Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1424/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1, art. 13a ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1309
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr. [...], w której powołano L. S. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] oraz odmówiono M. K. (skarżącej w niniejszej sprawie) powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] po komorniku I. S..

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. art. 62 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 127 § 3 i art. 105 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, t.j., z późn. zm. - dalej "kpa "), art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 771, dalej uks) w zw. z art. 289 uks oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1309, t.j. - dalej "u.k.s.e.").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie prawnym i okolicznościach faktycznych.

W Monitorze Polskim z dnia 9 sierpnia 2017 r. pod poz. 789, ukazało się obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 lipca 2017 r. o wolnym stanowisku komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] po komorniku I. S..

W terminie miesięcznym, wskazanym w obwieszczeniu, wnioski o powołanie na wyżej wymienione stanowisko złożyli: L. S. oraz M. K..

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kandydaci posiadają następujące kwalifikacje zawodowe:

L. S. w 2009 r. ukończył na [...] wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym, uzyskując tytuł magistra. Po odbyciu aplikacji komorniczej, w dniach [...] i [...] marca 2015 r. zdał egzamin komorniczy na oceny: dostateczną i dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od dnia 17 czerwca 2015 r. pracował w kancelarii komorniczej komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] J. B., do dnia 16 lipca 2015 r. jako pracownik biurowy, a od dnia 17 lipca 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r. jako asesor komorniczy. Od dnia 14 kwietnia 2016 r. do chwili obecnej pracuje jako asesor komorniczy w kancelarii komornika przy Sądzie Rejonowym dla [...] R. H.. Przedłożył dokumenty potwierdzające pełnienie krótkotrwałych obowiązków zastępcy komornika sądowego, łącznie przez 58 dni.

M. K. ukończyła na [...] w 1999 r. wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Po odbyciu aplikacji komorniczej zdała w dniach [...] października i [...] listopada 2001 r. egzamin komorniczy, z którego uzyskała ocenę bardzo dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Pracowała od 1 marca 2002 r. do 8 lipca 2002 r. jako asesor komorniczy w kancelarii komornika sądowego P. B. przy Sądzie Rejonowym w [...]. Następnie pracowała w okresie od 1 lipca 2003 r. do 31 marca 2005 r., jako asesor komorniczy w kancelarii komornika sądowego A. P. przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. pracowała jako asesor komorniczy w kancelarii komornika sądowego J. Z. dla [...]. Od 1 kwietnia 2006 r. do 19 marca 2010 r., pracowała jako asesor komorniczy w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] B. K.. Od 1 lutego do 4 czerwca 2015 r. pracowała w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w [...], gdzie wykonywała obowiązki pracownika biurowego. Następnie pracowała jako asesor komorniczy w kancelarii komornika sądowego J. K. przy Sądzie Rejonowym w [...] w okresie od 1 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. odwołano M. K. ze stanowiska asesora na podstawie art. 32 b ust. 1 pkt 1 u.k.s.e. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Następnie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 oraz art. 104 i art. 107 § 1 k.p.a. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., wskazując, że M. K. nie została zatrudniona w charakterze asesora komorniczego.

Rada Izby Komorniczej w [...] uchwalą nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. pozytywnie zaopiniowała wniosek L. S., natomiast wstrzymała się od zaopiniowana wniosku M. K.. Rada Izby Komorniczej w [...] wskazała, iż nie posiada bliższych informacji o M. K. oraz o przebiegu jej pracy zawodowej. Natomiast podkreśliła, iż L. S., pełniąc funkcję asesora komorniczego na terenie apelacji wrocławskiej, daje rękojmię rzetelnego wykonywania zawodu oraz sprawnego objęcia kancelarii po komorniku sądowym przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] I. S..

Przed wydaniem decyzji powiadomiono strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o końcowym etapie postępowania oraz o możliwości ewentualnego zajęcia stanowiska w sprawie.

Ma. K. przedłożyła (wygasłą obecnie) decyzję o powołaniu jej na asesora komorniczego, natomiast L. S. wniósł o wydanie decyzji w oparciu o zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy.

Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister Sprawiedliwości, podzielając ocenę Rady Izby Komorniczej w [...] uznał, że lepszym kandydatem na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym dla [...] jest L. S..

Dokonując takiego wyboru, organ wziął pod uwagę okoliczność, iż kandydat spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 10 ust. 1 ukse, pełni funkcję asesora komorniczego na terenie apelacji [...] co daję rękojmie rzetelnego wykonywania zawodu oraz sprawnego objęcia kancelarii.

Oceniając kandydaturę M. K. organ uznał, że nie posiada ona niezbędnego doświadczenia praktycznego do samodzielnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na co wskazuje siedmioletnia przerwa w wykonywaniu przez nią obowiązków w charakterze asesora. Zdobyta przez nią wiedza teoretyczna i praktyczna, wobec dynamiki zmieniających się przepisów prawa, nie odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom oraz orzecznictwu, co mógłby narazić strony postępowania egzekucyjnego zarówno na uchybienia jak i zbyteczne przedłużenie postępowań egzekucyjnych, ze względu na konieczności wdrożenia się przez nią w obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo.

Dodatkowo organ podniósł, że M. K. zakończyła pracę na stanowisku asesora komorniczego w marcu 2010 r. Zatem w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. pozostawało jej mniej niż 12 miesięcy do złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika. Na mocy przepisu art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r., a okres ten przedłużył się jej więc do 31 grudnia 2015 r. Do tego czasu M. K. nie złożyła skutecznego wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego. M. K. nie może więc skorzystać z dobrodziejstwa art. 13a ust. 2 u.k.s.e. (termin do złożenia stosownego wniosku na podstawie tego przepisu minął wraz z końcem 31 grudnia 2015 r.) co oznacza, że aby ubiegać się o stanowisko komornika musi obecnie spełniać wymagania wskazane w art. 13a ust. 1 u.k.s.e., zgodnie z którym wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego musi zostać złożony w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu komorniczego. M. K. zdała egzamin komorniczy w 2001 r., a decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. została powołana po raz pierwszy na stanowisko asesora komorniczego. Oznacza to, że składając w dniu 13 września 2017 r. wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego nie dochowała terminu z art. 13a ust. 1 u.k.s.e. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 5 pkt 3 u.k.s.e. osoby, które nie dochowały terminu wskazanego w art. 13a ust. 1 u.k.s.e. ubiegając się o stanowisko komornika nie muszą odbywać aplikacji komorniczej. Muszą jednak a contrario spełnić resztę wskazanych wyżej warunków, co oznacza np. potrzebę ponownego zdania egzaminu komorniczego, w celu otwarcia na nowo terminu do złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw M. K. zarzuciła:

1 Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonej decyzji prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności:

a) brak odniesienia do argumentacji faktycznej wnioskującej w postaci przedłożonych opinii, stażu pracy, wyniku egzaminu komorniczego,

b) błędne ustalenia dotyczące tezy o doręczeniu wnioskującej uchwały wyniku egzaminu komorniczego, upływu czasu od tego zdarzenia oraz samego faktu wydania uchwały o wyniku egzaminu komorniczego dla M. K.,

c) niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się

oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy -s dowodowej, co w konsekwencji uniemożliwia weryfikację wydanej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 k.p.a.;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, co spowodowało brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie decyzji przez organ I instancji jedynie w oparciu o fakt niepracowania przez wnioskodawczynię na stanowisku asesora komorniczego do końcowej fazy postępowania przy jednoczesnym pominięciu jako dowodów okoliczności świadczących o jej bardzo dobrym przygotowaniu do wykonywania zawodu komornika sądowego, na co wskazują m.in. przedłożone opinie, bardzo dobra ocena z egzaminu komorniczego oraz staż pracy;

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz pogwałcenie interesu strony z uwagi na wykorzystanie faktu bezprawnej odmowy powołania wnioskodawczyni na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] J. K. w skutek rażącego i uporczywego naruszania przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz k.p.a. przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], co znalazło swój wyraz w wydaniu przez tego Prezesa dwóch decyzji o odmowie powołania wnioskodawczym na stanowisko asesora komorniczego, uchylonych w całości przez Ministra Sprawiedliwości i przekazanych do ponownego rozpoznania.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to

jest:

- art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 13a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez odmowę prawa wykonywania zawodu komornika pomimo braku ustawowych ograniczeń;

- zastosowanie niedotyczącego wnioskującej przepisu art. 13a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (wykładnia contra legem), w skutek czego odmówiono jej w ogóle prawa do wykonywania zawodu komornika pomimo braku ustawowych ograniczeń.

