Wyrok NSA, sygn. akt III SA 182/84
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 1963 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk.
article: art. 79
journal: Dz.U. 1976 nr 7 poz. 36
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: 1. Przy istnieniu okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ wniosek o zmianę nazwiska "podlega uwzględnieniu" a więc organ administracji nie może odmówić uwzględnienia wniosku bez naruszenia prawa. Natomiast inne względy, traktowane przez wnioskodawcę jako ważne, podlegają ocenie ze strony organu orzekającego w sprawie przy czym organ ten powinien kierować się określoną w art. 7 Kpa zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. Nie można przy tym odmówić zasadności argumentowi matki, że zarówno w jej interesie, jak również w interesie jej dziecka, leży aby nosić to samo nazwisko, które nosi jej pozamałżeńskie dziecko uznane przez ojca. Okoliczność, że jest to nazwisko ojca dziecka, który ma inną rodzinę, nie może sama przez się uzasadniać decyzji odmownej. Wynikająca z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji opcja organów administracji na rzecz małżonki i dzieci urodzonych w małżeństwie, przy moralnym pokrzywdzeniu matki i jej dziecka pozamałżeńskiego, narusza nie tylko wskazane wyżej przepisy ustawy o zmianie imion i nazwisk, lecz także określoną w art. 79 Konstytucji PRL zasadę równości praw dzieci urodzonych poza małżeństwem i dzieci urodzonych w małżeństwie.

2. Powołanie się w decyzji administracyjnej na zasady współżycia społecznego, oznacza przeniesienie na grunt prawa administracyjnego normy zawartej w art. 5 Kc. Zabieg taki nasuwa istotne wątpliwości wobec istnienia zasadniczej odmienności charakteru tych gałęzi prawa.

Zastosowanie w sprawie administracyjnej art. 5 Kc i to jako normy modyfikującej bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa administracyjnego, nie jest nadto dopuszczalne w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego.

TEZY

1. Przy istnieniu okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ wniosek o zmianę nazwiska "podlega uwzględnieniu" a więc organ administracji nie może odmówić uwzględnienia wniosku bez naruszenia prawa. Natomiast inne względy, traktowane przez wnioskodawcę jako ważne, podlegają ocenie ze strony organu orzekającego w sprawie przy czym organ ten powinien kierować się określoną w art. 7 Kpa zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. Nie można przy tym odmówić zasadności argumentowi matki, że zarówno w jej interesie, jak również w interesie jej dziecka, leży aby nosić to samo nazwisko, które nosi jej pozamałżeńskie dziecko uznane przez ojca. Okoliczność, że jest to nazwisko ojca dziecka, który ma inną rodzinę, nie może sama przez się uzasadniać decyzji odmownej. Wynikająca z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji opcja organów administracji na rzecz małżonki i dzieci urodzonych w małżeństwie, przy moralnym pokrzywdzeniu matki i jej dziecka pozamałżeńskiego, narusza nie tylko wskazane wyżej przepisy ustawy o zmianie imion i nazwisk, lecz także określoną w art. 79 Konstytucji PRL zasadę równości praw dzieci urodzonych poza małżeństwem i dzieci urodzonych w małżeństwie.

2. Powołanie się w decyzji administracyjnej na zasady współżycia społecznego, oznacza przeniesienie na grunt prawa administracyjnego normy zawartej w art. 5 Kc. Zabieg taki nasuwa istotne wątpliwości wobec istnienia zasadniczej odmienności charakteru tych gałęzi prawa.

Zastosowanie w sprawie administracyjnej art. 5 Kc i to jako normy modyfikującej bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa administracyjnego, nie jest nadto dopuszczalne w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego.