Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 726/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych- Olszanowska ( spr.) Sędzia WSA Barbara Koś As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], Nr [...] przyznającą Z. M. "płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w wysokości [...]...,wynikającą z pomniejszenia należnej kwoty płatności o kwotę w wysokości [...] zł".

W motywach decyzji wyjaśnił, że Z. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych jako działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], położone w województwie wielkopolskim, powiecie t., gminie B., obrębie B. K.; działki o numerach [...], [...] położone w obrębie B., działki o numerach [...], [...], [...] położone w obrębie K.; działki o numerach [...], [...], [...], [...] położone w gminie T., obrębie P. oraz działki o numerach [...], [...], [...] położone w gminie T., obrębie W.

W wyniku weryfikacji wniosku ustalono, że działka o numerze ewidencyjnym [...] zgłoszona przez Z. M. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, została zgłoszona również przez J.M. we wniosku o przyznanie płatności obszarowych.

W dniu [...] Z. M. złożył korektę do wniosku o przyznanie płatności, w której zmniejszył powierzchnię działki Nr [...] użytkowanej rolniczo, z powierzchni [...] ha na [...] ha. Wyjaśnił też, że pozostała część gruntu, użytkowanego rolniczo, stanowi działkę Nr [...], której nie wpisał we wniosku o dopłatę.

Uznając, że Z.M. zawyżył w ten sposób powierzchnię działki [...] użytkowaną rolniczo, organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Odwołując się od powyższej decyzji Z. M. przyznał, że we wniosku wymienił jedynie działkę [...], z której uprawia jedynie część o powierzchni [...] ha, natomiast nie zawyżył powierzchni ogólnej bo ta wynosi łącznie [...] ha i obejmuje część działki [...] o powierzchni [...] ha, tyle że tej działki nie wymienił we wniosku.

Utrzymując mocy decyzję organu I instancji, po rozpoznaniu powyższego odwołania, Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. przedstawił następującą argumentację dla uzasadnienia zajętego stanowiska.

Postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie ma uprawnień do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również nie ma uprawnień do modyfikowania wniosku. Decyzje w sprawie przyznania płatności wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku. Wynika stąd, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek udzielenia informacji zgodnych z rzeczywistością. Ponadto, zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003, ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników do dnia 31 maja 2006 r., wnioskodawca miał możliwość złożenia, z własnej inicjatywy, formularza zmian, który obejmuje m.in. możliwość dodania nowych działek ewidencyjnych i rolnych, zmianę już zadeklarowanych danych, w tym również zmianę powierzchni zadeklarowanych działek.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut wskazujący na przesłanie wnioskodawcy wadliwego wniosku spersonalizowanego. Wniosek ten wypełniany jest bowiem przez ARiMR na podstawie deklaracji producenta z poprzedniej kampanii ( w tym przypadku w 2005 r.).

Z danych zawartych w systemie informatycznym Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli wynika, że już w latach poprzednich Z. M. nie deklarował działki ewidencyjnej nr [...] i z tego powodu nie została ona ujęta we wniosku spersonalizowanym.

Ponadto na załącznikach graficznych dołączonych do wniosku spersonalizowanego, w trakcie wyjaśnień składanych [...] Z. M. naniósł zmiany obrazujące faktycznie użytkowaną powierzchnię, pomijając w dalszym ciągu działkę nr [...].

Pominięcie to, w ocenie organu odwoławczego nie może zostać uznane za błąd oczywisty skoro taki charakter ma tylko błąd, który może zostać wykryty na podstawie informacji zawartej w samym wniosku. Jako błędy oczywiste mogą zostać zakwalifikowane błędy o charakterze pisarskim oraz powstałe na skutek nieprawidłowej transkrypcji numerów referencyjnych lub identyfikacyjnych ( np. odwrócone liczby, błąd w numerze sąsiedniej działki itp.). Błędne oznaczenie lokalizacji działki rolnej oznaczonej literą "K" we wniosku o przyznanie płatności, poprzez nie zadeklarowanie działki ewidencyjnej nr [...], będącej częścią składową działki rolnej "K", nie wskazuje bowiem na oczywisty charakter popełnionego błędu.

Wobec Z.M. nie można zastosować przepisu art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowiącego, że obniżki dopłat wynikające z art. 50 ust. 3 tego rozporządzenia nie mają zastosowania, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości; albo (zgodnie z ust. 2) gdy poinformował na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia. Wniosek ten nie był prawidłowy pod względem faktycznym a wnioskodawca nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości, skoro we wniosku nie wymienił działki ewidencyjnej o nr [...] zaś w punkcie IX wniosku oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Skoro zatem powierzchnia zadeklarowana przez Z. M. we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku weryfikacji wniosku wynosi [...] ha, zaś powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej wynosi [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku weryfikacji wniosku wynosi [...] ha i ten zawyżony obszar stanowi ponad 20 % powierzchni gruntów rolnych, zachodzą podstawy do naliczenia sankcji dla jednolitej płatności i odmowy przyznania płatności uzupełniającej.

Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze zm.), jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną ( w rozumieniu artykułu 2 punkt 22 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota, która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni. Skoro zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli wynosi [...] ha t.j. 21,05% wysokość sankcji z tytułu zawyżonej powierzchni wynosi [...] zł ([...] ha x2) x 276,28 zł). Kwota przyznanej płatności po uwzględnieniu powyższej sankcji wynosi [...] zł.