Minister Sprawiedliwości rozpoznając ponownie sprawę i po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że najlepszym kandydatem na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] po I. S. jest L. S..

W ocenie organu za kandydaturą L. S. przemawiała nie tylko ocena jego wiedzy teoretycznej dokonana na podstawie wyników zdanego egzaminu komorniczego, ale przede wszystkim zdobyte przez niego doświadczenie w pracy na stanowisku asesora komorniczego, zwłaszcza podczas sprawowania funkcji zastępcy I. S. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...]. Zdaniem organu wykonywanie przez L. S. obowiązków zastępcy komornika sądowego w kancelarii, w której ubiega się on o objęcie stanowiska po Komorniku Sądowym I. S., umożliwi mu kontynuowanie działalności egzekucyjnej bez jakiegokolwiek negatywnego wpływu na tok prowadzonych postępowań. Stanowisko to bowiem, będąc ściśle związanym z wykonywaniem przez niego wszystkich czynności zastrzeżonych wyłącznie dla komornika sądowego, a nie tylko asesora komorniczego, w istotny sposób pozwala mu zaznajomić się z wszystkimi sprawami egzekucyjnymi prowadzonymi przez jego poprzedniczkę, a także sprawami nie związanymi stricte z postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczącymi funkcjonowania kancelarii rozumianej jako zespół osób i środków materialnych służących do obsługi komornika w zakresie powierzonych mu zadań i czynności. Dodatkowo L. S. zna nie tylko prowadzone w w/w kancelarii komorniczej sprawy, ale także strony tych postępowań egzekucyjnych (wierzycieli i dłużników), rodzaje wskazanych w nich sposobów egzekucji, sytuację majątkową egzekwowanych dłużników, wyniki dotychczasowych egzekucji, co zapewni sprawne funkcjonowanie kancelarii i pozwoli na nieprzerwane i płynne prowadzenie wszczętych już postępowań egzekucyjnych.

Organ zaznaczył, że M. K. pełniła jedynie krótkotrwałe zastępstwa komorników sądowych i miało to miejsce przed odwołaniem jej ze stanowiska asesora komorniczego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w 2009 roku (w następstwie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej wymierzającego jej karę skreślenia z wykazu asesorów komorniczych). Zdaniem organu siedmioletnia przerwa w wykonywaniu przez nią obowiązków asesora komorniczego prowadzi do przekonania, że nie posiada ona niezbędnego doświadczenia praktycznego do samodzielnego prowadzenia kancelarii komorniczej. Tym samym jej wybór na stanowisko komornika sądowego mógłby narazić strony postępowań egzekucyjnych na uchybienia i nieuzasadnione przedłużenie postępowań egzekucyjnych. Ponadto po ponownym jej powołaniu na stanowisko asesora komorniczego (tj. po. 10 października 2016 toku), w ogóle nie pełniła ona krótkotrwałych lub długotrwałych zastępstw komornika.

Dla organu pomocną przy wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego okazała się także uchwała Rady Izby Komorniczej w [...] nr [...], w której Rada do powołania na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] po I. S. pozytywnie zaopiniowała L. S., wstrzymując się od zaopiniowania kandydatury M. K. z powodu nie posiadania bliższych informacji o jej osobie i przebiegu pracy zawodowej.

