Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1891/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 158 par. 1, art 156
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. S. i W. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2022 r. znak: DON.7101.189.2022.RKR w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D S i W S ("skarżący") jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") znak: DON.7101.189.2022.RKR z 29 lipca 2022 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] ("PINB") prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wiaty o wymiarach w planie 4 x 20 m na działce ewid. nr [...] (w granicy z działką ewid. nr [...]) położonej przy ul. [...] w [...], gm. [...]. W tak prowadzonym postępowaniu, 23 marca 2018 r., wpłynęło do organu upoważnienie z 6 marca 2018 r. podpisane własnoręcznie przez skarżących, o następującej treści: "Upoważniam Pana L F zam. [...]ul. [...], legitymującego się dowodem osobistym nr [...]wydanym przez Burmistrza [...]do załatwienia wszelkich spraw związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty na działce nr [...] w [...]– z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiaty [...] w [...]."

Dalej, PINB postanowieniem znak: [...] z [...] września 2020 r. ustalił właścicielom - skarżącym wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000 zł za budowę wiaty o wymiarach w planie 4 x 20 m na działce ewid. nr [...] (w granicy z działką [...]) przy ul. [...] w [...], gm. [...]bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących L F. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, ale Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("WWINB") postanowieniem z 22 października 2020 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a postanowieniem z 9 grudnia 2020 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z [...] września 2020 r.

Pismem z 24 sierpnia 2021 r. skarżący zwrócili się do WWINB z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB z [...] września 2020 r., a to z uwagi na wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa poprzez uznanie, że pełnomocnictwo udzielone L F uprawniało go do zastępowania skarżących w postępowaniu legalizacyjnym i niewezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa. Po wszczęciu postępowania i rozpoznaniu ww. wniosku WWINB postanowieniem znak: WOA.771.29.2021.MT z 24 maja 2022 r., na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 w zw. z art. 126 oraz 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."), odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z [...] września 2020 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki stwierdzenia nieważności postanowienia, a w szczególności przesłankę rżącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. WWINB wskazał też, że udzielone pełnomocnictwo z 6 marca 2018 r. przez skarżących L F obejmowało działania pełnomocnika do "załatwienia wszelkich spraw związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty na działce ewid. nr [...]w [...]", a postanowienie PINB z [...]września 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej za budowę wiaty na działce nr ewid. [...]położonej przy ul. [...]w [...] jest elementem postępowania legalizacyjnego, które związane jest z udzieleniem pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego obiektu. Powyższe zdaniem organu pierwszej instancji wynika z art. 49 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. – dalej: "pr.bud.") w zw. z art. 25 ustawy z dnia 18 marca 2020 r. zmieniającej ustawę Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), gdyż zgodnie z tym przepisem w decyzji, o której mowa w ust. 4 (tj. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego) nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że postanowienie z [...] września 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej winno być skierowane do pełnomocnika skarżących i tak też prawidłowo zostało skierowane i doręczone. Jednocześnie WWINB znaczył, że skoro wolą skarżących było, aby w postępowaniu ustalającym opłatę legalizacyjną (stanowiącym element postępowania legalizacyjnego), nie byli reprezentowani przez pełnomocnika, to mogli w każdym czasie odwołać to pełnomocnictwo, ewentualnie wskazać w treści, że jego zakres nie obejmuje postępowania związanego z opłatą legalizacyjną. W konsekwencji WWINB uznał, że niezaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., a po analizie pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia stwierdził, że postanowienie PINB z [...] września 2020 r. nie zawiera którejkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak: DON.7101.189.2022.RKR z 29 lipca 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie WWINB z 24 maja 2022 r.

Organ II instancji w uzasadnieniu ww. postanowienia przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy przedmiotowej wiaty i wskazał, że jego zdaniem PINB prawidłowo postanowieniem z [...] września 2020 r. ustalił skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości 125.000,00 zł, zastrzegając, że w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wyda decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Opłata ta została wyliczona na podstawie wzoru określonego w art. 59f pr.bud. i stanowiła iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (5), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1) i mnożnika określonego w art. 49 ust. 2 pr.bud. (50). Wskazując na powyższe wziął pod uwagę, że ww. obiekt zrealizowano bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz, że skarżący złożyli wymagane do jego legalizacji dokumenty, co umożliwiało następnie ustalenie opłaty legalizacyjnej.

GINB wskazał również, że nie mają wpływu na wynik sprawy zarzuty skarżących dotyczące nienależycie umocowanego pełnomocnika, a tym samym, że pełnomocnik nie był uprawniony do odbioru postanowienia z [...] września 2020 r. Organ II instancji stwierdził, że ewentualna wadliwość odnosząca się do doręczenia skarżącym aktu (skutkująca naruszeniem ich prawa do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu stopnia podstawowego)m może stanowić przesłankę wyłącznie do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niezależnie od tego GINB zauważył, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo ogólne, które uprawniało L F do załatwiania wszelkich spraw związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty na działce ewid. nr [...] w [...]– w imieniu skarżących. Zdaniem organu II instancji, postępowanie dotyczące udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu swoim zakresem obejmowało również postępowanie dotyczące ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Z tego względu postanowienie PINB z [...] września 2020 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącym, zastępowanych wówczas przez L F W związku z powyższym, GINB uznał, że postanowienie PINB z [...] września 2020 r. nie jest obarczone kwalifikowaną wadą naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także którąkolwiek z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności postanowienia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 64 § 2 k.p.a. poprzez uznane, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżących L F uprawniało go do zastępowania stron w postępowaniu legalizacyjnym i niewezwanie pełnomocnika L F do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa oraz art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był je uchylić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzec co do istoty sprawy.

Odpowiadając 12 września 2022 r. na ww. skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie GINB z 29 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie WWINB z 24 maja 2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB znak: [...] z [...] września 2020 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za budowę wiaty o wymiarach w planie 4 m x 20 m na działce nr [...] przy ul. [...]w [...], gm. [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zdaniem Sądu, badając wskazane orzeczenie PINB z [...] września 2020 r. w trybie nadzorczym, a to na żądanie skarżących, oba ww. organy orzekające w sprawie dokonały właściwej weryfikacji tego aktu. Uwzględniły stan faktyczny oraz prawny z daty jego wydania, a dokonując oceny poczynionych niewadliwie ustaleń kierowały się prawidłową wykładnią art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności pkt 2 tego przepisu. Zasadnie w efekcie przyjęły, że stwierdzenie nieważności decyzji (czy jak w niniejszej sprawie zaskarżalnego postanowienia), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może mieć miejsce wyjątkowo oraz że stan sprawy niniejszej nie uzasadnia jego zastosowania, w tym z przyczyn ważnych dla skarżących. Uznając nadto, że w sprawie nie ma miejsca także żadna inna wada z art. 156 § 1 k.p.a., prawidłowo odmówiły wyeliminowania ww. postanowienia PINB z obrotu prawnego. Stąd też Sąd nie znalazł przyczyn, dla których postanowienia tych organów (w tym GINB), należałoby co najmniej uchylić.

Rozwijając to stanowisko i mając na uwadze zarzuty skargi, Sąd przede wszystkim zaznacza, że stwierdzenie nieważności jest instytucją umożliwiającą wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych (a także niektórych postanowień), dotkniętych najcięższymi wadami. Celem postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 156 i nast. k.p.a. (znajdującego zastosowanie także do zaskarżalnych postanowień, na podstawie odesłania z art. 126 k.p.a.), a to niezależnie od sposobu jego wszczęcia, jest bowiem ustalenie, czy badana decyzja dotknięta jest wadami kwalifikowanymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), inną – decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (pkt 3). Prowadząc postępowanie w tym przedmiocie organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty; ocena dokonywana przez organ w tym postępowaniu (o charakterze nadzorczym) jest ograniczona wyłącznie do zbadania wystąpienia wad nieważności, przy czym ocena w tym przedmiocie winna obejmować wszystkie przesłanki nieważności, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ustalenia ich wystąpienia, organ ma zaś obowiązek stwierdzić nieważność badanej decyzji (chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.); uczynić to może także z przyczyn innych niż wymienione w żądaniu inicjującym to postępowanie. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), winien mieć na uwadze, że może to nastąpić tylko wtedy, gdy decyzja (albo zaskarżalne postanowienie wobec treści art. 126 k.p.a.) w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu stosowana wykładnia przesłanek nieważności winna mieć charakter ścieśniający, a stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia winno być oparte na bezspornym ustaleniu wystąpienia którejkolwiek wady nieważności.

