Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2335/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 167/21 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 167/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. G. (dalej: "skarżąca") na decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego: 1. oddalił skargę; 2. przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. K. T. kwotę 295,20 zł obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M .G. z urzędu.

2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

2.1. W dniu [...] sierpnia 2019 r. do organu meldunkowego wpłynął wniosek H. i W. M., właścicieli nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], o wymeldowanie z pobytu stałego M .G., D. G. oraz W. G. W uzasadnieniu wniosku podano, że osoby te nie zamieszkują w spornej nieruchomości i celowo parkują tam samochody, by stwarzać pozory pobytu.

2.2. Prezydent Miasta R. wszczął postępowanie administracyjne. W stosunku do D. G. i W. G. zapadły odrębne decyzje, umarzające prowadzone postępowanie z uwagi na samodzielne wymeldowanie przez te strony.

2.3. Prezydent Miasta R., decyzją z [...] lutego 2020 r., odmówił wymeldowania M. G. z pobytu stałego pod ww. adresem. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgromadzony materiał dowody potwierdza, że M. G. mieszka w miejscu pobytu stałego.

2.4. Po rozpoznaniu odwołania W. M., Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] lutego 2020 r. i wymeldował skarżącą z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w R.

Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji wadliwie uznał, że w stosunku do M. G. nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu wynikająca z przepisu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 z późn. zm., dalej: "u.e.l."). Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, nie podzielił argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ odwoławczy, dało podstawy do stwierdzenia, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i przeniosła swoje centrum życiowe w inne miejsce. Wojewoda wskazał, że bezspornie Sąd Rejonowy w Radomsku wydał wyrok z dnia 21 września 2018 r. nakazujący wydanie przez M. G., W. G. oraz D. G. nieruchomości przy ul. [...] H. i W. M. (rodzicom skarżącej). Jednocześnie w pkt. 2 tego orzeczenia sąd przyznał M. G. uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał w stosunku do niej wykonanie wyroku do czasu złożenia przez Gminę Miasto R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Niewątpliwie także Zarząd Towarzystwa [...] w R. skierował do M. G., [...] września 2019 r., ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednak do zawarcia umowy nie doszło. W ocenie skarżącej, przedstawiony lokal w ogóle nie nadaje się do zamieszkiwania, a jego stan techniczny jest katastrofalny. Natomiast oceniając dowody przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, tj. przesłuchanie świadków, oględziny oraz dowód z dokumentów (pism przesłanych przez PGE oraz Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej), organ odwoławczy dokonał odmiennego ich osądu od organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji dodał, że z protokołu oględzin dokonanych [...] grudnia 2019 r., które w jego ocenie należy traktować jedynie posiłkowo (w kontekście niedopuszczenia przez skarżącą do udziału oględzinach W. M.) i oceniać w kontekście pozostałego materiału dowodowego, wynika, że co prawda w nieruchomości znajdują się jakieś rzeczy M. G., ale ogólny stan nieruchomości świadczy o tym, że lokal nie jest stale zamieszkiwany. Ponadto z informacji uzyskanych od komornika sądowego, który prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, tj. wyroku orzekającego wydanie lokalu, wynika, że w trakcie prowadzonych czynności terenowych w spornej nieruchomości nikogo nie zastał. Podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej [...] lipca 2020 r. na zlecenie organu odwoławczego, w nieruchomości nikogo nie zastano, a ogólny jej stan zewnętrzny wskazywał na zaniedbanie. Przeprowadzony wówczas wśród sąsiadów wywiad środowiskowy wykazał, że w nieruchomości nikt nie zamieszkuje – czasem widywany jest jedynie młody mężczyzna, który dokarmia przebywające na terenie nieruchomości psy. Podobne ustalenia zawiera protokół z przeprowadzonych [...] listopada 2020 r. oględzin. Co prawda z uwagi na nieobecność skarżącej niemożliwe było wejście na teren nieruchomości, jednak opis zewnętrzny nieruchomości jest spójny z tym, dokonanym podczas kontroli meldunkowej. Oceniając powyższe dowody, organ odwoławczy uznał, że M. G. nie zamieszkuje w nieruchomości położonej w R. przy ul. [...].

