Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 464/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 11,  art. 11a
journal: Dz.U. 2003 nr 106 poz 1002
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy S. B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy S. B. w roku 2014 I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) i art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 856) Rada Gminy S. B. przyjęła program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy S. B. w roku 2014.

W § 1 opisanej powyżej uchwały Rada Gminy S. B. postanowiła, że przyjmuje się program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy S.B. w brzmieniu określonym w załącznikach do uchwały.

W dniu 8 lipca 2014 r. Prokurator Rejonowy w W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną we wstępie uchwałę, powołując się na przepis art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze oraz art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6, art. 57 § 1 i art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270, poz. 1101).

W petitum skargi Prokuratur Rejonowy w W. zarzucił zaskarżonej uchwale rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 11 i art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, wcześniej powoływanej, polegające na niewyczerpaniu przedmiotowego zakresu regulacji wymaganego wskazanymi przepisami w zakresie braku określenia w programie zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schronisku dla zwierząt, zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, opieki nad wolno żyjącymi kotami i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy S. B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy S. B. w roku 2014.

Uzasadniając skargę Prokurator Rejonowy w W. przywołał w pełnym brzmieniu przepisy art. 11 oraz art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, poprzednio powoływanej i wskazał, że obowiązują one od dnia 1 stycznia 2012 roku.

Następnie skarżący organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że katalog regulacji, które muszą być zawarte w przedmiotowym programie jest katalogiem zamkniętym i obowiązkowym, co obliguje radę gminy do określenia w uchwale wszystkich jego elementów, ale również wyklucza możliwość rozszerzenia jego zakresu.

W ocenie skarżącego Prokuratora program przyjęty kwestionowaną uchwałą nie obejmuje wszystkich obligatoryjnych regulacji wymaganych art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, albo też przekracza upoważnienie ustawowe.

Jednocześnie skarżący organ wskazał, że stosownie do § 5 pkt 3 załącznika do uchwały "odłowienie, zapewnienie opieki lekarsko-weterynaryjnej, schronienia i wyżywienia oraz obligatoryjnej sterylizacji i kastracji bezdomnym psom i kotom zabranym z terenu gminy zapewnione będzie przez schronisko dla zwierząt, a w przypadku odmowy zawarcia mowy, realizowane będzie na zlecenie gminy przez Fundację "A." z siedzibą w Sz.Z.". Zapis ten – zdaniem Prokuratora – narusza przepis ustawy, a mianowicie art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, albowiem ustawodawca wymaga uregulowania w programie zapewnienia miejsca w schronisku dla zwierząt bezdomnym zwierzętom bezwarunkowo, natomiast uchwała uzależnia zapewnienie tego miejsca od zawarcia umowy. W przypadku braku takiej umowy uchwała przewiduje realizację zadania przez Fundację "A." w Sz. Z. Skarżący organ zwrócił uwagę, że ustawa o ochronie zwierząt wprowadza definicję schroniska w art. 4 pkt 25, z którego wynika, że przez schronisko rozumie się miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 ze zm.). W myśl wskazanej ustawy, prowadzenie działalności w formie schroniska dla zwierząt, jest działalnością nadzorowaną. Powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną na obszarze jego właściwości. W opinii z dnia 13 grudnia 2013 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. wskazał, że Fundacja "A." z siedzibą w Sz. Z. nie posiada statusu schroniska dla zwierząt. W konsekwencji, należy – zdaniem skarżącego organu – uznać, że zapis programu nie wypełnia delegacji ustawowej z art. 11a ust. 2 pkt 1.

