Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 922/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12 ust. 4 a, ust. 4f, ust. 5, art. 18, art. 22 i art. 23
journal: Dz.U. 2020 poz 1363
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.
article: art. 130, art. 154  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2020 r nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 22 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa stała się własnością Powiatu.

Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], udzielił Zarządowi Powiatu – Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Przebudowa drogi powiatowej nr [...] od km 0+000 do km 1+076 (ul. L., klasa drogi L) i od km 1+293 do km 3+829 (od km 1+293 do 2+820 T.-J., klasa drogi L, od km 2+820 do 3+829 ul. S., klasa drogi G), oraz przebudowa drogi powiatowej nr [...] od km 5+960 do km 6+465 i od km 6+560 do km 7+096 (ul. M. klasa drogi L) oraz budowa drogi powiatowej nr [...] od km 3+829 do km 5+960 (klasa drogi L) wraz z przebudową towarzyszącej infrastruktury technicznej".

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], Starosta ustalił dla poprzednich właścicieli działki nr 2184/8 w [...] odszkodowanie w łącznej wysokości 121 035 zł (ze wskazaniem kwot przyznanych poszczególnym osobom stosownie do posiadanych udziałów w wywłaszczonej nieruchomości) za ww. nieruchomość położoną w [....], oznaczoną jako działka nr 2184/8 o pow. 0,1555 ha, która stała się własnością Powiatu na mocy ww. decyzji z [...] kwietnia 2011 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołań stron postępowania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) wyrokiem z 23 czerwca 2013 r. II SA/Rz 987/12, uwzględnił skargę i uchylił decyzje obydwu instancji uznając, że naruszają art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 z późn. zm.) w zakresie dat istotnych dla ustalenia odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r. I OSK 2334/13, uchylił ww. WSA wyrok z 23 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd kasacyjny podał, że decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Starosta wydał w dniu [...] kwietnia 2011 r. Z operatu szacunkowego z 9 grudnia 2011 r. wynika zaś, że uwzględniono w nim stan nieruchomości na [...] kwietnia 2011 r., czyli dzień wydania decyzji odpowiadający dyspozycji art. 18 ust. 1 ustawy. Jeżeli chodzi natomiast o drugą datę decydującą o wartości nieruchomości to należy przyjąć, że warunek ten jest spełniony także wtedy, gdy decyzja w sprawie odszkodowania jest wydana w terminie jak najbliższym daty wynikającej z operatu szacunkowego. W myśl art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 z późn. zm.) – dalej: "u.g.n.", znajdującym zastosowanie z mocy art. 12 ust. 5 ustawy, operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany wartości lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. W niniejszej sprawie rzeczoznawca oględziny nieruchomości przeprowadził w dniu 25 listopada 2011 r. i na ten dzień określił jej wartość. Decyzję odszkodowawczą Starosta wydał zaś [...] czerwca 2012 r. Dosłowne rozumienie art. 18 ust. 1 ustawy, sprowadzające się do przyjęcia, że ustalenie odszkodowania powinno nastąpić w dacie wskazanej w operacie nie jest praktycznie możliwe do zrealizowania, dlatego też zachodzi konieczność dokonania wykładni tego przepisu przy uwzględnieniu zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i zasad sporządzania wyceny nieruchomości. Samo tylko stwierdzenie rozbieżności dat oględzin i wydania decyzji oraz stwierdzenie na tej podstawie wadliwości ustalonego odszkodowania bez analizy i uzasadnienia tego stanowiska było niewystarczające.

WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. II SA/Rz 995/15, uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Sąd podniósł, że nie nastąpiło naruszenie terminów w zakresie wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość przejętą pod realizację drogi publicznej i stwierdził, że operat szacunkowy wykonano zgodnie z art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z zachowaniem reguł określonych w art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie wyjaśniające i ustalenia poczynione przez organ w przedstawionym zakresie są wyczerpujące i przeprowadzono je zgodzie z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". Sąd podał, że dla zakwestionowania wyceny biegłego na etapie postępowania odszkodowawczego strona miała możliwość złożenia kontrwyceny sporządzonej na własne zlecenie. Jeżeli sporządzone wyceny wskazywałyby na istotne różnice w określonej wartości nieruchomości organ miałby obowiązek wskazać, którą wycenę uważa za wiarygodną i na jej podstawie określić odszkodowanie bądź zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu. Kwestionowanie operatu szacunkowego przez stronę, niepoparte żadnym przeciwdowodem jest niewystarczające do podważenia wiarygodności wyceny. O takiej możliwości kwestionowania operatu oraz sporządzenia operatu przez innego rzeczoznawcę na koszt zlecającego strony były informowane, ale z niej nie skorzystały.

