Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 3024/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. R., P. R. i P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 201 3r. E. P., A. P. oraz Z. R., P. R. i P. R. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] zmieniającej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 201 2r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o. w W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na przebudowie ulicy Wambierzyckiej w W. wraz z odwodnieniem

i oświetleniem.

Po rozpatrzeniu odwołania E. P., A. P., Z. R., P. R., P. R., od ww. decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako GINB) decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie podkreślił, że zgodnie

z art. 157 § 2 k.p.a., prawo do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Następnie przytoczył on definicję strony postępowania administracyjnego, która została zawarta w przepisie art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W związku z powyższym, aby wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej został uznany za skuteczny, niezbędne jest wykazanie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. , przez podmiot, który go złożył.

GINB podał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. Ś., oznaczonej jako działka nr ew. [...],[...] z obrębu : [...], będącej współwłasnością, między innymi Z. R., P. R., P. R., E. P., R. P. i A. P. w części rozstrzygającej o przejściu z mocy prawa, na własność Gminy W. działek gruntu o nr ew. [...], [...],[...] z obrębu: [...], a w pozostałej części stwierdzającej, że ww. decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2013 r. w dziale III księgi wieczystej o nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w W., IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla działki o nr ewid. [...],[...] z obrębu: [...] widniało ostrzeżenie o niezgodności treści ww. księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko własności Gminy Miejskiej W. na rzecz, między innymi wnioskujących. Dalej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zwrócił uwagę na konieczność wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym wyłącznie na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu rozstrzygania, przywołując przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1165/12. Organ odwoławczy ustalił, że w omawianej sprawie w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych. GINB wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. wydanym w sprawie [...] (utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r.), udzieliło wyjaśnień co do treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. Nadto postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. wydanym w sprawie [...] (utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. udzieliło wyjaśnień, co do treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że wyżej wskazane postanowienia zostały wydane

w trybie art. 113 § 2 i § 3 k.p.a. w związku z wątpliwościami interpretacyjnymi co do znaczenia powyższych decyzji, w szczególności skutków prawnych, jakie wywołało stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1998 r.,

w części rozstrzygającej o przejściu z mocy prawa na własność W. działek gruntu o nr ewid. [...], [...] i [...].

W powyższych postanowieniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że wydane decyzje nie wyeliminowały z obrotu prawnego żadnego skutku prawnego, jaki wynikał z decyzji podziałowej Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1998 r.

GINB wskazał, że w związku z powyższym w dniu [...] lipca 2014 r. zostało wykreślone ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko Gminy Miejskiej W. na rzecz, między innymi, wnioskujących oraz wpisane w postanowieniu z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla [...], I Wydział Cywilny ostrzeżenie

o toczącym się postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Zdaniem GINB materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala, aby zakwestionować znajdujący się w księdze wpis wskazujący, że Gmina W. jest właścicielem działki drogowej nr [...] z obrębu G.

GINB powołując się na ww. postanowienie Sądu Rejonowego dla [...], I Wydział Cywilny, sygn. akt [...] podkreślił, że "wpisanie ostrzeżenia w żaden sposób nie ogranicza prawa Gminy W., zaś powodowi zapewnia potrzebną dla prawidłowego toku postępowania ochronę". Jest to bezpośrednio związane z domniemaniem zgodności wpisów w księdze wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym, które wynika z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Dopóki powyższe domniemanie nie zostanie obalone przeciwdowodem, korzysta ono z pełni mocy dowodowej.

Następnie GINB wskazał, że każdy organ administracji jest związany treścią ksiąg wieczystych i nie może samodzielnie jej modyfikować, co potwierdza linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślił, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać nie na dzień złożenia wniosku, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. Mając na uwadze poczynione ustalenia w sprawie, GINB stwierdził, że w obecnym stanie prawnym osoby wnoszące odwołanie tj. E. P., A. P., Z. R., P. R. i P. R. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy podmiot, na którego żądanie postępowanie zostało wszczęte utraci w trakcie postępowania przymiot strony, postępowanie podlega umorzeniu.