Brak zawarcia w programie regulacji określającej zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku, stanowi brak możliwości wypełnienia innych delegacji ustawowych zawartych w art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności regulacji wskazanej w pkt 4 tego przepisu. Zgodnie z jego treścią, program powinien określać obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schronisku dla zwierząt. Kwestionowana uchwała w § 5 pkt 2, 3 i 6 zawiera wprawdzie zapisy dotyczące sterylizacji i kastracji zwierząt, ale nie zapewnia wykonania tych czynności przez schronisko dla zwierząt, tylko inne podmioty. Ponadto Prokurator Rejonowy w W. przyznał, że § 5 pkt 3 programu określa, iż obligatoryjna sterylizacja lub kastracja bezdomnym psom i kotom zebranym z terenu Gminy zapewniona będzie przez schronisko dla zwierząt, ale w przypadku odmowy zawarcia umowy, czynności te będą realizowane na zlecenie Gminy przez Fundację "A." z siedzibą w Sz. Z. Natomiast § 5 pkt 6 programu stanowi, że zmniejszenie populacji kotów i psów nie posiadających właścicieli poprzez obligatoryjna sterylizacje i kastrację, realizowane będzie przez podmiot, któremu gmina zleci zadanie w ramach zawartego porozumienia. Zapisy te nie realizują wymogów ustawy, a tym samym stanowią istotne naruszenie prawa.

W ocenie skarżącego organu kolejnym zapisem uchwały, który w sposób istotny narusza art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt jest § 5 pkt 5 uchwały. Zapis stanowi: "zapewnienie opieki bezdomnym kotom z terenu Gminy S.B., w szczególności w okresach niekorzystnych warunków atmosferycznych poprzez ich dokarmianie". Prokurator zwrócił przede wszystkim uwagę, że przywołany zapis w sposób niezgodny z ustawą wprowadza określenie kotów "bezdomnych" mimo, że ustawa wymaga określenia opieki nad kotami wolno żyjącymi. Nadto ustawa wymaga określenia programu opieki nad kotami, który to program powinien również zawierać regulacje związane z dokarmianiem tych zwierząt. Kwestionowany zapis uchwały ogranicza natomiast opiekę jedynie do dokarmiania kotów i bezpodstawnie ogranicza wymóg nakreślony ustawą, a tym samym w sposób istotny narusza przepisy prawa.

Ponadto – zdaniem Prokuratora Rejonowego w W. – zaskarżona uchwała nie wypełnia dyspozycji art. 11a ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie zwierząt poprzez wprowadzenie określeń zwierząt, które podlegają odłowieniu w sposób niezgodny z ustawą oraz brak określenia, czy zwierzęta te będą odławiane w sposób stały, czy też okresowy. Zgodnie ze wskazanym przepisem ustawy, uchwała powinna określać odławianie bezdomnych zwierząt, natomiast § 5 ust. 1 uchwały stanowi, że odławianiu z terenu Gminy podlegają zwierzęta bezdomne, zagubione, wałęsające się, pozostające bez opieki właściciela. Oznacza to – zdaniem skarżącego organu, że w sposób bezpodstawny rada rozszerzyła zakres regulacji o inne zwierzęta. Nadto, rada stanowiąc w § 5 pkt 1 i 3 o odławianiu zwierząt, nie określiła, czy odławianie zwierząt ma charakter stały czy okresowy. Nie wypełniła tym samym wymogu § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 roku w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998 r., Nr 116, poz. 753).

W dalszej części uzasadnienia Prokurator Rejonowy w W. wskazał, że uchwała nie wypełnia również dyspozycji art. 11a ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym uchwała powinna określać zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Kwestionowana uchwała takich regulacji nie zawiera. Skarżący organ zwrócił uwagę, że w § 5 pkt 9 uchwały wskazano, że w sytuacji zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, w przypadku ustalenia właściciela lub opiekuna zwierzęcia, opiekę nad nim przejmuje właściciel lub opiekun, w przypadku bezpańskiego psa lub kota opiekę przejmuje Fundacja "A." z siedzibą w Sz. Z., której celem statutowym działania jest przeciwdziałanie bezdomności zwierząt na zlecenie w ramach zawartego porozumienia z gminą jednakże zapis ten zdaniem skarżącego nie wyczerpuje delegacji ustawowej, bowiem zgodnie z wymogami ustawy, obowiązkiem gminy, w przypadku zaistnienia zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, jest zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej, a nie opieki świadczonej przez inne podmioty.

