Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 834/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 119 par. 2,  art. 121 par. 2 i  par. 4,  art. 122
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w związku z zaniechaniem wykonania obowiązku polegającego na przeprowadzeniu kontroli budynku i sporządzeniu ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. nr [...] z dnia [...] r., nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w związku z zaniechaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. nr [...] z dnia [...] r., którą nakazano współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W. przeprowadzenie kontroli tego budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego tego budynku.

Korzystając z przysługujących jej uprawnień Z.W. oprotestował w ustawowym terminie to postanowienie nr [...] z dnia [...] r. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 § 3 oraz art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa. Skarżący wnioósł o uchylenie oprotestowanego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem NR [...] z dnia [...] r. , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa po rozpatrzeniu zażalenia Z.W. - repr. przez adw. A.K. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy

Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania prowadzonego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego 2-lokalowego przy ul. [...] we W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. nakazał współwłaścicielom budynku, tj. W.W., J.M., M.M., M.M., T.M., Z.W. oraz A.W.: przeprowadzenie kontroli w budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku określającej spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa ich użytkowania, wskazującej przyczyny powstania nieprawidłowości w stanie technicznym elementów budynku oraz sposób ich usunięcia (ze wskazaniem konkretnych robót budowlanych do wykonania, metod ich wykonania, materiałów budowlanych, itp.). Decyzja ta nie została oprotestowana przez żadną ze stron w drodze odwołania, w konsekwencji czego stała się ostateczna.

W dniu 16 września 2015 r. do inspektoratu powiatowego wpłynęło pismo Z.W., działającego również w imieniu swojej matki – A.W., informujące o braku woli ze strony pozostałych współwłaścicieli budynku do współdziałania w wykonaniu nakazu wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] r. Jak wskazał "nie mając dotychczas żadnych możliwości oraz instrumentów do nakłonienia W. W. i współwłaścicieli do współdziałania w wykonaniu obowiązków nałożonych przez art. 62 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane, a wykazując wolę oraz należytą staranność w wypełnianiu nakazów decyzji [...] tut. inspektoratu, załączam kopię wezwania współwłaścicieli lokalu nr 2 przy ul. [...] we W. do współdziałania w zakresie wskazanym przez ww. decyzję wraz z dowodem nadania. W przypadku braku reakcji i dalszego braku współdziałania ze strony W. W. i współwłaścicieli wykonanie decyzji w zakresie sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku wskazany przez tut. inspektorat nie będzie fizycznie możliwe, za co z oczywistych względów nie możemy ponosić odpowiedzialności. Natomiast przeprowadzenie kontroli ww. budynku będzie możliwe wyłącznie w zakresie pomieszczeń i części wspólnych będących naszą własnością lub pozostających w naszym użytkowaniu."

Wobec trwającego zaniechania ze strony zobowiązanych organ I instancji skierował do nich w dniu 15 stycznia 2015 r. upomnienie nr [...], wzywając do wykonania obowiązków wynikających z decyzji nr [...] z dnia [...] r. - pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z.W. upomnienie doręczone zostało w dniu 22 stycznia 2015 r. W konsekwencji braku skuteczności upomnienia organ I instancji wszczął wobec każdego ze współwłaścicieli budynku przy ul. [...] we W., wystawiając odrębne tytuły wykonawcze, postępowanie egzekucyjne. I tak, Z.W. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 6 marca 2015 r. doręczono w dniu 13 marca 2015 r. W ramach następnie wszczętych wobec poszczególnych współwłaścicieli postępowań egzekucyjnych .organ I instancji nałożył na każdego z nich odrębnym postanowieniem, na Z.W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., grzywnę w wysokości 6 000 zł, celem przymuszenia ich do wykonania ciążącego na nich obowiązku.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2014.1619 ze zm.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W kontekście powołanej regulacji prawnej stwierdzić należy, iż powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, działający jako organ egzekucyjny, po stwierdzeniu niewykonania wynikającego z ostatecznej decyzji obowiązku, każdorazowo winien podjąć działania dopingujące zobowiązanego do zadośćuczynienia przypisanym mu zadaniom. W zaistniałym w sprawie stanie faktycznym zastosowanie przez organ I instancji grzywny w celu przymuszenia, stanowiącej jeden z przewidzianych przez ustawodawcę środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej, jest zatem jak najbardziej uzasadnione prawnie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika mianowicie bezspornie, że A.W., będąc zobowiązaną z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. nr [...] z dnia [...] r., wynikającego z niej obowiązku nie wykonała. Dokumentacja bowiem, do sporządzenia której została w drodze decyzji zobligowana - w postaci protokołu z pięcioletniej kontroli okresowej budynku przy ul. [...] we W. oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku - do inspektoratu powiatowego do momentu wystawienia przez organ w dniu 6 marca 2015 r. tytułu wykonawczego dostarczona nie została. I to pomimo doręczonego zobowiązanej uprzednio upomnienia.

