Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 683/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 683/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 roku, nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania [...] spółka z oo z siedzibą w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2009 roku w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z sankcjami w okresie 3 lat kalendarzowych - wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B..

Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej.

[...] spółka z oo w B. w dniu [...] maja 2006 roku złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok – zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych( DZ.U z 2004 roku, nr 6, poz. 40 ze zm. dalej jako ustawa o płatnościach bezpośrednich). Wniosek obejmował działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu [...] listopada 2006 roku wnioskodawca złożył korektę wniosku w której wycofał z wniosku działkę nr [...] o pow. [...] ha, zmniejszył powierzchnię działki rolnej o symbolu M, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z deklarowanej pierwotnie powierzchni [...] ha do [...] ha oraz dołączył do przedmiotowej korekty oświadczenie, że powierzchnie pozostałych działek, których dotyczyło wezwanie nie uległy zmianie. W oświadczeniu tym wskazał również działkę nr [...] na której zadeklarował działkę o symbolu M.

W dniach [...] sierpnia i [...] września 2006 roku w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej w oparciu o art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, 30/04/2004 P. 0018 – 0058).

Przedmiotowa kontrola wykazała nieprawidłowości:

- na działce rolnej o symbolu B – powierzchnia deklarowana – [...] ha – stwierdzona – [...] ha;

- na działce rolnej o symbolu L – powierzchnia deklarowana – [...] ha – stwierdzona [...] ha;

- na działce rolnej o symbolu N – powierzchnia deklarowana -[...] ha – stwierdzona – 0,00 ha, brak prowadzenia działalności rolniczej na działce, cała działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 roku;

- na działce rolnej o symbolu AE – powierzchnia deklarowana [...] ha, stwierdzona [...] ha, stwierdzona grupa upraw na całej działce należy do niższej grupy płatności niż deklarowana, ponadto na całej działce stwierdzono brak dobrej kultury rolnej;

- na działce o symbolu AF – powierzchnia deklarowana [...] ha, stwierdzona [...] ha;

- na działce rolnej o symbolu AG – powierzchnia deklarowana [...] ha, stwierdzona [...] ha, stwierdzona grupa upraw na całej należy do niższej grupy płatności niż deklarowana, ponadto na całej działce stwierdzono brak dobrej kultury rolnej;

- na działce rolnej o symbolu AC – powierzchnia deklarowana [...] ha, stwierdzona [...] ha;

- na działce o symbolu AD – powierzchnia deklarowana – [...] ha, stwierdzona [...] ha, stwierdzona grupa upraw na całej działce należy do niższej grupy płatności, niż deklarowana, ponadto na całej działce stwierdzono brak dobrej kultury rolnej;

- na działce o symbolu T – powierzchnia deklarowana [...] ha, stwierdzona

[...] ha.

Na podstawie całości zgromadzonego materiału organ administracji publicznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku przyznał wnioskodawcy płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

W dniu [...] maja 2007 roku strona złożyła odwołanie od zapadłej decyzji.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku uchylił

w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przez organ I Instancji przepisów art. 7 oraz art.

107 § 3 k.p.a.

Organ ponownie rozpoznając sprawę na podstawie uzyskanych dokumentów ustalił, że przeniesienie posiadania na stronę zadeklarowanych we wniosku z dnia [...] maja 2006 roku działek ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w województwie [...], powiecie [...], gmina [...], obręb [...] nastąpiło dopiero w dniu [...] czerwca 2006 roku, natomiast działek o numerach ewidencyjnych [...],[...] położonych w województwie [...], w powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] nastąpiło w dniu [...] czerwca 2006 roku.

W dniu [...] czerwca 2008 roku organ I Instancji wystosował do producenta wezwanie do złożenia wyjaśnień co do okresu posiadania działek ewidencyjnych wyżej wskazanych, a także wyjaśnienia nieprawidłowości w związku z niespójną deklaracją powierzchni użytkowanej rolniczo na działce nr [...], położonej w województwie [...].

W odpowiedzi na wezwanie producent oświadczył, że spółka była faktycznym posiadaczem wszystkich wymienionych w wezwaniu działek, co najmniej od dnia [...] marca 2006 roku oraz podtrzymał deklaracje rolnego użytkowania działki nr [...] na powierzchni [...] ha.

Organ I Instancji po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz dołączeniu do akt sprawy materiału dowodowego wskazanego przez stronę odstąpił od prowadzenia czynności kontrolnych na spornych działkach.

