Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 655/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 134, art. 146, art. 149, art. 152, art. 153, art. 154
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi M. M., G. J. w P., Gabinetów Lekarskich [...] Spółki jawnej w P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Dyrektor W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P. (dalej: "Dyrektor NFZ") działając na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.; dalej "u.o.ś." lub "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy z odwołań dotyczących rozstrzygnięcia z dnia 07 czerwca 2017 roku postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2017 roku do dnia 30 czerwca 2022 roku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne, wniesionego przez M. M. z siedzibą w [...]) P., ul. [...]; Gabinet S. M. P. sp. j. z siedzibą w ([...]) P., ul. [...] oraz Gabinety Lekarskie [...] P. M. sp. j. z siedzibą w ([...]) P., ul. [...] (dalej zwani łącznie "skarżącymi" lub "oferentami"), postanowił oddalić odwołania ww. podmiotów.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 5 kwietnia 2017 r. Dyrektor NFZ, na podstawie art. 139 ust. 2 u.o.ś. ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert nr [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne. Ofertę w tym postępowaniu złożyli m.in. skarżący w dniu [...].04.2017r.

Komisja konkursowa działając na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.o.ś., w dniu [...] maja 2017 r. ( do skarżących M. P. i G. L. [...] I. P. [...] sp. j.) i [...] maja 2017r. (do skarżącej M. M.) odrzuciła w całości oferty skarżących ( każdego podmiotu w osobnym piśmie), jako powód wskazując zawarcie w ofercie nieprawdziwych informacji. Według Komisji nieprawdziwość informacji dotyczyła zadeklarowania przez każdego ze skarżących posiadania cyfrowego aparatu RTG w miejscu udzielania świadczeń (przez co należy rozumieć także uzyskanie stosownego zezwolenia na uruchomienie i korzystanie z przedmiotowego aparatu) i samodzielnego wykonywania zdjęć rentgenowskich.

Organ ustalił, że przedłożona przez oferentów w postępowaniu konkursowym kopia decyzji nr [...] W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2017 r., została wydana w stosunku do innego podmiotu tj. Gabinety Lekarskie [...] I. M., K. M. spółka jawna. A w ofercie każdy ze skarżących zadeklarował posiadanie w miejscu wykonywania świadczeń stomatologicznych aparatu RTG, oświadczyli, że są współposiadaczami wskazanego w ofercie aparatu rentgenowskiego, co uprawnia ich do współkorzystania z przedmiotowego urządzenia we własnym zakresie, co okazało się informacją nieprawdziwą. Nie posiadali bowiem zezwolenia na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego wydanego przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Decyzja nr [...] zezwalała na uruchamianie i stosowanie aparatu rentgenowskiego do zdjęć wewnątrzustnych jedynie przez podmiot oznaczony jako "Gabinety Lekarskie [...] I. M., K. M. spółka jawna, ul. [...], [...]".

Komisja przyjęła, że skarżący podali nieprawdziwe informacje w ankiecie, deklarując posiadanie cyfrowego aparatu RTG i indywidualnego zezwolenia na wykonywanie diagnostyki medycznej z użyciem aparatury rentgenowskiej bez udziału podwykonawców w związku z czym odrzuciła oferty skarżących.

Następnie, [...] czerwca 2017 r. skarżący wnieśli protesty. Podali, że nie zgadzają się z uznaniem, iż podali nieprawdziwe informacje. Wskazali, powołując się na pismo WPWIS z [...] czerwca 2017r.,że ich zdaniem nie ma możliwości wydania kilku decyzji zezwalających w odniesieniu do tego samego aparatu RTG, zarzut braku przedłożenia zezwolenia nie był więc zasadny. I wbrew twierdzeniom organu istniała możliwość legalnego korzystania z aparatu przez podmioty inne niż wskazane w zezwoleniu. Podali, że byli uprawnieni do wskazania, iż świadczenia w zakresie zdjęć RTG będą wykonywać samodzielnie a nie przez podwykonawców, gdyż zapewniali faktyczną samodzielność wykonywania zdjęć. Oferenci podali, że dotychczas taka praktyka przez NFZ nie była kwestionowana. Poza tym nie można im zarzucić, że zamierzali celowo wprowadzić Komisję konkursową w błąd. Wnieśli o obniżenie im punktacji, w przypadku odmiennej od dotychczasowej interpretacji samodzielności wykonywania zdjęć rentgenowskich przez oferenta. Oferenci do protestów przedłożyli dodatkowo umowę o świadczenie usług zawartą z Gabinety Lekarskie [...] I. M., K. M. spółka jawna, ul. [...], [...], której przedmiotem jest m.in. wykonywanie wewnątrzustnych zdjęć rentgenowskich dla potrzeb udzielania świadczeń zdrowotnych przy pomocy aparatów RTG znajdujących się w gabinetach stomatologicznych zlokalizowanych w P. przy ul. [...]. Podali, że umowę tę mieli zawartą przed złożeniem oferty. Udzielali bowiem świadczeń zdrowotnych w tym samym miejscu i w oparciu o częściowo ten sam sprzęt i personel, i wzajemnie świadczyli sobie różnorodne usługi, współpracując pod względem organizacyjnym. W ich ocenie Komisja winna w przypadku odmiennej interpretacji wezwać ich do złożenia wyjaśnień i nie odrzucać ofert a przyznać mniejszą liczbę punktów.