Starosta decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadał rygor natychmiastowej wykonalności, dlatego termin na wydanie nieruchomości, uprawniający do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy należy liczyć od dnia doręczenia właścicielom zawiadomienia o jej wydaniu. Z akt, ani z decyzji nie wynika, kiedy faktycznie przedmiotowa nieruchomość została wydana inwestorowi i w jakich okolicznościach. Sąd zastrzegł przy tym, że nie jest możliwe zastosowanie instytucji wydania nieruchomości w stosunku do udziału we własności nieruchomości.

Sąd wyjaśnił, że złożenie odwołania od decyzji organu I instancji o ustaleniu odszkodowania nie można utożsamiać z brakiem zgody właściciela (współwłaściciel) na wydanie nieruchomości przeznaczonej do realizacji inwestycji drogowej. Istotna jest natomiast okoliczność, że wg. oświadczenia uczestnika na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. inwestor rozpoczął prace na przedmiotowej nieruchomości "zaraz po wydaniu decyzji w kwietniu 2011 r.". Organy nie poczyniły żadnych ustaleń w tym zakresie. Nie ustalono zatem, czy zachowano termin z art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. I OSK 484/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 995/15. NSA podniósł, że Powiat nie mógł być stroną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do badania zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, wniesionej przez ten Powiat. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi kasacyjnej, gdyż skoro WSA dopuścił Powiat do udziału w postępowaniu sądowym, to tym samym brak było obecnie podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi kasacyjnej.

Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Starosta decyzją z dnia [....] stycznia 2020 r. nr [...] ustalił odszkodowanie w wysokości 125 769 zł za nieruchomość położoną w J., oznaczoną jako działka nr 2184/8 o pow. 0,1555 ha, która z mocy prawa stała się własnością Powiatu, na rzecz poprzednich współwłaścicieli tej nieruchomości, określając jednocześnie wysokość odszkodowania przypadającego każdemu podmiotowi. Organ zaliczył też na poczet odszkodowania kwotą odszkodowania wypłaconego w dniu 11 września 2012 r. na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. w wysokości 121 035 zł, zwaloryzowaną na dzień wydania decyzji do kwoty 128 297 zł oraz zobowiązał proporcjonalnie poprzednich współwłaścicieli nieruchomości do zwrotu kwoty 2 528 zł stanowiącej kwotę nadpłaconego odszkodowania.

Organ I instancji podał, że brak wydania nieruchomości przez wszystkich jej współwłaścicieli powoduje, że nieruchomość ta nie została wydana w terminie określonym art. 18 ust. 1e ustawy, wobec czego brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o dodatkowe 5% jego kwoty. Ustalono, że A. Ł. i J. Ł. nie złożyli oświadczenia o dobrowolnym wydaniu przynależnych im udziałów w nieruchomości, a sam inwestor nie objął nieruchomości w posiadanie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Starosta wskazał przy tym, że kwota odszkodowania została ustalona zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z wyroków sądów administracyjnych wydanych w opisywanej sprawie i uwzględnia kwoty wypłaconego dotychczas odszkodowania po jego zwaloryzowaniu na dzień rozstrzygania sprawy.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. Ł. i J. Ł. argumentując, że inwestor nie był zainteresowany niezwłocznym objęciem w posiadanie wywłaszczonej nieruchomości. Nie jest zatem zrozumiałe, dlaczego strony pozbawiono prawa do powiększenia odszkodowania o 5%. Tym bardziej, że żaden przepis prawa nie określa stopnia aktywności właściciela i uzewnętrznienia wydania nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2020 r.

Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Wojewoda podał, że operat szacunkowy pod względem formalnym oraz prawidłowości danych dotyczących szacowanej nieruchomości posiada wartość dowodową dla potrzeb ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr 2184/8. Powiększenie kwoty odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości następuje tylko w przypadku wydania nieruchomości, a nie udziałów w nieruchomości, to brak było podstaw do zastosowania wskazanej regulacji w realiach opisywanej sprawy. J. Ł., W. C., H. J. i K. R. złożyli oświadczenie o wydaniu należących do nic udziałów nieruchomości, natomiast A. Ł. i J. Ł. nie wyrazili takiej woli. Tym samym nie doszło do wydania nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, gdyż nieruchomość odwołujących się została przekazana inwestorowi w dniu 16 listopada 2011 r., a stosowne zawiadomienie o wydaniu decyzji doręczono odwołującym się w dniu 2 maja 2011 r.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli A. Ł., J. Ł. i W. C.,

W. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem skarżącej, zastosowanie waloryzacji do kwot odszkodowania wypłaconego kilka lat wcześniej, skutkujące powstaniem po stronie dawnych współwłaścicieli nieruchomości obowiązku zwrot części odszkodowania, stanowi naruszenie obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. II SA/Rz 922/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargi A. Ł. i J. Ł..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach wyżej opisanych, a także kierując się oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) w wyroku z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 484/16, doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna.