Organ przypomniał, że M. K. zakończyła pracę na stanowisku asesora komorniczego w marcu 2010 roku. Wcześniej, bo w dniu [...] lutego 2010 roku Minister Sprawiedliwości wydał w stosunku do niej ostateczną decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 roku o odwołaniu jej ze stanowiska asesora komorniczego w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] B. K.. Przedmiotowa decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] została wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej, w którym M. K. została wymierzona kara dyscyplinarna polegająca na skreśleniu jej z wykazu asesorów komorniczych. Następnie nie mogąc być wpisanym na listę asesorów komorniczych, albowiem zgodnie z art. 72 a ust. 5 u.k.s.e. (w brzmieniu nadanym mu ustawę z dnia 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 2010 r., nr 40, poz.228) osoba skreślona z wykazu asesorów komorniczych mogła zostać ponownie powołana na stanowisko asesora komorniczego dopiero po upływie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, M. K. w dniu [...] października 2012 roku złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie jej na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. P.. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Minister Sprawiedliwości odmówił jej powołania na w/w stanowisko komornika sądowego uzasadniając to faktem nieposiadania nieposzlakowanej opinii. Ponadto w decyzji tej organ wskazał, że "ustawa o komornikach sądowych i egzekucji nie przewiduje powołania osoby dyscyplinarnie skreślonej z wykazu asesorów komorniczych "bezpośrednio" na stanowisko komornika sądowego. Istnienie takiej regulacji prowadziłoby do absurdalnego założenia, że asesorzy skreśleni z wykazu, pomimo braku zatrudnienia w kancelarii, co jest istotą tej drogi przygotowania do zawodu, "wyczekują" na objęcie stanowisk komorniczych"

Organ podkreślił, że M. K. nie może twierdzić, że w dniu [...] października 2012 roku skutecznie złożyła wniosek o powołanie na w/w stanowisko komornika sądowego, a tym samym jej sytuacja nie podpada pod dyspozycję art. 13a ust. 2 u.k.s.e. Chcąc ubiegać się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie lub w przyszłości, M. K. winna legitymować się zdanym na nowo egzaminem komorniczym. Na dzień dzisiejszy bowiem nie spełnia ona przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 9) u.k.s.e. W stosunku do jej osoby nie znajdzie zastosowania art. 13a ust. 1 u.k.s.e., albowiem przepisy dotyczące wydawania uchwały ustalającej wyniki z egzaminu komorniczego oraz jej doręczania weszły w życie w dniu 28 grudnia 2007 roku (na podstawie ustawy dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 2007, nr. 112, poz.769), czyli po 6 latach od zdania przez wnioskującą egzaminu komorniczego. Poza tym w chwili, w której wprowadzono obowiązek doręczenia uchwały ustalającej wyniki uzyskane przez zdających, wnioskująca była w posiadania świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu komorniczego, bowiem otrzymała je w dniu 12 listopada 2001 roku na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 sierpnia 1999 roku w sprawie zakresu egzaminu komorniczego, trybu postępowania komisji egzaminacyjnej i wysokości wynagrodzenia jej członków (Dz. U z. 1999, nr 69, poz. 770).

Konkludując organ stwierdził, że kierował się interesem społecznym i wybrał kandydata który posiadał wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne stwarzające gwarancje prawidłowego i sprawnego prowadzenia postępowań egzekucyjnych. Postępowanie z udziałem kilku zainteresowanych powołaniem na stanowisko komornika - spośród osób spełniających kryteria ustawowe - ma na celu wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji. Dlatego też za takiego kandydata Minister Sprawiedliwości uznał L. S..

W skardze do Sądu na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2019 r. M. K. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 13a ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu nadanym mu przez art. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, poprzez błędne zastosowanie go do oceny jej sytuacji prawnej, podczas gdy przepis ten odnosi się wprost do okresu czasu określonego w ust. 1 przedmiotowego przepisu, odnośnie którego sam organ uznał, że nie ma on do skarżącej zastosowania, albowiem przepisy dotyczące wydawania uchwały ustalającej wyniki z egzaminu komorniczego weszły w życie w dniu 28 grudnia 2007 roku (na podstawie ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 2007, nr 112, poz. 769), czyli po 6 latach od zdania przez skarżącą egzaminu komorniczego.

Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydatnych w sprawie decyzji i ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd

w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Minister trafnie wskazał, że obaj kandydaci tj. M. K. i L. S. spełniali wymogi formalne przewidziane w art. 10 ust. 1 u.k.s.e., niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Przypomnieć tu trzeba, że zgodnie z tym przepisem, otwierającym rozdział 2 u.k.s.e.: "Powoływanie i odwoływanie komorników", na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która:

1) posiada obywatelstwo polskie;

2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

3) posiada nieposzlakowaną opinię;

4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;

5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

7) posiada zdolność psychiczną i fizyczną pozwalającą na pełnienie obowiązków komornika, którą ustala lekarz medycyny pracy;

8) odbyła aplikację komorniczą;

9) złożyła egzamin komorniczy;

10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata;

11) ukończyła 26 lat."

Wskazać należy, że zarzuty skargi sprowadzają się do zastosowania przez organ wobec skarżącej art. 13a ust. 2 u.k.s.e. (w brzmieniu nadanym mu przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 993), która weszła w życie 12 sierpnia 2014 roku). Należy podkreślić, że przepis 13a § 2 u.k.s.e. nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie został on zastosowany do oceny sytuacji prawnej skarżącej, choć był przytoczony i poddany wykładni w części merytorycznej uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przepis ten nie miał też żadnego wpływu na toczące się przed Ministrem Sprawiedliwości postępowanie konkursowe i wydane przez niego rozstrzygnięcie co do obsady wolnego stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] po I. S.. Organ dopuścił bowiem M. K. do udziału w postępowaniu dotyczącym obsady w/w stanowiska - uznając, że spełnia ona warunki formalne z art. 10 ust. 1 u.k.s.e., a zatem legitymuje się zdanym egzaminem komorniczym. Gdyby bowiem organ jeszcze przed wydaniem decyzji zastosował wobec niej art. 13a ust. 2 u.k.s.e., to w ogóle nie powinien dokonywać merytorycznej oceny jej wniosku o powołanie, ale pozostawić go bez rozpoznania, przyjmując jednocześnie założenie, że nie spełnia ona wymogów formalnych niezbędnych do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, gdyż nie legitymuje się zdanym na nowo egzaminem komorniczym. Tymczasem Minister Sprawiedliwości nie tylko dopuścił M. K. do udziału w konkursie dotyczącym obsady stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] po I. S. (uznając, że ma ona ważnie zdany egzamin komorniczy w 2001 roku), ale dokonał merytorycznej oceny jej kandydatury w zestawieniu (porównaniu) z kandydaturą L. S.. Przepis art. 13a ust. 2 u.k.s.e, nie reguluje zagadnień związanych z merytoryczną oceną kandydatów, a jedynie wskazuje okres, w którym osoba uzyskująca pozytywny wynik z egzaminu komorniczego uprawniona jest do złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika. Jest to przesłanka formalnoprawna warunkująca dopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy (wniosku o powołanie na stanowisko komornika).

Za kandydaturą L. S. przemawiała nie tylko ocena jego wiedzy teoretycznej dokonana na podstawie wyników zdanego egzaminu komorniczego, ale przede wszystkim zdobyte przez niego doświadczenie w pracy na stanowisku asesora komorniczego, zwłaszcza podczas sprawowania funkcji zastępcy I. S. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...]. Kandydat ten pełniąc w sposób prawidłowy obowiązki zastępcy komornika do czasu obsadzenia zwolnionego stanowiska daje większą rękojmię należytego prowadzenia postępowań egzekucyjnych w kancelarii objętej konkursem. Wykonywanie przez L. S. obowiązków zastępcy komornika sądowego w kancelarii, w której ubiega się on o objęcie stanowiska, umożliwi mu kontynuowanie działalności egzekucyjnej bez jakiegokolwiek negatywnego wpływu na tok prowadzonych postępowań. Stanowisko to bowiem, będąc ściśle związanym z wykonywaniem przez niego wszystkich czynności zastrzeżonych wyłącznie dla komornika sądowego, a nie tylko asesora komorniczego, w istotny sposób pozwala mu zaznajomić się z wszystkimi sprawami egzekucyjnymi prowadzonymi przez jego poprzedniczkę, ale też dotyczącymi funkcjonowania kancelarii rozumianej jako zespół osób i środków materialnych służących do obsługi komornika w zakresie powierzonych mu zadań i czynności. L. S. zna nie tylko prowadzone w w/w kancelarii komorniczej sprawy, ale także strony tych postępowań egzekucyjnych (wierzycieli i dłużników), rodzaje wskazanych w nich sposobów egzekucji, sytuację majątkową egzekwowanych dłużników, wyniki dotychczasowych egzekucji. Oczywistym jest zatem, że po powołaniu go na w/w stanowisko komornika sądowego, zapewni on sprawne funkcjonowanie kancelarii, które pozwoli na nieprzerwane i płynne prowadzenie wszczętych już postępowań egzekucyjnych.