Zdaniem organu I Instancji grunty położone na wskazanych działkach nie spełniały warunków do przyznania płatności ze względu na brak ich posiadania przez stronę na dzień złożenia wniosku. Z tego względu dalsze prowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego sposobu przeprowadzenia czynności kontrolnych na spornych działkach stało się bezzasadne.

Z tego też względu organ I Instancji za bezzasadne uznał również przeprowadzenie dodatkowych dowodów w postaci słuchania świadków na ustalenie tych okoliczności.

Decyzją z dnia [...] września 2009 roku organ I Instancji odmówił wnioskodawcy przyznania płatności do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniających płatności obszarowych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Odwołanie od decyzji organu I Instancji złożyła [...] spółka

z oo, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 10, art. 7, art. 75, art. 77

i art. 78 k.p.a.

W świetle zgromadzonego materiału, zagadnieniem kluczowym, zdaniem organu odwoławczego było ustalenie skuteczności oraz terminu objęcia w posiadanie deklarowanych we wniosku działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] oraz działek nr [...],[...] położonych w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...], co stanowiło wstępny warunek do przyznania płatności bezpośrednich.

Organ wskazywał, że środki finansowe są kierowane do producentów rolnych bezpośrednio użytkujących grunty rolne, po spełnieniu przez nich przesłanek określonych w art.2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz przy spełnieniu dalej określonych powierzchni ogólnych upraw i definicji działki rolnej. Do zasadniczych przesłanek decydujących

o przyznaniu płatności należy posiadanie gruntu i utrzymywanie go w dobrej

kulturze rolnej.

Tak więc decyzje w sprawach dotyczących przyznania płatności, a więc zarówno pozytywne jak i negatywne mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, że producent rolny jest lub nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Chodzi więc o posiadanie samoistne lub zależne w rozumieniu przepisów art. 336 – art. 352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny ( DZ.U nr 16, poz. 93 ze zm.), a więc o sytuacje powiązane z tytułem prawnym i faktycznym władztwem.

W ocenie organu odwoławczego zasadnym jest wymóg posiadania działek rolnych przez podmiot ubiegający się o przyznanie płatności już w dniu składania wniosku.

Nie można przyjąć i uznać za prawidłowe, że podmiot ubiegający się o płatności bezpośrednie nie jest posiadaczem działek w dniu składania wniosku o przyznanie tej płatności.

Zdaniem organu zgodnie z protokołem zdawczo – odbiorczym w dniu [...] czerwca 2006 roku P. M. jako reprezentant wnioskodawcy potwierdził, że zostały stronie przekazane w posiadanie grunty rolne będące w zasobach Agencji Nieruchomości Rolnych, położone w obrębie geodezyjnym [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz działki położone w obrębie geodezyjnym [...] o powierzchni [...] ha.

Wśród gruntów przekazanych w obrębie geodezyjnym [...], wymieniono również działki oznaczone nr [...] oraz [...] (zadeklarowane przez stronę płatności na rok 2006). W protokole w miejscu uwagi zawarto informację, iż przekazywane grunty są odłogowane. W 2005 roku ANR dokonała koszenia chwastów. W imieniu dzierżawcy w/w protokół został podpisany przez prezesa zarządu P. M., który nie wniósł żadnych uwag do jego treści.

Zgodnie z protokołem nr [...] w dniu [...] czerwca 2006 roku wnioskodawcy została przekazana nieruchomość rolna w obrębie geodezyjnym [...]. W skład przedmiotowej nieruchomości weszły działki o numerach ewidencyjnych- [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...].

Protokół w polu ,, stan zagospodarowania’’ zawiera informacje, iż przekazywane grunty rolne są nieużytkowane rolniczo, zadarnione, porośnięte samosiewami drzew i krzewów oraz porośnięte chwastami. W imieniu dzierżawcy protokół podpisał P. M.– jako prezes zarządu nie wnosząc żadnych zastrzeżeń.

Zdaniem organu odwoławczego dowody z dokumentów, w postaci protokołów jednoznacznie wskazują na spornych gruntach przed datą określoną w dokumentach jako objęcie w posiadanie, nie podjęła żądnych czynności związanych z użytkowaniem spornych gruntów oraz w protokołach nie wniosła żadnych zastrzeżeń co do ich stanu, przyznając tym samym, iż opisany stan jest zgodny ze stanem faktycznym.

W świetle powyższego za bezzasadny, zdaniem organu należało uznać wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność posiadania spornych działek już w marcu 2006 roku.

