Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 523/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: § 2
journal: Dz.U. 2008 nr 173 poz 1070
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin  rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r.
article: art. 2 pkt 1, 2
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 937/09 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Łd 937/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Wójta Gminy D., mając za podstawę art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz § 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070), odmówił Z. R. przyznania zasiłku celowego dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę w 2008 roku. W uzasadnieniu podał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Z. R. nie spełnia jednej z przesłanek zawartych w § 2 powołanego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, przyznanie zasiłku celowego możliwe jest wyłącznie wtedy, jeśli w rodzinie rolniczej, ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie, co najmniej jedna osoba jest rolnikiem, objętym ubezpieczeniem społecznym w pełnym zakresie. Organ wskazał, że jedyną osobą będąca rolnikiem w rozpatrywanej sprawie jest właściciel gospodarstwa rolnego, tj. Z. R., jednakże – jak wynika z informacji uzyskanych z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w K. – podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników tylko w ograniczonym zakresie. W ocenie organu, również D. P., który jako domownik podlega wspomnianemu ubezpieczeniu w pełnym zakresie, nie jest rolnikiem, ponieważ nie prowadzi działalności rolniczej na własny rachunek.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. R. wniósł o jej uchylenie i przyznanie przedmiotowego zasiłku celowego. Podniósł, iż w uzasadnieniu orzeczenia organ nie ustosunkował się do złożonych przez niego wyjaśnień, zawartych w pismach z dnia [...] i [...] lutego 2009 r. oraz z dnia [...] marca 2009 r. Zdaniem strony, domownik rolnika, którym jest D. P., objęty jest przywilejem takim jak sam rolnik, bowiem pod jego nieobecność, poświęcając swój czas, prowadzi w jego zastępstwie gospodarstwo rolne.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, iż w toku całego postępowania administracyjnego, również w złożonym wniosku o zasiłek celowy, Z. R. konsekwentnie podkreślał, iż jest rolnikiem, który, podobnie jak D. P., podlega ubezpieczeniu społecznemu w pełnym zakresie. Skoro jednak ustalono, iż Z. R. nie podlega ubezpieczeniu w pełnym zakresie, zaś D. P. nie jest rolnikiem w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), wnioskowany zasiłek celowy nie mógł zostać przyznany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Z. R. zawarł krytyczną ocenę zajętego przez organy stanowiska w sprawie przyznania zasiłku celowego, podtrzymując argumentację prezentowaną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona prawa. Sąd wyjaśnił, że organy prawidłowo dokonały w niniejszej sprawie wykładni przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych pojawiły się szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r., uznając, iż rodzina skarżącego nie należy do kategorii rodzin rolniczych uprawnionych do uzyskania pomocy społecznej w związku z suszą lub huraganem w 2008 r. Zgodnie bowiem z treścią cytowanego przepisu, pomocy społecznej udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie.

WSA w Łodzi wskazał, iż rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. W ocenie Sądu I instancji, D. P. nie jest zatem rolnikiem w rozumieniu cytowanego przepisu, lecz jedynie domownikiem, o którym mowa w art. 6 pkt 2 tej ustawy. Jako domownik, podlega również ubezpieczeniu społecznemu w ramach Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Skarżący natomiast, będąc rolnikiem w rozumieniu powołanej wyżej normy, podlega ubezpieczeniu społecznemu w ograniczonym zakresie, nie spełniając tym samym przesłanki wskazanej w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r., co skutkować powinno, zdaniem Sądu, odmową przyznania wnioskowanego zasiłku celowego.

WSA w Łodzi wskazał także, iż jakkolwiek istotnie organ I instancji nie zastosował się do dyspozycji art. 10 § 1 kpa, to wadliwość ta została konwalidowana w postępowaniu odwoławczym. Podkreślił, iż w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić oraz jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć tak stwierdzone uchybienia. W ocenie Sądu I instancji, dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), oraz że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał natomiast, by uchybienie organu I instancji pozbawiło go możliwości przedstawienia jakiegokolwiek wniosku dowodowego, czy też uniemożliwiło podjęcie określonej czynności procesowej, zatem zarzut taki nie może odnieść pożądanego przez stronę skutku.

