Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 36/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6c ust. 2, art. 6j ust. 3b
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.D., Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r. i 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący, M.iZ. D., wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Związku Międzygminnego z [...] lipca 2018 r., nr [...] określającą Skarżącym wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 290,00 zł za 2016 r. i 390,00 zł za 2017 r. od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno- wypoczynkowe.

Rozstrzygnięcia organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w zakresie ustalenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego za lata 2016 2017.

W toku postępowania organ przeprowadził z udziałem strony w dniu [...].04.2018 r oględziny nieruchomości. Z czynności tej sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną. Do protokołu M.D. złożyła oświadczenie stwierdzając, że w [...] prowadzi działalność gospodarczą i tam też przebywa od poniedziałku do piątku a nieruchomość [...] jest użytkowania w weekendy (od piątku do niedzieli). Stwierdziła również, że jest także złożona deklaracja na nieruchomość zamieszkałą. Organ pierwszej instancji zwrócił się do strony pismem z dnia [...].02.2108r., o złożenie wyjaśnień dotyczących korzystania z nieruchomości w miejscowości [...]. Pismami z dnia [...].03.2018r., [...].04.2018r., [...].04.2018r., [...].05.2018r., Skarżący nadesłali kserokopie dokumentów dotyczących między innymi wywozu nieczystości płynnych (3 faktury za lata 2016-2017), kserokopie faktur za dostawę prądu (12 szt. dotyczące lat 2016-2017 i 2 dotyczące 2015r) oraz kserokopie aktu notarialnego z dnia [...].01.2011r., o nabyciu nieruchomości. Do akt sprawy dołączone zostało również pismo M.D. z dnia [...].06.2016r., dotyczące złożonej korekty deklaracji oraz jej oświadczenie z dnia [...].06.2016r., jak też kopia decyzji z dnia [...].08.2011r., dotyczące wydania pozwolenia na budowę domu. Według oświadczenia strony z dnia [...].06.2016r., nieruchomość [...] zabudowana jest jednorodzinnym domem mieszkalnym i służy do okresowego pobytu - nie więcej niż 4-5 dni w miesiącu przez cały rok, natomiast na stałe M.D. przebywa w [...].

Decyzją z [...] lipca 2018 r. organ pierwszej instancji określił Skarżącym wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 290,00 zł za 2016r., i w kwocie 390,00 zł za 2017r. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że zgodnie z zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w tym oświadczeniami strony, przebywa ona na stałe w [...] a w miejscowości [...] jedynie okresowo. Zdaniem organu faktury dotyczące wywozu nieczystości wskazują na fakt niewielkiego użytkowania nieruchomości i wykorzystywania jej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe a nie cele mieszkalne. W ocenie organu nieruchomość położona w [...] stanowi centrum życiowym Skarżących a fakt okresowego pobytu w [...] przez M.D. nie wskazuje na okoliczność zamieszkania w niej. Natomiast okoliczność, że nieruchomość spełnia kryteria domu mieszkalnego pozwalającego na przebywania w obiekcie przez cały rok nie ma znaczenia w sprawie albowiem miejscem zamieszkania jest [...] a nieruchomość położona w [...] służy celom rekreacyjno-wypoczynkowym.

Od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący wnieśli odwołanie, w którym podnieśli m.in., że budynek położony w [...] nie jest domkiem letniskowym lub inna nieruchomością wykorzystywaną na cele rekreacyjno- wypoczynkowe, lecz jest obiektem całorocznym, spełniającym prawne wymogi budynku mieszkalnego. Podnieśli, iż gdyby byli zainteresowani tylko wypoczynkiem okresowym wybudowaliby domek letniskowy. Wskazali, że dostarczone do organu faktury za energię elektryczną oraz wywóz nieczystości płynnych potwierdzają fakt wykorzystywania nieruchomości przez cały rok. Wskazuje na to również fakt, że szambo opróżniane jest 4 razy w roku. W ich ocenie wskazanie jako adresu do doręczeń adresu w [...] , nie może przesądzać o tym, że sporna nieruchomość jest wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Korespondencja jest bowiem dostarczana w dni robocze a Skarżąca w tych właśnie dniach pracuje w [...]. Skarżący powołali się na orzeczenie NSA z dnia 24.06.2014 Sygn. akt II OSK 22/14 związane ze sprawą zakwestionowania w uchwale gminy uzależnienia usuwania odpadów od zadeklarowania ich przez właścicieli w określonym okresie i niedopuszczalności modyfikowania przez organy gminy regulacji ustawowych dotyczących okresów.

