Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 914/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 270 ust. 11, art. 271 ust. 4 pkt 1 i ust. 6, art. 272 ust. 5, art. 300 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 47 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (dalej ZDW) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" w [...] z dnia [...] maja 2019 r., znak [...], o ustaleniu wysokości opłaty stałej 207 zł, za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do wód rzeki [...].

Zastępca Dyrektora Zarządu Zlewni w [...], działając z upoważnienia Dyrektora tego Zarządu określił dnia [...] kwietnia 2019 r., w formie informacji rocznej wysokość opłaty stałej za usługi wodne realizowane na rzecz ZDW na podstawie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r., na odprowadzenie wód opadowych oraz roztopowych do wód rzeki [...] wylotem W1, w wysokości 207 zł, za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Opłatę należało uiścić w 4 kwartalnych ratach w wysokości 51,75 zł., w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji rocznej. Informacja została doręczona Zarządowi Dróg dnia 23 kwietnia 2019 r.

Dnia 7 maja 2019 r., [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] złożył reklamację od doręczonej informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej. Podkreślono, że informacja została dostarczona dnia 23 kwietnia 2019 r., a dotyczy opłaty stałej za rok 2018 r. Ponadto pobieranie opłaty stałej za 365 dni w roku jest nieuzasadnione, o czym świadczy art. 409 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 roku poz. 2268 ze zm., zwana dalej u.P.w.), dotyczący treści operatu wodnoprawnego na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, który wskazuje na konieczność podania ilości dni, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Obliczanie wysokości opłat w odniesieniu do 365 dni, jest niezrozumiałe bowiem ilość dni opadowych w południowej i południowo-wschodniej Polsce poza obszarami górskimi oscyluje w granicach około 200 dni.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] maja 2019 r., Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił dla [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., opłatę stałą w wysokości 207 zł za odprowadzanie wód opadowych roztopowych do wód rzeki [...]. Organ, odnosząc się do pkt 1 reklamacji wyjaśnił, że w myśl art. 300 ust. 1 ustawy - Prawo wodne do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu trzeciego ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie, stosując odpowiednio przepisy tej ustawy należało stwierdzić, że obowiązek podatkowy powstał w momencie wejścia w życie u.P.w. Termin przedawnienia prawa do doręczenia informacji podatkowej został określony w ustawie Ordynacja podatkowa na 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zatem organ właściwy do określenia wysokości opłaty za usługi wodne w przypadku, jeżeli nie naliczył takiej opłaty za 2018 r., miał czas do końca 2021 roku, aby opłatę tą określić i doręczyć informację zainteresowanemu podmiotowi. Na podstawie art. 47 § 1 Ordynacja podatkowa termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia informacji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Termin zapłaty rat kwartalnych za usługę wodną za ubiegły rok podatkowy wynosi 14 dni od dnia doręczenia informacji ustalający opłatę. Odnosząc się do treści pkt 2 reklamacji dotyczącego sposobu obliczenia opłaty stałej wyjaśniono, że opłata za odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do wód rzeki [...] została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 2,5 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości wód określonej w metrach sześciennych na sekundę w ilości 0,227 m³/s. Zdaniem Organu opłata stała określona jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego. Reklamujący niesłusznie twierdzi, iż przy ustalaniu opłaty stałej właściwy organ powinien uwzględnić przepisy dotyczące zawartości operatu wodnoprawnego są to bowiem przepisy odrębne. Z treści decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r. nie wynika ograniczenie terminów korzystania z wód. Pozwolenie to jest ważne do 17 października 2026 r., a więc obowiązuje przez cały rok 2018. Z tego tytułu nie ma podstaw do określania czasu wyrażonego w dniach, o których mowa w art. 271 ust. 4 pkt 1 u.P.w. w innym wymiarze niż 365 dni roku. Pozwolenie wodnoprawne określa zakres praw udzielonych adresatowi pozwolenia i pewien zakres obowiązków na niego nałożonych. Określenie w pozwoleniu wodnoprawnym terminu w trakcie roku, w którym dopuszcza się korzystania z usługi wodnej ogranicza adresatowi pozwolenia możliwość korzystania z wód do ram czasowych określonych tymi terminami. Stanowisko to zdaniem Organu znajduje potwierdzenie w funkcji opłaty stałej stanowiącej ekwiwalent finansowy za gotowość środowiska wodnego do obciążenia go maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych określonych w pozwoleniu w ramach tej usługi wodnej w każdym momencie w ciągu roku. Podkreślono także fakt, iż może wystąpić sytuacja, że do wód będą odprowadzane w danym momencie tylko wody roztopowe. Zarówno z brzmienia przepisów jak i doświadczenia wynika, że opad może wtedy nie występować. Ilość dni kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych i roztopowych różni się od ilości dni z odpadem także z uwagi na sposób funkcjonowania sieci kanalizacji deszczowej. Deszcz może padać krótko, ale intensywnie może podać lokalnie lub obejmować swym zasięgiem całą zlewnię. Pewnym jest, że ilość dni opadowych w ciągu roku nie jest równoznaczna z ilością dni, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, a różnica ta jest zależna zarówno od warunków lokalnych, jaki od wielu innych zmiennych o charakterze losowym. Końcowo wyjaśniono, iż opłata za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 2,5 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 227 dm³/s, i wynoszącej po przeliczeniu 0,227 m³/s.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) na opisaną wyżej decyzję, Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 14 ust. 2 i 6 pkt 1, art. 273 ust. 6 w zw. art. 271 ust. 4 u.P.w. oraz § 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i naliczenie opłaty rocznej i przyjęcie jako podstawy obliczenia wartości 365 dni, uznając iż opłata ma charakter informacji rocznej,

