Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 118/02
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2003-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: 1. Organy podatkowe rozstrzygające sprawę opodatkowania obiektu posiadającego cechy sprecyzowane w ramach definicji budynku zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zobowiązane są do stosowania w pierwszej kolejności wykładni językowej tego przepisu.

2. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odnoszenia pojęć zawartych w Klasyfikacji Środków Trwałych wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. /Dz.U. nr 112 poz. 1317/ do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

TEZY

1. Organy podatkowe rozstrzygające sprawę opodatkowania obiektu posiadającego cechy sprecyzowane w ramach definicji budynku zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zobowiązane są do stosowania w pierwszej kolejności wykładni językowej tego przepisu.

2. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odnoszenia pojęć zawartych w Klasyfikacji Środków Trwałych wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. /Dz.U. nr 112 poz. 1317/ do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Usługowo-Wytwórczej Spółdzielni Pracy "U." w likwidacji w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 14 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1996-2000 i odmowy uznania korekty deklaracji za 2001 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 października 2001 r. (...) Przewodniczący Zarządu Miasta i Gminy K.-W. na podstawie art. 207 w zw. z art. 72 par. 1 pkt 1, art. 73 par. 1 i art. 79 par. 2 Ordynacji podatkowej odmówił Usługowo-Wytwórczej Spółdzielni Pracy "U." w Z. stwierdzenia nadpłaty w opłacie podatku od nieruchomości za lata 1996, 1997, 1998, 1999 i 2000 oraz przyjęcia uznania korekty deklaracji za 2001 r. Wskazał organ I instancji, że wnioskiem z dnia 3.08.2001 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty za wymienione lata w podatku od nieruchomości oraz przyjęcie korekty deklaracji podatku od nieruchomości za 2001 r. Korekty deklaracji strona dokonała w ten sposób, że w pozycji - budynki związane z działalnością gospodarczą - nie ujęto powierzchni budynku pieca i suszami o łącznej powierzchni użytkowej 2.360 m2, uzasadniając, że nie są to budynki, lecz, zgodnie z Klasyfikacja Rodzajową Środków Trwałych - Maszyny, Urządzenia i Aparaty ogólnego zastosowania, a te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W związku z powyższym zapłacony podatek za te obiekty w kwocie 132.483,20 zł. stanowi nadpłatę w podatku od nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, że wyłączone przez stronę obiekty, to obiekty budowlane posiadające murowane ściany, pokrycie dachowe i połączone na trwale z gruntem przez fundamenty, w których wnętrzu znajduje się piec do wypału cegły, a w drugim - komory suszami. Wskazując na przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia. 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ i zawartą w nim definicję budynku, stwierdził organ I instancji, że obiekty w których znajduje się piec do wypału cegły i komory suszami, są bez wątpienia budynkami w rozumieniu tej ustawy, dodając, że nie mają zastosowania w tym przypadku zapisy w klasyfikacji i wskazał, że także biegli do spraw szacowania budynków i budowli, w wycenie szacunkowej obiektów budowlanych opisują sporne obiekty jako budynki. W związku z tym korekty deklaracji nie mają uzasadnienia, wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest bezzasadny, ponieważ podatek od nieruchomości za wskazane lata naliczono i uiszczono w prawidłowej wysokości, a w roku 2001 strona nie uiściła podatku posiada więc zaległość.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie nadpłaty zgodnie ze złożonym wnioskiem, zarzucając, że organ I instancji nie odniósł się merytorycznie do przepisów Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych - Zarządzenia Prezesa GUS nr 51 z dnia 17 grudnia 1991 r., zgodnie z którą powierzchnia suszarni i pieca winna być zaliczona do grupy 4 - czyli Maszyn, Urządzeń i Aparatów Ogólnego Zastosowania, a nie do powierzchni budynków. Zdaniem strony Klasyfikacja rozstrzyga dla celów podatkowych rodzaje obiektów podlegających określonemu sposobowi opodatkowania i amortyzacji i jest przepisem szczególnym do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Podniosła strona, że zagadnienie to było rozstrzygane przez NSA, który przyjął, że piec i suszarnia nie są budynkami lecz maszynami, urządzeniami i jako takie nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Piec i suszarnia mają jedynie wygląd budynków, a nie znajdują się wewnątrz budynków, jak stwierdził to organ. Gdyby ustawodawca nie miał na celu rozróżnienia pieca do wypalania cegły i suszami od budynków, nie zadawałby sobie trudu, by wydzielić te urządzenia spod miana budowli czy budynków.