2.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę M. G. WSA w Łodzi przypomniał, że pomiędzy skarżącą a jej rodzicami istnieje głęboki konflikt dotyczący spraw majątkowych. H. M. i W. M., rodzice skarżącej, są właścicielami domu parterowego w R. przy ul. [...]. Nieruchomość tę nabyli w 2011 r. i nadal spłacają raty kredytu zaciągniętego na jej kupno. W domu tym mieszkała ich córka – M. G. wraz z mężem, W. G. oraz synem, D. G. W 2015 r. rodzice skarżącej wystąpili z powództwem przeciwko córce, jej mężowi i ich synowi o wydanie nieruchomości. Wyrokiem z dnia 21 września 2018 r. w sprawie I C 426/15 Sąd Rejonowy w Radomsku nakazał M. G., W. G. i D. G. wydanie H. i W. M. nieruchomości przy ul. [...] oraz przyznał skarżącej prawo do otrzymania lokalu socjalnego, wstrzymując w stosunku do niej wykonanie wyroku do czasu złożenia przez Gminę Miasta R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Po uprawomocnieniu się tego wyroku powodowie wystąpili do komornika o wyegzekwowanie ww. orzeczenia – klucze do domu przy ul. [...] posiada jedynie skarżąca, a jej rodzice nie są wpuszczani na teren nieruchomości przez córkę. Istnienie głębokiego konfliktu pomiędzy skarżącą a jej rodzicami, zdaniem Sądu, należało uwzględnić, oceniając zebrany materiał dowodowy. Odnośnie do kwestii zamieszkiwania skarżącej w domu przy ul. [...], jak wskazał Sąd, istnieją dwie wersje. Pierwsza przedstawiona przez W. M. oraz znajdująca częściowe oparcie w protokołach oględzin domu z [...] grudnia 2019 r. i z [...] listopada 2020 r. oraz w protokole z kontroli meldunkowej z [...] lipca 2020 r. Wynika z niej, że skarżąca wyprowadziła się ze spornego domu i nie zamieszkuje w nim, a jedynie sporadycznie do niego przychodzi. Druga wersja została przedstawiona przez M. G. i wynika z niej, że cały czas mieszka ona w spornym domu, praktycznie z niego nie wychodzi, a potrzebne rzeczy przynosi jej syn. Rozważając kwestię wiarygodności obu wersji, Sąd dał wiarę pierwszej z nich. Z relacji W. M. wynika, że po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie I C 426/15 córka wraz z mężem i synem wyprowadziła się z domu przy ul. [...]. Jego zeznania w tym zakresie znajdują potwierdzenie w wynikach oględzin przeprowadzonych [...] grudnia 2019 r., w czasie których stwierdzono brak lodówki i jakichkolwiek artykułów żywnościowych, w łazience nie było kosmetyków i szczoteczki do zębów, zaś w kotłowni nie było ani węgla, ani drzewa do palenia, mimo że był to okres tuż przed zimą. Brak wymienionych przedmiotów wskazuje, że dom nie był zamieszkiwany. Nawet bowiem w razie krótkotrwałego wyjazdu osoby w mieszkaniu pozostają jej przedmioty świadczące o zamieszkiwaniu w nim (np. artykuły spożywcze, rzeczy osobistego użytku, kosmetyki etc.). W czasie oględzin [...] grudnia 2019 r. takich przedmiotów nie zauważono. Zdaniem Sądu, okoliczność, że skarżąca wyprowadziła się ze spornego domu znajduje także potwierdzenie w wynikach kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta R. [...] lipca 2020 r. W tym dniu posesja przy ul. [...] była zamknięta na kłódkę – kłódka znajdowała się od strony ulicy co świadczy, że na terenie posesji nikogo nie było. Trawa na terenie posesji, jak i przed nią nie była skoszona. Na terenie posesji znajdował się garaż, którego brama była zablokowana cegłami, pustakami i deskami, a na podwórku brak było śladów opon samochodowych. Sąsiad z posesji nr [...] wyjaśnił kontrolującym, że na posesji przy ul. [...] nikt nie mieszka, a jedynie raz dziennie przychodzi