W dniu [...] czerwca 2017 r. Komisja konkursowa oddaliła protesty skarżących. Komisja przyjęła, że prawo do stosowania aparatu rentgenowskiego do celów diagnostyki medycznej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego ma jedynie adresat takiej decyzji, nie zaś jakiekolwiek inne podmioty w związku z czym powinny one wystąpić z odrębnym wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia. Z uwagi na fakt, że skarżący podali nieprawdziwe informacje w tym zakresie Komisja zobowiązana była odrzucić ofertę na podstawie art.149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

7 czerwca 2017r. rozstrzygnięto postępowanie w trybie konkursu ofert, wybierając trzynastu oferentów.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Komisji [...] 2017 r. każdy ze skarżących wniósł do Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w P. odwołanie, w którym zarzucił Komisji naruszenie zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i wniósł o uwzględnienie odwołania i przeprowadzenia z oferentem postępowania w trybie rokowań. Skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko. W ich ocenie Komisja w sposób nieuprawniony uznała, że jest możliwe wydanie kilku decyzji zezwalających na uruchomienie i stosowanie tego samego aparatu rentgenowskiego do zdjęć wewnątrzustnych w stosunku do kilku podmiotów leczniczych udzielających stomatologicznych świadczeń zdrowotnych. Skarżący powołali się na stanowisko W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, według którego decyzja zezwalająca na uruchomienie i stosowanie aparatu RTG może być wydana jedynie dla jednego podmiotu leczniczego. W ocenie skarżących w świetle tego stanowiska oraz przepisów prawa atomowego dopuszczalne jest więc legalne korzystanie z aparatu rentgenowskiego przez inne podmioty aniżeli wyłącznie ten, któremu udzielono zezwolenia. Tym samym w dniu złożenia oferty spełnili warunek posiadania i dostępu do aparatu RTG. Zdaniem skarżących byli oni uprawnieni do oświadczenia w treści oferty, że będą wykonywać zdjęcia samodzielnie, bez udziału podwykonawców, przy użyciu współposiadanego aparatu RTG, znajdującego się w miejscu udzielania świadczeń. Nadto wskazali, że winni być wezwani przez Komisję do złożenia wyjaśnień i w przypadku podtrzymywania przez organ innej niż dotychczasowa interpretacji samodzielności realizowania umowy winny być im obniżone punkty a nie odrzucana oferta. Każdy z nich podał, że ich interes prawny doznał uszczerbku, bowiem gdyby Komisja konkursowa nie dopuściła się wskazanych w odwołaniu naruszeń zasad postępowania wówczas oferty skarżących nie zostałyby odrzucone, zaś biorąc pod uwagę dużą liczbę punktów, które ich oferty uzyskałyby w końcowym rankingu, z bardzo dużym prawdopodobieństwem zostaliby wybrani do zawarcia z nimi umowy.

Dyrektor NFZ na podstawie art. 62 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] postanowił połączyć sprawy z odwołań trzech w/w skarżących do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydaną wobec trzech skarżących, Dyrektor NFZ oddalił odwołania każdego z nich.

Uzasadniając swoje stanowisko kolejno wobec każdego ze skarżących, organ wskazał, że skarżący w odpowiedzi na pytanie ankietowe nr 2.4.2 zadeklarowali dysponowanie w miejscu udzielania świadczeń cyfrowym aparatem RTG do zdjęć wewnątrzustnych. W części V Formularza Ofertowego "Wykaz zasobów" zawarli informację o posiadaniu aparatu rentgenowskiego określonego modelu. Ponadto każdy z nich załączył do oferty oświadczenie, zgodnie z treścią którego w okresie obowiązywania przyszłej umowy zdjęcia RTG będzie wykonywał samodzielnie, bez zlecania podwykonawcom, co zostało także potwierdzone w odpowiedzi na pytanie ankietowe nr [...], w którym skarżący zadeklarowali realizację świadczeń będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem prac techników dentystycznych oraz badań histopatologicznych, jak również w pierwotnie złożonej ofercie nie załączyli żadnej umowy na podwykonawstwo świadczeń. Okoliczność, iż skarżący zadeklarowali samodzielne wykonywanie umowy nabiera w ocenie organu szczególnego znaczenia w kontekście kryteriów oceny ofert określonych w drodze Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm.). Samodzielność w wykonywaniu umowy będącej przedmiotem spornego postępowania podlegała bowiem dodatkowej ocenie, za którą oferenci otrzymywali dodatkowe punkty w ocenie ofert. Okoliczność ta miała zatem wpływ na wynik przedmiotowego postępowania konkursowego.

Odnosząc się do zarzutu, w którym skarżący kwestionują twierdzenie komisji konkursowej o prawie do stosowania aparatu rentgenowskiego do celów diagnostyki medycznej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego jedynie przez adresata tej decyzji, a nie jakikolwiek podmiot, organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 576). Organ wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 Prawa atomowego, wykonywanie działalności związanej z narażeniem, rozumianym jako proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego, polegającej w szczególności na uruchamianiu i stosowaniu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, wymaga zezwolenia. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy Prawa atomowego, wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności polegającej w szczególności na uruchamianiu i stosowaniu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, w tym na uruchamianiu i stosowaniu aparatów rentgenowskich, zawiera oznaczenie jednostki organizacyjnej ubiegającej się o wydanie zezwolenia, jej siedzibę i adres, w przypadku przedsiębiorców - numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile podmiot takie numery posiada, a także określenie rodzaju, zakresu i miejsca wykonywania działalności związanej z narażeniem. Samo wydanie zezwolenia, zgodnie z art. 5 ust. 5, następuje po stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej zezwolenia. W myśl art. 5 ust. 7a ustawy Prawo atomowe, wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie i odmowa przyjęcia zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej. Organ dodał, że decyzja administracyjna jest aktem indywidualnym stosowania prawa. Kreuje ona bowiem określone uprawnienia i obowiązki w odniesieniu do konkretnego adresata, a to dlatego, że stanowi co do zasady wynik postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej sprawie. W takim stanie rzeczy uznał, iż decyzji administracyjnych, czy szerzej, aktów administracyjnych w ogóle, nie można przenosić na inne podmioty niż ich bezpośredni adresaci. Podobnie, z uprawnień kreowanych wydaną decyzją administracyjną, korzystać mogą jedynie ich bezpośredni adresaci, nie zaś jakiekolwiek inne podmioty. Mając to na uwadze organ stwierdził, że jeżeli inne podmioty chcą stosować w prowadzonej działalności aparat RTG wymaga to uzyskania od nich indywidualnego zezwolenia.

