Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2603/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki "A" w G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ T. Geremek /-/M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 262, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107 poz. 1217 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki "A" w G. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nazwy i klasyfikacji towaru płyty poliestrowe(B) i orzekł:

"jest: płyty poliestrowe (B), 3921 90 19 0

winno być: faliste płyty poliestrowe B (nazwa na fakturze: [...] (nr [...]) für [...], 3921 90 11 0"

w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że działająca z upoważnienia Spółka "A" zgłosiła do oprawy celnej w SAD OBR Nr [...] z dnia [...]. Nr [...] z dnia [...]r. oraz Nr [...] z dnia [...]r. towary określone jako artykuły budowlane z tworzyw sztucznych, które zakwalifikowała do kodu 3925 90 10 0 ze stawką 0% z racji ich pochodzenia z kraju Unii Europejskiej. Towary te nosiły handlową nazwę "C", "D", "E", "F", "G", "H" i "I".

W dniach od [...] r. do [...] r. Funkcjonariusze Inspekcji Celnej przeprowadzili w firmie "A" postępowanie kontrolne dotyczące obrotu towarowego z zagranicą w latach [...] do [...] r., w wyniku którego zakwestionowali klasyfikację towarową zastosowaną przez stronę w dokumentach SAD. Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie uznania za nieprawidłowe wyżej wymienionego zgłoszenia celnego.

Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał ww. zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej i opisu towaru ustalając:

dla towarów objętych SAD Nr [...]: "C", "D", "E" kod PCN 3921 90 600, a dla "F" kod 5603 14 90 0

- dla towarów objętych SAD Nr [...] "G" kod 3921 90 19 0, dla "I" kod 3920 10 899, oraz dla "H" kod 56 03 13 90 0

- dla towarów objętych SAD Nr [...] "C", "D" kod 3921 90 60 0 ze stawką celną w wysokości 0%. Zmiana klasyfikacji taryfowej importowanych towarów nie spowodowała zmiany wysokości cła.

W odwołaniu od tej decyzji strona zakwestionowała przyjętą przez organ celny klasyfikację taryfową przedmiotowych towarów. Ponadto Spółka w piśmie z dnia [...]r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia i załączyła na ich poparcie szereg dokumentów, przemawiających o prawidłowości dokonanej przez nią klasyfikacji towarów jako artykułów budowlanych z tworzyw sztucznych.

Na podstawie zebranego materiału organ odwoławczy stwierdził, że będący przedmiotem importu towar o nazwie "C" to dachowe maty budowlane, polietylenowe, paroprzepuszczalne, przeznaczone na wentylowane konstrukcje dachowe, posiadające właściwość tłumienia ognia i wysoką wytrzymałość na rozerwanie. Na strukturę maty składają się: powłoka LDPE, zbrojenie HDPE i powłoka LDPE. Jest to materiał o szerokości 105 m i długości w rolce 50 m.

"E" - to maty dachowe budowlane, polietylenowe; dzięki mikroperforacjom paroprzepuszczalne, przeznaczone na wentylowane konstrukcje dachowe, o właściwości tłumienia ognia i wysokiej wytrzymałości na rozerwanie. Na strukturę maty składa się: powłoka LDPE, zbrojenie HDPE i powłoka LDPE nierozprzestrzeniająca ognia. Jest to materiał o szerokości 1,5 i długości w rolce 50 m.

"F" - to dachowa mata budowlana, paroprzepuszczalna, wodoszczelna, odporna na wahania temperatury, przeznaczona na dachy wentylowane z termoizolacją i deskowaniem lub bez. Strukturę maty stanowią uszlachetnione włókniny polipropylenowe oraz powłoki EVA. Jest to materiał w rolkach o wadze160g/m2.

"H" - to dachowa wysokoprzepuszczalna mata budowlana, stosowana na wszystkie nie wentylowane konstrukcje dachowe z izolacją termiczną i akustyczną. Składa się z uszlachetnionej włókniny polipropylenowej oraz powłoki gwarantującej wysoką dyfuzyjność a jednocześnie wodoszczelność. Jest to materiał o długości w rolce 50 m i szerokości 1,5 m, wadze 135g/m2.

"I" - to izolacja pozioma fundamentów z tworzywa sztucznego, zapobiegająca kapilarnemu podciąganiu wilgoci w murze. Jest to taśma (folia) ze specjalnej mieszanki poliolefinów, stanowiącą barierę przeciwwilgociową.