Zaskarżoną decyzja organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że niniejsza sprawa jest rozpatrywana w oparciu o przepisy ustawy ordynacja podatkowa a nie kpa, jak podnieśli to Skarżący w odwołaniu.

W ocenie organu drugiej instancji ustalenia w zakresie stanu faktycznego dokonanie przez organ pierwszej instancji były prawidłowe, co do ustaleń związanych z brakiem zamieszkiwania stron na przedmiotowej nieruchomości oraz w odniesieniu do sposoby jej wykorzystania. Natomiast, co do przedmiotowego kryterium oceny nieruchomości, to w sprawie mamy do czynienia z inną nieruchomością wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Wskazano, że stosownie do treści przepisu art. 6 c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1454), zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w stosunku do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, gmina może postanowić w drodze uchwały o odbieraniu odpadów komunalnych wytwarzanych na tych nieruchomościach, przy czym może też taką uchwałę podjąć w stosunku do wszystkich lub tylko do niektórych kategorii nieruchomości. Zatem od uchwały rady gminy zależy objęcie określonych rodzajów nieruchomości niezamieszkałych zorganizowanym przez gminy systemem odbierania odpadów komunalnych - art. 6c ust. 2 "Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne".

Jeżeli zatem gmina podejmie na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy uchwałę obejmującą systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości, na których są domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jest zobowiązana także uchwalić ryczałtową stawkę opłaty dla takich nieruchomości - art. 6j ust. 3b w/w ustawy w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W niniejszej sprawie odnosi się to do związku międzygminnego.

Ryczałtowa opłata dotyczyć może jedynie nieruchomości, które nie są zamieszkiwane, lecz tylko wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część roku.

W ocenie organu drugiej instancji okoliczność nie zamieszkiwania przez Skarżących na przedmiotowej nieruchomości została w sposób jednoznaczny potwierdzona oświadczenia strony. Zgodnie, bowiem z jej wyjaśnieniami złożonymi zarówno w dniu 21.06.2016 r., jak i wyjaśnieniami złożonymi do protokołu z oględzin z dnia [...].04.2018 r., strona jednoznacznie potwierdza, że zamieszkuje na stałe w miejscowości [...] a na terenie miejscowości [...] przebywa jedynie w weekendy 4-5 razy w miesiącu. Takie oświadczenia jednoznacznie wskazują w ocenie organu na fakt, iż na terenie nieruchomości w miejscowości [...] stronna nie zamieszkuje.

