Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 192/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Fabryki K sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 455 z (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

- 1 -

Sygn. akt II SA/Go 192/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją administracyjną z [...] października 2005r. Nr [...] Starosta Powiatowy odmówił Fabryce "K" Sp. z o. o przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty znak: [...] z [...] kwietnia 2003r. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla Fabryki "K-S".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Fabryka "S" Sp. z o.o. jest odrębnym od przedsiębiorstwa państwowego "K-S" (posiadacza pozwolenia) podmiotem, gdyż przedsiębiorstwo, w tym instalacja, najpierw została nabyta przez inny podmiot tj. "DM" Sp. z o.o. w dniu [...].05.2004r. a dopiero następnie wniesione aportem do spółki wnioskodawcy. Organ I instancji wskazał ponadto, że stosownie do art. 190 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska – przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia dotyczącego instalacji jest możliwe w przypadku kiedy zainteresowany nabyciem instalacji wystąpi ze stosownym wnioskiem przed nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił także, że podmiot praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia, tj. w/wym. przedsiębiorstwo państwowe przestało istnieć z dniem [...].08.2004r. co wynika z prawomocnego wpisu dotyczącego wykreślenia tego podmiotu z rejestru przedsiębiorstw, prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy, czyli że wniosek strony z dnia [...].08.2004r. wpłynął do organu już po dacie wykreślenia w/wym. przedsiębiorstwa państwowego z rejestru, a zatem jest bezprzedmiotowy (pozwolenie wygasło). W ocenie organu skoro pierwszy nabywca tytułu prawnego do przedmiotowej w sprawie instalacji ("DM" Sp. z o.o.) nie wystąpił w ogóle o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z w/wym. pozwolenia, to obecny a kolejny już właściciel instalacji (wnioskodawca w sprawie) nie może skutecznie domagać się przeniesienia tych praw i obowiązków na siebie.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Fabryka "K" Sp. z o.o. i złożyła on niego odwołanie do

- 2 -

Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podmiot odwołujący się wskazał, że jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, bowiem od takiego przedsiębiorstwa "DM" Sp. z o.o. nabyła, zaaportowane później do Fabryki "K" Sp. z o.o., przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551kc w skład którego wchodzą prawa użytkowania wieczystego od Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z [...] maja 2004r. w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, a zatem organ I instancji błędnie ustalił, że taka okoliczność (następstwo prawne) nie występuje w sprawie. Skoro przedsiębiorstwo to – do dnia sprzedaży – stanowiło majątek przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Fabryka "K-S", a obecnie stanowi majątek wnioskodawcy, to zdaniem podmiotu odwołującego się właściwym jest rozpoznawanie sprawy przy prawidłowej ocenie charakteru i ścisłego związku tych podmiotów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] stycznia 2006r. Nr [...] utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygniecie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że aby podmiot ubiegający się o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z wydanego innemu podmiotowi pozwolenia dotyczącego instalacji mógł uzyskać decyzję o takim przeniesieniu musi on spełnić łącznie kilka warunków. Pierwszym z nich jest złożenie właściwemu organowi, który wydał przedmiotowe pozwolenie, wniosku o wydanie takiej decyzji jeszcze przed nabyciem tytułu prawnego do instalacji. Świadczy o tym wprost redakcja przepisu art. 190 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w którym ustawodawca wskazał, że uprawnionym do uzyskania przeniesienia pozwolenia jest zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do instalacji a nie nabywca takiego tytułu. Po drugie nabycie tytułu prawnego do instalacji musi nastąpić bezpośrednio od podmiotu prowadzącego instalację, który jest jednocześnie podmiotem praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia (art. 190 ust. 4 ustawy). Po trzecie ubiegający się o przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia musi dawać rękojmię prawidłowego wykonywania tych obowiązków (art. 190 ust. 2 ustawy).

Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca – Fabryka "K" Sp. z o.o. nie spełnia jednego z w/wym.

