Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1798/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.K. , J.K. , Z.S. J.D. R.D. A.D. J.D. M.K. M.K. P.K. , na decyzję Wojewody z dnia 29 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 12 lutego 2007 r. M.K. , Z.S. J.K. J.K. i B.D. wystąpili "o odwłaszczenie" pozostałej części gruntu położonej w K. os.[...], liczba katastralna 1 i 2 . Następnie M.K. sprecyzowała w dniu 15 października 2008 r. wniosek o zwrot, wskazując, iż "dotyczy on b. parcel l. kat.: [...] i [...] , M. z wyłączeniem działek zajętych pod ulicę [...] i [...] ".

W protokole rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w dniu 9 grudnia 2009 r. J.K. i A.D. oświadczyli, że "ograniczają wniosek o zwrot nieruchomości do terenów niezagospodarowanych - tj. wyłączają teren ul [...], drogi dojazdowej do bramy nr [...] i torowiska tramwajowego. W stosunku do pozostałych działek stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A. S.A., zabudowanych garażami, w granicach zawnioskowanych do zwrotu parcel 1.kat. [...] i 1.kat. [...] b. gm. kat. M. , wnioskodawcy złożą odrębne pismo.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. umocowany w sprawie pełnomocnik wnioskodawców adwokat A.M. oświadczyła, że "w całości podtrzymuję żądania wszystkich wnioskodawców i wnoszę (...) o zwrot wywłaszczonych nieruchomości w granicach dawnych parcel l.kat. [...] i l.kat. [...] b. gm. kat. M. (...)". Identyczne oświadczenie w przedmiocie zakresu roszczenia o zwrot zostało złożone przez pełnomocnika wnioskodawców w piśmie z dnia 30 września 2010 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. o tym samym numerze, Prezydent Miasta K. orzekł: o odmowie zwrotu części działek ewidencyjnych nr 3, 4, 5, , poł. w obr. [...] oraz części działki nr 6 poł. w obr. [...] m. K. (położonych w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. 1 i l. kat. 2 b. gm. kat. M. ), objętych księgą wieczystą nr [...] oraz o odmowie zwrotu działek ewidencyjnych: nr [...] ,nr [...] nr [...] , nr [...] , nr [...] .... Itp.... , obr. [...] m. K. oraz części działek: nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] .... Itp..... obr. [...] m. K. (położonych w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. 1 i l. kat. 2 b. gm. kat. M. ), objętych księgą wieczystą nr [...] i części działek: nr [...] i nr [...], obr. [...] m. K. (położonych w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. 1 i l. kat. 2 . gm. kat. M. ), objętych księgą wieczystą nr [...] na rzecz J.K. , P.K. , M.K. M.K. - reprezentowanej przez opiekuna prawnego M.W. , J.D. , R.D. , A.D. , J.D. , M.K. , Z.S .

W uzasadnieniu podano, że w dniu 23 marca 2007 r. wpłynął do Prezydenta Miasta K. wniosek M.K. , Z.S. J.K. i J.K. o zwrot wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. 1 i l. kat. 2 b. gm. kat. M.

Organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny: orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia 7 października 1965 r., sygn. [...] wywłaszczono na rzecz Państwa w zarząd i użytkowanie Huty im [...] w K. , na jej wniosek z dnia 23 lipca 1965 r. Nr [...] z przeznaczeniem na cele budowy walcowni slabing parcele katastralne l. kat. 1 l. kat. 2 położone w b. gm. kat. M.

W dacie wywłaszczenia powołane nieruchomości stanowiły własność S.K. w ½ części oraz M.K. w ½ części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla . [...]. w K. Wydział I Cywilny z dnia 23 września 1985 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłym S.K. nabyli: M.K. , J.K. J.K. B.D. Z S., , Natomiast spadek po B.D. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. , Wydział I Cywilny z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt [...] nabyli: J.D. A.D. R.D. J.D. , .

W toku prowadzonego postępowania J.K. będący stroną w postępowaniu zmarł (akt zgonu nr [...] wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w T. ). Postanowieniem sądu Rejonowego w T. , Wydział I Cywilny z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] spadek po J.K. nabyli: P.K. , M.K. i małoletnia M.K.

Wszystkie wymienione wyżej osoby przyłączyły się do wniosku o zwrot nieruchomości. W imieniu małoletniej M.K. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt [...] w przedmiotowym postępowaniu występuje jej matka – M.W.