Dalej organ dokonał wykładni pojęcia "zamieszkania" i "przebywania". Wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie związane jest, zatem z dwoma elementami danego stanu faktycznego. Pierwszy odnosi się do okoliczności samego przebywania w danym miejscu - (corpus), natomiast drugi odnosi się do elementu wolicjalnego (animus), polegającym na rzeczywistym zamiarze ześrodkowania swojej aktywności życiowej w jednym miejscu, tj. w konkretnej miejscowości. W orzecznictwie zarówno cywilnym jak i administracyjnym w celu ustalenia zamieszkiwania osoby fizycznej bada się przede wszystkim elementy zewnętrzne jak i wewnętrzne ( fakt przebywania i zamiar stałego pobytu), które winny być określone na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. O zamiarze stałego zamieszkiwania decydować, zatem będą okoliczności związane z tym, iż w danej miejscowości znajduje się główny ośrodek działalności życiowej danej osoby, koncentruje się tu jej życiowe centrum i ma to charakter trwały, nawet jeśli niekoniecznie ciągły. Z oświadczeń samej strony jednoznacznie wynika, że jej centrum zawodowe, centrum pracy znajduje się w miejscowości [...]. Tam też znajduje się jej centrum życia rodzinnego albowiem przebywa tam stale jej mąż, czyli rodzina. Tam, zatem znajduje się jej dom rodzinny i centrum życia zawodowego i rodzinnego. Aby ustalić i zrozumieć pojęcie zamieszkiwania trzeba mieć na uwadze, zatem regulacje prawne określające rozumienie tego pojęcia w celu odróżnienia faktu zamieszkiwania od przebywania. Istotnym prawnie elementem w zakresie oceny zamieszkania osoby fizycznej jest również przepis art. 28 Kodeksu cywilnego, który jednoznacznie stanowi, że cyt. "można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania." Z punktu widzenia, zatem przepisów prawa nie można mieć dwóch miejsc zamieszkania, można natomiast zamieszkując w jednym miejscu mieć kilka miejsc pobytu, czy to okresowego czy też stałego na dany okres i tam, ale jedynie w języku potocznym okresowo zamieszkiwać. Pojęcie, zatem zamieszkiwania w ogóle nie jest związane jedynie z okolicznością, czy dana osoba przebywa w danej miejscowości, czy ma w tej miejscowości mieszkanie lub dom, ale z okolicznościami, że w danej miejscowości znajduje się jej centrum życiowe oraz, że zgodnie z przepisami można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Tym samym, to nie fakt wybudowania przez stronę domu jednorodzinnego mieszkalnego w miejscowości [...], czy okoliczność okresowego przebywania w nim w weekendy, decyduje o jej zamieszkaniu w tej miejscowości. Jak wynika, bowiem z oświadczeń strony i z przepisów prawa, fakt jej przebywania w miejscowości [...] może być uznany jedynie za okresowy pobyt a nie miejsce zamieszkania. Miejscem zamieszkania z pewnością jest miejscowość [...], co sama strona potwierdza w swoich oświadczeniach. W tym kontekście a nie w ujęciu potocznym nieruchomość położona w miejscowości [...] jest nieruchomością, w której strona nie zamieszkuje a jedynie przebywa.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w prawidłowy sposób dokonał ustalenia okoliczności związanych ze sposobem wykorzystywania nieruchomości położonej w miejscowości [...], jako nieruchomości wykorzystywanej jedynie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W tym zakresie istotne są również bezpośrednio oświadczenia samej strony złożone zarówno w trakcie samego postępowania do protokołu oględzin jak i złożone już w 2016 r. do złożonej w 2016r deklaracji. W obu, bowiem oświadczeniach strona jednoznacznie wskazuje na okoliczność, że przebywa w miejscowości [...] jedynie w weekendy 4-5 dni w miesiącu, natomiast na stałe przebywa w [...]. Ta okoliczność ma bardzo istotne znaczenie albowiem wskazuje, że nieruchomość położona w miejscowości [...] jest przeznaczona jedyna na okres weekendu, który zwyczajowo jest okresem odpoczynku od pracy. Same, zatem oświadczenia strony wskazują na cele rekreacyjno-wypoczynkowe wykorzystania nieruchomości, nawet sporadycznie, kilka razy w miesiącu. Nie ma natomiast znaczenia, czy realizowanie celu rekreacyjno-wypoczynkowego następuje jedynie w okresie od maja do września albowiem cel ten może być realizowany w ciągu całego roku, natomiast opłaty są tylko za okres wskazany w realizacji tego celu.

