Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4217/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 256 ust. 1, art.  261 ust. 2 pkt 3, art. 263, art. 264 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 §4, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2033/16 w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 sierpnia 2017 r. sygn. VI SA/Wa 2033/16 oddalił skargę Z.P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Urząd Patentowy RP na wniosek [A] sp. z o.o. z siedzibą w K. decyzją z [...] marca 2011 r. unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt. [...] o nr [...], udzielone na rzecz Z.P. zamieszkałego w P.

Na skutek skargi Z.P. decyzja ta była przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 grudnia 2011 r. sygn. VI SA/Wa 1681/11 oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 listopada 2013 r. sygn. II GSK 1191/12 oddalił skargę kasacyjną, utrzymując tym samym w mocy wskazany wyrok Sądu pierwszej instancji.

W dniu 4 grudnia 2013 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wiosek Z.P. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] marca 2011 r. Wnioskodawca, jako podstawę prawną żądania, wskazał art. 156 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 253 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] sierpnia 2014 r. działając w trybie postępowania spornego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Po rozpoznaniu wniosku Z.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] lipca 2015 r. Urząd Patentowy RP (Kolegium Orzekające) - na podstawie art. 138 § 1 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.1410; dalej: p.w.p.) - utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okoliczności, na które powołał się wnioskodawca tj. pominięcie kluczowych dla sprawy dowodów, powoływanie fałszywych dowodów, w tym oświadczenia poświadczającego nieprawdę, kwestia zdjęć oraz matactw procesowych były przez niego powoływane w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru i stanowiły przedmiot kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z 21 grudnia 2011 r. sygn. VI SA/Wa 1681/11), a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 28 listopada 2013 r. sygn. II GSK 1191/12).

W ocenie Kolegium Orzekającego, uprawniony nie wykazał, że decyzja z [...] marca 2011 r. obarczona jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a., tj. zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Kolegium uznało, że zarzuty wnioskodawcy są bezpodstawne i miały na celu doprowadzenie do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocną decyzją, co jest niedopuszczalne w trybie art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ustalenia organu administracji są prawidłowe i zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji powołał się na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i związaną z tym powinność wąskiego interpretowania przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organu, że przesłanka nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi szczególny przypadek niewykonalności decyzji, która ma charakter prawny. Z treści przepisu wynika, że przesłanka ta zachodzi, gdy już samo podjęcie wykonania decyzji miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną przewidzianą w przepisach k.k., k.k.s., k.w. lub innych pozakodeksowych przepisach karnych. Ewentualne przywłaszczenie prawa, na którą to okoliczność powoływał się wnioskodawca, nie może stanowić skutku wykonania decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Wykonanie takiej decyzji polega na uznaniu prawa z rejestracji za niebyłe, co nie jest czynem zagrożonym karą. Stąd też - zdaniem WSA - organ trafnie przyjął, że powołanie się przez wnioskodawcę na okoliczność wyłudzenia przez stronę przeciwną urzędowego poświadczenia nieprawdy, matactwa procesowe, w tym przedstawianie fałszywych dowodów, oraz oparcie decyzji na niezgodnym z prawdą oświadczeniu nie koresponduje z postawionym zarzutem. Ponadto - w ocenie Sądu pierwszej instancji - organ trafnie zauważył, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na poparcie swych twierdzeń. Strona nie przedłożyła bowiem wyroku w sprawie karnej, który potwierdzałby, że załączone do akt sprawy katalogi są spreparowane oraz, że kwestionowane oświadczenie faktycznie stanowi czyn zagrożony sankcją z art. 233 § 1 Kodeksu karnego.

Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu, że w świetle art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stwierdzenie nieważności następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w jej elementach. Nie chodzi tu o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane. Nieważność z mocy prawa to wada wynikająca z treści przepisu szczególnego. Tylko wtedy, kiedy istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa" możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z organem, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, który przewiduje taką nieważność. Ponadto okoliczności, na które powołał się skarżący w toku postępowania administracyjnego, były przez niego podnoszone w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru w skardze do WSA w Warszawie, a tym samym stanowiły już przedmiot kontroli dokonanej przez ten Sąd w wyroku z 21 grudnia 2011 r. sygn. VI SA/Wa 1681/11 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 28 listopada 2013 r. sygn. II GSK 1191/12). W toku przeprowadzonej kontroli Sądy nie dopatrzyły się podstaw do uchylenia decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji spornego wzoru.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia przepisów o właściwości Kolegium Orzekającego do spraw spornych, w szczególności art. 279 ust. 2 i art. 255 ust. 2 p.w.p. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP. Do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z wzajemnej relacji art. 252 i art. 253 ust. 2 p.w.p. wynika, że przepisy k.p.a. stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w p.w.p. i tylko odpowiednio. Sąd podkreślił, że takie stanowisko pozwala na racjonalne uzupełnienie uregulowań p.w.p. przepisami k.p.a. i uniknięcie wprowadzania przed Urzędem Patentowym RP nowej, trzeciej (oprócz postępowania tzw. zgłoszeniowego i spornego) procedury, uregulowanej wyłącznie przepisami k.p.a. Zgodnie z k.p.a. postępowania nadzwyczajne są wszczynane i prowadzone na tych samych zasadach, co postępowania zwykłe - z koniecznymi wyjątkami spowodowanymi ich specyfiką. Zdaniem WSA, brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, że gdy tryb nadzwyczajny dotyczy spraw z dziedziny własności przemysłowej, zasada ta nie obowiązuje. Zatem, w postępowaniach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z dziedziny własności przemysłowej zastosowanie mają przede wszystkim przepisy p.w.p., a w kwestiach nieuregulowanych, w szczególności co do odrębności cechujących tryby nadzwyczajne, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

Sąd pierwszej instancji uznał, że pozycja Urzędu Patentowego RP, jako organu centralnego administracji rządowej (art. 259 p.w.p.), w którym decyzje w sprawach indywidualnych w imieniu urzędu wydają eksperci i na którego czele stoi Prezes nieposiadający uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych (art. 263 ust. 1 p.w.p.) pozwala na określenie organu właściwego do prowadzenia postępowań nadzwyczajnych jedynie przy odpowiednim zastosowaniu przepisów k.p.a. Art. 157 § 1 k.p.a. stanowi, że do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zasadniczo właściwy jest organ wyższego stopnia. Jednak, jeżeli decyzja jest wydana przez ministra – właściwy jest ten organ, czyli minister. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach k.p.a. mowa jest o ministrach rozumie się przez to m.in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra. W sprawach z dziedziny własności przemysłowej organem centralnym administracji rządowej o pozycji równorzędnej z pozycją ministra jest Urząd Patentowy RP. Zatem zgodnie z art. 157 § 1 in fine k.p.a. decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Urząd Patentowy jako organ centralny administracji rządowej wydaje Urząd Patentowy. Stosownie do art. 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 264 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP wydaje decyzje w sprawach rejestracji wzorów przemysłowych poprzez swoich ekspertów. Eksperci, działający w imieniu organu, mają też kompetencje do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności tych decyzji, do których wydawania są uprawnieni.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wydawanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego z mocy art. 252 p.w.p. w związku z art. 253 ust. 2 p.w.p. i w związku z art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. i 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w związku z 264 ust. 1 p.w.p. należy do ekspertów Urzędu Patentowego RP i ta kompetencja nie wymaga szczególnego wymienienia w art. 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p., gdyż wynika z wzajemnego powiązania powołanych przepisów k.p.a. i p.w.p.

