Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 597/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzje II instancji i I w części
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 lit. c, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt I poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... 2015 r. nr ... znak: ... Marszałek Województwa K.-P., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwana k.p.a.), art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 21, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm., dalej zwana u.ś.r. lub ustawą), § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 67 i art. 68 ust. 1 lit. b, ppkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po rozpatrzeniu wniosku J. U. z dnia ... 2014 r., orzekł o:

I. przyznaniu na okres zasiłkowy 2014/2015 od ...2014 r. do ...2014 r. zasiłku rodzinnego na K. U., ur. ...1997 r. w kwocie 106 zł miesięcznie,

II. odmowie przyznania na okres zasiłkowy 2014/2015 od ...2014 r. do ...2014 r. zasiłku rodzinnego na A. U., ur. 30.07.1995 r. w kwocie 115 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że J. U. wniósł do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci – K. i A. U.. Organ ustalił, że małżonka wnioskodawcy K. U. zamieszkiwała na terenie Polski i była aktywna zawodowo. Natomiast wnioskodawca w związku z wykonywaniem pracy zamieszkiwał na terenie Niemiec. Wobec faktu, że K. U. zamieszkiwała wraz z dziećmi na terenie Polski, natomiast ojciec dzieci – J. U. zatrudniony był na terenie Niemiec w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. oraz do ...2014 r. zamieszkiwał na terenie Niemiec, powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.

Organ podał, że właściwym do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w pierwszej kolejności jest ustawodawstwo polskie. Wskazał, że ze względu na fakt, iż wnioskodawca od ...2014 r. do ...2014 r. wykonywał działalność zawodową w Niemczech, przy wydawaniu powyższej decyzji pod uwagę wzięto kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r., uwzględniając dochód wnioskodawcy uzyskany za pełen pierwszy przepracowany miesiąc z pracy wykonywanej poza granicami kraju.

Po przeprowadzeniu procedury sprawdzającej dotyczącej wysokości uzyskanego dochodu jako jednego z czynników decydujących o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku rodzinnego ustalono, że w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. zostało przekroczone kryterium dochodowe, zaś w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. został spełniony dopuszczalny miesięczny dochód w wysokości 574 zł w przeliczeniu na członka rodziny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków rodzinnych mogą zostać przyznane tylko w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na jednego jej członka nie przekracza 574 zł miesięcznie.

Organ, aby ustalić prawo do świadczeń rodzinnych w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. wziął pod uwagę dochód J. U. uzyskany z tytułu zatrudnienia na terenie Niemiec, który za maj 2014 r. wyniósł 487,53 euro, dochód z tytułu umowy o dzieło, który w 2013 r. wyniósł 800 zł netto oraz dochód K. U., który w 2013 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 6.000 zł. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa NBP średni kurs euro z ...2014 r. wyniósł 4,1420 zł. Po przeliczeniu daje to kwotę dochodu 2.019,35 zł. Po zsumowaniu dochodów i podzieleniu otrzymanej kwoty przez liczbę członków rodziny ustalono, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny, brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. wyniósł 646,51 zł i przekroczył maksymalną kwotę, określoną w art. 5 ust. 1 u.ś.r..

Ponadto organ wskazał, że w sprawie należało zastosować art. 5 ust. 3 u.ś.r., zgodnie z którym "w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje". W związku z powyższym organ wskazał, że należało przyznać świadczenia rodzinne za okres od ...2014 r. do ...2014 r. na syna K. U. Natomiast, aby ustalić prawo do świadczeń rodzinnych w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. należało wziąć pod uwagę wyłącznie dochód K. U. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej rozpoczętej ...2013 r. oraz dochód J. U. z 2013 r. z tytułu umowy o dzieło wobec faktu, iż dnia ...2014 r. zakończył on zatrudnienie na terenie Niemiec i zamieszkiwał tam do ...2014 r.

Dochód rodziny w roku bazowym 2013 stanowiącym podstawę do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wyniósł 6.800 zł. W konsekwencji, biorąc pod uwagę wysokość dochodów netto K. U. organ stwierdził, że w okresie od ....2014 r. do ....2014 r. zostało spełnione kryterium dochodowe. Ustalono, iż miesięczny dochód na jednego członka rodziny, brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych w okresie od ...2014 r. do ...2014 r. wynosi 141,67 zł, a więc zostało spełnione kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r. i należało przyznać świadczenia rodzinne na syna K. U.

Organ natomiast odmówił przyznania świadczeń rodzinnych na syna A. U., ponieważ nie zostały spełnione wymogi określone w art. 6 ust. 1 u.ś.r., a mianowicie ww. kontynuuje naukę w szkole wyższej, jednak nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Od ww. decyzji odwołanie złożył J. U. wnosząc o jej uchylenie w części odmawiającej świadczenia dla syna A. i umożliwienie uzupełnienia wniosku w zakresie dodatku na pokrycie kosztów dojazdu, ponowne przeliczenie dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu na członka rodziny, a nie jego przychodu oraz przyznanie świadczeń na cały wnioskowany okres zasiłkowy.