2) art. 271 ust 6 w zw. z art. 300 u.P.w., poprzez jego nie zastosowanie i błędne ustalenie terminu wymagalności opłaty za usługi wodne za 2018 r., jako opłaty płatnej jednorazowo w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji o wysokości opłat za usługi wodne,

3) art. 107 § 1 i 3 K.p.a, poprzez wydanie decyzji niezawierającej jej istotnych elementów - zwłaszcza wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń i niewyjaśnienie dlaczego organ odmawia uznania reklamacji,

4) art. 8 K.p.a. w ten sposób, że naruszając art. 7, art. 10 i art. 33 K.p.a. organ nie prowadził postępowania zgodnie z zasadą zaufania do władzy publicznej i odstąpił bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, poprzez odmówienie uznania reklamacji,

5) art. 7a K.p.a., z uwagi na fakt, iż jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

W związku z przedstawionymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania od Organu.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Przypomniano treść art. 300 u.P.w., który mówi o odpowiednim stosowaniu do ponoszenia opłat za usługi wodne przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego w stanie fatycznym, przepisy dotyczące terminu płatności opłaty ustalanej w drodze decyzji nie mogą być w ogóle stosowane do zagadnienia ze względu na sprzeczność z przepisami art. 271 ust 6 u.P.w. Podkreślono, że informacja roczna nie ma charakteru decyzji administracyjnej, gdyż decyzja jest wydawana dopiero na etapie rozpoznania reklamacji. Zdaniem Skarżącego termin zapłaty określony w § 2 art. 47 O.p. może mieć zastosowanie jedynie do opłaty za 1 kwartał pozostała część należności płatna jest kwartalnie zgodnie z zapisami art. 271 ust. 6 u.P.w. Następnie Skarżący przytaczając treść przepisów art. 268 ust. 1 pkt 3, art. 270 ust. 3 i ust. 11, art. 271 ust. 1 i ust. 4 u.P.w., podniósł, że przyjęcie przez Organ określenia "czas wyrażony w dniach" za równoznaczne z wielkością 365 dni, w sytuacji, gdzie ustawodawca nie wskazuje wyraźnie takiej wartości, stanowi naruszenie art. 7a K.p.a. Według Skarżącego brak wskazania przez ustawodawcę precyzyjnie wartości "dni", świadczy o każdorazowym obowiązku organu badania i uwzględnienia ilości dni prawdopodobnie opadowych, a nie przyjęciu do podstawy wzoru wartości 365 dni. Ustawodawca, przez określenie "czas wyrażony w dniach" nie określił ich ilości, ani nie przesądził, że jest to wartość stała, np. dni kalendarzowe. Końcowo wskazano, że przepisy ustawy określające wysokość opłaty stałej za usługi wodne odnoszą się do treści pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie zaś z art. 409 ust. 6 u.P.w. pozwolenie to wydawane jest na podstawie operatu. Operat zawiera między innymi "czas wyrażony w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód", a zatem odnosi się do czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuję odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, uznając wskazane w jej treści zarzuty za nieuzasadnione. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że wydana decyzja nie zawiera istotnych jej elementów, gdyż szczegółowo odniósł się do zarzutów zawartych w pisemnej reklamacji, szczegółowo omówił prezentowane stanowisko oraz wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu decyzji. Zauważył, że Skarżący nie wskazał w uzasadnieniu skargi na czym opiera zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. i jakich obowiązków w tym zakresie nie dopełnił Organ. Zdaniem Organu wywody zawarte w uzasadnieniu skargi stanowią jedynie polemikę z uzasadnieniem decyzji, która jest pełna i rzetelna. W kwestii naruszenia art. 7a K.p.a. Organ wskazał, że zarzut ten jest chybiony, bowiem ani organ, ani orzecznictwo administracyjne nie uznają kwestii wskazanych przez Skarżącego za wątpliwe. Ponadto art. 7a § 2 jasno wskazuje, że § 1 nie stosuje się jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, zaś w ocenie Organu prawidłowe obliczenie wysokości opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych leży w ważnym interesie publicznym. Następnie Organ odniósł się do naruszeń prawa materialnego. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, obowiązek podatkowy powstał w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wskazał, że termin przedawnienia prawa do doręczenia informacji podatkowej wynosi 3 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a zatem w przypadku, jeżeli organ nie naliczył opłaty za usługi wodne np. za 2018 r., ma czas do końca 2021 r., aby opłatę tę określić i doręczyć zainteresowanemu podmiotowi. Na podstawie art. 47 § 1 O.p. termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia informacji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a więc termin zapłaty rat informacji rocznej ustalającej opłatę stałą za usługi wodne za ubiegły rok podatkowy wynosi 14 dni od dnia doręczenia informacji ustalającej opłatę. Jeśli zaś chodzi o zarzut w zakresie sposobu obliczenia opłaty stałej, Organ wyjaśnił, że opłata ta zakłada ze swej istoty, że nie jest możliwe precyzyjne określenie rzeczywistej ilości odprowadzonych wód. Dokonując obliczenia opłaty stałej należy podstawić do wzoru dane, pochodzące z pozwolenia wodnoprawnego i Rozporządzenia w sprawie jednostkowych opłat z usługi wodne. Na poparcie tego stanowiska Organ przytoczył liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Ponadto w ocenie Organu Skarżący błędnie twierdzi, że przy ustalaniu opłaty stałej należy wziąć pod uwagę przepisy dotyczące zawartości operatu wodnoprawnego (art. 409 ust 6 pkt 2 u.P.w.). Są to przepisy odrębne. Operat wodnoprawny, jak to wynika z brzmienia art. 400 ust. 8 u.P.w. jest jedynie podstawą do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zatem prawa i obowiązki strony wynikają z władczego rozstrzygnięcia, jakim jest decyzja ostateczna stanowiąca pozwolenie wodnoprawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga została oddalona w całości, bowiem nie okazała się uzasadniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Należy też dodać, iż w ramach kontroli legalności decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi ZDW uczynił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni wydaną na skutek złożenia przez skarżący Zarząd Dróg reklamacji od informacji rocznej dotyczącej nałożenia opłaty stałej za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do wód rzeki [...], wylotem W1. Materialnoprawne podstawy wydanej decyzji wyrażają przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268, zwana dalej u.P.w.). Jej przepisy mają realizować założenia Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275).

