Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 887/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50,  art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. [...] we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz z zabudową podcienia budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 października 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (zwany dalej także: DWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB) z dnia 8 lipca 2014 r., nr [...], którą umarzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz z zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...] we W., jako bezprzedmiotowe.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Rozpoznając wniosek A., Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. Prezydent W. udzielił na podstawie art. 29 ustawy Prawo budowalne z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) pozwolenia na przebudowę elewacji czołowej sklepu spożywczego znajdującego się we W. przy ul. K. [...]. Z zatwierdzonego tą decyzją projektu przebudowy elewacji wynika, że istniejąca elewacja jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. Wskazano, że na parterze znajduje się ślusarka stalowa pojedynczo szklona oraz fragmenty elewacji wyłożone otoczakami. Ponadto stwierdzono silne zabrudzenia tynku cementowo-wapiennego powyżej parapetu. Projekt przewidywał remont i przebudowę elewacji w parterze w części dotyczącej sklepu SAM. Planowane roboty obejmowały elewację wschodnią (od ul. K.) i południową (od ul. N.). Na elewacji południowej zaprojektowano szereg słupów stalowych. Przewidziano, że na odcinku sali sprzedaży przestrzeń pomiędzy nimi zostanie wypełniona ślusarką aluminiową. Na odcinku zaplecza przewidziano wykorzystanie podcienia dla małej gastronomi. Ponadto, w opisie robót budowlanych wskazano na brak zmiany istniejących fundamentów. Przewidziano fundamenty pod słupy w postaci stopy o wymiarach 60x60 cm z betonu B15. Pod ściankę podparapetową podwalinę żelbetową 25x25 cm. Nadto zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała wykonanie ścian zewnętrznych podparapetowych z cegły pełnej.

Powyższe pozwolenie na budowę zostało na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia 30 grudnia 1994 r., nr [...] przeniesione z dotychczasowego inwestora na Z.Z..

W dniu 27 lipca 1997 r. na wniosek Z. Z. wydana została przez Prezydenta W. decyzja nr [...] w sprawie udzielania pozwolenia na budowę polegającą na poszerzeniu otworu w ścianie konstrukcyjnej wewnątrz lokalu sklepowego oraz zabudowy podcienia dla powiększenia pomieszczeń lokalu przy ul. K. [...]. Opisując w zatwierdzonym projekcie budowlanym stan faktyczny projektant uznał, że ze względu na zły stan techniczny elewacja wymaga remontu. Wskazał, że na parterze znajduje się ślusarka stalowa pojedynczo szklona oraz fragmenty elewacji, które zostały wyłożone otoczakami. Projektant wskazał, że projekt przewiduje uzupełnienie wykonanej w maju 1994 r. dokumentacji o włączenie do istniejącej powierzchni sprzedaży i zaplecza powierzchni poprzednio przeznaczonej na mała gastronomię. W tym celu miał zostać wykonany otwór w ścianie konstrukcyjnej umożlwiający prawidłową organizację sprzedaży oraz powiększenie istniejących pomieszczeń. W opisie robót budowlanych podano, że istniejące fundamenty budynku nie ulegną zmianie. Pod nowoprojektowaną ścianę osłonową przewidziano fundamenty w postaci ławy betonowej o szerokości 25 cm, poszerzoną w miejscu słupów do 70 cm. Elementy wylewane z betonu B 15. Ściany zewnętrzne podparapetowe z cegły pełnej 12 cm

Po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 30 listopada 1994 r., nr [...], Wojewoda D. decyzją z dnia 27 sierpnia 2010 r., nr [...] stwierdził nieważność objętej wnioskiem decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...]. Wyrokiem z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1687/13 WSA w Warszawie oddalił skargę na w/w decyzję.

W związku otrzymaniem postanowienia Wojewody D. z dnia 11 lutego 2014 r., uznającym za nieuzasadnione zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. na bezczynność Prezydenta W. oraz po przeprowadzeniu w dniu 28 marca 2014 r. kontroli budynku przy ul. K. [...], PINB dla miasta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...] we W.. Organ administracji o wszczęciu postępowania poinformował zawiadomieniem z dnia 31 marca 2014 r.

W ramach w ten sposób zainicjowanego postępowania – na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, PINB wydał w dniu 1 kwietnia 2014 r. postanowienie nr [...], którym zobowiązał inwestora – Z.Z. do przedłożenia pisemnych informacji dotyczących robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...] – wskazując zakres wykonanych robót, datę ich wykonania (zakończenia), wraz z załączeniem dokumentów związanych z prowadzeniem robót (tj. m.in. dziennika budowy, oświadczenia osoby nadzorującej roboty o zgodności ich wykonania z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej i obowiązującymi przepisami).