W zakończeniu uzasadnienia Prokurator Rejonowy w W. – nie odnosząc się do konkretnych zapisów uchwały – podkreślił, że zawarty w niej program jest napisany w sposób lakoniczny i w zasadzie ogranicza się jedynie do powtórzenia elementów wskazanych w ustawie i to nie zawsze z zachowaniem właściwej terminologii. Nie określa natomiast sposobu realizacji poszczególnych kwestii wskazanych w art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, a taki obowiązek wynika z samego określenia formy uchwały, jako programu.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 8 lipca 2014 r. Rada Gminy S. B. wniosła o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi jako przedwczesnej Rada wskazała na treść art. 52 § 4 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że w przypadku skargi na akty i czynności, wobec których ustawodawca nie przewidział środków zaskarżenia, skarga winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a taka czynność w odniesieniu do zaskarżonej uchwały nie została dokonana.

Natomiast w uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi Rada Gmina S.B. wyjaśniła m.in., że ustawowy wymóg mający polegać na "zapewnieniu bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt" jest w obecnych warunkach nie do wypełnienia przez Gminę S.B. Przed podjęciem kwestionowanej, uchwały Gmina zwracała się z zapytaniem ofertowym w zakresie działań, jakie zostały określone w ustawie o ochronie zwierząt w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 do schronisk działających na terenie województwa dolnośląskiego i poza jego granicami. W wyniku zapytania otrzymano tylko jedną odpowiedź - negatywną, z argumentem, że schronisko to nie jest w stanie przyjmować zwierząt z innych gmin poza W. oraz, że wszystkie schroniska w kraju są przepełnione. Rada Gminy uchwalając program nie była zatem w stanie wypełnić w sposób literalny wymogu ustawowego poprzez wskazanie adresu schroniska, do którego będą przekazywane bezdomne zwierzęta. Gmina nie będąc obojętną na los bezdomnych zwierząt do czasu zawarcia umowy ze schroniskiem, w przypadku podjęcia interwencji dotyczącej bezdomnego zwierzęcia jest zmuszona do przedsiębrania działań doraźnych. Wobec powyższego zawarto stosowne porozumienie z fundacją, której statutowym celem jest m.in. niesienie pomocy porzuconym i krzywdzonym zwierzętom i wspieranie działań w zwalczaniu bezdomności zwierząt. Postawione zarzuty przekroczenia przez Gminę upoważnień ustawowych są dla bezdomnych zwierząt jedyną alternatywą pomocy. W konsekwencji powyższej praktycznej niemożliwości wskazania konkretnego schroniska, uchwała posłużyła się alternatywą w postaci umieszczenia zwierzęcia w fundacji A., która jako jedyna wyraziła gotowość zawarcia stosownej umowy.

Gmina zawarła stosowną umowę o gotowości podjęcia działań przez Lekarza Weterynarii wobec bezdomnych zwierząt, które ucierpiały w zdarzeniach drogowych. Niski budżet Gminy nie pozwala, by narażać się na koszty związane z podpisaniem umowy na całodobową opiekę nad tymi zwierzętami. Całodobowa opieka wiąże się ze stałą opłatą. Z uwagi na fakt, że w 2013 r. nie miało miejsca ani jedno zdarzenie, opłata ta byłaby nie uzasadniona. Gmina S. B. jest małą wiejską gminą z mieszkańcami bardzo pozytywnie nastawionymi do zwierząt również bezdomnych, stąd też zwierzęta te znajdują opiekę. Na terenach wiejskich trudno jest mówić o opiece nad wolno żyjącymi kotami. Żyją one w gospodarstwach domowych i tam znajdują opiekę. Zdaniem Rady Gminy S. B. sposób sformułowania obowiązujących przepisów ustawy o ochronie zwierząt wręcz utrudnia opiekę nad bezdomnymi zwierzętami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej u.p.p.s.a.), w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, publ. OTK-A 2003/9/100). Za "istotne" naruszenie prawa należy uznać uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym.

Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o jej odrzucenie nie zasługiwał na akceptację, bowiem w przepisie art. 52 § 1 (in fine) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca zwolnił prokuratora (i Rzecznika Praw Obywatelskich) z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Z tego względu zarzut wyprowadzony z treści przepisu art. 52 § 4 wskazanej powyżej ustawy procesowej, wskazujący na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mógł zostać uznany za trafny.

Zgodnie z art. 147 § 1 u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 u.p.p.s.a.).

Wskazać należy, że przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), stanowi, że uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem. Ustawa o samorządzie gminnym wyróżnia dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. W art. 91 ust. 4 u.s.g. stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa jednak rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały, czy też naruszenie przepisów, wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Gminy S. B. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy S.B. w roku 2014.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały Rada wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 11a ustawy o ochronie zwierząt.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym do kompetencji rady gminy należy stanowienie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji tego organu. Natomiast w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt "zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy". Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, jest obowiązana określić, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program ten winien obejmować zagadnienia wymienione w ust. 2 art. 11 a powołanej wyżej ustawy, do których należą zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, odławianie bezdomnych zwierząt, obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt, poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, usypianie ślepych miotów, wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich oraz zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Program ten może także obejmować plan znakowania zwierząt w gminie (ust. 3). W programie rada gminy musi zamieścić wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację, które w całości ponosi gmina (ust. 5).

W ocenie Sądu – podzielającego stanowisko prezentowane w judykaturze administracyjnej – uchwała podejmowana przez radę gminy na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt nie jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem nie zawiera norm abstrakcyjnych i generalnych, nie rozstrzyga także o prawach i obowiązkach podmiotów tworzących wspólnotę samorządową, ale ma charakter zadaniowy. Program powinien konkretyzować sposoby działania gminy, mające na celu należyte wypełnianie jej obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt i zasady postępowania w określonych w tej ustawie sytuacjach.

Należy też dodatkowo zwrócić uwagę, że nowelizacja powoływanej wcześniej ustawy o ochronie zwierząt wprowadzona z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wcześniej powoływaną, miała na celu zwiększenie odpowiedzialności gmin za realizację zadań własnych w zakresie zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywania, a także zapobieganie zjawiskom patologicznym.

Zdaniem Sądu istotny też jest krótki okres obowiązywania programu, który powoduje, że powinien on określać w sposób szczegółowy i bezpośredni metody realizacji ustawowo określonych celów, niewymagający podejmowania kolejnych działań umożliwiających wywiązanie się z ustawowych zadań.

Odnosząc te wymogi do uchwały zaskarżonej należy uznać zasadność sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez ten akt przepisu art. 11a ust. 2 pkt 1, pkt 4 powoływanej poprzednio ustawy o ochronie zwierząt.

We wskazanym powyżej przepisie art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt ustawodawca zobowiązał radę gminy do zapewnienia w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku. W ocenie Sądu ten wymóg może być realnie spełniony wyłącznie w ten sposób, że w programie powinno być wskazane konkretne schronisko dla zwierząt z podaniem jego nazwy i adresu, zapewniające miejsce bezdomnym zwierzętom z terenu gminy S.B. Uzależnienie natomiast zrealizowania powinności, określonej w przepisie art. 11a ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy od podpisania umowy ze schroniskiem w zakresie opieki nad bezdomnymi zwierzętami z jednoczesnym wskazaniem w programie, że w przypadku odmowy zawarcia umowy zadania w tym zakresie będą realizowane na zlecenie gminy przez Fundację "A." z siedzibą w Sz. Z. nie odpowiada wymogowi określania w sposób konkretny sposobów realizowania ustawowych obowiązków. Stosowna umowa ze schroniskiem powinna być zawarta na etapie przygotowywania programu przez burmistrza (wójta, prezydenta), a program uchwalony powinien określać schronisko, które w umowie zobowiązało się do zapewnienia miejsca bezdomnym zwierzętom z terenu gminy.

