Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1301/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.41 ust.2 pkt 5, art. 25 ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Góraj (sprawozdawca), Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2015 r. [...] M.Z. – [...] Zespołu [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w K. - został zatrzymany przez funkcjonariuszy Wydziału w K. Biura [...] Komendy Głównej Policji, a następnie doprowadzony do Prokuratury Okręgowej w K., gdzie Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. przedstawił wymienionemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 4 Kodeksu karnego. Treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów objęta została klauzulą niejawności.

Ponadto Sąd Rejonowy dla [...] Wydział [...] Karny, na wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. prowadzącego śledztwo o sygn. akt [...], postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...] zastosował wobec [...] M.Z. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, tj. do dnia 18 stycznia 2016 r.

W następstwie powyższego Komendant Miejski Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2015 r. zawiesił wymienionego policjanta w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 22 października 2015 r. do dnia 22 stycznia 2016 r.

Po dokonaniu analizy stanu faktycznego Komendant Wojewódzki Policji w K., uwzględniając wniosek Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2015 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia [...] M.Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby.

Pismo w tej sprawie z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] wraz z pouczeniem o przysługujących jako stronie uprawnieniach zostało [...] M.Z. doręczone w dniu 9 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia [...] M.Z. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 wskazanej ustawy.

W odpowiedzi na powyższe Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. poinformował, iż w dniu [...] stycznia 2016 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...], które postanowiło nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia [...] M.Z. ze służby w Policji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wystąpiono do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. z prośbą o udostępnienie uwierzytelnionych kserokopii materiałów śledztwa sygn. akt [...].

W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału [...] Prokuratury Okręgowej w K., pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. poinformował, iż kluczowe materiały postępowania przygotowawczego, w tym postanowienie o przedstawieniu zarzutów [...] M.Z. oraz dowody świadczące o popełnieniu zarzucanego czynu są objęte klauzulą tajności i z uwagi na dobro postępowania nie jest możliwe zniesienie tej klauzuli na wskazanych dokumentach, jak i przekazanie ich uwierzytelnionych odpisów.

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. (doręczonym w dniu 29 stycznia 2016 r.) organ I instancji poinformował pełnomocnika strony o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na podjęcie w sprawie rozstrzygnięcia oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni od dnia doręczenia danego pisma.

Pismami z dnia [...] lutego 2016 r. adwokat M.O. - pełnomocnik [...] M.Z. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o: zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko wymienionemu funkcjonariuszowi oraz przeprowadzenie dowodów z akt osobowych policjanta (na okoliczność przebiegu jego służby oraz udzielanych nagród) oraz przesłuchania świadków (policjantów, w tym przełożonych policjanta na okoliczność przebiegu jego służby oraz udzielanych nagród).

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 18 lutego 2016 r., Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia [...] M.Z. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., doręczonym w dniu 22 lutego 2016 r., nie uwzględnił żądania pełnomocnika strony o przeprowadzenie dowodów z akt osobowych policjanta oraz przesłuchania świadków.

Ponadto, w związku z wniesionym przez pełnomocnika strony zażaleniem na postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. adwokat M.O. - pełnomocnik [...] M.Z został poinformowany, że termin zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jego mocodawcy w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został przedłużony do dnia [...] marca 2016 r.

Komendant Wojewódzki Policji w K., po uwzględnieniu całości materiałów zgromadzonych w sprawie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. zwolnił [...] M.Z. z dniem [...] marca 2016 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 21 marca 2016 r.

Korzystając z przysługującego uprawnienia pełnomocnik [...] M.Z. w terminie ustawowym, tj. w dniu 1 kwietnia 2016 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniósł odwołanie.

Uzasadniając powyższe zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego - art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zwolnieniu jego mocodawcy ze służby w Policji pomimo braku ważnego interesu służby oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 11, 36 § 1, 77, 80, 107 § 1 i 3 oraz 108 § 1 Kpa. Wskazał, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję "przed upływem terminu zakreślonego w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 29 lutego 2016 roku". Zarzucił również Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak zebrania materiału dowodowego, a w konsekwencji nieprzeprowadzanie postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie stronie przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwianiu sprawy. Wskazał ponadto, że organ nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, pomimo braku przesłanek określonych w art. 108 § 1 Kpa. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2016 r. i umorzenie postępowania pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania wymienionego policjanta, od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.) ze służby w Policji z dniem [...] marca 2016 r., utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazał, iż podstawę materiałnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Zaznaczył że ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę.

Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, w ocenie organu, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02). Stąd też, jeżeli ustawodawca pozostawił kwestię zwolnienia policjanta ze służby uznaniu organu zwalniającego, to organ ten zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich.

Dodał, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.

Podkreślił, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest więc wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem według organu do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie [...] M.Z. w służbie narusza jej ważny interes.