Zdaniem organu co do zasady niczego w tej kwestii nie zmienia fakt, iż, jak podnosi Skarżąca w zażaleniu, podejmowane były stale z jej strony czynności zmierzające do wykonania wynikającego z egzekwowanej decyzji obowiązku, na dzień bowiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego do wykonania tego obowiązku czynności te nie doprowadziły. Podkreślenia zaś w tym miejscu wymaga, iż na gruncie postępowania egzekucyjnego, tym, co organ zobligowany jest wziąć pod uwagę, są efekty działań strony. Te tylko stanowią wymierną podstawę rozliczenia zobowiązanego z wykonania ciążących na nim obowiązków.

Dalej organ wyjaśnia, że istniejący pomiędzy współwłaścicielami budynku przy ul. [...] we W. konflikt, którą to okolicznością tłumaczy skarżąca faktyczną niemożność realizacji ciążącego na niej z mocy decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. obowiązku, pozostaje poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego, które nie zostały powołane przez ustawodawcę do rozsądzania konfliktów sąsiedzkich. Odnośnie zaś dokumentacji przedłożonej przez skarżącą w inspektoracie powiatowym w realizacji postanowienia organu I instancji nr [...] z dnia [...] r., tj. protokołu z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku przy ul. [...] we W. z 2011 r., którą objęto część budynku użytkowaną przez państwa W., jak również ekspertyzy mykologicznej suteren budynku, organ wyjaśnia także, iż wbrew jej błędnemu przekonaniu, dokumentacja ta nie stanowi realizacji obowiązku ciążącego na niej z mocy decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] r., jako że dokumentacja ta została przedłożona w inspektoracie powiatowym zanim jeszcze ta decyzja zapadła, a tym samym dokumentacja ta składała się na materiał dowodowy, w oparciu o który organ I instancji uznał podjęcie owej decyzji za konieczne. W kwestii natomiast wysokości grzywny wyjaśnić należy, iż ustalenie kwoty grzywny ustawodawca pozostawił w zasadzie uznaniu organu egzekucyjnego, zakreślając jedynie górną jej granicę.

Zgodnie mianowicie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, każdorazowo nałożona grzywna w stosunku do osób fizycznych nie może przekraczać kwoty 10 000 zł.

Organ egzekucyjny jest zatem tym, który decyduje o wysokości grzywny w konkretnym postępowaniu. Uznanie to nie oznacza jednak całkowitej dowolności, gdyż organ egzekucyjny musi trzymać się granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego zwłaszcza zaś zapisaną w art. 7 § 2 ustawy zasadę racjonalnego działania, w myśl której organ egzekucyjny winien posłużyć się wyłącznie dolegliwością niezbędną do realizacji ciążącego na stronie obowiązku, co oznacza, że wysokość grzywny w celu przymuszenia musi uzasadniać stan faktyczny konkretnej sprawy.

