Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 756/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 236 poz 33 art. 2, 58
law: Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Lotewskiej, Republiki Litewskiej,  Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Slowenii i Republiki Slowackiej oraz dostosowań w Traktatach  stanowiących podstawę Unii Europejskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 48/10 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu i kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz T. B. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 48/10, oddalił skargę T. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu i kwoty długu celnego.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Zgłoszeniem celnym z [...] sierpnia 2004 r. T. B., reprezentowany przez agencję celną, zwrócił się o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu importowanego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego marki JEEP CHEROKEE, rok produkcji 1992. Do zgłoszenia został załączony rachunek, z którego wynikało, że pojazd zakupiono za cenę 400,00 CHF (1165 zł).

Po dokonaniu kontroli wymienionego zgłoszenia, decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. (dalej: organ I instancji) określił wartość celną importowanego samochodu na kwotę 7.677 zł. (stawka celna 10 %) oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 767,70 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r.

Dyrektor Izby Celnej w W. (organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że rachunek załączony do zgłoszenia celnego nie mógł być wystarczającym dowodem dla wykazania, czy zadeklarowaną cenę faktycznie zapłacono. Strona nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość celną pojazdu takich jak: bankowy dowód zapłaty, dokument ubezpieczenia. Same oświadczenia strony przy braku dokumentów nie mogły zostać uwzględnione. Ustalając wartość celną importowanego pojazdu organ pierwszej instancji słusznie zastosował metodę "ostatniej szansy" i określił średnią wartość rynkową tego pojazdu na kwotę 18.700 zł. Przyjętą wartość pomniejszono

o daniny publicznoprawne oraz marżę, co doprowadziło do ustalenia ostatecznej jego wartości na kwotę 7.677 zł (2.636,69 CHF).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekając na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kluczową w sprawie była ocena prawidłowości stosowania przez organy celne metod ustalania wartości celnej towarów. W świetle postanowień rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE z dnia 19 października 1992 r. L 302, s. 1 ze zm. (Polskie Wydanie Specjalne z 2004 r. rozdz. 2, t. 4, s. 307 – dalej powoływany jako: WKC) podstawową regułą ustalania wartości celnej towaru jest oparcie się na wartości transakcyjnej, czyli cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. W pewnych przypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wtedy wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Jak wynika z treści

art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE z dnia 11 października 1993 r. L 253, s. 1 ze zm. (Polskie Wydanie Specjalne z 2004 r. rozdz. 2, t. 6, s. 3

– dalej powoływane jako rozporządzenie wykonawcze), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi sumę całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Podstawy

co do tego daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska,

co zakłada jej porównywanie z innym cenami. Ustalenie tych cen nie może być dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. W okolicznościach sprawy organ zasadnie zakwestionował wartość celną importowanego samochodu i prawidłowo wykazał, że w Szwajcarii ceny rynkowe pojazdów podobnych do importowanego lub identycznych, znacznie przewyższały wartość wskazaną przez stronę. Posłużył się w tym celu nie tylko specjalistycznym katalogiem, ale i opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej.

Sąd pierwszej instancji ocenił, że organy celne w przekonujący sposób wyjaśniły, iż zastosowanie metod ustalania wartości celnej towarów określonych

w art. 30 ust. 2 lit. a-d WKC było w sprawie niewłaściwe. Taka konkluzja w świetle art. 31 WKC musiała doprowadzić do ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy". Sposób wyceny importowanego samochodu wymienioną metodą nie stanowił naruszenia art. 31 ust. 2 lit. a WKC, a sama wycena została dokonana prawidłowo. Sąd zwrócił również uwagę, że w trakcie postępowania celnego strona nie wykazała żadnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wielkość dokonanej w ten sposób wyceny.

Sąd pierwszej instancji uznał za nietrafne zarzuty podniesione w skardze,

w szczególności dotyczące nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania celnego (brak potrzeby uwzględnienia opinii rzeczoznawcy) i naruszenia norm prawnych wynikających z traktatów stanowiących podstawę Unii Europejskiej.