Ostatecznie organ stwierdził, że w toku postępowania dowodowego zostały ustalone, przesłanki niezbędne do wydania decyzji tj. brak zamieszkania na nieruchomości, wykorzystywanie nieruchomości na cele rekreacyjno- wypoczynkowe oraz, powstawanie na niej odpadów komunalnych. Natomiast kwalifikacja nieruchomości odnosić się może jedynie do innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe a nie do domku letniskowego.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono zarzuty rażącej obrazy przepisów prawa materialnego i miejscowego, tj.:

1. art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1454), poprzez błędną wykładnię, iż w stosunku do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy gmina nie postanowiła w drodze uchwały o określenie kategorii nieruchomości obejmujący system odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości , na których są domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku;

2. art. 6j ust.3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454), poprzez błędne przyjęcie, opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami i klasyfikacją nieruchomości budowlanej mieszkalnej jednorodzinnej jako domek letniskowy lub inną nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący wskazali, że obowiązek złożenia deklaracji zgodnie z art. 6m pkt. 1 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach został nałożony na właściciela nieruchomości zabudowanej. Zgodnie z art. 6c ust. 1 gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Natomiast w art. 6c ust. 2 zawarta jest delegacja, iż rada gminy w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli

nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W związku z powyższym Rada Miejska przyjęła Uchwałę nr XXII/220/16 z dnia 29 września 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy. W rozdziale III Uchwały określone zostały rodzaje i minimalne pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych oraz warunki rozmieszczenia tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. W § 14 ust. 1 zapisane są ustalenia dla właścicieli domów letniskowych w zabudowie jednorodzinnej, w których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości niesegregowanych odpadów komunalnych jeżeli z tego pojemnika korzysta : od 1-5 osób - 120 1. W § 14 ust. 2 zapisane są ustalenia dla właścicieli domów letniskowych w zabudowie jednorodzinnej, w których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości odpadów , na każdy z selektywnie zbieranych odpadów komunalnych, o których mowa w §3 pkt 8) - 11) ( dot. szkła, papieru, tektury, tworzywa sztucznego, metali, odpadów zielonych i biodegradowalnych) : od 1-5 osób -120 l.

W § 15. ust. 1 i 2. zawarte są ustalenia dla właścicieli nieruchomości w zwartej zabudowie rodzinnych ogrodów działkowych, na których nie zamieszkują mieszkańcy.

W ocenie Skarżących oznacza to, że § 14 niniejszej Uchwały wyczerpuje zapisy dla domku letniskowego, natomiast § 15 zawiera ustalenia dla innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

W konsekwencji nieruchomości Skarżących - nieruchomości budowlanej, dom jednorodzinny, nie można zakwalifikować do nieruchomości wykorzystywanych w celach rekreacyjno-wypoczynkowych i ustalić opłaty ryczałtowej, jak od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Jeżeli przyjąć, że budynek nie jest zamieszkały to opłata powinna być naliczana jak dla nieruchomości określonej w § 18 Uchwały "właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a odpady komunalne są wytwarzane zobowiązani są dostosować miesięczną pojemność pojemników do swych indywidualnych potrzeb...." zgodnie z § 10 ust. 1 ustala się dla właścicieli nieruchomości, z zastrzeżeniem §11-15, na których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości niesegregowanych odpadów komunalnych, jeżeli z tego pojemnika korzysta od 1 do 3 osób - 60 l.

Trudno też jest się zgodzić z twierdzeniem, że fakt pobytu w okresie weekendowym wiąże się tylko z wypoczynkiem. W każdym domu można i należy wypoczywać po pracy. Bez względu na to, czy to jest dom zamieszkały czy nie zamieszkały, czy też przyczepa campingowa, namiot itp. Powyższe ewidentnie wskazuje na indywidualny charakter naszej nieruchomości. W związku z powyższym sentencja zaskarżonej decyzji koliduje z treścią obowiązujących przepisów cytowanych ustaw.

