Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 1471/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz - spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant referent Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. K. i T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Kluczborku z dnia 30 kwietnia 2003 r., nr IX/70/03 w przedmiocie zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) określa, że zaskarżona uchwała w całości nie może być wykonana, 3) zasądza od Gminy Kluczbork na rzecz skarżących kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr XXXIV/270/01 z dnia 21 lutego 2001 r., Rada Miejska w Kluczborku, postanowiła przystąpić do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka, jak również wsi: Bogacica, Kuniów, Bąków, Kujakowice Górne, Kujakowice Dolne, Krzywizna, Biadacz, Łowkowice, Borkowice, Bażany, oznaczonych na załącznikach graficznych. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Miejskiemu.

Zarząd zawiadomił o przystąpieniu do sporządzenia planu poprzez zamieszczenie komunikatu w "Nowej Trybunie Opolskiej" z dnia 26 czerwca 2001 r. Zainteresowanych poinformowano o możliwości składania wniosków do planu.

Pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. Zarząd zawiadomił H. i T. K., o wyłożeniu projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka. W zawiadomieniu podano miejsce i czas wyłożenia projektu (Urząd Miejski w Kluczborku, od dnia 8 lipca 2002 r. do dnia 29 lipca 2002 r.) oraz poinformowano o prawie składania protestów i zarzutów.

W dniu 4 lipca 2002 r. Zarząd opublikował w "Nowej Trybunie Opolskiej" komunikat o wyłożeniu projektu planu zagospodarowania przestrzennego wskazując miejsce i czas wyłożenia oraz informując o prawie składania zarzutów i protestów.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2002 r., I. K., działając w imieniu H. i T. K., będących właścicielami nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], wniosła do Zarządu Miejskiego zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Kluczborka. Zarzut dotyczył treści opracowywanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren przy ul. [...], w szczególności nieruchomość położoną przy ul. [...] (dz. nr ew. A) i nieruchomości sąsiednie, m.in. przy ul. [...] (działki powstałe po podziale dz. nr ew. B - C, D, E, F). W piśmie wniesiono o sprecyzowanie i uzupełnienie zapisu w planie zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu o zapis: "zakaz lokalizacji wszystkich nowych obiektów, odbudowy, rozbudowy, przebudowy, modernizacji lub zmiany sposobu użytkowania obiektów istniejących obniżających standard warunków mieszkaniowych". Podniesiono, iż aktualnie obowiązujący i mający obowiązywać w nowym planie zapis: "F-3-MN- tereny istniejącej i projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Adaptacja istniejącej zabudowy mieszkalnej. Dopuszcza się remonty i przekształcenia zabudowy", jest nieprecyzyjny i powoduje nadinterpretację pracowników Zarządu Miejskiego w Kluczborku oraz Starostwa Powiatowego. Ponadto jest on niezgodny z art. 140 Kc, art. 21 Konstytucji oraz z przepisami ustawy - Prawo ochrony środowiska, ponieważ narusza interes prawny wnoszących zarzut, poprzez ograniczenie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości przy ul. [...]. Wnoszący zarzut wskazali, iż wskutek złej interpretacji cytowanego zapisu, w najbliższym sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w oparciu o decyzję Starosty Powiatowego w Kluczborku - pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania - powstała inwestycja, która według rozporządzenia Ministra Ochrony Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych (...), zaliczana jest do uciążliwych dla środowiska. Dodatkowo przetwarza ona odpady termiczne zaliczane wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, do odpadów niebezpiecznych. Jako inwestycję uciążliwą dla środowiska wskazano również działającą w najbliższym sąsiedztwie stolarnię. Zdaniem wnoszących zarzut, obydwie te inwestycje, w sposób oczywisty pogarszają warunki życia sąsiadów, wpływają na pogorszenie środowiska naturalnego, uniemożliwiają swobodny wypoczynek na sąsiednich nieruchomościach oraz z uwagi na brak zapewnionego bezpieczeństwa przeciwpożarowego ograniczają wykorzystanie nieruchomości sąsiednich o funkcji mieszkaniowej w przyszłości i wpływają na zmniejszenie ich wartości. Dlatego też, aby uniknąć wydawania niewłaściwych decyzji administracyjnych dla terenów w najbliższym sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, zapis "dopuszcza się remont i przekształcenia zabudowy", winien zostać doprecyzowany. Pozwoli to uniknąć w przyszłości łamania prawa. Na poparcie zarzutu, w piśmie powołano się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2419/97, LEX nr 48760 oraz z dnia 19 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 1462/96, LEX nr 45739).