Wobec powyższego GINB uznał, że zasadnym jest uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. i umorzenie postępowania w omawianej sprawie, bowiem zostało wszczęte na wniosek podmiotów, które w aktualnym stanie prawnym nie posiadają przymiotu strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli: Z. R., P. R. i P. R. (dalej jako skarżący) wnosząc w niej o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; lub

2. jej uchylenie w części umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji i w tym zakresie nakazanie organowi drugiej instancji wydania decyzji merytorycznej, orzekającej co do istoty sprawy; albo

3. uchylenie tej decyzji w części umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji i w tym zakresie nakazanie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;

4. zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżących, zaskarżoną decyzją naruszono art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

w zw. z art. 28 oraz art. 29 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione przez osoby, które nie są stroną postępowania oraz poprzez umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Ponadto, skarżący zarzucili kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

i dowolną ocenę materiału dowodowego, które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego. Ponadto, skarżący wskazali naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a. w związku z dokonaniem jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania poprzez przyjęcie, że ww. decyzje SKO nie wyeliminowało z obrotu prawnego żadnych skutków prawnych decyzji Prezydenta W. nr [...] i nie wprowadziło żadnych zmian w zakresie skutków przewidzianych w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; art. 105 § 1 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, które z kolei sprowadzało się do niezasadnego przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a przez to nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty, gdyż odwołujący w aktualnym stanie prawnym nie posiadają przymiotu strony, a ich zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności z uwagi na ich merytoryczny charakter nie mają wpływu na podjęte

w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

Skarżący nie zgadzali się z rozstrzygnięciem GINB wyrażonym w skarżonej decyzji.

W szczegółowym uzasadnieniu skargi podnieśli, iż w związku z tym, że z działki [...] obręb: [...] nie wydzielono części pod drogę publiczną, nie nastąpiło przejście własności tej części gruntu na rzecz Gminy W. z mocy prawa. Skarżący powołali przepis art. 98 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 i 3 oraz art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.). Skarżący zaznaczyli, że nie zaszły przesłanki trybu wywłaszczenia nieruchomości. Wskazali, że nie istnieje przy podziale nieruchomości skutek prawny przejścia jej części z mocy prawa ani z samego prawa na własność gminy bez wniosku współwłaścicieli tej nieruchomości, gdyż zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do wywłaszczenia w tym trybie potrzebny i konieczny jest wniosek współwłaścicieli nieruchomości. Następnie skarżący przywołali argumenty za przysługującym im prawem własności spornego gruntu, wskazując, że takowe w odniesieniu do działki o nr ew. [...] nie przysługiwało nigdy Gminie W.

Skarżący podnieśli, że wszystkie organy administracyjne w W. wydając decyzję dla [...] w wyniku poświadczenia nieprawdy przyjmowały, iż teren inwestycji, działka [...] i działka [...] nie są objęte Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego oraz, że nie leżą na obszarze w odniesieniu do którego istnieje obowiązek jego sporządzenia. Ponadto skarżący wskazali, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o warunkach zabudowy ul. W. w W. oznaczonej geodezyjnie jako działa [...] obręb [...], na rzecz [...] jest obarczona nieważnością, gdyż wydano ją dla obszaru objętego w tym czasie od 17 marca 2011 r. (już od 10 miesięcy) tym planem uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] stycznia 2011 r., oznaczonego jako [...], usytuowanym na działce [...] obręb [...]. Dalej skarżący podnieśli, że ww. uchwała w sposób jednoznaczny ustala kategorię ulicy W. – drogi wewnętrznej stanowiącej ich własność, oznaczonej w planie symbolem [...]. Skarżący podkreślili, że Prezydent Miasta jak też Wojewoda [...] nie uznają tej uchwały i bezpodstawnie twierdzą, że ul. W. jest droga publiczną, jej właścicielem jest Gmina W., a zarządcą ZD i UM.