Konstrukcja przyjęta w zaskarżonej uchwale, nie odpowiada prawu i pozwala stwierdzić, że Rada Gminy S. B. nie wypełniła w sposób właściwy upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt.

Z tych samych względów należy zaakceptować zarzut skargi wyprowadzony z treści art. 11a ust. 2 pkt 4 powoływanej ustawy, zgodnie z którym program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt obejmuje obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schronisku dla zwierząt.

Zdaniem Sądu uzasadniony jest również zarzut niewyczerpania postanowieniami zaskarżonej uchwały upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym program obejmuje opiekę nad wolno żyjącymi kotami w tym ich dokarmianie. Z treści § 5 pkt 5 załącznika do zaskarżonej uchwały wynika, że w ramach zapobiegania bezdomności zwierząt zapewniona zostanie opieka bezdomnym kotom z terenu Gminy S.B. w szczególności w okresach niekorzystnych warunków atmosferycznych poprzez ich dokarmianie.

Niezależnie od tego – co słusznie akcentowano w skardze, że Rada w sposób nieuprawniony zmodyfikowała ustawowe określenie "wolno żyjące" na "bezdomne" koty, to posłużyła się sformułowaniami ogólnymi, na podstawie których nie można określić konkretnych czynności i działań – poza dokarmianiem, podejmowanych przez Gminę w zakresie opieki nad tak kwalifikowaną przez ustawodawcę grupą zwierząt.

Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt nie może ograniczać się do wprowadzenia ogólnych zapisów określających obszar działań podejmowanych na terenie gminy, ale powinien konkretyzować sposób realizacji każdej z powinności objętych Katalogiem zawartym w przepisie art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 649/13, nie publ.).

W ocenie Sądu w sposób istotnie naruszający prawo Rada Gminy S. B. odniosła się do kwestii określonej w przepisie art. 11a ust. 2 pkt 3 powoływanej ustawy, stosownie do którego w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt należy uwzględnić powinność odławiania bezdomnych zwierząt. Sąd podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skargi w odniesieniu do wskazanej powyżej kwestii, uznając, że Rada wypełniając dyspozycję ustawodawcy wprowadziła do treści § 5 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały określenia w ustawie nie zastosowane, a jednocześnie nie uregulowała charakteru odławiania, nie podając czy ma ono charakter stały czy okresowy.

Zdaniem Sądu należy uznać również zasadność sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego powinności zapewnienia przez gminę przy określaniu programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Stosując się do tej dyspozycji rada gminy powinna w programie wskazać konkretną placówkę weterynaryjną, która będzie sprawować całodobową opiekę w przypadkach, o których mowa w przepisie art. 11a ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie zwierząt.

W uznaniu Sądu – podzielającego ocenę skarżącego organu – wymogu ustawowego nie wypełnia formuła przyjęta przez Radę Gminy S. B. w treści przedmiotowego programu, a opisana w § 5 pkt 9 załącznika do zaskarżonej uchwały.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając skargę za uzasadnioną – stosownie do przepisu art. 147 § 1 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.

Dodatkowo Sąd uznał na właściwe wyjaśnić, że dokonując oceny zasadności skargi jest zobowiązany uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie podejmowania aktu, będącego jej przedmiotem.

Sąd nie jest natomiast uprawniony do weryfikowania treści aktów prawnych, analizowania racjonalności regulacji ustawowych, czy ich skuteczności wobec uwarunkowań obiektywnych, których prawodawca nie przewidział.

Z tych względów w istniejących warunkach prawnych argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę nie mogła zostać uwzględniona.

H.B.6.11.2014r.