Decyzją z dnia 14 listopada 2001 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielił organ odwoławczy stanowisko organu I instancji, dodając, że Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych jest usystematyzowanym wykazem obiektów majątku trwałego służącym m.in. do celów ewidencyjnych, ustalania stawek amortyzacyjnych oraz badań statystycznych. Kryterium decydującym o zaliczeniu danego obiektu majątku trwałego do określonej grupy środków trwałych jest rola jaką dany element majątku trwałego spełnia w procesie wytwórczym lub usługowym. Tego rodzaju systematyzacja ma znaczenie jedynie dla celów bezpośrednio związanych z działalnością gospodarczą. Nie ma natomiast zastosowania przy kwalifikowaniu obiektów majątku trwałego dla celów podatku od nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, zawarte w prawie budowlanym i innych- aktach prawnych rozumienie budynku nie może mieć zastosowania przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bowiem na potrzeby tego podatku ustawa zawiera własną definicję tego rodzaju obiektu budowlanego.

W skardze od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego przez przyjęcie, że piec do wypalania cegły i suszarnia są budynkami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości oraz brak zbadania i ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż protokół z wizji lokalnej nie wyczerpuje zagadnienia w sposób wyczerpujący.

Powtórzyła skarżąca-argumentację z-odwołania od decyzji organu I instancji podkreślając, że piec jest obudowany przyległościami, pomieszczeniami, które zostały przez podatnika odliczone od powierzchni pieca i nadal podlegają podatkowi od nieruchomości. Składając korektę strona obliczyła tylko powierzchnię urządzenia. Istnienie dachu i ścian pieca i suszarni ściśle związane jest z procesem produkcyjnym i nie może istnieć piec i suszarnia bez dachu, ze względu na proces produkcji. Dlatego też wizja lokalna bez zapoznania się z dokumentacja, technologią i powołanymi przepisami Klasyfikacji nie mogła wyczerpać dyspozycji żart. 122 Ordynacji podatkowej.

W piśmie z dnia 15.04.2002 r. skarżąca powołując się na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 17.03.1987 r., opinię techniczną w sprawie klasyfikacji obiektów budowlanych oraz stanowisko Krajowego Zrzeszenia Producentów Materiałów Budowlanych "CERBUD" z dnia 7.01.2002 r., które załączyła do pisma, stwierdziła, że stanowiska wynikające z tych dokumentów uznają, że piece do wypału cegieł są trwale związanymi z gruntem urządzeniami technicznymi i nie można zakwalifikować ich ani do budynków, ani do obiektów użytkowych trwale związanych z gruntem, w związku z tym nie podlegają podatkowi od nieruchomości.

Pismem z dnia 4.06.2002 r. skarżąca dołączyła opinię rzeczoznawcy Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.04.2002 r., opracowanie prof. J. Wojnarowskiego, prof. T. Młynarskiego, mgr T. Kądziołka i W. Kądziołka "Suszarnia ceramiki budowlanej - urządzenie, budowla czy budynek", oraz artykuł K. Reja - "Budynek, budowla czy urządzenie", potwierdzające stanowisko skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację, dodając, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają odesłań do Klasyfikacji Środków Trwałych ani też do ustawy Prawo budowlane. Wskazał organ, że podstawowe znaczenie w sprawie miało ustalenie, czy sporne obiekty podlegają podatkowi od nieruchomości tj. czy są objęte zakresem przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w tym celu została przeprowadzona wizja lokalna. Skoro w jej wyniku ustalono stan faktyczny, me było potrzeby przeprowadzania na tę okoliczność innych dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej został wyraźnie określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, który stanowi, że "sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej", co oznacza, że tylko decyzje naruszające tę zasadę w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o NSA/ podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie nie stwierdził Sąd, aby przedstawiona wyżej zasada została naruszona.