Dyrektor NFZ zwrócił również uwagę na to, że w odwołaniu skarżący kwestionują twierdzenie Komisji konkursowej, iż możliwe jest wydanie kilku decyzji zezwalających na uruchomienie i stosowanie tego samego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych w stosunku do kilku podmiotów leczniczych udzielających stomatologicznych świadczeń zdrowotnych. W uzasadnieniu wskazali na stanowisko W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wyrażone w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r., w którym stwierdzono, iż decyzja zezwalająca na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego może być wydana dla jednego podmiotu leczniczego, ponieważ sprecyzowana jest tym samym odpowiedzialność tego podmiotu co do spełnienia warunków użytkowania aparatu rentgenowskiego.

Odnosząc się do powyższego organ wywiódł, iż ani przepisy Prawa atomowego, jak również żaden inny przepis prawa powszechnie obowiązującego nie wskazuje na takie ograniczenie. Przeciwnie, jak wskazano powyżej, z art. 4 ust. 1 pkt 5 Prawo atomowe wynika wprost obowiązek uzyskania zezwolenia na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej. Z art. 5 ust 7a wynika, iż wydanie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wiąże się z wyżej opisanymi konsekwencjami natury prawnej. Wskazać należy również, iż postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego w celach diagnostyki medycznej jest wszczynane na wniosek zainteresowanego, który musi spełniać wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo atomowe określone wymogi. Już z samej zasady nieprzenoszalności praw wynikających z decyzji administracyjnej wydawanej przez państwowego inspektora sanitarnego w sprawie zezwolenia na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego, omówionej powyżej, wynika konieczność uzyskania odrębnego dla każdego podmiotu zamierzającego użytkować aparat rentgenowski stosownego zezwolenia.

Dyrektor WOW NFZ podzielił opinię zastępcy Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego wyrażoną w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] o możliwości wykonywania zdjęć RTG przez pracowników w rozumieniu art. 3 ust. 29 ustawy Prawo atomowe, a więc również osoby wykonujące pracę na podstawie innej niż stosunek pracy, czy osoby wykonujące pracę na własny rachunek. Organ stwierdził, że nie może podzielić rozszerzającej wykładni dokonywanej przez skarżących na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego, która zmierza w kierunku objęcia dyspozycją przepisu art. 3 pkt 19 Prawo atomowe osób niebędących jej pracownikami.

Zgodnie z art. 3 pkt 29 Prawa atomowego przez "pracownika" rozumieć należy pracownika w rozumieniu przepisów Prawa pracy, osobę wykonującą pracę na podstawie innej niż stosunek pracy, jak również osobę wykonującą działalność na własny rachunek, którzy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące mogą otrzymać dawki przekraczające wartości dawek granicznych określonych dla osób z ogółu ludności. Uwzględniając, iż art. 3 ust 29 ustawy Prawa atomowego podaje definicję pracownika, wydaje się, że należy mieć na uwadze osobę, która będzie wykonywała pracę na rzecz pracodawcy i to niezależnie od tego czy wykonuje pracę na cudzy - pracodawcy rachunek, jak to ma miejsce w przypadku osoby związanej umową o pracę, czy na własny rachunek, jak to ma miejsce w przypadku osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą i związanej umową cywilnoprawną z podmiotem posiadającym zezwolenie na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego. W ocenie organu interpretacja skarżących jakoby z treści art. 3 ust 29 w zw. z art. 5a ustawy Prawo atomowe można wywieść wniosek o możliwości korzystania z aparatu rentgenowskiego przez inne podmioty, aniżeli wskazane jako adresat zezwolenia nie może spotkać się z aprobatą. Dyrektor NFZ wskazał, iż w omawianym stanie faktycznym, skarżący zadeklarowali wyłącznie samodzielną realizację umowy, a zatem mamy do czynienia z zupełnie odrębnymi podmiotami, wykonującymi działalność leczniczą na własną rzecz i na własny rachunek, którzy o zawarcie umów z N. Funduszem Zdrowia ubiegają się jako odrębni zupełnie świadczeniodawcy, nie zaś z pracownikami (nawet definiowanymi w sposób szeroki) jednego tylko podmiotu. Wskazać należy, iż gdyby którykolwiek ze skarżących został również wybrany jako podmiot, z którym zostanie podpisana umowa, to zostałyby zawarte odrębne umowy z odrębnymi podmiotami, tj. z każdym ze skarżących oraz podmiotem na który została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego.

Organ nie zgodził się również z twierdzeniem skarżących o uprawnieniu do złożenia oświadczenia o samodzielności wykonywania umowy w aspekcie wykonywania zdjęć RTG. Uprawnienie to w ocenie organu przysługiwałoby każdemu z nich jedynie w sytuacji, kiedy uzyskaliby decyzję państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego zezwalająca na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego, której nie posiadali.

