Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 892/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.2 pkt 1, art.2 pkt 2 lit a i b
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt. II SA / Ke 892 / 05

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania W. B. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.2 pkt.1 i 2 lit a oraz art. 4 ust.1,2 i 4 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz.395 z póź.zm.). W uzasadnieniu decyzji podał, że W. B. ubiegał się o przyznanie świadczenia z kilku tytułów tj. pobytu w obozie pracy w G. k. B. w okresie od 09.1941 r. do 06.1944 r., pobytu w obozie w C. od 07.1944 r. do 01.1945 r., pobytu w areszcie bez wyroku w latach 1961-62.

Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 2 powołanej ustawy, świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które były ofiarami represji, a to 1/ osadzenia w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych - (art. 2 pkt 1 w/w ustawy ), 2/ deportacji (wywiezienia ) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945 - (art. 2 pkt 2 lit. a w/w ustawy ), 3/ deportacji (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach - (art. 2 pkt 2 lit. b w/w ustawy).

Z treści w/w regulacji wynika, że przepisy ustawy nie przewidują przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu w areszcie tak w czasie okupacji hitlerowskiej jak i po wojnie. W zakresie pozostałych wnioskowanych przez stronę tytułów organ ustalił, że W. B. pracował przymusowo w kamieniołomie w m. G. k. B. w okresie od 09.1941r. do 06.1944r. Nie był jednak osadzony w obozie pracy w B. , gdyż do pracy dochodził z domu rodziców, co potwierdził sam wnioskodawca (protokół przesłuchania z dnia 27.12.2004), a nadto obóz pracy funkcjonował od 03.1943r. do 02.1944r. (pismo Instytutu Pamięci Narodowej), a zatem w okresie krótszym niż wnioskowany przez stronę. Organ podkreślił, że z relacji strony zawartej w piśmie z dnia 20.07.2003 r. oraz z dnia 30.10.2003 r. jak również z protokołu przesłuchania strony z dnia 27.12.2004 r. wynika, iż osoby z którymi przebywał w obozie w C. niedługo po przybyciu do obozu wywożone były w głąb Niemiec na roboty przymusowe. Fakt ten potwierdza również świadek A. W. W konsekwencji podanych okoliczności organ wskazał, że obóz, w którym W. B. przebywał nie był obozem pracy, ale obozem przejściowym. Istnienie takiego obozu potwierdza opracowanie "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945". Informator encyklopedyczny." PWN, Warszawa 1979, str.147, poz.706. W związku z powyższym organ stwierdził, że pobyt w obozie przejściowym nie jest tożsamy z pobytem w obozie pracy przymusowej, zatem nie może być uznany za represje w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996r.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. B. , zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przez błędną interpretację tego przepisu. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykonywał pracę w kamieniołomie znajdującym się w miejscowości G. , który to kamieniołom należał do obozu pracy przymusowej w B. Obóz pracy przymusowej w B. był filią obozu koncentracyjnego w Majdanku. W miesiącu lipcu 1944 r. został aresztowany i wywieziony przez władze okupacyjne do obozu pracy przymusowej w C. i tam pracował do stycznia 1945 r. W czasie pracy w obozie w B. jak również w obozie w C. nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia i nie była to praca dobrowolna jak sugeruje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zaskarżonej decyzji, ale była to praca przymusowa w warunkach wręcz katorżniczych, wykonywana pod nadzorem okupanta. Być może obóz pracy w C. był obozem przejściowym, ale był to obóz pracy przymusowej. W obozie w C. pracował ponad 6 miesięcy i został z niego zwolniony na skutek zbliżającego się frontu. W tej sytuacji uważa, iż spełnia wymogi przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu. W konsekwencji uważa, że decyzja winna być uchylona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest uprawniony do badania celowości i słuszności wydanych decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji sądu administracyjnego, sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a. Tym samym wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. a) i b) ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz.395 z póź. zm.). represją w jej rozumieniu jest:

1.) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,

2.) deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.

b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

W związku z takim brzmieniem przepisu należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że ustawodawca na gruncie tej ustawy nie przewidział przyznania świadczenia z tytułu pobytu w areszcie tak w czasie okupacji hitlerowskiej jak i po wojnie. Z uwagi na powyższe, trafnie organ wskazał, że wniosek skarżącego w zakresie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu w areszcie bez wyroku w latach 1961-1962r. nie może być uwzględniony.

Sąd podziela i uznaje za prawidłowe stanowisko organu również co do odmowy uwzględnienia wniosku w zakresie pozostałych wnioskowanych przez skarżącego okresów. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy W.B. pracował przymusowo w kamieniołomie w m. G. k. B. w okresie od 09.1941r. do 06.1944r., przy czym do pracy dochodził z domu rodziców. Okoliczność powyższą potwierdził sam skarżący będąc przesłuchiwany w dniu 27.12.2004r. w charakterze strony na okoliczność deportacji do pracy przymusowej (protokół przesłuchania k. 47 akt administracyjnych). Z treści pisma Instytutu Pamięci Narodowej Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 marca 2005r. wynika, że obóz pracy funkcjonował od 03.1943r. do 02.1944r., a zatem w okresie krótszym niż wnioskowany przez skarżącego. Zebrany materiał dowodowy potwierdził iż skarżący: po pierwsze nie był osadzony w obozie pracy przymusowej, zatem nie spełnia dyspozycji art. 2 pkt. 1 w/w ustawy, po drugie pracował na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 01.09,1939, zatem nie nastąpił fakt deportacji o którym mowa w art. 2 pkt. 2 lit. a i b w/w/ ustawy.

Również okresu pobytu w obozie w C. nie wyczerpuje dyspozycji w/w art. 2 ustawy. Obóz w C. nie był obozem pracy przymusowej w rozumieniu art. 2 pkt. 1 w/w ustawy, lecz obozem przejściowym. Jak wynika z relacji skarżącego zawartej w pismach z dnia 20.07.2003 r. oraz z dnia 30.10.2003 r. jak również z protokołu przesłuchania z dnia 27.12.2004 r.- osoby z którymi przebywał w obozie w C. niedługo po przybyciu do obozu wywożone były w głąb Niemiec na roboty przymusowe. Fakt ten potwierdził również świadek A.W. (k.15 akt administracyjnych). Istnienie takiego obozu potwierdza opracowanie "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945". Informator encyklopedyczny." Wyd. PWN, Warszawa 1979, str.147, poz.706.

W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu, że pobyt w obozie przejściowym nie jest tożsamy z pobytem w obozie pracy przymusowej, zatem nie może być uznany za represje w rozumieniu ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz.395 z póź .zm.)

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).