Odwołujący wskazał, że błędnie jako podstawę obliczenia dochodu w jego rodzinie w 2014 r. przyjęto jego przychód za maj 2014 r., a nie dochód. Podał, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z zagranicy należy pomniejszyć o podane w ustawie diety. Wynika więc z powyższego, że dochód uzyskany za granicą należy wyliczać przez odjęcie od przychodu podanych w ustawie diet. Strona przedłożyła zaświadczenie Urzędu Skarbowego, w którym Urząd podał kwotę jego dochodu z zagranicy w kwocie 2.538,57 zł za 2014 r. Jak więc wynika z powyższego, kwota 2.019,35 zł przyjęta przez organ tylko za jeden miesiąc jest kwotą niewłaściwą.

Ponadto odwołujący nie zgodził się z odmową przyznania świadczeń synowi A., gdyż zgodnie z art. 6 ust. 1a u.ś.r. takie świadczenie mu również przysługuje, bowiem nie ukończył on 24 roku życia i kontynuuje naukę w szkole wyższej.

Odwołujący zarzucił również, że nie został poinformowany przez urzędnika, iż synowi K. przysługuje dodatek na pokrycie kosztów dojazdu do miejscowości, w której znajduje się szkoła.

Zaskarżoną decyzją z ... 2015 r. Nr ..., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 3 pkt 24, art. 5 ust. 1 i 4a, art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 23a ust. 6 u.ś.r., § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, art. 10 rozporządzenia Rady EWG nr 574/72 dotyczącego wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych określają zasady przyznawania zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 u.ś.r., podstawowymi przesłankami uprawniającymi do otrzymywania zasiłku rodzinnego jest wychowywanie dzieci oraz osiąganie dochodu na osobę w rodzinie nie przekraczającego 574 zł, przy czym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Organ wyjaśnił, że art. 3 pkt 1 u.ś.r. stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Na podstawie akt sprawy ustalono, że na dochód rodziny w 2013 r. składał się dochód K. U. w wysokości 6.000 zł. Do tego dochodu należało doliczyć dochód J. U. z tytułu umowy o dzieło w wysokości 800 zł, tj. 6.800 zł:12 miesięcy = 566,66 zł oraz dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia na terenie Niemiec, który w maju 2014 r. wyniósł 487,53 euro, co przy uwzględnieniu średniego kursu euro z ...2014 r. w wysokości 4,1420 zł stanowiło kwotę 2.019,35 zł, a po zsumowaniu dochodów rodziny (566,66+2019,35 = 2586,01 zł) i przeliczeniu dochodu na osobę w rodzinie, tj. podzieleniu tej kwoty przez 4 osoby = 646,51 zł. Tym samym dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego. Mając jednak na uwadze treść art. 5 ust. 3 ustawy zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie przyznał stronie zasiłek rodzinny na syna K. w okresie od ...2014 r. do ...2014 r.

Prawidłowo także organ odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015 od ...2014 r. do ...2014 r. na A. U. ur. ...1995 r., bowiem stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka bądź też opiekunowi faktycznemu dziecka), do ukończenia przez dziecko:

18 roku życia lub

nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo

24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek rodzinny przysługuje też osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia (art. 6 ust. 1a ustawy). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że syn odwołującego A. w dniu złożenia wniosku miał 19 lat. Już z tego powodu odwołującemu nie przysługuje zasiłek rodzinny w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. A. U. nie legitymuje się także orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a więc nie wystąpiła przesłanka z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy. Analizując przesłankę z ust. 1 pkt 2 powyższego przepisu należało wziąć pod uwagę definicję szkoły zawartą w art. 3 pkt 18. Ze złożonego przez odwołującego "oświadczenia" w dniu ...2015 r. o rozpoczęciu przez syna A. nauki na uniwersytecie wynika, że syn w roku akademickim 2014/2015 uczęszczał do szkoły wyższej. Szkoła ta nie jest więc szkołą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny nie mógł być wnioskodawcy przyznany.

Powoływany przez stronę w odwołaniu art. 6 ust. 1a ustawy stanowi podstawę przyznania prawa do zasiłku rodzinnego osobie uczącej się - w rozumieniu art. 3 pkt 13 tejże ustawy - w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Przepis powyższy należy wykładać mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 13 ustawy definicję legalną osoby uczącej się. Osoba ucząca się oznacza osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Z art. 6 ust. 1a ustawy wynika, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na jego podstawie prawa do zasiłku rodzinnego jest osoba ucząca się i spełniająca jednocześnie przesłanki, o których mowa w tymże przepisie. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. rodzica dziecka, a nie osoby uczącej się, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 3. Z tej przyczyny nie znalazł zastosowania art. 6 ust. 1a ustawy.