W ponownie prowadzonym postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania niezbędnym okazało się ponowienie procedury wyceny działki nr 2184/8 o pow. 0,1555 ha położonej w [....] obr. [...]. W związku z powyższym powołano nowego rzeczoznawcę majątkowego dla sporządzenia operatu szacunkowego.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 12 ust. 4 a, ust. 4f, ust. 5, art. 18, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 z późn. zm.) zwana dalej specustawą drogową.

Ustalenia stanu faktycznego przyjętego do orzekania przez organy stały się też podstawą do orzekania przez Sąd wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Stosownie do art. 130 u.g.n., wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku, gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio (ust. 1). W myśl art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

Ogólne wskazania dla przeprowadzania wyceny nieruchomości zawarto w art. 134 u.g.n., stosownie do którego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości (ust. 1). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (ust. 2). Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (ust. 3). Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia (ust. 4).

Przy określaniu wartości budynków lub ich części, budowli, urządzeń infrastruktury technicznej i innych urządzeń szacuje się koszt ich odtworzenia, z uwzględnieniem stopnia zużycia (art. 135 ust. 4 u.g.n.)

W zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano również na art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, który przewiduje, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przy sługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za opisane wyżej nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (art. 12 ust. 5 specustawy drogowej).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa na podstawie tejże ustawy stały się własnością Skarbu Państwa bądź odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli natomiast na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę o wartości tych praw (art. 18 ust. 1a).

Podstawą ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie ww. działki aktualnie stanowi operat szacunkowy z dnia 22 listopada 2019 r. rzeczoznawcy majątkowego, którym wartość działki ustalono na kwotę 125,769 zł.

Szczegółowo sposób przeprowadzania wyceny nieruchomości określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) dalej zwane: "rozporządzeniem".

Stosownie do § 36 ust. 1 rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 i Nr 199, poz. 1227 oraz z 2009 r. Nr 72, poz. 620) określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 u.g.n. bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji.

Z § 36 ust. 4 rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody techniki i szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Z operatu wynika, że na wycenianej działce znajdowały się nasadzenia i budowla (droga utwardzona tłuczniem) biegły określił jej wartość odtworzeniową (art. 135 u.g.n.). Wartość gruntu określono w podejściu porównawczym metodą porównywania parami, wartość budowli w podejściu kosztowym metodą kosztów odtworzenia budowli - techniką szczegółową, a wartość roślin ogrodowych metodą kosztowo - dochodową na podstawie poradnika "Szacowanie wartości ogrodniczych plantacji kultur wieloletnich".

Biegły ustalił na podstawie zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] z dnia 5 grudnia 2017 r., że działka była przeznaczona pod inwestycję drogową, co jest tożsame z celem, na jaki ją wywłaszczono. Wynika to z zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] obszaru "P." w [...] - kontur planistyczny KDG - 01. Szczegółowy opis nieruchomości nr 2184/4 biegły zawarł w pkt 5.2.operatu (str. 4 i 5).

Z operatu szacunkowego wynika, że biegły dokonał analizy rynku nieruchomościami przeznaczonych w opracowaniach planistycznych pod inwestycję drogowe i wyłonił dziesięć transakcji z takimi nieruchomościami, a z tych trzy transakcje nieruchomościami podobnymi, z którymi porównywał wycenianą nieruchomość według określonych parametrów (pkt 7 operatu). Na str. 6 i 7 operatu szacunkowego biegły przedstawił w ujęciu tabelarycznym zestawienie transakcji nieruchomości stanowiących podstawę wyceny, zestawienie cech rynkowych i ich wag dla określonego rynku oraz charakterystykę rynku w ramach cech rynkowych. Wybór nieruchomości nastąpił według transakcji z rynku lokalnego.