Skarżący podnieśli również, że zgodnie z art.2a Ordynacji podatkowej rozstrzyganie nie dających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Spór miedzy stronami dotyczy tego, czy na Skarżących w prawidłowy sposób nałożono obowiązek ponoszenia rocznej opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w miejscowości [...], czyli jak dla właścicieli doków letniskowych w zabudowie jednorodzinnej lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

Na wstępie przypomnieć wypada, że stosownie do art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Przyjąć należy, że Rada gminy uchwałą taką może podjąć w stosunku do wszystkich lub tylko do niektórych kategorii nieruchomości. Tym samym od treści uchwały rady gminy zależy objęcie, określonych rodzajów nieruchomości niezamieszkałych, zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych.

Jeżeli rada gminy podejmie na podstawie art. 6c ust. 2 wskazanej ustawy uchwałę obejmującą systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości, na których są domki letniskowe, lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jest również zobowiązana uchwalić ryczałtową stawkę opłaty dla takich nieruchomości stosownie do art. 6j ust. 3b ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W niniejszej sprawie odnosi się to (ustalenie ryczałtowej stawki) do związku międzygminnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wskazana ustawa nie definiuje użytego w art. 6c ust. 2 pojęcia "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy".

Aby wyjaśnić znaczenie użytego przez ustawodawcę pojęcia zasadne będzie, tak jak uczynił to organ drugiej instancji, odwołanie się do Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25, jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Przyjmuje się powszechnie, że oba te elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O tym aby uznać dane miejsce za miejsce zamieszkania rozstrzygać będzie zatem zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por. m.in. S. Grzybowski (w:) System Prawa Cywilnego, t. 1, s. 333–334; W. Popiołek, glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 86–87; wyroki SN z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, OSNC 1967, nr 7–8, poz. 136, oraz z dnia 7 czerwca 1983 r., II UR 4/84, OSP 1984, z. 12, poz. 265).

Podkreślić należy, że odpadnięcie jednego z powyżej wskazanych elementów powoduje utratę dotychczasowego miejsca zamieszkania bez uzyskania nowego (tak S. Grzybowski (w:) System Prawa Cywilnego, t. 1, s. 334; M. Pazdan (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. 1, Warszawa 2004, s. 93; A. Mączyński, Zamieszkanie jako podstawa łącznika normy kolizyjnej, ZNUJ, Prace Prawnicze 1978, z. 81, s. 56; odmiennie A. Wolter (w:) A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 2001, s. 192, który wskazuje, iż do utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania niezbędna jest zmiana obu przesłanek).

Zaznaczyć również należy, że przebywanie to czynnik zewnętrzny (corpus); faktyczny i trwały, ale niekoniecznie ciągły. Cecha trwałości związana jest z zamiarem stałego pobytu, tj. nie tymczasowego, nie okazyjnego. Decydujące znaczenie ma ustalenie, by przebywanie w danym miejscu nosiło cechy założenia tam ośrodka, centrum osobistych i majątkowych interesów danej osoby. I tak osoba, która wraz z rodziną zajmuje mieszkanie w jednej miejscowości, a podejmuje pracę zarobkową w drugiej miejscowości i tam korzysta dla celów noclegowych np. z lokalu pracodawcy, dojeżdżając do domu w dni wolne od pracy, ma miejsce zamieszkania w pierwszej miejscowości.

O zamiarze stałego zamieszkiwania decydować, zatem będą okoliczności związane z tym, że w danej miejscowości znajduje się główny ośrodek działalności życiowej danej osoby, koncentruje się tu jej życiowe centrum i ma to charakter trwały, nawet jeśli niekoniecznie ciągły.

Bezspornym jest, co wynika z oświadczeń samej strony, że jej centrum zawodowe, centrum pracy znajduje się w [...]. Tam też znajduje się jej centrum życia rodzinnego albowiem przebywa tam stale jej mąż, czyli rodzina.

Zasadnie zatem przyjął organ, że tam zatem znajduje się jej dom rodzinny i centrum życia zawodowego i rodzinnego.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 28 Kodeksu cywilnego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

W taki też sposób w ocenie Sądu należy rozumieć pojęcie "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Będą to zatem nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Nie zamieszkują a jedynie przebywają na niej. "Przebywać", zgodnie ze słownikiem języka polskiego, oznacza: "spędzać gdzieś pewien okres, czas, zostać, pomieszkiwać gdzieś jakiś czas", (zob. Słownik języka polskiego, pod redakcją Prof. Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 912).