M.K. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 28 września 2010 r., upoważniła swojego syna J.K. do działania przed wszelkimi organami administracji i do występowania w postępowaniach administracyjnych. Na podstawie powyższego pełnomocnictwa J.K. został upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw.

Do występowania w postępowaniu o zwrot wywłaszczonych nieruchomości (l. kat. 1 i l. kat. 2 b. gm. kat. M. w imieniu M.K. i Z.S. , na podstawie pełnomocnictwa została upoważniona adwokat A.M.

Adwokat A.M. na podstawie pełnomocnictwa podpisanego przez J.K. J.D. R.D. A.D. J.D. M.K. P.K. oraz M.K. , została upoważniona do działania i reprezentowania wnioskodawców w przedmiotowym postępowaniu o zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej ustalono, że planem podziału nr [...] z dnia 18 października 1976 r. parcela katastralna l. kat. 2 podzieliła się na parcele l. kat. 9 oraz l. kat. 10 . Tym samym planem podziału parcela katastralna l. kat. 1 podzieliła się na parcele l. kat. [...] l. kat. [...].

Zgodnie z planem podziału nr [...] z dnia 16 lipca 1965 r. parcela katastralna l. kat. [...] b. gm. kat. M. podzieliła się na l. kat. [...] i l. kat.[...] Operatem ewidencji gruntów nr [...] parcela katastralna l. kat. [...] b. gm. kat. M. podzieliła się na parcele l. kat. [...] i l. kat. [...].

Parcela katastralna l. kat. [...], zgodnie z planem podziału [...] podzieliła się na l. kat. [...] ,[...] [...] . Tym samym planem podziału parcela katastralna l. kat [...] podzieliła się na l. kat. [...] , [...] ,[...] . . Natomiast parcela katastralna l. kat. [...] podzieliła się na l. kat. [...] i l. kat. [...].

Parcela katastralna l. kat. [...], planem podziału nr [...] podzieliła się na l. kat. [...] i l. kat. [...]

Jak wynika z wykazu zmian [...] z dnia 6 czerwca 1986 r., parcela katastralna l. kat. [...] utworzyła działkę ewidencyjną nr [...] Parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...], jak wynika z wykazu zmian [...] z dnia 22 czerwca 1993 r., wraz z innymi utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] .

Planem podziału [...] z dnia 17 grudnia 2004 r. działka ewidencyjna [...] została podzielona na działki od [...] do [...]

Zgodnie z wykazem zmian gruntowych (równoważnik) ks. rob. [...] rok rachunkowy 1997, parcele katastralne l. kat. [...] , [...] wraz z innymi utworzyły działkę ewidencyjną nr [...]

Wykazem zmian [...] z dnia 26 stycznia 1998 r. działka ewidencyjna [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] .

Operatem pomiarowym nr [...] z dnia 7 kwietnia 1998 r. działka ewidencyjna nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] która następnie planem podziału [...] z dnia 15 lipca 1998 r. podzieliła się m.in. na działkę nr [...] .

Na podstawie planu podziału [...] z dnia 10 września 1998 r. działka ewidencyjna nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] .

Planem podziału [...] działka ewidencyjna nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] , która następnie wykazem zmian [...] z dnia 11 grudnia 1998 r. podzieliła się na działki od nr [...] do nr [...]

Zgodnie z wykazem zmian [...] działka ewidencyjna nr [...] , podzieliła się m.in. na działkę nr [...] . Działka nr [...] , wykazem zmian [...] z dnia 19 lutego 1991 r. podzieliła się m.in. na działkę nr [....].

Operatem [...] z dnia 10 czerwca 1999 r. działka ewidencyjna nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] która zgodnie z planem podziału [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...] . Następnie działka nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] (wykaz zmian gruntów [...] ).W wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] (operat pomiarowy [...] ), powstała m.in. działka nr [...] , która następnie podzieliła się na działki nr [...] i nr [...] (wykaz zmian [...] ).

Działka ewidencyjna nr [...] zgodnie z projektem podziału [...] z dnia 29 lipca 2001 r. podzieliła się m. in. na działkę nr [...] . Projektami podziału [...] z dnia 12 września 2001 r., [...] z dnia 29.05.2003 r., [...] z dnia 16 września 2003 r., działka nr [...] podzieliła się m. in. na działkę nr [...] a następnie podzieliła się m.in. na działkę nr [...]wyniku dalszych podziałów powstały działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] . Jak wynika z tabelarycznego wykazu zmian nr [...] z dnia 23 stycznia 2004 r. działka nr [...] podzieliła się m.in. na działkę nr [...] , a następnie wykazem zmian nr [...] z dnia 2 kwietnia 2004 r. uległa dalszemu podziałowi m.in. na działkę nr [...] .

