Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1743/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 109/16 w sprawie ze skargi Ł. K. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] postanowił odmówić Ł. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Zduńskiej Woli z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu Ł. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz stwierdził, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezydent Miasta Zduńskiej Woli orzekł o wymeldowaniu Ł. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w [...] przy ul. [...]. Decyzja została wysłana ustanowionemu pełnomocnikowi Ł. K. – A. P. na wskazany w pełnomocnictwie adres: [...] ul. [...]. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie w dniu 9 sierpnia 2012 r. nastąpił jej zwrot do urzędu. Następnie w dniu 23 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent Miasta Zduńska Wola odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że w myśl art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Wojewoda Łódzki uzasadniając podjęte w dniu [...] lipca 2013 r. postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji oraz stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. wskazał, że przywrócenie uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest możliwe jedynie po spełnieniu przez osobę zainteresowaną przesłanek wynikających z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Osoba składająca wniosek winna uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej poprzez uwiarygodnienie przekonującą argumentacją swojej staranności oraz fakt, że przeszkoda do zachowania terminu była od niej niezależna. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ocenie braku winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania ustanowionego pełnomocnika. Wybór pełnomocnika jest autonomiczną wolą każdego mocodawcy i oznacza, że mocodawca obdarza tę osobę zaufaniem oraz przekonaniem, iż będzie ona właściwie realizować wszelkie jego uprawnienia procesowe w danej sprawie. Z chwilą udzielenia pełnomocnictwa, pełnomocnik działa w imieniu i ze skutkiem prawnym dla swojego mocodawcy, a odpowiedzialność za jego działania bądź zaniechania w pełni obciążają stronę.

W niniejszej sprawie przedstawione przez stronę okoliczności, tj. fakt przebywania w zakładzie karnym od września 2011 r. oraz niedoręczenie mu decyzji wydanej w przedmiocie wymeldowania, pomimo zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, nie są wystarczające do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Z akt sprawy wynika, że strona ustanowiła pełnomocnika w osobie A. P., której przesłano decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Pomimo skierowania przesyłki na adres wskazany w złożonym pełnomocnictwie, nastąpił jej zwrot do nadawcy. Z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy wynika, że niepodjęcie przesyłki nastąpiło z uwagi na wyprowadzenie się pełnomocnika skarżącego ze wskazanego adresu. Mając powyższe na uwadze jak również fakt, że wcześniejsze pisma kierowane do pełnomocnika skarżącego na adres wskazany w złożonym pełnomocnictwie, były wielokrotnie podejmowane organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego.

Organ uzasadnił także rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Ł. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Uzasadniając tę skargę podniósł, że przebywa w zakładzie karnym i pozbawiony jest możliwości kontaktu z urzędami. Organy administracji pozbawiły go prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym do zapoznania się z aktami sprawy. Bezskutecznie oczekiwał na doręczenie mu decyzji organu pierwszej instancji wydanej w sprawie o wymeldowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. umorzenie kosztów postępowania sądowego oraz o ustanowienie obrońcy z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 952/13 uchylił postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. oraz orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Uzasadniając wyrok stwierdzono, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu powołana przez Wojewodę Łódzkiego informacja udzielona przez operatora pocztowego w oparciu o którą wydano to postanowienie, była bardzo lakoniczna i nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie jakie były rzeczywiste przyczyny niedoręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącego. Sąd zobowiązał organ administracji publicznej, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z doręczaniem przedmiotowej przesyłki. W szczególności organ winien przeprowadzić dowód z zeznań w charakterze świadka listonosza doręczającego przedmiotową przesyłkę na okoliczność, czy pełnomocnik skarżącego w dniu 9 sierpnia 2012 r. nadal mieszkała pod adresem wskazanym przez nadawcę przesyłki. W przypadku, gdy zdaniem świadka już nie mieszkała, to konieczne będzie ustalenie co wskazywało na jej wyprowadzkę. Jeśli zeznania te nie wyjaśnią w pełni okoliczności związanych z nieskutecznym doręczaniem decyzji organ odwoławczy będzie zobowiązany dopuścić także dowód z zeznań świadków – lokatorów mieszkań sąsiadujących z lokalem nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zeznania tych świadków pozwolą wyjaśnić, czy w dniu 9 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego – A. P. już faktycznie nie mieszkała pod adresem wskazanym przez nadawcę przesyłki. Dopiero poczynienie ustaleń w powyższym zakresie wyjaśni, czy odwołanie zostało złożone po terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a. Po ustaleniu tej okoliczności organ będzie mógł wypowiedzieć się w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Rozpoznając wniesioną przez Wojewodę Łódzkiego skargę kasacyjną od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy wydawaniu przez Wojewodę Łódzkiego postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. nie doszło do naruszenia przepisów procesowych w zakresie faktów podniesionych przez Sąd I instancji. Wbrew dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ocenie, decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekająca o wymeldowaniu Ł. K. została skutecznie doręczona w trybie art. 41 § 2 K.p.a., ustanowionemu w sposób prawidłowy pełnomocnikowi – A. P. Powyższe implikuje stwierdzenie, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Tym samym konieczne i usprawiedliwione było rozpatrzenie przez Wojewodę Łódzkiego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 K.p.a., co organ uczynił w kontrolowanym postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r. Obecnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rolą Sądu pierwszej instancji będzie zbadanie jedynie zgodności z przepisami prawa rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze wiążące wytyczne i ocenę zawartą w wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło do mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).

Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, a jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania.

Podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 58 § 1 K.p.a., sporna między stronami w tej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r. sygn. akt SA/Łd 575/98, opub. w Lex nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r. sygn. akt III SA 1436/99, opub. Lex nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 2162/96, opub. w Lex nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, opub. w Lex nr 33415).

Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt V SA 2320/01, opub. w Lex nr 109300). Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie, albowiem to na jej wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi – a nie z urzędu organ administracji orzeka w tej sprawie (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1806/06, opub. w Lex nr 337473). Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, ponieważ okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 1153/96, opub. w Lex nr 45637).

Organ orzekający nie jest upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Trudno wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające znanych jedynie wnioskodawcy przyczyn uchybienia terminu (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1806/06, opub. w Lex nr 337473). Organ nie może domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu w sytuacji, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach uchybienia terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 593/12). Obowiązany jest do szczegółowego odniesienia się w orzeczeniu rozstrzygającym wniosek o przywrócenie terminu do okoliczności uprawdopodabniających – zdaniem wnioskodawcy – brak winy w uchybieniu terminu, o ile oczywiście zostaną one we wniosku wskazane. Przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna instytucji przywrócenia terminu oznacza też, że od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 1153/96, opub. w Lex nr 45637).

Skarżący jako jedyną okoliczność mającą uzasadniać brak jego zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wymeldowania z miejsca stałego zameldowania podał niedoręczenie mu tej decyzji. Z pism skarżącego z dnia 19 kwietnia 2013 r. i z dnia 17 czerwca 2013 r. wynika, że pomimo zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie jego wymeldowania oraz nieprzerwalnego jego pobytu od września 2011 r. pod tym samym adresem, tj. adresem Aresztu Śledczego w [...] przy ul. [...], nie powiadomiono go na piśmie o zapadłej w tej sprawie decyzji. Skarżący podniósł, że w tych okolicznościach nie zaniechał dopełnienia obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie swojego miejsca pobytu. Podał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane tym, że decyzję tę doręczono do jego rąk dopiero w Zakładzie Karnym w dniu 8 czerwca 2013 r. wraz z postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia stosownego odwołania, co samo przez się uniemożliwiało ustosunkowanie się i złożenie odwołania na ww. decyzję do Wojewody.

Według skarżącego po zapoznaniu się z decyzją mógł wnieść od niej odwołanie, a wydając decyzję nie wzięto pod uwagę, że odbywa karę pozbawienia wolności i jest osadzony w rygorach aresztu śledczego co oznacza, że ma uniemożliwiony kontakt z wolnością, nie ma możliwości korzystania z telefonu, a jego korespondencja jest cenzurowana przez sąd, co wiąże się z opóźnieniem w jej przekazywaniu i wysyłaniu, widzenia ma raz w miesiącu przez godzinę. Również w skardze skarżący podniósł, że przebywa w zakładzie karnym i pozbawiony jest możliwości kontaktu z urzędami. Organy administracji pozbawiły go prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym do zapoznania się z aktami sprawy. Bezskutecznie oczekiwał na doręczenie mu decyzji organu pierwszej instancji wydanej w sprawie o wymeldowanie.

