Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1605/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183, art. 188, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c , art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, 7 i 8 , art. 145 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 k
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia del. WSA Jacek Fronczyk sędzia NSA Anna Lech Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 534/07 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 534/07 oddalił skargę T. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sygn. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie świadczenia przedemerytalnego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

T. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 23 stycznia 2002 r. Starosta B. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał mu status bezrobotnego, a odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Prawo do zasiłku, zgodnie z decyzją z dnia [...] znak [...], skarżący nabył od dnia 23 kwietnia 2002 r. po upływie 90 dni od zarejestrowania się w urzędzie pracy, gdyż w okresie 6 miesięcy przed dokonaniem rejestracji rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron (art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Przedmiotowe uprawnienia wymieniony utracił od dnia 25 lipca 2003 r. z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania zasiłku.

W dniu 25 lutego 2003 r. T. S. złożył wniosek o zmianę decyzji Starosty B. i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego. Starosta B. po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] znak [...] odmówił uchylenia własnych decyzji z dnia [...] i z dnia [...] Rozstrzygnięcie to Wojewoda W.-M. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku skargi T. S., wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 2 II SA 2586/03 powyższe decyzje uchylił, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, niezbędne jest wezwania T. S. do sprecyzowania jego roszczenia poprzez określenie, czy złożone pismo jest żądaniem przeprowadzenia postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego wcześniejszych decyzji Starosty B., czy też jest to odrębny wniosek o przyznanie świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził również, iż wniosek w tym ostatnim przypadku powinien być rozpoznany zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie rejestracji T. S.

Starosta B. decyzją z dnia [...] znak [...], wydaną na podstawie art. 6 pkt 15 lit b, art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w związku z art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252), orzekł o odmowie przyznania T. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podkreślił przy tym, że skarżący sprecyzował swe żądanie i jednoznacznie wyjaśnił, że ubiega się o świadczenie przedemerytalne. Roszczenie to nie może być jednak uwzględnione z uwagi na niespełnienie przez skarżącego przesłanek ustawowych określonych w art. 37k powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wojewoda W.-M. powyższą decyzję Starosty B. w dniu [...] utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał m.in., że obowiązujący w dniu rejestracji, tj. w dniu 22 stycznia 2002 r., art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stanowił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat - kobieta i 63 lata - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,

2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn,

3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący, co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn,

4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 z póżn. zm.).

Zdaniem Wojewody W.-M. organ I instancji prawidłowo przyjął, że wnioskodawca mimo udokumentowanego okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego 32 lata 3 miesiące i 9 dni, nie spełnia żadnej z przesłanek wymienionych w pkt 1- 4. Jeśli chodzi o warunek podany w pkt 1, to T. S., ur. 11 lipca 1950 r., nie osiągnął wymaganego w przypadku mężczyzn wieku 63 lat. Z ostatniego świadectwa pracy z dnia 21 stycznia 2002 r., wystawionego przez Jednostkę Wojskową nr 1248 w B. wynika, że stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron. Nie nastąpiło zatem rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tym samym nie został spełniony warunek zawarty w ww. pkt 2 i 3. Ponadto T. S. nie osiągnął wymaganego w przypadku mężczyzn wieku 55 lat (pkt 2), a także nie udokumentował okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego w przypadku mężczyzn co najmniej 40 lat oraz rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (pkt 4).

Brak jest także podstaw do przyznania T. S. świadczenia przedemerytalnego na zasadach przewidzianych dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 37k ust. 9 ww. ustawy, pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna,

2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,

3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat,

4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.

Wnioskodawca bezspornie warunków tych nie spełnił, bowiem w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej nie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 10 lat oraz nie osiągnął wieku 55 lat.

Decyzję Wojewody W.-M. z dnia [...] T. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/OI 353/05 skargę tę oddalił. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne z dniem 12 sierpnia 2005 r.

Pismem z dnia 23 października 2006 r. T. S. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania mu świadczeń przedemerytalnych. Wyraził, przy tym pogląd, iż wyłączną przyczyną odmowy przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego był fakt, iż nie zarejestrował się do dnia 12 stycznia 2002 r., lecz kilka dni po tym terminie. Dlatego, jego zdaniem, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 (Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1222) zachodzą podstawy do wznowienia postępowania oraz przyznania i wypłaty świadczenia przedemerytalnego wraz z odsetkami od 2002 r.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda W. - M. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...], znak [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) przewidywał, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt 15/05 orzekł o niezgodności z Konstytucją powołanego przepisu tylko w części obejmującej wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r." Oznacza to, że wskazany przepis nadal stanowi powszechnie obowiązujące prawo i stosuje się go z wyłączeniem wyrazów "do dnia 12 stycznia 2002 r."

