Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1047/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosku M.W., decyzją z dnia [...] odmówił skierowania M.W. do domu pomocy społecznej.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. Uzasadnieniem dla tak podjętego rozstrzygnięcia było niewyjaśnienie w jakim zakresie i wymiarze rodzina oraz organ pomocy społecznej mogą zapewnić M. W. funkcjonowanie w codziennym życiu w miejscu zamieszkania. Kolegium uznało, że samo powołanie się przez organ l instancji na możliwość zwrócenia się o usługi opiekuńcze bez faktycznego przyznania tej formy pomocy i szczegółowego wykazania zakresu i rozmiaru usług jest niewystarczające do stwierdzenia, że pomoc ta będzie spełniała potrzeby wnioskodawcy.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] ponownie odmówił M. W. skierowania do domu pomocy społecznej. Zaś decyzjami tegoż organu z dnia [...] roku oraz [...] roku M. W. została udzielona pomoc środowiskowa polegająca na skierowaniu strony do Środowiskowego Domu Samopomocy oraz Dziennego Domu Pomocy Społecznej.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał, iż M.W. orzeczeniem ZUS z dnia [...] roku został uznany jako trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoim bratem B. i jego żoną B. Od dnia [...] r. jest uczestnikiem Środowiskowego Domu Samopomocy Społecznej w K., aktywnie bierze udział w organizowanych zajęciach, które pozytywnie wpływają na jego osobowość i umiejętności intelektualne. Samodzielnie przychodzi do ośrodka jak również do Dziennego Domu Pomocy Społecznej przy MOPS gdzie korzysta z obiadów. Samodzielnie uczestniczy w różnych imprezach organizowanych na terenie miasta K., wychodzi na spacery, zakupy, niekiedy przebywa sam w domu. Jest spokojny, opanowany, dba o higienę osobistą i wygląd. Znaczną część dnia przebywa poza domem bez rodziny, praktycznie wszędzie dociera sam bez pomocy osób drugich. Organ także zaznaczył, że M.W. brał udział w zajęciach wspierająco-aktywizujących, na podstawie których została wydana opinia o sprawności zainteresowanego.

W toku postępowania organ ustalił, że brat wnioskodawcy, B.W. pracuje zawodowo w Zakładach Przetwórstwa Mięsnego w S., posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu wady narządu wzroku, chorób układu oddechowego i krążenia, zaś jego żona B. W. obecnie jest na emeryturze i leczy się psychiatrycznie.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ stwierdził, że brat i bratowa skarżącego nie chcą sprawować jakiejkolwiek opieki nad M.W., tłumacząc to pracą zawodową, stanem zdrowia oraz tym, że skarżący dezorganizuje życie rodziny. W ocenie organu l instancji zakres pomocy jaką świadczy M.W. jego rodzina w pozostałej części dnia nie wykracza poza ich możliwości i nie wymaga specjalistycznych umiejętności i przy wsparciu ośrodka pomocy społecznej skarżący może funkcjonować w swoim środowisku. Organ podkreślił, iż prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje tylko w razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania oraz po wykorzystaniu wszystkich możliwości pomocy środowiskowej w miejscu zamieszkania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył B.W., działający

