Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2638/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1 i art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Paweł Ludwiniak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2131/14 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. zasądza od D. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1975 ( tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi D. A. (określanego dalej także jako "strona" lub "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. A. kwotę 4050 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lipca 2013 r. o godz. 14:50, w miejscowości B. (województwo kujawsko - pomorskie, powiat włocławski, gmina L.), na drodze powiatowej nr 2934C: L.- D. - granica województwa kujawsko-pomorskiego, na której dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8,0 t, został zatrzymany do kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. A., który jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą D. A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe D. wykonywał przejazd z ładunkiem piasku.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych):

a) rzeczywisty nacisk pojedynczej osi nienapędowej ciągnika samochodowego mieszczący się w wartości dopuszczalnej na danej drodze (8,0 t),

b) rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego wynoszący 10,200 t, zatem przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze, wynoszącą 8,0 t, o wartość 2,2 t, tj. o 27,50%,

c) rzeczywisty nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy ciężarowej wynosił 25,550 t, zatem przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze, o wartość 1,550 t, tj. o 6,45%,

d) rzeczywista masa całkowita z Ładunkiem w postaci sypkiej wynosiła 42,500 t, przekraczała wartość dopuszczalną, wynoszącą 40 t, o wartość 0,500 t, tj. 1,90%.

W ocenie organu - Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego stwierdzone w trakcie kontroli drogowej przekroczenia stanowiły naruszenie dopuszczalnych wartości wskazanych zarówno w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.), jak i w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, z późn. zm.).

Z tych powodów organ I instancji, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nałożył na D. A. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Strona pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji, w uzasadnieniu którego pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o wyniki ważenia uzyskane przy użyciu wag typu SAW 10C/II.

Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w rezultacie jego niewłaściwego zastosowania i nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej normy o więcej niż 10 %.

Strona zarzucała także decyzji I instancji naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 61 i art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez wymierzenie stronie kary pieniężnej za popełnienie deliktu administracyjnego gdy zachowanie strony nie było społecznie szkodliwe i bezprawne oraz nie spowodowało naruszenia dobra prawnego, stanowiącego przedmiot ochrony przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W ocenie organu II instancji zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlał ustalony w sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ, odnosząc się do argumentu pełnomocnika strony, iż wagami SAW nie można dokonać pomiaru masy całkowitej pojazdu, podniósł, iż procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budziły wątpliwości. Organ wskazał, że normy prawne nakładają obowiązek przestrzegania norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu, a ich naruszenie skutkuje nałożeniem kar pieniężnych. Dlatego brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych zostało przeprowadzone nieprawidłowo.

W ocenie organu, zgodnie z instrukcją producenta przedmiotowych wag, w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D. A.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia, art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a., co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

Sąd I instancji wskazał, iż jeszcze w toku postępowania administracyjnego skarżący kwestionował wynik ważenia. Strona zarzucała, że proces ważenia zespołu pojazdów odbył się niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Rażącym błędem organu było ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdu na podstawie zsumowania

poszczególnych nacisków osi, gdzie każda z nich była ważona oddzielnie. Ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdów w taki sposób – zdaniem Sądu I instancji - może bardzo znacznie odbiegać od stanu faktycznego. W ocenie Sądu I instancji w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych, jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu. Sąd I instancji uznał, że wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń nie może być uznane, w świetle zarzutów podniesionych w skardze za wystarczające do przyjęcia, że wyniki pomiarów dokonanych podczas przedmiotowej kontroli mogły być przyjęte jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej. Sąd I instancji wskazał, że wyjaśnienia organu odwoławczego udzielone w odpowiedzi na przedmiotową skargę, a wcześniej stanowisko wyrażone w decyzji, nie są, zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów DMC oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Sąd I instancji wskazał, że w swoich wyjaśnieniach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia DMC spornego zespołu pojazdów, a także nacisku osi wielokrotnej organ nie wykazał, że inne są zasady: pomiaru wartości DMC dwiema wagami do pomiarów statycznych oraz pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiarów wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Zdaniem Sądu I instancji organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych.