Operatem nr [...] z dnia 17 grudnia 2004 r. działka [...] została podzielona m.in. na działkę nr [...] , która następnie zgodnie z planem podziału [...] z dnia 16 maja 2008 r. podzieliła się na działki nr [...] ,[...] [...] .

Parcela l. kat. [...] i[...] wraz z innymi utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] , nr [...] oraz działkę nr [...] (operat [...] z dnia 2 czerwca 1989 r.). Działka nr [...] operatem [...] podzieliła się na działkę od nr [...] do [...]. Działka nr [...] tym samym operatem podzieliła się na działki: nr [...] , a działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] , nr [...] i nr [...].

Parcele katastralne l. kat. [...] i [...] wraz z innymi utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] (ks. rob. [...] ).

Planem podziału [...] działka nr [...] podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 3a 24 m2 oraz [...] .

Z porównania mapy katastralnej z aktualną mapą ewidencyjną wynika, że zawnioskowane do zwrotu parcele: l. kat. [...] oraz l. kat. [...] b. gminy katastralnej M. stanowią obecnie części działek ewidencyjnych: nr [...] [...] .[...] itp... , obr. [...] . m. K. i część działki nr [...] , obr. [...] m. K. oraz całe działki: nr [...] ,[...] ,[...] itp... obr. [...] ewid.[...] .

Odnośnie części działek ewidencyjnych, nr [...] oraz [...] organ podał, że prowadzone jest odrębne postępowanie wyjaśniające.

Orzekając w sposób wskazany w decyzji odnośnie nieruchomości opisanej w punkcie I decyzji organ I. instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Hutę [...] w K. prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,08085 ha wraz z zespołem garażowym nr 7 składającym się z 163 boksów garażowych blaszanych. W związku z tym Prezydent Miasta K. stwierdził, że użytkowanie wieczyste powstało z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a wpis w księdze wieczystej ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Skutkiem wpisu prawa wieczystego użytkowania w księdze nr [...] jest objęcie tego wpisu domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, iż prawo jawne z księgi wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i tym domniemaniem związany jest organ rozstrzygający sprawę o zwrot nieruchomości. Ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości objętej postępowaniem o zwrot stanowi swoistą nie zapisaną wprost w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami negatywną przesłankę jej zwrotu. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niemożliwy bowiem Skarb Państwa z uwagi na ustanowione na nieruchomości użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej nie ma w swojej dyspozycji tejże nieruchomości i w związku z tym nie można dokonać jej zwrotu.

Natomiast w stosunku do nieruchomości wskazanej w punkcie II sentencji niniejszej decyzji, oznaczonej jako części działek ewidencyjnych nr [...] nr [...] ... oraz części działki nr [...] (w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat.[...] ,[...] , objętych księgą wieczysta nr [...] Prezydent Miasta K. zwrócił uwagę na okoliczność, że wskazane działki zgodnie z decyzją Wojewody nr [...] z dnia 7 listopada 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn. "Budowa drogi ekspresowej [...] na terenie miasta K. (tzw. "[...] ") - odcinek od węzła "[...] " do węzła "[...]" wraz z budową węzłów, budową dróg dojazdowych do obsługi drogi na odcinku od węzła [...] " do węzła "I[...]" oraz budowa wiaduktu nad drogą ekspresową w km 1+534 wraz z dojazdami oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2009 r., sygn. [...] - zostały przeznaczone pod ww. inwestycję.

Wobec powyższego mając na uwadze treść art. 11d ust. 9 i 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) organ I. instancji wskazał, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, a czynność prawna dokonana z naruszeniem tego zakazu jest nieważna, w związku z czym należało odmówić zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odwołanie złożyli: M.K. J.K. Z.S. J.D. R.D. A.D. J.D. , , małoletnia M.K. -reprezentowana przez matkę M.W. , M.K. i P.K. , wszyscy reprezentowani przez pełnomocnika adwokata A.M. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz wnioskodawców ww. nieruchomości, a także wszystkich nieruchomości i działek w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych I. kat. [...] i [...] b. gm. kat. M. , względnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6, art. 7, art. 35 i 107 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] Wojewoda , na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M.K. , J.K. , Z.S. , J.D. , R./D. , A.D. , J.D. małoletniej M.K. - reprezentowanej przez opiekuna prawnego M.W , M.K. i P.K. , wszyscy reprezentowani przez pełnomocnika adwokata A.M. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] , orzekł następująco:

