniejszej sprawie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W ocenie skarżącego w sprawie nie ulega wątpliwości, iż aktualna pozostaje teza Wyroku WSA w Gliwicach z 28.02.2020 r., IISA/G11576/19, LEX nr 3027073, w której jednoznacznie wskazano, iż "Przewidziana w art. 83f ust. 3a u.o.p. procedura jest wyjątkiem od zasady uzyskiwania pozwolenia na usunięcie drzewa i dotyczy tylko pewnej kategorii posiadaczy nieruchomości, a mianowicie ich właścicieli. Zatem nie będzie ona mogła być stosowana w przypadku wieczystych użytkowników.". Skoro procedura ta dotyczy tylko właścicieli nieruchomości nie jest możliwe, aby dotyczyła ona sąsiada, który nie był posiadaczem nieruchomości, nie mógł więc skutecznie dokonać wycinki drzew z zastosowaniem tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wyrażał zgody na wycięcie gałęzi, a z pewnością nie wyrażał zgody na zniszczenie czy uszkodzenie drzew. Art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p. stanowi zaś materialnoprawną podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadacza nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara ta jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo na inny podmiot, jeżeli działał on bez zgody posiadacza nieruchomości.

Dodatkowo na marginesie skarżący wskazał, że przepis art. 83f dotyczy ogólnie wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, nie natomiast zezwolenia na ich zniszczenie czy uszkodzenie, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi– dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014r., II OSK 2546/12, CBOSA; J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 567). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego na mocy której utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...]lutego 2021 roku, znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie wymierzenia B. K. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew rosnących na działce nr ew. [...], obręb R., gmina R..

W sprawie ustalono, że na skutek przycięcia, przez B. K., [...] sztuki drzew, gatunku jesion wyniosły, rosnące na działce nr. ew. [...], obręb R., zostały pozbawione korony w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w art. 87a ust. 2 ustawy, zaś jedno drzewo, gatunku jesion wyniosły, zostało pozbawione ponad 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa.

W ocenie orzekających w sprawie organów przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należało jednak uwzględnić regulację art. 87a ust. 6 ustawy, który stanowi, że przepisu ust. 2 nie stosuje się do drzew, o których mowa w art. 83f ust. 1. Przepis ten wskazuje na wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Z kolei art. 83f ust. 3a ustawy, stanowi, że zezwolenia nie wymaga usunięcie drzew i krzewów, które rosną na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organów przepis ten wyłącza odpowiedzialność za ponadnormatywne usunięcie gałęzi drzewa, tj. za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa i z tego względu, postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe.

Stanowisko organów w ocenie Sądu nie zasługuje jednak na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że przywołany przez organ art. 83 f ust. 1 ustawy wprowadza wyjątek od ogólnej zasady, jaką jest obowiązek uzyskania m.in. przez posiadacza nieruchomości- za zgodą właściciela zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu. Należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Zgodnie z ust. 2 pkt 5 celem ochrony przyrody jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Art. 4 tej ustawy stanowi, że obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym.

Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, a także art. 83 i następnych ustawy o ochronie przyrody, zasadą jest ochrona drzew i ich zachowanie, jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody, a ustawodawca pozwala od zasady tej odstąpić w ściśle określonych przypadkach.

Niewątpliwie więc wszelkie wyjątki od ogólnej zasady należy interpretować w odniesieniu do przedstawionych powyżej podstawowych zasad ochrony przyrody.

Wskazać zatem należy, że w każdym przypadku wycięcia, czy też zniszczenia drzewa, które nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy, zastosowanie znajduje art. 88 ustawy, w którym określono przesłanki wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie zaś z ust. 1 i 2 tego przepisu

1. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1)usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2)usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3)zniszczenie drzewa lub krzewu;

4)uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;

5)usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;

6)usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.

2. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że o ile co do zasady zgodzić się należy z organem, iż w świetle przywołanych przez niego przepisów racjonalny ustawodawca, nie wymaga od właściciela uzyskania zgody właściwego organu na prace w obrębie korony drzewa nie mającego prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30 % korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa

chyba że mają na celu:

1)usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;

2)utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;

3)wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa,

o tyle w ocenie Sądu dokonanie powyższych zabiegów z naruszeniem tego przepisu tj. w zakresie o którym mowa w art. 87 a ust. 4 i 5 ustawy zgodnie z którymi:

1. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa (ust. 4),

2. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa (ust. 5),

nakłada na właściwy organ obowiązek nałożenia kary administracyjnej o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy.

Tym samym w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy wobec stwierdzenia przez organy, iż doszło do zniszczenia/uszkodzenia drzew w rozumieniu art. 87 a ust. 4 i 5 ustawy brak było podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew rosnących na działce nr ew. [...], obręb R., gmina R.. Podstawę do wszczęcia takiego postępowania stanowią bowiem pkt. 3 i 4 art. 88 ust. 1 . Należy bowiem wskazać, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy art. 83f dotyczy ogólnie wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Nie zwalnia jednak z odpowiedzialności administracyjnej za ich zniszczenie czy uszkodzenie, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

Kwestią którą organy winny były jedynie wyjaśnić było ustalenie, czy Pan B. K. działał za zgodą, czy też nie właściciela nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 2 ustawy kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Oznacza to, że w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości kara nakładana jest na podmiot, który dokonał powyższych czynów. Podkreślić w tym miejscu należy, że odpowiedzialność administracyjna za czyny/działania określone w art. 88 ustawy nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny. Oznacza to, że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej, jest działanie bezprawne, tj. np. dokonanie zniszczenia i uszkodzenia drzew. Bezprawne usunięcie/ zniszczenie drzew stanowi zatem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie (por.m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 541/16, Lex nr 2104905). Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy ustawy o ochronie przyrody, ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary niż bezprawność.

Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem/zniszczeniem/ uszkodzeniem drzew, spowodowanego działaniem osoby, która tego dokonała. Bez znaczenia pozostają także pobudki i motywy, jakimi kieruje się powyższa osoba (por. powołany wcześniej wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r., II SA/Kr 541/16).

Kara nakładana jest więc na sprawcę jednego z czynów wskazanych w art. 88 ust. 1 u.o.p., przy czym tymi sprawcami mogą być posiadacze nieruchomości, właściciele urządzeń przesyłowych lub inne podmioty, jeżeli działały bez zgody posiadacza nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 135 orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a