Z treści zaskarżonej do WSA decyzji wynika, iż przedmiotowa opłata została ustalona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: sprawy [...]. Opisane pozwolenie, załączone do akta administracyjnych sprawy, zachowało swą moc dzięki normie art. 545 ust. 7 u.P.w. Natomiast jak stanowi art. 552 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód.

I. Skarżący ZDW w zakresie zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 u.P.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie przekonuje, że w przypadku opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do systemów kanalizacji deszczowej, istotny jest czas jak często wody te są odprowadzane. Dlatego sposób wyliczenia opłaty powinien uwzględniać czas wyrażony w dniach, kiedy następuje faktyczne odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, a nie jak przyjął Organ 365 dni w roku. Na rozprawie przed WSA pełnomocnik ZDW wycofał ten zarzut.

Jak już wyjaśniono wyżej, Sąd nie jest związany granicami skargi oraz jej zarzutami, a tym samym także oświadczeniem Skarżącej o wycofaniu zgłoszonego w skardze zarzutu naruszenia przepisów u.P.w. Odnosząc się do tej istotnej dla sprawy kwestii, Sąd podziela i uznaje za własne stanowisko WSA w Rzeszowie wypowiedziane na gruncie wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego w sprawie o sygn. II SA/Rz 860/19, CBOSA.

W wyroku z dnia 2 października 2019 r., o sygn. II SA/Rz 860/19, zasadnie przyjęto, iż według art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.P.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Natomiast jak stanowi art. 270 ust. 11 u.P.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Oznacza to, że za określony sposób korzystania z wód, jakim jest wprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ustawodawca przewidział dwa rodzaje opłaty - opłatę stałą oraz opłatę zmienną.

Wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w metrach sześciennych, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Taki sposób obliczenia opłaty zmiennej wynika z art. 272 ust. 5 ww. ustawy.

Z przytoczonych powyżej przepisów u.P.w. wynika, że pomiędzy opłatą stałą i opłatą zmienną nie można stawiać znaku równości. Zdaniem Sądu, opłata stała może być pobierana już po ziszczeniu się przesłanek określonych w zacytowanych powyżej przepisach, w tym przede wszystkim art. 271 ust. 4 pkt 1 u.P.w. Do tych przesłanek należy posiadanie przez korzystającego z wód pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz istnienie systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż niezbędnym warunkiem umożliwiającym nałożenie obowiązku poniesienia opłaty stałej jest istnienie urządzeń wodnych służących do odprowadzania wód opadowych bądź roztopowych. Moment aktualizacji obowiązku ponoszenia opłaty stałej związany jest z korzystaniem z tego uprawnienia lub chociażby realną możliwością wykorzystania uprawnienia do korzystania z odpłatnej usługi wodnej.

