Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1514/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 62 ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 9, art. 66 ust. 2, art. 66 ust. 2a w zw. z art. 81 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 464/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Stowarzyszenia A. w W. (dalej: stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 26 kwietnia 2018 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 5 marca 2015 r. R.E. (dalej: inwestor) wystąpił do Burmistrza Wasilkowa z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników do hodowli brojlerów o obsadzie 148 DJP i 158 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą, czterema zbiornikami (zakrytymi szczelnie) na ścieki technologiczne, silosami na paszę (dwa na każdy kurnik), instalacją LPG (3 zbiorniki naziemne o pojemności 6,4 m3) i studnią głębinową (dalej: decyzja środowiskowa). Przedsięwzięcie miało być realizowane na działce [...]. Do wniosku dołączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z marca 2015 r. (dalej: raport).

Postanowieniem z 6 sierpnia 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie określając warunki jego realizacji. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku postanowieniem z 21 sierpnia 2015 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia również określając warunki jego realizacji.

Decyzją z 18 stycznia 2016 r. Burmistrz Wasilkowa ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Decyzją z 18 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku uchyliło decyzję z 18 stycznia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia raportu w zakresie przedstawionych w nim wariantów realizacji przedsięwzięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Wasilkowa wezwał inwestora do uzupełnienia braków raportu oraz ponownie wystąpił do organów współdziałających, które podtrzymały dotychczasowe stanowisko.

Decyzją z 11 grudnia 2017 r. Burmistrz Wasilkowa ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło stowarzyszenie.

Decyzją z 26 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję z 26 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności przedstawił charakterystykę prawną decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Następnie stwierdził, że organy zgromadziły i przeanalizowały obszerny materiał dowodowy w tej sprawie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co oznacza, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego podnoszone przez stowarzyszenie nie zasługiwały na uwzględnienie.

W ocenie Sądu I instancji, organy dokonały wszechstronnej oceny złożonego w sprawie raportu. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że skuteczne podważenie ustaleń raportu może nastąpić jedynie w wyniku przedstawienia równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), której wnioski pozostawałyby w sprzeczności do zawartych w raporcie inwestora. W tej sprawie raport został również pozytywnie zaopiniowany i uzgodniony przez organy współdziałające, a stowarzyszenie nie przedstawiło żadnego dowodu podważającego ustalenia raportu.

Sąd I instancji wskazał, że organy dokonały prawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy. Proponowany przez inwestora wariant budowy kurników, przy uwzględnieniu wymogów prawnych związanych z ochroną środowiska oraz po zastosowaniu się przez inwestora do wytycznych zawartych w decyzji środowiskowej, nie będzie znacząco negatywnie wpływał na środowisko. Ma temu zapobiegać szereg rozwiązań oraz działań m.in.: zapobiegających pogorszeniu stanu jakościowego wód i gruntu, gwarantujących nie przekroczenie norm emisji hałasu oraz minimalizujących uciążliwości odorowe. W ocenie Sądu I instancji, nie można całkowicie wykluczyć uciążliwości i negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jednak celem postępowania środowiskowego jest rozpoznanie takiego oddziaływania oraz jego zminimalizowanie, co w tej sprawie nastąpiło. Wyrazem tego są nałożone na inwestora obowiązki w zakresie ograniczenia uciążliwości zapachowych, zniwelowania emisji hałasu, systemu technologicznego zagospodarowania obornika, zabezpieczenia środowiska wodno-gruntowego oraz systemu przechowywania pasz. Ponadto organy dokonały prawidłowej analizy wariantów realizacji przedsięwzięcia, uznając, że wariant proponowany przez inwestora nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz, że nie dojdzie do kumulacji oddziaływań przedmiotowego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami znajdującymi się na obszarze, na który będzie ona oddziaływać. Nie zostaną bowiem przekroczone obowiązujące normy poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny.

Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniosło stowarzyszenie.

W pierwszej kolejności stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polegające na oddaleniu skargi, pomimo naruszenia przez organy następujących przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 62 ust. 2 oraz w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9, art. 66 ust. 2 i art. 66 ust. 2a w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm. – dalej: ustawa środowiskowa). Polegało to na uznaniu, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy jego lokalizacja obejmuje rewir dzięcioła czarnego objętego ścisłą ochroną gatunkową wymagającego ochrony czynnej, której jakakolwiek forma nie została przewidziana w decyzji środowiskowej.