W skardze kasacyjnej Z.P. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji - na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm.; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) poprzez niedokonanie należytej kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem, na co wskazuje ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do niepełnej analizy uprawnień do wydania w imieniu organu zaskarżonej decyzji;

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w jej granicach, na co wskazuje brak ustosunkowania się w pełni do zarzutów ujętych w piśmie przygotowawczym pełnomocnika skarżącego, jednostronne przyjęcie ustaleń i wniosków organu, a także niezastosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa, do czego WSA był zobowiązany na mocy art. 135 p.p.s.a.;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie analizy istotnych elementów stanu prawnego podniesionych w piśmie przygotowawczym pełnomocnika i podanie podstawy prawnej wyroku bez dokładnego jej wyjaśnienia.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu pierwszej instancji oraz przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady równego traktowania pełnomocników procesowych. Zażądał też rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona argumentowała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał właściwej analizy zarzutów zawartych w piśmie przygotowawczym pełnomocnika skarżącego (pismo procesowe z 9 sierpnia 2017 r.). W powołanym piśmie podniesiono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), poza tym wskazano, że organ naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), gdyż nie podjął niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy w zakresie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w odniesieniu do pierwszego z powołanych zarzutów, sformułowanych w ww. piśmie procesowym rozstrzygnięcia wymaga, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2011 r. powinien być rozpatrywany w postępowaniu spornym uregulowanym przepisami Tytułu VII p.w.p. Przepisy te nie normują stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu spornym, należało więc zbadać, czy wniosek skarżącego nie powinien być rozpatrywany w postępowaniu regulowanym przepisami k.p.a.

Według argumentacji strony, ustawodawca określił enumeratywnie rodzaje spraw rozpatrywanych w postępowaniu spornym i zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP). Przepisy te wymagają ścisłej interpretacji. Kolegium Orzekające jest uprawnione do wydawania decyzji tylko w postępowaniu spornym prowadzonym według przepisów Tytułu VII p.w.p. Wobec tego, zaskarżona decyzja (błędnie określana przez autora skargi kasacyjnej jako decyzja z 31 sierpnia 2016 r. i z 31 sierpnia 2013 r.) wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co powoduje, że Sąd pierwszej instancji powinien zastosować sankcję nieważności.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wadliwej wykładni przepisów p.w.p. przyjmując, że wydawanie decyzji w przedmiocie nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji, należy do ekspertów Urzędu Patentowego RP.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że wydawanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie zostało wymienione w katalogu spraw powierzonych do orzekania ekspertom na podstawie art. 264 ust. 1 p.w.p. Wydanie tego rodzaju decyzji następuje wyłącznie w trybie nadzwyczajnym według przepisów k.p.a. Stosownie do art. 157 § 1 in fine k.p.a. właściwy do stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest organ, którym w niniejszej sprawie - zgodnie z art. 259 p.w.p. - jest Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, który w tych sprawach nie działa poprzez ekspertów, bowiem zakres ich orzekania jednoznacznie określa art. 264 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 261 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 p.w.p. Skarga, która była rozpatrywana przez WSA nie dotyczyła udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, ani też nie była sprawą sporną o unieważnienie prawa z rejestracji dla wzoru przemysłowego.

Z omówionych względów strona uważała, że eksperci nie mieli upoważnienia do wydania decyzji w imieniu organu w sprawie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu spornym. Wniosek ten powinien być rozpatrzony bezpośrednio przez organ, stosownie do art. 259 p.w.p, art. 261 ust. 1 p.w.p. i art. 157 § 1 k.p.a. Organ powinien był sam stwierdzić nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Tym bardziej powinien był uczynić to Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, dokonywanej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Skarżący kasacyjnie podniósł również, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu zawartego w ww. piśmie procesowym, dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. W szczególności nie odniósł się do stanowiska, że w sytuacji gdy wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, który przewiduje nieważność, organ zobligowany był wezwać go do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. Stwierdzenie przez organ, że zarzuty wnioskodawcy są bezpodstawne - z pominięciem środków procesowych przewidzianych w tych przepisach - strona uznała za przedwczesne. Zakwestionowała też przyjęcie przez organ, że celem wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie było doprowadzenie do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocną decyzją. Ponadto strona wskazała, że została błędnie poinformowana przez organ, że decyzja o unieważnieniu prawa z rejestracji jest prawomocna. Tym samym organ naruszył zasadę ogólną informowania stron postępowania, gdyż według przepisów k.p.a. nie występują decyzje administracyjne o takim charakterze. W skardze kasacyjnej strona domagała się stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia dlaczego wskazane zarzuty nie były rozpoznane, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

