Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 190/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5, par. 8 ust. 1i 2 ,  par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej - pylicy płuc wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu podniósł, że jakkolwiek przeprowadzone w toku postępowania dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż wyżej wymieniony w okresie aktywności zawodowej był narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci pyłu przemysłowego zawierającego wolną krzemionkę, to jednak orzekające w sprawie kompetentne placówki medyczne obydwu szczebli, a mianowicie Poradnia Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. a następnie - po przeprowadzeniu ponownego badania - Instytut Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego w S., w swoich orzeczeniach (odpowiednio z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...], nr[...]) nie rozpoznały u niego spornego schorzenia uznając, że nie występują u niego typowe zmiany odpowiadające efektom oddziaływania pyłów zwłókniających obecnych w jego środowisku pracy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. w dniu [...] wydał decyzję nr[...], mocą której uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Zwrócił bowiem uwagę, że obie orzekające w sprawie jednostki diagnostyczne, stwierdziwszy obecność w obrazie radiologicznym T. K. nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych, zaleciły mu wykonanie badania kontrolnego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., po upływie roku od dnia wydania przez ten Ośrodek orzeczenia. Mając na uwadze powyższe jak również uwzględniwszy fakt, iż przebieg pylicy jest najczęściej powolny i przez dłuższy czas bezobjawowy, organ odwoławczy wywiódł, że rozstrzygnięcie w sprawie należy poprzedzić uzyskaniem wyniku wspomnianego kontrolnego badania.

Następnie, to jest postanowieniem nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., mając na uwadze fakt, iż ostatni pracodawca, u którego T. K. był zatrudniony ("D" Sp. z o.o.), i u którego zgromadzona jest dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego, przeniósł swoją siedzibę z O. do C., orzekł o uznaniu się niewłaściwym do załatwienia sprawy i przekazał ją celem rozpatrzenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w C.

Po rozpoznaniu sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarne(Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz w oparciu o art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy a także §6, §8 ust. 1 i §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej - pylicy płuc, wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia.

W pierwszej kolejności organ administracyjny wskazał, że wspomniane wyżej rozporządzenie weszło w życie w toku postępowania, a mianowicie z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie przy tym z brzmieniem jego §11 ust. 1, do postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Równocześnie podniósł, że w świetle przywołanego art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Mając na uwadze powyższe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. przyznał, że T. K. był zatrudniony w okresie od 10 września 1968 r. do 28 lutego 1993 r. w Przedsiębiorstwie A w K. (zakład zlikwidowany), od 1 marca 1993 r. do 17 lutego 2002 r. w "B" S.A. w Upadłości w K., od 18 lutego 2002 r. do 31 marca 2003 r. w Z.U.H. "C" Sp. z o.o. w C. oraz od 1 kwietnia 2003 r. do 14 lutego 2008 r. w "D" Sp. z o.o. w C. i w okresie od 1968 do 2006 roku, pracując na stanowisku murarza był narażony na pyły, w tym o działaniu zwłókniającym.

Równocześnie organ pierwszej instancji podniósł, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku.

W tym miejscu podkreślił, że po uzupełnieniu informacji dotyczących narażenia zawodowego T. K., skierowano go na ponowne badanie do Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., które zostało przeprowadzone w dniu [...]. W wyniku tego badania wspomniana jednostka nie stwierdziła jednak zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, które upoważniałyby do rozpoznania pylicy płuc, a nadto wskazała, że na kolejnych zdjęciach radiologicznych klatki piersiowej wspomnianego pracownika, wykonanych w latach od 2005 do 2009 nie stwierdzono progresji zmian drobnoguzkowych (stanowisko wyrażone w orzeczeniu nr [...] z dnia [...]). Następnie, to jest po ponownym badaniu przeprowadzonym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., także ta placówka wydając w dniu [...] kolejne orzeczenie nr [...] nie rozpoznała u T. K. spornej choroby wskazując na brak obecności w obrazie radiologicznym jego płuc zacienień regularnych (okrągłych), które mogłyby być efektem oddziaływania pyłów zwłókniających.

W odwołaniu do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. T. K., działający przez radcę prawnego M. M. domagał się uchylenia rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji i stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie przekazania sprawy Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w C. do ponownego rozpatrzenia.

Odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy i §8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez uznanie, że nie występuje u niego pylica płuc oraz art. 75 §1 i art. 78 §1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przezeń dowodów z opinii niezależnego biegłego z zakresu medycyny - specjalisty pulmonologa na okoliczność występowania u niego pylicy płuc lub innej choroby płuc, a także z zeznań świadka - młodszego asystenta w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K., E. M., która prowadziła postępowanie w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej jak i innych pracowników zatrudnionych w tych samych warunkach w jednym zakładzie pracy.

W uzasadnieniu zaakcentował, że organ sanitarny w ogóle nie odniósł się do złożonych przezeń w powyższym zakresie wniosków, podczas gdy przeprowadzenie omawianych dowodów mogło prowadzić do ustalenia okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie. Równocześnie podtrzymał prezentowane w toku postępowania stanowisko, iż występuje u niego choroba zawodowa w postaci pylicy, o czym świadczy istnienie licznych objawów tego schorzenia przy równoczesnym fakcie długoletniej pracy w narażeniu na czynnik wywołujący tę dolegliwość.

Decyzją z dnia [...] nr [...] , [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielił wcześniejsze ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu, dotyczące przebiegu pracy T. K., w szczególności w zakresie oceny warunków istniejących w środowisku jego pracy, a także co do stopnia narażenia zawodowego. Wskazał jednak, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest po pierwsze - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą zaś po drugie - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych. Tymczasem placówki diagnostyczne pierwszego i drugiego stopnia, w których skarżący był dwukrotnie badany (w każdej z nich), we wszystkich swoich orzeczeniach zgodnie stwierdziły, że w obrazie radiologicznym płuc nie została ujawniona obecność zagęszczeń ogniskowych ani zacienień regularnych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, co zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej, o której stwierdzenie ubiegała się strona.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji podkreślił, iż nie kwestionuje faktu świadczenia przez stronę pracy w warunkach powodujących ryzyko powstania pylicy płuc. Wskazał jednak, że lekarze orzecznicy kompetentnych placówek medycznych obydwu szczebli nie rozpoznali u niego tej choroby. Ponieważ przy tym wydane przez wspomniane placówki orzeczenia lekarskie oparte zostały na specjalistycznych badaniach, przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami, brak jest podstaw aby je kwestionować, a w rezultacie okoliczności sprawy nie uzasadniały rozstrzygnięcia o stwierdzeniu choroby zawodowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, T. K. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego. Podkreślił bowiem, że choruje na płuca, na co wskazują liczne występujące u niego objawy, zaś fakt ten był wielokrotnie potwierdzany przez lekarzy, którzy go badali.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji raz jeszcze podkreślając, że specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez kompetentne placówki orzecznicze jednoznacznie wykluczyły istnienie u skarżącego pylicy płuc. Z kolei brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników wspomnianych jednostek uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej o stwierdzeniu tej choroby.

Następnie, to jest w dniu [...] do Sądu wpłynęło pismo procesowe, w treści którego reprezentujący T. K. radca prawny – M. M. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 16 akt sprawy) podtrzymał złożoną przezeń skargę żądając uchylenia decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a także domagając się przeprowadzenia dowodów ze skierowania skarżącego na badania radiologiczne z dnia [...], kart informacyjnych leczenia szpitalnego sporządzonych przez lekarzy Szpitala Miejskiego w K. (z dnia [...] i [...]) i [...] Centrum Chorób Serca w Z. (z dnia [...]), a nadto wyniku badania czynnościowego układu oddechowego z dnia [...] sporządzonego w NZOZ "[...]", na okoliczność występowania u strony pylicy bądź innej choroby płuc.

Pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy i §8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - poprzez uznanie, że u T. K. nie występuje pylica ani inna choroba płuc, art. 7 K.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do stwierdzenia, jaka choroba zawodowa w rzeczywistości występuje u wyżej wymienionego, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 78 §1 i art. 136 K.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przezeń dowodów z opinii niezależnego biegłego z zakresu medycyny - specjalisty pulmonologa na okoliczność występowania u skarżącego pylicy lub innej choroby płuc, a także z zeznań świadka - młodszego asystenta w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K., E. M., która prowadziła postępowanie w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej.

Reprezentujący skarżącego radca prawny wskazał, że dowody o przeprowadzenie których wnioskował mają istotne znaczenie dla sprawy i mogłyby przyczynić się do jej dokładnego wyjaśnienia.

Równocześnie podkreślił, że jakkolwiek w karcie oceny narażenia zawodowego określono jako podejrzewaną chorobę pylicę płuc, to jednak orzekające w sprawie organy nie były tym wskazaniem związane i dlatego powinny z urzędu podjąć kroki mające na celu wyjaśnienie, jaka w rzeczywistości choroba występuje u pracownika. Tymczasem nie uczyniły one tego, pomimo że stan zdrowia T. K. wskazywał jednoznacznie, że uskarża się na schorzenie płuc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.

W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że z dniem 3 lipca 2009 r., czyli w toku postępowania, lecz przed wydaniem decyzji stanowiącej przedmiot skargi, nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Mianowicie, weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

Z kolei poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), podobnie jak przepisy, w oparciu o które zostało wydane (to jest art. 237 §1 pkt 2 i 3 Kodeksu Pracy) uznano za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie w tym przedmiocie wydał Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07 - Dz. U. Nr 116, poz. 740).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia prawidłowo powołano przepisy nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Jak przy tym trafnie zwrócił uwagę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., stosownie do treści normy intertemporalnej zawartej w §11 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

W tym miejscu trzeba podnieść, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jego wystąpieniem a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że istnienie tych przesłanek lub ich brak organ sanitarny obowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie zaś do §8 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 omawianego aktu.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący pracował w warunkach związanych z ekspozycją na czynnik szkodliwy w postaci pyłów, w tym o działaniu zwłókniającym.

Równocześnie wyżej wymieniony był badany w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych zgodnie wykluczyli istnienie u niego pylicy płuc.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833).

W konsekwencji, jakkolwiek z treści powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich opinii, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., podlegają one weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 tego Kodeksu, powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. powołał się na orzeczenia placówek diagnostycznych obydwu szczebli, w treści których wskazano, że rozpoznanie pylicy płuc jest wykluczone z uwagi na brak wystąpienia w obrazie radiologicznym zmian odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających (zagęszczenia ogniskowe i zacienienia regularne).

Zdaniem Sądu, argumentacja taka nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za wystarczającą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, określonej w pozycji nr 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Trzeba bowiem zaakcentować, iż w żadnym z wydanych w sprawie orzeczeń nie skomentowano w jakikolwiek sposób zmian stwierdzonych w obrazie radiologicznym płuc skarżącego. Fakt występowania takich zmian potwierdzony został w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z [...], w którym stwierdzono, iż pola płucne skarżącego wykazują "siateczkowo-smużkowate nieregularne zacienienia", natomiast w polach dolnych istnieją "słabo zagęszczone drobnoguzkowe zagęszczenia", jak również w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], w którym wskazano na obecność "nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w partiach nadprzeponowych". Pomimo to, w przywołanych orzeczeniach nie wyjaśniono, dlaczego zmiany tego rodzaju nie mogą świadczyć o istnieniu pylicy płuc. Z kolei w późniejszych orzeczeniach obu wspomnianych placówek, wydanych przez nie odpowiednio w dniu [...] oraz w dniu [...] nawet nie nawiązano do faktu istnienia rzeczonych zmian.

Równocześnie zawarta w tych orzeczeniach diagnoza oparta została na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Tymczasem posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w orzeczeniu lekarskim.

Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem jest również Rzeczpospolita Polska, w świetle art. 10 Konstytucji tej Organizacji, ma charakter stałego sekretariatu i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Sporządzona przez ten organ "Klasyfikacja" jest więc jedynie zbiorem zaleceń, a nie wiążących reguł i nie może być podstawą do tworzenia prawnej definicji choroby pylicy. W konsekwencji, powoływanie się przez lekarzy orzeczników na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że są oni zobligowani wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący co do charakteru zmian stwierdzonych u badanego, a nadto powinni ustosunkować się do ewentualnych wyników innych badań, na które powołuje się strona.

Zdaniem Sądu powyższy wymóg nie został w sprawie zachowany, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonego aktu. Trzeba bowiem zaakcentować, że uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej powinno obejmować szczegółowy opis cech obrazu chorobowego, które wykluczają zawodową etiologię choroby i precyzyjne przedstawienie zasad diagnostyki różnicowej tego schorzenia. Powinno ono również uwzględniać całość zgromadzonego materiału dowodowego.

Należy w tym miejscu dodać, że potrzeba ustosunkowania się do istniejących u skarżącego zmian w obrazie radiologicznym płuc wynikała również z innej przyczyny. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że poza pyłem T. K. w okresie swojej aktywności zawodowej był narażony na oddziaływanie innych czynników szkodliwych, takich jak wysoka temperatura, benzen i benzoapiren (vide: karta oceny narażenia zawodowego z dnia[...]), a tym samym zachodzić może prawdopodobieństwo, że istniejące u niego zmiany stanowią symptom innej niż pylica choroby zawodowej będącej efektem pracy w narażeniu zarówno na pył jak i na te substancje, to jest np. schorzenia ujętego w pozycji 5 lub 7 wykazu chorób zawodowych ujętego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Trzeba wprawdzie odnotować, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie sprowadzał się do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc (został w ten sposób jednoznacznie określony we wszystkich dołączonych do akt sprawy kartach oceny narażenia zawodowego). Wbrew zatem twierdzeniom strony, brak było podstaw do ustalania w jego ramach, czy istnieje u niej inne schorzenie o charakterze zawodowym. Fakt ten nie zwalniał jednak organów sanitarnych od ustosunkowania się do występujących u skarżącego zmian patologicznych. Jeżeli bowiem, ich zdaniem, zmiany te nie były charakterystyczne dla spornej choroby, powinny wypowiedzieć się, o jakim innym ewentualnym schorzeniu mogą świadczyć.

W świetle powyższego Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jego efektem mogła być bowiem bezzasadna odmowa stwierdzenia choroby zawodowej.

Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku. W tym celu organ pierwszej instancji działając w oparciu o §8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., zwróci się do właściwej placówki orzeczniczej o doprecyzowanie orzeczenia w zakresie obejmującym dokładną ocenę stanu płuc T. K. Lekarze orzecznicy powinni natomiast dokładnie scharakteryzować zmiany stwierdzone w obrazie radiologicznym płuc skarżącego oraz wyjaśnić, czy - a jeśli tak, to dlaczego - nie świadczą one o istnieniu pylicy oraz wyjaśnić, jakiego innego schorzenia mogą stanowić objaw. Ich opinia powinna zawierać dokładne i wyczerpujące uzasadnienie zajętego stanowiska, poparte argumentacją czytelną dla organu i przede wszystkim dla strony, która nie dysponuje stosowną wiedzą medyczną.

Następnie organ administracyjny podda wnikliwej analizie wszystkie zebrane w sprawie dowody oraz oceni je pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 §3 K.p.a.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 oraz 205 §2 p.p.s.a. Obejmują one wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 240 zł, co odpowiada minimalnej stawce określonej w §14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Równocześnie, mając na uwadze charakter zaskarżonego aktu, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w kwestii jego wykonalności. Zaskarżona decyzja utrzymuje bowiem w mocy rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia u strony choroby zawodowej, a zatem nie podlega ona wykonaniu.