Sąd I instancji wskazał, że w "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., polecono obniżenie wyników

pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. Zdaniem Sądu I instancji kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe. Sąd I instancji wskazał, że powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006 (wynika to z protokołu kontroli znajdującego się w aktach sprawy). W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Sąd I instancji stanął na stanowisku, iż każdy przyrząd kontrolny, aby jego wskazania mogły być uznane za rzeczywiste i prawdziwe, powinien być używany zgodnie ze wskazaniami producenta tych przyrządów kontrolnych. W tym celu producent wag typu SAW serii II wydał dla przedmiotowych wag Instrukcję Obsługi (znaną Sądowi z urzędu). Sąd I instancji wskazał, że wymogi Instrukcji Obsługi zostały pominięte przez organ administracji publicznej. Organ nie wyjaśnił, z jakich powodów uznał, iż dokonanie czynności kontrolnej (ważenia) z pominięciem zasad ustawiania pomiaru dla różnych typów pojazdów podanych w Instrukcji Obsługi wag SAW serii II, było miarodajne dla prawidłowego ustalenia wyników uzyskanych w czasie kontroli. Brak stosownego wyjaśnienia powyższej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), które w rezultacie mogło prowadzić do naruszenia także przepisu art. 80 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji stwierdził, iż wynik ważenia był podstawą nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Sąd I instancji wskazał, że z dokumentów i aktów prawnych, na które powołuje się organ nie wynika, że przy pomocy dwóch połączonych wag SAW 10C/II można mierzyć naciski na osie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz obliczać masę całkowitą pojazdów przez sumowanie uzyskanych pomiarów. Wskazanych wątpliwości nie usuwa także - zdaniem Sądu I instancji - uzyskana przez wagi ocena zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi są wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach posiadających więcej niż trzy osie oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu SAW 10C/II możliwe było określenie masy całkowitej kontrolowanych pojazdów oraz wartość pomiaru nacisków osi, co wymagałoby uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy Sąd I instancji nie dostrzegł, że w rozpoznawanej sprawie kontroli poddany został zespół dwóch pojazdów, składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego oraz trzyosiowej naczepy, co do których to pojazdów dopuszczalność pomiaru w zakresie ich masy całkowitej oraz nacisków na osie przy użyciu jednego tylko zespołu wag typu SAW 10C/II wprost wynika ze Świadectwa Homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji Obsługi tych wag, natomiast skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wyniki pomiaru ww. parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 10C/II w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów;

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu w uzasadnieniu wyroku, że kontroli poddano pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego o trzech osiach i naczepy ciężarowej czteroosiowej, przez co niemożliwym było dokonanie pomiarów dwoma parami wag SAW 10C/2 podczas, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że kontroli poddano zespół pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej naczepy i co za tym idzie dopuszczalny był pomiar w zakresie ich masy całkowitej przy użyciu jednego tylko zespołu wag typu SAW 10C/II wprost wynika ze Świadectwa Homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji Obsługi tych Wag,

3. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się w błędnym oparciu przez Sąd I instancji swojego wyroku na orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. Akt VI SA/Wa 2488/12) oraz orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1315/13) i tym samym przywołaniu na użytek rozpoznawanej sprawy argumentacji, że zarówno Świadectwo Homologacji jak i Instrukcja Obsługi wag typu SAW 10C/II nie określa w sposób jednoznaczny, że za pomocą jednej pary wag możliwy jest pomiar nacisków osi pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz ich masy całkowitej, podczas gdy na gruncie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania NSA była kontrola, gdzie jeden z pojazdów - naczepa - faktycznie wyposażona była w liczbę osi większą niż trzy, natomiast w niniejszej sprawie kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego oraz trzyosiowej naczepy.

Organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

D. A. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i wskazał m.in., że ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdu którym kierował skarżący przy użyciu wag typu SAW 10C/II poprzez sumowanie wyników pomiarów, co nie zostało przewidziane w sposób jednoznaczny ani w świadectwie homologacji, ani instrukcja obsługi wag powoduje, że pomiar taki był wadliwy, a przynajmniej mógł być wadliwy, a zatem tak dokonane ustalenia nie są wystarczające do zastosowania wobec skarżącego kary pieniężnej, bowiem naruszają zasadę legalizmu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Skarżący zarówno w pkt 1, jak i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Pierwszy zarzut dotyczy błędnego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyjęcia przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu SAW 10C/II możliwe było określenie masy całkowitej kontrolowanych pojazdów oraz nacisków osi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pierwszy zarzut jest w części - tj. w zakresie wartości pomiaru nacisków osi za pomocą wagi typu SAW 10C/II - zasadny.

Natomiast drugi zarzut wskazuje na błędne przyjęcie przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń faktycznych, a dotyczących przedmiotu kontroli dokonywanej przez organy administracji publicznej. Skarżący kasacyjnie organ wskazał, że przedmiotem kontroli, jak wynika z analizy uzasadnienia i argumentacji Sądu I instancji, był pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego o trzech osiach i naczepy ciężarowej czteroosiowej podczas gdy w niniejszej sprawie kontroli poddano zespół pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej naczepy, a w konsekwencji dopuszczalny był pomiar w zakresie ich masy całkowitej przy użyciu jednego tylko zespołu wag typu SAW 10C/II.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że drugi zarzut kasacyjny jest w pełni zasadny.

Z uwagi na związek – w aspekcie procesowym - obu powyższych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny dokona ich łącznej analizy.