w pkcie I) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] sprostowaną postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 27 września 2011r. nr [...] w części orzekającej o odmowie zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...] nr [...] nr [...] oraz części działki nr [...] (w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] i l. kat. [...]), objętych księgą wieczystą nr [...], na rzecz: J.K. , P.K. , M.K.- reprezentowanej przez opiekuna prawnego M.W. , J.D. R.D. , A.D. , J.D. , M.K. Z.S. w pkcie II) uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] , sprostowaną postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 27 września 2011 r. nr [...]w części dotyczącej odmowy zwrotu działek ewidencyjnych: nr [...] ,[..] [...] itp... obr. [...] m. K. oraz części działek: nr [...] ,[...] ,[...] [...] itp.... położonych w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] i[...] , objętych księgą wieczystą nr [...] i części działek: nr [...] i[...] obr. [...] m. K. (położonych w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] [...] ), objętych księgą wieczystą nr [...], na rzecz osób wskazanych w punkcie I i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Wojewoda rozpoznał sprawę na podstawie materiału dowodowego, zebranego w sprawie przez organ I instancji.

W pierwszej kolejności wyjaśniono, że przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę jest kwestia zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działki nr [...] w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l[...] [...] objętych księgą wieczystą nr [...] oraz działek: nr [...] [...] [...] [...] [...] itp... oraz części działek nr [...] i nr [...]objętych księgą wieczystą nr [...], na rzecz wnioskodawców, a tym samym również weryfikacja prawidłowości i zasadności wydanej w tym zakresie przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]

Zauważono, że rodzaj podjętego przez Wojewodę rozstrzygnięcia uzasadnia fakt, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. dotyczy odrębnych nieruchomości, a więc kwestie te mogłyby stanowić przedmiot odrębnych rozstrzygnięć dwoma decyzjami administracyjnymi.

Podkreślono również, że decyzja ta nie rozstrzyga kwestii zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek ewidencyjnych nr [...] i[...] , bowiem - jak wskazał Prezydent Miasta K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - odnośnie omawianej nieruchomości prowadzone jest przez ten organ I. instancji odrębne postępowanie wyjaśniające, natomiast organ odwoławczy związany jest zakresem sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji w zakwestionowanym przez odwołujących się orzeczeniu.

Wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w części orzekającej o odmowie zwrotu części działek nr [...] ,[...] ,[...] oraz części działki nr [...] (w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] ,[...], objętych księgą wieczystą nr [...], jest w ocenie Wojewody prawidłowa. Organ odwoławczy podzielił w tym względzie stanowisko organu I instancji, że ww. nieruchomość, jako objęta decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn. "Budowa drogi ekspresowej S-7 na terenie miasta K. (tzw. "[...]"') - odcinek od węzła "[...]"' do węzeł "[...]" wraz z budową węzłów, budową dróg dojazdowych do obsługi drogi S-7 na odcinku od węzła '[...]' do węzeł "[...]" oraz budowa wiaduktu nad drogą ekspresową w km 1+534 wraz z dojazdami", utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2009 r. nr [...], wyłączona jest z obrotu. Zgodnie bowiem z art. 11d ust. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych "z dniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5 (tj. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej), nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami", zaś art. 11 d ust. 10 tej regulacji wskazuje, że "czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu, o którym mowa w ust. 9, jest nieważna". Biorąc zatem pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, a faktycznie zajętych pod drogi publiczne, zgodnie z którym "zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Wykładnia systemowa art. 136 ust. 3 ustawy, uwzględniająca ograniczenie obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, która wynika z cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, ze niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 361/08, opub. w Lex nr 516045). Wojewoda przyjął, że brak jest podstaw do twierdzenia, że zwrot nieruchomości nie stanowi formy obrotu nią w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo potwierdza to regulacja art. 13 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazano, że na obecnym etapie postępowania organ odwoławczy nie może uwzględnić zarzutu odwołujących się, że w prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. postępowaniu w tym zakresie naruszony został art. 35 § 3 K.p.a., gdyż strony postępowania uprawnione były do skorzystania na bieżąco z przysługujących im środków przeciwdziałania tzw. bezczynności organu, uregulowanych w art. 37 K.p.a., w toku postępowania przed organem I instancji, czego jednak nie uczyniły.