Ustosunkowując się zaś do podnoszonej przez skarżącego kwestii możliwości przyznania mu innego, niż wnioskowane, świadczenia z pomocy społecznej, Sąd podkreślił, iż – co do zasady – organ nie jest władny do zmiany kwalifikacji żądania strony. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji. W ocenie WSA w Łodzi, wniosek skarżącego nie pozostawiał wątpliwości co do okoliczności faktycznych i jego charakteru prawnego. Został rozpatrzony przez organy stosownie do treści żądania, co nie pozbawia skarżącego możliwości ubiegania się o inne, przewidziane prawem, świadczenia z pomocy społecznej.

Uznając podniesione w skardze zarzuty za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną złożył Z. R., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, wskutek uznania przez Sąd, iż skarżący nie spełnia warunków niezbędnych do udzielenia pomocy społecznej ze względu na szkody spowodowane w gospodarstwie rolnym przez suszę w 2008 r., co miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto kasator zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 10 kpa, poprzez zaakceptowanie przez Sąd istotnego naruszenia procedury administracyjnej przez organy orzekające w sprawie, prowadzącego do wznowienia postępowania administracyjnego, wskutek pozbawienia skarżącego prawa czynnego udziału w postępowaniu (niezawiadomienie strony o zebranych dowodach i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem decyzji w sprawie) i oddalenie skargi, pomimo istnienia podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku oddalającego skargę, zamiast uchylającego wydane w sprawie decyzje, w oparciu o stanowiący podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy, nieuwzględniający sytuacji życiowej skarżącego, wywołanej suszą, a w szczególności zaakceptowanie braku ustalenia, czy skarżący może otrzymać inną pomoc społeczną w trybie ustawy o pomocy społecznej, niż gwarantowana przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r.;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 75 § 1 kpa, poprzez zaakceptowanie przez Sąd jego niezastosowania przez organy orzekające i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem, wskutek czego Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na nieustalonym dostatecznie stanie faktycznym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie rozważono możliwości przyznania skarżącemu, w związku z wystąpieniem suszy, innej pomocy społecznej w trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej, niż tylko gwarantowana przepisami powołanego rozporządzenia;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez zaaprobowanie przez Sąd faktu ich niezastosowania przez organy administracji orzekające w sprawie i wskutek tego zaakceptowanie braku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcia czynności niezbędnych do zbadania i wyjaśnienia, czy skarżący spełnia warunki konieczne do przyznania pomocy społecznej w trybie przepisów ustawy, a nie wyłącznie gwarantowanej przepisami cytowanego rozporządzenia.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł ponadto, iż przy ocenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą, organy obowiązane są uwzględnić nie tylko regulację szczególną w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r., ale i regulację ogólną ustawy o pomocy społecznej, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 i 3 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty można ująć, jako te, które dotyczą naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), poprzez oddalenie skargi, gdy dokładne i wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, do którego nie doszło (naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego), umożliwiałoby pozytywne dla strony załatwienie sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Łodzi w pełni zasadnie uznał, że decyzje odmawiające skarżącemu przyznania zasiłku celowego są zgodne z prawem. Przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do jego kwestionowania.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070), wydanego na podstawie delegacji art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie; 2) szkody spowodowane przez suszę lub huragan zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514 i Nr 250, poz. 1868 oraz z 2008 r. Nr 8, poz. 42 i Nr 107, poz. 680); 3) szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę wynoszą średnio powyżej 30 % w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia. Aby zatem dana rodzina mogła ubiegać się o przyznanie zasiłku celowego na podstawie przepisów powołanego rozporządzenia, co najmniej jedna osoba w tej rodzinie musi być rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), rolnikiem w rozumieniu tej ustawy jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. W myśl zaś art. 6 pkt 2 tej ustawy, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Zarówno rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jak i domownik takiego rolnika, podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy (art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy).

Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy – wbrew twierdzeniom kasatora – prawidłowo i wszechstronnie wyjaśnionych i ustalonych przez organy, a następnie przyjętych przez Sąd I instancji, wynika, że skarżący jest wprawdzie rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednakże nie podlega on temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie, co jest niezbędnym warunkiem do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego na podstawie powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. Z kolei D. P. podlega wspomnianemu ubezpieczeniu w pełnym zakresie, jednak jako domownik. Nie jest on natomiast rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zatem także i on nie spełnia jednej z przesłanek do przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia.

Podkreślić należy, że powołana regulacja prawna wskazuje, że świadczenia z pomocy społecznej zostały skierowane do grupy osób, które skutki suszy mogły odczuć w sposób najbardziej dotkliwy, gdyż ich działalność rolnicza stanowi jedyne źródło dochodu i są objęci ubezpieczeniem rolnym ex lege. Zróżnicowanie prawa do świadczeń z pomocy społecznej rolników, którzy ponieśli straty w wyniku suszy, zależne od rolniczego ubezpieczenia społecznego z mocy ustawy, dotyczy jedynie uprawnienia do wypłaty jednorazowego zasiłku pieniężnego. Zasiłki te wypłaca się bowiem ze środków budżetu państwa, a nie ze składek osób, którym one przysługują, co stanowi podstawową różnicę w odniesieniu do instytucji ubezpieczeń społecznych. Z tego względu również można uznać, że ograniczenie pomocy pieniężnej w stosunku do rolników ubezpieczonych z mocy ustawy jest uzasadnione (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. o sygn. akt P 20/07, OTK-A 2008/2/31, Dz. U. z 2008 r. Nr 57, poz. 350).

Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi kasacyjnej, iż przy ocenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą, organy obowiązane były uwzględnić nie tylko regulację szczególną w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r., ale i regulację ogólną ustawy o pomocy społecznej, zauważyć należy, że przepis art. 24 ust. 1 tej ustawy, daje Radzie Ministrów możliwość przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej mającego na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia, a w ust. 2 upoważnia ją do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Powołane wyżej rozporządzenie znajduje zatem oparcie w art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i określa szczegółowe warunki realizacji rządowego programu pomocy społecznej. Program ten, przyjęty rozporządzeniem z dnia 26 września 2008 r., miał na celu udzielenie wsparcia o charakterze wyspecjalizowanym w stosunku do pomocy społecznej na zasadach ogólnych, również w zakresie kryteriów przyznawania takich świadczeń. Możliwość udzielenia wsparcia – w ramach pomocy społecznej na zasadach ogólnych – osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przewiduje art. 40 ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 3 stanowi, że zasiłek celowy, o jakim mowa w tym przepisie, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Wynikające z art. 40 ustawy o pomocy społecznej wsparcie w postaci zasiłku celowego trzeba jednak odróżnić od wsparcia specjalistycznego, o jakim mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy, na podstawie którego zostało wydane, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. o sygn. akt I OSK 566/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chybiony jest zatem zarzut, iż wydając zaskarżone decyzje, organy nie uwzględniły przepisów dotyczących przyznania pomocy społecznej na zasadach ogólnych, ograniczając się jedynie do zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 26 września 2008 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezsporne w sprawie jest również, iż skarżący we wniosku z dnia [...] października 2008 r. wnosił o przyznanie zasiłku celowego na podstawie ww. rozporządzenia, zatem w związku z faktem, iż podanie to nie budziło żadnych wątpliwości co do jego przedmiotu, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż organy były związane zakresem żądania strony i rozpoznały go stosownie do jego treści, nie naruszając przy tym zasad postępowania dotyczących dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz czynnego udziału strony w postępowaniu w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia podjętych w sprawie decyzji.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.