Kluczową w ocenie organu dla oceny prawidłowości przedmiotowego postępowania konkursowego jest kwestia czy skarżący deklarując w swojej ofercie w odpowiedzi na pytanie ankietowe zamieszczone w części VIII pkt. 2.4.2 formularza ofertowego, o treści STM_l_Sprzęt i aparatura medyczna posiadanie cyfrowego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych w miejscu udzielania świadczeń, podali informację prawdziwą, czy nieprawdziwą w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy. Organ stwierdził, iż nie powinno budzić wątpliwości zwłaszcza u profesjonalistów (przedsiębiorców), jakimi są (a w każdym razie powinni być) świadczeniodawcy biorący udział w takim postępowaniu, że z pojęciem posiadania cyfrowego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych wiąże się możliwość korzystania z zeń, zarówno faktyczna, jak i prawna, w celu udzielania świadczeń diagnostycznych, tj. rzeczywista możliwość stosowania tego aparatu zgodnie z prawem. W tym kontekście Dyrektor NFZ stwierdził, iż komisja konkursowa trafnie przyjęła, iż świadczeniodawca może legalnie eksploatować posiadany aparat RTG dopiero po uzyskaniu zezwolenia. Bezsporne jest w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, iż wszyscy trzej skarżący nie są w posiadaniu wymaganej prawem decyzji na uruchomienie i stosowanie aparatu RTG, bowiem przedłożona przez nich decyzja na uruchomienie i stosowanie wykazanego w ofercie aparatu RTG dotyczy innego odrębnie działającego na rynku usług medycznych podmiotu leczniczego.

W świetle powyższego w ocenie organu należało przyjąć, iż skarżący deklarując w swojej ofercie posiadanie cyfrowego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych w miejscu udzielania świadczeń, podali informację nieprawdziwą w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy. Również w kontekście podjętej przez Komisję konkursową uchwały z dnia [...] maja 2017 r. należało przyjąć, iż oferta każdego z trzech skarżących podlegała odrzuceniu z powodu podania nieprawdziwych informacji.

Z kolei w odniesieniu do składanego przez każdego ze skarżących wniosku o uwzględnienie umowy współpracy z podmiotem Gabinety Lekarskie [...] I. M., K. M. spółka jawna z siedzibą w P. słusznie Komisja konkursowa zajęła stanowisko, iż uzupełnienie oferty o umowę na podwykonawstwo w zakresie udzielania świadczeń cyfrowym aparatem RTG do zdjęć wewnątrzustnych wobec oświadczenia każdego ze skarżących o realizacji świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców stanowiłoby zmianę oferty, co stałoby w sprzeczności z przepisami zarządzenia Nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którymi po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.

Organ nie zgodził się również z podnoszonymi w odwołaniu kwestiami dotyczącymi możliwości zmiany odpowiedzi ankietowych oraz odróżnienia wymogów rankingujących.

We wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie skargach na powyższą decyzję przez profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował każdego ze skarżących, zarzucili oni:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. § 1 pkt 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2016, poz. 1146; dalej: Rozporządzenie) poprzez błędną interpretację pojęcia "podwykonawcy", a co za tym idzie błędne ustalenie przez organ braku posiadania przez skarżącego cechy "samodzielności" w realizowaniu umowy w aspekcie wykonywania zdjęć rentgenowskich, wskutek czego organ niezasadnie przyjął, iż skarżący przekazali w ofercie informacje nieprawdziwe, co uzasadniało odrzucenie ich ofert.;

2. ppkt 1.1. (w ramach pkt 4 Oceniany warunek, 3 Kategoria- sposób wykonywania umowy, 2 kryterium- kompleksowość) pkt 1 Przedmiot postępowania: Świadczenia ogólnostomatologiczne w Tabeli nr 1- Leczenie stomatologiczne określonej w załączniku nr 7 wskazanym w § 3 pkt 7) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2016, poz. 1372,), poprzez błędną interpretację pojęcia podwykonawcy, a co za tym idzie błędne ustalenie przez organ braku posiadania przez skarżących cechy "samodzielności" w realizowaniu umowy w aspekcie wykonywania zdjęć rentgenowskich, wskutek czego organ niezasadnie przyjął, iż skarżący przekazali w ofercie informacje nieprawdziwe, co uzasadniało odrzucenie ich ofert;

3. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm., dalej: Ustawa), poprzez błędne przyjęcie, iż oferty złożone przez skarżących zawierały informacje nieprawdziwe i podlegały odrzuceniu, co doprowadziło do oddalenia przez organ odwołania skarżących, a w konsekwencji także do naruszenia przez organ zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji wyrażonej w art. 134 Ustawy.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpoznanie w niniejszej sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym całkowite pominięcie stanowiska Prezesa Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Radiologicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza dowodu w postaci pisma W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 czerwca 2017 r. , w związku z którym organ błędnie przyjął – zgodnie ze stanowiskiem Komisji Konkursowej W. Oddziału Wojewódzkiego NFZ z siedzibą w P., iż możliwe jest wydanie kilku decyzji zezwalających na uruchomienie i stosowanie tego samego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych w stosunku do kilku podmiotów leczniczych udzielających stomatologicznych świadczeń zdrowotnych, co miało wpływ na wynik sprawy bowiem organ ustalił, iż zasadne było odrzucenie oferty skarżących ze względu na podanie informacji nieprawdziwych i w konsekwencji oddalenie odwołania.

Mając powyższe na uwadze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej każdego z nich i o zasądzenie od organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarga wniesiona przez:

-Gabinet Stomatologiczny M. M. ul. [...] w P. została zarejestrowana pod sygn. III SA/Po 655/17,

- G. J. ul. [...] w P. została zarejestrowana pod sygn. III SA/Po 656/17,

- Gabinety Lekarskie [...] P. M., spółka jawna ul. [...] w P. została zarejestrowana pod sygn. III SA/Po 657/17

W odpowiedzi na skargi, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia 28 września 2017r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017, poz. 1369) zarządził połączenie sprawy o sygn. III SA/Po 655/17 ze sprawami o sygn. III SA/Po 656/17 oraz III SA/Po 657/17 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. III SA/Po 655/17. Skargi dotyczą jednej decyzji, występuje w nich tożsame zagadnienie prawne.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko zawarte w skargach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

W sprawach skarg na decyzje dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ wydane w ramach postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowanego przepisami działu VI ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( t.j. Dz.U. 2016, poz. 23 ze zm. powoływanej dalej jako u.ś.o.z.), zakres kognicji sądu administracyjnego zamyka się w granicach sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznaczonych w tym przypadku ramami interesu prawnego, jakim legitymuje się skarżący świadczeniodawca, i jaki w kwestionowanym postępowaniu konkursowym mógł doznać uszczerbku. Tylko bowiem w takich ramach świadczeniodawca jest władny skarżyć rozstrzygnięcia zapadłe w analizowanym postępowaniu – co wynika wprost z art. 152 ust. 1 u.ś.o.z., w myśl którego świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. W konsekwencji, wyłącznie w takich granicach sąd administracyjny może kontrolować zaskarżoną decyzję dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. ( por. IV SA/Po [...]).