w imieniu M.W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania,

w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części K.p.a.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nie uwzględnienie całego materiału dowodowego w sprawie i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dowodu mogącego mieć istotny wpływ na treść decyzji, a także naruszenie art. 76 § 1 K.p.a. poprzez zakwestionowanie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia lekarskiego przy jednoczesnym braku wiarygodnego przeciwdowodu w rozumieniu art. 76 § 3 K.p.a. Dalej strona wskazała na naruszenie przepisów postępowania w postaci błędu w ustaleniach faktycznych, iż rodzina nie chce sprawować jakiejkolwiek opieki nad zainteresowanym, podczas gdy rodzina ze względów zdrowotnych nie jest w stanie dłużej sprawować opieki ponieważ B.W. i jego żona sami wymagają opieki, co w konsekwencji doprowadziło w ocenie strony do obrazy art. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez wadliwy proces subsumcji prawnej polegający na mylnym ustaleniu stanu faktycznego i na tej podstawie wadliwe podciągnięcie stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej, co polegało na przyjęciu że rodzina wolałaby pomoc osób trzecich w sprawowaniu opieki nad zainteresowanym i nie spełnia przez to przesłanki z art. 2 ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik M.W. wskazał, że brat (tj. skarżący M.W.) na zewnątrz może sprawiać wrażenie osoby grzecznej, kulturalnej, zadbanej, jednak stan faktyczny jest taki, że bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie wykonywać podstawowych czynności samoobsługowych. Ponadto istnieje duża różnica pomiędzy staraniem się, podejmowaniem prób a faktycznym dokonywaniem tej czynności. Nietrafne jest więc sformułowanie, że wykonuje on czynności samoobsługowe i na tej podstawie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Zdaniem strony decyzja organu I instancji wydana została z pominięciem ważnego dokumentu jakim jest zaświadczenie lekarskie stwierdzające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, które jest dokumentem w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnego przeciwdowodu, zatem domniemanie prawdziwości dowodu z dokumentu urzędowego nie zostało obalone. Na podstawie obserwacji samego zainteresowanego oraz jego zachowań podczas zajęć w ŚDŚ nie można się wypowiedzieć jednoznacznie o jego stanie zdrowia. Dalej strona wyjaśniła, iż rodzina również obsługuje zainteresowanego w czasie gdy występują ataki padaczki, które zdarzają się głównie wieczorem, więc pracownik MOPS nie mógł być świadkiem. Ponadto bratu odmówiono ostatnio uczestnictwa w wycieczce, ponieważ potrzebowałby opiekunki, co stanowi potwierdzenie stanowiska, że nie jest on samodzielny. Strona podniosła także, że rodzina pomimo braku obowiązku prawnego czy alimentacyjnego przez kilka lat opiekowała się zainteresowanym, jednakże obecnie sytuacja uległa zmianie, gdyż B.W. od dnia 17 czerwca 2010 r. przebywał w szpitalu i cały ciężar opieki spoczywał na jego żonie, a z opinii lekarza psychiatry wynika, że jeżeli stan jej zdrowia nie ulegnie poprawie istnieje możliwość hospitalizacji. Zdaniem strony błędne jest również przekonanie organu, że do opieki nad M. W. nie potrzebna jest specjalistyczna wiedza, gdyż rodzina musi wiedzieć jak się zachować podczas ataku padaczki. Nie jest również prawdą, że czyni on postępy w pracach plastycznych gdyż ma niedowład jednej ręki i zapytany przez brata stwierdził, że tylko patrzył jak pracownik wykonywał te prace. Podsumowując strona stwierdziła, że wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ I instancji dokonano z naruszeniem art. 7 K.p.a. i z powyższych względów odmowa skierowania M.W. do domu pomocy społecznej jest niezasadna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej u.p.s.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty stwierdził, że M. W., lat 55, jest osobą samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 u.p.s.. Mieszka on i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim bratem – B.W. i jego żoną B. Rodzina zajmuje 4 izbowe mieszkanie w bloku,

a zainteresowany ma do dyspozycji własny pokój, korzysta również z kuchni i łazienki. Wcześniej mieszkał z matką w K. przy ul. W. 1/3, jednakże po śmierci matki zamieszkał u brata, któremu przekazał w formie darowizny aktem notarialnym nr 15383/2008 swój udział w 1/3 części do mieszkania. Skarżący jest uprawniony do renty rodzinnej, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.379,59 zł. miesięcznie. Następnie organ zaznaczył, że M.W. od wczesnego dzieciństwa choruje na epilepsję i z tego tytułu był wielokrotnie hospitalizowany, ostatni pobyt w szpitalu według załączonych kart informacyjnych miał miejsce w dniach 19-23 sierpnia 2002 roku. Aktualnie leczony jest dodatkowo psychiatrycznie, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim z dnia 3 marca 2010 roku. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w Ł. z dnia 19 czerwca 2006 roku ustalono, że M.W. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji.