I dalej, Sąd zauważa, że badanym w trybie nadzorczym postanowieniem z [...] września 2020 r. PINB ustalił skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości 125.000,00 zł za budowę wiaty o wymiarach w planie 4 m x 20 m (na wskazanej już powyżej nieruchomości). W orzeczeniu tym PINB powołał art. 49 ust. 1 i 2 pr.bud. zastrzegając, że w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wyda decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (stosownie do art. 49 ust. 3 pr.bud.). Wyjaśnił też, że opłata ta została wyliczona na podstawie wzoru określonego w art. 59f pr.bud. i stanowi iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (5), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1) i mnożnika określonego w art. 49 ust. 2 pr.bud. (50). Przyjął przy tym, że ww. wiata zrealizowana została w 2012 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, a właściciele w toku postępowania przedłożyli wszystkie wymagane do legalizacji dokumenty, które następnie pozytywnie zweryfikowano.

Wobec treści tego aktu i zawartych w nim ustaleń ważne jest, że w dacie realizacji przedmiotowej wiaty, przepisy art. 29 pr.bud., regulujące budowy i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, nie wymieniały wiaty o ww. wymiarach (4 m x 20 m), a wyłącznie o powierzchni zabudowy do 25 m2; parametr ten w kolejnych latach został zwiększony do 35 m2. Dla stwierdzenia, że doszło do samowoli budowlanej miarodajny jest jednak stan prawny obowiązujący w dacie realizacji obiektu, a ten obligował do uzyskania pozwolenia na budowę wiaty o powierzchni 80 m2. Odpowiednim pozwoleniem, jak ustalił PINB (i co nie jest sporne), skarżący się nie legitymują. To też uprawniało PINB do uruchomienia procedury uregulowanej w art. 48 i nast. pr.bud. (w brzmieniu wówczas obowiązującym, a więc przed zmianą tej ustawy obowiązującą od 19 września 2020 r.; warto przy tym odnotować, że postępowanie w sprawie organ uruchomił w 2016 r., v. zawiadomienie z 22 listopada 2016 r.). Sąd wyjaśnia także, że stosownie do obowiązującego wówczas art. 48 ust. 2 pr.bud., jeśli budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego obowiązany był wstrzymać postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nałożyć obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w ust. 3 (przystępując w ten sposób do jego legalizacji). Zgodnie natomiast z ust. 5 art. 48, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, ustawodawca nakazał traktować jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Te też etapy procesu legalizacji w sprawie miały miejsce, o czym świadczy przede wszystkim postanowienie PINB z [...]grudnia 2016 r. W wyniku realizacji tego orzeczenia skarżący złożyli następnie wymagane dokumenty, w tym decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] czerwca 2017 r. o warunkach zabudowy dla legalizowanej wiaty, a PINB dokonał weryfikacji tych dokumentów, stosownie do art. 49 ust. 1 pr.bud., stosując także art. 49 ust. 3 tej ustawy (v. postanowienie z 6 lutego 2017 r.). Kolejny etap procesu legalizacji polegał na ustaleniu opłaty legalizacyjnej, co nastąpiło ww. aktem z [...] września 2020 r. Ustalając jej wysokość PINB uwzględnił art. 49 ust. 1 pr.bud., zgodnie z którym do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, i wyliczył ją w prawidłowej wysokości (dając temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia).