W świetle okoliczności sprawy będącej przedmiotem rozpatrzenia ustaloną przez organ I instancji kwotę grzywny uznać należy za uzasadnioną. Przede wszystkim bowiem zauważyć należy, iż - wbrew przekonaniu skarżącej - słusznym było uznanie przez organ I instancji, że każdego ze współwłaścicieli budynku przy ul. [...] we W. obowiązki wynikające z decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. obciążają na równi.

W odniesieniu do argumentacji zażalenia organ wskazuje, że decyzja została zaadresowana nie inaczej jak do: W.W., J.M., M.M., M.M., T.M., Z.W. oraz A.W. - współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego 2-lokalowego przy ul. [...] we W.. A zatem do wszystkich współwłaścicieli solidarnie. Skoro, zdaniem skarżącej, uzasadnione było odmienne ukształtowanie zakresu podmiotowego decyzji, przysługiwał jej w ustawowym terminie przewidziany przepisami środek zaskarżenia. Kwestionowanie na etapie postępowania egzekucyjnego decyzji administracyjnej, która legitymuje się już przymiotem ostateczności, jest działaniem spóźnionym. Organ administracyjny orzekający w ramach postępowania egzekucyjnego nie ma bowiem kompetencji do weryfikacji w tym postępowaniu egzekwowanej decyzji. Rozpatrując zatem nałożoną na skarżącą grzywnę, uznać należy, że kwota ustalona przez organ I instancji jest uzasadniona.

Niewątpliwym pozostaje mianowicie, że zobowiązana nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku dobrowolnie, pomimo jego wymagalności. Nie przystąpiła także do jego realizacji wobec zagrożenia wszczęcia postępowania egzekucyjnego - nie zmobilizowało jej bowiem do tego upomnienie przedegzekucyjne, ani nawet samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie bez znaczenia przy tym pozostaje, w uznaniu organu, że w zasadzie jedyną przeszkodą w realizacji egzekwowanej obecnie decyzji, co jasno wynika z akt sprawy, jest konflikt sąsiedzki, a co ocenione winno zostać szczególnie nagannie wobec charakteru wynikającego z decyzji obowiązku, przesłanką do nałożenia którego, zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

Nadto organ zauważa, że ustalona przez organ I instancji kwota grzywny winna zadziałać na zobowiązaną mobilizująco z uwagi na możliwość przeznaczenia tej kwoty na poczet zadośćuczynienia egzekwowanemu obowiązkowi.

Na koniec, mając na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego - w tym w szczególności zasady dotyczące prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa) oraz obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 Kpa), jak również zasadę przekonywania stron (art. 11 Kpa), D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreśla, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągniete grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte, zgodnie z art. 126 ustawy, mogą zostać w uzasadnionych przypadkach zwrócone na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, w wysokości 75 % lub nawet w całości. W skardze na ostateczne postanowienie w sprawie strona skarżąca, reprezentowana przez adw. A.K., na podstawie art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżyła je w całości zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, a mianowicie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na uznaniu, że istnieje konieczność przymuszenia do wykonania nakazanego obowiązku, podczas gdy strona skarżąca stale podejmowała działania bezpośrednio zmierzające do jego wykonania, przy czym za częściowe niewykonanie robót nie ponosi odpowiedzialności (a współwłaściciele lokalu nr 1); co więcej, nałożone obowiązki charakteryzują się tym, że do ich spełnienia niezbędna była (a w odniesieniu do jednego z nich wciąż jest) czynna współpraca właścicieli lokalu nr l, tj. jego udostępnienie, 2) naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na treść postanowienia, a mianowicie art. 7 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wymierzenie stronie skarżącej grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy jest to bezprzedmiotowe ze względu na brak konieczności przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku, z uwagi na fakt wykonania przez Stronę Skarżącą większości nałożonych obowiązków, co stanowi z kolei naruszenie zasady niezbędności w postępowaniu administracyjnym, 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, a mianowicie art. 7 k.p.a, w zw. z 77 § 1 k.p.a. poprzez ocenę okoliczności uniemożliwiania przez właścicieli lokalu nr 2 wstępu do lokalu celem wykonania nakazanych robót jako indyferentnej na gruncie prowadzonego postępowania, podczas gdy ma ona kluczowe i decydujące znaczenie z uwagi na brak faktycznej możliwości wykonania całości robót remontowych wywołanych oporem właścicieli lokalu nr 1.

Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wskazuje, iż zaskarżone postanowienie jest bezprzedmiotowe, w związku z wykonaniem przez stronę obowiązku przeprowadzenia kontroli w budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Wskazując na powyższe zarzuty, strona skarżąca wnosi o l) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2) na podstawie art. 135 kpa, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody u strony skarżącej, 3) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na uzasadnienie skarżąca podnosi, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. nakładające na stronę skarżącą w celu przymuszenia grzywnę w kwocie 6.000,00 zł., w związku z obowiązkiem wynikającym z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] r. nakazującej współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 2 - lokalowego przy ul. [...] we W. przeprowadzenie kontroli budynku, w trybie art., 62 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, sporządzenia ekspertyzy technicznej, obejmującej stan techniczny elementów budynku

W pierwszej kolejności, strona skarżąca wskazuje, że nie należy zgodzić się z twierdzeniem Inspektora, iż strona nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] r. Strona skarżąca dochowała bowiem należytej staranności w celu wykonania ciążącego na niej obowiązku. Stanowisko organu, że nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy czynności stale podejmowane przez stronę, zmierzające do wykonania wynikającego z egzekwowanej decyzji obowiązku, jest bezzasadne. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wykonując obowiązek przewidziany wart. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, Strona skarżąca wraz z drugim współwłaścicielem lokalu nr 2 wraz z przynależnościami oraz korzystający z części wspólnych budynku w 60 % przedłożyli protokół ostatniej kontroli stanu technicznego budynku w zakresie dostępnym dla nich do przeprowadzenia kontroli. W piśmie z dnia 19 czerwca 2014 r. poinformowano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., iż nie mają oni dostępu do części wspólnych budynku użytkowanych przez współwłaścicieli lokalu nr l, tj. W. W., J. M., M. M., T. M. oraz (co oczywiste) do lokalu będącego ich własnością. Ponadto, strona skarżąca poinformowała, iż współwłaściciele lokalu nr 1 byli wielokrotnie wzywani przez stronę skarżącą w poprzednich latach do współdziałania przy koniecznych remontach i konserwacji budynku i nie wykazywali jakiegokolwiek zainteresowania w tym zakresie.

Strona skarżąca wskazuje, że w dniu 8 kwietnia 2015 r. za pośrednictwem drogi email zwróciła się do mgr inż. Cz.S. - rzeczoznawcy budowlanego z prośbą o przedstawienie oferty na wykonanie ekspertyzy budowlanej zgodnej z decyzją PINB nr [...], która została załączona do wiadomości. Cz.S. po dokonaniu wizji lokalnej i uwzględnieniu wymogów stawianych przez PINB dla miasta W. wycenił opracowanie ekspertyzy technicznej w zakresie obejmującym cały budynek na kwotę 5.000,00 zł. Oferta mgr inż. Cz.S. została także przedstawiona w piśmie do Strony Skarżącej oraz A.W. z dnia 10 kwietnia 2015 r. i obejmowała kontrolę budynku położonego we W. przy ul. [...], w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku przy ul. [...] we W. (szczególnie tarasu zewnętrznego od strony ogrodu wraz ze schodami zewnętrznymi, schodów zewnętrznych od strony frontowej, elewacji budynku, kominów ponad dachem, odwodnienia budynków, słupków ogrodzenia od strony frontowej, betonowej płyty podjazdu garażu z wjazdem od strony ul. K., przegród budowlanych (skorodowanych biologicznie) stropu nad piwnicą, instalacji gazowej, instalacji kanalizacyjnej, określającej spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa ich użytkowania, wskazującej przyczyny powstania nieprawidłowości w stanie technicznym elementów oraz sposób ich usunięcia (ze wskazaniem konkretnych robót budowlanych do wykonania, materiałów budowlanych itp.). Ważność oferty została określona na 30 dni. W dniu 7 maja 2015 r. w imieniu (między innymi) strony skarżącej zostało skierowane pismo do Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa we W., w którym zlecili oni do wykonania przeprowadzenie kontroli budynku, w którym podkreślone zostało, iż kontrola i ekspertyza techniczna powinny swoim zakresem obejmować czynności określone w decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. o nr [...] i zostać przeprowadzone przy zachowaniu wymogów wskazanych w tej decyzji.

Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa przedstawił ofertę na wykonanie przeglądu oraz ekspertyzy konstrukcyjnobudowlanej budynku, której koszt oszacowano na kwotę 6.300,00 zł + VAT tj. 7.749,00 zł brutto. Pismem z dnia 20 maja 2015 r. strona skarżąca zwróciła się do pozostałych współwłaścicieli budynku z informacją dot. ustalonego planu działania w ramach toczącego się postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta W. oraz prośbą o możliwie czynny udział we wskazanych czynnościach. W związku z ofertą strona skarżąca zwróciła się do pozostałych współwłaścicieli z wnioskiem o ponowne rozważenie przedłożonej przez nich oferty mgr inż. Cz.S. z dnia 10 kwietnia 2015 r. opiewająca na kwotę 5.000,00 zł i w konsekwencji wspólnego zlecenia wykonania kontroli i ekspertyz. Oferta mgr inż. Cz.S. była bowiem o 8.800,00 zł niższa od oferty przedstawionej przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa. Jednocześnie oferta spełniała wszelkie wymogi nałożone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W odpowiedzi pozostali współwłaściciele podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko optując za przyjęciem oferty Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa. Zgodnie z propozycją przedstawioną w piśmie, strona skarżąca (wraz z drugim współwłaścicielem) mieli ponieść koszt wykonania kontroli oraz ekspertyz w wysokości 3.000,00 zł, co zdaniem strony skarżącej nie zmienia faktu, iż oferta jest niekorzystna.

Mając to na uwadze strona stwierdza, iż dochowała należytej staranności w celu wykonania ciążącego na niej obowiązku. Niemożliwym jest jednak wykonanie kontroli oraz wskazanych ekspertyz bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Zupełnie niezasadne jest zatem obciążanie grzywną strony skarżącej.

Strona skarżąca wskazuje, iż jej wolą jest doprowadzenie do wykonania decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego, jednakże w chwili obecnej jest to niemożliwe, w związku z brakiem współdziałania po stronie współwłaścicieli nieruchomości. Odnosząc się do twierdzeń strony przeciwnej, nie sposób zgodzić się z tezą, iż strona skarżąca jest zobowiązana do ponoszenia odpowiedzialności za brak woli współdziałania po stronie współwłaścicieli budynku, którzy w opinii skarżącej podejmują wyłącznie czynności pozorne, nie prowadzące ostatecznie do wykonania przedmiotowej decyzji (np. proponowanie przeprowadzenia ekspertyzy w tym samym zakresie za kwotę kilkukrotnie wyższą).