Co więcej, w skardze określono, że wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny i w związku z tym "nie tworzy prawa". Skarżący wskazali, że

w przypadku wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści KW z rzeczywistym stanem prawnym rękojmia ksiąg wieczystych upada. Zdaniem skarżących wpis w księdze wieczystej nie przesądza o tym czy w danej sprawie spełniona została dyspozycja art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza, że podstawą wpisu jest unieważniona w tej części decyzja nr [...], a nie przywołany powyżej przepis.

Skarżący podnieśli, że na tym polega niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa, a co za tym idzie także art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mające za zadanie pominięcie postawionego przez strony organowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 7, 8, 10 § 1, 11, 77 § 1 80 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a..

Zdaniem skarżących GINB nie przedstawił żadnego dowodu na brak wskazanych w odwołaniu okoliczności posiadania przez odwołujących interesu prawnego, stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., dających legitymacje do wniesienia odwołania, spełniających przesłanki określone w art. 28 k.p.a.

Skarżący w uzasadnieniu zaznaczyli również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając swoje rozstrzygnięcie nie odniósł się do wielu wskazanych przez nich żądań. W szczególności, zarzucili mu, że nie zbadał, a także ocenił w sposób dowolny decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO z dnia [...] października 2011 r. Ponadto, nie odniósł się on do dwóch wskazanych przez skarżących, wydanych wcześniej postanowień GINB, w których organ ten dwukrotnie uchylił w całości zaskarżone postanowienia Wojewody [...], stosując według skarżących odmienną niż w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentację.

Następnie skarżący przedstawili w uzasadnieniu wątpliwości co do niezgodności stanu prawnego ul. W. ze stanem faktycznym. Wątpliwości dotyczą zwłaszcza prawidłowości określania statusu ww. drogi jako "drogi publicznej". Na poparcie swoich twierdzeń, skarżący dokonali analizy ww. rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w wyniku której przedstawili wnioski odmienne od wniosków GINB. Według skarżących, argument GINB jakoby wskutek ww. postanowień SKO nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego i faktycznego należy uznać za błędny.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podali argumenty za zasadnością wyżej wspomnianego już wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, a także zastrzeżenia co do prawidłowości jego wykreślenia. Podważyli oni również prawdziwość obecnej treści wpisu w księdze wieczystej.

W podsumowaniu uzasadnienia, skarżący podkreślili, że to Gmina W.,

a nie skarżący, nie ma podstawy prawnej stwierdzającej posiadanie przez nią interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, oceniając przywołane przez skarżących zarzuty co do naruszenia przepisów prawa jako nieuzasadnione.

Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. (data wpływu do Sądu 29 czerwca 2015r.) [...] sp. z o.o. w W. wniosła odpowiedź na skargę. W powyższym piśmie wniosła o oddalenie skargi oraz dopuszczenia dowodów do sprawy wskazanych w nim dokumentów.

Skarżący w piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. wnieśli jak w skardze. Jednocześnie wnieśli o dopuszczenie nowych dowodów, które ich zdaniem ostatecznie rozstrzygnęły już sprawę tj.:

- postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r,.znak: [...], którym organ wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014r.

- postanowienia GINB z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], którym wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją GINB z dnia [...] października 2014r., znak: [...],

- postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] zawieszającego z urzędu postepowanie w sprawie odwołania Gminy W. od decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za grunty, które nie przeszły na własność Gminy W.

- pisma Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. do Ministra Infrastruktury

i Rozwoju w którym organ wskazuje, że z obrotu prawnego wyeliminowano rozstrzygnięcie Prezydenta W. w zakresie skutków prawnych podziału, które występując ex lege nie podlegały reglamentacji w drodze aktu stosowania prawa i że w mocy pozostawały jedynie zapisy dotyczące samego podziału geodezyjnego.

Uczestnik postępowania A. P. przyłączył się do skarg wniesionych przez skarżących. Na rozprawie oświadczył, że od daty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tj. od dnia 25 marca 2014 r. stan prawny działki nr ewid. [...] nie uległ zmianie.