W petitum skargi kasacyjnej zarzuty przedstawione zostały w sposób mało precyzyjny, gdyż powołano w nich wyłącznie przepisy ogólne kształtujące założenia ustrojowe sądownictwa administracyjnego oraz przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi, bez powiązania z konkretnymi przepisami regulującymi właściwość organu i przebieg postępowania prowadzonego przez organ administracji, z których naruszeniem strona wiąże wadliwość zaskarżonej decyzji, a które – w jej ocenie – zostały pominięte w ramach kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Mając jednak na względzie motywy i znaczenie uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 (opubl. ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że treść tych zarzutów - w zestawieniu z ich uzasadnieniem - pozwala na ustalenie granic postępowania kasacyjnego i dokonanie merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.

W pierwszej kolejności ustosunkowania się wymagał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na konsekwencje procesowe, które wiązałyby się z ewentualnym stwierdzeniem jego zasadności, a mianowicie konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W powołanym przepisie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd pierwszej instancji przedstawił w nim opis stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podał m.in., z jakich powodów niezasadny okazał się zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości organu, jak również zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a. Samo to, że Sąd w całości zaaprobował stanowisko organu nie świadczy o wadliwości wyroku. Ponadto okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z poglądem powszechnie akceptowanym w judykaturze i w doktrynie wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 470/14; z 18 listopada 2016 r. sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r. sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r. sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2983/16, te i pozostałe powołane orzeczenia udostępnione zostały w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Najistotniejsze jest, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze - tak, jak ma to miejsce w omawianym uzasadnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Z perspektywy tych zarzutów, spór prawny w rozpatrywanej sprawie na obecnym etapie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji na wzór przemysłowy stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał sprawę w sposób zbyt powierzchowny, gdyż nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji pomimo, że była ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ponadto nie dostrzegł, że organ, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji, dokonał wadliwej oceny spełnienia przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

W odniesieniu do pierwszego ze wspomnianych zagadnień zauważyć przede wszystkim należy, że ustawa – Prawo własności przemysłowej, która określa reguły procedowania w sprawach rozpatrywanych przez Urząd Patentowy RP, przewiduje zasadniczo dwa tryby postępowania przed tym organem – postępowanie w sprawach zgłoszeń i rejestracji oraz postępowanie sporne uregulowane przepisami Tytułu VII p.w.p. Postępowanie w trybie spornym zastrzeżone jest do kategorii spraw określonych w art. 255 ust. 1 p.w.p., w tym do spraw o unieważnienie prawa z rejestracji (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.).

Zarówno w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym, jak też w postępowaniu prowadzonym w trybie spornym przed Urzędem Patentowym RP dopuszcza się odpowiednie - z pewnymi zastrzeżeniami - zastosowanie przepisów k.p.a. Jednak stosuje się je wyłącznie w sprawach nieuregulowanych w p.w.p. i tylko "odpowiednio", a nie wprost, o czym stanowią przepisy art. 252 p.w.p., art. 253 ust. 1 i 2 p.w.p., a w odniesieniu do postępowania spornego art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. Oznacza to, że przepisy k.p.a. powinny być stosowane z uwzględnieniem specyfiki, celów i funkcji postępowania w sprawach rozpatrywanych przez Urząd Patentowy RP.

Dyrektywę tę odnieść należy do w szczególności do trybów nadzwyczajnych, w tym stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 – 159 k.p.a.). Z art. 253 ust. 2 p.w.p. wynika wprost, że przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Regulacja dotycząca postępowania w trybie spornym nie zawiera wyłączenia zastosowania przepisów k.p.a. o trybach nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnych.

W świetle art. 256 ust. 1 p.w.p. nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP przepisom p.w.p. przyznano pierwszeństwo przed ogólnym postępowaniem administracyjnym. Priorytet ten powoduje, że zastosowanie k.p.a. jest wyłączone nie tylko wtedy, gdy tak wprost stanowi przepis ustawy, ale też w każdym przypadku, gdy Prawo własności przemysłowej zawiera odrębną, autonomiczną regulację (zob.: A. Szewc, J. Sieńczyło-Chlabicz [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, (red.) J. Sieńczyło-Chlabicz, C.H. Beck, Warszawa 2020, str.1277).