Wojewoda W.-M. podkreślił ponadto, że decyzja z dnia [...] w sprawie, w której wznowiono postępowanie, dotyczyła odmowy przyznania T. S. świadczenia przedemerytalnego z uwagi, na fakt że skarżący nie spełniał warunków do tego świadczenia przedemerytalnego, a nie z powodu zarejestrowania się po dacie 12 stycznia 2002 r., wynikającej z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Podstawę prawną wydania powyższej decyzji Wojewody W. - M. z dnia [...] stanowił zatem art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a nie art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Oznacza to, że T. S., bez względu na datę dokonania rejestracji w 2002 r., nie nabyłby uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Organ wskazał również, iż kwestia uprawnień T. S. do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nie była przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji Starosty B. z dnia [...], ani decyzji Wojewody W. - M. z dnia [...]. Wyjaśnienia w zakresie zasiłku przedemerytalnego zostały podane jedynie informacyjnie. Świadczy o tym również fakt, iż WSA w Olsztynie oddalił skargę T. S. na decyzję Wojewody W. - M. znak [...], w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego.

W odwołaniu T. S. zarzucił, że powyższa decyzja jest jednostronna i nieobiektywna oraz została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych. Stwierdził też, że jako prosty człowiek z wykształceniem podstawowym nie znał dokładnie wszystkich regulacji prawnych. Starał się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego. On sam zobowiązany był jedynie do złożenia stosownego wniosku i udokumentowania okresów zatrudnienia. Organy powinny natomiast właściwie ocenić treść jego żądania i pozytywnie rozpatrzeć jego roszczenie.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody W.-M. z dnia [...]. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 15/05 istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego tylko decyzjami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. Wyrok ten nie ma natomiast zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przyczyną odmowy przyznania T. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego nie była podstawa, dla której stwierdzona została niekonstytucyjność przepisu odnosząca się do zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, tylko niespełnienie przez skarżącego przesłanek warunkujących w ogóle możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia, określonych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu lub art. 150 a ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej T. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa, polegające na nieuwzględnieniu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2005 r. oraz z dnia 18 września 2006 r., stwierdzających niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1973), wprowadzających zmiany do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zakresie trybu przyjmowania świadczeń przedemerytalnych. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę, poprzez uwzględnienie zmian przepisów wynikających z wyroków Trybunału Konstytucyjnego i przyznanie mu należnych świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, akcentując, iż decyzja orzekająca o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego wydana została w oparciu o przepis art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 534/07 oddalił skargę T. S. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a w szczególności nie można podzielić zarzutu skargi, iż organy nie uwzględniły wskazanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Sąd I instancji wskazał przy tym, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego stanowi art. 145 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej powoływanej jako Kpa), w myśl którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie których została wydana decyzja. Podkreślić nadto trzeba, że decyzje objęte wnioskiem o wznowienie postępowania były zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który stwierdził ich legalność i wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 353/05 oddalił skargę T. S., w której powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02. Dokonana przez Sąd kontrola w zakresie zgodności decyzji z prawem wyłączała obowiązek organu ponownego badania sprawy w tym zakresie, a jedynie tylko pod kątem wskazanej, przesłanki wznowieniowej z art. 145 a § 1 Kpa (wydanie decyzji administracyjnej na podstawie aktu normatywnego, co do którego Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą).