Sąd na rozprawie postanowił nie uwzględnić wniosków dowodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem sądowej kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. w całości i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie braku u skarżących przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta W.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ zobligowany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj. od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a.. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako " interes prawny". Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej.

Wskazać należy, iż w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, stronami powinny być strony postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia jej nieważności (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, wyrok NSA II OSK z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 3073/13).

Przepisem, w oparciu o który określa się strony postępowania w sprawach, których przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę, jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią tego przepisu stronami takich postępowań są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w "zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Tak więc jedynie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa materialnego dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, bądź stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia. W konsekwencji ograniczenia, które nie wynikają z przepisów prawa nie dają podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie. W takiej sytuacji istnieje bowiem jedynie interes faktyczny, a więc nie chroniony przez prawo.

Podkreślić jednak należy, iż w postępowaniu nieważnościowym, jako nadzwyczajnym postępowaniu weryfikacyjnym ze względu na szczególne okoliczności konkretnej sprawy, może zaistnieć potrzeba szerszego ujęcia legitymacji do zadania wszczęcia takiego postępowania , wychodzącej poza krąg podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, pozostając jednocześnie w zakresie art. 28 k.p.a. Legitymacje do żądania wszczęcia takiego jak przedmiotowe postępowanie, ma bowiem każdy kto ma interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego, a więc jest podmiotem, którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych też przyczyn krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym i może okazać się szerszy. W każdej zatem sprawie kwestię legitymacji procesowej należy rozważyć indywidualnie odpowiadając na pytanie, jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie posiadają interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Skarżący wywodzą swój interes prawny, iż na skutek wydania decyzji przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. Gmina W. utraciła prawo własności gruntu działek o nr ewid [...],[...]

i [...] z obrębu [...], a działki powróciły m.in. na własność skarżących.

Faktem jest, że Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. decyzją dnia

[...] kwietnia 2012 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. Ś., oznaczonej jako działka nr ew. [...],[...] z obrębu: [...], będącej współwłasnością, między innymi Z. R., P. R., P. R., E. P., R. P. i A. P. w części rozstrzygającej o przejściu z mocy prawa, na własność Gminy W. działek gruntu o nr ew. [...],[...],[...] z obrębu: [...], a w pozostałej części stwierdziło, że ww. decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Zauważyć należy, iż w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia

[...] listopada 2010 r. Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych B1, B2-etap I, B4-etap II z infrastruktura techniczną, z garażem podziemnym w budynkach B3 i B4 z przyłączami do sieci gazowej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz zagospodarowaniem terenu wraz zabudową drogi wewnętrznej z miejscami parkingowymi oraz oświetleniem terenu ul. W. w W. (działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], nr [...],[...],[...],[...] obręb [...] - toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. W powyższej sprawie został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 13/14 wyrok uchylający decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., w którym Sąd wskazał, iż organ powinien był samodzielnie dokonać analizy skutków prawnych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Taka analiza konieczna była także w niniejszej sprawie, którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał. Przede wszystkim organ uwzględnił, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymujące w mocy ostateczne postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r., którym udzielono wyjaśnień co do treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. Nadto postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymujące w mocy ostateczne postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r., którym udzielono wyjaśnień co do treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Powyższe postanowienia podjęte zostały w związku z wątpliwościami interpretacyjnymi co do znaczenia powyższych decyzji w szczególności skutków prawnych jakie wywołało stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1998r. w części rozstrzygającej o przejściu z mocy prawa na własność Gminy W. działek gruntu [...],[...],[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ww. postanowieniach wyjaśniało, że wydane decyzje nie wyeliminowały z obroty prawnego żadnego skutku prawnego jaki wynikał z decyzji podziałowej.

W uzasadnieniu ww. postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, iż decyzja Kolegium (...) nie wyeliminowała z obrotu prawnego żadnego skutku prawnego, jaki został wywołany przez decyzję podziałową organu gminy z dnia [...] lipca 1998 r. (jak i w związku z wejściem do obrotu prawnego tej decyzji).

Zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt. akt II SA/Wr 323/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...].

Analizując zgromadzony materiał dowodowy w sprawie stwierdzić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1998 r. nie wyeliminowało z obrotu prawnego żadnego skutku prawnego, jaki został wywołany przez decyzję podziałową bowiem przejście prawa własności nie dokonywało się

z mocy decyzji w sprawie podziału lecz z mocy prawa przeszło na gminę W.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1998 r. została wydana w oparciu o przepis art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.). W jej uzasadnieniu zawarto stwierdzenie, że działki wskazane w ww. decyzji przechodzą

z mocy prawa na własność Gminy W.

Zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz.741) w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji o podziale – działki gruntu wydzielone pod drogi

z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodziły z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.

Mając powyższą regulację na względzie podkreślić należy, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości zostały wydzielone działki pod drogę, to późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji w części rozstrzygającej o przejściu tej drogi z mocy prawa na własność Gminy W. nie odwraca tego faktu. Organ administracji nie ma bowiem kompetencji do przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w drodze decyzji.

Sąd podziela w całości pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że decyzja wywołuje nieodwracalny skutek prawny, gdy ani przepisy prawa materialnego ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej , nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji (por. uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 28 maja 1992 r. III AZP 4/92, publ. OSNCP z 1992 r. Nr 12, poz. 211).

Przechodząc do dalszych rozważań na temat istoty niniejszej sprawy należy, zaznaczyć, że jak wynika z akt administracyjnych obecnie w księdze wieczystej nr [...] zamieszczono wpis, zgodnie z którym prawo własności działki nr [...] z obrębu [...] przysługuje Gminie W. W dniu 2 lipca 2014 r. zostało natomiast wykreślone ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko Gminy Miejskiej W. na rzecz, między innymi, wnioskujących. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. wpisane zostało natomiast ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Pomimo powyższego zgodzić się należy z organem, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala, aby zakwestionować znajdujący się w księdze wpis wskazujący, że Gmina W. jest właścicielem działki drogowej nr [...] z obrębu G.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę stoi na stanowisku, że aktualny wpis prawa w księdze wieczystej jest w postępowaniu administracyjnym wiążący.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm., dalej oznaczonej jako "u.k.w.h."), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 tej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Wpisanie ostrzeżenia o toczącym się w niniejszej sprawie postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym nie obala domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się słusznie, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. może zostać obalone przez przedstawienie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy obalaniu tego domniemania można korzystać

z wszelkich środków dowodowych, ale w odpowiednim trybie postępowania przed sądem wieczystoksięgowym, a nie w postępowaniu administracyjnym. Stan prawny wynikający z księgi wieczystej będzie istniał dopóty, dopóki niezostanie usunięty wpis niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.

Tym samym skoro w księdze wieczystej obecnie jako właściciel działki wpisana jest Gmina W., a wpis ten korzysta z domniemania zgodności

z rzeczywistym stanem prawnym to skarżący nie mają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, iż interes prawny

w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać nie na dzień złożenia wniosku, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji.

W przypadku, gdy podmiot, na którego żądanie postępowanie zostało wszczęte, utraci w trakcie postępowania przymiot strony, postępowanie podlega umorzeniu.

Wobec powyższego należy potwierdzić ustalenia organu, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1998 r. nie zniosło następstw jakie wynikały z decyzji podziałowej, właścicielem działki nr [...] jest Gmina W. Tym samym skarżący nie posiadają obecnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r., a w konsekwencji zasadnym było umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowania w omawianej sprawie z przyczyn podmiotowych. Zgodnie bowiem z art. 105 k.p.a., jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania.

Reasumując stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny w sprawie nie daje podstaw do uznania interesu prawnego po stronie skarżących.

Z powyższych względów Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. wnioski dowodowe, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał pełne podstawy do wydania stosownego orzeczenia zawierającego ocenę legalności spornej decyzji organu odwoławczego.

Mając na uwadze powyższą argumentacje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trybie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.