Do stosowania autonomicznych rozwiązań wprowadzonych na gruncie p.w.p. w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP obliguje również fragmentaryczny charakter regulacji zawartej w art. 156 -159 k.p.a. (por. M. Jaśkowska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, art. 157 k.p.a. wyd. VIII, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2020).

W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym RP ze swej istoty zapewnia stronom pełniejszy udział i pełniejszą ochronę w toczącym się przed Urzędem Patentowym UP procesie o ich interesy związane z określonym prawem wyłącznym i jest postępowaniem zastrzeżonym dla decydowania o meritum takiego prawa (por. wyrok z 18 maja 2011 r. sygn. II GSK 566/10).

Sprawa o unieważnienie prawa z rejestracji, dotyczy udzielonego prawa wyłącznego, a te – w odniesieniu do praw własności przemysłowej - są rozpatrywane w postępowaniu spornym. Należało więc przyjąć, kierując się przede wszystkim charakterem sporu, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o unieważnieniu tego prawa podlega rozpatrzeniu w tym samym trybie tj. w postępowaniu spornym.

Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają również argumenty powoływane w orzecznictwie i w doktrynie prawa wskazujące na ścisły związek postępowania nadzwyczajnego z postępowaniem zwykłym. Pomimo różnic w zakresie badania, są to postępowania dotyczące tej samej sprawy w rozumieniu materialnym (por. T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, art. 157 k.p.a. (red.) H. Knysiak-Sudyka, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2019 oraz powołane tam orzecznictwo).

Sprzeciwiając się temu strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że brak wskazania expressis verbis w katalogu spraw rozstrzyganych przez Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, obok spraw o unieważnienie prawa z rejestracji, również spraw o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w tych sprawach, skutkuje wyłączeniem zastosowania tego trybu w postępowaniu nadzwyczajnym. Przyjęcie takiego stanowiska powodowałoby, że decyzja w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wydana przez kolegium orzekające w postępowaniu spornym, po przeprowadzeniu rozprawy, podlegałaby weryfikacji z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. (w tym również przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa), a w następstwie tego mogłaby zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, bez udziału stron postępowania spornego, jednoosobowo przez eksperta orzekającego z wyłączeniem rozprawy. Skutek taki wydaje się nie do pogodzenia zarówno z treścią przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, w szczególności jej art. 255 ust. 1 pkt 1 oraz art. 256 ust. 1, ale również – w ogólnym wymiarze – z zasadą sprawiedliwości proceduralnej. Zgodnie z tą zasadą, wywodzoną z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zadaniem procedury jest stworzenie warunków pozwalających wykluczyć pewne typowe przyczyny zachowań stronniczych. Służyć temu mają m.in. prawo jednostki do wysłuchania, prawo do osobistego udziału w czynnościach procesowych, prawo do wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, a także przewidywalność przebiegu postępowania. Gwarancje procesowe odpowiednie dla spraw o unieważnienie prawa z rejestracji zapewnia tryb sporny postępowania przed Urzędem Patentowym RP i nie ma uzasadnionych podstaw do przyjmowania, że nie znajdują one zastosowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie unieważnienia.

Jeśli chodzi o umocowanie ekspertów do orzekania w imieniu Urzędu Patentowego RP w postępowaniach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z dziedziny własności przemysłowej, kwestia ta była przedmiotem badania w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 17 marca 2008 r. sygn. II GSK 428/07 NSA wskazał, że zgodnie z art. 261 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p. do zadań Urzędu Patentowego RP należy między innymi orzekanie w sprawie udzielania patentów na wynalazki i rozstrzyganie spraw w postępowaniu spornym w zakresie określonym ustawą. Prawidłowa wykładnia przepisu art. 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p. odnosząca się do orzekania w sprawach udzielania patentów prowadzi do wniosku, że obejmuje ono również orzekanie w trybach nadzwyczajnych na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach wzruszenia ostatecznych decyzji o udzielenie patentu, w tym również stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 156 i 157 k.p.a. (tak też M. Rutkowska-Sowa [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, op.cit., str. 1306)