Poliester falisty w płytach - "B" jest to przezroczysty materiał stosowany na pokrycia dachowe i okładziny ścienne w rolkach lub w arkuszach. Zbrojony włóknem szklanym jest odporny na działanie czynników atmosferycznych. Płaski lub falisty. Produkowany jest w arkuszach o wymiarach 2000 mm x 1000 mm i 1006 mm x 920 mm, grubości 0,9 mm oraz rulonach długości 30 m i rożnej szerokości.

"D" to maty paroizolacyjne, pokryte powłoką aluminiową, stanowiącą osłonę izolacji termicznej. Na jego strukturę składają się: powłoka poliestrowa, powłoka aluminiowa, powłoka PE. HDPE, siatka zbrojeniowa i powłoka PE. Materiał ten stosowany jest w pomieszczeniach wilgotnych i na płaskich dachach. Ma szerokość 105 m i długość w rolce 50 m.

Zadeklarowana przez stronę pozycja PCN 39 25 90 10 0, materiały budowlane z tworzyw sztucznych przeznaczone do zainstalowania na stałe w różnych częściach budynku, właściwa jest jednak dla "wyposażenia i okuć przeznaczonych do zainstalowania na stałe lub na dachach, drzwiach, schodach, ścianach lub w innych częściach budynku".

Uznając klasyfikację tę za nieprawidłową organ celny zakwalifikował sprowadzony przez spółkę towary do kodu 3921 90 60 0 - tj. jako wyroby z tworzyw sztucznych: "C", "D", "E", a "F" jako włókninę do kodu 5603 14 90 0. "G" zaliczono do kodu 392190110, "I" jako taśmy z polietylenu do kodu 392 0 10 89 9

Jeśli bowiem klasyfikacja wynika z brzmienia pozycji, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to ma zastosowanie fundamentalna reguła nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej która stanowi: "tytuły sekcji, działów i poddziałów mają charakter wyłącznie orientacyjny; dla celów prawnych klasyfikację należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag" oraz reguła nr 3a, która stanowi: "pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy, ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny...".

Zadeklarowany przez stronę kod PCN 3925 90 10 0 nie może być przyjęty, ponieważ do pozycji 3925 klasyfikowane są artykuły budowlane z tworzyw sztucznych, gdzie indziej nie włączone. Zgodnie z uwagą 11 do działu 39 pozycja 3925 obejmuje tylko następujące artykuły, które nie są produktami objętymi żadną z wcześniejszych pozycji poddziału II:

a) zbiorniki, cysterny (łącznie ze zbiornikami septycznymi), kadzie i podobne pojemniki o pojemności przekraczającej 300 l;

b) elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach;

c) rynny i ich wyposażenie;

d) drzwi, okna i ich ramy oraz progi drzwiowe;

e) balkony, balustrady, ogrodzenia, bramy i podobne bariery;

f) okiennice, zasłony (łącznie z żaluzjami weneckimi) oraz podobne artykuły oraz ich części i wyposażenie;

g) duże regały do składania i stałego zainstalowania, np. w sklepach, warsztatach, magazynach;

h) wyposażenie i okucia przewidziane do stałego zainstalowania w/lub na drzwiach, oknach, klatkach schodowych, ścianach lub częściach budynków, np. gałki, klamki, kinkiety, wieszaki na ręczniki, kontakty i inne płytki ochronne.

W.w. importowane folie nie spełniają wymogów uwagi 11 do działu 39, bowiem ze względu na zakres przedmiotowy pozycji nie może być zastosowana do nich klasyfikacja wg pozycji 3925 i to bez względu na to, czy są produktami finalnymi, nie podlegającymi dalszej obróbce, czy też nie.

W związku z powoływaniem się przez stronę na nazewnictwo i klasyfikacje zawarte w Systematycznym Wykazie Wyrobów (SWW) wyjaśniono iż nazewnictwo zawarte w SWW nie ma odniesienia do określeń używanych w taryfie celnej, wg której klasyfikuje się importowane towary.

Przedłożone przez stronę opracowanie techniczne sporządzone przez pracowników Politechniki nie może być uwzględnione ponieważ nie wskazuje konkretnych towarów, jak też nie podaje definicji elementów strukturalnych. Ostatecznie organ odwoławczy wyjaśnił, że nie kwestionuje faktu wykorzystywania spornych folii w budownictwie, ale to nie upoważnia do stosowania kodu PCN 3925 90 10 0 korzystnego dla strony z punktu widzenia 7% stawki podatku od towarów i usług (VAT).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" w G. zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, a zwłaszcza dowodu z jej przesłuchania i dowodu z opinii biegłego w celu dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru oraz naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 85 § 1 Kodeksu celnego i naruszenie załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej w części dotyczącej wyjaśnień do działu 3925 taryfy celnej. Wskazując na powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona podkreślała zwłaszcza fakt, że sporne towary są artykułami z tworzyw sztucznych dla budownictwa, a jako elementy strukturalne stosowane w dachach czy ścianach (fundamentach) spełniają warunki określone w uwadze 11 do pozycji 3925, zwłaszcza że nie zostały sklasyfikowane w żadnej innej pozycji kodu PCN. Są one materiałem o charakterze wyrobu gotowego, wbudowanym w element budowli na tych samych zasadach co np. cegła. Pozycja 3920 obejmuje natomiast półprodukty (polimery związane z wypełniaczami). Towary te jako izolacje pionowe i poziome muru z tworzywa sztucznego nie zostały sklasyfikowane w żadnej pozycji taryfy, a dokonana przez organy celne klasyfikacja i tak określa je jako "pozostałe". Skarżący wskazywał również, że taryfikacja zastosowana przez organy celne przekłada się na symbol 1361 klasyfikacji GUS - SWW (odpowiednio PKWiU - 25.21) -wyroby z tworzyw sztucznych o charakterze półfabrykatów, natomiast do SWW 1365, odpowiadającej klasyfikacji taryfowej 3925 (PKWiU 25.23) proponowanej przez skarżącego zalicza się wyroby z tworzyw sztucznych dla budownictwa i meblarstwa o charakterze wyrobu gotowego. Zaliczenie przez organy celne do towarów półfabrykatowych spornego towaru jest niewłaściwe, skoro organy celne nie kwestionowały jego cech wyrobu gotowego.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto zarzucał, że strona nie wystąpiła o uzyskanie Wiążącej Informacji Taryfowej jak też w toku postępowania nie prosiła o powołanie biegłego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia klasyfikacji taryfowej. Na rozprawie przedłożono trzy Wiążące Informacje Taryfowe udzielone innemu podmiotowi dotyczące folii z wytłoczeniami o nazwach handlowych "J", "K", "L" z ustalonym kodem PCN 3920 10 89 9.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. 153, poz. 1271). W myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy .Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych oraz z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej (stosowanych w postępowaniu celnym na podstawie art. 262 Kodeksu celnego ) wynika obowiązek zachowania szczególnej skrupulatności w postępowaniu celnym. W rozpoznawanej sprawie wystąpiło szereg wątpliwości, których organy celne nie wyjaśniły, w związku z czym skargę uznano za uzasadnioną.

Stosowanie kwalifikacji celnych w ramach przypisania towaru do poszczególnych kodów taryfy należy ostatecznie do kompetencji administracji celnej.

U podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia legło to, iż organy celne przyjęły, że sprowadzone towary o nazwie handlowej C", "D", "E", "H", "I", poliester falisty i "D" są foliami z tworzyw sztucznych, wprawdzie wykorzystywanymi w budownictwie, nie będącymi jednak artykułami budowlanymi w rozumieniu pozycji 3925 Taryfy celnej.

Na uzasadnienie zakwalifikowania towaru do pozycji 3920, 3921 i 5603 Taryfy celnej organ celny przytoczył (nie dosłowną) treść uwagi 10 do działu 39, nie dokonując interpretacji tego przepisu i jego odniesienia do klasyfikowanego towaru. Nie stanowi takiej interpretacji jedynie podkreślenie lub wytłuszczenie druku, co ma miejsce w zaskarżonej decyzji. Wskazać zatem należy, że w świetle w/w uwagi 10 o kwalifikacji wymienionych tam artykułów do pozycji 3920 i 3921 decyduje ich postać zewnętrzna - ma to być: płyta, arkusz, folia i taśma oraz blok o regularnym kształcie geometrycznym, przy czym mogą one być: "nawet zadrukowane lub poddane innej obróbce, nawet pocięte na prostokąty (lub kwadraty) ale nie poddane dalszej obróbce (nawet jeśli w wyniku takiego pocięcia stają się artykułami gotowymi do użytku )". W decyzji nie dokonano ustaleń co do rodzaju i sposobu obróbki przedmiotowych folii i nie odniesiono ich do użytych w uwadze 10 sformułowań: "nawet zadrukowanych lub poddanych innej obróbce...", "ale nie poddanych dalszej obróbce...". W konsekwencji kwalifikacja spornych towarów do pozycji 3921 z zastosowaniem reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej jest w ocenie sądu przedwczesna i narusza postanowienia art. 122 Ordynacji podatkowej.

Ewentualna, prawidłowo dokonana klasyfikacja sprowadzonych przez stronę artykułów do folii objętych pozycją 3921 przesądzi o wyłączeniu możliwości zaklasyfikowania ich do pozycji 3925, zatem nie będzie potrzeby odwoływania się do reguły 3a. W sprawie tej nie zachodzi bowiem możliwość jednoczesnego (pozornego) klasyfikowania towarów do tych dwu pozycji, gdyż z uwagi 11 do działu 39 (pierwsza część zdania) wynika wprost , że pozycja 3925 - materiały budowlane z tworzyw sztucznych - dotyczy jedynie tych spośród wymienionych w niej artykułów, które nie zostały już objęte żadnymi innymi pozycjami występującymi wcześniej w poddziale II.

Gdyby jednak okazało się, że sporne towary nie mogą być zaliczone do folii ani żadnych innych pozycji występujących wcześniej, organy celne zobowiązane będą ponownie rozważyć możliwość zaklasyfikowania ich do wskazywanej przez stronę pozycji 3925 Taryfy celnej. W tym celu konieczne będzie jednoznaczne ustalenie, czy towary służące niewątpliwie do wykonywania prac budowlanych, są w rozumieniu tej pozycji artykułami budowlanymi uznawanymi za elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach (uwaga 11 do dz. 39 ).

Ponieważ uwagi do działu 39 wyjaśniają jedynie w tej kwestii znaczenie wyrażenia "tworzywa sztuczne" ( por. uwaga 1 ), tj. pojęcia niespornego, przy określaniu znaczenia wyrażeń "artykuły budowlane" i "elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach", za punkt wyjścia przyjąć należy wykładnie gramatyczną, tj. ich znaczenie w języku polskim, a dopiero gdy taka wykładnia okaże się niewystarczająca zastosowanie znajdzie wykładnia celowościowa.

Organ celny odrzucił w zaskarżonej decyzji bez należytego uzasadnienia stanowisko strony stwierdzające, iż konkretne folie są artykułami budowlanymi, będącymi elementami strukturalnymi ścian i dachów. Kwestionując przedłożoną przez stronę opinię Politechniki organ celny nie poczynił żadnych samodzielnych ustaleń, zmierzających do wyjaśnienia znaczenia tych wyrażeń, a przytoczone w decyzji argumenty co do braku możliwości zaklasyfikowania towarów do pozycji 3925 nie są przekonywujące i noszą cechy arbitralności. Nie wskazał też stronie czyja ewentualnie opinia (jakiego podmiotu) byłaby miarodajna w tej kwestii dla organu orzekającego. Jednocześnie rozważyć należy czy towar o nazwie "D" jest elementem strukturalnym ściany. W takiej sytuacji organ celny winien rozważyć celowość powołania biegłego. W myśl art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne organ podatkowy (celny) może powołać biegłego lub biegłych w celu wydania opinii. Opinia biegłego pomogłaby określić istotne cechy przedmiotowych towarów i tym samym wyjaśnić czy sprowadzone przez stronę produkty można zaliczyć do artykułów budowlanych będących elementami strukturalnymi stosowanymi np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach, co ma zasadnicze znaczenie do kwestii czy produkty te mogą być zaklasyfikowane do przyjętej przez stronę pozycji 3925 taryfy celnej.

Odnośnie do zakwalifikowania "F" i "H" do pozycji 5603 organ odwoławczy stwierdził, że podstawę tej klasyfikacji stanowi komentarz zawarty w "Wyjaśnieniach do taryfy celnej opracowany przez Radę Współpracy Celnej w Brukseli posiadający w Polsce od dnia 1 I 1998r. moc normy prawnej jako załącznik do zarządzenia Prezesa GUC z 17 IX 1997r. (MP Nr 76, poz. 715), Towar ten w świetle w.w. Wyjaśnień odpowiada cechom włókniny.

Zdaniem Sądu klasyfikacja ta również wymaga uzasadnienia w aspekcie wiadomości fachowych.

Z faktu, iż strona nie wystąpiła wcześniej o WIT nie można wyciągać takich wniosku, iż organ celny w toku postępowania weryfikacyjnego prowadzonego na podstawie art. 83 Kodeksu celnego jest zwolniony z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a do tego sprowadza się skierowany pod adresem strony zarzut, iż nie wystąpiła o WIT. Przedłożone na rozprawie przez organ celny Wiążące Informacje Taryfowe nie mogą być uwzględnione ponieważ zostały wydane innemu podmiotowi, dla towaru o innej nazwie handlowej niż objęte niniejszym sporem i na tej tylko podstawie nie da się ustalić czy dotyczą one tożsamego towaru.

Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organów celnych gdy wskazują, że klasyfikacji taryfowej nie dokonuje się na podstawie uregulowań zawartych w Systematycznym Wykazie Wyrobów.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 a i c, art. 200 oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).

/-/ B. Koś /-/ T. Geremek /-/ M. Skwierzyńska