Organ wyjaśnił, że [...] M.Z. od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 30 lipca 2008 r. pełnił służbę na stanowisku [...] w Oddziale [...] Policji w K.. Po odbyciu zastępczej służby wojskowej został ponownie, z dniem [...] sierpnia 2008 r., przyjęty do służby w Policji na stanowisko [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w K.. Z dniem [...] stycznia 2015 r. został mianowany na stanowisko [...] w tej komórce organizacyjnej Policji.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Komendant Miejski Policji w K. zawiesił wymienionego w czynnościach służbowych od dnia 22 października 2015 r. do dnia 22 stycznia 2016 r., a rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. - przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Podstawę powyższego działania stanowił fakt przedstawienia policjantowi, w ramach prowadzonego w Prokuraturze Okręgowej w K. śledztwa o sygn. akt [...], zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 4 Kodeksu karnego.

Wobec powyższego organ II instancji podkreślił, że w wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego - a do takich należy zaliczyć zawód policjanta - pewne zachowania, nawet niezwiązane ze służbą powodują, że nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Tym bardziej przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od czynności służbowej jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Policjantów obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Nadmienił, że z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika m.in., że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Dlatego też w świetle powyższego stwierdził, że nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Realizowane przez Policję zadania wymagają bowiem, aby służbę w niej pełniły wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 oraz z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1869/14, z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 141/15, z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 305/15 i z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1205/15).

Powyższe dało organowi odwoławczemu podstawę do stwierdzenia, że Komendant Wojewódzki Policji w K., działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia i decyzji, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, w sposób dostateczny wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji (art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 Kpa) rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Organ I instancji niewątpliwie zważył bowiem, stosownie do art. 7 Kpa, słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem w ocenie organu wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.

Komendant Główny Policji stoi na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Ten pogląd znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Policja winna bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem i z tego też powodu osoby egzekwujące prawo, same muszą przede wszystkim je przestrzegać i cieszyć powszechnym, społecznym autorytetem, respektując normy zasad współżycia społecznego i dotrzymując roty ślubowania. Innymi słowy mówiąc, muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami naruszania prawa. Nie można również zapominać według organu o tym, że sytuacja odwołującego wpływa demoralizująco na innych funkcjonariuszy. Zatem policjant, wobec którego toczy się postępowanie karne, w którym to przedstawiono mu zarzut "łapownictwa" w związku z pełnieniem funkcji publicznej, traci przymiot "nieskazitelności charakteru", a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza jej ważny interes. W konsekwencji tego rodzaju postawa [...] M.Z. nie może zostać niezauważona według organu w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 237/13).

Wskazał również, iż przestępstwo określone w art. 228 § 4 Kodeksu karnego jest typem kwalifikowanym występku określonego w art. 228 § 1 Kodeksu karnego, które można popełnić jedynie z winy umyślnej i polega na uzależnieniu wykonania czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy lub żądaniu takiej korzyści, a czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności od roku do lat 10. Pozostawienie wymienionego w służbie w Policji jest zatem niemożliwe według ortanu, gdyż mogłoby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć demoralizująco na innych policjantów.

W przedmiotowej sprawie organ zaznaczył również, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2016 r. był bowiem poprzedzony opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów - korespondencja Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., w której wskazano, że w dniu [...] stycznia 2016 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...], które postanowiło nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia [...] M.Z. ze służby w Policji.

Mając na względzie powyższe, a także treść argumentów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślił, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie jest popełnienie przestępstwa przez [...] M.Z., ale przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 4 Kodeksu karnego. Stąd też nie jest celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na ustalenie czy [...] M.Z. dopuścił się zarzucanych mu czynów. Okoliczności dotyczące samych zdarzeń mogłyby mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jednakże w przypadku przyjętej podstawy prawnej istotnym jest fakt przedstawienia przez prokuratora zarzutu popełniania przestępstwa.

Na poparcie ww. tezy przytoczył treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 1853/13:, iż "Samo istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może - w okresie toczącego się, jeszcze niezakończonego postępowania karnego - pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".

Podkreślił, że przed wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Reguły te polegały na tym, że: oparto się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten został poddany wszechstronnej ocenie i ocena ta odniesiona została do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376-378).

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji niewątpliwie zważył też, stosownie do art. 7 Kpa, słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważał nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostawało bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.

Za chybiony uznał zarzut pełnomocnika strony dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 36 § 1 Kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem na organie administracji publicznej ciąży obowiązek poinformowania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa. Zatem pismem z dnia [...] lutego 2016 r. adwokat M.O. - pełnomocnik [...] M.Z. został poinformowany, że termin zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jego mocodawcy w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został przedłużony do dnia [...] marca 2016 r. Powyższe pismo nie utrudniało stronie dostępu do materiałów postępowania, nie ograniczało też prawa czynnego udziału strony w tym postępowaniu, a także nie uniemożliwiało wydania decyzji kończącej sprawę przed upływem tego terminu.