W odpowiedzi na wezwanie Z. Ż. – przy piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. wskazał, że: "1. Zakres robót był zgodny z pozwoleniem na budowę nr [...], zakres wykonywanych robót był zgodny z pozwoleniem na budowę nr [...], w/w roboty zostały rozpoczęte w listopadzie 1996 r. i zakończone w sierpniu 1997 r. 2. Zakres wykonanych robót był zgodny z pozwoleniem na budowę nr [...], w/w roboty zostały rozpoczęte w lipcu 1997 r. i zakończone w sierpniu 1997 r. 3. W/w roboty /pkt 1 i pkt 2/ zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej i obowiązującymi przepisami. 4. Po roku 1997 nie wykonywałem żadnych robót w obrębie lokalu użytkowego, położonego przy ul. K. [...] we W.".

W dniu 23 kwietnia 2014 r. PINB przeprowadził dowód z oględzin. W trakcie tej czynności dowodowej ustalono, że przy ul. K. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią usługową w parterze. W części narożnej parteru opisanego budynku, w elewacji wschodniej i południowej zlokalizowany jest sklep ogólnospożywczy z wejściem w narożu budynku u zbiegu ulic K. i N.. Podcień budynku w elewacji południowej (od ul. N.) został zabudowany i włączony do powierzchni sklepu - powiększając salę sprzedaży i zaplecze. W tej części elewacji na dł. 5,75 m od strony zachodniej istnieje ściana pełna z 2 otworami okiennymi, w pozostałej części na dł. 18,47 m - podcień zabudowano 6 witrynami przeszklonymi składającymi się ze ściany podparapetowej, ślusarki aluminiowej z przeszkleniami. Część narożna w obrębie wejścia do sklepu nie została zabudowana. Na elewacji wschodniej (od ul. K.) zamontowano 3 gabloty reklamowe z markizami bezpośrednio nad gablotami. W obrębie sali sprzedaży w części zabudowanego podcienia wykonano posadzkę i ułożono płytki ceramiczne. W trakcie przeprowadzania czynności dowodowych nie stwierdzono wątpliwości co do jakości wykonanych robót. W tym zakresie organ wskazał na brak spękań, odkształceń, deformacji oraz innych widocznych w ocenie wizualnej nieprawidłowości (wad) w obrębie wykonanych robót. Ponadto stwierdzono, że do poszerzenia otworu wewnątrz sklepu oraz zabudowy podcieni w elewacji południowej (od ul. N.) w części zachodniej ścianą pełną z 2 oknami doszło na podstawie decyzji nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r.

Niezależenie do dokonanych oględzin organ administracji włączył do akt prowadzonego postępowania otrzymaną od Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. dokumentację archiwalną związaną z decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. oraz decyzją nr [...] z dnia 27 lipca 1997 r. PINB do akt postępowania włączył również decyzję Wojewody D. nr [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. Ponadto do akt prowadzonego postępowania włączono kopię protokołu z okresowej kontroli budynku przy ul. K. [...], przeprowadzonej w trybie art 62 ust. 1 Prawa budowalnego.

W dniu 9 maja 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. [...] złożyła wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewodę D. sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r. oraz decyzji nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie dysponował nieruchomością wspólną na cele budowlane.

Po rozpatrzeniu tego wniosku, postanowieniem nr [...] z dnia 5 czerwca 2014 r. organ I instancji uwzględnienia tego wniosku odmówił, nie uznając powołanej przez stronę okoliczności za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Następnie po zakończeniu postępowania wyjaśniającego - na podstawie art. 105 § 1 i art 104 k.p.a. w związku z art 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - PINB decyzją z dnia 8 lipca 2014 r., nr [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów PINB stwierdził, że objęte postępowaniem roboty związane z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...] zostały zrealizowane w oparciu o ostateczną decyzję nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r., udzielającą A. - Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] pozwolenia na przebudowę elewacji czołowej parteru oraz częściową zabudowę podcienia zgodnie z załączonym projektem. Przedmiotową inwestycję nazwano we wniosku przebudową elewacji czołowej sklepu przy ul. K. [...]. Następnie decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r. przeniesiono pozwolenie na budowę z dotychczasowego inwestora na Z.Z.. PINB przyjął na podstawie wyjaśnień inwestora, że roboty budowlane zrealizowane na podstawie tych decyzji zostały rozpoczęte w listopadzie 1996 r. i zakończone w sierpniu 1997 r.