Odnośnie kwestii zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: [...] [...] ,[...] ,[..].] ,[...] .... Itp. księgą wieczystą nr [...] oraz części działek nr [...] i nr [...] objętych księgą wieczystą nr [...] wskazano na poważne wątpliwości organu II instancji odnośnie zakresu roszczenia zwrotowego wnioskodawców w stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia organu I instancji.

Wojewoda podniósł, że zgromadzonego w niniejszej sprawie przez Prezydenta Miasta K. materiału dowodowego wynika, że wnioskiem z dnia 12 lutego 2007 r. wnioskodawcy wystąpili "o odwłaszczenie pozostałej części gruntu, której jestem -właścicielem i ja użytkuję, położonej K. os. [...] liczba katastralna [...] [...] (.,.)". Następnie M.K. sprecyzowała w dniu 15 października 2008 r. wniosek o zwrot wskazując, że "dotyczy on b. parcel l. kat.: [...] [...], M. z wyłączeniem działek zajętych pod ulicę [...] i linię tramwajową" (notatka urzędowa sporządzona w dniu 15 października 2008 r. na okoliczność przyjęcia strony przez pracownika Urzędu Miasta K. ). Z protokołu rozprawy administracyjnej (połączonej z oględzinami terenu) przeprowadzonej na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w dniu 9 grudnia 2009 r. wynika, że obecni na rozprawie wnioskodawcy – J.K. i A.D. oświadczyli, że "ograniczają wniosek o zwrot nieruchomości do terenów niezagospodarowanych - tj. wyłączają teren ul [...], drogi dojazdowej do bramy nr 4 Kombinatu i torowiska tramwajowego. W stosunku do pozostałych działek stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A. S.A., zabudowanych garażami, w granicach zawnioskowanych do zwrotu parcel l.kat. [...] i l.kat. [...], wnioskodawcy złożą odrębne pismo. Z kolei pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. umocowany w sprawie pełnomocnik wnioskodawców adwokat A.M. oświadczyła, że "w całości podtrzymuję żądania wszystkich wnioskodawców i wnoszę (...) o zwrot wywłaszczonych nieruchomości w granicach dawnych parcel l.kat. [...].i l.kat. [...] (...)". Identyczne oświadczenie w przedmiocie zakresu roszczenia o zwrot zostało złożone przez pełnomocnika wnioskodawców w piśmie z dnia 30 września 2010 r. oraz w przedmiotowym odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] , w związku z czym Wojewoda powziął uzasadnione poważne wątpliwości w kwestii prawidłowości ustalenia zakresu zgłoszonego roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a tym samym również zakresu orzekania w mniejszej sprawie przez organ I instancji, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. we wskazanym zakresie. Wskazano, że dokonanie powyższych ustaleń jest niezbędne również ze względu na fakt, że ze znajdującej się aktach sprawy, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] wynika, że część nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot dotyczy zespołu garażowego nr [...], składającego się ze 163 boksów garażowych blaszanych, na wylewce betonowej, wybudowanych ze środków własnych pracowników Huty [...] w K. Natomiast organ I. instancji w ogóle nie wziął pod rozwagę kwestii uczestnictwa podmiotów użytkujących wspomniane garaże. W sytuacji bowiem użytkowania wskazanych garaży przez osoby trzecie na podstawie umów cywilnoprawnych, podmiotom tym przysługiwałby przymiot strony niniejszego postępowania o zwrot. Zgodnie natomiast z utrwalonym w tej materii stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądem doktryny postępowania administracyjnego, "stronami postępowania o zwrot nieruchomości, a więc podmiotami posiadającymi interes prawny, jest jej poprzedni właściciel lub jego następcy prawni, aktualny właściciel nieruchomości, a także osoby, które wykażą, ze przysługuje im tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości" (tak między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SA 2313/99). Przyjmuje się zatem, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz - w związku z postanowieniami art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami - zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1498/00, por. także T. Woś, Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości, Warszawa 1998 r. s. 199 i nast.).