W ocenie Kolegium, niezależnie od treści dokumentów potwierdzających stan zdrowia M.W., organ l instancji zasadnie uznał, że w celu rozważenia możliwości zapewnienia mu należytej pomocy środowiskowej, zachodziła konieczność wyjaśnienia, w jakim stopniu wiek, choroba i niepełnosprawność zainteresowanego wpływają na jego zdolność samoobsługi, umiejętność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, fizjologicznych itp. Te informacje były niezbędne w celu określenia zakresu opieki i pomocy jakiej wymaga zainteresowany do funkcjonowania w życiu codziennym i rolą organu było ich ustalenie. Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniami odwołania, że organ I instancji nie uznał orzeczenia lekarza ZUS, ani innych dokumentów, dotyczących stanu zdrowia pana M.W. i nie przedstawił przeciwdowodu, w rozumieniu art. 76 § 3 K.p.a, gdyż dokumenty te jak również treść w nich zawarta nie są kwestionowane i są dla organu wiążące. Organ również nie podzielił stanowiska strony, że na podstawie obserwacji oraz zachowań M.W. w czasie pobytu w Środowiskowym Domu Samopomocy nie da się określić jego postępowania, reakcji, potrzeb, samodzielności, sprawności ruchowej, aktywności itp. W tym miejscu organ przywołał opinię z dnia 7 maja 2010 r. wystawioną przez instruktorów terapii zajęciowej, starszego instruktora terapii zajęciowej oraz pielęgniarki - opiekuna Środowiskowego Domu Samopomocy w K., z której wynika, że skarżący jest raczej osobą samodzielną dokładnie wykonuje powierzone mu zadania, podczas zajęć w pracowni plastycznej potrzebuje czasem ukierunkowania i niewielkiej pomocy przy wykonywaniu powierzonego zadania, tempo pracy jest wolne z uwagi na stan psychofizyczny. Jest osobą towarzyską pozytywnie usposobioną do otoczenia, jest lubiany przez pozostałych uczestników domu. Jawi się jako osoba raczej spokojna i opanowana, bardzo chętnie uczestniczy w różnego rodzaju wyjściach i zabawach integrujących grupę. Czynności samoobsługowe wykonuje raczej samodzielnie i sprawia wrażenie osoby dobrze funkcjonującej w otoczeniu, podczas treningu kulinarnego samodzielnie przygotowuje proste potrawy (np. kanapki); w czasie treningu budżetowego potrafi rozróżniać nominały oraz dokonywać nieskomplikowanych zakupów.

Kolegium przypomniało też, że podobnych obserwacji dokonał pracownik socjalny wskazując w treści wywiadu środowiskowego, cz. III "Ocena sytuacji osoby, wnioski pracownika socjalnego", iż M.W. samodzielnie, codziennie przychodzi do Dziennego Domu Pomocy Społecznej mieszczącego się w MOPS, do Środowiskowego Domu Samopomocy oraz potrafi samodzielnie poruszać się po mieście, w tym także z wykorzystaniem komunikacji miejskiej.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego – w ocenie organu -oczywistym jest, że M.W. z uwagi na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki z powodu istniejącej niepełnosprawności, gdyż niektóre czynności jedynie stara się wykonywać bądź wykonuje z pomocą innych osób. Kolegium zaznało, że okoliczność ta, wbrew temu co twierdzi strona, nie jest kwestionowana przez organ l instancji.

Następnie Kolegium ustaliło, iż M. W. przyznano następujące świadczenia z pomocy społecznej: decyzją Prezydenta K. z dnia [...] r. znak: [...] skarżący został skierowany do Środowiskowego Domu Samopomocy w K. na okres od 1 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. W ramach tego pobytu określony został zakres usług: 1) wyżywienie, w tym jeden posiłek dziennie przygotowywany w ramach treningu kulinarnego, 2) rehabilitację społeczną, w tym terapię zajęciową psychiczną, 3) opiekę zdrowotną, w tym psychoterapię - zajęcia z psychologiem, 4) rehabilitację leczniczą oraz odrębne zlecenie z dnia 16.06.2010 r. na zajęcia wspierające - aktywizujące. Z regulaminu organizacyjnego ŚDS wynika, że dom ten działa przez 5 dni w tygodniu w godzinach od 8 - 16. Kolejną decyzją Prezydenta K. z dnia [...]r. znak: [...] przyznano M. W. pomoc w formie obiadu przygotowywanego w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w K.. Z regulaminu organizacyjnego DDPS wynika, że dom działa przez 5 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku.

Nadto organ wskazał, że M.W. w okresie od 1 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. brał udział w zajęciach wspierająco-aktywizujących w Środowiskowym Domu Samopomocy w K. oraz od 4 maja 2010 r. uczęszczał na obiady w dziennym Domu Pomocy Społecznej w K..

Zdaniem Kolegium zapewniona M. W. opieka przez 5 dni w tygodniu w godz. od 8 - 16, ze strony organu pomocy społecznej jest w tym przedziale czasowym wystarczająca i spełniała należycie swoją rolę.