Ponadto, organ wskazał, że w myśl art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r., ustalenie prawa do świadczeń następuje na okres zasiłkowy, a prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W sprawie odwołujący złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015 r. Druk ten zawierał informacje o przysługujących stronie dodatkach do zasiłku rodzinnego, w tym o dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania - na częściowe pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Strona nie wypełniła tej rubryki. Wskazany w art. 24 ust. 2 ustawy początek przyznania świadczenia - od daty złożenia wniosku - nie jest terminem, który podlega przywróceniu.

W ocenie organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji oraz wydana na ich podstawie decyzja były zatem zgodne z prawem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. złożył J. U. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję pominęło dołączone do odwołania zaświadczenie o dochodach za rok 2014 wydane przez Urząd Skarbowy. Skarżący zaznaczył, że podana kwota 487,53 euro za maj 2014 r. wcale nie jest dochodem, a przychodem i nie powinna być brana do wyliczeń w kwocie brutto. Wskazał, że przychód ten powinien być pomniejszony o diety. Podał, że jego dochód stanowił kwotę 2.538,57 zł w całym 2014 r.

Ponadto, skarżący podniósł, że organ nie umożliwił mu korekty złożonego wniosku w zakresie dodatku na dojazd dziecka do szkoły znajdującej się poza miejscem zamieszkania. Jego zdaniem urzędnik powinien pouczyć go o możliwości przyznania takiego dodatku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania zostały określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Do świadczeń rodzinnych należy między innymi zasiłek rodzinny, który, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego jest spełnienie ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego określonego w art. 5 oraz przesłanek określonych w art. 6 u.ś.r.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r., uprawnienie do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od wysokości osiąganego w rodzinie wnioskodawcy dochodu. Z tych względów ustalenia organów odnoszące się do tej istotnej dla sprawy kwestii mają ogromną wagę. Dotyczy to zarówno ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak też ustaleń co do treści norm prawnych definiujących pojęcie dochodu na potrzeby ustawy. Definicja taka zamieszczona została w art. 3 pkt 1 u.ś.r., w którym przy zastosowaniu metody wyliczenia wskazane zostały desygnaty wchodzące w zakres pojęcia "dochód". W przedmiotowej zaś sprawie dochód nie został przez organy właściwie ustalony.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do załączonego do odwołania zaświadczenia Drugiego Urzędu Skarbowego w T., z którego wynika, że dochód skarżącego w 2014 r. wyniósł (łącznie z dochodem uzyskanym zagranicą) 2.538,57 zł. Skarżący w odwołaniu wskazywał, że błędnie jako podstawę obliczenia dochodu w jego rodzinie w 2014 r. przyjęto jego przychód za maj 2014 r., a nie dochód. Ponadto, organ poprzestał jedynie na przedłożonym przez skarżącego zaświadczeniu o wysokości osiąganych przez niego dochodów sporządzonym w języku niemieckim, co uniemożliwia ustalenie wysokości dochodu bez znajomości tego języka, ponieważ nie wiadomo, czy i o jakie kwoty (podatku dochodowego, składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) pomniejszono dochód.

Powyższe braki winny być zatem uzupełnione, bowiem zagadnienie to wymaga dokonania szczegółowych ustaleń ze strony organu. W tym zakresie zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu naruszając art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie sposób bowiem uznać za zgodne z zasadą praworządności, a także zasadą prawdy obiektywnej zaniechanie przez organ dokładnego ustalenia osiągniętych przez skarżącego dochodów.

Ma to o tyle wpływ na treść rozstrzygnięcia, że organ zastosował, w związku z ustalonym przez siebie przekroczeniem dochodów w rodzinie skarżącego, art. 5 ust. 3 u.ś.r. Zgodnie z nim: "W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje." Wskutek tego w przypadku ewentualnego przekroczenia w rodzinie skarżącego w kolejnym roku dochodu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, nie mógłby on już skorzystać z dobrodziejstwa art. 5 ust. 3.

Ponadto wskazać należy, że skarżący składał wniosek na okres zasiłkowy 2014/2015, a organ orzekł jedynie o świadczeniu na okres od ... do ...2014 r. Nieznane są powody braku rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie, w szczególności organ nie odmówił wprost świadczenia za dalszy okres, czy chociażby nie wyjaśnił tego w uzasadnieniu decyzji. Można jedynie domniemywać, że z powodu zaprzestania przez skarżącego pracy i zamieszkiwania zagranicą organ I instancji przestał być właściwy w sprawie.