Biorąc pod uwagę ustalenia PINB poczynione w sprawie i przebieg prowadzonego przez ten organ postępowania legalizacyjnego w stosunku do ww. wiaty "o wymiarach w planie 4 m x 20 m", zgodzić się należy z GINB, że badany akt PINB z [...] września 2020 r. nie jest dotknięty żadną z wad nieważności, w tym także wadą rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie to wydano w trakcie uruchomionego postępowania legalizacyjnego ww. wiaty i po ustaleniu, że została ona wykonana w warunkach samowoli budowlanej; nadto - po przystąpieniu przez jej właścicieli do procesu legalizacji (poprzez złożenie w tym postępowaniu koniecznych dokumentów – w tym projektu budowlanego), a także po weryfikacji przedłożonych przez nich do akt dokumentów. W konsekwencji Sąd nie stwierdził (za GINB), aby zastosowanie w sprawie art. 49 ust. 1 i 2 pr.bud. poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej nastąpiło wadliwie, tj. z rażącym naruszeniem prawa. Tym bardziej jeśli zważy się, że postanowienie z [...] września 2020 r. o opłacie legalizacyjnej jest w istocie (w zakresie możliwości legalizacji przedmiotowej wiaty, usytuowanej między budynkami i w granicy z działką nr ewid. [...]) konsekwencją postanowienia PINB z [...]grudnia 2016 r. (pozostającego w obrocie prawnym, wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud. i poprzedzonego w tej sytuacji ustaleniami, o których mowa w art. 48 ust. 2 pr.bud.).

O nieważności badanego aktu nie stanowią również okoliczności przywołane w sprawie przez skarżących, związane z doręczeniem badanego postanowienia ich pełnomocnikowi L F.

Odnośnie do tej argumentacji Sąd zauważa, że zgodnie z art. 32 k.p.a. (w brzemieniu, które obowiązywało także w dacie wydania ww. postanowienia PINB), strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutek w postępowaniu administracyjnym musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu. Stąd też, stosownie do art. 33 § 3 zd. pierwsze k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kategoryczne sformułowanie zacytowanego fragmentu przepisu nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego zarazem jego zakres. Od tego momentu organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania. Co istotne, pominięcie pełnomocnika strony traktuje się w orzecznictwie jako pominięcie strony w postępowaniu, wypełniające przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podobnie należy ocenić sytuację odwrotną - polegającą na nieuprawnionym doręczeniu korespondencji osobie nie mającej umocowania do działania w imieniu strony postępowania. Zaznaczyć przy tym trzeba, że tryby nadzwyczajne uregulowane w k.p.a. oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że okoliczność stanowiąca o wystąpieniu przesłanki wznowienia nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności, a wyłącznie do uchylenia aktu na zasadach uregulowanych w art. 145 i nast. k.p.a. Zatem, nawet jeśli można byłoby podzielić argumentację skarżących co do wadliwego uwzględnienia przez PINB w prowadzonym postępowaniu L F jako ich pełnomocnika (do czego zakres umocowania złożonego do akt tego organu - zdaniem skarżących - nie upoważniał), to i tak w tym postępowaniu nadzorczym nie mogło to odnieść zamierzonego skutku. Okoliczność ta wypełnia przesłankę wznowienia, a nie stwierdzenia nieważności; jako taka nie może więc prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji czy zaskarżalnego postanowienia. Dodać należy (wobec treści uzasadnienia skargi), że wada wskazana w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie), także w sprawie nie wystąpiła; ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy organ orzekł w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu (uczynił taki podmiot adresatem wydanego aktu). Jak wskazuje się w orzecznictwie kwestii tej nie należy utożsamiać z faktem doręczenia decyzji określonemu podmiotowi nieposiadającemu przymiotu strony (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2896/21). Zważyć poza tym trzeba, że badane postanowienie ustala właścicielom - skarżącym (a nie L F) opłatę legalizacyjną.

Niezależnie od tego Sąd zauważa, że GINB prawidłowo stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo ogólne, które uprawniało L F do załatwiania wszelkich spraw związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty na działce ewid. nr [...] w [...]– w imieniu skarżących. Postępowanie dotyczące udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu swoim zakresem obejmowało również postępowanie dotyczące ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej (v. art. 49 ust. 5 pr.bud.). Z tego względu postanowienie PINB z [...] września 2020 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącym, za pośrednictwem ich pełnomocnika L F (v. art. 40 § 2 k.p.a.).

Na koniec Sąd wyjaśnia, że o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27 października 2015 r., sygn. akt II OSK 397/14). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc powyższe do badanego w sprawie postanowienia, Sąd ponownie stwierdza, że podziela ocenę organów co do braku wystąpienia w sprawie wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych przyczyn, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.