W ocenie organu okoliczność ta została wyjaśniona i udowodniona mając na uwadze, że protokoły zostały sporządzone i podpisane przez urzędników organu administracji, a zatem stanowią dokument urzędowy, któremu należy przyznać przymiot wiarygodności, a co więcej został on podpisany przez stronę postępowania na okoliczność potwierdzenia zgodności ze stanem faktycznym.

Strona podpisując protokoły zdawczo – odbiorcze uznając, że stan przejmowanych gruntów jest odmienny jak opisany w dokumentach powinna wnieść stosowne uwagi.

W przeciwnym razie składając podpis pod dokumentami zawierającymi nieprawdziwe dane potwierdzałaby też nieprawdę.

W ocenie organu podjęte przez stronę czynności stanowią jej linię obrony przyjętą w wyniku niekorzystnego rozstrzygnięcia i nie znajdują potwierdzenia w przedmiotowym postępowaniu.

Z tych też względów w ocenie organów strona nie spełniła warunków do przyznania płatności obszarowych ze względu na brak ich posiadania w dniu złożenia wniosku tj. [...] maja 2006 roku.

Organ odwoławczy uznał za prawidłowe odstąpienie przez organ I Instancji od realizacji wniosków w zakresie postępowania dowodowego na okoliczności prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach [...] sierpnia 2006 roku, [...] września 2006 roku oraz w dniu [...] września 2006 roku.

Odnosząc się do zarzutu strony naruszenia przez organ I Instancji art. 10 k.p.a. poprzez brak realizacji tego prawa pomimo wniosku strony zawartego w piśmie z [...] maja 2009 roku, to zdaniem organu nie miało to wpływu na dokonanie czynności procesowych przez stronę. Organ w dniu [...] kwietnia 2009 roku wystosował do wnioskodawcy zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego

w przedmiotowej sprawie i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Organ nie zgodził się ze stroną, że niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy było włączenie oryginałów załączników do odwołania z dnia [...] kwietnia 2007 roku

w postaci fotografii, szkiców oraz płyty CD. Podnosił, że ten materiał został złożony przez stronę, a więc doskonale przez nią znany.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła ,, [...]’’ spółka z oo.

Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie przepisów art. 7, art. 75, art. 77 i art. 78 k.p.a. w związku z tym, że organ zdecydowaną większość wniosków dowodowych strony odrzucił lub pominął.

W uzasadnieniu skarżąca wskazywała, że pomimo spornej okoliczności okresu władztwa nad gruntami i wykonywania prac polowych w 2006 roku, organ skupił się tylko na formalnej treści umów dzierżawy i protokołów zdawczo – odbiorczych nie uwzględniając dowodów ze złożonych dokumentów (faktury VAT, oświadczenia strony) oraz nie przeprowadzając dowodów z zeznań świadków na potwierdzenie innego od przyjętego przez organ okresu posiadania przez spółkę spornych działek w 2006 roku.

Takie zachowanie organu zdaniem skarżącej narusza zasadę pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Niezrozumiałym dla skarżącej w tej sytuacji było nie przeprowadzenie wniosków dowodowych składanych przez stronę w pismach z dnia [...] października 2006 roku, [...] lutego 2007 roku, [...] kwietnia 2007 roku, [...] maja 2009 roku. Nie przeprowadzono oględzin spornych działek i nie przeprowadzono dowodów z zeznań świadków.

Skarżąca wskazywała, że protokoły zdawczo- odbiorcze nie mogą być uznane za wystarczający dowód, co do ustalenia dat od których spółka faktycznie władała działkami zadeklarowanymi we wniosku.

Organ winien mieć na uwadze przepis art. 75 k.p.a., który stanowi, że jako dowód

w sprawie winno być dopuszczone wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem.

Skarżąca wskazywała, że opóźnienie w podpisaniu umów dzierżawy wynikało

z choroby jej prezesa P. M.. Poprawa stanu zdrowia prezesa nastąpiła dopiero w czerwcu 2006 roku i wtedy nastąpiło podpisanie umów i protokołów.

Samo podpisanie przedmiotowych umów nie miało wpływu na fakt, że skarżąca spółka jeszcze przed podpisaniem umów władała faktycznie przedmiotowymi działkami oraz wykonywała na ich terenie niezbędne prace polowe.

Obraz stanu zdrowia prezesa skarżącej spółki wynika z dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie ze skargi [...] spółka z oo. Dokumentacja ta znajduje się w biurze organu I Instancji.

Skarżąca również zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem prawa materialnego.