Po drugie, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej przez wydanie decyzji bez dokonania wszechstronnej oceny dowodów tj. w oparciu o niepełny i wadliwy raport, który nie zawiera informacji i oceny powiązań z innymi przedsięwzięciami. W szczególności dotyczy to kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć już zrealizowanych, tj. trzech istniejących kurników do hodowli brojlerów, zakładu stolarskiego i bazy firmy spedycyjnej znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.

Po trzecie, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy środowiskowej, przez wydanie decyzji bez dokonania wszechstronnej oceny dowodów tj. w oparciu o niepełny i wadliwy raport, który nie zawiera sporządzonego w sposób rzetelny opisu przewidywanej ilości emisji odorów i hałasu.

Po czwarte, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy środowiskowej. W ocenie stowarzyszenia, raport nie zawiera rzetelnej oceny ryzyka wystąpienia poważnych awarii przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii.

Po piąte, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9 ustawy środowiskowej. Zdaniem stowarzyszenia, raport przewiduje niewłaściwe działania mające na celu ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko w zakresie procedur przechowywania martwych zwierząt oraz zagospodarowania powstającego pomiotu.

Stowarzyszenie zarzuciło także naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, brak zastosowania art. 5 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 3 pkt 50 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799, dalej: p.o.ś.). Polegało to na uznaniu, że oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia nie zakłóci zrównoważonego rozwoju wsi W. i okolic.

Po drugie, błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm.). Polegało to na uznaniu, że pomimo możliwości przyłączenia nieruchomości, na której realizowane ma być przedsięwzięcie do sieci istniejącej kanalizacji gminnej, ustawowy obowiązek postępowania z nieczystościami ciekłymi może zostać zrealizowany przez zbieranie ścieków w zbiornikach.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Stowarzyszenie oświadczyło, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Ponadto inwestor oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do naruszenia przepisów postępowania, ponieważ tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy możliwe jest prawidłowe zastosowanie lub prawidłowa wykładnia odpowiednich przepisów prawa materialnego.

Podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie, a następnie analizę uzgodnień i opinii pod kątem ich uwzględnienia w decyzji oraz ocenę prawidłowości postępowania mającego zapewnić udział społeczeństwa w tym postępowaniu, w tym w zakresie rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu. W postępowaniu w sprawie określenia warunków środowiskowych raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, ponieważ w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna. Z tego względu taki raport ma charakter specjalistycznego opracowania uwzględniającego aktualny stan prawny w zakresie jego wymagań formalnych, a autor takiego opracowania powinien posiadać wiedzę specjalistyczną. Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., ale jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową wynikającą przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ jest zobowiązany do oceny zawartości raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 ustawy środowiskowej oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania orzeczenia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. W ten też sposób zostały sformułowane zarzuty kasacyjne odnoszące się do prawidłowości raportu – przez powiązanie zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. ze stosownymi przepisami ustawy środowiskowej regulującymi treść raportu. Oznacza to, że stowarzyszenie nie tyle kwestionuje brak pewnych elementów raportu, ale ich nieprawidłowe sporządzenie przez autorów raportu, następnie nieprawidłowe przyjęcie tego raportu przez organy orzekające w sprawie, a w końcu nieprawidłową kontrolę Sądu I instancji w tym zakresie.

Nie ulega wątpliwości, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji ustalającej środowiskowej uwarunkowania, gdy raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2008 r., sygn. II OSK 1113/07 oraz z 23 lutego 2007 r., sygn. II OSK 363/06). Należy jednak pamiętać, że raport jest dokumentem opartym o wiedzę specjalistyczną i co do zasady nie można go zakwestionować w tym zakresie wyłącznie w oparciu o gołosłowne twierdzenia, niepoparte dokumentami o podobnej mocy dowodowej. Tego rodzaju twierdzenia zawierają natomiast zarzuty kasacyjnej podniesione w tej sprawie.