Następnie organ przeszedł do oceny czy rodzina skarżącego jest w stanie przez pozostałą część dnia oraz w soboty i niedziele sprawować opiekę nad skarżącym. Kolegium uznało za bezsporne, iż B.W. i jego żona B. mają problemy zdrowotne i całodobowa opieka nad niepełnosprawnym bratem od pewnego czasu stała się dla nich zbyt uciążliwa. Organ bowiem dostrzegł, że B.W. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, zaś jego żona, przebywająca na emeryturze, leczy się z powodu zaburzeń depresyjnych, które występują w związku z koniecznością zapewnienia opieki nad szwagrem. Kolegium uzasadniło, iż z tego też względu organ pomocy społecznej przejął na siebie część obowiązków zapewniając M. W. pobyt w Środowiskowym Domu Samopomocy oraz możliwość korzystania w tym czasie z odpowiedniej rehabilitacji i opieki. Zdaniem Kolegium w obecnej chwili nie ma potrzeby umieszczania M.W. w domu pomocy społecznej z tego względu, iż pomoc w tej formie ma najbardziej rozbudowany wymiar i pobyt w tej instytucji uzasadniony jest głównie brakiem możliwości jakiegokolwiek funkcjonowania w miejscu swojego zamieszkania.

Nadto, Kolegium podniosło, iż obowiązek alimentacyjny wobec skarżącego powstał po stronie jego brata z uwagi na treść art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również z powodu umowy darowizny z dnia 6 sierpnia 2008 r., akt notarialny Nr 13583, którą skarżący darował swojemu bratu B. swój udział 1/3 części w spółdzielczym mieszkaniu własnościowym, w którym mógł mieć zapewniony pobyt.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wywiódł w imieniu M.W. jego brat – B.W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz zarzucając organowi naruszenie:

- art. 2 w związku z art. 54 ust. 1 u.p.s. poprzez przyjęcie, iż nie zachodzi konieczność udzielenia M. W. pomocy społecznej w postaci umieszczenia M.W. w Domu Pomocy Społecznej w systemie całodobowej opieki, podczas gdy M.W. jest osobą wymagającą całodobowej opieki ze względu na stan swojego zdrowia i fakt, iż jest osobą nie mogącą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, zaś jego rodzina nie jest w stanie takiej opieki mu zapewnić,

- art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, w szczególności poprzez brak wnikliwego zbadania sytuacji rodzinnej M.W., możliwości sprawowania opieki przez jego brata i bratową, ich stanu zdrowia; w szczególności stanu zdrowia B. W., u której konieczność opieki nad szwagrem wpłynęła na pogorszenie się jej stanu zdrowia psychicznego, co zostało stwierdzone przez lekarza specjalistę z dziedziny psychiatrii, błędne przyjęcie, że rodzina M. W. nie chce sprawować jakiejkolwiek opieki nad zainteresowanym, podczas gdy rodzina, tj. B.W. i B. W. ze względu na stan swojego zdrowia nie są w stanie sprawować całodobowej opieki nad zainteresowanym z uwagi na fakt, iż sami wymagają opieki lekarskiej; oparciu się przy wydawaniu decyzji jedynie na opinii Środowiskowego Domu Samopomocy z pominięciem pozostałych zgromadzonych w toku postępowania dowodów w szczególności poprzez brak odniesienia się do oświadczeń B. W. i B. W. o niemożności sprawowania opieki nad M. W. oraz zaświadczeń o stanie ich zdrowia;

- art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji, które dowody organ uznał za wiarygodne, a którym odmówił wiarygodności.

Jednocześnie strona wskazała, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji wyszły na jaw nowe okoliczności mające wpływ na wynik sprawy świadczące o pogorszeniu się stanu zdrowia psychicznego M.W..

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż – wbrew twierdzeniom organu – rodzeństwo może się uchylić od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbliższej rodziny (art. 134 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zdaniem strony taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe uzasadniono tym, że z uwagi na to, iż B.W., legitymujący się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pracuje w podstawowym systemie czasu, lecz wymaga częstych pobytów w szpitalu, to opiekę na M. W. wykonuje w całości B. W. Następnie wskazano, iż obciążenie tymże obowiązkiem B. W. jest nadmierne z powodu stanu jej zdrowia oraz faktu, iż kobieta nie jest w stanie udzielić pomocy skarżącemu w trakcie i po ataku epilepsji.

Do skargi załączono kopie opinii lekarskich dotyczących stanu zdrowia M.W. oraz B. W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji.

W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku utrzymującej w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku o odmowie skierowania M.W. do domu pomocy społecznej.