Odnosząc się do kwestii wydania przez Wojewodę D. decyzji nr [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. o stwierdzeniu nieważność decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. PINB stwierdził, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznym i nie budzącym wątpliwości jest fakt, że w dacie prowadzenia robót inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, która po upływie 16 lat od jej wydania została wyeliminowana z obrotu prawnego, w czasie kiedy roboty realizowane na jej podstawie zostały zakończone. Według organu I instancji, fakt posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę w czasie realizacji robót, ma znaczenie dla stwierdzenia, że wobec uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji udzielającej pozwolenia na budowę zasadnym jest prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. W warunkach sprawy prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wynika z faktu, że decyzję o pozwoleniu na budowę wyeliminowano z obrotu prawnego, po zakończeniu robót związanych z przebudową elewacji czołowej sklepu spożywczego, co stanowi, że w odniesieniu do wykonanych robót stosuje się przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. PINB zauważył przy tym, że gdyby stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło w trakcie realizacji inwestycji (przed zakończeniem wszystkich robót), to w takim przypadku niezbędnym byłoby uzyskanie stosownego pozwolenia na budowę, celem kontynuacji robót (w zakresie wykonania robót niezbędnych do zakończenia inwestycji). Powyższe wynika z przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. PINB powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zauważył przy tym, że utrata mocy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej ze skutkami przewidzianymi w art. 48 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2003 r. IV SA 1613-1614/02), a inwestorowi nie można czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, jeżeli w dacie prowadzenia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż byłoby to równoznaczne z przerzuceniem na niego konsekwencji błędnej decyzji organu administracji architektoniczno- budowlanej. W przypadku uchylenia pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego winien zastosować procedurę przewidzianą w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a postępowanie powinno zmierzać do legalizacji wykonanych robót budowlanych, przez ich doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, ewentualnie, gdy okoliczności sprawy wskazują, iż brak jest podstaw do nałożenia na podstawie tego przepisu czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ze względu na to, że wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - powinien postępowanie umorzyć.

Uwzględniając przestawione stanowisko PINB uznał, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do robót budowlanych zrealizowanych na podstawie wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. W takim bowiem przypadku nie można rozstrzygać o odstępstwach czy zgodności zrealizowanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym skoro projekt ten utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu.

W ocenie PINB zgromadzony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy w sposób dostateczny wyjaśnia okoliczności związane z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz zabudową podcienia. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego PINB stwierdził, że przedmiotowa inwestycja, została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym obowiązującym w trakcie wykonywania rzeczonych robót. Po stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. udzielającej pozwolenia na przebudowę elewacji czołowej parteru oraz częściową zabudowę podcienia budynku przy ul. K. [...] przez Wojewodę D. - decyzją nr [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. - inwestor nie wykonywał żadnych robót budowlanych (roboty zakończono w sierpniu 1997 r.). PINB wskazał, że w toku oględzin nie stwierdził wątpliwości co do jakości wykonanych robót - brak spękań, odkształceń, deformacji oraz innych widocznych w ocenie wizualnej nieprawidłowości (wad), co może świadczyć o poprawności ich wykonania (zgodnie ze sztuką budowlaną, zasadami wiedzy technicznej). Biorąc pod uwagę fakt, że roboty wykonano kilkanaście lat temu, organ I instancji przyjął, że wówczas ewentualne wady wykonawcze już ujawniłyby się. Nie stwierdził także naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Ponadto organ administracji zauważył, że znajdujący się w aktach sprawy protokół z okresowej kontroli obiektu nr [...] z dnia 10 października 2013r. (z ostatniego przeglądu rocznego) także nie wskazuje żadnych nieprawidłowości w odniesieniu do elewacji budynku - stan elewacji oceniono jako dobry.

Wobec tego w przekonaniu PINB brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawe. Dlatego też stało się zasadnym umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. PINB wyjaśnił przy tym, że przedmiotem postępowania objęto jedynie roboty zrealizowane na podstawie decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. w związku ze stwierdzeniem jej nieważności. Prowadzone postępowanie nie dotyczyło robót zrealizowanych przez inwestora na podstawie decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie poszerzenia otworu w ścianie konstrukcyjnej wewnątrz lokalu sklepowego oraz zabudowy podcienia dla powiększenia pomieszczeń sklepowych. PINB zauważył przy tym, że przywołana decyzja jest w obrocie prawnym, korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości, co oznacza, że ma ona moc obowiązującą do czasu gdy nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego (zasada trwałości decyzji art. 16 k.p.a.).