Wskazywana przez skarżącego okoliczność niedoręczenia mu decyzji na adres zakładu karnego nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Z uwagi na wiążący w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 zauważyć należy, że podnoszona przez skarżącego okoliczność prawidłowości doręczenia spornej decyzji została oceniona przez NSA w tym wyroku. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku decyzja o wymeldowaniu została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego, co implikuje stwierdzenie, że odwołanie wniesione przez skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. NSA – odwołując się do wynikających z akt sprawy okoliczności faktycznych – podniósł, że korespondencja zawierająca decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola o wymeldowaniu skarżącego została wysłana na adres jego pełnomocnika prawidłowo ustanowionego.

Pełnomocnictwo nie zostało odwołane ani wypowiedziane. Przesyłka została zwrócona następnego dnia licząc od daty wysłania tj. w dniu 9 sierpnia 2012 r. bez żadnej adnotacji o powodach zwrotu do nadawcy. Pełnomocnik został poinformowany o konieczności zawiadomienia organ prowadzący postępowanie administracyjne o zmianie miejsca zamieszkania. Pełnomocnik skarżącego nie złożył pisma o zmianie miejsca zamieszkania. Z dodatkowego postępowania wyjaśniającego wynika, że powodem nie doręczenia decyzji o wymeldowaniu było opuszczenie przez niego miejsca zamieszkania. Wobec powyższego słusznie przyjęto w kontrolowanym postanowieniu, że wystąpiła przesłanka do zastosowania art. 41 § 2 K.p.a. i przyjęcia, że doręczenie nastąpiło ze skutkiem prawnym.

Decyzja o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego zameldowania została skutecznie doręczona skarżącemu za pośrednictwem ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika w osobie A. P.

NSA formułując pod adresem Sądu I instancji zalecenia dla ponownego postępowania wprost wskazał, że obecnie rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi będzie zbadanie jedynie zgodności z przepisami prawa odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji został zobowiązany przez NSA do oceny, czy podawane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżący jako jedyną okoliczność uchybienia terminu podał niedoręczenie mu do zakładu karnego decyzji, to tym samym przyjąć należy, że w istocie nie wskazał żadnej nadzwyczajnej niemożliwej do przezwyciężenia nawet przy użyciu nadzwyczajnych środków okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pomijając to, iż okoliczność doręczenia decyzji została już wiążąco oceniona przez NSA podnieść trzeba, że okoliczność niedoręczenia decyzji, a ściślej niedoręczenia skarżącemu decyzji na adres zakładu karnego, nie mieści się w przesłance braku winy w uchybieniu terminu. Z uwagi na wynikającą z art. 58 § 1 K.p.a. konstrukcję prawną instytucji przywrócenia terminu uchybienie terminu, jako okoliczność integralnie związana z datą początkową biegu terminu, ten zaś – z doręczeniem decyzji, stanowi odrębną od braku winy w uchybieniu terminu przesłankę zastosowania tej instytucji. Jeśli bowiem nie doręczono decyzji to termin do wniesienia od niej odwołania nie zaczyna biegu i nie powstaje w ogóle problem winy w jego uchybieniu. Doręczenie decyzji jako fakt będący początkiem biegu terminu do wniesienia odwołania nie może być jednocześnie uznane za nieistniejący (niedokonany), bowiem wówczas termin do wniesienia odwołania nie mógłby rozpocząć swojego biegu. Brak doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu mieszczącej się w przesłance braku winy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 381/14). Jeśli decyzja z uwagi na wadliwość jej doręczenia nie została wprowadzona do obrotu prawnego, a jej doręczenie adresatowi nie może być uznane za skuteczne, to wówczas nie zacząłby biegu termin do wniesienia odwołania i zagadnienie jego uchybienia w ogóle nie powstałoby.

Gdyby nawet przyjąć - wbrew powyższej regulacji i wiążącej ocenie NSA co do okoliczności skuteczności doręczenia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego zameldowania - to i tak wniosek skarżącego nie zasługiwałby na uwzględnienie. Skarżący pomija w swojej argumentacji fakt ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia sprawy wymeldowania. Jak wynika z zawartego w aktach pełnomocnictwa, a co również ocenił wiążąco NSA, skarżący upoważnił A. P. zamieszkałą w [...] przy ul. [...] do jego reprezentowania w sprawie meldunkowej i ogólnie w sprawach związanych z mieszkaniem w [...] przy ul. [...]. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, iż ma ono charakter ogólny, tj. do dokonywania w tej sprawie wszelkich czynności w imieniu skarżącego. Skoro skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie A. P., to o zawinieniu lub braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania mogłyby przesądzać jedynie okoliczności dotyczące osoby pełnomocnika. W tym zakresie skarżący nie podał żadnych okoliczności, nawet nie wspomniał o tym fakcie. Tymczasem jak słusznie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wybór pełnomocnika jest autonomiczną wolą każdego mocodawcy, a wybór konkretnej osoby oznacza, że mocodawca obdarza tę osobę zaufaniem oraz przekonaniem, że osoba ta będzie właściwie realizować wszelkie jego uprawnienia procesowe w danej sprawie. Skoro zaś – jak wskazał organ – skarżący powierzył prowadzenie swojej sprawy A. P., to musiał mieć świadomość i przekonanie, że właśnie ona będzie należycie dbała o jego interesy. Co istotne z chwilą ustanowienia się pełnomocnika działa on w imieniu mocodawcy i ze skutkiem prawnym dla mocodawcy, co oznacza, iż wszelkie zaniedbania ze strony pełnomocnika obciążają mocodawcę. W niniejszej sprawie oczywiste jest, że pełnomocnik skarżącego – pomimo obdarzenia go przez skarżącego zaufaniem - nie dopełnił aktów należytej staranności w prowadzeniu sprawy wymeldowania skarżącego poprzez to, iż opuszczając adres swojego dotychczasowego zamieszkania (i adres odbioru uprzednio kierowanej do skarżącego korespondencji urzędowej) nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu zamieszkania a tym samym i adresu do doręczeń. Skutki tego zaniechania obciążają skarżącego. Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu nie podał żadnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby takie zachowanie pełnomocnika, co tym samym usprawiedliwiałoby brak winy skarżącego w uchybieniu terminu.

Pomimo doręczenia tej decyzji w trybie awizo, skarżący powziął informację o negatywnym dla niego wyniku sprawy wymeldowania. Natomiast podnoszone przez skarżącego trudności związane z osadzeniem w zakładzie karnym, tj. utrudniony kontakt ze światem zewnętrznym, w tym krótkie widzenia, czy cenzurowanie korespondencji przez sąd, nie mieszczą się w pojęciu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż są one konsekwencją osadzenia w zakładzie karnym. Zapewne aby właśnie zapobiec negatywnym skutkom związanym z tym faktem skarżący ustanowił pełnomocnika. W przeciwnym razie korespondencja urzędowa kierowana byłaby na adres aresztu śledczego, a termin do dokonania czynności biegłyby od dnia faktycznego przekazania korespondencji skarżącemu przez naczelnika zakładu karnego. Wobec ustanowienia pełnomocnika podnoszone przez skarżącego okoliczności pobytu w zakładzie karnym nie mają żadnego wpływu na dochowanie terminu, bowiem to pełnomocnik obowiązany był zgodnie z powierzonym mu zaufaniem do jak najstaranniejszego prowadzenia jego spraw i największej dbałości o interesy mocodawcy. Ustanawiając pełnomocnika skarżący ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika i ryzyko podejmowanych przez niego działań. Trafność dokonanego wyboru osoby pełnomocnika nie może zatem mieścić się w przesłance braku winy w uchybieniu terminu.

NSA w wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. w sposób wiążący przesądził o uchybieniu terminu do wniesienia spornego odwołania. Uzupełniając tę ocenę stwierdzić należy, że stosownie do art. 129 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Skoro decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia w dniu 9 sierpnia 2012 r., to termin do wniesienia od niej odwołania zaczął swój bieg z dniem 10 sierpnia 2012 r., a zakończył ten bieg w dniu 24 sierpnia 2012 r. Decyzja ta została też jak podniósł NSA doręczona skutecznie na adres pełnomocnika skarżącego.

Wniesienie przez skarżącego od tej decyzji w dniu [...] czerwca 2013 r. odwołania nastąpiło z niewątpliwym kilkumiesięcznym uchybieniem terminu.