Pismem z dnia 16 kwietnia 2003 r. I. K., pełnomocnik H. i T. K., zawiadomiona została o terminie sesji Rady Miejskiej w Kluczborku, na której miały być rozpatrzone nieuwzględnione protesty i zarzuty, dotyczące zatwierdzenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Kluczbork.

W dniu 19 kwietnia 2003 r. Zarząd opublikował w "Nowej Trybunie Opolskiej" zawiadomienie o sesji Rady Miejskiej poświęconej uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Kluczbork oraz rozpatrzeniu nieuwzględnionych zarzutów wniesionych do planu. W zawiadomieniu podano miejsce i termin sesji (Urząd Miejski w Kluczborku, 30 kwietnia 2003 r.).

W wyznaczonym terminie, tj. 30 kwietnia 2003 r., Rada Miejska w Kluczborku podjęła uchwałę nr IX/70/03, o odrzuceniu protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka, wniesionego przez I. K. Rada powołała się na przepis art. 23 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż pomimo sformułowania wniesionego zastrzeżenia jako zarzut, z jego treści wynika, że należy kwalifikować je jako protest. Wyjaśniono, iż strona wnosząc zarzut winna wskazać, iż ustalenia projektu planu naruszają konkretny przepis prawa. Przywołanie przez pełnomocnika właścicieli działki nr G, naruszenia przepisów 21 Konstytucji RP oraz art. 140 Kc, nie uzasadnia jednak takiej interpretacji. Zdaniem organu ustalenia planu, pozostawiając działkę nr 13 w dotychczasowym kształcie i przeznaczeniu, nie naruszają prawa własności osób posiadających tytuł prawny do tej nieruchomości, a tym samym nie naruszają przepisu art. 21 Konstytucji RP. Nie powodują również ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, a więc nie łamią również przepisu art. 140 Kc. Potwierdzono przy tym, iż w projekcie planu nastąpiła zmiana warunków przeznaczenia i zagospodarowania terenów w sąsiedztwie działki nr 13. Projekt nowego planu sankcjonuje wydane wcześniej decyzje administracyjne poprzez wydzielenie z dotychczasowego terenu zabudowy mieszkaniowej - jednorodzinnej (F-3-MN), funkcjonujących tam zainwestowanych terenów niemieszkalnych: produkcyjnych i magazynowo-składowych. Pomimo to, nie następuje jednak ograniczenie dotychczasowego sposobu wykorzystywania działki nr G. W dalszym ciągu nieruchomość ta, w swoich dotychczasowych granicach, jest terenem przeznaczonym na cele zabudowy mieszkaniowej - jednorodzinnej. Podkreślono również, iż projekt planu dla terenów zabudowy mieszkaniowej - jednorodzinnej zawiera stosowny zapis (§ 14 ust. 2.1 pkt e), o który wnioskuje pełnomocnik. Wymóg ochrony warunków życia mieszkańców sąsiadujących z terenami produkcyjnymi, zawierają natomiast zapisy dla terenów oznaczonych w planie symbolem P. W związku z tym, w przypadku wykazania w ocenie oddziaływania na środowisko, sporządzonej dla inwestycji mogącej znacząco pogorszyć stan środowiska, iż będą następować zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie albo dokuczliwe dla środowiska, a zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i zanieczyszczenie odpadami, wykraczające poza granice władania terenem, wówczas inwestycja taka, z uwagi na brak możliwości wyznaczenia w tym rejonie obszaru izolacyjnego, nie będzie mogła być realizowana.

W dniu 15 maja 2003 r. Burmistrz Kluczborka opublikował w "Nowej Trybunie Opolskiej" zawiadomienie o sesji Rady Miejskiej poświęconej uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka, wskazując miejsce i czas sesji.

Zarządzeniem Nr 96/03, z dnia 19 maja 2003 r., Burmistrz Kluczborka stwierdził spójność projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka z polityką przestrzenną gminy określoną w Stadium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Kluczbork.