Podkreślić należy, że w toku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli zespołu pojazdów składającego się z dwuosiowego pojazdu samochodowego i trzyosiowej naczepy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego dla drogi, po której zespół ten się poruszał (a) nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu samochodowego, (b) nacisku potrójnej osi nienapędowej naczepy ciężarowej oraz (c) przekroczenie dopuszczalnej, całkowitej masy. Okoliczności powyższe stanowiły podstawę nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej.

Wskazać należy, że do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w określonej ustawą wysokości upoważnia wyłącznie uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości (także w zakresie aparatury pomiarowej). Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając możliwość jej nałożenia od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w aspekcie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 07 lutego 2017, sygn. akt II GSK 1694/16).

Podkreślić należy, że organy administracji publicznej obu instancji oparły się przy wydawaniu decyzji na pomiarach zarówno (1) osi pojazdu, jak i jego (2) całkowitej masy, dokonanych za pomocą elektronicznej przenośnej wagi samochodowej typu SAW10 C/II. Użyte w postępowaniu administracyjnym wagi posiadały aktualne świadectwa legalizacji ponownej wydanej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. Świadectwo legalizacji pierwotnej posiadał także, jak wynika z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, przymiar wstęgowy, użyty do pomiaru w trakcie dokonywanej kontroli. Jak wynika z instrukcji obsługi wagi użytej w sprawie - SAW 10 C/II przeznaczona ona została do statycznego pomiaru nacisku kół i osi pojazdów. Z instrukcji tej wynika, że istnieje możliwość pomiaru, za pomocą jednej pary wag, zarówno ciężarówki lub ciągnika, przyczepy lub naczepy - posiadających dwie osie, jak również ciężarówki lub ciągnika, przyczepy lub naczepy - posiadających trzy osie. Za pomocą tego urządzenia istnieje więc możliwość pomiaru zespołu pojazdów składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej naczepy. Natomiast, w zakresie pomiaru masy całkowitej pojazdu, jak wynika z informacji uzyskanej od przedstawiciela producenta wagi użytej w sprawie administracyjnej wynika, że technicznie możliwe jest wyznaczanie całkowitej masy pojazdu jednakże z uwzględnieniem błędu wagi. Jak wynika z instrukcji obsługi tej wagi, dołączonej do akt administracyjnych, przeznaczona ona została wyłącznie do statycznego pomiaru

nacisku kół i osi pojazdów. Brak jest więc wskazania w instrukcji przez samego producenta, że wagi tego typu mogą być także przeznaczone do określania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Odnosząc się do informacji uzyskanej od przedstawiciela producenta wagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższa informacja nie została w żaden sposób uzasadniona. Tak więc należy posiłkować się w tym zakresie wskazaniami producenta zawartymi w instrukcji obsługi tej wagi. Ta ostatnia okoliczność powinna być oceniona przez Sąd I instancji – w płaszczyźnie oceny wartości dowodowej - biorąc pod uwagę także informacje Głównego Urzędu Miar w zakresie wyników tego typu wag i uwzględniając powyżej wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny gwarancje procesowe strony z uwagi na dotkliwy charakter środka prawnego w postaci administracyjnej kary pieniężnej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że 3 zarzut wskazany w skardze kasacyjnej okazał się także zasadny.

Sąd I instancji powołał, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku m.in. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1333/13), wskazując, że w pełni podziela pogląd NSA przedstawiony w powyższej sprawie, a akceptacja tych poglądów – zdaniem Sądu I instancji - oznacza, że zarzuty sformułowane w skardze złożonej do tego Sądu zasługują na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem badania objęty był, jak już wyżej zostało wskazane, zespół pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki DAF oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki HENDRICKS. Tak więc stan faktyczny ustalony w sprawie, która podlegała kontroli judykacyjnej przez NSA (w sprawie o sygn. akt II GSK 1333/13), powoływana jako wzmocnienie argumentacji Sądu I instancji w niniejszej sprawie, dotyczyła odmiennego stanu faktycznego. Te same uwagi należy odnieść do powołanego przez Sąd I instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. Akt VI SA/Wa 2488/12), z którego uzasadnienia wynika, że sprawa dotyczyła pojazdu posiadającego więcej niż trzy osie.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji zobowiązany będzie dokonać ponownej kontroli judykacyjnej działalności organów administracji publicznej uwzględniając powyższe uwagi w zakresie przede wszystkim przydatności i wartości dowodowej pomiarów uzyskanych za pomocą wag typu SAW, użytych w sprawie

administracyjnej, a dotyczących zarówno określania pomiaru obciążenia osi, jak i masy całkowitej pojazdu przy uwzględnieniu ilości elementów składowych pojazdu członowego (tj. dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.