Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1413/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1413/05 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007r., sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 7 września 2005r nr [...], w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Oddział w [...] przesiał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wystawione przez ZUS - jako wierzyciela -tytuły wykonawcze nr [...] wystawione na M. M., Nr [...] wystawione na B. T. oraz Nr [...] wystawione na M. W. w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze nie zawierały klauzuli o skierowaniu do egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...].2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwrócił tytuły wykonawcze Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, podając w uzasadnieniu, iż Dyrektor Oddziału ZUS, uprawniony do nadania klauzuli wykonalności nie wypełnił tego obowiązku.

Na powyższe postanowienie ZUS oddział w [...] wniósł zażalenie, twierdząc iż tytuły wykonawcze były prawidłowe i powinny podlegać realizacji. Powołał się przy tym na pismo Ministra Finansów , iż w sytuacji gdy wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany majątek zobowiązanego, kieruje tytuł wykonawczy na analogicznych zasadach jak wierzyciel nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 7 września 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zwrotów tytułów wykonawczych w pełni podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy uznał , iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym, uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Organ ten będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zobligowany jest na mocy art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej przystąpić z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.

W przypadku gdy nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego - § 6 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001; w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) Natomiast stosownie do ust.5 § 6 cyt. rozporządzenia jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, jakim jest Dyrektor oddziału Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...], zamiast tytułu wykonawczego zaopatrzonego przez niego w klauzulę o skierowaniu do egzekucji (co świadczyłoby o podjęciu egzekucji administracyjnej) przysłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] tytuły wykonawcze bez nadanej klauzuli, zachowując się jak wierzyciel nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym. Skoro ustawodawca przyznał uprawnienia do prowadzeni postępowania egzekucyjnego innym organom niż naczelnik urzędu skarbowego, to jego intencją było, aby wierzyciel będący organem egzekucyjnym wszczął we własnym zakresie postępowanie egzekucyjne i wykorzystał przyznane mu środki egzekucyjne a dopiero gdy prowadzone przez niego postępowanie okazało się bezskuteczne, w dalszej kolejności mógł przesyłając tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę wykonalności, powierzyć egzekucji właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji . W uzasadnieniu skargi podniesiono , iż wymóg zaopatrywania tytułu wykonawczego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach w sytuacji kiedy już w momencie wystawiania tytułu wykonawczego wiadomo, że żaden z dostępnych Dyrektorowi Oddziału środków nie może być zastosowany ze względu na brak określonego majątku.

Skarżący uważa, iż w sytuacji kiedy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdza, że majątek zobowiązanego uniemożliwia zastosowanie któregokolwiek środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 19 § 4 ustawy, nie powinien on podejmować żadnych działań egzekucyjnych we własnym zakresie. W opisanej wyżej sytuacji wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych byłoby sprzeczne z celem postępowania egzekucyjnego, jakim jest jak najszybsze wyegzekwowanie dochodzonych zaległości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2002 r. nr 110, poz. 968 z póz. zm.), Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym w ograniczonym zakresie, uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń, z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. O tym, co winien zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym warunkującym wszczęcie egzekucji . Aby to jednak było możliwe powinien zawierać wszystkie wymagane w art. 27 elementy w tym również między innymi klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej - art. 27 § 1 pkt. 10 cytowanej ustawy.

Brak chociażby jednego z tych elementów , powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji . W przypadku braku formalnych tytułu wykonawczego organ egzekucyjny winien zwrócić tytuł wykonawczy celem usunięcia braków .

Zwrócić również należy uwagę , iż klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie jest równoznaczna z podjęciem czynności egzekucyjnych.

W wyroku z dnia 17.12.1997 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż "klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania. ( sygn. akt III SA 984/96 )

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).