Kolejno, skarżąca wskazuje, iż całkowicie niezrozumiałe jest, iż strona skarżąca zobowiązana jest do ponoszenia odpowiedzialności za brak działania po stronie współwłaścicieli budynku. Należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie posiada żadnych skutecznych instrumentów oraz możliwości do nakłonienia W. W. i pozostałych współwłaścicieli lokalu nr 1 do współdziałania w wykonaniu obowiązków nałożonych przez art. 62 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 61 ustawy Prawo Budowlane. Pomimo tego, strona skarżąca wraz z drugim współwłaścicielem lokalu nr 2, wywiązali się ze swoich obowiązków i przesłali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stosowną dokumentację wraz z wnioskiem o zobowiązanie współwłaścicieli lokalu nr 1 do współdziałania. Ponadto, w piśmie z dnia 19 czerwca 2014 r., skarżąca podniosła, iż w przypadku braku reakcji i dalszego współdziałania ze strony W. W. i pozostałych współwłaścicieli, wykonanie decyzji w zakresie sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynków wskazany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie będzie fizycznie możliwe, za co z oczywistych względów, skarżący nie może ponosić odpowiedzialności. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż całkowicie niezrozumiałe jest obarczanie wszystkich współwłaścicieli budynku odpowiedzialnością za niewykonanie przedmiotowej decyzji. Kategorycznie nie można zgodzić się z twierdzeniem organów nadzoru budowlanego (w tym również strony przeciwnej) iż poprzez nałożenie na zobowiązanych grzywny w cel przymuszenia w wysokości 6.000,00 zł na osobę, organ uznał równocześnie, że wszyscy zobowiązani w równym stopniu odpowiadają za niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, ponieważ podejmowane przez nich do tej pory działania lub brak takich działań nie doprowadziły do wykonania nakazu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż strona skarżąca nie ma możliwości zobligowania współwłaścicieli lokalu nr 1 do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, co więcej strona skarżąca nie może sama tego dokonać, aby nie narażać się na odpowiedzialność przewidzianą wart. 193 kk, tj. odpowiedzialność za naruszenie miru domowego. Dlatego też należy wskazać, iż stwierdzenie jakoby strona skarżąca i drugi współwłaściciel w tej kwestii ograniczyli się jedynie do pisemnych wezwań pozostałych zobowiązanych do współpracy w celu wykonania nakazu jest całkowicie nieakceptowalne przez skarżącą, która wykorzystała wszelkie możliwe drogi i sposoby do przymuszenia sąsiadów do wywiązania się z nakazów płynących z przedmiotowej decyzji.

Reasumując należy (zdaniem pełnomocnika strony) stwierdzić, iż w tej sprawie organ I instancji zaniechał dokładnego wyjaśnienia okoliczności dotyczącej ustalenia praw własności co do spornego obiektu i konsekwencji prawnych z jakimi to prawo się wiąże. Kolejno, zgodnie z art. 119 § 1 ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Ponadto, pełnomocnik wskazuje, w ślad za stanowiskiem judykatury i doktryny, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności, na wszystkich współwłaścicielach. Jednakże, w sytuacji gdy z mocy przepisów prawa budowlanego obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym ciąży na współwłaścicielach obiektu, organ administracji orzekając o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela, może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela, co w opinii strony skarżącej powinno wystąpić w niniejszej sprawie.

Strona skarżąca podnosi, że nie ma możliwości (ze względu na charakter czynności) spełnić obowiązku nałożonego na współwłaścicieli lokalu nr 1, przez co nałożenie w na nich grzywny należy uznać za całkowicie bezpodstawne, a skargę za w pełni zasadną. Jednakże na koniec strona wskazuje, iż będzie w dalszym ciągu próbowała nakłonić współwłaścicieli obiektu do ugodowego załatwienia sprawy i wykonania decyzji organów nadzoru budowlanego.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana przez sąd administracyjny kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń oznacza, że sąd administracyjny - dokonując ich kontroli bada czy skarżone do sądu orzeczenie odpowiada prawu.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 119 § 2, art. 121 § 2 i 4 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1945 ze zm. - zwanej dalej "p.e.a.").

Zgodnie z przepisem art. 119 p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Stosownie do Art. 121 § 2 ustawy z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

Przy czym, wskazać jeszcze trzeba, że stosownie do § 4 tego artykułu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.

Z kolei, w myśl art. 122 § 1 p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 (pkt 1) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny (pkt 2).

Jak wynika z doręczonych sądowi akt administracyjnych organ egzekucyjny, upomnieniem, doręczonym zobowiązanemu, zgodnie z wymogami procedury, wezwał go do wykonania obowiązku, nałożonego ostateczną i prawomocną decyzja administracyjną, wydaną przez kompetentny organ nadzoru budowlanego. Wraz z tym samym pismem przewodnim doręczono skarżącemu także odpis upomnienia, kopię dowodu doręczenia upomnienia i odpis tytułu wykonawczego. Reasumując, zdaniem sądu, organ egzekucyjny dopełnił ciążących na nim w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązków.