W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że stosownie do art. 157 § 1 k.p.a., gdy decyzja podlegająca stwierdzeniu nieważności wydana została przez naczelny organ administracji państwowej, to właściwy jest ten organ. Status, struktura procesowa i sposób orzekania przez Urząd Patentowy RP zostały uregulowane w przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej, a w szczególności art. 264 ust. 1 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 261 ust. 2 pkt 2 i 3 należy do ekspertów Urzędu Patentowego. Nikt inny bowiem z pracowników Urzędu Patentowego RP poza ekspertem Urzędu Patentowego, a w tym również Prezes Urzędu Patentowego RP, nie jest władny do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 261 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p., a także w trybach nadzwyczajnych dotyczących tych spraw, w których miałyby zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto art. 263 p.w.p., regulujący funkcje i rolę Prezesa Urzędu Patentowego RP oraz zasady reprezentowanie Urzędu przez niego na zewnątrz, wyraźnie wyłącza możliwość reprezentowania Urzędu Patentowego RP przez Prezesa w sprawach uregulowanych w art. 264 ust. 2 p.w.p., czyli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach, o których mowa w art. 248 i 257 p.w.p. W tych sprawach Urząd Patentowy RP reprezentuje ekspert Urzędu Patentowego.

Gdyby więc przyjąć za uprawnione twierdzenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, że zaskarżona decyzja powinna być podpisana przez Prezesa Urzędu Patentowego RP jako reprezentanta Urzędu Patentowego RP, a nie ekspertów orzekających w ramach kolegium do spraw spornych, to doprowadziłoby to do paradoksalnej sytuacji, że Prezes Urzędu Patentowego RP podpisuje decyzję administracyjną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji, a nie może - zgodnie z przepisami art. 263 ust. 1 i art. 264 ust. 2 p.w.p. - reprezentować Urzędu Patentowego RP w postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we wszystkich sprawach, na które służy skarga do tego Sądu.

Z powyższych rozważań wynika, że kompetencje orzecznicze w zakresie praw uregulowanych w ustawie − Prawo własności przemysłowej przyznane zostały ekspertom Urzędu Patentowego, a nie Prezesowi Urzędu Patentowego.

W tych więc warunkach nie może być mowy o naruszeniu art. 7 Konstytucji RP, gdyż Urząd Patentowy RP podejmując zaskarżoną decyzję poprzez ekspertów Urzędu Patentowego wydał ją na podstawie i w granicach prawa.

Stanowisku temu odpowiada wywód Sądu pierwszej instancji, że zgodnie z art. 261 ust. 2 p. 2 p.w.p. w związku z art. 264 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy wydaje decyzje w sprawach rejestracji wzorów przemysłowych poprzez swoich ekspertów. Eksperci, stosownie do z art. 157 § 1 in fine k.p.a., mają też kompetencje do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności tych decyzji, do których wydawania są uprawnieni. Wydawanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego z mocy art. 252 p.w.p. w związku z art. 253 ust. 2 p.w.p. i w związku z art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 5 § 2 p. 4 k.p.a. i 261 ust. 2 p. 2 p.w.p. w związku z 264 ust. 1 p.w.p. należy do ekspertów Urzędu Patentowego i ta kompetencja nie wymaga szczególnego wymienienia w art. 261 ust. 2 p. 2 p.w.p., gdyż wynika z wzajemnego powiązania powołanych przepisów k.p.a. i p.w.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1468/06).