W przedmiotowej sprawie na skutek skarg wniesionych przez trzech skarżących Sąd był władny skontrolować zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postępowanie jedynie w zakresie bezpośrednio związanym z udziałem tych świadczeniodawców.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy w/w ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz.U. 2017, poz. 193 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. 2014.1980, zm. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2016r. Dz.U. 2017.44), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. 2016.1146) i zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 18/2017/DSOZ z dnia 14 marca 2017r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zm. i Nr 23/2017/DSOZ z dnia 24 marca 2017r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne.

Postępowanie nr [...] prowadzone było w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od 1 lipca 2017r. do 30 czerwca 2022r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne na obszarze gminy P. – [...]. Przystąpili do niego wszyscy trzej skarżący i inne podmioty.

Postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń prowadzone przez komisję nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a "rozstrzygnięcie" komisji nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnoprawnym. W postanowieniu z dn. 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 186/06 NSA zasadnie stwierdził, że postępowanie prowadzone przez komisję, zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej oferty na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jest wzorowane na czynnościach poprzedzających zawarcie umowy cywilnoprawnej, uregulowanych w Kodeksie cywilnym (art. 66 § 1 i nast. oraz art. 72 § 1 K.c.). Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym jak wyborem najkorzystniejszej oferty (ofert) przez zamawiającego. Na pewnym etapie postępowania w sprawie zawarcia umowy, a więc postępowania nie będącego postępowaniem administracyjnym, lecz postępowaniem zmierzającym do zawarcia umowy (do której w myśl art. 155 ust. 1 stosują się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli omawiana ustawa nie stanowi inaczej) może jednak powstać sprawa administracyjna. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się bowiem sprawą administracyjną, którą wszczyna złożone przez świadczeniodawcę odwołanie od rozstrzygnięcia komisji. Ustawa wyraźnie stanowi, że po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3). Odwołanie od rozstrzygnięcia komisji nie ma jednak na celu zastąpienia trybu cywilnoprawnego trybem administracyjnym w zakresie ustalenia osoby świadczeniodawcy, lecz zbadanie w trybie przepisów k.p.a. czy doszło do naruszenia interesu prawnego świadczeniodawcy w wyniku naruszenia przez Fundusz określonych ustawą zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Należy podkreślić, że w myśl art. 152 ust. 2 ustawy o świadczeniach środki odwoławcze nie przysługują na wybór trybu postępowania, niedokonanie wyboru świadczeniodawcy oraz unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy, co oznacza, że zagadnienia te nie mogą być postępowaniem administracyjnym objęte.

W przedmiotowej sprawie oferty skarżących zostały odrzucone na podstawie art.149 ust. 1 pkt 2 u.s.o.z. z uwagi na zawarcie w nich nieprawdziwych informacji. Skarżący, uznając, że odrzucenie to nie było zasadne, wobec czego naruszono ich interes prawny, sprowadzający się do uniemożliwia zawarcia umowy skorzystali ze środków odwoławczych (art. 152 ust. 1 u. ś. o.z.). W terminie 7 dni od otrzymania pisemnej informacji o odrzuceniu ich oferty wnieśli protest ( art. 153 ust. 1 u.ś.o.z.), który nie został uwzględniony (art. 153 ust. 3 u.ś.o.z.) oraz w terminie 7 dni od ogłoszenia o rozstrzygnięciu odwołania wnieśli odwołania (art. 154 ust. 1 u.ś.o.z.). Wniesienie odwołania, jak wyżej wskazano uruchomiło administracyjny tryb postępowania. Wobec czego dopuszczalne było połączenie spraw zainicjowanych odwołaniami trzech skarżących na podstawie art. 62 k.p.a. Prawa i obowiązki skarżących wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, do ich rozpoznania właściwy był ten sam organ.

Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.ś.o.z. od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2017r. po zmianie art. 52 p.p.s.a. od 1.06.2017r.. Zgodnie z art. 52 ust. 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Skarżący w ustawowym terminie wnieśli skargę do sądu.

Rozpoznając odwołanie, o jakim mowa w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), organ administracji bada prawidłowość rozstrzygnięcia postępowania na podstawie akt tego postępowania, a więc ma obowiązek ocenić wszystkie wynikające z nich argumenty komisji konkursowej odnośnie do zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności - w przypadku rozstrzygnięcia o odrzuceniu oferty - organ powinien zbadać stanowisko komisji konkursowej wynikające nie tylko z treści zawiadomienia oferenta o odrzuceniu oferty, ale również powiadomienia oferenta o rozstrzygnięciu protestu, jeśli taki został w postępowaniu złożony (por. wyrok NSA z dnia 9.08.2017 r. sygn. II GSK 3360/15, dostępny pod adresem [...]).

Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć należy, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 tej ustawy.

Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku ( zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27.01.2015 r., sygn. III SA/Lu 940/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy o świadczeniach, zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). Przepis ten należy w ten sposób, że złożona w postępowaniu oferta musi spełniać wszystkie warunki sformułowane w ramach dwóch grup warunków, a więc wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, a także warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy. Musi zatem spełniać zarówno te warunki, które wynikają wprost z przepisów prawa, jak i te, które zostały określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (por. wyrok NSA z dnia 25.11.2016 r. sygn. II GSK 1184/15, Legalis).