młody mężczyzna aby nakarmić dwa psy, które znajdują się na jej terenie. Wersję W. M. potwierdziły kolejne oględziny domu, [...] listopada 2020 r. Posesja przy ul. [...] ponownie była zamknięta na kłódkę (kłódka od strony ulicy). Dom i podwórko były zaniedbane (wjazd do garażu zarośnięty, brama wjazdowa na posesji zablokowana starymi oponami, okna w domu od strony podwórka zabite deskami zaś od strony ulicy zasłonięte czarną folią, przy oknach brak parapetów wewnętrznych i zewnętrznych). Z komina nie było widać dymu. Wynik oględzin z [...] listopada 2020r. potwierdził fakt, że skarżąca wyprowadziła się ze spornego domu. Również komornik prowadzący egzekucję wyroku w sprawie I C 426/15 w piśmie z 22 lipca 2020 r. podniósł, że podczas czynności terenowych na ul. [...] nie zastał skarżącej. Zdaniem WSA w Łodzi, okoliczności, że skarżąca wyprowadziła się z domu przy ul. [...] nie podważają zeznania sąsiadek. Sąd wojewódzki podkreślił, że obaj świadkowie byli przesłuchani [...] października 2019 r., czyli krótko po wszczęciu postępowania i ponad rok przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Ich relacje dotyczą zatem okresu sprzed [...] października 2019 r., podczas gdy kontrola meldunkowa i dwukrotne oględziny domu miały miejsce znacznie później (odpowiednio [...] lipca 2020 r., [...] grudnia 2019 r. i [...] listopada 2020 r.). Z zeznań K. W. wynika, że czasami widywała ona rodzinę G. jak wchodzą lub wychodzą z domu, choć najczęściej W. G. Zeznania L. D. wskazują natomiast, że czasami widzi ona rodzinę G. i słyszy jak podjeżdżają tam samochody, ale granica działki jest ogrodzona murem, a dom stoi tyłem i nie widzi ona podwórka domu przy [...]. Dla oceny, czy doszło do opuszczenia spornego domu przez skarżącą nie mają, zdaniem WSA w Łodzi, znaczenia informacje dotyczące opłat za wywóz śmieci z posesji oraz opłat za zużycie wody i energii elektrycznej. Odnośnie do opłat za wywóz śmieci to [...] września 2019 r. skarżąca złożyła deklarację, że na posesji przy ul. [...] mieszka jedna osoba. Jeżeli chodzi o zużycie wody i energii elektrycznej to pisma Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i PGE Dystrybucja S.A. są datowane na [...] grudnia 2019 r. i [...] grudnia 2019 r., a więc dotyczą zużycia wody i prądu przed tymi datami (ostatni odczyt licznika zużycia wody miał miejsce [...] grudnia 2019 r., zaś ostatni odczyt licznika zużycia energii elektrycznej – [...] listopada 2019 r.). W przypadku wody podano średnie dobowe zużycie w okresie od września 2018 r. do [...] grudnia 2019 r., zaś odnośnie do prądu – zużycie w okresie od [...] sierpnia 2018 r. do [...] listopada 2019 r. Z uwagi na to, że wymienione informacje odnoszą się do okresów sprzed roku przed wydaniem zaskarżonej decyzji to, w ocenie Sądu, nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, analiza zebranego materiału dowodowego, a w szczególności wyników oględzin domu [...] grudnia 2019 r. i [...] listopada 2020 r. oraz wyniku kontroli meldunkowej z [...] lipca 2020 r., potwierdza wiarygodność zeznań W. M., że po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie I C 426/15 jego córka wraz z rodziną wyprowadziła się z domu przy ul. [...]