Wskazywała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że warunkiem przyznania płatności było posiadanie gruntów w dniu składania wniosku. Jej zdaniem nie istniał przepis prawa stawiający taki wymóg w ówczesnym stanie prawnym. Nowelizacja ustawy o płatnościach bezpośrednich nie zmieniła reguły, ale wskazała, że dopłaty przysługują na posiadane grunty w dniu 31 maja danego roku, czyli w dacie po złożeniu wniosku.

Nowelizację wprowadzono wskutek zmiany prawodawstwa unijnego. Preambuła do zmiany prawa unijnego nie tylko określała cel zmiany, ale opisywała istotę poprzedniego stanu faktycznego, w którym nie istniał bezwzględny wymóg posiadania działek w dniu złożenia wniosku. Przy wykładni ówcześnie obowiązującego prawa nie można nie uwzględnić interpretacji autorskiej unijnego prawodawcy zamieszczonej w preambule do rozporządzenia nowelizującego rozporządzenie Komisji (WE) nr 146/2008.

W ocenie skarżącej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność przekazania przedmiotowych działek innym producentom rolnym, bowiem nastąpiło to już po zakończeniu roku kalendarzowego, którego wniosek dotyczył.

Nie ma też znaczenia, że przekazanie nastąpiło przed wydaniem decyzji w sprawie.

Zważyć należy, że płatności do gruntów są przyznawane w odniesieniu do danego roku kalendarzowego i są wypłacane już w terminie od 1 grudnia w roku w którym złożono wniosek – maksymalnie do 30 czerwca następnego roku. Z faktu, że płatność jest wypłacana już od dnia 1 grudnia roku w którym złożono wniosek wynika potrzeba pełnego uściślenia , a mianowicie poprzez wskazanie, że w danym roku kalendarzowym znaczenie ma tylko ta jego część (do 1 grudnia) z upływem której kończy się w istocie wykonywanie na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego.

Celem udzielenia płatności bezpośrednich i cele wspólnej polityki rolnej określone

w traktacie nie są zagrożone przy realizacji wykładni zaprezentowanej przez skarżącą.

Wykładnia celowościowa i gramatyczna dowodzi, iż podstawą jest stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego, którego dotyczy wniosek.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Należy zauważyć, że przepisów ustawy z 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich – art. 2 ust.1 wynika, że rolnicy mogą ubiegać się o przyznanie płatności do gruntów będących w ich posiadaniu, które są utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu ochrony środowiska. Taki stan prawny obowiązywał przy ubieganiu się o przyznanie płatności za rok 2006.

Decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane dopiero po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego, w tym po ustaleniu, że wnioskodawca jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku, faktycznie użytkującym te grunty (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2008 roku, II GSK 436/07).

Należy zgodzić się ze skarżącym, że ustawa o płatnościach bezpośrednich, w stanie prawnym z roku 2006, nie regulowała kwestii cezury czasowej posiadania gospodarstwa rolnego i nie wskazywała początkowej daty posiadania działek rolnych. Jednak biorąc pod uwagę, że płatności przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku ( art. 28 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003), a zatem z ,,dołu’’, należy przyjąć, że stan posiadania powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem. Stan posiadania na datę złożenia wniosku o płatność bezpośrednią był miarodajny jedynie dla określenia wysokości świadczenia.

Artykuł 44 ust.3 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 stanowił, że ,,rolnik zgłasza działki odpowiadające kwalifikującemu się hektarowi powiązanemu z uprawnieniami do płatności. Za wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, działki takie powinny pozostawać w dyspozycji rolnika przez okres co najmniej 10 miesięcy, począwszy od daty, która zostanie określona przez dane Państwo Członkowskie, przy czym data ta nie może być wcześniejsza niż dzień

1 września roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia wniosku dotyczącego uczestnictwa w systemie płatności jednolitych’’.

Rozporządzenie w tym zakresie zostało zmienione przez rozporządzenie Rady (WE) nr 146/2008 (Dz.U. UE L z dnia 21 lutego 2008 roku) i otrzymało brzmienie

,,z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych działki takie pozostają w dyspozycji rolnika w dniu określonym przez państwo członkowskie, które nie przypada później niż ustalony przez to państwo członkowskie termin zmiany wniosku o pomoc’’. Jednocześnie przepisów w tym zakresie nie należy wykładać w ten sposób, że płatność przysługuje rolnikowi, który jest posiadaczem gruntów rolnych przez jeden dzień danego roku, tj. 31 maja.