Należy zaaprobować pogląd organu, że to nie fakt wybudowania przez stronę domu jednorodzinnego, mieszkalnego w miejscowości [...], czy okoliczność okresowego przebywania w nim w weekendy, decyduje o jej zamieszkaniu w tej miejscowości. Jak wynika, bowiem z oświadczeń strony fakt jej przebywania w miejscowości [...] może być uznany jedynie za okresowy pobyt a nie miejsce zamieszkania. Miejscem zamieszkania z pewnością jest miejscowość [...], co sama strona potwierdza w swoich oświadczeniach. W tym kontekście a nie w ujęciu potocznym nieruchomość położona w miejscowości [...] jest nieruchomością, w której strona nie zamieszkuje a jedynie przebywa.

Skarżący podnieśli w uzasadnieniu skargi, że Rada Miejska przyjęła Uchwałę nr XXII/220/16 z dnia 29 września 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy. W rozdziale III Uchwały określone zostały rodzaje i minimalne pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych oraz warunki rozmieszczenia tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. W § 14 ust. 1 zapisane są ustalenia dla właścicieli domów letniskowych w zabudowie jednorodzinnej, w których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości niesegregowanych odpadów komunalnych jeżeli z tego pojemnika korzysta : od 1-5 osób - 120 1. W § 14 ust. 2 zapisane są ustalenia dla właścicieli domów letniskowych w zabudowie jednorodzinnej, w których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości odpadów , na każdy z selektywnie zbieranych odpadów komunalnych, o których mowa w §3 pkt 8) - 11) ( dot. szkła, papieru, tektury, tworzywa sztucznego, metali, odpadów zielonych i biodegradowalnych) : od 1-5 osób -120 l. W § 15. ust. 1 i 2. zawarte są ustalenia dla właścicieli nieruchomości w zwartej zabudowie rodzinnych ogrodów działkowych, na których nie zamieszkują mieszkańcy.

W ocenie Skarżących oznacza to, że § 14 niniejszej Uchwały wyczerpuje zapisy dla domku letniskowego, natomiast § 15 zawiera ustalenia dla innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

W konsekwencji nieruchomości Skarżących - nieruchomości budowlanej, dom jednorodzinny, nie można zakwalifikować do nieruchomości wykorzystywanych w celach rekreacyjno-wypoczynkowych i ustalić opłaty ryczałtowej, jak od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Umknęło jednak Skarżącym, że w Rozdziale 2 wskazanej uchwały, zatytułowanym "Obowiązki właścicieli nieruchomości" w § 6 określono częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych przez właściciela nieruchomości z terenu nieruchomości. I tak w § 6 pkt 7 uchwały stwierdzono, że "Właściciele domków letniskowych w zabudowie jednorodzinnej lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku w sezonie letnim, tj. od 01 maja do 30 września są zobowiązani do pozbywania się odpadów komunalnych zgodnie z pkt. 2 i 3)".

Stwierdzić więc należy, rada gminy skorzystała w ten sposób z możliwości określonej w art. art. 6 c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i podjęła uchwałę o uchwały stanowiącą akt prawa miejscowego, o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Przyjąć zatem należy, że postanowienia § 14 uchwały odnoszą się również do właścicieli innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Bark wskazania w § 14 owych "innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe", nie oznacza, że nieruchomości takie nie mogą zostać objęte opłatą zryczałtowaną. Przeciwnie, analiza obu przepisów, tj. § 6 pkt 7 i § 14 prowadzi do wniosku, że opłata taka jest zasadnie nakładana. Podkreślić należy, że § 14 znajduje się w Rozdziale 3 uchwały. Który określa rodzaje i minimalną pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Jest to zatem przepis o charakterze technicznym.