Odwołanie od powyższej decyzji wraz zażaleniem na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. [...] we W.. Według strony wnoszącej odwołanie, wydając zaskarżoną decyzje organ I instancji zignorował wyrok NSA oraz wyrok WSA w Warszawie. Oba Sądy stwierdziły, że prace przeprowadzone w obrębie sklepu przy ul. K. [...] wykonano z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ sama decyzja na którą się powołuje organ I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto organ I instancji zignorował całkowicie fakt, że wykonane samowolnie prace budowlane spowodowały, że zamurowano okienka piwniczne, pozbawiając tym samym pomieszczenia piwniczne jakiejkolwiek wentylacji. W tym zakresie strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa budowlanego oraz przepisów przeciwpożarowych. Dlatego też należy uznać za co najmniej przedwczesną odmowę zawieszenia postępowania oraz umorzenie postępowania, ponieważ w sprawie nie wyjaśniono szeregu nieprawidłowości.

Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z dnia 20 października 2014 r. DWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową, która odpowiada prawu i nie narusza przepisów procedury administracyjnej ani przepisów prawa materialnego. Podał, że brak jest na gruncie stanowiącej podstawę prawną działania organów nadzoru budowlanego ustawy Prawo budowlane przepisu, który uprawniałby go do nałożenia na inwestora robót, w sprawie których wszczęte zostało postępowanie, jakiegokolwiek obowiązku. Powyższa ocena wynika z faktu, że inwestycja, w sprawie której wszczęte zostało postępowanie, tj. przebudowa elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz z zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...] we W., zrealizowana została na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w czasie jej ważności, a mianowicie na podstawie decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. Dopiero w następstwie wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. [...] została ona wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Nastąpiło to na podstawie decyzji Wojewody D. nr [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. Organ odwoławczy zauważył wobec tego, że zgodnie z wypracowanym stanowiskiem judykatury, w takiej sytuacji kompetentnym do podjęcia działań jest właściwy organ nadzoru budowlanego, a właściwą procedurą jest ta przewidziana w przepisach art. 50-51 ustawy Prawo budowlane (por. wyroki: NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 560/11, WSA w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1374/12).

W ramach prowadzonego na wskazanej podstawie postępowania organ nadzoru budowlanego może podjąć w sprawie adekwatną do stanu faktycznego decyzję merytoryczną - jedną z tych, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, znajdującym na podstawie art. 51 ust. 7 tej samej ustawy zastosowanie do robót budowlanych już zakończonych. Decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zapada wówczas, gdy organ stwierdzi brak w danym przypadku możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami - w zależności od charakteru i zaawansowania robót organ nakazuje zaniechanie prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu (jego części) do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Jeżeli natomiast istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć, w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązek wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 wzmiankowanego artykułu. Ponadto, w przypadku ustalenia przez organ w toku postępowania, że wykonanych robót, choć zrealizowanych w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie obarczają żadne nieprawidłowości, postępowanie kończy decyzja, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie, która roboty te, jako wykonane prawidłowo, legalizuje. DWINB uznał przy tym za konieczne wskazanie, że istotą przewidzianej przez ustawodawcę w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane procedury naprawczej jest doprowadzenie wykonanych nielegalnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - w zakresie prawa administracyjnego, głównie pod względem techniczno- budowlanym. W konsekwencji tak ukształtowanego przez ustawodawcę ratio legis wzmiankowanej procedury jest przyjęcie, że w sytuacji ustalenia przez prowadzący postępowanie organ nadzoru budowlanego, że wykonane w warunkach art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane zrealizowane zostały prawidłowo, uzasadnionym czyni umorzenie prowadzonego w sprawie postępowania jako bezprzedmiotowego. Dalsza bowiem ingerencja organów nadzoru budowlanego jest bezcelowa, skoro nie istnieje potrzeba wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, przywracającego stan zgodności z prawem naruszony wykonanymi z uchybieniami robotami budowlanymi, tj. nakazu wykonania określonych robót mających na celu naprawę robót wykonanych nielegalnie (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), bądź nakazu likwidacji zrealizowanej nielegalnie inwestycji w całości lub w części z powodu braku możliwości jej naprawy - art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (por. wyroku WSA z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 266/11 oraz wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1351/11).