Oferta zawierająca nieprawdziwe informacje podlega odrzuceniu (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach).

W przedmiotowej sprawie jako nieprawdziwe informacje zostały uznane wskazane przez wszystkich deklaracje w odpowiedzi na pytanie ankietowe zamieszczone w części VIII pkt. 2.4.2 formularza ofertowego, o treści STM_l_Sprzęt i aparatura medyczna posiadanie cyfrowego aparatu RTG do zdjęć wewnątrzustnych w miejscu udzielania świadczeń. Bezspornym było, że w złożonych ofertach skarżący w formularzu ofertowym V. Wykaz zasobów wpisali: aparat rentgenowski , model [...], nr [...], rok prod 2005, status:posiadam, data uzyskania: [...], umowa serwisowa: tak, dostępność zasoby dla innych komórek: całodobowo. Aparat ten wpisali również w formularzu ofertowym VI szczegóły oferty : dostępność w miejscu i w formularzu ofertowym VIII Ankiety w pkt 2.4.2. – cyfrowy aparat RTG do zdjęć zewnątrzustnych – w miejscu udzielania świadczeń. W formularzu ofertowym II Wykaz podwykonawców nie wskazano informacji związanych z aparatem RTG. Nadto skarżący do oferty dołączyli oświadczenia o spełnienia wymogów określonych w odrębnych przepisach dla podmiotów udzielających świadczenia opieki zdrowotnej ( na formularzu zgodnym z przepisami) oraz oświadczenie zgodnie z którym w okresie obowiązywania przyszłej umowy zdjęcia RTG będą wykonywali samodzielnie, bez zlecania podwykonawcom. Po wezwaniu przez organ do przedłożenia decyzji zezwalającej na uruchomienie i stosowanie aparatu RTG wszyscy Skarżący przedłożyli tą samą decyzję Nr [...] W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2017r. zezwalającego na uruchamianie i stosowanie danego aparatu rentgenowskiego do zdjęć wewnątrzustnych zainstalowanego w Gabinecie Stomatologicznym Nr [...], na wysokim parterze budynku przy ul. [...] w P., która została wydana w stosunku do podmiotu gabinety Lekarskie [...] I. M., K. M.. Wszyscy skarżący i w/w [...] świadczą usługi dentystyczne w tym samym budynku. Skarżący nie posiadali zezwolenia na uruchomienie i stosowanie aparatu rentgenowskiego. Wszyscy zadeklarowali samodzielne wykonywanie umowy w tym zakresie, bez udziału podwykonawców.

Okoliczności te były bezsporne.

Samodzielność w wykonywaniu umowy będącej przedmiotem postępowania konkursowego podlegała dodatkowej ocenie, za którą oferenci otrzymywali dodatkowe punkty w ocenie ofert. Przy ustalaniu kryterium jakości udzielanych świadczeń dodatkowej ocenie podlegał sprzęt i aparatura medyczna – za posiadanie aparatu RTG do zdjęć zewnątrzustnych w miejscu udzielania świadczeń oferent otrzymywał dodatkowo 3 punkty. Miało więc to wpływ na wynik postępowania konkursowego.

W takich okolicznościach, zdaniem Sądu. organ prawidłowo uznał, że w zakresie dotyczącym aparatu RTG skarżący w ofertach wskazali nieprawdziwe informacje, co skutkowało odrzuceniem ich ofert na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś. o.z.

Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

Kluczową, jak i jednocześnie sporną pomiędzy stronami kwestią w rozpoznawanej sprawie było to, czy w dniu złożenia oferty ([...] kwietnia 2017 r.) skarżący w miejscu zamierzonego udzielania świadczeń:

1. zapewniali w lokalizacji aparat RTG do wykonywania zdjęć oraz

2. czy byli w stanie wykonywać je samodzielnie (bez podwykonawców).

Na obydwa pytania odnośnie tych zagadnień skarżący udzielili w ofercie odpowiedzi pozytywnej- "tak". Organ uznał, że udzielenie odpowiedzi twierdzącej za podanie nieprawdziwych informacji, co skutkowało odrzuceniem oferty.

Odnosząc się do pierwszej kwestii tj. zapewnienia w lokalizacji aparatu RTG przez skarżących, należy wskazać co następuje.

Po pierwsze, Sąd podziela stanowisko organu, że w ramach tego pytania chodziło nie tylko o samo fizyczne posiadanie aparatu RTG w miejscu wykonywania świadczeń (skarżący mając wspólny adres wykonywania działalności warunek ten spełniali), ale o możliwość korzystania z aparatu (tj. jego uruchomienia i stosowania), zarówno faktyczną, jak i prawną, w celu udzielania przez oferenta świadczeń diagnostycznych, tj. o rzeczywistą możliwości stosowania tego aparatu zgodnie z prawem. W tym kontekście należy stwierdzić, że Dyrektor WOW NFZ trafnie przyjął, iż świadczeniodawca może legalnie (zgodnie z prawem) eksploatować posiadany aparat RTG dopiero po uzyskaniu zezwolenia, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 4 Prawo atomowe. Z samej istoty zezwolenia wynika zaś, że musi ono zostać uzyskane przed rozpoczęciem działalności poddanej takiej reglamentacji.

