Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 332/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi M. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku I. P. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1996 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L. i Z. Z. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 60,00 m², powierzchni użytkowej 47,0 m², kubaturze 180,0 m³, położonego w miejscowości [...] przy ulicy [...] na działce Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] dowodził, że inwestorzy wprowadzili organ w błąd. Projekt zagospodarowania przedstawiał dobudowę do budynku mieszkalnego znajdującą się w całości na działce Nr [...], natomiast z akt sprawy wynika, iż w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę L. i Z. Z. byli właścicielami działki Nr [...]. Działka Nr [...] stanowiła współwłasność w częściach 50/100 inwestorów i Gminy [...]. Występując z wnioskiem z dnia [...] listopada 1996 r. o pozwolenie na budowę, inwestorzy nie podali numeru działki, na której zamierzali zrealizować inwestycję. Nadto, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu również nie określała numeru działki, której dotyczy.

W związku z powyższym organ stwierdził, iż nieposiadanie przez inwestorów pełnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku działki Nr [...], wynikające z braku zgody Wójta Gminy [...], skutkować powinno stwierdzeniem nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kwestionowanej inwestycji. Naruszony został bowiem w sposób rażący art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. Z., decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...], nie znajdując podstaw do innej oceny zgromadzonego materiału dowodowego od dokonanej przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że na działce Nr [...] nie znajdował się w dniu wydania kwestionowanej decyzji budynek mieszkalny, do którego miała być dokonana dobudowa. Budynek taki znajdował się na działce Nr [...], stanowiącej współwłasność inwestora i Gminy [...], a planowana rozbudowa była umiejscowiona również na działce Nr [...] - zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej.

W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1996 r. znak [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca L. i Z. Z. pozwolenia na wykonanie określonych w niej robót budowlanych, została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.), gdyż M. i Z. Z. nie mogli wykazać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku działki Nr [...]. Dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę akt notarialny potwierdzał jedynie własność działki Nr [...].

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. i Z. Z., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie w szczególności art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podnieśli, że podczas procesu inwestycyjno-budowlanego postępowali zgodnie z prawem, stosując się do wytycznych zawartych w decyzjach odpowiednich organów. Za błędne uznali zarzuty organów pierwszej i drugiej instancji dotyczące zarówno wprowadzenia w błąd, jak i niewykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - wywodząc zaistniały spór o lokalizację inwestycji z procesu aktualizacji map ewidencyjnych. Budynek mieszkalny, do którego miała być wykonana bezpośrednio stykająca się z nim od strony północnej przybudówka, znajdował się na działce Nr [...] i dlatego inwestycja dotyczyła tej działki. Sama przybudówka miała być natomiast wybudowana na działce Nr [...], stanowiącej własność inwestorów i dlatego numery obydwu działek zostały wymienione w podaniu z dnia [...] stycznia 1995 r. adresowanym do Wydziału Budownictwa Urzędu Gminy [...].

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi uznając, iż w przedmiotowej sprawie inwestor nie mógł wykazać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja o pozwoleniu na budowę została więc wydana z rażącym naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim zakresie możliwa jest sądowa kontrola aktów administracji, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Taką wadę stanowi m.in. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawnych skutkować musi uruchomieniem trybu przewidzianego w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ orzekający w oparciu o wskazany przepis powinien nie tylko wykazać zaistniałe naruszenie prawa, lecz także udowodnić, że naruszenie to było rażące.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji wywiodły ocenę rażącego naruszenia prawa z nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wykazanie tego prawa stanowi jeden z wymienionych w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) warunków wydania przez właściwy organ pozwolenia na budowę, a należy przez nie rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych, zgodnie z art. 3 pkt 11 cytowanej ustawy.

O ile bezspornym jest posiadanie przez inwestorów prawa do dysponowania na cele budowlane działką Nr [...] jako stanowiącą ich własność, wątpliwości organów nie powinny powstać również w związku z istniejącym w dniu wydania pozwolenia na budowę prawem współwłasności ustanowionym na działce Nr [...] pomiędzy inwestorami a Gminą [...]. Sąd nie podziela zaprezentowanego przez organy stanowiska, zgodnie z którym inwestorzy nie uzyskali zgody współwłaściciela na wykonanie planowanej inwestycji.

Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. znak [...] w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana po rozpatrzeniu wniosku Z. Z. z dnia [...] stycznia 1995 r., z którego wynikało, że planowana inwestycja dotyczy dwóch działek - stanowiącej własność inwestorów, jak i będącej współwłasnością inwestorów i Gminy [...].

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oznaczało zatem udzielenie zgody na inwestycję przez ówczesnego współwłaściciela działki Nr [...] i tym samym uzyskanie przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istniejący stosunek współwłasności nie mógł wpłynąć negatywnie na proces inwestycyjny, w szczególności zaś nie mógł stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Kwestia natomiast ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr nr [...] i [...] to problem pozostający w kognicji sądów powszechnych i zawarte w tym zakresie wnioski dowodowe nie mogą być przeprowadzone w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Faktycznie występujące nieprawidłowości w postępowaniu o wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę jak i niemożliwość odnalezienia załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa.

Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu, co do zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych przez zrealizowanie przedmiotowej inwestycji to nie może budzić wątpliwości, iż samo wybudowanie obiektu budowlanego jest tylko czynnością fizyczną o skutkach materialnych, nie dającą podstaw do powoływania się na art. 156 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 1998 r. sygn. akt IV SA 1577/96 Lex 43221, a także wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1374/96 Lex 43233). Art. 156 § 2 kpa w żadnym razie nie zezwala na domniemywanie zaistnienia przeszkód w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. art. 152 i 153 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.