Zaznaczył, że Komendant Wojewódzki Policji w K., stosownie do art. 107 § 3 Kpa, wskazał motywy, jakimi kierował się wydając zaskarżony rozkaz personalny. Zauważył też, że konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji, zaś rolą uzasadnienia wynikającą z art. 107 § 3 Kpa jest objaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Niezależnie od powyższego organ uznał, że ewentualne nieprawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego zostały konwalidowane przez organ II instancji w niniejszej decyzji.

Od powyższego rozstrzygnięcia funkcjonariusz wywiódł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355), powoływanej dalej jako "u.p.", polegające na uznaniu, że za zwolnieniem skarżącego ze służby przemawia ważny interes służby;

2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K.p.a., polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, a kierowaniu się jedynie przesłanką interesu społecznego, pomimo, iż oparcie decyzji organu I instancji na uznaniu administracyjnym winno prowadzić do uwzględnienia przy dokonywaniu jej oceny nie tylko interesu społecznego, ale i słusznego interesu skarżącego;

3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., polegające na uznaniu stanu faktycznego za wyjaśniony, a materiału dowodowego za zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, pomimo, iż w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, tym bardziej pozwalające na poczynienie ustaleń wystraczających do stwierdzenia przesłanki ważnego interesu służby;

4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., polegające na uznaniu za niezasadne żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z jego akt osobowych na okoliczność przebiegu służby oraz nagród udzielanych mu przez przełożonych, jak również z przesłuchania świadków, na okoliczność braku podstaw prawnych do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, pomimo, iż przedmiotowe akta oraz wymienione osoby w zamierzeniu skarżącego dostarczyć miały dowodów, iż skarżący jest funkcjonariuszem o nieposzlakowanej opinii;

5) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 11 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu skarżącemu przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

6) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 i 3 K.p.a. polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, spełniającego wymagania zakreślone powoływanymi przepisami;

7) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 36 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 10 K.p.a, polegające na:

- wyrażeniu mylnego poglądu, iż poinformowanie pełnomocnika skarżącego o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2016 r. nie utrudniało stronie dostępu do materiałów postępowania, nie ograniczało też prawa czynnego udziału strony w tym postępowaniu, a także nie uniemożliwiało wydania decyzji kończącej sprawę przed upływem tego terminu,

- zaaprobowaniu wydania decyzji przez organ I instancji przed upływem terminu zakreślonego w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 29 lutego 2016 r.,

- uchybieniu zasadzie działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, w tym ustawy procesowej, Konstytucji RP i innych aktów prawnych, gwarantujących stronie pełny i czynny udział w postępowaniu w każdym jego stadium,

- uchybieniu zasadzie praworządności i zgodności działania organów władzy publicznej ze standardami państwa prawa,

- uchybieniu zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

- uchybieniu zasadzie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- uchybieniu zasadzie zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów I materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- wydaniu zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi [...] M.Z. na postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.,

8) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 108 § 1 k.p.a., polegające na zaaprobowaniu nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku przesłanek określonych w tym przepisie.

Wobec wskazanych uchybień wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. w całości,

2) zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. w całości.

W uzasadnieniu rozwinął argumentację przedstawioną w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż rozstrzygnięcie to winno się ostać w obrocie prawnym.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji.

W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony.

Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzegania prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.

Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy, jak również negatywny wydźwięk z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.

Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że opisana w skardze zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta.

Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania.

Na marginesie wskazać należy, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że do skarżącego, przed postawieniem zarzutu popełnienia przestępstwa, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach Policji. Stad więc wnioski dowodowe strony zmierzające do zobrazowania przebiegu dotychczasowej służby, pozostawały bez wpływu na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia. Organ postąpił więc prawidłowo nie uwzględniając ich.

W ocenie tutejszego Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie.

Brak jest też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje w ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.

Należało także zwrócić uwagę na to, że możliwość wydania skarżonego rozstrzygnięcia nie była uzależniona od uprzedniego zakończenia postępowania karnego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07, stwierdzając, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". W świetle powyższego jako poprawne jawiło się postępowanie organu polegające m.in. na zaniechaniu dokonywania samodzielnej oceny zasadności zarzutu postawionego funkcjonariuszowi. Pomijając już bowiem fakt, że organ nie był uprawniony do takich czynności, to kwestia oceny powyższej problematyki nie zmieniała tego, że policjantowi postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, co samo przez się, pozbawiało funkcjonariusza przymiotu nieskazitelności charakteru.

W realiach faktycznych niniejszej sprawy brak też było podstaw do uwzględnienia postawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego. Strona skarżąca nie podjęła bowiem nawet prób wykazania, iż zarzucane uchybienia formalne mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie. Nie doszło więc ani do wykazania, ani nawet do uprawdopodobnienia przesłanek opisanych w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Istnienia takich przesłanek w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również tutejszy Sąd.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w badanej skardze, oraz uznając, iż skarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).