Przechodząc do kluczowej dla oceny zaskarżonej decyzji kwestii stwierdzić jednak należy, że obowiązek poniesienia opłaty stałej nie został uzależniony od faktycznej ilości odprowadzanych wód, ustalanych m.in. poprzez dookreślanie wielkości rocznych opadów. Niewątpliwie jest to zmienna mająca znaczenie dla algorytmu ustalania przez Organy Wód Polskich wysokości opłaty zmiennej - art. 272 ust. 5 u.P.w. Tą immanentną cechę opłaty stałej podkreśla teza wyroku WSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. IV SA/Po 1038/18, LEX. W tym orzeczeniu Sąd na podstawie porównania przepisów o opłacie stałej i opłacie zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych wskazał, że wielkości podane w pozwoleniu wodnoprawnym, to jest określona w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, stanowi podstawę tylko do ustalenia opłaty stałej. W przypadku opłaty zmiennej ustawodawca nie odwołuje się do tych kryteriów, a zatem należy uznać, że istotne znaczenie w takim przypadku ma ilość rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych. Taki wniosek pozostaje w zgodzie z założeniem o językowej racjonalności prawodawcy. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było naliczenie opłaty stałej od ilości wód odprowadzonych to uregulowałby to materie podobnie jak w przepisach o opłacie zmiennej. Za tym orzeczeniem podkreślić także należy, iż naliczenie opłaty stałej na podstawie ilości faktycznie zrzuconej wody opadowej lub roztopowej, które nie są wielkościami stałymi, pozbawiałby opłatę stałą charakteru niezmienności, co pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z ratio legis analizowanych tu rozwiązań prawnych. Trafnie zauważa to również WSA w Kielcach odwołując się w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. I SA/Ke 166/18, LEX, dotyczącym sprawy opłat za pobór wód, do znaczenia w języku polskim słów "opłata stała". Wyjaśniono, że opłata stała, już ze swej nazwy, ma charakter opłaty niezmiennej, ryczałtowej, czyli kwoty o ustalonej z góry wysokości. Nie jest związana z rzeczywistą ilością pobranej wody. Taki charakter ma tylko opłata zmienna za usługi wodne, co wynika m.in. z treści art. 270 ust. 1 oraz art. 272 ust. 1 u.P.w. Zatem opłatę stałą należy traktować, jako swoisty "abonament" za korzystanie (dostęp) z usług wodnych, a jest ona odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych. Chociaż ustawa nie zawiera w swej treści takich określeń opłaty stałej, to cechy te jednoznacznie wynikają z analizy norm dotyczących istniejących opłat za usługi wodne.

Wątpliwości względem takiego charakteru opłaty stałej nie miał również WSA w Szczecinie, który w wyroku z dnia 20 września 2018 r., sygn. II SA/SA 838/18, CBOSA, przekonująco wywodzi, iż opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata naliczana jest w taki sam sposób, w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych, a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei opłata zmienna, wnoszona za określone w ustawie usługi wodne, stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, uzależniony od parametrów mierzalnych, np. faktycznego poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych. O ile zatem wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej, kształtują te same czynniki, a jej wysokość zależy wyłącznie od ilości, w tym przypadku odprowadzanych ścieków, jednakże określonych w treści pozwolenia wodnoprawnego, bowiem pozostałe parametry są identyczne dla wszystkich podmiotów.

Należy przyznać, że ustawodawca w art. 271 ust. 1 pkt 4 u.P.w. nie określił wprost o jaką liczbę dni, stanowiących podstawę naliczenia opłaty chodzi, wskazać jednak należy, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony (w niniejszej sprawie termin ważności pozwolenia wodnoprawnego ustalono do dnia 17 października 2026 r.). Na podstawie art. 271 ust. 1 u.P.w. opłata ustalana jest w formie informacji rocznej. Z kolei w art. 271 ust. 6 u.P.w. wskazano, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy "Wód Polskich" w 4 równych ratach kwartalnych, nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Skoro zatem opłata ustalana jest w formie informacji rocznej, podzielona jest kwartalnie - na cztery części roku kalendarzowego, to oczywistym jest, że odnosi się ona do czasu na jaki pozwolenie zostało wydane (np. jednego roku), a skoro tak to jako podstawę obliczenia opłaty należało przyjąć 365 dni. W analizowanym tu przypadku opłata stała za rok 2026 r. nie będzie pobierana za cały okres 2026 r., tylko za te dni w których wspomniane wyżej pozwolenie wodnoprawne zachowa swą ważność.

Dlatego na pełną akceptacje zasługuje przyjęty przez Dyrektor sposób naliczenia opłaty stałej, który jako zmienną ustawowego iloczynu przyjmuje czas wyrażony w dniach wynoszący 365 dni roku 2018, bo za taki okres opłata stała została przez Organ ustalona. Przyjęty sposób liczenia opłaty stałej nie narusza zatem powołanych w skardze przepisów u.P.w., a w szczególności wyraźnie wyeksponowanego w niej art. 271 ust. 4 pkt 1 lit. a u.P.w.