- 3 -

trzech warunków, gdyż – pomimo złożenia wniosku przed nabyciem tytułu prawnego do instalacji, z której eksploatacją wiąże się przedmiotowe pozwolenie ([...].08.2004r. – data złożenia wniosku; nabycie prawa do instalacji – [...].10.2004r.) nie nabyła tego tytułu prawnego od podmiotu, który uzyskał na swoją rzecz w/wym. pozwolenie. Bezspornym jest, że posiadaczem pozwolenia było przedsiębiorstwo państwowe Fabryka "K-S" jako prowadzący instalację. Podmiot ten zakończył swój byt prawny z dniem [...].08.2004r. w związku z wykreśleniem go z rejestru przedsiębiorców. Nabycie zaś prawa własności do instalacji przez stronę tego postępowania nastąpiło dopiero z dniem [...].10.2004r. a zatem do samego nabycia własności tej instalacji doszło nie od w/wym. przedsiębiorstwa państwowego, ale od innego podmiotu tj. "DM" Sp. z o.o., który był bezpośrednim nabywcą tytułu prawnego do instalacji od podmiotu, który posiadał przedmiotowe pozwolenie. Z kolei "DM" Sp. z o.o. w ogóle nie ubiegała się o przeniesienie praw i obowiązków z w/wym. pozwolenia na siebie, gdyż jedyny wniosek w tej sprawie pochodzi od podmiotu odwołującego się. W ocenie organu odwoławczego błędnym jest twierdzenie podmiotu odwołującego się, że "DM" Sp. z o.o. stała się następcą prawnym w/wym. przedsiębiorstwa państwowego w zakresie praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, wydanego dla przedsiębiorstwa państwowego, gdyż powołane tam przepisy ustaw mają charakter norm ogólnych (zarówno art. 40 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, jak i art. 551 kodeksu cywilnego), zaś regulację lex specialis stanowi przepis art. 190 ustawy Prawo ochrony środowiska. Żadne bowiem, bez wyjątku, nabycie tytułu prawnego do instalacji (m.in. prawo własności) a zatem – ani następstwo prawne pod tytułem szczególnym ani ogólnym – nie wywołuje z mocy prawa skutków w zakresie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza lecz wymaga dla wywołania takich skutków wydania decyzji administracyjnej, o czy wprost świadczy treść art. 190 ust. 1 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2006r. stała się przedmiotem skargi Fabryki "K" Sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wskazał, że podkreślenia wymaga,

- 4 -

że "DM" Sp. z o.o. nabyła zaaportowane później do Fabryki "K" Sp. z o.o. przedsiębiorstwo państwowe w rozumieniu art. 551, w skład którego wchodzą prawa użytkowania wieczystego, od Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z [...] maja 2004r. w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji (art. 39 ust. 1 pkt 1). Przedsiębiorstwo to do dnia jego sprzedaży stanowiło majątek przedsiębiorstwa państwowego pod firmą Fabryka "K-S". Skarżący podał, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji o ile ustawa nie stanowi inaczej, kupujący lub przejmujący przedsiębiorstwo wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. W ocenie skarżącego w art. 40 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji wyrażona jest zasada sukcesji uniwersalnej, czyli wstąpienia nabywcy przedsiębiorstwa państwowego w całokształt praw i obowiązków poprzednika. Skoro ustawodawca zastrzega, że chodzi o wszelkie prawa i obowiązki, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego one wynikają, to oznacza to, że nabywca przejmuje wszystkie długi i wierzytelności przedsiębiorstwa państwowego, zarówno wobec pracowników tego przedsiębiorstwa, jego kontrahentów, jak i osób trzecich. Spółka "DM" nie miała zatem obowiązku występować z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Nabywając przedsiębiorstwo państwowe w toku postępowania prywatyzacyjnego stała się z mocy prawa stroną tego pozwolenia. Spółka ta nabywając aportowane przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji i na podstawie jej art. 40 ust. 1 wstąpiła we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, to skutecznie stała się stroną pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza wchodzącego w skład przedmiotowego przedsiębiorstwa, a zatem w dniu nabycia mogła dokonać również skutecznego przeniesienia na Fabrykę "K" Sp. z o.o. Powyższe oznacza, że brak było podstaw do odmowy przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla Fabryki "K" Sp. z o.o. , jak i do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