Powyższe uchybienia w zakresie postępowania wyjaśniającego powodują, w ocenie organu II instancji, konieczność uchylenia rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie z uwagi na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i 77 K.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ celem ustalenia właściwego zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz wyjaśnienia kwestii kręgu stron omawianego postępowania, w przeciwnym razie mogłoby dojść w przedmiotowej sprawie do naruszenia art. 10 w związku z art. 28 K.p.a., stanowiącego jedną z wad kwalifikowanych decyzji administracyjnej, dającego podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Jednocześnie zwrócono uwagę na utrwalony zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie prawa pogląd, zgodnie z którym organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonego orzeczenia organu I instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ ten nie tylko ocenia podstawy - prawną i faktyczną - zaskarżonego orzeczenia, ale i orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego wdacie wydania własnego orzeczenia (decyzji). Oznacza to, że jeśli w czasie pomiędzy wydaniem orzeczenia w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, ulegnie zmianie stan prawny lub faktyczny sprawy, to organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny i faktyczny.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego w związku ze złożonym przez wnioskodawców, reprezentowanych przez pełnomocnika adwokata A.M. w toku postępowania odwoławczego wnioskiem do Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Hutę [...] w K. , ul. [...] skomercjalizowaną i przekształconą w spółkę akcyjną - prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu oraz własności budynków na nim posadowionych, składającego się z działki nr [...] obr. [...] o pow. 0,8085 ha, koniecznym będzie zawieszenie z urzędu przedmiotowego postępowania zwrotowego przez organ I instancji (po dokonaniu wskazanych wcześniej ustaleń), w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W ocenie Wojewody bowiem kwestia ta jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. w tej kwestii m.in. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1452/04 oraz przytoczony w odwołaniu wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1995 r., III ARN 42/95, OSNAPiUS 1996/9, poz. 126).

W związku z powyższymi ustaleniami Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w zakresie wskazanym w punkcie II niniejszej decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargą z dnia 18 października 2011 r. (data nadania) pełnomocnik M.K. J.K. Z.S. J.D. R. D. A.D. J.D. M.K. , - reprezentowanej przez opiekuna prawnego matkę M.W. , M.K. i P.K. adwokat A.M. zaskarżyła decyzję Wojewody z dnia [...].09.2011 nr [...], w pkt I, w którym została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] - w części orzekającej o odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawców części działek [...] ,[...] [...] oraz części działki nr [...](w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] i l. kat. [...]) i wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji w zaskarżonej części, a nadto decyzji ją poprzedzającej w tej części, w której została utrzymana w mocy lub o uchylenie obu decyzji w tym zakresie. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu solidarnie na rzecz skarżących, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 107 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także art. 7 Konstytucji, przez przedłużenie postępowania o zwrocie przedmiotowych działek na rzecz wnioskodawców, mimo braku przeszkód i istnieniu podstaw do dokonania zwrotu, o znaczny okres czasu - do czasu gdy wydana i stanie się ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, która stanowi podstawę do odmowy zwrotu wnioskodawcom przedmiotowych nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odmowa zwrotu na rzecz wnioskodawców części działek [...] ,[...] [...] oraz działki nr [...] nastąpiła z powołaniem się przez organy I. i II. Instancji na decyzję Wojewody nr [...] z dnia 7 listopada 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn. "Budowa drogi ekspresowej S-7 na terenie K. (tzw. "[...])- odcinek od węzła "[...]" do węzła "[...]"... oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2009 r., sygn. [...], jak też pismo GDDKiA z dnia 8 lutego 2010 r. znak: [...], z których miało wynikać, że przedmiotowe działki zostały przeznaczone pod ww. inwestycję.

Skarżący powołali się na treść art. 35 § 3 K.p.a. i wskazali, że złożyli wniosek zwrot w niniejszej sprawie już w dniu 23 marca 2007 r. Decyzja Wojewody nr [...] z dnia 7 listopada 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej stała się ostateczna w wyniku wydania utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2009 r., sygn. [...]. Te fakty, jak również analiza akt sprawy, w tym korespondencja prowadzona przez organ I Instancji z innymi organami, wskazuje w ocenie skarżących wyraźnie, że wbrew przepisom organ I. Instancji celowo przeciągał postępowanie, żeby przedmiotowa decyzja Wojewody najpierw została wydana, a potem żeby stała się ostateczna, lub w inny sposób doszło do zamiany stanu prawnego nieruchomości w sposób umożliwiający jej zwrot, działając tym samym na szkodę wnioskodawców, którzy w przypadku otrzymaliby w związku z lokalizacją przedmiotowej trasy znacznie wyższe odszkodowanie niż przed laty ich poprzednicy prawni, które wówczas zupełnie nie przystawało do rzeczywistej wartości nieruchomości. Dopiero na podstawie pisma GDDKiA z dnia 8 lutego 2010 r. - czyli prawie trzy lata po wszczęciu postępowania - organ ustalił, że przedmiotowe części działek nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie skarżących wskazuje to jednoznacznie, że organ I Instancji naruszył prawo, w tym wszystkie podstawowe przepisy regulujące działanie administracji publicznej i podstawowe przepisy K.p.a., działając na szkodę obywateli. Nie ma znaczenia zdaniem skarżących, czy wnioskodawcy składali zażalenie na przewlekłe prowadzenie sprawy w trybie art. 37 K.p.a., gdyż nie mogli mieć wiedzy, że organ celowo działa na ich szkodę, co obecnie stało się oczywiste i co godzi w podstawową zasadę praworządności, określoną w art. 7 Konstytucji.

Podniesiono, że w sytuacji gdy brak było przeszkód do dokonania zwrotu nieruchomości wnioskodawcom, organ winien był tego dokonać, a nie celowo przedłużać postępowanie do czasu wydania decyzji o lokalizacji drogi krajowej i do czasu uzyskania przez nią statusu decyzji ostatecznej. Gdyby nastąpił zwrot to i tak w późniejszym czasie, w przypadku lokalizacji drogi krajowej, właściwe organy wypłaciłyby wnioskodawcom godziwe odszkodowanie. Takim odszkodowaniem nie była natomiast symboliczna kwota wypłacona w warunkach przymusu państwowego, z którym faktycznie nie można było polemizować, o czym organy wiedziały.

W ocenie skarżących z powyższego, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane w zaskarżonym zakresie z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji nie widząc podstaw do jego zmiany pod wpływem argumentacji przedstawionej w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Istota sporu między stronami dotyczy legalności odmowy zwrotu działek nr [...] [...] ,[...]obręb [...] oraz części działki nr [...] obręb [...] położonych w K. i – co jest bezsporne – objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej pod nazwą droga ekspresowa [...] na terenie Miasta K. na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]" z dnia 7 listopada 2008 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 9 marca 2009 r. Organy obu instancji uznały, że tak zajęte działki nie mogą zostać zwrócone z uwagi na treść ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych", a w szczególności jej art. 11d ust. 9 i 10. Natomiast skarżący podnoszą, że to poprzez zbyt opieszałe prowadzenie sprawy przez organy administracyjne, działki te, które w chwili złożenia żądania ich zwrotu nie były przeznaczone pod budowę drogi ekspresowej, stały się nią w trakcie przedłużonego postępowania i na tym ucierpiał ich interes prawny. Gdyby bowiem, jak podnoszą skarżący, nastąpiłby zwrot tych działek przed wydaniem decyzji lokalizującej drogę ekspresową, to i tak można byłoby taką decyzję wydać, z tym że wówczas właścicielom należałoby wypłacić rzeczywiste odszkodowanie.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.", poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W toku postępowania ustalono, że sporne nieruchomości, na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia 7 października 1965 r. zostały wywłaszczone pod budowę walcowni slabing ówczesnej Huty im. [...]. Na działkach tych jednak nie wybudowano walcowni. Wniosek o ich zwrot został złożony w lutym 2007 r., a decyzją lokalizacyjną z 7 listopada 2008 r. zajęto te działki pod budowę drogi ekspresowej.

Niewątpliwie w takiej sytuacji nastąpiła zmiana przeznaczenia wywłaszczonych w 1965 r. nieruchomości na inny niż wynikający z orzeczenia o wywłaszczeniu cel. Taka zaś sytuacja, co do zasady, otwiera drogę do żądania przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców zwrotu takich nieruchomości.

Sąd przychyla się do poglądu prezentowanego przez organy administracji w tej sprawie. W orzecznictwie sądowym w większości prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie mogą zostać zwrócone byłych właścicielom lub ich następcom prawnych nawet wówczas gdy cel, na jaki je wywłaszczono, był inny niż budowa drogi. Podnosi się, że z art. 2 u.g.n. wprost wynika, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami powinny być tak stosowane, aby nie naruszało to postanowień wynikających z innych ustaw. Do tych innych ustaw zalicza się także ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) Zgodnie zaś z art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Tym samym art. 2a ustawy o drogach publicznych wprowadził zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r. o sygn. akt I OSK 136/08, opub. w LEX nr 516045; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I CSK 719/10, opub. w LEX nr 1043965; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1098/11, opub. w LEX nr 966385).