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, a w szczególności art. 54 ust. 1, zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować

w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Wskazany przepis przewiduje przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej przez osobę ubiegającą się o takie uprawnienie. W szczególności prawo to przysługuje osobie:

1. która wymaga całodobowej opieki czy to z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności,

2. która nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu,

3. której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług

Brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że cytowane przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo i wnikliwie wyjaśnił wszelkie okoliczności niezbędne dla podjęcia rozstrzygnięcia i podzielić należy w pełni argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. W szczególności, jak wynika to z motywów rozstrzygnięcia, znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, organ zbadał należycie sytuację skarżącego w kontekście przesłanek art. 54 ust. 1 u.p.s. Organ jednoznacznie wskazał, że w świetle dokumentacji lekarskiej, M. W. z uwagi na stan zdrowia wymaga opieki i okoliczność ta wbrew twierdzeniom strony nie jest przez organ kwestionowana. Zauważyć należy, że organ przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające z poszanowaniem reguł przewidzianych w art. 7, 77 § 1 K.p.a., w jakim stopniu wiek, choroba i niepełnosprawność zainteresowanego oraz warunki w jakich żyje, wpływają na jego zdolność samoobsługi, umiejętność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, fizjologicznych itp. Ustalono w oparciu o dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym opinie z placówek dziennego pobytu, że skarżący posiada w ograniczonym zakresie pewne umiejętności samodzielnego funkcjonowania np. potrafi samodzielnie przemieszczać się, również przy pomocy komunikacji publicznej, wykonuje niektóre, proste czynności życia codziennego, czynności samoobsługowe wykonuje raczej samodzielnie i sprawia wrażenie osoby dobrze funkcjonującej w otoczeniu, podczas treningu kulinarnego samodzielnie przygotowuje proste potrawy (np. kanapki); w czasie treningu budżetowego potrafi rozróżniać nominały oraz dokonywać nieskomplikowanych zakupów. Zaznaczyć również należy, że będąc niepełnosprawnym, był w stanie w 2008 roku dokonać czynności prawnej przed notariuszem w zakresie rozporządzenia swoim majątkiem.

Wbrew argumentom skargi organ wziął pod uwagę wszelkie okoliczności wskazywane przez stronę, związane z funkcjonowaniem skarżącego w środowisku jak również obciążenia i niedogodności, jakie stwarza obecnie bliskim skarżącego opieka nad nim.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że umieszczenie w domu pomocy społecznej jest rozwiązaniem ostatecznym a wobec tego wymaga dokładnego zbadania okoliczności faktycznych sprawy celem dokonania oceny, czy osobie tej w pierwszej kolejności nie można udzielić pomocy opiekuńczej w miejscu jej zamieszkania, bez konieczności opuszczania przez nią tego miejsca. Kwestiami mającymi istotne znaczenie w tej sytuacji a co się z tym niewątpliwie wiąże, wymagającymi wyjaśnienia są : stan zdrowia osoby, której sprawa dotyczy, warunki środowiskowe, w jakich się osoba ta się znajduje oraz możliwości skorzystania z pomocy innych osób (ewentualnie bliskich), a zwłaszcza z usług opiekuńczych oferowanych przez organy pomocowe w miejscu zamieszkania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd128/08, dostępny - System Informacji Prawnej LEX nr 499122).

W przedmiotowej sprawie organ wskazał, że sytuacja skarżącego pozwala na wykorzystanie innych form pomocy, wskazując na udzieloną już stronie pomoc w postaci skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy w K. i w ramach tego zajęć terapeutycznych wspierająco-aktywizujących w godz. 8 do 16 przez pięć dni w tygodniu a także wsparcia w postaci obiadu przygotowywanego w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w K.. Wskazano również, że w gestii organu pomocowego istnieją inne, dalsze możliwości udzielenia pomocy opiekuńczej skarżącemu w miejscu zamieszkania, o ile zwróciłby się on o taką pomoc, w ramach której mogłyby być wykonywane przykładowo czynności wspierające codzienne życie takie jak np. pranie, sprzątanie, zakupy, opieka higieniczna czy też umawianie wizyt lekarskich.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec brzmienia art. 54 ust. 1 u.p.s. brak jest możliwości pozytywnego, zgodnego z wnioskiem strony, rozstrzygnięcia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Podkreślić bowiem należy, że prawo do umieszczenia w wymienionej placówce przysługuje osobie niepełnosprawnej, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu dopiero wówczas, gdy nie można takiej niepełnosprawnej osobie zapewnić niezbędnej jej pomocy w formie usług opiekuńczych. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1046/06, że z przepisu art. 54 ust. 1 u.p.s. wynika to, iż wiek , choroba lub niepełnosprawność osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo wykorzystania innych możliwości pomocy, czyli mimo wykorzystania przez tę osobę pomocy w formie usług opiekuńczych, zwanych też pomocą "dochodzącą" (dostępny - System Informacji Prawnej LEX nr 499743).

W przedmiotowej sprawie kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu prawidłowo zastosowane, obowiązujące przepisy prawa zarówno procesowego jak i materialnego a zarzuty skargi z przyczyn wyżej wskazanych nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

m.ch.