Istotę sporu stanowi odpowiedź na pytanie, czy piec do wypalania cegły oraz suszarnia cegieł są przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Udzielenie odpowiedzi na to pytanie jest ściśle związane z ustaleniami organów podatkowych, poczynionymi w rozpoznawanej sprawie.

Jak wynika z protokołu przeprowadzonej przez organ I instancji, wizji lokalnej, przedmiotowe obiekty, które, zdaniem strony skarżącej, podlegają wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, posiadają murowane ściany, pokrycie dachowe i są trwale połączone z gruntem poprzez fundamenty. We wnętrzu tych obiektów, czy też w ramach ich gabarytów, znajduje się piec do wypalania cegły oraz komory suszami.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w art. 3 ust. 4 zawiera legalną definicję budynku, stanowiąc, że "Za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe".

Umieszczenie w ustawie definicji pojęcia "budynek" wyklucza i czyni bezprzedmiotowym poszukiwanie znaczenia tego pojęcia, dla celów podatku od nieruchomości, w innych aktach prawnych, a także poszukiwania jego znaczenia w drodze wykładni innej aniżeli językowa /gramatyczna/.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych formułując definicję budynku, nie zawiera w niej elementów ocennych, które uzależniałyby zakwalifikowanie konkretnego obiektu do budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości np. od sposobu wykorzystania budynku, przeznaczenia budynku, względnie zamontowanych w jego wnętrzu czy też mieszczących się w jego gabarytach, urządzeń.

Wobec tego organy podatkowe rozstrzygając sprawę opodatkowania na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obiektu posiadającego cechy sprecyzowane w ramach definicji budynku zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy, zobowiązane są do stosowania w pierwszej kolejności wykładni językowej przedmiotowego przepisu, a w związku z tym, że nie budzi ona wątpliwości, do dokonania wymiaru podatku według mających zastosowanie reguł opodatkowania.

Z tego też względu za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych, kwalifikujących, wyłączone przez stronę skarżącą z opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiekty budowlane zawierające piec do wypalania cegły i komory suszarni, jako budynki posiadające cechy określone w ustawowej definicji zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych, zgodnie z którą powierzchnia pieca i suszami winna być zaliczona do maszyn, urządzeń i aparatów ogólnego zastosowania, skutkuje wyłączeniem przedmiotowych budynków z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych wprowadzona w drodze zarządzenia nr 51 Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 grudnia 1991 r. w sprawie stosowania Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych /Dz.Urz. GUS nr 21 poz. 132/, wydana na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej /Dz.U. nr 88 poz. 439 ze zm./, zastąpiona Klasyfikacją Środków Trwałych wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. /Dz.U. nr 112 poz. 1317/ jest, jak słusznie wskazuje na to organ II instancji, usystematyzowanym wykazem obiektów majątku trwałego, służącym m. in. do celów ewidencyjnych, ustalania stawek amortyzacyjnych, badań statystycznych. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odnoszenia zawartych w tej Klasyfikacji pojęć do omawianej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tylko wyraźne odesłanie ustawowe stworzyłoby taką możliwość.

W związku z powyższymi rozważaniami mającymi swoje źródło w wyraźnym przepisie ustawy oraz dokonanych przez organy orzekające w sprawie ustaleniach, poglądy wyrażone w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 17.03.1986 r., jak również w dołączonych do skargi opiniach i stanowiskach, nie mogą zostać podzielone.

Nie dopatrzył się również Sąd podnoszonego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej. Powoływanie się przez stronę na dokumentację, technologię produkcji czy też Klasyfikację Środków Trwałych, wobec ustalonego, w wyniku oględzin, stanu faktycznego i nie budzącego wątpliwości brzmienia przepisu ustawy, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Reasumując stwierdzić należy, że przeprowadzone przez - organy orzekające w sprawie postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie, że obiekty budowlane, o które chodzi w sprawie, stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Powyższe rozważania pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja, nie narusza prawa, w związku z czym, skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, należało oddalić.