Tym samym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy o ograniczonym obrocie, a jedyną prawnie dopuszczalną formą obrotu jest przenoszenie własności pomiędzy podmiotami, o których mowa w art. 2a ustawy o drogach publicznych.

Art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącza również pod działania tej ustawy także i inne przepisy. Uwadze organów administracji uszło wyłączenie spod stosowania tej ustawy również ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych. Zgodnie z art. 2 pkt 11 u.g.n., ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przepis o tej treści został dodany do ustawy o gospodarce nieruchomościami z dniem 22 października 2007 r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218). Ustawa ta nie zawierała żadnych przepisów intertemporalnych, a tym samym weszła ona w życie z dniem 22 października 2007 r. i objęła swoją mocą również dotychczas prowadzone a nie zakończone ostatecznie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Skoro tak, to należy poszukiwać w ustawie o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych przepisów, które ewentualnie odmiennie uregulowałyby tryb gospodarki nieruchomościami. Trafnie organy administracji wskazały, że te odmienne zasady określa ta ustawa w art. 11d ust. 9. Zgodnie bowiem z tym przepisem z dniem już zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomości objęte czy to prawem własności Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Obrót w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czyli ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza każdą czynność prawną, tak prawa cywilnego jak i prawa administracyjnego (publicznego) w wyniku której następuje zmiana właściciela (uprawnionego) do dysponowania daną nieruchomością. Takim obrotem jest również zwrot wywłaszczone nieruchomości. Dodatkowo art. 13 u.g.n. wprost stanowi, że nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, ale z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z innych ustaw i taką inna ustawą jest właśnie ustawa o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna, nieruchomości objęte taką decyzją stają się w mocy prawa własnością Skarbu Państwa.

To wszystko prowadzi do uznania, że trafnie organy administracji dokonały wykładni przepisów prawa w tej sprawie w zakresie, w jakim odmówiły zwrotu ww. nieruchomości w związku z ich zajęciem pod budowę drogi publicznej (drogi ekspresowej). To właśnie z mocy wyżej powołanych jednoznacznie brzmiących przepisów ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych, niedopuszczalnym jest dokonanie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na inny cel, jeżeli takie działki zostałyby zajęte pod budowę drogi publicznej w trybie tej ustawy. Stan wyłączający dopuszczalność zwrotu istnieje już od chwili zawiadomienia o wszczęciu postępowania w trybie art. 11d ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych.

Podnoszona w skardze okoliczność naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie długości prowadzenia postępowań administracyjnych w tej sprawie nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd przyznaje, że postępowania te trały dość długo, ale w ocenie Sądu nie ma to w tej sprawie istotnego znaczenia. Strona niezadowolona z bezczynności lub opieszałości organu przy prowadzeniu sprawy może korzystać ze środków zwalczania tej opieszałości. Z chwilą zaś, z którą organ wydaje decyzje, kończy się jego stan bezczynności (opieszałości). Sąd nie ocenia stanu bezczynności lub opieszałości organów w tej sprawie, ponieważ przekroczyłby zakres orzekania co do przedmiotu tej sprawy administracyjnej. Sąd w tej sprawie nie ocenia legalności stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ale akt administracyjny kończący to postępowanie. To są jednak dwie odmienne sprawy.

Sąd tylko wskazuje, że z akt sprawy wynika, że organy skrupulatnie prowadziły postępowanie wyjaśniając zmiany geodezyjne szeregu nieruchomości oraz ustalając następstwo podmiotowe stron, czym spełniły przesłanki wynikające z art. 7 i 77 K.p.a.

Argumenty skargi dotyczące potencjalnie większej kwoty odszkodowania dla skarżących nie są zasadne i nie oznaczają istnienia po ich stronie interesu prawnego, ale jedynie wskazują na interes faktyczny (ekonomiczny), który – w sytuacji takiej, w jakiej znajdują się skarżący - nie jest chroniony ani przepisami ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji drogowych, ani przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd również nie doszukał się w tej sprawie naruszenia konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 konstytucji RP) w zakresie ustalenia braku działania organów na podstawie i w granicach prawa.

Rekapitulując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy administracji nie naruszyły w istotnym zakresie ani przepisów procedury administracyjnej, ani przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby w świetle art. 145 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji.

Stosownie więc do tego, mając na uwadze art. 151 P.p.s.a, Sąd skargę oddalił.