Ponadto organ zasadnie przyjął, iż oceny prawdziwości oświadczeń (informacji, zapewnień itp.) zawartych w ofertach składanych przez oferentów w postępowaniu konkursowym należy dokonywać najpóźniej na dzień otwarcia ofert. Tego rodzaju oświadczenia (zapewnienia) oferentów mają bowiem charakter tzw. oświadczeń wiedzy, do których dopuszczalne i uprawnione jest stosowanie per analogiam niektórych przepisów dotyczących czynności prawnych, w tym składania oświadczeń woli (por.: Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2009, Nb 466; wyrok SN z 18.05.2012 r., IV CSK 486/11, LEX nr 1243071). W myśl art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Stosując powyższą zasadę do tej szczególnej kategorii oświadczeń woli, jaką stanowi oferta składana w ramach przetargu – a taką cywilistyczną konstrukcję posiada niewątpliwie postępowanie konkursowe unormowane w dziale VI u.ś.o.z. – należy przyjąć, że takie oświadczenie jest "złożone" (w rozumieniu art. 61 § 1 k.c.) organizatorowi przetargu dopiero z chwilą określoną w ogłoszeniu o przetargu (tu odpowiednio: w ogłoszeniu o konkursie – zob. § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia konkursowego) jako termin otwarcia ofert (por. M. Boratyńska, Przetarg w prawie polskim. Zagadnienia cywilistyczne, Warszawa 2001, s. 145–146). Dopiero wówczas bowiem organizator przetargu (konkursu) może zapoznać się z treścią złożonej oferty. Ofertę składa się wszak w zamkniętej kopercie lub paczce właśnie po to, aby adresat nie mógł wcześniej zapoznać się z jej treścią.

Odnosząc powyższą regułę, w drodze analogii, do zapewnień, informacji, danych i innych oświadczeń wiedzy składanych przez oferenta w postępowaniu konkursowym, należy stwierdzić, że takie oświadczenia powinny odpowiadać rzeczywistości najpóźniej w dniu otwarcia ofert. Wówczas zostają one bowiem – de iure i de facto – "złożone" (zakomunikowane) adresatowi (organizatorowi konkursu). Dlatego ten właśnie moment stanowi, zdaniem Sądu, właściwy punkt odniesienia dla oceny prawdziwości informacji zawartych w ofercie.

Słusznie więc organ uznał, że skoro skarżący w ofercie zapewnili o posiadanym aparacie rentgenowskim do zdjęć wewnątrzustnych w miejscu udzielania świadczeń, o spełnienia wymogów określonych w odrębnych przepisach dla podmiotów udzielających świadczenia opieki zdrowotnej ( na formularzu zgodnym z przepisami) oświadczyli, że w okresie obowiązywania przyszłej umowy zdjęcia RTG będą wykonywali samodzielnie, bez zlecania podwykonawcom i nie wykazali podwykonawców w tym zakresie , ustalanie na późniejszym etapie, że jednak korzystać będą z udziału podwykonawców byłoby zmianą oferty niedopuszczalną również z uwagi na zasadę równości z art. 134 ust. 1 u.s.o.z. Jak zasadnie wyjaśnił organ ewentualne wzywanie do wyjaśnień oferentów i korygowania danych dotyczyć mogło jedynie takich sytuacji, w których na skutek omyłek, watpliwości czy niedopatrzeń występowały rozbieżności w danych zawartych w ofertach. I w tym zakresie wszelkie wymagania, wyjasnienia i informacje a także dokumenty związane z konkursem były udostępniane świadczeniodawcom na takich samych zasadach. W niniejszej sprawie odnośnie aparatu RTG takich rozbieżności nie było. Słusznie więc organ wezwał skarżacych do przedłożenia decyzji zezwalającej na uruchamianie i stosowanie tego aparatu a nie ustalał czy z uwagi na brak zezwolenia skarżący mogą zmienić ofertę w części dotyczącej podwykonawców. Wszystkie dane zawarte w ofercie w tym zakresie były bowiem spójne i wskazywały, że skarżący wypełniają dodatkowo rankingowane kryteria w zakresie posiadania i samodzielnego, bez udziału podwykonawców używania aparatu RTG, co okazało się informacją nieprawdziwą.

Zdaniem sądu zarówno sposób formułowania pytań, jak i kontekst w jakim zostało zadane (postępowanie konkursowe dotyczące udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) nie powinny rodzić watpliwości – zwłaszcza u profesjonalistów (przedsiębiorców), jakim są ( a w każdym razie powinni być) świadczeniodawcy biorący udział w takim postępowaniu – że chodzi w tym przypadku nie tylko o samo “posiadanie" aparatu RTG, ale także o możliwośc korzystania zeń (tj jego uruchomienia i stosowania), zarówno faktyczną jak i prawną, w celu udzielania przez oferenta świadczeń diagnostycznych, tj.o rzeczywistą możliwośc stosowania tego aparatu zgodnie z prawem. Nie sposób bowiem racjonalnie oczekiwać, że Fundusz jako podmiot dysponujący środkami publicznymi, będzie kontraktował świadczenia udzielane w sposób lub na warunkach nie odpowiadających wymogom ustanowionym w przepisach prawa.

Nie ulega wątpliwości, że korzystać z aparatu RTG zgodnie z prawem (legalnie) może jedynie podmiot, któremu właściwy organ udzielił zezwolenia, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy Prawo atomowe. W myśl tych przepisów wykonywanie działalności związanej z narażaniem polegającym na uruchamianiu i stosowaniu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, uruchamianiu pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego, w tym pracowni rentgenowskich wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej (...). Zezwolenie, o którym mowa w przywołanym przepisie, a więc na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej, wydaje państwowy wojewódzki inspektor sanitarny – art. 5 ust. 4 omawianej ustawy. Stosowanie zaś do art. 5 ust. 7a ustawy, wydanie, odmowa lub cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Analiza powołanych przepisów w sposób jednoznaczny wskazuje, że uruchomienie pracowni rentgenowskiej oraz korzystanie z aparatów rentgenowskich między innymi do celów diagnostycznych wymaga uzyskania zezwolenia wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Dopiero posiadanie odpowiedniej decyzji przez podmiot chcący prowadzić działalność diagnostyczną z użyciem aparatury rentgenowskiej, jak trzej skarżący, uprawnia go do prowadzenia diagnostyki medycznej z użyciem aparatury wytwarzającej promieniowanie jonizujące ( wyrok NSA z 07.03.2017 r., sygn.. II GSK 1672/15, orzeczenia.nsa.gov.pl ). Prawo do stosowania aparatu rentgenowskiego dla celów diagnostyki medycznej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego ma jedynie adresat tej decyzji, nie zaś inne podmioty. Skoro wydanie decyzji jest możliwe jedynie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ściśle określonych wymogów dotyczących uruchamiania i stosowania aparatu RTG nie ma podstaw do uznania, że uprawnienia wynikające z tego zezwolenia mogą być dowolnie przenoszone przez uprawnionego na inne podmioty.