Wyrok z 28 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego w drodze skargi kasacyjnej zaskarżył w całości. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie obu decyzji, a nadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie art. 2 i 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej (...) oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. UE z dnia 23 września 2003 r. L 236, s. 33, dalej powoływany jako: "Akt dotyczący warunków przystąpienia RP do UE")

w zw. z art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską mający zasadniczy wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie wspólnotowych przepisów prawa materialnego, mimo braku prawidłowej publikacji

tych przepisów w języku polskim,

2. naruszenie przepisów postępowania art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60

ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) przez sporządzenie pozornie kompetentnego uzasadnienia decyzji organów obu instancji,

w których pominięte zostały podstawowe okoliczności dotyczące "uzasadnionej przyczyny" ustalenia podstawy opodatkowania "znacznie" odbiegającej od średniej wartości rynkowej,

3. naruszenie art. 181a rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie,

że w rozpoznawanej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości

co do zadeklarowanej wartości celnej, mimo że nie było jakichkolwiek dowodów podważających fakt uiszczenia przez stronę ceny sprzedaży samochodu zadeklarowanej jako wartość celna,

4. naruszenia art. 178 § 1 oraz art. 192 Ordynacji podatkowej polegający

na uniemożliwieniu uzyskania stronie skarżącej kopii dokumentów zawierających ceny rynkowe używanych pojazdów podobnych

lub identycznych w Szwajcarii, o których jest mowa w postępowaniu

oraz protokołu rewizji pojazdu z dnia odprawy celnej (karta 6JDA) przez

co nastąpiło pozbawienie możliwości obrony interesów oraz zaznajomienia

się z wszystkimi dowodami zebranymi w toku postępowania celnego;

tym samym nie wydanie kopii dokumentów mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie ustalenia zobowiązania celnego narusza przepisy postępowania, które zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności postępowania;

5. naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie oceny technicznej nr [...] z dnia 21 września 2004 r., jak też brak przeprowadzenia postępowania dotyczącego obalenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej,

co konsekwentnie powoduje błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

6. naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej przez brak odniesienia do zarzutów odwołania dotyczących braku podstawy prawnej decyzji i uznania

za prawidłowe stanowiska, że w sprawie można stosować akt prawny niepublikowany w języku polskim;

7. naruszenie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim

(Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm., dalej powoływana jako: ustawa o języku polskim) przez wydanie decyzji z powołaniem się na przepisy, które nie były opublikowane w języku polskim;

8. naruszenie art. 27 Konstytucji RP przez powoływanie się na rozporządzenie nieopublikowane w języku urzędowym RP, to jest w języku polskim;

9. naruszenie art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze zm., dalej powoływana jako: ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych) w zw. z art. 88 Konstytucji RP przez powoływanie się na rozporządzenie, które w Polsce nie obowiązuje z powodu barku publikacji;

10. naruszenie art. 121, art. 123, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. (sygn. akt I GSK 965/07);

11. powołując się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną zarzucił także zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a) przyjęciu, że dopuszczalne jest w świetle art. 88 Konstytucji RP stosowanie prawa obcego bez jego ogłoszenia na terytorium RP,

b) niezastosowaniu bezpośrednio na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP art. 88 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że umowy ratyfikowane międzynarodowe są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw;

c) naruszeniu art. 106 § 3, § 4 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 232 i art. 233 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej powoływany jako: k.p.c.) przez błędne przyjęcie,

że przepisy dotyczące wartości celnej nie różnią się znacząco

od dotychczasowych regulacji polskich;

d) art. 106 § 5 p.p.s.a. naruszony przez błędne przyjęcie, że agencja celna powinna znać stosowne przepisy, pomimo że nie były one opublikowane

w języku polskim w chwili dokonania odprawy celnej.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wnoszący tę skargę wskazał przede wszystkim, że rozporządzenie wykonawcze zostało publikowane w języku polskim dopiero w dniu 1 października 2004, czyli po dniu zgłoszenia celnego – [...] sierpnia 2004 r. Jego zdaniem organy celne nie mogą powoływać się na przepisy wspólnotowe, które nie zostały przetłumaczone na język kraju członkowskiego

i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (sprawa

o sygn. akt C-161/06).