W przekonaniu DWINB w sprawie zaistniała sytuacja, która wskazuje na brak przesłanek kontynuowania postępowania naprawczego. W toku przeprowadzonych w dniu 23 kwietnia 2014 r. oględzin budynku przy ul. K. [...] organ I instancji nie stwierdził w zakresie objętym przedmiotową inwestycją żadnych wymagających interwencji organu nadzoru budowlanego nieprawidłowości - nie odnotowano jakichkolwiek spękań, odkształceń, deformacji, ani innych oznak ewentualnych nieprawidłowości, które niewątpliwie ujawniłyby się w okresie kilkunastoletniego już użytkowania. W przekonaniu organu II instancji, powyższe potwierdzają protokoły ostatnich przeprowadzonych w trybie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego kontroli okresowych budynku, które nie wykazały w zakresie objętym inwestycją żadnych nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji nie zgodził się ze stroną postępowania, że organ I instancji całkowicie zignorował kwestię zgodności spornych robót z wymogami przewidzianymi w przepisach Prawa budowlanego, w tym w przepisach wykonawczych oraz przepisach przeciwpożarowych. Organ I instancji wykazał w sposób jednoznaczny brak naruszenia w sprawie przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Ustosunkowując się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu pozbawienia pomieszczeń piwnicznych okienek, a co za tym idzie jakiejkolwiek wentylacji, DWINB zwrócił uwagę, że w wyniku konfrontacji poczynionych w toku oględzin i ustaleń dokonanych po analizie zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, organ I instancji ustalił, że roboty zrealizowano zgodnie z tym projektem. Wskazano w nim w pkt 3.7 opisu technicznego architektoniczno-budowlanego, pomieszczenia piwnic sklepu posiadają własną wentylację grawitacyjną, w miejsce zaś zlikwidowanego okienka piwnicznego do piwnic lokatorskich zaprojektowano wentylację grawitacyjną.

Odnosząc się natomiast do oprotestowanego postanowienia z dnia 5 czerwca 2014 r., DWINB uznał za uzasadnioną odmowę zawieszenia postępowania. Powołane bowiem przez Wspólnotę okoliczności w postaci weryfikacji w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r. oraz decyzji nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. nie stanowiły dla postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z dnia 5 czerwca 2014 r., organ II instancji zauważył, że zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie stanowi warunek bezwzględny wydania decyzji w sprawie głównej. Zakończenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r., jak również postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. nie stanowiło warunku koniecznego do wydania przez organ I instancji decyzji w postępowaniu w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz z zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...]. Decyzja nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r. jest decyzją zależną w stosunku do decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r., którą udzielono A. pozwolenia na budowę obejmującego sporną inwestycję. Jej przedmiotem jest wyłącznie przeniesienie udzielonego już decyzją uprawnienia na inny podmiot, a zatem decyzja ta nie rozstrzyga o robotach budowlanych będących przedmiotem wszczętego przez organ I instancji postępowania, lecz dotyczy jedynie zmiany ich inwestora. Wobec tego pozostaje bez znaczenia w świetle celu określonej w art. 50-51 Prawa budowlanego procedury. Z kolei, decyzja nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. dotyczy robót budowlanych innych niż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Roboty takie polegały na poszerzeniu otworu w ścianie konstrukcyjnej wewnątrz lokalu użytkowego w budynku przy ul. K. [...] oraz zabudowie podcienia tego budynku w elewacji południowej. Postępowanie wszczęte przez organ I instancji dotyczy natomiast robót objętych decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r., wykonanych przed robotami objętymi decyzją nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r., polegających na przebudowie elewacji czołowej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, DWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wobec powyższego, ocena prawna oraz wskazania zawarte w wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. nie wiążą PINB, ponieważ nie orzekał on w tamtej sprawie. Organami, które orzekały w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a tym samym których działanie było przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, byli Wojewoda D. oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z tej też racji, wymienione organy są związane zawartymi w powoływanych przez skarżącą stronę wyrokami sądów administracyjnych oraz zawartą w nich oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. [...] we W. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 64 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez bezzasadne i nieuprawnione pozbawienie prawa własności skarżącej i jej członków części nieruchomości wspólnej. Doszło do tego poprzez uznanie, że dokując bezprawnej zabudowy części wspólnej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę po wcześniej złożonym fałszywie oświadczeniu o prawie własności do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie podlega wydaniu decyzja nakazująca przywrócenie do stanu poprzedniego, ponieważ inwestycja wykonana została na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i w związku z tym można, zdaniem organu II instancji, pozbawić innego współwłaściciela jego współwłasności. Skarżąca strona przypomniała przy tym, że decyzja nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. wyeliminowana została z obrotu prawnego. Nad tym faktem organ odwoławczy zachował milczenie, pomimo że otrzymał odpis decyzji stwierdzającej jej nieważność jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji zignorował również fakt, że decyzja nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. nie istnieje w obrocie prawnym, ponieważ po skardze kasacyjnej wyeliminowana została z obrotu prawnego. Skarżący dodatkowo wskazał, że w trakcie postępowania między instancyjnego jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 grudnia 1994 r. Ponadto organ II instancji nie wskazał, który z przepisów ustawy Prawo budowlane zezwala na pozbawienie współwłasności nieruchomości osób, które nie były inwestorami tylko dlatego, że inwestor dokonał tego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Strona skarżąca skargą objęła również zarzut naruszenia art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego, jak i brak przesłanek do prowadzenie postępowania naprawczego nakazującego rozebranie zabudowy, którą pozbawiono z rażącym naruszeniem prawa własności skarżącej wspólnoty oraz jej członków.