Jak już wcześniej wskazano, z samej istoty zezwolenia wynika, że musi ono zostać uzyskane jeszcze przed rozpoczęciem działalności poddanej takiej reglamentacji. Bezsporne jest zaś, że skarżący w dniu złożenia oferty, a także w dniu jej otworzenia, nie dysponowali wymaganym zezwoleniem. Zezwolenie to bowiem zostało wydane w odniesieniu do zupełnie innego podmiotu: Gabinetu Lekarskiego [...] I. M., K. M. sp. j. (decyzja nr [...] z dnia [...].2017 r.) Brak przy tym przesłanek pozwalających na przyjęcie poglądu, że w stosunku do jednego aparatu RTG nie może być wydane więcej niż jedno zezwolenie. Nie sprzeciwiają się temu obowiązujące w tym zakresie przepisy. Nie ma w tym kontekście znaczenia dla rozstrzygnięcia stanowisko zawarte w w pismach W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] czerwca 2017 r. oraz Prezesa Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Radiologicznej z 2 czerwca 2017 r. Pisma te jak wynikało z ich treści i kolejnych pism ( w tym z [...].06.2017r.) nie odnosiły się do złożonych przez skarżacych informacji w ofertach o samodzielnym uprawnieniu do korzystania z aparatu RTG bez udziału podwykonawców przy istnieniu zezwolenia wydanego na inny podmiot. Poza tym, korzystać z aparatu RTG może jedynie podmiot, który uzyskał stosowne zezwolenie, a z zawartej w art. 3 pkt 29 Prawa atomowego definicji pracownika nie można wywodzić uprawnienia skarżących do samodzielnego korzystania z urządzenia. Skarżący nie są pracownikami podmiotu mającego uprawnienia do wykonywania zdjęć RTG (każdy z nich prowadzi indywidualną praktykę lekarską), nie mogli zatem na tej podstawie wykonywać usługi tego rodzaju. Dodać należy, że nie posiadając zezwolenia można korzystać z aparatu jedynie na podstawie umowy o podwykonawstwo, co w ofercie skarżący wykluczyli .

Ponadto skarżący w ofercie nie podali, że badania diagnostyczne RTG będą wykonywane w ramach umowy zawartej z podwykonawcą w rozumieniu § 1 pkt 8 załącznika do rozporządzenia z 2015 r. Zgodnie z tym przepisem podwykonawca to podmiot, który wykonuje część umowy, o której mowa w pkt 14 (tj. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej przez organ ze świadczeniodawcą), samodzielnie organizując powierzony zakres czynności. Z kolei, stosownie do określonego w pkt 1 tabeli nr [...] zawartej w załączniku nr [...] do rozporządzenia z 2016 r. kryterium "kompleksowość", kategorii "sposób wykonania umowy", oceniany warunek polega na realizacji świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem prac techników dentystycznych oraz badań histopatologicznych. Wobec braku zezwolenia udzielonego indywidualnie każdemu ze skarżących, mogli oni wykonywać za jego pomocą zdjęcia jedynie na zasadzie podwykonawstwa.

Odpowiedzi twierdzące na zapytania dotyczące posiadania aparatu RTG oraz samodzielnego wykonywania zdjęć za jego pomocą były więc nieprawdziwe. Nie mające definicji normatywnej pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, oznacza takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Należy przyjąć, iż "nieprawdziwość" musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy (wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 476/13, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016r., II GSK 2623/14 dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieprawdziwe informacje muszą odnosić się do takich danych i informacji podanych w ofercie, które wskazują, iż oferent nie gwarantuje zapewnienia świadczenia usług medycznych (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016r., II GSK 2623/14, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podziela stanowisko organu, że na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach oferta zawierająca nieprawdziwą informację - w zakresie odpowiedzi na pytanie ankietowe będące jednym z pytań dodatkowo punktowanych ("rankingujących"), a zatem mającym wpływ na ostateczny kształt rankingu, a w rezultacie i na wynik postępowania konkursowego - podlega w postępowaniu konkursowym obligatoryjnemu odrzuceniu. Sądowi znany jest odmienny pogląd, w myśl którego oferta zawierająca nieprawdziwą odpowiedź na pytanie o charakterze rankingującym nie powinna zostać odrzucona, a jedyną ujemną konsekwencją dla oferenta powinien być brak dodatkowych punktów. Niniejszy skład Sądu poglądu tego nie podziela. Nie znajduje on oparcia w przepisach, a pozostaje w sprzeczności z art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Nie został on naruszony przez organ.

Poza tym, przyjęcie takiego poglądu mogłoby stanowić zachętę do podejmowania przez oferentów działań godzących w zasady uczciwej konkurencji, polegających na celowym składaniu ofert nierzetelnych, z nadzieją na uzyskanie dodatkowych punktów na podstawie nieprawdziwych informacji, skoro jedyną sankcją w razie wykrycia nierzetelności byłby brak dodatkowych punktów, których oferent i tak by nie uzyskał, gdyby od razu złożył oświadczenie prawdziwe.

W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie w związku z przedstawianymi przez skarżącą zarzutami i dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym zarzutów skarżącej i szczegółowo się do nich odniósł. Organ nie dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.