Ponadto, skarżący we wniesionej skardze zarzucił, że organ nie umożliwił mu korekty złożonego wniosku w zakresie dodatku na dojazd dziecka do szkoły znajdującej się poza miejscem zamieszkania. Zdaniem skarżącego, urzędnik powinien pouczyć go o możliwości przyznania takiego dodatku. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w tym zakresie wskazać należy, że nie był on zasadny. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy, ustalenie prawa do świadczeń następuje na okres zasiłkowy, a prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015 r. na dwoje dzieci w dniu ...2014 r. Z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wynika, że skarżący nie ubiegał się o przyznanie ww. dodatku do zasiłku. Druk ten zawierał informacje o przysługujących wnioskodawcy dodatkach do zasiłku rodzinnego, w tym o dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Druk – wniosek zawierał stosowne pouczenia i został przez skarżącego własnoręcznie podpisany. W konsekwencji zarzut skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezzasadny. Pomoc urzędnika podczas wypełniania wniosku nie zwalniała skarżącego od szczegółowego zapoznania się z nim i wskazania konkretnych świadczeń, których się domagał.

Ponadto, zasadnie organ orzekł o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego na syna skarżącego – A. U.. Wyjaśnić bowiem należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 u.ś.r., zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka bądź też opiekunowi faktycznemu dziecka), do ukończenia przez dziecko:

1) 18 roku życia lub

2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo

3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek rodzinny przysługuje też osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia (art. 6 ust. 1a ustawy).

W tym miejscu wskazać należy, że z treści odpisu skróconego aktu urodzenia A. U. wynika, iż urodził się on ... 1995 r., a więc w dniu złożenia wniosku miał 19 lat. Z tego też powodu skarżącemu nie przysługiwał zasiłek rodzinny w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Syn skarżącego nie legitymuje się także orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a więc nie wystąpiła przesłanka z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy. Analizując z kolei przesłankę z ust. 1 pkt 2 ww. przepisu wskazać należy, że zgodnie z definicją szkoły zawartą w art. 3 pkt 18 ustawy, należy przez nią rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia z ...2015 r. o rozpoczęciu przez syna A. nauki na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w B. wynika, że syn w roku akademickim 2014/2015 uczęszczał do szkoły wyższej. Szkoła ta nie jest więc szkołą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny wnioskodawcy nie mógł być przyznany. Definicja szkoły wyższej jest zawarta w art. 3 pkt 19 u.ś.r.

Wyjaśnienia wymaga również kwestia podnoszona przez skarżącego jeszcze na etapie postępowania odwoławczego, gdzie zarzucał, że organ niezasadnie nie zastosował w jego sprawie art. 6 ust. 1a u.ś.r. Przepis ten stanowi podstawę przyznania prawa do zasiłku rodzinnego osobie uczącej się - w rozumieniu art. 3 pkt 13 tejże ustawy – w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Przepis powyższy należy wykładać mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 13 ustawy definicję legalną osoby uczącej się. Osoba ucząca się oznacza osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Z art. 6 ust. 1a u.ś.r. wynika, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na jego podstawie prawa do zasiłku rodzinnego jest osoba ucząca się i spełniająca jednocześnie przesłanki, o których mowa w tymże przepisie. W przedmiotowej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. rodzica dziecka, a nie osoby uczącej się, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 3. Już z tej przyczyny nie znajduje w sprawie zastosowania przepis art. 6 ust. 1a u.ś.r. Określone w nim przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku rodzinnego nie dotyczą przypadku ubiegania się o zasiłek rodzinny przez rodziców bądź opiekunów dziecka. Ponadto, syn skarżącego A. nie jest osobą uczącą się w rozumieniu ustawy, którą może być jedynie taka osoba, która nie tylko pobiera naukę, ale także nie pozostaje na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Osoba ucząca się i pełnoletnia, która pozostaje na utrzymaniu chociażby jednego z rodziców, nawet gdy uczy się w szkole wyższej, nie spełnia przesłanek tej definicji, a zatem nie przysługuje jej określone w art. 6 ust. 1a u.ś.r. prawo do zasiłku.

Dostrzeżone przez Sąd uchybienia stanowią o niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy, uzasadniając tym samym konieczność jej powrotu do postępowania przed organem I instancji. W ponownym postępowaniu rzeczą organu będzie dokonanie pełnych ustaleń stanu faktycznego, a konkretnie prawidłowe ustalenie wysokości dochodu osiąganego w rodzinie skarżącego i ocena zebranych dowodów przy uwzględnieniu wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Ponadto, wskazać należy, że konieczne było również uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie de facto korzystnym dla skarżącego, jednakże biorąc pod uwagę treść art. 139 k.p.a. i art. 134 § 2 p.p.s.a. organ ponownie winien orzec o przyznaniu świadczenia wskazanego w pkt I decyzji Marszałka. Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz punkt I poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.