Ponadto wspólnota zrzuciła organowi II instancji naruszenie art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuprawnionym uznaniu, że orzeczenia i rozwiązania jakie zapadały przed sądami administracyjnymi nie wiążą organu II instancji ani organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 26 lutego 2015 r. uczestnik postępowania Z. Ż. oświadczył, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1997 r. nadal toczy się postępowanie instancyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty okazały się uzasadnione.

Nie podzielając zatem argumentacji powołanej przez orzekające w sprawie organy, przyjąć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym ich wzruszeniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Sądu, postępowanie na podstawie którego wydano decyzję o umorzeniu postępowania jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organy administracji nie tylko nie dopełniły obowiązku dopuszczenia wszelkich, zgodnych z prawem dowodów dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia, ale także dokonały ustaleń faktycznych pozostających w sprzeczności z już zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Tym samym doprowadzając do sytuacji, że nie wszystkie problemy prawne i faktyczne, które pojawiają się w sprawie zostały wszechstronnie rozważone. Obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania całości okoliczności faktycznych sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika bowiem z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w dziale II k.p.a. organ administracji w toku prowadzonego postępowania jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych.

Mając więc na względzie charakter regulacji prawnej, na którą powołują się orzekające w sprawie organy - przewidzianej w art. 50-51 Prawa budowlanego, nie można pominąć faktu, że jej zastosowanie, a w kontrolowanym przypadku odmowa zastosowania, wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania administracyjnego, mającego na celu wyjaśnienie, czy faktycznie zaistniała przesłanka polegająca na realizacji obiektu budowlanego lub jego części, która narusza prawo w sposób istotny. W szczególności z punktu widzenia hipotezy normy prawnej zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w ocenianych przez Sąd aktach sprawy brak jest istotnych dowodów m.in. w postaci dokumentów związanych z prowadzeniem robót w obrębie sklepu spożywczego przy ul. K. [...], które pozwalałyby w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę orzec w przedmiocie "stanu zgodności z prawem", o którym mowa w powołanym przepisie. W świetle przedstawionych rozważań zasadnym jest odwołanie się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2286/12, gdzie odnosząc się do sytuacji stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), Sąd uznał, że mamy do czynienia ze stanem prawnym, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. To, czy będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, czy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane, zależy od okoliczności rozpoznawanej sprawy.