Tak więc na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie ( wyrok NSA z 19 grudnia 2008 roku, syg. akt II GSK 559/08).

Jednocześnie nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej, iż wnioskodawca w dacie składania wniosku nie musi być posiadaczem gruntów rolnych, o dopłatę bezpośrednią do których się ubiega. Przyznanie płatności bezpośredniej właśnie jest związane z posiadaniem gruntów rolnych, które powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz z możności korzystania z niej w sposób trwały.

W terminie określonym ustawą o płatnościach bezpośrednich (od 15 marca do 15 maja) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich mógł złożyć rolnik – posiadacz gruntów rolnych. Oderwanie złożenia wniosku od posiadania gospodarstwa rolnego jest niedopuszczalne. Wnioskodawca wskazuje przecież konkretne działki, które są objęte wnioskiem o przyznanie płatności. Nie możemy ubiegać się o przyznanie płatności w sytuacji gdy nie objęliśmy w posiadanie danych działek.

Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, płatność przysługuje (pod pewnymi warunkami) nowemu posiadaczowi. Tak więc wnioskodawca, który złożył wniosek może przenieść posiadanie na nowy podmiot. Podmiot może przenieść posiadanie jeżeli sam jest posiadaczem tych działek.

Z tych też względów wnioskodawca powinien być posiadaczem gospodarstwa rolnego o którego dopłatę bezpośrednią się ubiega przez cały rok. Jednocześnie dany rolnik nie może złożyć wniosku w sytuacji gdy nie jest posiadaczem w chwili składania wniosku o dopłatę.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż organ poczynił błędne ustalenia faktyczne, co do okresu od kiedy skarżąca objęła w posiadanie deklarowane we wniosku działki rolne, położone na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] znajdujące się w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...]oraz działki nr [...],[...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] należy uznać za niezasadne.

Należy zgodzić się z organem, iż protokoły zdawczo – odbiorcze nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku i z [...] czerwca 2006 roku są dowodami na przekazanie w posiadanie wskazanych tam działek rolnych oraz wskazują na stan kultury rolnej tych gruntów. Treść zapisów z protokołów została zaakceptowana przez skarżącą spółkę.

Zarzuty skarżącej jakoby protokoły te nie odzwierciedlały faktycznego stanu rzeczy nie można uznać za trafne.

Należy zauważyć, że skarżąca wezwana przez organ pismem z dnia [...] czerwca 2008 roku do wypowiedzenia się, co do okresu posiadania wyżej wymienionych działek przez nią, pismem z dnia [...] czerwca 2008 roku odpowiedziała, że była faktycznym posiadaczem wszystkich wymienionych w wezwaniu działek co najmniej od [...] marca 2006 roku. W tym przedmiocie strona nie zgłosiła konkretnych wniosków dowodowych, które miałyby potwierdzać tę okoliczność.

Złożone w dniu [...] października 2010 roku (data stempla pocztowego) odwołanie przez skarżącą od decyzji, również nie wskazuje na dowody, które miałyby potwierdzać tę okoliczność. Co prawda w dniu [...] listopada 2010 roku skarżąca składa do organu odwoławczego pismo procesowe, które zawiera szereg wniosków dowodowych, w tym wnioski o przesłuchanie świadków na okoliczność okresu posiadania działek z obrębu [...] i [...], lecz należy zauważyć że organ jest tylko uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego (art. 136 k.p.a.). W przypadku gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ drugiej instancji obowiązany jest uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 roku, syg. akt I SA 95/82, ONSA 1982 nr, poz. 41).

Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko doktryny, że odwołanie jest środkiem zaskarżenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Istotą odwołania jest zatem żądanie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, nie zaś rozpoznawanie sprawy administracyjnej, tak jakby decyzja nie istniała i nie zostało wniesione odwołanie. Ponadto zakres postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym nie jest tożsamy z zakresem postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji. Wskazuje na to zarówno treść przepisu art. 140 k.p.a., który stanowi, że w sytuacjach nieuregulowanych w art. 136 -139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Treść przepisu art. 136, jak i treść przepisu art. 138 § 2 k.p.a. łącznie wyznaczają granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym.

Tak więc organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w całokształcie. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagać będzie od organu odwoławczego ustalenia, czy organ I instancji zgromadził ,,całokształt materiału dowodowego’’ i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody.

Przepis art. 136 k.p.a. może mieć zastosowanie wówczas gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa, w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym w obu przypadkach organ odwoławczy winien ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.