Umknęło uwadze Sądu pierwszej instancji, że teza ta odnosi się do realizacji zadań Urzędu Patentowego RP z zakresu orzekania w sprawach udzielania praw wyłącznych (art. 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p.), podczas, gdy obecnie rozpatrywana sprawa dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu spornym (art. 261 ust. 2 pkt 3 p.w.p.). Nie stanowi to jednak istotnej wadliwości, gdyż odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP, zawarte w art. 256 ust. 1 p.w.p. (odpowiadające zakresowo regulacji z art. 252) oraz brzmienie art. 264 ust. 1 p.w.p., dającego ekspertom Urzędu Patentowego umocowanie do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 261 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p., uzasadnia przyjęcie, że twierdzenie, zgodnie z którym eksperci posiadają kompetencję do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności tych decyzji, do których wydawania są uprawnieni, odnosi się również do spraw rozstrzyganych w trybie postępowania spornego.

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu spornym (art. 261 ust. 2 pkt 3 p.w.p.) eksperci orzekają kolegialnie w ramach kolegiów orzekających w sprawach spornych (art. 279 ust. 1 i 2 p.w.p.), w skład których wchodzą eksperci upoważnieni przez Prezesa Urzędu Patentowego RP do orzekania w sprawach spornych (art. 280 ust. 3 p.w.p.).

Z omówionych względów wywody skarżącego kasacyjnie dotyczące wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium Orzekające w imieniu Urzędu Patentowego RP z naruszeniem przepisów o właściwości okazały się nieuzasadnione.

Zaznaczenia wymaga, że kwestia, czy od decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji na wzór przemysłowy przysługiwał wniosek o ponowie rozpatrzenie sprawy, czy też podlegała ona zaskarżeniu z pominięciem tego środka – stosownie do zasady wynikającej z art. 256 ust. 3 p.w.p., nie była objęta zarzutami skargi kasacyjnej. Zatem, z przyczyn omówionych na wstępie pozostawała poza granicami rozpatrywanej sprawy i nie podlegała ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uchylenia zaskarżonego wyroku nie mogło spowodować twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do zarzutu błędnego przyjęcia przez organ, że celem wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie było doprowadzenie do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocną decyzją. Z powodów, które zostały wcześniej omówione, kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Co więcej, biorąc pod uwagę, że strona podniosła te same argumenty, które były przedmiotem oceny w ramach sądowej kontroli decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji – co nie jest przez nią kwestionowane – to twierdzenie, że zmierzała w istocie do spowodowania ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] marca 2011 r., uznać należy za usprawiedliwione. Wbrew twierdzeniom strony, nie było też błędem określenie wskazanej decyzji jako prawomocnej. Pojęciem tym – ukształtowanym w doktrynie i powszechnie stosowanym w judykaturze – prawidłowo posłużył się organ w odniesieniu do decyzji ostatecznej, której nie można już zaskarżyć do sądu. Użycie go w tym znaczeniu odpowiada legalnej definicji wprowadzonej do art. 16 § 3 k.p.a. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935).

Jak wspomniano, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił i umotywował w nim swoje stanowisko co do dokonanej przez organ oceny okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanki nieważności przewidzianej w art. 156 §1 pkt 7 k.p.a. Skarżący kasacyjnie nie wykazał natomiast, że brak osobnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii niezastosowania art. 50 §1 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. w celu spowodowania wskazania przez wnioskodawcę przepisu prawa materialnego ustanawiającego sankcję nieważności decyzji, może być kwalifikowany jako naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przypomnienia wymaga, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpatrywanej sprawie, wynikający z powołanych przepisów warunek wykazania istotnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy nie został spełniony.

Nie rozstrzygając - w ramach jednej tylko instancji - czy procedura składania wyjaśnień lub uzupełniania braków formalnych podania mogłaby zostać przez organ wykorzystana w celu spowodowania takiego uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie powołanej w nim przesłanki z art. 156 §1 pkt 7 k.p.a., zauważyć trzeba, że w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak również w skardze kasacyjnej skierowanej do NSA skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, który stanowiłby o nieważności zaskarżonej decyzji, a który zostałby przez niego powołany, gdyby organ skierował do niego wezwanie.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu i na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 258 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 258 § 4 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, wyłącznie w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13 oraz wyroki NSA: z 24 stycznia 2014 r. sygn. II OSK 2600/13; z 28 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1590/12; z 20 listopada 2013 r. sygn. II GSK 1132/12).