Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 251/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Pismem z dnia [...] marca 2015 r., uzupełnionym w dniu [...] kwietnia 2015 r., skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Zarządzeniem z dnia 5 maja 2015 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę, odpisu zeznania podatkowego za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę w 2014 r. oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu trzech miesięcy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] maja 2015 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu [...] maja 2015 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W dniu [...] maja 2015 r. do Sądu wpłynęło jedynie pismo, w którym wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie skompletować niezbędnej dokumentacji i zwrócił się o wyznaczenie nowego terminu do złożenia dokumentów oraz poinformowanie go do kiedy może je nadesłać.

Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pismem datowanym na dzień [...] września 2015 r. P. S. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 4 września 2015 r. wskazując, że dopełnił wszelkie obowiązki związane ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem wnioskodawcy, postanowienie jest wydane w sposób niekorzystny dla niego i podejrzewa, że może być ono również wydane niezgodnie z prawem. Wątpliwości skarżącego wzbudza także fakt, że przed rozpatrzeniem sprawy mógł zostać błędnie pouczony w pismach, jakie otrzymał z Sądu w niniejszej sprawie.

Zgodnie z brzmieniem mającego zastosowanie w sprawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienia to traci moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy zostaje rozpoznana na nowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.

W złożonym w dniu [...] kwietnia 2015 r. formularzu pomocy skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto z tytułu zawartej umowy o pracę. Jednocześnie wskazał, że miesięczny koszt wynajmu pokoju wynosi go [...] zł, przy czym umowa zawarta jest nieformalnie. Wskazał, że jego wynagrodzenie jest zajęte przez komornika sądowego. Jednocześnie stałe wydatki wynoszą: [...] zł na zakup biletu miesięcznego (karty miejskiej), opłaty za telefon komórkowy w wysokości [...] zł, opłaty za internet w wysokości [...] zł, zaś na zakup żywności i środków czystości przeznacza [...] zł miesięcznie. Jednocześnie z treści sprzeciwu wynika, że w ocenie skarżącego złożenie wypełnionego formularza urzędowego PPF jest jedyną i wystarczającą "formalnością" związaną ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią z kolei informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania, nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji, musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy

W rozpoznawanej sprawie wobec uznania zawartych we wniosku informacji za niewystarczające i budzące wątpliwości, stosownym pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania, co uniemożliwia dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

W tej sytuacji Sąd uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 255 w zw. z art. 246 § 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

O umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 249a p.p.s.a., albowiem rozpoznanie wniosku skarżącego w tym zakresie jest zbędne wobec przedmiotu sprawy, która dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu z zakresu pomocy i opieki społecznej, a skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia tych kosztów z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.