Dyrektor Izby Celnej w W. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Została ona oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Zasadniczą podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stanowi naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 2 i 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej ( Dz. U. UE L z dnia 23 września 2003 r.) w związku z art. 254 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Skarżący podnosi, że podstawę do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej stanowił art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r.), które zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 1 października 2004 r., podczas gdy zgłoszenie celne samochodu objętego sporem zostało dokonane [...] sierpnia 2004 r. Zatem wysokość długu celnego została określona na podstawie przepisów rozporządzenia, które nie było jeszcze opublikowane w języku polskim w Dzielniku Urzędowym UE. W ocenie autora skargi kasacyjnej nie można powoływać się wobec jednostki na akt wspólnotowy przed jego prawidłową publikacją w Dzienniku Urzędowym UE. Zagadnienie to zostało rozstrzygnięte przez ETS w orzeczeniu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomouc. Tymczasem Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie uznał zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że istota sporu koncentruje się wokół ustalenia statusu prawnego aktu prawa wspólnotowego (rozporządzenia), który został wydany przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a którego publikacja w wersji polskiej w Dzienniku Unii Europejskiej nastąpiła dopiero po 1 października 2004 r. oraz dopuszczalności stosowania postanowień takiego aktu do towaru objętego zgłoszeniem celnym w dniu [...] sierpnia 2004 r. czyli po przystąpieniu Polski do UE , lecz opublikowanego w okresie późniejszym, nie bezpośrednio po 1 maja 2004 r. Zagadnienie to było już także przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I GSK 757/10, wydanego w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, a zatem uzasadnionym będzie posłużenie się zawartymi tam argumentami, które skład orzekający NSA w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Zgodnie z art. 254 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), Rozporządzenia Rady i Komisji, jak również dyrektywy tych instytucji, które kierowane są do wszystkich Państw Członkowskich, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w jego braku dwudziestego dnia po ich publikacji. Obecnie materię tę reguluje art. 297 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Przepis art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia stanowi, że "od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i niniejszym Akcie". Z kolei zgodnie z art. 58 ww. Aktu - teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Europejski Bank Centralny m.in. w języku polskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane.

Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wspólnotowego wynika, że Rozporządzenie powinno zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w języku polskim i wówczas posiada walor autentyczności, a jednocześnie, że wchodzi ono w życie w stosunki do Polski z dniem przystąpienia, tj. 1 maja 2004 r.

Wątpliwości co do mocy prawnej i możliwości stosowania aktów prawa wspólnotowego, które w dniu przystąpienia do Europejskiej nowego państwa członkowskiego nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE rozstrzygnął ETS w orzeczeniu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06. Wyrok Trybunału wiąże każdy sąd krajowy, który później zajmuje się takim samym zagadnieniem prawnym, co oznacza, iż sąd musi przyjąć wykładnię Trybunału albo ponownie przedstawić dane zagadnienie. ETS odpowiadając na pytanie prawne wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave ( Republika Czeska) wypowiedział się ww. wyroku w sprawie C-161/06 w kwestii możliwości powoływania się przez państwo członkowskie na przepisy Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r., które w chwili stosowania nie było prawidłowo opublikowane w Dzielniku Urzędowym UE w języku zainteresowanego państwa członkowskiego.

W pkt 32 uzasadnienia tego wyroku Trybunał stwierdził, że z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia wynika, nowe państwa członkowskie są związane aktami przyjętymi przez instytucje przed dniem przystąpienia i że akty te są stosowane w państwach członkowskich od dnia przystąpienia. Jednakże możliwość powołania się wobec jednostek na akt wspólnotowy (np. rozporządzenie) jest uzależniona od jego prawidłowej publikacji w Dzienniku Urzędowym UE ( pkt 37 uzasadnienia). Przy czym Trybunał podkreślił, że pewność prawa wymaga, aby dane przepisy wspólnotowe umożliwiały zainteresowanym osobom dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, które na nie nakładają, co jest zagwarantowane wyłącznie poprzez prawidłową publikację rzeczonych przepisów w języku urzędowym adresata (pkt 38 uzasadniania). Egzekwowanie od jednostek powinności wynikających z aktów niepublikowanych w odpowiednim języku w imię efektywności prawa wspólnotowego prowadziłoby do obciążenia ich negatywnymi skutkami niewykonania obowiązku, który spoczywał na administracji wspólnotowej, jakim było udostępnienie w dniu przystąpienia całego dorobku wspólnotowego we wszystkich językach urzędowych ( pkt 42 uzasadniania). W uzasadnieniu wyroku Trybunał jednoznacznie wypowiedział się, że udostępnienie tego ustawodawstwa w Internecie nie jest równoznaczne z prawidłową publikacją w Dzienniku Urzędowym UE. Na obecnym etapie prawa wspólnotowego jedyną autentyczną wersją rozporządzenia wspólnotowego jest wersja opublikowana w Dzienniku urzędowym UE, co oznacza, że nie można powoływać się wobec jednostek na wersję elektroniczną wcześniejszą od tej publikacji, nawet jeśli następnie okaże się ona zgodna z wersją opublikowaną (pkt 48 i 50 uzasadnienia). Z uzasadnienia tego wyroku wynika również, że akt prawa wspólnotowego niepublikowany w języku państwa członkowskiego nie jest z tego powodu nieważny. Okoliczność, że nie można powołać się na ten akt wobec jednostek w państwie członkowskim, w języku którego nie zostało opublikowane, nie wpływa w żaden sposób na fakt, że stanowiąc część dorobku wspólnotowego, przepisy tego aktu (rozporządzenia) wiążą zainteresowane państwo członkowskie od dnia przystąpienia (pkt 58 i 59 uzasadnienia). Orzekając w tej sprawie Trybunał rozstrzygnął również o skutkach czasowych swojego wyroku. W pkt 72 uzasadnienia przyjął, że państwa członkowskie nie mają, na podstawie prawa wspólnotowego, obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych wydanych na podstawie takich przepisów, jeżeli stały się one ostateczne na mocy obowiązujących przepisów krajowych.