- 5 -

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Wynika z nich, że :

Pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza wydane przez Starostę [...] kwietnia 2003r. uzyskało przedsiębiorstwo państwowe Fabryka "K-S". Przedsiębiorstwo państwowe – Fabryka "K-S" nabyła od Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z [...] maja 2004r. "DM". Sp. z o.o. Nabycie nastąpiło na podstawie ustawy z 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.), oraz art. 551 kodeksu cywilnego. Nabyte przez "DM" przedsiębiorstwo państwowe "K-S" zostało wniesione w całości jako aport do skarżącej Spółki z o.o. "K".

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, o ile ustawa nie stanowi inaczej, kupujący lub przejmujący przedsiębiorstwo wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, bez względu na charakter stosunku prawnego z którego te prawa i obowiązki wynikają. Treść tego przepisu wskazuje na to, że wstąpienie we wszelkie prawa i obowiązki mogłyby być uregulowane inaczej niż na zasadzie sukcesji uniwersalnej, jeżeli ta właśnie ustawa regulowałaby tę kwestię inaczej.

Zasada wyrażona w art. 40 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oznacza wstąpienie nabywcy przedsiębiorstwa państwowego m.in. we wszelkie obowiązki tego przedsiębiorstwa a więc i obowiązki wynikające z pozwolenia na wprowadzanie do powietrza pyłów i gazów. W myśl tej zasady nabywca przedsiębiorstwa państwowego jest również jego sukcesorem w zakresie prawa do wykorzystywania instalacji, bądź urządzeń wprowadzających pyły i gazy do powietrza. Trafnie zauważa strona skarżąca, że skoro ustawodawca zastrzega, że chodzi o wszelkie prawa i obowiązki, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego one wynikają, to oznacza, że nabywca przejmuje wszelkie prawa i obowiązki łączące go

z innymi podmiotami, a więc i z organami ochrony środowiska.

- 6 -

"DM" Sp. z o. o. uzyskała z mocy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji tytuł prawny do pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza. Nabywając w tym trybie przedsiębiorstwo państwowe spółka "DM" stała się stroną pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza. "DM" nabywając przedsiębiorstwo państwowe w trybie i na zasadach określonych w ustawie stała się z mocy prawa sukcesorem wspomnianego wyżej pozwolenia.

Z treści art. 190 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wynika, że zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących tych instalacji, co następuje w drodze decyzji administracyjnej. Strona skarżąca złożyła wniosek o przeniesienie pozwolenia przed nabyciem tytułu prawnego do instalacji. Ocena, czy strona skarżąca daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z pozwolenia należy do organu wydającego decyzję o przeniesieniu tego pozwolenia (art. 190 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Odpowiedzi w niniejszej sprawie wymaga pytanie, czy strona skarżąca nabyła tytuł prawny do instalacji bezpośrednio od podmiotu prowadzącego instalację, który jest jednocześnie podmiotem praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia. Zdaniem Sądu tak właśnie się stało w niniejszej sprawie. Spółka "DM" w wyniku przejęcia przedsiębiorstwa państwowego z mocy samej ustawy stała się następcą tego przedsiębiorstwa nabywając z mocy tej samej ustawy tytuł prawny do instalacji. Z mocy prawa (a nie umowy) stała się podmiotem praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza wydanego dla przedsiębiorstwa państwowego. Strona skarżąca nabyła od spółki "DM" tytuł prawny do instalacji a więc bezpośrednio od podmiotu prowadzącego instalację, który jest jednocześnie podmiotem praw i obowiązków wynikających z pozwolenia.

W konsekwencji należało uznać, że strona skarżąca spełnia wymogi przewidziane w art. 190 ust. 1 i 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji podlegają więc uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

- 7 -

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Na koszty składają się: 200 zł tytułem wpisu od skargi i 255 zł kosztów zastępstwa procesowego.