W ocenie stowarzyszenia doszło do naruszenia art. 62 ust. 2 oraz w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9, art. 66 ust. 2 i art. 66 ust. 2a w związku z art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej, ponieważ przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a jego lokalizacja obejmuje rewir dzięcioła czarnego objętego ścisłą ochroną gatunkową wymagającego ochrony czynnej. Należy mieć jednak na uwadze, że kwestia ta była przedmiotem nie tylko raportu, ale również oceny wyspecjalizowanego organu współdziałającego tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku i nie budziła wątpliwości. Już w toku postępowania administracyjnego inwestor zwracał się do stowarzyszenia o wykazanie, że na terenie działki, na której planowane jest przedsięwzięcie występują siedliska dzięcioła czarnego, czego stowarzyszenie nie wykonało. Ponadto na dalszym etapie postępowania, w tym w skardze kasacyjnej, konieczność uwzględnienia w decyzji środowiskowej ochrony dzięcioła czarnego nie została w żaden sposób wykazana, w szczególności przez złożenie stosownej opinii opartej na wiedzy specjalistycznej. Zarzuty kasacyjne sformułowane w tym zakresie nie zasługiwały więc na uwzględnienie.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej. Zarzut ten koncentruje się na kumulowaniu się przedsięwzięć, pomijając całkowicie (co jest niezwykle istotne w tym kontekście) odległość tych przedsięwzięć od planowanego przedsięwzięcia (1.5 km), ich charakter i oddziaływanie na środowisko oraz ustalenia dotyczące zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (obszar oddziaływania ma zamykać się w granicach działki inwestora). Kwestia braku kumulacji była niewątpliwie przedmiotem oceny raportu, a następnie właściwych organów, a stowarzyszenie nie podważyło skutecznie tej oceny, poprzestając na gołosłownych zarzutach. Ocena Sądu I instancji wyrażona w tym zakresie jest więc prawidłowa.

Kolejny zarzut stowarzyszenia dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy środowiskowej. W ocenie stowarzyszenia, raport jest wadliwy, ponieważ nie zawiera sporządzonego w sposób rzetelny opisu przewidywanej ilości emisji odorów i hałasu. Na wstępie należy podkreślić, że również w tym przypadku stowarzyszenie opiera ten zarzut wyłącznie na własnych twierdzeniach, pomijając ocenę raportu przeprowadzoną przez organ prowadzący postępowanie i wyspecjalizowane organy współdziałające. Zarzuty odnoszące się do przekroczenia norm dotyczących hałasu opierają się na nieprawidłowym założeniu, że inwestor będzie przekraczał wartości, które deklaruje w raporcie. Brak jest natomiast podstaw do kwestionowania decyzji środowiskowej na podstawie tak sformułowanego zarzutu, ponieważ decyzja tego rodzaju określa środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia zgodnie z założeniami przedstawionymi przez inwestora. Nie można a priori zakładać, że inwestor nie będzie przestrzegał warunków sformułowanych w decyzji środowiskowej, a jeżeli taki stan nastąpi, to może być to przedmiotem odrębnego postępowania w tym przedmiocie. Natomiast zarzuty odnoszące się do kwestii uciążliwości zapachowych opierają się na możliwości pomiaru poziomu odoru. W ocenie stowarzyszenia, analiza w tym zakresie może zostać wykonana przy wykorzystaniu obowiązującej normy PN - EN 13725:2007 "Jakość powietrza. Oznaczenie stężenia zapachowego metodą olfaktometrii dynamicznej". Stowarzyszenie pomija jednak, że norma ta dotyczy wyłącznie metodyki pomiaru, a brak jest w polskim porządku prawnym norm, do których należałoby odnieść wyniki takiego badania. W konsekwencji brak jest również podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków w tym zakresie. Oznacza to, że zarzuty powołanych wyżej przepisów nie zasługiwały na uwzględnienie.