Uchwałą nr X/89/03 z dnia 28 maja 2003 r., Rada Miejska w Kluczborku uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka, obejmujący ustalenia i rysunek planu stanowiące załącznik do uchwały.

W skardze wniesionej, za pośrednictwem poczty, w dniu 30 maja 2003 r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego, H. i T. K. zarzucili, iż uchwały Rady Miejskiej w Kluczborku z dnia 30 kwietnia 2003 r. dotyczące: odrzucenia protestu wniesionego do projektu planu oraz uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka, podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa. Skarżący podnieśli, iż organ gminy nieprawidłowo potraktował wniesiony przez nich zarzut jako protest. W ich ocenie zmiana planu wprowadza bowiem ograniczenie prawa własności, przez co powoduje naruszenie interesu prawnego. Zarzucili organowi gminy brak odpowiedzi w przedmiocie wniesionego zarzutu oraz dokonanie zmiany zapisu w projektowanym planie zagospodarowania przestrzennego, po wniesieniu zarzutu. Wyjaśnili, iż na dzień obrad, tj. 30 kwietnia 2003 r., projekt nowego planu sankcjonuje wydane wcześniej bezprawnie decyzje administracyjne "poprzez wydzielenie z dotychczasowych terenów mieszkalnych terenów produkcyjnych, bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością wnioskodawców". Powołując na przepis art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skarżący zarzucili również Radzie Gminy niedotrzymanie procedury i terminów przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego. Jako uchybienia w tym zakresie wymieniono: rozpatrywanie zarzutów przez okres ośmiu miesięcy, wyłożenie projektu planu w terminie 21 dni, ale nie dni roboczych, zmianę zapisów planu po ogólnodostępnym wyłożeniu oraz uchwalenie odrzucenia protestu na tej samej sesji na której uchwalono plan, co uniemożliwiło rozpatrzenie zasadności wniesionych zarzutów. Jednocześnie skarżący wskazali, iż uzasadnienie prawne i faktyczne uchwały odrzucającej protest jest lakoniczne i niezgodne z prawem. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zaznaczyli, iż w planie nie przewidziano wprowadzenia strefy ochronnej pomiędzy zabudową mieszkaniową a produkcyjną. Ponadto stwierdzili, że legalizacja obiektów produkcyjnych wybudowanych niezgodnie z dotychczas obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego nie może zostać usankcjonowana poprzez zmianę planu, gdyż stanowi to działanie wbrew prawu.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2003 r., pełnomocnik skarżących wystąpił w ich imieniu do Rady Miejskiej w Kluczborku o przesłanie kopii uchwał podjętych przez Radę, w dniu 30 kwietnia 2003 r., w przedmiocie odrzucenia protestu wniesionego przez skarżących do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwalenia tego planu. Zdaniem wnoszących pismo, uchwały te winny zostać im doręczone bez dodatkowego wnioskowania, jako że byli stroną postępowania. Doręczenie uchwał dało by im bowiem możliwość ich zaskarżenia. W piśmie, powołując się na przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wezwali również organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżących, będących właścicielami nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], który został naruszony poprzez złe przeprowadzenie procedury podjęcia wskazanych uchwał. Zdaniem skarżących, uchwalenie odrzucenia protestów do projektu planu i uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym samym terminie potwierdza, iż Gmina z góry założyła odrzucenie wszystkich protestów (zarzutów). Powołując się natomiast na przepis art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zarzucili niedotrzymanie procedury i terminów przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, kwestionując prawidłowość potraktowania zarzutu wniesionego przez H. i T. K. jako protestu, zarzucili brak odpowiedzi w przedmiocie wniesionego zarzutu oraz dokonanie zmiany zapisu w projektowanym planie zagospodarowania przestrzennego, po wniesieniu pisma. Wskazano, iż na dzień obrad, tj. 30 kwietnia 2003 r., projekt nowego planu sankcjonował wydane wcześniej bezprawnie decyzje administracyjne "poprzez wydzielenie z dotychczasowych terenów mieszkalnych terenów produkcyjnych, bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością wnioskodawców.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Kluczborku poinformowała, iż podczas sesji w dniu 30 kwietnia 2003 r., nie podejmowała uchwały dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kluczborka oraz wsi Ligota Dolna, Ligota Górna i Ligota Zamecka. Punkt dotyczący wskazanej uchwały wycofany został z porządku obrad sesji z dnia 30 kwietnia 2003 r. Plan uchwalony został uchwałą nr X/89/03 z dnia 28 maja 2003 r. Organ wyjaśnił również, powołując się na opinię architekta Stanisława Wagnera, iż wniesiony przez skarżących zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakwalifikowany został jako protest, ponieważ nie spełniał kryteriów zarzutu. Prawo własności osób posiadających tytuł prawny do danej nieruchomości nie zostało naruszone. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż zapisy dotyczące projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarówno w części graficznej jak i tekstowej, w zakresie spornego terenu nie uległy zmianie od czasu wyłożenia projektu do czasu jego uchwalenia. Wyjaśniono przy tym, iż skarżący pomimo istnienia takiej możliwości, nie występowali do Urzędu Miejskiego w Kluczborku o wydanie dokumentów z udostępnionej dokumentacji planistycznej. Wskazano również, iż trudno jest mówić o złej interpretacji projektu planu przez pracowników urzędu, gdyż zapisy planu są bardzo jednoznaczne i nie występuje możliwość dowolności ich interpretacji. Co do zarzutu niedotrzymania procedury i terminów sporządzania i uchwalania planu, organ wyjaśnił, iż zawiadomienie o wyłożeniu planu skarżący otrzymali w ustawowym terminie tj. w dniu 9 czerwca 2003r. Wyłożenie planu odbyło się w okresie od 8 lipca 2002 r. do 29 lipca 2003r., a rozpatrzenie zarzutów i protestów nastąpiło w dniu 16 września 2002 r., tj. w okresie miesiąca po wyłożeniu planu oraz po ustawowym terminie składania zarzutów i protestów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej uchwały wykazała, że uchwała ta nie odpowiada wymogom prawa.

Zaznaczyć należy, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była uchwała Rady Miejskiej w Kluczborku o odrzuceniu protestu wniesionego przez skarżących na ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na uchwałę w sprawie planu miejscowego rozpatrywano w tut. Sądzie w innej sprawie (sygn. akt II SA/Wr 1472/03).

Rozważania rozpocząć należy od ustalenia z jakiego środka prawnego przewidzianego procedurą planistyczną skorzystali skarżący, a tym samym czy organ prawidłowo potraktował wniesione przez skarżących zastrzeżenia, do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako protest. Ustalenia w tym zakresie są konieczne do oceny prawidłowości zaskarżonego aktu. Inną bowiem formę i treść winna posiadać uchwała podjęta wobec zarzutu, a inną wobec protestu. W zależności od rodzaju środka prawnego, inne są również obowiązki spoczywające na organie, jak również inna jest droga zaskarżenia uchwały do sądu.

Uchwała podjęta została w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz.139 ze zm.), w oparciu o art. 23 ust.3 tej ustawy. Ani ten, ani inne przepisy wspomnianej ustawy nie przewidywały możliwości wniesienia skargi na uchwałę o odrzuceniu protestu do projektu planu miejscowego. Nie oznacza to jednak wykluczenia kontroli sądu administracyjnego w sprawie zainicjowanej pismem skarżących, kwestionujących ustalenia projektu zmiany planu na terenie sąsiadującym z działką stanowiącą własność skarżących. O charakterze wniesionego środka przesądza bowiem jego treść, a nie jego kwalifikacja dokonana przez organy gminy. Gdy osoba wnosząca pismo składa zastrzeżenia o charakterze kompleksowym z punktu widzenia założeń planu, pismo stanowi protest w rozumieniu art. 23 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jeśli pismo zawiera zastrzeżenia, dotyczące jednostkowej kwestii, wskazujące na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby kwestionującej projekt planu, to jest ono zarzutem, spełniającym wymogi art. 24 ust.1 omawianej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 823/99, System Informacji Prawnej LEX nr 48213). Pismo mające zaś znamiona zarzutu powinno być załatwione w trybie art. 24, a nie w trybie art. 23 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (patrz: postanowienie SN z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt III RN 163/01, OSNP 2003/20/480; postanowienie SN z dnia 22 lipca 2003 r., sygn. akt III RN 72/03, niepublikowane). Uchwała odrzucająca pismo będące w rzeczywistości zarzutem podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 24 ust.4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a więc bez przewidzianego w art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 11 października 1999 r., sygn. akt 9/99, ONSA 2000/1/5; cyt. postanowienie SN z dnia 22 lipca 2003 r., sygn. akt III RN 72/03).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, pismo skarżących z dnia 7 sierpnia 2002 r., skierowane do Zarządu Miejskiego w Kluczborku, nosiło znamiona zarzutu. Powołali się oni na tytuł własności nieruchomości, tj. zabudowanej działki nr G., położonej przy ulicy [...] w K., objętej projektem planu miejscowego i bezpośrednio sąsiadującej z obszarem, na którym zaplanowano w projekcie zmianę przeznaczenia terenu. Tytułując pismo użyli określenia: "dotyczy zarzutu" oraz wskazali, jako podstawę prawną pisma, przepis art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zarząd Miejski w Kluczborku, rozpatrując w dniu 16 września 2002 r., pisma osób kwestionujących ustalenia projektu planu, określił pismo skarżących jako zarzut. W trakcie postępowania