W operacie zawarto też opis noty interpretacyjnej NI, która określa zastosowanie podejścia porównawczego w wycenie nieruchomości, a następnie opis nieruchomości nr 1, nr 7, nr 8 przyjętych do porównania w aspekcie cech rynkowych. Analiza i ważenie cech rynkowych nieruchomości przyjętych, jako podstawą dla określenia wartości nieruchomości wycenianej dowodzi, że dobór został przeprowadzony zasadnie, a ich cechy są porównywalne. Nie są takie same, ale tak jak przedstawił to biegły najbardziej zbliżone do nieruchomości wycenianej. Dlatego nie można zarzucić nieadekwatnego doboru nieruchomości do przyjętej metody wyceniania. W wyniku przeprowadzonej oceny biegły ustalił wartość rynkową wycenianej nieruchomości na 118 802 zł., przy ustaleniu wartości 1 m2 na poziomie 76,40 zł.

W pkt 10 operatu przedstawiono obliczenie kosztów odtworzenia nawierzchni utwardzonej tłuczniem, a z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego określono wartość tego obiektu na 2 074 zł.

W pkt 11 operatu biegły określił wartość składników roślinnych, w tym wartość roślin sadowniczych na kwotę 4 791 zł, a wartość roślin ozdobnych na kwotę 102 zł.

W operacie przyjęto, że łączna wartość nieruchomości nr 2184/8 obr. [...] w [....] wynosi 125 769 zł.

Wysokość odszkodowania została ustalona według stanu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) oraz na podstawie jej wartości odtworzeniowej na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, co nastąpiło [....] stycznia 2020 r.

Stosownie do art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona decyzji w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Z art. 132 ust. 3a u.g.n. wynika, że jeżeli decyzja na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.

W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 132 ust. 3 u.g.n. na skutek wydania decyzji kasacyjnej przez Wojewodę z dnia [...] października 2017 r. nr [...] r., którą uchylił decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania w wysokości 121 035 zł za działkę nr 2184/8 o pow. 0,1555 ha, położoną w obrębie nr [...] miasta [...], która z mocy prawa stała się własnością Powiatu. Ponadto z powołanych przepisów wynika, że dokonanie waloryzacji jest obowiązkiem organu.

Dokonując waloryzacji odszkodowania organ I instancji zobligowany był do zastosowania regulacji zawartych w art. 5 u.g.n. wskazujących, do jakich wskaźników należy odwoływać się dokonując obliczeń. W omawianym przepisie wprowadzono zasadę, że waloryzacja kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 5 ust. 4 u.g.n., w przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Organ I instancji w uzasadnieniu podał okres, który obejmuje waloryzacja zastosowane wskaźniki wraz ze wskazaniem przyczyn ich wyboru oraz szczegółowe wyjaśnienie dla wyliczenia zwaloryzowanego odszykowanie. Okres waloryzacji to czas wyznaczony wypłatą w dniu 11 września 2012 r. odszkodowania, a zamyka go data wydania decyzji przez organ I instancji, czyli [...] stycznia 2020 r.

W skardze do Sądu W. C. wniosła o rozpatrzenie przez Sąd tylko zastosowania przez Starostę [....] w swojej decyzji waloryzacji kwot już wypłaconych i niezauważenie tego w swojej decyzji przez Wojewodę.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu Sąd wyjaśnił, że waloryzacja odszkodowania byłą obowiązkiem organów orzekających w sprawie, z którego prawidłowo wywiązał się organ I instancji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Natomiast podstawą prawną działania Wojewody był art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., co wyraziło się w rozstrzygnięciu decyzji utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji. Decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, o której mowa w art. 138 (1) pkt 1 k.p.a., stanowiąca jeden z rodzajów rozstrzygnięć, które może podjąć organ odwoławczy w następstwie rozpatrzenia odwołania, wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy oznacza zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza przede wszystkim utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, a zatem działania organów obydwu instancji należy uznać za legalne.

Prawidłowo też zostało wyjaśnione braku możliwości zastosowania podwyższonego odszkodowania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy. Zawiadomienie o wydaniu decyzji przez Starostę J. A. Ł. i J. Ł. nastąpiło w dniu 2 maja 2011 r. i do czerwca 2011 r. współwłaściciele udziałów w wywłaszczonej nieruchomości nie złożyli stosownego oświadczenia. Realizacja inwestycji drogowej nastąpiła od 16 listopada 2011 r. i zakończona w dniu 7 listopada 2012 r. protokołem odbioru końcowego wykonanych robót.

W związku z prawomocnym odrzuceniem skargi A. Ł. i J. Ł. Sąd pominął merytoryczną oceną ich skargę.

Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że stronom postępowania zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania, a każdy wniosek składany przez strony postępowania był przez organy procedowany adekwatnie do zgłoszonych treści.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.