Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1518/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego A. Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...)lipca 2019 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku [...] Sp. z o.o., na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].01.2019 r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 11/2018 r., w łącznej kwocie należności głównej 118.551,11 zł plus należne odsetki za zwłokę.

W celu realizacji należności dochodzonych na podstawie w/w tytułów wykonawczych, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej, zawiadomieniami od nr [...] do nr [...] z dnia [...].01.2019 r. dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. w W.

Pismem z dnia 15.01.2019 r. [...] Sp. z o.o. złożyła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy egzekucyjnej, jednocześnie wnosząc o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów oraz o natychmiastowe uchylenie zajęcia wierzytelności dokonanego na rachunku bankowym Spółki.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2019 r., Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. uznał zgłoszone przez [...] Sp. z o.o. zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie doręczono na adres Strony w dniu 30.01.2019 r.

Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia [...] Sp. z o.o. złożyło zażalenie na w/w postanowienie

Po rozpatrzeniu zażalenia Strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2019 r. uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ nadzoru stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a. Organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego, nie powołał w nim przepisów stanowiących podstawę prawną wniesionych zarzutów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył również, że nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący na jakiej podstawie prawnej i faktycznej organ egzekucyjny dokonał rozliczenia wpłaty z dnia 13.12.2018 r. (w tytule której Spółka wskazała jakiego okresu i deklaracji dotyczy - 01/11/2018 i która dokładnie obejmowała kwotę 118.551,11 zł wynikającą z deklaracji za 11/2018 r.) na najstarsze zaległości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2019 r. uznał zgłoszone przez [...] Sp. z o.o. zarzuty za nieuzasadnione. W treści postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej są bezzasadne i prowadziłyby do naruszenia art. 29 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, stwierdzającego, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że w wyniku kontroli i po sporządzeniu z urzędu korekt deklaracji za lata 2010 - 2012 poinformował płatnika, że ustalone zostały prawidłowe podstawy wymiaru składek. Powyższe działania spowodowały zmianę stanu rozliczeń i powstanie zadłużenia. ZUS przedstawił sposób rozliczenia bieżących składek, które zgodnie z obowiązującym od 01.01.2018 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21.09.2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS, są rozliczane w części przypadającej na dany fundusz, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Stwierdził również, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, że doręczone tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych określonych w przepisie art 27 ustawy egzekucyjnej tj. nie zawierają wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, nie zasługuje na uwzględnienie bowiem przedmiotowe tytuły wykonawcze w pouczeniu przedstawiają możliwości prowadzenia egzekucji z należności pieniężnych.

Pismem z dnia 06.05.2019 r. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie zarzutów jako uzasadnionych i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona stwierdziła, że organ egzekucyjny przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie uwzględnił wskazania organu nadzoru dotyczącego sposobu rozliczenia wpłaconej przez Spółkę kwoty. Podnosi, że nieuzasadniony jest pogląd, iż zarzut wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi powinien dotyczyć wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Natomiast w niniejszej sprawie obowiązek z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego oraz na FP i FGŚP za miesiąc listopad 2018 r., którego dotyczą wystawione tytuły wykonawcze został spełniony w całości i opłacony w terminie wynikającym z przepisów prawa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych bez żadnej podstawy prawnej dokonał zaksięgowania wpłaty z dnia 13.12.2018 r. na należności wskazane w uzasadnieniu postanowienia, w stosunku do których do tej pory nie została wydana decyzja wymiarowa. Strona wskazała również, że nie zgadza się z twierdzeniem, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo, ponieważ nie określają jakie środki egzekucyjne zostaną zastosowane w stosunku do zobowiązanego. Nie spełnia tego wymogu informacja zawarta w pouczeniu na końcu tytułu wykonawczego, gdyż wszystkie środki nie będą miały zastosowania, a przepis art. 27 ustawy egzekucyjnej wymienia, że należy wskazać jakie konkretnie środki będą zastosowane do zobowiązanego.

Uznając bezzasadność wzniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 209 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem prawnym przysługującym wyłącznie zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że żadna inna przyczyna niż wymieniona w przywołanym artykule nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Zobowiązana Spółka skorzystała z przysługującego uprawnienia wnosząc zarzuty do postępowania egzekucyjnego i wskazując naruszenie treści art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy egzekucyjnej, tj. nieistnienie obowiązku oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej.

W świetle podnoszonych przez Stronę zarzutów odnośnie nieistnienia obowiązku zauważono, że (jak wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu) w wyniku kontroli działalności Spółki za okres od stycznia 2010 r. do grudnia 2012 r. ustalono przypis składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Następnie wydane zostały decyzje dotyczące podstawy wymiaru składek, objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami oraz kwocie należnych składek. Z uwagi na fakt, że Spółka nie dokonała korekt wszystkich dokumentów rozliczeniowych, ZUS sporządził z urzędu korekty dokumentów po kontroli. Powyższe działania spowodowały zmianę stanu rozliczeń i powstanie zadłużenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnia, że zgodnie z obowiązującym od 01.01.2018 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21.09.2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS, § 12 pkt 1 stanowi, iż Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1. Natomiast zgodnie z § 12 pkt 2 w/w rozporządzenia, kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Tożsame sposoby rozliczenia regulują § 12 pkt 3, 4 i 5, które stanowią, iż kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.

