Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 736/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 128 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1529/21 o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 2 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 27 października 2022 r., II SA/Wa 1529/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi T.G. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z 12 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z 22 marca 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z 2 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Postanowieniem z 17 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie z uwagi na wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie II SA/Bk 866/20 o zbadanie zgodności art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP (sprawa oznaczona została w Trybunale Konstytucyjnym sygnaturą akt P 7/21).

Skarżący pismem z 27 lipca 2022 r. złożył do Sądu wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wskazał na stanowisko Sejmu RP i Prokuratora Generalnego w związku z prowadzonym przez Trybunał Konstytucyjny postępowaniem w sprawie P 7/21 oraz na najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w sprawie III OSK 3649/21.

Organ w piśmie z 14 września 2022 r., odnosząc się do powyższego wniosku wskazał, że zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), Prokurator Generalny i Sejm są uczestnikami postępowania przed TK, dlatego załączone do wniosku pisma są tylko stanowiskami tych organów i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia Sądu. Nadto stwierdził, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, iż w polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa, domniemanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP obowiązuje tak długo, dopóki ustawa ma moc obowiązującą. Podniósł również, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2021 r., III OZ 757/21, że z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wynika wprawdzie obowiązek każdego sądu do stosowania postanowień Konstytucji we wszystkich sytuacjach dotyczących rozpoznawanej sprawy, brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że powołany przepis może być również stosowany do usuwania niezgodności między ustawami a Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że sprawa P 7/21, w której zadane zostało powyższe pytanie prawne, i z powodu której zawieszone zostało przedmiotowe postępowanie, nadal oczekuje w Trybunale Konstytucyjnym na rozpoznanie. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie prawne ma znaczenie dla rozpoznawanej przez Sąd sprawy, w której jedyną przyczyną uzasadniającą odmowę przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego stronie skarżącej było stwierdzenie, że została ona zwolniona ze służby przed 6 listopada 2018 r., w związku z czym wypłacony jej ekwiwalent został ustalony w prawidłowej – w ocenie organu – wysokości.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że znana jest mu rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, dotycząca zasadności zawieszenia postępowania, zaistniała na tle co najmniej kilkudziesięciu już spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym jak przedmiotowa sprawa. Część sądów przyjmuje, że z uwagi na oczywistą, czy też wtórną niekonstytucyjność art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, zachodzi możliwość pominięcia jego stosowania przez sądy z powołaniem się na art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Jednakże zwrócił uwagę, że w ramach rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie sposób przesądzić o niekonstytucyjności regulacji prawnej i możliwości pominięcia przez sąd przepisu ustawy, a tym samym i poprawności prezentowanego przez część sądów stanowiska.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wyrok TK nie eliminuje z porządku prawnego przepisu prawa od początku jego obowiązywania (tak jakby przepisu tego nigdy w systemie prawa nie było - na zasadzie fikcji prawnej). Orzeczenie TK powoduje natomiast, że upada domniemanie jego konstytucyjności, co oznacza, że niezgodność z ustawą zasadniczą istniała już od początku jego obowiązywania. Daje to stronie prawo do tzw. restytucji konstytucyjności stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Zadając pytanie o zgodność art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej z przepisami ustawy zasadniczej, w tym z jej art. 190 ust. 1,3 i 4, WSA w Białymstoku trafnie zidentyfikował występujący na tle zakwestionowanego przepisu problem prawny. Problem ten nie dotyczy bowiem prawidłowości wykonania przez ustawodawcę wyroku TK z 30 października 2018 r. i zmiany art. 115a ustawy o Policji, lecz możliwości skorzystania z dobrodziejstwa tego orzeczenia przez wszystkich funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby w okresie obowiązywania art. 115a w niekonstytucyjnym brzmieniu, tj. w okresie od 19 października 2001 r. do 5 listopada 2018 r. i ich prawa do wzruszenia - stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji - podjętej wobec nich czynności materialnotechnicznej polegającej na wypłacie ekwiwalentu w wysokości zakwestionowanej przez Trybunał.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że za zasadnością zawieszenia spraw związanych z wyrównaniem ekwiwalentu funkcjonariuszom, którzy odeszli ze służby przed 6 listopada 2018 r. ze względu na pytanie prawne WSA w Białymstoku, przemawia także potrzeba zapewnienia jednolitości i stabilności orzecznictwa, a tym samym równe i sprawiedliwe potraktowanie wszystkich zainteresowanych osób.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm, dalej: "p.p.s.a.") sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem z 21 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Wa 1488/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P 7/21 dotyczącego pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (postanowienie z 21 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Bk 866/20) co do konstytucyjności unormowania art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610 – dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r.

W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Skoro postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym, wszczęte pytaniem prawnym zadanym w sprawie II SA/Bk 866/20 nie zostało zakończone, brak było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Zadane pytanie prawne odnosi się do sytuacji prawnej skarżącego i od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia objętego tym pytaniem, a więc przesądzenia kwestii konstytucyjności przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, zależy wynik niniejszej sprawy.

Tym samy nie doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż aktualna pozostaje przesłanka zawieszenia postępowania sądowego z przyczyn wskazanych powyżej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.