Wskazać dalej (w związku z zarzutami skargi) należy, że w myśl art. 29 § 1 p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w kontrolowanym obecnie postępowaniu nie mogą być badane kwestie przesądzone w decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej wykonanie robót budowlanych, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ nie ma kompetencji aby badać także jej celowość, trafność, czy zasadność. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji.

Inaczej mówiąc, w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji nakazującej czynności, może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej – nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z postępowaniami administracyjnymi zmierzającymi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych i co jest niesporne między stronami, współwłaściciele nieruchomości budynkowej zgodzili się z decyzją nakładającą obowiązki już na etapie orzekania przez organ pierwszej instancji.

Nadto z akt tych wynika także i jest to również niesporne między stronami, że w dacie wydawania kwestionowanego postanowienia obowiązek nie został wykonany. Więcej, nawet sama treść skargi wskazuje, że decyzja nie została zrealizowana i to pomimo otrzymanego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania nakazu. Na obecnym etapie (w postępowaniu egzekucyjnym) nie jest możliwe rozważanie ani przez organy ani przez sąd jakie kroki należy podjąć (inaczej mówiąc co powinni przedsięwziąć poszczególni współwłaściciele), aby doprowadzić do wykonania nałożonego na nich zobowiązania. Pamiętać trzeba, że chodzi o należyty stan budynku, zatem sprawę najwyższej wagi (bezpieczeństwo) dla jego mieszkańców.

Z przepisów powołanej ustawy odnoszących się do zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 i w art. 7 § 3 wynika dla organu obowiązek zastosowania wobec zobowiązanego dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tejże dolegliwości w takim momencie, kiedy obowiązek zostanie wypełniony. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak też niewadliwie określiły wysokość nałożonej grzywny. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie generuje po stronie zobowiązanego żadnych dodatkowych kosztów, zaś w przypadku wykonania obowiązku grzywna podlega albo zwrotowi (art. 126 p.e.a.), albo – gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu (art. 125 § 1 p.e.a.). O tych okolicznościach organ poinformował stronę. To od skarżącego zależy ostatecznie, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy będzie musiał uiścić nałożoną grzywnę. Wykonanie zastępcze wiązałoby się natomiast ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącego. Polega ono bowiem na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę na zlecenie organu egzekucyjnego na koszt zobowiązanego. Skarżący zostałby zatem obciążony kosztami przeprowadzenia przetargu w celu wyłonienia wykonawcy, a następnie kosztami wynagrodzenia wykonawcy.

Zdaniem sądu można jeszcze dodać (co nie jest istotne dla wyniku kontrolowanego postępowania, ale można to podnieść w związku z argumentacją skargi), że (co przyznaje sama skarżąca) współwłaściciele nie mogą dojść do porozumienia w sprawie podmiotu mającego opracować ekspertyzę, każdy ze współwłaścicieli proponuje inny podmiot i nikt nie chce zaakceptować propozycji drugiej strony.

Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd wskazuje, że obowiązek nałożony na skarżącego wynika z przepisów Prawa budowlanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 4 p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Z przepisu tego wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości (określonej w § 5), tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna.

Reasumując stwierdzić należy, że Sąd administracyjny kontrolując postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, podobnie jak organ egzekucyjny, nie może kontrolować merytorycznych podstaw wydania decyzji nakładającej obowiązek na zobowiązanego (art. 29 p.e.a.), gdyż to nie należy do tego postępowania. A taki, niedopuszczalny prawnie w postępowaniu egzekucyjnym, skutek chciałaby osiągnąć strona podważając celowość nie tylko wykonania, ale i wydania decyzji nakładającej obowiązek.

Z uwagi na powyższe, wobec braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 P.p.s.a.