Zatem wpłata Spółki przekazana w dniu 13.12.2018 r., a więc po sporządzeniu przez ZUS korekt dokumentów rozliczeniowych za okresy 2010 - 2012, została naliczona na najstarsze zaległości powstałe na koncie płatnika. Natomiast w wyniku zaliczenia w/w opłaty w kwocie 118.551,11 zł na wcześniejsze zaległości, za okresy sierpień - listopad 2018 r. (których dotyczyła przedmiotowa wpłata) powstało zadłużenie, które doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do kwestii niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej poprzez brak wskazania jakie konkretnie środki będą zastosowane w stosunku do Zobowiązanej Spółki to art. 27 § 1 pkt 11 ustawy egzekucyjnej stanowi, że tytuł wykonawczy musi zawierać wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Spółki, iż przepis art. 27 ustawy egzekucyjnej wymienia, że należy wskazać jakie konkretnie środki będą zastosowane do zobowiązanego. Z powyższego przepisu wynika bowiem, że tytuł wykonawczy powinien zawierać informację o środkach egzekucyjnych, które mają zastosowanie w egzekucji administracyjnej, nie zaś wskazanie na konkretne środki, które będą zastosowane wobec zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie danego tytułu

Wyżej wymienione postanowienie zaskarżyło [...] spółka z o.o. w R. zarzucając mu:

1/ naruszenie przepisów postępowania art 33 par 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskutek nie uwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie nieistnienia zobowiązania w stosunku do którego została wszczęta egzekucja,

2/ sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia z treścią zgromadzonego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że " wydane zostały decyzje dotyczące podstawy wymiaru składek, objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem oraz kwocie należnych składek, podczas gdy takie decyzje, o których pisze organ w uzasadnieniu nigdy nie były wydane,

Wskazując na powyższe podstawy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w P. nr [...] z dnia [...].04.2019r jako niezgodnych z prawem, a nadto o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna

Artykuł 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teks jedn. Dz. U. 2018.1314 ze zm. – dalej także jako : u.p.e.a.) stanowi że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Skarżący stoi na stanowisku, iż prowadzona w niniejszej sprawie egzekucja jest bezzasadna, ponieważ należność z tytuły składek za miesiąc listopad 2018 r. została przez płatnika opłacona w pełnej wysokości zgodnie ze złożoną deklaracją za ten miesiąc. To zaś oznacza, że zobowiązanie objęte postępowaniem egzekucyjnym nie istnieje w rozumieniu powyższego przepisu.

Skarżący zapomina jednak, że w toku postępowania w sprawie wyjaśniono, iż w następstwie kontroli ZUS sporządzone zostały przez ten organ korekty deklaracji płatnika (skarżącego) za lata 2010-2012 o czym skarżący został poinformowany. Konsekwencją tychże korekt było prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru należności składek. To z kolei spowodowało zmianę rozliczeń skarżącego z ZUS-em oraz oceny istniejącego zadłużenia.

Sporządzenie korekt dokumentów rozliczeniowych za lata 2010-2012 spowodowało, iż dopiero po ich otrzymaniu skarżąca spółka dokonała wpłat – jak twierdzi na pokrycie należności bieżących t. j. z tytułu składek za miesiąc listopad 2018. Jednak wpłaty te zostały rozliczone na poczet zaległości wcześniejszych w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczeń składek do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2017.1831)

Co istotne zawiadomienie o zajęcie spółka odebrała w dniu 10 stycznia 2019 r., natomiast wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek za miesiąc listopad 2018 r. dokonała później. Wpłynęły one bowiem w dniu 14 stycznia 2019r., a zatem już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

W ocenie sądu ratio legis wspomnianego wyżej rozporządzenia było takie, iż zobowiązany nie powinien decydować o tym jakie należności wobec ZUS będzie regulował i w jakim terminie.

Z jego §12 wynika bowiem, że zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z §7 ust. 1 (ust.1)

Natomiast kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie społeczne podlega rozliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności (ust.2)

Podobnie jest w przypadku wpłat w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych (ust.3), na ubezpieczenie zdrowotne (ust.4) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (ust.5)

Zatem w wyniku rozliczenia wpłaty skarżącego w wysokości 118551,11 zł. na wcześniejsze zaległości powstało zadłużenie, które doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wystawienia dnia 9 stycznia 2019r. tytułów wykonawczych.

Co do zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia, że decyzje dotyczące podstawy wymiaru składek, objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem oraz kwoty należnych składek nie zostały wydane, stwierdzić trzeba, iż jest to zarzut nietrafny. Jak bowiem wskazał Dyrektor Oddziału ZUS w P. w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019r. ZUS Oddział w P. wydał wobec skarżącej spółki 122 decyzje w tym także takie, które odnoszą się podnoszonych przez nią kwestii. Decyzje te były kontrolowane przez sąd, który uznał je za prawidłowe.

Mając zatem na względzie powyższe, sąd skargę oddalił na postawie art. 151 p.p.s.a.