Skarżąca natomisat, pełniła jedynie krótkotrwałe zastępstwa komorników sądowych i miało to miejsce przed odwołaniem jej ze stanowiska asesora komorniczego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w 2009 roku. Siedmioletnia przerwa w wykonywaniu przez nią obowiązków asesora komorniczego prowadzi do przekonania, że nie posiada ona niezbędnego doświadczenia praktycznego do samodzielnego prowadzenia kancelarii komorniczej.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że powołanie na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych (tak np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 kwietnia 2006 r., VI SA/Wa 2153/05, LEX nr 222059, czy z dnia 18 listopada 2005 r., VI SA/Wa 1317/05, LEX nr 213455). Taki charakter decyzji ma wpływ na zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Jak stwierdzono w ostatnim z powołanych wyżej wyroków "Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe."

W rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości wydał zaskarżoną decyzję opierając się na analizie zgromadzonego (przedstawionego głównie przez wnioskodawców) materiału dowodowego, w tym m.in. kopii zaświadczeń, opinii i oświadczeń, potwierdzających spełnianie przez kandydatów na stanowisko komornika warunków z art. 10 ust. 1 u.k.s.e.

W świetle wymagań określonych w ww. przepisie nie można mówić o przesłance decydującej o wyborze na stanowisko komornika; w istocie decyduje o tym całokształt okoliczności, których spełnienie podlega ocenie organu orzekającego, podlegającego w tym zakresie kontroli sądu administracyjnego. Podejmując decyzję uznaniową organ obowiązany jest zbadać - w myśl zasad prowadzenia postępowania administracyjnego - wszystkie elementy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bez względu na to, który z tych elementów może to rozstrzygnięcie determinować i wyciągnąć z tego badania odpowiednie wnioski.

W ww. zakresie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r., VI SA/Wa 2670/10, LEX nr 1094964, wskazano, że: "W przypadku, gdy jest kilku kandydatów spełniających warunki formalne, za obsadą każdego wolnego stanowiska komornika sądowego mogą przemawiać różne okoliczności, przy czym zawsze należy rozważyć, te które pozwolą na podjęcie decyzji uwzględniającej optymalny interes społeczny i słuszny interes strony."

W wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 września 2007 r., VI SA/Wa 499/07, LEX nr 467381, Sąd z kolei wskazał, że: "Przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie uzależniają możliwości powołania na stanowisko komornika od długości stażu na stanowisku asesora komorniczego. Doświadczenie zdobyte na stanowisku asesora komorniczego jest niewątpliwie przydatne w pracy na stanowisku komornika, ale nie może stanowić przesłanki decydującej o wyborze na to stanowisko."

Reasumując, celem postępowania o obsadzenie stanowiska komornika sądowego, spośród osób spełniających ustawowe wymogi, jest wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje uzasadniające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji.

W ocenie Sądu, dokonany przez Ministra w rozpatrywanej sprawie wybór kandydata spełnia określone wyżej kryteria, tzn. jest oparty o ocenę całokształtu materiału dowodowego, mającą charakter wielostronny, której nie można zarzucić cechy dowolności. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.