Niewątpliwie pożądanymi z uwagi na treść wskazanych przepisów dokumentami dotyczącymi zakresu wykonywanych robót, daty ich wykonania (zakończenia) są: dziennik budowy, oświadczenie osoby nadzorującej roboty o zgodności wykonanych robót z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej oraz obowiązującymi przepisami. Takich też dokumentów zażądał od inwestora organ I instancji w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na to wezwanie inwestor przedłożył osobiście sporządzone pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r., którego treść jedynie ogólnikowo odnosi się do zakresu i czasu prowadzenia robót budowlanych. W tym miejscu wskazać należy, że orzekające w sprawie organy, nie tylko nie wyciągnęły prawnych konsekwencji z braku wykonania przez inwestora nałożonych na niego obowiązków, ale także nie wyjaśniły istotnych wątpliwości, które nasuwają się po lekturze złożonych wyjaśnień. W szczególności należy wskazać, że inwestor oświadczył, że roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia 21 lipca 1997 r. rozpoczął w lipcu 1997 i zakończył w sierpniu 1997 r. Pojawia się w związku z tym wątpliwość, czy wskazane roboty nie były prowadzone jeszcze przed uzyskaniem przymiotu ostateczności przez decyzję z dnia 21 lipca 1997 r., skoro od tej decyzji stronom postępowania służyła możliwość odwołania się. Kolejne zastrzeżenia wiążą się z określeniem czasu wykonywania robót budowlanych, do których upoważniała decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 30 listopada 1994 r., nr [...]. Inwestor w powołanym oświadczeniu wskazał, że zarówno roboty budowlane prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], jak i roboty prowadzone na podstawie decyzji nr [...] zostały zakończone w sierpniu 1997 r. Powyższe stwierdzenie nie koresponduje z treścią zatwierdzonej wskazanymi decyzjami dokumentacji projektowej. Z opisu stanu istniejącego jaki zawarty jest w obu projektach wynika, że istniejąca elewacja była w złym stanie technicznym i wymagała remontu. W dokumentacji z roku 1997, tak jak w dokumentacji z roku 1994, nadal wskazuje się na istniejącą na parterze ślusarkę stalową, pojedynczo szkloną oraz fragment elewacji wyłożonej otoczakami. Powyższe stwierdzenie budzi wątpliwości, skoro na podstawie decyzji z 1994 r. znajdująca się w tej części elewacja powinna już zostać przebudowana. Opis stanu istniejącego może zatem sugerować, że roboty budowlane, które miały zostać wykonane na podstawie decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. nie zostały w istocie zrealizowane lub też zrealizowano je już po utracie ważności wydanej decyzji. Na taką możliwość wskazuje dalsza część opisu technicznego zatwierdzonego decyzją z 1997 r. Wprost bowiem wskazuje się tam, że projekt przewiduje uzupełnienie wykonanej w maju 1994 r. dokumentacji o włączenie do istniejącej powierzchni sprzedaży i zaplecza powierzchni poprzednio przeznaczonej na małą gastronomię. Mowa jest zatem o "uzupełnieniu" we wskazanym zakresie dokumentacji projektowej z 1994 r., a nie realizacji dodatkowych robót budowlanych, które nie były objęte poprzednio zatwierdzoną dokumentacją. Potwierdzenie tego przynosi dalsza analiza obu dokumentacji projektowych, gdzie w opisie prac fundamentowych wskazuje się na brak zmian istniejących fundamentów budynku. Natomiast pod nowoprojektowaną ścianę osłonową - w obu projektach przewiduje się podobne rozwiązania – w projekcie z 1994 r.: fundament pod słupy w postaci stopy o wymiarach 60x60 cm z betonu B15. Pod ścinkę podparapetową podwalinę żelbetową 25x25 cm. Z kolei projekt z 1997 r. przewidywał: ławę betonową o szerokości 25 cm poszerzoną w miejscu słupów do 70 cm. Elementy te miały być wylewane z betonu B15. Ponadto w obu projektach znajduje się identyczny opis konstrukcji ścian zewnętrznych podparapetowych z cegły pełnej 12 cm, a nadto zaprojektowano zbliżone do siebie elementy konstrukcji witryn.

W świetle przedstawionej analizy dokumentacji projektowej, orzekające w sprawie organy powinny w sposób jednoznaczny rozstrzygnąć kwestię dotyczącą zakresu wykonywanych robót oraz daty ich wykonania (zakończenia). W tym celu, niezbędne jest pozyskanie m.in. dziennika budowy, do którego przedłożenia został zobowiązany inwestor w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2014 r. Opisane powyżej wątpliwości mogą sugerować, że część robót mogła być wykonywana bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzja nr [...]) lub już po jej wygaśnięciu (decyzja nr [...]). W tym ostatnim przypadku należy zatem przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. – na podstawie przepisów tej ustawy wydana została decyzja z dnia 30 listopada 1994 r. - pozwolenie na budowę traciło ważność, jeżeli budowa: 1) nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu, 2) została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Mając na uwadze powyższą regulację organy orzekające w sprawie powinny wnikliwie ocenić, czy od czasu uzyskania przez decyzję z dnia 30 listopada 1994 r. o pozwoleniu na budowę, waloru ostateczności, do chwili rozpoczęcia budowy nie minęły dwa lata. Obowiązkiem organu w tym względzie, było zebranie wszelkich możliwych dowodów dla ustalenia kiedy podjęto pierwsze czynności objęte procesem budowlanym. Pomocnym w tym mogłyby być także dokumenty wskazane w postanowieniu z 1 kwietnia 2014 r., których uzyskania od inwestora organ zaniechał. Uwzględnienie i wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących okresu wykonywania robót budowlanych, pozwoli dopiero wykluczyć konieczność prowadzenia w sprawie postępowania na podstawie przepisów art. 48-49 Prawa budowlanego. Zasadniczo bowiem przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego odnosić należy do realizacji obiektów budowlanych lub ich części, które naruszają prawo w sposób istotny, ale których budowa nie stanowiła samowoli budowlanej.