II. WSA nie uznał także za uzasadniony zarzut naruszenia przez Dyrektora przepisów art. 271 ust. 6 u.P.w.

Należało zgodzić się, iż Organ "Wód Polskich" w informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne z dnia 18 kwietnia 2019 r., zobowiązał ZDW do uiszczenia opłaty stałej w 4 kwartalnych ratach płatnych w terminach: za pierwszy kwartał w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji, za drugi kwartał w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji, za trzeci kwartał w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji, za czwarty kwartał w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji.

Zdaniem strony skarżącej taki sposób określenia terminu płatności opłaty stałej stanowi naruszenie art. 271 ust. 6 u.P.w. w zw. z art. 300 § 1 tej ustawy. Skarżąca podkreśla przede wszystkim, iż w myśl art. 271 ust. 6 w/w ustawy, podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy "Wód Polskich" w czterech równych ratach kwartalnych, nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału.

Organ "Wód Polskich" w informacji rocznej określił terminy płatności poszczególnych rat jako 14 dni od daty doręczenia informacji. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w informacji rocznej z dnia 18 kwietnia 2019 r. wynika zaś, iż datą doręczenia tej informacji był dzień 23 kwietnia 2019 roku. Podany w tejże informacji termin płatności 4 kwartalnych rat zobowiązywał Zarząd Dróg do wniesienia poszczególnych rat opłaty stałej – 207,14 zł - w równej kwocie 51,75 zł nie później niż 14 dni od daty doręczenia informacji.

Sąd zwraca uwagę, iż wspomniane już odesłanie z art. 300 § 1 u.P.w. nakazywało w sposób odpowiedni, a więc uwzględniający przepisy odsyłające, tj. przepisy u.P.w. normujące kwestie opłaty stałej, kierować się treścią art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, który to przepis rozstrzyga o terminie płatności podatku. W tym przypadku chodzić tu będzie o termin płatności opłaty stałej, co wynika z konstrukcji odesłania odpowiedniego stosowania, zakładającego możliwości dokonywania niezbędnych dla procesu konkretyzacji norm adaptacji przepisów uzupełniających daną materie ustawową. W myśl art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast jak stanowi art. 47 § 2 w/w ustawy, jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Jednocześnie pamiętać należy o tym, iż ustawodawca w treści powoływanego w skardze art. 271 ust. 6 u.P.w. przyjął, iż opłata stała powinna być wnoszona w 4 równych ratach kwartalnych, nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Do powstania po stronie korzystającego z usług wodnych zobowiązania do wniesienia opłaty stałej, koniecznym jest doręczenie mu informacji o wysokości opłaty oraz o wysokości rat kwartalnych. Dopiero wówczas może wchodzić w grę przepis art. 271 ust. 6 u.P.w.

W niniejszej sprawie informacja roczna została doręczona PZDW już po upływie roku 2018, czyli po okresie rocznym, za który opłata została ustalona. Pytanie, jakie rodzi się w związku z tą sytuacją dotyczy tego czy art. 271 ust. 6 u.P.w. określa w sposób kalendarzowy termin płatności opłaty stałej na rachunek bankowy Wód Polskich. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest konieczne z uwagi na wyraźne uzależnienie stosowania art. 47 § 2 Ordynacji podatkowej od kalendarzowego określenia terminu zapłaty podatku.

Otóż ustawodawca w art. 271 ust. 6 u.P.w. odwołuje się do pojęcia kwartału (raty kwartalnej) jako jednostki czasu za jaką ma zostać poniesiona część opłaty stałej, jak również do pojęcia miesiąca następującego po upływie każdego z kwartałów. Kwartał podobnie jak miesiąc, jest jedną ze znanych w języku polskim miar czasu, wyznaczoną jako określona część roku kalendarzowego. Zatem uzależnienie terminów płatności opłaty stałej od upływu poszczególnych kwartałów oraz miesięcy "roku opłatowego" świadczy o tym, że ustawa tak jak wymaga tego art. 47 § 2 Ordynacji podatkowej, określa kalendarzowo, bo poprzez odwołanie się do miar kalendarza, termin płatności daniny publicznoprawnej – opłaty stałej.