WSA w Warszawie podkreślił również, iż podstawę prawną decyzji Wojewody W. - M. z dnia [...] stanowił przepis art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r.), a nie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Zatem, jak wykazały organy, skarżącemu odmówiono prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie spełniał przesłanek do nabycia przedmiotowych uprawnień, wynikających z powołanego art. 37k warunków do świadczenia przedemerytalnego. Wyłącznie ta okoliczność, a nie data dokonanej rejestracji w 2002 r. (skarżący zarejestrował się 22 stycznia 2002 r.) zadecydowała o nienabyciu przez T. S. uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Skoro nie wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 a § 1 Kpa, to skarga na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. S. reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia i uwzględnienie skargi albo uchylenie wyroku i uchylenie lub stwierdzenie nieważności poprzedzających go decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. zamiast art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, a w konsekwencji uznanie braku podstaw prawnych do wznowienia postępowania na podstawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 oraz z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 stwierdzającymi niezgodność z Konstytucją przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy " do dnia - 12 stycznia 2002 r. "

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszeń przepisów prawa przez organ w toku postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, 7 i 8 Kpa wynikające z zaniechania przez organ wszechstronnego rozważenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz wadliwe zastosowanie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy stanowiących usprawiedliwione podstawy do uwzględnienia skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor odniósł się do kolejno wydawanych w sprawie T. S. decyzji. Podkreślił też, że skarżący od początku domagał się przyznania mu świadczeń z tytułu zatrudnienia w wymiarze 32 lat, 3 miesięcy i 9 dni, w tym 25 lat 5 miesięcy i 3 dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Z decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w B., w której powołano się na art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie w/w ustawy, wynikało, że przyczyna odmowy przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego było błędne ustalenie okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach oraz pozostawanie w zatrudnieniu do dnia 21 stycznia 2002 r. W decyzji z dnia [...] organ II instancji nie miał już wątpliwości co do spełnienia przez T. S. przesłanki w zakresie wymaganego okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, natomiast nadal przyjął, że zasiłek przedemerytalny przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniali warunki do nabycia tego świadczenia.

Niezarejestrowanie się T. S. w urzędzie pracy do dnia 12 stycznia 2002 r. stanowiło także powód odmowy przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego, co zdaniem kasatora ma wynikać z postanowienia z dnia 6 grudnia 2006 r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. W decyzjach zarówno Wojewody W. - M. jak i Ministra Pracy i Polityki Społecznej, a następnie w zaskarżonym wyroku niesłusznie zatem przyjęto, że decyzje dotyczące skarżącego zostały wydane na podstawie art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r., a nie na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji błędny jest pogląd Sądu i organów, że w sprawie nie mają zastosowania zmiany wynikające z wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 oraz z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 stwierdzającymi niezgodność z Konstytucją przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r. " chociaż TK stwierdził, iż powyższy przepis ( tj. zawierający zapis "do dnia 12. 01. 2002 r."), nie uregulował prawidłowo sytuacji prawnej wszystkich osób ubiegających się o zasiłki w okresie od 01. 01. 2002 r. do dnia wejścia w życie ustawy uzupełniającej z dnia 20 grudnia 2002 r. a zatem w okresie, w którym także skarżący wystąpił do urzędu pracy o przyznanie świadczeń.

Autor skargi kasacyjnej wyraził ponadto pogląd, iż T. S. jest ofiarą wadliwego prawodawstwa i niekonstytucyjnych zmian w obowiązujących przepisach. Skarżący nie może się z tym pogodzić i uważa, że nie powinien ponosić negatywnych tego konsekwencji, także wtedy, gdy jego wnioski nie zostały należycie rozpatrzone lub kolejne urzędy zastosowały niewłaściwe przepisy przy ich rozpatrzeniu, a stanowisko przyjęte za podstawę odmowy przyznania mu świadczeń wynika z obawy przed koniecznością wypłaty zaległych świadczeń znacznej wysokości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływanej jako ustawa P.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art.176 P.p.s.a.). Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest szczególnie istotne w kontekście wyznaczonego art. 183 § 1 zd. pierwsze zakresu postępowania kasacyjnego. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta - poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. - oznacza pełne związanie określonymi przez kasatora podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu kasacyjnego, który z własnej inicjatywy nie może podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia niż wskazane w skardze kasacyjnej. Jeżeli zatem - tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w imieniu T. S. oparta została na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Skoro podniesiono w niej zarzut naruszenia także przepisów procesowych, to chybione jest zgłoszenie żądania uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi. Takie rozstrzygnięcie może bowiem zapaść wyłącznie wtedy gdy, Sąd stwierdzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Oczywiście błędne wnioski kasatora wskazują wprawdzie na nieznajomość unormowania zawartego w art. 188 P.p.s.a., nie mogą jednak prowadzić do odrzucenia złożonego przez niego środka zaskarżenia.

Autor skargi kasacyjnej, wskazując na wady procesowe zaskarżonego wyroku, wytknął Sądowi I instancji, iż z uchybieniem art.145 § 1 pkt.1 lit.c i art.151 P.p.s.a. oddalił skargę T. S., mimo że organ zaniechał wszechstronnego rozważenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a tym samym naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 6, 7 i 8 Kpa. Tak dość ogólnie sformułowany w podstawie kasacyjnej zarzut nie znalazł szerszego rozwinięcia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tym jednoznacznie nie wskazano bowiem, jaki z organów oraz w jakim dokładnie postępowaniu (prowadzonym w trybie zwykłym czy nadzwyczajnym) miał dopuścić się sugerowanych naruszeń procedury administracyjnej. Przede wszystkim jednak nie wywiedziono prawdopodobieństwa tych uchybień na treść zaskarżonej decyzji. Tymczasem warunkiem zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest wykazanie nie tylko, że określone naruszenia miały miejsce, ale także, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy prawdopodobnie mogło być inne. Brak niezbędnych w tym zakresie wywodów uniemożliwia ustosunkowanie się do powyższych zarzutów.

Niezależnie od powyższego podnieść także należy, iż autor skargi kasacyjnej zdaje się nie zauważać, że sposób rozpatrzenia wniosków T. S. w przedmiocie przyznania mu "świadczeń przedemerytalnych" oraz skutki dla tej sprawy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02 były już przedmiotem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 353/05 oddalił bowiem skargę T. S. na decyzję Wojewody W.-M. z dnia [...], nie dopatrując się przy podjęciu tego rozstrzygnięcia żadnych naruszeń prawa materialnego, czy procesowego, w tym naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem WSA w Olsztynie, skarżący mógł od tego orzeczenia wnieść skargę kasacyjną. Z uprawnień tych jednak nie skorzystał. Omawiany wyrok stał się prawomocny. Stosownie zaś do art.170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Sądy i organy muszą zatem brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie do WSA w Warszawie zaskarżona została jedynie decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] wydana w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody W.-M. z dnia [...] o odmowie przyznania T. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Kontroli sądowej nie podlegały zatem bezpośrednio kwestie merytoryczne dotyczące uprawnień T. S. do świadczeń przewidzianych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Do zagadnień tych Sąd I instancji nie mógł i nie odniósł się więc w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Oceniał on bowiem tylko legalność odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji dotychczasowej wobec braku przesłanki przewidzianej w art.145a § 1 Kpa. Stanowiska Sądu i organów w tym zakresie kasator skutecznie nie podważył, gdyż zarzutu naruszenia powołanego przepisu we wniesionej skardze nie sformułował.

Dodatkowo zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwyczajnego. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej nie może być zatem wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym. Wznowienie postępowania jest instytucją, która stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ale tylko wówczas jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte było kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 Kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145 a § 1 Kpa. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy jest wystąpienie przesłanek wznowieniowych. Jeżeli nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 Kpa, organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy i zobowiązany jest do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 Kpa.

Chybiony jest ponadto zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zamiast art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w zaskarżonym wyroku bezbłędnie bowiem przyjął, że decyzje objęte postępowaniem wznowieniowym zostały wydane na podstawie art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a nie art. 3 ust.1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. Wskazuje na to zarówno podstawa prawna jak i treść decyzji Wojewody W.-M. z dnia [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Powiatu B. z dnia [...]. Z rozstrzygnięć tych bezspornie wynika, że przyczyną odmowy przyznania T. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego było wyłącznie niespełnienie przez niego przesłanek określonych w art. 37 k ustawy z 14 grudnia 1994 r., warunkujących w ogóle możliwość uwzględnienia zgłoszonego roszczenia, a nie zarejestrowanie się w urzędzie pracy po dniu 12 stycznia 2002 r. W tej sytuacji stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 niezgodności z art. 2 Konstytucji RP art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. w części, w jakiej obejmuje ona wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r.", nie miało w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Skoro niekonstytucyjny przepis nie stanowił podstawy prawnej decyzji wydanych w trybie zwykłym, to nie wystąpiła przesłanka przewidziana w art.145a § 1 Kpa, a w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia tych rozstrzygnięć po wznowieniu postępowania. Zaskarżony wyrok Sądu I instancji wskazanych przepisów prawa materialnego zatem nie narusza.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.