W przypadku płatności uzupełniającej zawyżony obszar stanowił 25,29% powierzchni gruntów rolnych, do których rolnik mógł ubiegać się o dopłaty.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady(WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ST. 18 ze zm.), jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw różnica jest większa niż 20% ustalonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W przypadku Z.M. różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi [...] ha t.j. 25,29% i z tego powodu nie kwalifikuje się on do objęcia płatnością w ramach płatności uzupełniającej.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Z. M. wniósł o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem " zapisów zawartych w Dokumencie Roboczym AGR 49533/2002 Dotyczącym Koncepcji Błędu Oczywistego w rozumieniu art. 12 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 i art. 19 wspomnianego Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie to jest przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie można zakwalifikować błędu skarżącego polegającym na pominięciu we wniosku jednego numeru działki jako błędu oczywistego...." oraz z naruszeniem prawa polegającym na nie zastosowaniu art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. dotyczącego wyjątków od stosowania obniżek przewidzianych w tym rozporządzeniu.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, we wniosku o dopłaty zadeklarował faktycznie użytkowaną powierzchnię działek rolnych – [...] ha. W toku postępowania okazało się, że dzierżawiona od Lasów Państwowych działka o powierzchni [...] ha, traktowana przez skarżącego jako jedna całość ma dwa numery: [...] i [...]. Taka numeracja widnieje w umowie dzierżawy, na co skarżący, przez przeoczenie, nie zwrócił uwagi.

Jednakże, zdaniem skarżącego, skoro faktycznie użytkuje nieruchomość o łącznej powierzchni [...] ha to nie może być mowy o jakimkolwiek zawyżeniu przez niego obszaru do którego przysługują płatności. Skarżący przyznał też, że wypełniając wniosek o dopłaty i deklarując w nim działkę o pow. [...] ha wpisał jeden numer [...], w sytuacji gdy już na podstawie umowy dzierżawy winien był podać jeszcze numer [...]. W ocenie skarżącego była to jednakże oczywista omyłka, która " przy tak znacznej ilości użytkowanych przez niego działek (18) nie powinna nikogo dziwić..".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena czy, nie wymienienie we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej, numeru geodezyjnego działki objętej wnioskiem i wliczonej do ogólnej powierzchni gruntu wskazanego we wniosku jest oczywistą omyłką, która może zostać zakwalifikowana jako wyjątek od stosowania obniżek i wyłączeń, przewidziany w art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. L 141, 30/04/2004 P. 0018 – 0058).

Wyrażone w decyzjach organów obu instancji stanowisko, że pominięcie przez skarżącego, w rozpoznawanej sprawie, numeru działki objętej wnioskiem o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, nie może być uznane jako wyjątek od stosowania obniżek i wyłączeń w rozumieniu wskazanego przepisu jest uzasadnione i nie narusza prawa.

Wskazany przepis stanowi, że

"1. Obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

2. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku."

Skarżący przyznał w skardze, że w umowie dzierżawy zawartej z Nadleśnictwem T. wpisane były dwa numery działek objętych tą umową : [...] i [...]. Składając wniosek o dopłaty skarżący nie wymienił w nim użytkowanej przez niego rolniczo, działki nr [...]. Wynika stąd, ze wniosek ten nie był poprawny pod względem faktycznym. Ponadto, skoro bezsporne jest , że skarżący na podstawie zawartej umowy dzierżawy miał możliwość ustalenia numerów użytkowanych działek, brak podstaw do uznania, iż nie jest winny tej nieprawidłowości. Powyższej wady wniosku skarżący nie usunął i nie poinformował właściwego organu na piśmie o nieprawidłowości wniosku. Wynika stąd, że skarżący nie dopełnił wymogów pozwalających na zastosowanie wskazanego art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowiącego o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń.

Trafnie też organy obu instancji uznały, że pominięcie numeru działki użytkowanej rolniczo i przyporządkowanie jej obszaru do innej nie może zostać potraktowane jako błąd oczywisty.

Wskazanie numerów geodezyjnych i powierzchni działek objętych wnioskiem, jest istotną częścią wniosku. Informacje powyższe nie mogą być wskazywane zamiennie t.j. brak numeru faktycznie użytkowanej działki nie może zostać zastąpiony przez podanie większej powierzchni innej działki. Przyjęcie takiej możliwości czynienia odstępstw od wymogów formalnych wniosku uniemożliwiało by bowiem przeprowadzenie kontroli jego zgodności z danymi ewidencyjnymi. Już to przesądza o braku możliwości zakwalifikowania błędu skarżącego do kategorii błędów oczywistych. Trafnie też w zaskarżonej decyzji podniesiono, że błąd oczywisty charakteryzuje m.in. to, że może on zostać wykryty już na podstawie treści wniosku. Błąd skarżącego zaś, mógł zostać i został wykryty dopiero w wyniku działań kontrolnych, po analizie innych wniosków i stwierdzeniu, że inny producent również umieścił we wniosku przedmiotową działkę.

Bezzasadny jest też zarzut naruszenia "Zapisów zawartych w Dokumencie Roboczym AGR 49533/2002 Dotyczącym Koncepcji Błędu Oczywistego" zważywszy, że dokument powyższy jest tylko opinią i nie charakteru prawnie wiążącej wykładni, co zostało w nim podkreślone a nadto, że skarżący nie wskazał nawet na czym to naruszenie polegało.

W świetle powyższego należało stwierdzić, że skoro zarzuty skargi nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia a brak podstaw do uwzględnienia skargi, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270 ze zm.)

/-/ M. Bejgerowska /-/ M. Lorych- Olszanowska /-/ B. Koś

K.P.d