Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 905/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 59 § 1 pkt 2 i § 3-5
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 105 § 1 iart. 126
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia J.K. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ egzekucyjny) z [...], nr [...], którym umorzono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uznaniu wniosku za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego ‒ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w B. (dalej: wierzyciel) z [...] obejmującego zaległości zobowiązanego w opłatach abonamentowych rtv za okres od stycznia 2010 r. do maja 2015 r. Postępowanie wszczął poprzez doręczenie zobowiązanemu w dniu 26 października 2015 r. odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w A Sp. z o.o., które okazało się bezskuteczne.

Pismem z 6 listopada 2015 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia i jednocześnie odrębnym postanowieniem odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] wystawionego przez wierzyciela. Organ II instancji rozpoznając zażalenie zobowiązanego utrzymał je w mocy postanowieniem z [...].

W toku dalszych czynności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] dokonał zajęcia świadczenia zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., które zostało zrealizowane w całości w dniu [...], a postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.

W dniu 19 marca 2018 r. pełnomocnik zobowiązanego ponownie wniósł zarzuty do ww. tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o zwolnienie zabezpieczenia wierzytelności w całości (w przypadku dokonania zajęcia) w związku z trudną sytuacją materialną oraz osobistą oraz o bezzwłoczne umorzenie postępowania. Podniósł, że zobowiązany w ogóle nie jest abonentem rtv.

Organ egzekucyjny rozpoznając ww. wniosek wydał odrębne postanowienia z [...]:

- nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na brak podstaw do ich rozpatrzenia,

- nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z egzekucji zajętych wierzytelności i uznaniu go za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego,

- nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną zakończeniem postępowania egzekucyjnego.

Wymienione postanowienia pełnomocnik zobowiązanego zaskarżył jednym zażaleniem zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy poprzez nieudowodnienie i nieprzedłożenie pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika, co świadczy o nieistnieniu obowiązku oraz braku stanowiska wierzyciela w tym zakresie, mimo obligatoryjności zwrócenia się organu do wierzyciela. Zakwestionował zarówno fakt rejestracji odbiornika przez zobowiązanego, jak również wiarygodność wydrukowanych dokumentów, niepoświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza, podpisanych przez nieupoważnione osoby. Ponadto podniósł naruszenie przepisów procesowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w badanej sprawie rozpoznał zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z [...], nr [...] umarzające postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ uznał za niesporne prowadzenie wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wierzyciela z [...] wraz z zastosowaniem w dniu [...] środka egzekucyjnego ‒ zajęcia świadczenia wypłacanego przez ZUS (art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 3 u.p.e.a.) i jego realizacją w całości w dniu [...].

Zdaniem organu nastąpiło definitywne zakończenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego przez organ egzekucyjny, które kończy się bądź przez wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bądź poprzez jego umorzenie. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 u.p.e.a. umorzeniu w przypadkach wymienionych w tym przepisie ulega postępowanie egzekucyjne, a to oznacza, że dla zastosowania tego artykułu, postępowanie egzekucyjne musi się toczyć. Skoro postępowanie egzekucyjne nie było już w dacie rozpoznania wniosku o jego umorzenie prowadzone, to postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym uznał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, podjęte na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a., za prawidłowe.

W skardze zobowiązany domagał się:

- uchylenia w całości postanowienie organu II instancji w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji,

- uchylenie postanowienia wierzyciela jako wadliwego i nieodnoszącego się do istoty zarzutów,

- zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego poniesionych kosztów opłaty sądowej w kwocie 100 zł,

- wskazanie przez Sąd wytycznych organom I i II instancji oraz wierzycielowi w zakresie wad postępowania oraz wskazania w jakim zakresie ma zostać uzupełniony materiał dowodowy.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił brak rozpoznania istoty sprawy, tj. udowodnienie, że zobowiązany był kiedykolwiek abonentem, co skutkuje uznaniem, iż postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji, niezależnie od tego czy zarzuty zostały wniesione w terminie. W szczególności podniósł:

1) nieistnienie zobowiązania, brak statusu abonenta, wierzyciel nie udowodnił ani pierwotnego dowodu zarejestrowania ani też nie wykazał by kiedykolwiek dokonał zawiadomienia o nadaniu nr identyfikacyjnego,

2) organ I i II instancji w rażąco błędny sposób uzasadniają brak podstaw do wszczęcia postępowania o umorzenie na zasadzie podstawy nieistnienia zobowiązania, brak statusu abonenta jego rzekomym zakończeniem, a tymczasem organ I instancji nigdy nie wydał postanowienia o umorzeniu,

3) organ winien przesiać wniosek do domniemanego wierzyciela, by ten zajął stanowisko, bowiem jest to odrębne postępowanie od zarzutów.

Dopiero po zajęciu stanowiska przez organ Poczty Polskiej organ mógłby rozpatrzeć sprawę.

W obszernym uzasadnieniu (30 str.) powtórzono argumenty podniesione wcześniej. Przede wszystkim podkreślono, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organów o niemożności merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela z uwagi na wyegzekwowanie należności z nich wynikających, gdyż fakt ten nie spowodował bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie.

Zobowiązany konsekwentnie utrzymuje, że w świetle przedstawionych dokumentów nie jest on abonentem, gdyż brak jest pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika, a obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników rtv pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika, a fakt rejestracji odbiornika rtv w tej sprawie jest kwestionowany. Zarzucił, że wierzyciel w toku postępowania nie posługuje się dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymiliami, a właściwe kserokopiami podpisów, a zgodność z oryginałem poświadczają na tych dokumentach jego pracownicy nie mający do tego ustawowych kompetencji. Jego zdaniem ustawa abonamentowa nie przewiduje możliwości wydania decyzji określającej wysokość tych opłat, nie ma więc normatywnego rozwiązania pozwalającego na stwierdzenie niewywiązywania się podmiotu zobowiązanego do uiszczania abonamentu. W rzeczywistości więc egzekucja administracyjna nie może być prowadzona, zatem jej wszczęcie jest bezprawne i rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą. W związku ze wskazanymi wadami formalnymi dokumentów wierzyciela jest ono przedawnione przy założeniu jego istnienia. Takie działanie narusza przepisy: art. 6-9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art.77 § 1, art.104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 K.p.a. oraz § 5.1 i 5.2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską dowodu nadania i dowodu odbioru przez wnioskodawcę dokumentu "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", ponadto z powodu nienadania nowego numeru identyfikacyjnego oraz niepowiadomienia posiadaczy odbiorników rtv, co dowodzi nieistnienia zobowiązania w świetle przepisów prawa, a w konsekwencji niemożności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 76a § 2 i 3 K.p.a. przez poświadczenie dokumentów za zgodność przez pracowników wierzyciela, jako nieuprawnionych do tego. W uzasadnieniu odwołano się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 24/08 oraz poglądów doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Przyznał, że otrzymany w dniu 19 marca 2018 r. wniosek pełnomocnika zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego miał miejsce w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny, to jednak w dacie orzekania (tj. [...]) już się ono nie toczyło w związku z zaspokojeniem dochodzonych należności.

Dosłowne brzmienie art. 59 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że umorzeniu podlega wyłącznie postępowanie egzekucyjne, jako jedna z form jego zakończenia. Zatem umorzenie postępowania jest możliwe od momentu jego wszczęcia do chwili jego zakończenia, bowiem poza okresem wyznaczonym tymi zdarzeniami nie można mówić o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, że w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego poprzez doprowadzenie do wykonania obowiązku, ustawodawca nie przewiduje wydania postanowienia w tej sprawie.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie, którym umorzono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uznaniu wniosku za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego.

Skarżący formułując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. domagał się rozpoznania przez organ I instancji istoty sprawy i wykazania, że zobowiązany nie był abonentem rtv. Jego zdaniem skutkuje to uznaniem, że postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji, niezależnie od tego czy zarzuty zostały wniesione w terminie.

Organ odwoławczy uznał, że poprzez zaspokojenie wierzytelności nastąpiło definitywne zakończenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego przez organ egzekucyjny, które kończy się bądź przez wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bądź poprzez jego umorzenie. W jego ocenie umorzeniu w przypadkach wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. ulega postępowanie, które się toczy. Skoro postępowanie egzekucyjne nie toczyło się w dacie rozpoznania wniosku o jego umorzenie, to postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym uznał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, podjęte na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a., za prawidłowe.

Zdaniem Sądu należy rozważyć, czy słusznie uznano, że nie istnieją podstawy do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz czy istniały przesłanki do wydania postanowienia o umorzeniu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uznaniu wniosku za bezprzedmiotowy z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie (art. 126 K.p.a.).

Natomiast zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Dla rozstrzygnięcia sprawy, czy zakończenie egzekucji i wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym rodzi równoczesny skutek w postaci zakończenia postępowania egzekucyjnego, istotne będzie określenie wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a egzekucją administracyjną. Egzekucja jest czynnością o charakterze faktycznym, dokonywaną w postępowaniu egzekucyjnym. Jako taka odróżnia się od postępowania egzekucyjnego będącego procedurą administracyjną. Egzekucja jest składnikiem tej procedury. Należy zwrócić uwagę na to, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, a zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest zatem pojęciem szerszym niż sama egzekucja. Egzekucja administracyjna, jako element postępowania egzekucyjnego, stanowi jego najważniejszą, istotną i zasadniczą część, ale nie jedyną. Niepodważalnie nie są to pojęcia tożsame. Tak jak wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, tak i jego zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Nie można zatem stwierdzić, że zakończenie egzekucji, jako czynności faktycznej i części składowej postępowania egzekucyjnego skutkuje automatycznie jego zakończeniem (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 22 maja 2014 r., I SA/Ol 353/14 oraz we Wrocławiu z 17 kwietnia 2015 r., III SA/Wr 828/14, a także wyrok NSA z 15 września 2018 r., II FSK 2513/14; dostępne, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na odrębność tych dwóch pojęć wskazywał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 5 czerwca 2008 r., I SA/Po 1453/07, który zauważył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym.

Problem związku pomiędzy egzekucją a postępowaniem egzekucyjnym był analizowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r., II FSK 1462/08, w którym Sąd wyraził stanowisko, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji, przy czym nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Definiując postępowanie egzekucyjne NSA zauważył, iż jest to zorganizowany ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Egzekucja administracyjna i egzekucyjne postępowanie administracyjne to dwa odrębne terminy.

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie były prawidłowe. Jak wyżej wskazano podstawą rozstrzygnięć organów było uznanie, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, a w konsekwencji nie można umorzyć postępowania, które się nie toczy. Skoro czym innym jest egzekucja administracyjna a czym innym postępowanie egzekucyjne, to inny jest również moment zakończenia samej egzekucji i inny może być moment zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Istotne znaczenia dla rozstrzyganej sprawy ma przepis art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy przyznał, że wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego (z 19 marca 2018 r.) wpłynął w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny (zaspokojenie należności nastąpiło [...]). Uznał jednak, że w dacie orzekania (tj. [...]) postępowanie już się nie toczyło w związku z zaspokojeniem dochodzonych należności.

Nawiązując do wcześniejszej wypowiedzi istotny błąd dokonany przez organy obu instancji, mający wpływ na rozstrzygnięcie polegał na przyjęciu, że zrealizowanie środka egzekucyjnego powoduje automatycznie zakończenie postępowania egzekucyjnego. Zakończenie egzekucji administracyjnej (co nastąpiło niewątpliwie z momentem wyegzekwowania dochodzonej należności) nie zawsze oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia, gdy pomimo zrealizowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny będzie musiał podjąć jeszcze inne czynności procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W rozpoznawanej sprawie jest nim rozpoznanie wniosku skarżącego z 19 marca 2018 r. o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, złożonego jeszcze przed wyegzekwowaniem w całości dochodzonej należności.

Sąd w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 marca 2008 r., I SA/Gl 781/07 oraz aprobującym to rozstrzygnięcie wyroku NSA z 17 grudnia 2009 r., II FSK 1213/08 wraz ze wskazanymi tam poglądami doktryny.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej jak i po jej zakończeniu, bowiem art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji w sposób nieprawidłowy w zaistniałym stanie faktycznym zastosowały regulację art. 18 u.p.e.a., bowiem odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że jego przepisy mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę egzekucyjną. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów K.p.a. oraz niedopuszczalność stosowania przepisów tej ustawy w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym.

W rozpoznawanej sprawie złożony przez skarżącego wniosek winien być rozpoznany w trybie regulacji z art. 59 § 3 - § 5 u.p.e.a. Organ I instancji powinien zbadać, czy w tej sprawie zaszły przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy i wydać stosowne postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a nie poszukiwać podstawy prawnej do umorzenia postępowania poza regulacjami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania odniesienie się do zarzutów skargi, które ‒ jak wyżej wskazano ‒ negują zasadność prowadzenia egzekucji i przyjęcia, że skarżący był kiedykolwiek zobowiązanym do zapłaty abonamentu rtv, byłoby przedwczesne.

Z wyżej wskazanych względów postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylić, albowiem narusza ono art. 18 u.p.e.a., jak również nieprawidłowe zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym regulacji z art. 105 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcia. Wskazany zakres naruszeń skutkował także koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, tj. postanowienia z [...], na podstawie art. 135 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.; obejmują one zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.