Żądanie strony odwołującej się przeprowadzenia nowych dowodów lub ponowienia dowodów już przeprowadzonych organ odwoławczy ocenia uwzględniając treść przepisu art. 78 k.p.a.

Wskazywane przez skarżącego wnioski dowodowe zawarte w pismach z dnia [...] października 2006 roku, [...] lutego 2007 roku, [...] kwietnia 2007 roku i z [...] maja 2009 roku odnosiły się do dowodów, które miały na celu wykazanie, że działki co do których przeprowadzone kontrole wykazały nieprawidłowości były utrzymane w dobrej kulturze rolnej.

Nie można się zgodzić z organem, że protokoły zdawczo – odbiorcze mają walor dokumentów urzędowych. Walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art., 76 § 1 k.p.a. mają dokumenty sporządzone przez organy jednostek lub inne podmioty, ale tylko w zakresie, w jakim te jednostki i podmioty są z mocy prawa lub porozumienia powołane do załatwienia spraw określonych w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Dokument wystawiony przez jednostkę organizacyjną lub inny podmiot w zakresie spraw innych niż wymienione w art. 1 pkt 1 i 4 ma walor dokumentu prywatnego.

Zdaniem Sądu przedmiotowe protokoły zdawczo – odbiorcze należy traktować jako dokumenty prywatne, które nie dotyczą spraw określonych w punkcie 1 i 4 oraz nie można uznać, iż zostały wystawione przez organ, lecz są to dokumenty zawierające oświadczenia organu i strony co do przekazania gruntów w posiadanie danego podmiotu (skarżącej spółki).

Jednocześnie należy zauważyć, że dokonana przez organy ocena dowodu z tych dokumentów jest prawidłowa i nie można organowi postawić zarzutu, iż jest ona dowolna, czym naruszałaby dyspozycję art. 80 k.p.a.

Trafnie organ zauważa, że skoro sam prezes zarządu zaakceptował treść tych dokumentów składając swój podpis, to późniejsze twierdzenia, iż nie oddają one rzeczywistego stanu rzeczy trudno uznać za niewiarygodne. Trzeba mieć również na uwadze, że wnioski dowodowe w tym zakresie pojawiły się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W postępowaniu przed organem I instancji skarżąca ograniczyła się do zajęcia stanowiska, że grunty objęła w posiadanie w marcu 2006 roku.

Strona nie wskazuje przyczyn dla których najpierw zaakceptowała treść protokołów zdawczo - odbiorczych, a później zajęła stanowisko zupełnie odmienne.

Skarżąca nie wyjaśnia również dlaczego na przedmiotowych protokołach nie znalazła się adnotacja, iż grunty faktycznie zostały objęte przez nią kilka miesięcy wcześniej.

Organ administracji publicznej – zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu jeżeli żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

W sytuacji gdy organ uznał, że okoliczność objęcia w posiadanie części gruntów rolnych została już stwierdzona, to dopuszczanie nowych dowodów w tym zakresie należało uznać za zbędne.

W związku z tym, że organ jako przesłankę odmowy wypłaty świadczenia uznał brak posiadania gruntów przez wnioskodawcę w dacie składania wniosków, to dowody w zakresie utrzymania określonych działek w dobrej kulturze rolnej, które też mogły stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Należy podzielić stanowisko organu, że naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. może skutkować uchyleniem decyzji w sytuacji gdy strona wykaże, że mogło to mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie nie zostało to w żaden sposób wykazane.

Odnośnie stawianego zarzutu, iż w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji w związku z wystąpieniem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. należy uznać go za nieusprawiedliwiony.

Skarżąca wskazuje, ale w sposób ogólny na dokumenty, które powinny stanowić materiał dowodowy w niniejszej sprawie, a zostały załączone do akt sprawy, której wnioskodawcą była [...] spółka z oo. Skarżąca podnosi, że jej wniosek o dołączenie tych dokumentów nie został przez organ zrealizowany.

Należy zauważyć, że skarżąca zawiadomiona przez organ odwoławczy o możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 10 k.p.a. odnośnie materiału dowodowego, pismem z dnia [...] października 2010 roku nie wnosiła i jego uzupełnienie.

Stanowisko wtedy zajęte potwierdza, że uznawała materiał dowodowy za kompletny. Tak więc jej stanowisko i stawiane zarzuty obecnie, nie korespondują z wyżej powołanym pismem i z tego powodu nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd nie będąc związany granicami skargi nie stwierdza innych uchybień zaskarżonej decyzji, które byłyby podstawą do jej eliminacji z obrotu prawnego.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.