. Zdaniem WSA w Łodzi, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy słusznie odmówił więc wiarygodności wersji skarżącej. Z jej zeznań wynika bowiem, że cały czas mieszka ona sama w spornym domu i unika kontaktu z otoczeniem, zaś syn dostarcza jej niezbędnych rzeczy, w tym żywność dla niej i dla dwóch psów. Wersja ta nie znajduje nawet częściowego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a w szczególności w protokołach oględzin z [...] grudnia 2019 r. i [...] listopada 2020 r. oraz w protokole kontroli meldunkowej z [...] lipca 2020 r. Skoro skarżąca cały czas sama mieszka i mieszkała w domu przy ul. [...] to wątpliwości budzi fakt, dlaczego posesja była zamknięta w czasie kontroli meldunkowej [...] lipca 2020 r. i w czasie oględzin domu [...] listopada 2020 r., dlaczego sąsiad zamieszkujący przy ul. [...] poinformował kontrolujących, że w domu przy ul. [...] nikt nie mieszka, a przychodzi tam jedynie raz dziennie młody człowiek, aby nakarmić psy oraz dlaczego wygląd posesji świadczy o tym, że nie jest ona zamieszkana. Podobnie, na wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń skarżącej wskazuje fakt, że większość pism kierowanych do niej na adres spornego domu, po dwukrotnej awizacji, wracała z adnotacjami "zwrot nie podjęto w terminie". Wersja skarżącej, zdaniem Sądu, jest nielogiczna i sprzeczna z zebranym materiałem dowodowym, a organ odwoławczy trafnie uznał ją za niewiarygodną. WSA w Łodzi podkreślił, że o wiarygodności wersji skarżącej nie mogą świadczyć zdjęcia pomieszczeń domu przy ul. [...], załączone do skargi. Zdjęcia te, w ocenie skarżącej, mają potwierdzać, że cały czas mieszka ona w spornym domu. Jak wskazał Sąd, przede wszystkim nie wiadomo, kiedy zdjęcia zostały wykonane, ponieważ nie ma na nich daty. Do skargi załączono także zdjęcia zaproponowanego lokalu socjalnego, na których już widnieją daty ich wykonania. Ponadto, istnieją wątpliwości co do wiarygodności obrazów przedstawionych na tych zdjęciach, tj. czy zdjęć nie wykonano po uprzednim odpowiednim "przygotowaniu" pomieszczeń tak, aby zdjęcia świadczyły o stałym zamieszkiwaniu w nich skarżącej. W ocenie sądu zdjęcia te nie mogły zostać zweryfikowane przez organ administracji i nie stanowią wiarygodnego dowodu w sprawie, zaś wersja skarżącej nie znalazła nawet częściowego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sąd podzielił więc pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że skarżąca jedynie pozorowała zamieszkiwanie w domu przy ul. [...] w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej i uzyskania prawa do lokalu socjalnego w jak najwyższym standardzie. Odnosząc się do przesłanki dobrowolności, Sąd wojewódzki stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca z własnej woli opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu. Skarżąca nie podnosiła, że została do tego zmuszona bezprawnym działaniem innych osób, oraz że w związku z tym podjęła odpowiednie kroki prawne. Należało zatem przyjąć, że opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu miało charakter dobrowolny. Opuszczenie to miało również charakter trwały, o czym świadczy analiza zebranego materiału dowodowego. Wskazuje na to przede wszystkim długość okresu niezamieszkiwania w domu przy ul. [...]. Zebrany materiał dowodowy wskazuje natomiast, że opuszczenie to nie było czasowe, lecz trwałe, ponieważ prawomocnym wyrokiem skarżąca została zobowiązana do wydania domu swoim rodzicom i oczekuje na przyznanie jej lokalu socjalnego w jak najwyższym standardzie. Skoro zatem skarżąca jest zobowiązana do wydania domu rodzicom i oczekuje przyznania jej lokalu socjalnego o jak najwyższym standardzie to oznacza, że nie ma ona zamiaru powrotu do miejsca swojego dotychczasowego pobytu stałego, zaś opuszczenie przez nią tego miejsca miało charakter trwały, a nie czasowy.