Podkreślić również należy, że wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku wynika z uchwały Nr III/21/2015 Zgromadzenia Związku Międzygminnego z 16 marca 2015 r. oraz uchwały Nr VIII/45/2016 z 30 sierpnia 2016 r.

Przypomnieć należy, że Związkowi Międzygminnemu przysługiwało, co do zasady, prawo do wydania decyzji określającej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podstawę prawną ku temu zawiera art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowiący, iż kompetencja taka przysługuje w przypadku uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji, zaś art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przyznawał ją zarządowi związku międzygminnego.

Odnosząc się do meritum rozstrzygnięcia należy zauważyć, że organ pierwszej instancji oparły swoje rozstrzygnięcia, co do kwalifikacji spornego domu, czy też nieruchomości o treść uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego Nr VIII/45/2016 z 30 sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku (Dz. Urz. Woj. z 2016 r. poz. 1740) oraz § 1 ust. 1 lit. a) poprzedzającej ją uchwały z 16 marca 2015 r. nr III/21/2015 o tym samym tytule, które wprawdzie w innych wysokościach lecz określały stawki opłaty dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Podobieństwo treściowe, co do określenia przedmiotu tzn. zdefiniowania cech nieruchomości, dla których określały opłatę, uzasadnia wspólną wykładnię obu tych przepisów. Oba przepisy zgodnie rozróżniają: (a) nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe, (b) inne nieruchomości. W obu wszakże przypadkach, obok wyróżniających kryteriów przedmiotowych (nieruchomość z domkiem, inna nieruchomość), relewantną cechą, stanowiącą przesłankę zastosowania opłaty, jest ich wykorzystywanie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w okresie od 1 maja do 30 września, co stanowi kryterium funkcjonalne odnoszące się do sposobu i okresu używania nieruchomości. Należy przy tym uznać, że oba te kryteria muszą zostać spełnione łącznie. Nie można bowiem uznać, iż kryterium funkcjonalne odnosi się wyłącznie do "innych" nieruchomości, czyli takich, które nie są gruntami na których znajdują się domki letniskowe, ponieważ wówczas zbędne w treści przepisu byłoby słowo "inne".

Z powyższego wynika, że dla oceny, czy winna zostać określona opłata w wysokości ustalanej ww. uchwałami, obowiązkiem organu było niewątpliwe stwierdzenie, czy w przypadku nieruchomości spełnione jest jedno z kryteriów przedmiotowych oraz ustalenie, czy spełnione jest kryterium funkcjonalne.

Organ pierwszej instancji przyjął, że stawka ryczałtowej opłaty określona została dla domku letniskowego. W ocenie organu drugiej instancji kwalifikacja nieruchomości odnieść się może jedynie do innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji. Podkreślić jednak należy, że na gruncie omawianej sprawy rozróżnienie to nie ma wpływu na prawidłowość określonej ryczałtowej opłaty rocznej.

O tym czy budynek może być zakwalifikowany jako domek letniskowy nie przesądzają – jak chcą tego Skarżący – jego cechy techniczne, lecz sposób wykorzystywania, na co wskazuje użycie w przepisach uchwały zwrotu "wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe".

Zasadnie wskazał w ocenie Sądu organ drugiej instancji, że z oświadczeń strony jednoznacznie wynika, iż przebywa w miejscowości [...] jedynie w weekendy 4-5 dni w miesiącu. Natomiast jej miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, jest [...]. Nieruchomość położona w miejscowości [...] jest zatem wykorzystywana okresowo w weekendy, które jak wskazał to organ zwyczajowo są okresem odpoczynku od pracy.

Trafnie wskazał również organ, że bez znaczenia jest, czy realizacja celu rekreacyjno-wypoczynkowego następuje jedynie w okresie od maja do września, ponieważ cel taki może być realizowany przez cały rok. Opłaty są natomiast pobierane za ten, wskazany w uchwale, okres.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.