Skargę kasacyjną wniósł Ł. K. zaskarżając pkt I zaskarżonego wyroku i zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione w wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: II OSK 830/14, a dotyczące faktu wyprowadzenia się z mieszkania przez pełnomocnika skarżącego – A. P., co wpłynęło na ocenę skuteczności doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wolna z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], stanowiącego sferę ustaleń faktycznych wiążą Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy z doktryny oraz orzecznictwa wynika bezsprzecznie, że ocena dotycząca stanu faktycznego, jakim niewątpliwie jest ustalenie wyprowadzenia się z mieszkania w/w pełnomocnika, a w konsekwencji ocenia skuteczności doręczenia przesyłki, nie jest objęta dyspozycją art. 150 oraz 193 P.p.s.a. a co za tym idzie ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione w tym zakresie nie wiążą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie;

b) art. 39 K.p.a. w związku z art. 41 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że organy l i II instancji zasadnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego – A. P. wyprowadziła się z mieszkania, wskazanego w pełnomocnictwie jako adres do doręczeń, podczas gdy okoliczność ta nie została udowodniona w toku postępowania i nie może stanowić podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;

c) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci zaświadczenia z jednostki właściwego Urzędu Miasta - Urzędu Miasta Zduńska Wola, ewentualnie z Departamentu Ewidencji Państwowych Ministerstwa Cyfryzacji, celem ustalenia czy A. P. w dacie próby doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. tj. w dniu 9 sierpnia 2012 r. faktycznie wyprowadziła się z mieszkania wskazanego jako adres do doręczeń, czy też czasowo przebywała poza miejscem zamieszkania;

d) art. 44 K.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sposób polegający na pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej na okres 7 dni oraz umieszczeniu w skrzynce odbiorczej lub drzwiach adresata informacji o tym fakcie, a następnie ponownym awizowaniu w/w przesyłki u pełnomocnika skarżącego, w sytuacji gdy nie zostały wykazane przesłanki uzasadniającej doręczenie w trybie art. 41 § 2 K.p.a..

Skarżący kasacyjnie wniósł o chylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej opisano przebieg postępowania w sprawie i poniesiono, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiąże w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie i stosownie do art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną należy rozumieć powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności) jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 marca 1975 r. sygn. akt III CRN 477/74 wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Wykładnia prawa obejmuje prawo materialne i prawo procesowe, ale nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 342/05, zgodnie z którym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sadu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa.

Jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz oceną prawną i wskazaniami tegoż Sądu, to jednak sąd administracyjny nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny, które może przedstawić w sposób odmienny od NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku powielił ustalenia faktycznie poczynione przez NSA w wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14, nie dokonując w tym zakresie jakichkolwiek własnych ustaleń i całkowicie opierając się na wnioskach NSA, co wpłynęło także na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Okoliczność wyprowadzenia się z mieszkania przez A. P., pełnomocnika skarżącego i fakt niemożności doręczenia jej w dniu 9 sierpnia 2012 r. z ww. powodu przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. są objęte sferą ustaleń faktycznych, co do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi mógł poczynić ustalenia odmienne. Okoliczność faktycznej wyprowadzki ww. pełnomocnika skarżącego nie została w sposób dostateczny udowodniona, a WSA w Łodzi oparł się w tym zakresie jedynie na oświadczeniu Poczty Polskiej, która nie mogła w tym względzie mieć informacji niewątpliwie prawdziwych. Celem jednoznacznego udowodnienia, że A. P. wyprowadziła się z ww. mieszkania w dniu 9 sierpnia 2012 r. niezbędne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka ww. pełnomocnika skarżącego lub przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia z właściwego Urzędu Miasta, ewentualnie z Departamentu Ewidencji Państwowych Ministerstwa Cyfryzacji, z których z sposób bezsporny wynikałoby, że A. P. wyprowadziła się z mieszkania nie zawiadamiając uprzednio o tym fakcie organu administracji. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 67/11 dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych. W razie wątpliwości, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów.

Mając na względzie fakt, że WSA w Łodzi celem ustalenia czy A. P. w rzeczywistości wyprowadziła się z mieszkania zwrócił się jedynie do Poczty Polskiej, która z uwagi na charakter swej działalności nie mogą dysponować jednoznacznymi, obiektywnymi dowodami w tej kwestii, a jedynie subiektywnym przypuszczeniem listonosza, wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji winien także co najmniej rozważyć możliwość zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej celem jednoznacznego potwierdzenia informacji uzyskanej od Poczty Polskiej. Należy bowiem wskazać, iż oświadczenie Poczty Polskiej z dnia 28 czerwca 2013 r. w niniejszej sprawie może być traktowane wyłącznie jako informacja. Niezależnie od ustaleń dotyczących wyprowadzki A. P. dokonanych przez NSA, do zadań WSA w Łodzi należało samodzielnie poczynienie ustaleń w tym zakresie, czego Sąd ten zaniechał.

WSA w Łodzi, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. miał możliwość dopuszczenia z urzędu dowodu uzupełniającego z ww. dokumentów, co jednoznacznie wyjaśniłoby kwestię wyprowadzki ww. osoby. Uchybienie w tym zakresie oraz bezkrytyczne przyjęcie przez WSA w Łodzi ustaleń faktycznych dokonanych przez NSA miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły do wydania wadliwego orzeczenia. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt V SA 2362/99 dla zastosowania przepisu art. 41 § 2 K.p.a. konieczne jest ustalenie, że strona zmieniła w toku postępowania administracyjnego adres bez powiadomienia organu orzekającego,

doręczenia dokonano pod dotychczasowym adresem.

Art. 9 K.p.a. wymaga, aby o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu i skutkach jego niedopełnienia strona była przez organ orzekający pouczona.

W ramach ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez WSA powinno znaleźć się jednoznacznie wskazanie, że A. P. wyprowadziła się ze swojego mieszkania nie zamieszkiwała w nim już w dniu 9 sierpnia 2012 r. Dopiero takie ustalenie pozwoliłoby przyjąć zasadność zastosowania w niniejszej sprawie fikcji doręczenia, o której mowa w art. 41 § 2 K.p.a. Jednakże WSA w Łodzi nie poczynił ustaleń dotyczących faktu wyprowadzki A. P. błędnie uznając, iż w tym zakresie także jest związany ustaleniami NSA. To wadliwe założenie WSA w Łodzi doprowadziło w istocie to uznania, że doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. było skuteczne, gdyż wypełniało przesłanki z art. 41 § 2 K.p.a.

Sąd l instancji całkowicie pominął fakt, że ww. pełnomocnik mogła jedynie czasowo przebywać poza mieszkaniem uznając, że o wyprowadzce świadczyło puste mieszkanie i otwarte drzwi. WSA w Łodzi był zobligowany do wyjaśnienia czy puste mieszkanie ww. pełnomocnika nie było na przykład, konsekwencją dokonania kradzieży z włamaniem podczas czasowej nieobecności A. P., nie połączonej ze zmianą miejsca zamieszkania, o której nie była zobowiązania informować organu administracji lub też po prostu czasowego wyjazdu w/w pełnomocnika. Dopiero takie ustalenia WSA w Łodzi połączone z przeprowadzeniem z urzędu dowodu z zaświadczenia stosownego organu administracji mogłoby pozwolić w sposób jednoznaczny i bezsporny ustalić fakt wyprowadzenia się, bądź nie, A. P. z mieszkania.

Konsekwencją powyższych uchybień WSA w Łodzi jest także naruszenie art. 44 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sposób polegający na pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej na okres 7 dni oraz umieszczeniu w skrzynce odbiorczej lub drzwiach adresata informacji o tym fakcie, a następnie ponownym awizowaniu ww. przesyłki u pełnomocnika skarżącego, w sytuacji gdy nie udowodnione zostały jednoznacznie przesłanki uzasadniające doręczenie ww. decyzji w trybie art. 41 § 2 K.p.a., wobec nieustalenia przez WSA w Łodzi stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania. Wobec niestwierdzenia z urzędu zaistnienia w tej sprawie jakiejkolwiek przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na wskazaną już zasadę związania Sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w tej sprawie już raz orzekał NSA, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 27 listopada 2013 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że w ww. wyroku NSA dokonał wiążącej Sąd pierwszej instancji wykładni (oceny) co do ustalenia stanu faktycznego sprawy i Sąd ten taką oceną nie był związany. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Związanie Dądu I instancji dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa, w rozumieniu art. 190 P.p.s.a. oznacza związanie określonym rozumieniem przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw.

Przez pojęcie wiążącej wykładni należy rozumieć ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego.

Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1584/16 (tak również NSA w wyroku z 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 158/11), ocena prawna, o której mowa w art. 190 P.p.s.a. to osąd odnośnie do prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa, tak materialnego, jak i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Właśnie poprzez art. 190 P.p.s.a. Sąd drugiej instancji nie tylko ocenia zaskarżone orzeczenie przez pryzmat zarzutów skargi kasacyjnej, ale także dokonuje prawidłowej wykładni prawa na podstawie przyjętego przez ten Sąd stanu faktycznego sprawy. NSA może także zobowiązać Sąd pierwszej instancji do określonego sposobu postępowania, który wyeliminuje powstałe w toku rozpoznania sprawy uchybienia i wątpliwości.

Skutkiem tego jest zawężenie, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji, na skutek wyroku uchylającego zaskarżone orzeczenie sądowe granic sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji musi stosować się do wykładni prawa zawartej w wyroku Sądu drugiej instancji.

NSA dokonał w wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 wiążącej wykładni przepisów procedury administracyjnej w tej sprawie wskazując, że skoro skarżący kasacyjnie ustanowił pełnomocnika, to skierowanie decyzji do rąk pełnomocnika było skuteczne i należało przyjąć, że taki sposób doręczania pism jest zgodny z art. 40 § 1 K.p.a.

Wiążąca wykładnia art. 40 § 1 K.p.a. polegała w tej sprawie na tym, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika, decyzje należało ze skutkiem dla mandanta (samego skarżącego) kierować do jego pełnomocnika.

NSA w wyroku z 2 grudnia 2015 r. dokonał także wiążącej wykładni art. 41 § 1 i 2 K.p.a. wskazując, że pełnomocnik skarżącego został poinformowany o konieczności zawiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania i w przypadku opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkana bez podana nowego miejsca należy przyjąć, że skutecznie doręczono decyzję na dotychczasowy adres pełnomocnika.

Tym samym stawianie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 39 K.p.a. w związku z art. 41 § 1 K.p.a. i w istocie także art. 41 § 2 K.p.a. jest bezzasadne.

Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1584/16, sąd odwoławczy rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie należy ocenić zarzuty skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny. Wystarczy, że sąd drugiej instancji w pisemnych motywach rozstrzygnięcia powoła się na art. 190 in fine P.p.s.a. Nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej. Taki kierunek wykładni powszechnie jest przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 137/17; wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 346/17; wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 38/15).

Mając na uwadze przytoczony powyżej pogląd nie można doprowadzić do sytuacji, w której wykładnia przepisów postępowania zawarta w prawomocnym wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego będzie przedmiotem kolejnej oceny przez Sąd pierwszej instancji tylko dlatego, że skarżący podniesie zarzut dokonania błędnej wykładni przez tenże Sąd.

Jeszcze raz należy podkreślić, że wykładnia przepisu prawnego (normy prawnej) dokonana w konkretnej sprawie sprowadza się do oceny, jak należy interpretować daną normę prawną w danej sprawie. Wiążąca ocena może mieć miejsce wtedy, gdy możliwa jest w konkretnej sprawie wykładnia normy prawnej na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Wówczas Sąd drugiej instancji dokonuje subsumpcji czyli przyporządkowania stanu faktycznego pod ogólną normę (regułę) prawną.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA z 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 830/14 obowiązkiem Sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu skargi miało być zbadanie jedynie zgodności z prawem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Taką ocenę Sąd pierwszej instancji dokonał, szeroko i szczegółowo opisując przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz oceniając, że w tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia po jego stronie oraz po stronie ustanowionego przez siebie pełnomocnika żadnej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie nie ocenia legalności rozważań w tym zakresie Sądu pierwszej instancji, ponieważ taki zarzut nie znalazł się w skardze kasacyjnej.

Tym samym należy stwierdzić, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 w związku z art. 190 P.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie odstąpił od wiążącej go wykładni przepisów postępowania w tej sprawie.

Także zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest zasadny. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygniecie na poprawnie ustalonym stanie faktycznym tej sprawy i nie było podstaw do uzupełniania postępowania dowodowego.

Zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 44 K.p.a. jest niezasadny, ponieważ przepis ten nie był stosowany ani przez Sąd pierwszej instancji, ani przez organy administracyjne, ponieważ ustalony stan faktyczny sprawy nie uzasadniał doręczania decyzji w trybie art. 44 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O zasądzeniu kosztów postępowania dla pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu będzie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.