Niewątpliwie informacja roczna o ustaleniu wysokości opłaty stałej została doręczona ZDW już po wszystkich terminach płatności ratalnych jakie wyznacza art. 271 ust. 6 u.P.w. W konsekwencji, z powodu doręczenia informacji rocznej po upływie wszystkich kwartałów roku 2018, czyli okresu za jaki opłata stała jest należna (należność ta wynika z faktu korzystania z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego), Dyrektor Zarządu Zlewni miał legalne podstawy, aby stosować wobec ZDW reguły wyznaczania terminu płatności danin publicznoprawnych z art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, tj. w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia informacji rocznej. Dlatego określony przez Organ termin płatności opłaty pomimo podniesionych w skardze twierdzeń, nie narusza obowiązujących przepisów prawa i odpowiada przepisom Ordynacji podatkowej, do której to ustawy u.P.w. bardzo wyraźnie odsyła – art. 300 § 1 u.P.w. Sąd podkreśla, że w chwili doręczenia informacji rocznej zobowiązanie do wniesienia opłaty rocznej stało się wymagalne w pełnej wysokości, tj. w kwocie 207,14 zł. Dotyczy to również ostatniej z rat, płatnych do końca miesiąca następującego po zakończeniu czwartego kwartału 2018 r. Tak więc, nie było jakichkolwiek podstaw do tego, aby wyznaczać terminy wnoszenia poszczególnych rat tej kwoty, w tym raty pierwszej, w sposób nakreślony treścią art. 271 ust. 6 u.P.w., licząc od dnia doręczenia informacji rocznej za rok 2018 r.

Zdaniem Sądu, przepis art. 271 ust. 6 u.P.w. nie mógł mieć w rozpatrywanych okolicznościach pełnego zastosowania, skoro informacja o wysokości opłaty została przekazana po upływie wszystkich z wynikających z tej regulacji terminów kalendarzowych. Powyższe stanowisko jest uzasadnione przyjętą w art. 300 § 1 u.P.w. konstrukcją odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej, która przewiduje odpowiednie stosowanie jej regulacji a nie stosowanie bezpośrednie, które to nakazywałoby pominąć specyfikę regulacji odsyłających do przepisów odesłania. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pozwalało Organowi na przeprowadzenie dokonanych modyfikacji, które doprowadziły do przyjętej w sposób prawidłowy konkretyzacji w sprawie art. 271 ust. 6 i art. 300 § 1 u.P.w. w. zw. z art. art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Innymi słowy, w tych okolicznościach faktycznych wiążących się z brakiem doręczenia informacji rocznej o wysokości opłaty korzystającemu z usług wodnych w roku 2018 r., termin poniesienia opłaty ustalono w zgodzie z w/w przepisami prawa.

III. Organ w sposób należyty odniósł się do podniesionych zarzutów reklamacji, przez co nie może być mowy o jakimkolwiek naruszeniu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Zawarte w uzasadnieniu decyzji wywody nie mają charakteru ogólnikowego jak również nie pomijają kluczowych dla rozstrzygnięcia wysokości opłaty ocen prawnych oraz faktycznych. Zdaniem Sądu, podlegające zastosowaniu regulacje u.P.w. nie rodzą na tyle daleko posuniętych wątpliwości, aby istniał po stronie Organu "Wód Polskich" obowiązek rozstrzygania ich na korzyść wnoszącego reklamację. Dlatego nie nastąpiło także poruszone w skardze naruszenie art. 7a K.p.a.

Z tych przyczyn decyzja Organu Wód Polskich, jest aktem legalnym zarówno pod względem procesowym jak i materialnoprawnym. Dlatego też powinna pozostać w obrocie prawnym, gdyż odpowiada zasadzie legalizmu. Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Dyrektora Zarządu Zlewni jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby skorzystanie z kompetencji kasacyjnych na zasadzie 134 § 1 p.p.s.a.

Tak przedstawione motywy uzasadniały oddalenie skargi w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.