Nie są to jedyne wady wynikające z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, które dostrzeżono w podanym kontroli sądowej postępowaniu. Przede wszystkim, w kontekście określonego w sprawie przedmiotu postępowania, budzi wątpliwości argumentacja organu odwoławczego użyta w odniesieniu do tych spośród zarzutów odwołania, które dotyczą zakresu podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Przyjdzie wobec tego zauważyć, że określając w momencie wszczęcia postępowania jego przedmiot, organ I instancji w sposób jednoznaczny podał, że prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową elewacji czołowej parteru w obrębie sklepu spożywczego wraz z zabudową podcienia budynku przy ul. K. [...]. Tak też przedmiot postępowania określono w decyzji nr [...] o umorzeniu postępowania. Jak wynika natomiast z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, w ten sposób określony zakres prowadzonego postępowania, orzekające w sprawie organy odniosły wyłączenie do robót budowlanych zatwierdzonych decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 30 listopada 1994 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na przebudowę elewacji czołowej sklepu spożywczego. Przypominając zatem, że decyzja ta obejmowała inwestycję polegającą na przebudowie elewacji czołowej parteru oraz częściową zabudowę podcienia zgodnie z załączonym projektem, nie można jednak nie zauważyć, że do przebudowy elewacji czołowej, w tym w szczególności zabudowy podcienia odnosiła się także druga z wydanych na rzecz inwestora decyzji administracyjnych. Przebudowy tej części lokalu handlowego dotyczyła bowiem decyzja nr [...] z dnia 27 lipca 1997 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę polegającą na poszerzeniu otworu w ścianie konstrukcyjnej wewnątrz lokalu sklepowego oraz zabudowy podcienia dla powiększenia pomieszczeń lokalu przy ul. K. [...].

W tak kształtującej się sytuacji, skoro zakres kontrolowanego postępowania dotyczył robót budowlanych związanych z zabudową podcienia, to w świetle poczynionych w sprawie ustaleń, a w szczególności z opisu robót zawartych w obu dokumentacjach projektowych, brak jest podstaw aby twierdzić, że kontrolowane obecnie postępowanie nie obejmowało swoim zakresem robót budowlanych, prowadzonych na podstawie decyzji nr [...]. Wadliwość pod tym względem przyjętego w sprawie stanowiska potwierdza zarówno analiza części opisowej obu projektów budowlanych jak i rysunków ukazujących przebudowywaną elewację.

Zachodzenie na siebie zakresu robót budowlanych prowadzonych w obrębie jednej elewacji, określonych w decyzjach nr [...] i nr [...], skutkować musi brakiem akceptacji dla prezentowanego w sprawie poglądu, dotyczącego odrębności postępowania dotyczącego robót budowlanych jakie zostały wykonane w obrębie sklepu spożywczego na podstawie decyzji nr [...].

W kontekście wymogu "stanu zgodności z prawem", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, budzą również istotne wątpliwości poczynione w sprawie stwierdzenia dotyczące braku nieprawidłowości związanych z przebudową spornego sklepu spożywczego. W szczególności przyjmując, że wykonane w warunkach art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane zostały zrealizowane prawidłowo, organ nadzoru budowlanego nie dysponował oświadczeniem osoby nadzorującej roboty o zgodności ich wykonania z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowalnej oraz obowiązującymi przepisami. Pod tym względem jeszcze większa wątpliwość pojawia się jednak w kontekście odwołania się przez organy administracyjne do protokołu z okresowej kontroli obiektu z dnia 10 października 2013 r. W ocenie Sądu, w sprzeczności z twierdzeniem organu o braku nieprawidłowości w odniesieniu do elewacji budynku (tu cyt. "stan elewacji oceniono jako dobry"), pozostają zapisy dotyczące ścian konstrukcyjnych i kominowych, gdzie stwierdzono: "pęknięcia schodkowe przy stropodachu na prawej i lewej części E-F, pęknięcia przy stronie I piętra na E-F, pęknięcia skośne nad wejściem do baru [...] (I piętro)". Wobec powyższego osoba dokonująca przeglądu zaleciła obserwację, zamontowanie plomb kontrolnych oraz wykonanie ekspertyzy ścian celem oceny bezpieczeństwa konstrukcji. Co więcej, wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji, z przedłożonego protokołu wynika, że tynki zewnętrze (elewacyjne) ze względu na stwierdzone ubytki wymagają remontu.

Nie są to wszystkie wątpliwości jakie pojawiają się po zapoznaniu się ze sprawą. Należy także wskazać, że z jednej strony PINB a zanim DWINB - utrzymując w mocy decyzję organu I instancji - akceptuje rozumowanie, zgodnie z którym odmówiono Wspólnocie Mieszkaniowej możliwość poprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ewentualnych odstępstw czy też braku zgodności zrealizowanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym, wskazując że projekt ten "utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu", aby jednocześnie w następnym akapicie stwierdzić, że sporna inwestycja, została "zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym obowiązującym w trakcie wykonywania rzeczonych robót" (str. 4 uzasadnienia).

Z przytoczonych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny zatem uwzględnić zawarte w uzasadnieniu wskazania Sądu i dokonaną ocenę prawną. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonywana. Natomiast o kosztach postępowania, wobec uwzględnienia skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.