3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. G., zaskarżając go w części, tj. w pkt 1 i opierając ją na podstawach wynikających z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a mianowicie na zarzutach:

I. naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, jednostronnej ocenie zebranego materiału dowodowego i wyciągnięciu nielogicznych wniosków ze zgromadzonych w sprawie dowodów;

II. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wynik na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 u.e.l. poprzez błędne przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez M. G. miało charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy nie można mówić o dobrowolności opuszczenia pobytu stałego z uwagi na fakt stałego zajmowania nieruchomości przy ul. [...] w R. przez M. G.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części objętej punktem 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od organu na jej rzecz i przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

4.3. Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w punkcie I petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że w skardze kasacyjnej powołano się na "jednostronną ocenę zebranego materiału dowodowego i wyciągnięcie nielogicznych wniosków z zgromadzonych w sprawie dowodów", ale tego twierdzenia nie powiązano z zarzutem naruszenia art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W świetle przywołanego wyżej art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w prawidłowym sfomułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 435/13, CBOSA). W tym kontekście tylko uzupełniająco trzeba wskazać, że dla skutecznego podważenia oceny dowodów przeprowadzonej przez organ administracji publicznej, a zaakceptowanej następnie przez wojewódzki sąd administracyjny, nie jest wystarczające przedstawienie własnej wersji takiej oceny przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej należy wówczas wykazać, że granice swobodnej oceny dowodów, wyznaczone przez ustawodawcę w art. 80 k.p.a., zostały wyraźnie przekroczone, a w szczególności, że wnioski wyprowadzone ze zgromadzonego materiału w sposób oczywisty są sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego rozumowania. Niezależnie od niepowołania w podstawach kasacyjnych art. 80 k.p.a., trzeba wskazać, że nie sposób uznać, że w realiach niniejszej sprawy ocena dowodów przeprowadzona przez Wojewodę oraz WSA w Łodzi jest w sposób oczywisty sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego lub zasadami logicznego rozumowania. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. Przede wszystkim, w skardze kasacyjnej nie wskazano, jakie dowody zostały rzekomo pominięte przez WSA w Łodzi lub Wojewodę. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podobnie jak uzasadnienia decyzji Wojewody, wskazuje, że w sprawie przeprowadzono wnikliwe postępowanie dowodowe, w ramach którego uwzględniono i oceniono wszystkie istotne dowody. W uzupełnieniu tych rozważań można wskazać, że strona, której dotyczy postępowanie, nie może pozostawać bierna w trakcie postępowania administracyjnego, jej obowiązkiem jest współdziałanie z organem w zebraniu dowodów na potwierdzenie zasadności stanowiska prezentowanego przez tę stronę (por. np. wyrok NSA z 8 października 2015 r., sygn. akt I OSK 371/14, CBOSA). W tym kontekście trzeba przypomnieć, że również w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada postępowania dowodowego, że dowód ma przedstawić ten, kto twierdzi, a nie kto zaprzecza – ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat (por. np. wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/21, CBOSA). Odwołanie się to tych podstawowych zasad postępowania dowodowego jest w realiach niniejszej sprawy szczególnie istotne, jeżeli zważy się, że dowody na stałe zamieszkiwanie w danym lokalu są przede wszystkim w posiadaniu strony, która twierdzi, że lokal ten zamieszkuje. W realiach niniejszej sprawy należy jeszcze dodać, że skarżąca podejmowała działania, które utrudniały przeprowadzenie postępowania dowodowego. Przede wszystkim, podczas pierwszych oględzin lokalu, [...] grudnia 2019 r., wbrew dyspozycji art. 79 § 2 k.p.a., skarżąca uniemożliwiła udział wnioskodawcy w tych oględzinach. Ponadto, skarżąca, nie odbierając kierowanej do niej korespondencji, uniemożliwiła przeprowadzenie kolejnych oględzin wyznaczonych na [...] listopada 2020 r. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że strona nie może z jednej strony utrudniać, czy wręcz uniemożliwiać organom dokonywania ustaleń stanu faktycznego, a następnie kwestionować te ustalenia jako niepełne (por. np. 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 558/15, OSP 2018, z. 11, poz. 117). Konkluzja ta pozostaje w ścisłym związku z powszechnie przyjętą zasadą prawa venire contra factum proprium nemini licet (nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów). Można dodać, że zasada ta była w rzeczywistości obecna w orzecznictwie NSA od początku jego działalności. W szczególności zwracano uwagę, że nielojalna postawa strony, w tym zatajenie dowodów, nie powinna przynosić jej korzyści w postaci wyeliminowania z obrotu niekorzystnej dla niej decyzji (por. np. wyr. NSA z 4 czerwca 1982 r., I SA 212/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 51).

4.4. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 35 u.e.l. W tym kontekście należy przede wszystkim zauważyć, że ma on w istocie charakter wtórny wobec zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Otóż zarzut ten został oparty na twierdzeniu, że stan faktyczny, przyjęty przez sąd pierwszej instancji jako podstawa kontroli legalności decyzji Wojewody, został wadliwie ustalony. Tymczasem, twierdzenie to, co wykazano w punkcie 4.3. powyżej, okazało się błędne. Innymi słowy, skoro w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie stanu faktycznego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to strona nie może skutecznie zarzucać naruszenia prawa materialnego poprzez jego wadliwe zastosowanie przyjmując inny stan faktyczny, niż ten przyjęty przez Sąd pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2145/18 oraz wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2129/20, CBOSA).

4.5. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

4.6. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy wskazać, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. właściwy do orzekania w takiej sprawie jest Sąd pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2062/21, CBOSA). Pełnomocnik skarżącego powinien zatem wystąpić z odrębnym wnioskiem do WSA w Łodzi, powołując się na niniejszy wyrok, kończący postępowanie kasacyjne.