Z przedstawionych powyżej względów ETS orzekł, że art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w języku nowego państwa członkowskiego, mimo że język ten jest językiem Unii Europejskiej, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeśli miały one możliwość zapoznania się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków.

Zaprezentowana wyżej przez ETS wykładnia art. 2 i 58 Aktu dotyczącego przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 TWE nie pozwala na przyjęcie jako prawidłowego stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym skarżący nie mógł być nie poinformowany o przepisach będących podstawą prawną wydanych decyzji, skoro obowiązek prawidłowego zadeklarowania przywożonych towarów odpowiada normie prawa celnego znanej we wszystkich państwach członkowskich. Ponadto skarżący działał przez profesjonalną agencję, która winna znać stosowne przepisy, a w przypadku wątpliwości mógł zwrócić się o wyjaśnienia do organów celnych, które są obowiązane do ich bezpłatnego udostępnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: I GSK 965/07 oraz I GSK 562/10. W pierwszym z przywołanych orzeczeń NSA wyraził pogląd, że "przesłanką możliwości powołania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zaś elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli Unii. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której obywatele jednych krajów Unii są zobowiązani do przestrzegania prawa, z którym mogą zapoznać się w swoim języku ojczystym w powszechnie dostępnych przewidzianych prawem organach publikacji, a obywatele innych (nowych) krajów są zawiązani przepisami, z którymi w taki sposób nie mogą się zapoznać. W ocenie Sądu, wobec treści powołanych przepisów prawa wspólnotowego nie jest uprawniony pogląd, że obywatele polscy, aby zapoznać się z obowiązującym ich prawem Unii muszą korzystać z nieoficjalnych tłumaczeń dostępnych w Internecie, oraz że jako profesjonaliści powinni to czynić. Obowiązków nie domniemywa się, obowiązki muszą wynikać z przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób".

W drugim z wymienionych orzeczeń Sąd kasacyjny stanął na stanowisku, że akty normatywne, które wyrażają normy prawne adresowane do obywateli polskich i polskich jednostek organizacyjnych, mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko wówczas, gdy zostały sformułowane w języku polskim i ogłoszone w odpowiednim dzienniku urzędowym. Odnosi się to nie tylko do źródeł prawa wydanych przez krajowe organy władzy ustawodawczej, lecz do wszystkich aktów normatywnych obowiązujących na terytorium RP – w tym do aktów tzw. pochodnego prawa wspólnotowego (unijnego). Akty te podlegają publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wydawanym przez Urząd Oficjalnych Publikacji Komisji Europejskiej, o którym mowa w art. 29a ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz.449 ze zm.). Inna forma publikacji aktu nie może rodzić obowiązku po stronie jednostek. Konsekwencją przedstawionych argumentów - uwzględniających zarówno standard europejski, jak i konstytucyjny - jest konieczność przyjęcia, iż akt prawa wspólnotowego ( europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych"

Z tych też powodów zasługuje na aprobatę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu cytowanego wyroku NSA, że wspólnotowa geneza stosowanego w sprawie aktu prawnego nie wyklucza możliwości powołania się w rozstrzygnięciu sprawy na przepisy Konstytucji RP. W tym kontekście zasadny jest zarzut naruszania wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów Konstytucji RP dotyczących publikacji aktów prawnych oraz art. 4 ustawy o języku polskim.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny zobligowany jest więc do przyjęcia wzorca kontroli legalności in concreto, poprzez określenie przepisów prawa materialnego, które mają w danej sprawie zastosowanie, dokonanie ich wykładni, a następnie dokonania oceny, czy ustalone w toku postępowania administracyjnego istotne elementy stanu faktycznego pozwalają na jego subsumcję. Ponieważ podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy niepublikowanego, w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r., jest zbyteczne rozpatrywanie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w W. ustali, jakie przepisy prawne powinny znaleźć w niej zastosowanie, mając na uwadze okoliczności, iż w dacie zgłoszenia celnego Rozporządzenie nr 2454/93 nie było opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowy UE, oraz że dług celny powstaje z datą przyjęcia zgłoszenia celnego i to ta data decyduje o stosowaniu do tego zgłoszenia stosownych przepisów prawa zgodnie z zasadą tempus regit actum.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.