sądowego przedłożono kopię mapy ewidencyjnej i załącznik graficzny do projektu planu, z których to dokumentów wynika bezpośrednie sąsiedztwo działki nr 13 stanowiącej własność skarżących, z obszarem na którym zaprojektowano nowe przeznaczenie terenu - jednostka strukturalna: P "tereny zabudowy produkcyjnej". W piśmie z dnia 7 sierpnia 2002 r. skarżący podnosili negatywne skutki takiego przeznaczenia terenu dla korzystania przez nich z przedmiotu własności, wprost powołując się na przepis art. 140 Kodeksu cywilnego. Nie należało, w tej sytuacji, kwalifikować pisma skarżących jako protestu. O naruszeniu interesu prawnego można mówić nie tylko wtedy, gdy nieruchomość wnoszącego pismo jest położona na obszarze objętym projektem planu, na którym to obszarze planowana jest zmiana dotychczasowego przeznaczenia terenu, ale także wówczas, gdy nieruchomość ta tylko sąsiaduje bezpośrednio z terenem objętym w projekcie zmianą dotychczasowego przeznaczenia terenu. Bezpośrednie sąsiedztwo z takim obszarem, zwłaszcza w sytuacji, gdy następuje zasadnicza zmiana przeznaczenia terenu sąsiadującego, z obszaru zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na teren zabudowy produkcyjnej, wskazuje na naruszenie interesu prawnego właściciela nieruchomości, gdyż zmiana sposobu przeznaczenia terenu objętego projektem planu wpływa na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej, jedno z trzech zasadniczych uprawnień właścicielskich.

Innym zagadnieniem jest to, czy to naruszenie interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Kwestia ta jednak może i powinna być rozstrzygana na etapie rozpatrywania zarzutu przez organy gminy, nie zaś w fazie kwalifikowania pisma.

Błędna kwalifikacja pisma kwestionującego projekt planu skutkuje wadę uchwały odrzucającej pismo, powodującą jej nieważność (por. Jan Zimmermann "Zarzuty i protesty w procedurze planowania przestrzennego", Samorząd Terytorialny 1996/10/ str. 27). Niewłaściwe zaliczenie pisma skarżących do protestów spowodowało, iż w uzasadnieniu uchwały nie odniesiono się wyczerpująco do indywidualnej sytuacji wnoszących pismo oraz argumentacji przedstawionej w piśmie. Większa część argumentacji sprowadzała się do wykazania, że skarżący nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu projektu planu, w części odnoszącej się do nieruchomości sąsiedniej.

Niezależnie od uchybienia przedstawionego wyżej, w trakcie procedury planistycznej doszło do innego naruszenia prawa skutkującego nieważność zaskarżonej uchwały. Wbrew wymogowi wynikającemu z art. 18 ust.2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, projekt planu wyłożono do publicznego wglądu na okres krótszy, niż 21 dni roboczych (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1683 / 98, niepublikowany, przytoczony w : Tomasz Bąkowski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2004 r., str. 67).

Wobec powyższego należało, na mocy art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu sądowego wynika z art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) w związku z art. 55 ust.1 ustawy o NSA. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały oparto o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Sprowadzają się one do konieczności rozpatrzenia zarzutu H. i T. K. zgodnie z procedurą określoną w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Co prawda, w dniu 11 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717), na mocy której (art. 88 ust.1) utraciła moc ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, ale zgodnie z art. 85 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.