Stowarzyszenie zarzuciło również naruszenie przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy środowiskowej, jednak zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W ocenie stowarzyszenia, raport nie zawiera rzetelnej oceny ryzyka wystąpienia poważnych awarii przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii. W kontekście tego zarzutu stowarzyszenie powołuje się na decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2017/302 z 15 lutego 2017 r. ustanawiającą konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z 21.2.2017, L 43/231). Należy mieć jednak na uwadze, że konkluzje BAT uwzględnia się przede wszystkim w pozwoleniu zintegrowanym (art. 202 ust. 2 pkt 1 p.o.ś.), o ile dana instalacja wymaga tego rodzaju pozwolenia. Natomiast złożony w tej sprawie raport jednoznacznie wskazuje, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem, w ramach której może dojść do powstania poważnej awarii i szkód dla środowiska.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9 ustawy środowiskowej. Zdaniem stowarzyszenia, raport przewiduje niewłaściwe działania mające na celu ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko w zakresie procedur przechowywania martwych zwierząt oraz zagospodarowania powstającego pomiotu. Również w tym przypadku zarzut ten opiera się jednak na nieprawidłowym założeniu, że inwestor będzie działał niezgodnie ze środowiskowymi uwarunkowaniami realizacji przedsięwzięcia w tym zakresie i w związku z tym zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.

Powyższe oznacza, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego stowarzyszenie zarzuciło brak zastosowania art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 p.o.ś. W ocenie stowarzyszenia, oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia zakłóci zrównoważony rozwój wsi W. i okolic. W myśl zasady zrównoważonego rozwoju, obowiązkiem każdego państwa jako podmiotu odpowiedzialnego za ochronę i racjonalne kształtowanie środowiska jest tworzenie warunków, w których obywatele w sposób rzeczywisty i równoprawny mogą korzystać z jego walorów. Środkami umożliwiającymi realizację tego zadania jest opracowanie kompleksowego prawa krajowego, zgodnego z założeniami prawa międzynarodowego lub w przypadku państw członkowskich ze standardami Unii Europejskiej oraz skuteczne jego stosowanie, umożliwiające racjonalne korzystanie z zasobów nieodnawialnych, restytuowanie zasobów odnawialnych, nieprzekraczanie granicy bezpieczeństwa ekologicznego, zachowanie różnorodności biologicznej i sprzyjanie proekologicznym rozwiązaniom technicznym. Zasada zrównoważonego rozwoju pełni przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni. Jeżeli pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należy posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju. Pełni ona zatem rolę podobną do zasad współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia w prawie cywilnym. W pierwszej kolejności do uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju obowiązany jest ustawodawca w procesie stanowienia prawa, ale z drugiej zasadę tą powinny mieć na uwadze organy stosujące prawo. Tak zdefiniowana zasada nie może natomiast stanowić podstawy do kwestionowania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w sytuacji, w której prawnie dopuszczalne jest ich ustalenie. Oznacza to, że samo przekonanie części lokalnej społeczności o uciążliwości danego przedsięwzięcia, nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, jeżeli spełnione są warunki ustawowe do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora, co w tej sprawie miało miejsce. W tym kontekście zarzut naruszenia art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 p.o.ś. powinien zostać powiązany z zarzutem naruszenia innych przepisów prawa materialnego, stanowiących bezpośrednią podstawę wydania decyzji środowiskowej, których zastosowanie lub wykładnia budzą wątpliwości mogące zostać rozstrzygnięte z uwzględnieniem zasady zrównoważonego rozwoju.

Drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ocenie stowarzyszenia, polegało to na uznaniu, że pomimo możliwości przyłączenia nieruchomości, na której realizowane ma być przedsięwzięcie do sieci istniejącej kanalizacji gminnej, ustawowy obowiązek postępowania z nieczystościami ciekłymi może zostać zrealizowany przez zbieranie ścieków w zbiornikach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych [...]. Stowarzyszenie nie wykazało natomiast w żaden sposób, że przyłączenie przedmiotowej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie uzasadnione, a ponadto decyzja środowiskowa nie jest decyzją, w której rozstrzygane są tego rodzaju kwestie. Jak już wyżej wskazano, decyzja tego rodzaju określa wyłącznie uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia z punktu widzenia jego wpływu na środowisko, natomiast kwestia możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej może być rozstrzygana na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego, z uwzględnieniem oczywiście warunków określonych w decyzji środowiskowej. Stąd też zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Pomimo wniosku inwestora zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania, ponieważ żaden przepis ustawy p.p.s.a., jak i żaden przepis szczególny, nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strony skarżącej od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę.