Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 373/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego
Powołane przepisy: article: art. 271, art. 272, art. 273
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi P. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 114/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 441/21 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2021 r. nr 3201-IOA.48.8.2020.20 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i przewozu towarów postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 114/22, odrzucił skargę kasacyjną P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 441/21 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2021 r. nr 3201-IOA.48.8.2020.20 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i przewozu towarów.

Pismem z dnia 10 marca 2022 r., skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem NSA z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 114/22, domagając się "... ponownego rozpatrzenia sprawy, uchylenie własnego postanowienia NSA z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 114/22 i rozpoznania skargi kasacyjnej".

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych, zaś przepisy określające warunki umożliwiające ich uchylenie lub zmianę winny być traktowane jako wyjątki wykładane w sposób ścisły. Istota nadzwyczajnego trybu wznowieniowego polega na przysługującym poza tokiem instancyjnym środku prowadzącym do zniesienia wadliwego procesu i reasumpcji orzeczenia zapadłego w sprawie orzeczeniem nowym, wydanym po rozpoznaniu sprawy w granicach zakreślonych podstawą wznowienia. Nadzwyczajny charakter skargi o wznowienie postępowania i jej ściśle określony zakres możliwego zastosowania, implikuje konieczność podporządkowania skargi szczególnym rygorom, zarówno co do formy, jak również co do jej treści. Jako wysoce sformalizowany środek kontroli nadzwyczajnej, sporządzany przez profesjonalnego pełnomocnika, winien cechować się wysokim stopniem szczegółowości i konsekwentnie podlegać rygorystycznemu badaniu ze strony sądu.

Katalog podstaw wznowieniowych został zawarty w art. 271-273 p.p.s.a. i ma charakter zamknięty, co oznacza, iż jakiekolwiek okoliczności niewypełniające którejkolwiek z sytuacji taksatywnie wymienionych w ww. przepisach nie mogą stanowić oparcia dla skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania nie jest narzędziem służącym zapewnieniu jednolitości orzeczeń sądowych (również w sprawach tożsamych faktycznie i prawnie) ani nie stanowi alternatywy dla kolejnej - nieistniejącej - merytorycznej kontroli instancyjnej zapadłego orzeczenia. Omawianego środka zaskarżenia nie można utożsamiać jako środka do kwestionowania prawomocnego orzeczenia sądu ostatniej instancji tylko z tego powodu, iż nie odpowiada prawu lub nie wpisuje się w oczekiwania strony.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wskazanie podstaw wznowienia oraz ich uzasadnienie, jak również okoliczności świadczących o zachowaniu terminu do wniesienia omawianego środka zaskarżenia, są elementami obligatoryjnymi skargi o wznowienie, których brak prowadzi do niemożności merytorycznego rozpoznania żądań skarżącego w trybie wznowieniowym oraz obliguje sąd do odrzucenia skargi o wznowienie. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada utrwalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach (tytułem przykładu: postanowienie NSA z 27 marca 2008 r., I OZ 347/08; postanowienie NSA z 1 marca 2010 r., I OSK 277/10; postanowienie SN z 18 lutego 2015 r., I CZ 3/15; postanowienie SN z 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Sądu Najwyższego, ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przesłanka do odrzucenia skargi o wznowienie zachodzi zarówno w sytuacji, gdy powołana przez zainteresowanego w treści pisma podstawa wznowieniowa została sformułowana w sposób nieodpowiadający treści ustawowej regulacji, jak również w razie wskazania w skardze okoliczności wprawdzie odpowiadających dyspozycji norm prawnych traktujących o podstawach wznowienia, niemniej w istocie niezachodzących. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia wynika, iż podnoszona podstawa nie zachodzi. Sytuacja ta implikuje konieczność odrzucenia skargi jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia (postanowienie SN z 30 stycznia 2014 r., IV CZ 112/13; postanowienie SN z 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06; postanowienie SN z 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10; postanowienie SN z 25 maja 2012 r., I CZ 35/12; wyrok SN z 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09; postanowienie SN 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17; postanowienie SN z 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07; postanowienie NSA z 5 lipca 2012 r., I OSK 1057/12; R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH Beck, Warszawa 2011 r., str. 906 i powołane tamże orzecznictwo sądów administracyjnych; postanowienie SN z 18 grudnia 2014 r., II UZ 58/14). Nie chodzi przy tym o weryfikację merytoryczną podstawy wznowienia, tj. badanie, czy w realiach konkretnej sprawy w istocie miała miejsce dana podstawa, a o zweryfikowanie, czy powoływane przez skarżącego twierdzenia tę podstawę rzeczywiście wypełniają (postanowienie NSA z 27 marca 2012 r., I GSK 71/12; postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., I GSK 170/12; postanowienie NSA z 25 listopada 2008 r., I OSK 1390/08). Wnioskodawca obowiązany jest w tym celu do przedstawienia odpowiadającej dyspozycji art. 271-273 p.p.s.a. argumentacji świadczącej o zachodzeniu tej konkretnej (lub kilku konkretnych) ustawowych przesłanek wznowienia. Dopiero tak określona podstawa wznowieniowa pozwala sądowi przejść do fazy merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego - tym razem pod kątem ustalenia, czy na gruncie danej konkretnej sprawy, twierdzenia i zgłoszone na ich poparcie dowody pozwalają stwierdzić, iż do owej sytuacji faktycznej wypełniającej znamiona określonej podstawy wznowieniowej w rzeczywistości doszło. Powyższe wynika z konieczności wyraźnego rozróżnienia kwestii dopuszczalności skargi od dopuszczalności wznowienia postępowania.

Jakkolwiek na etapie kontroli wstępnej poddaje się badaniu jedynie kwestie, o których mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a., dla prawidłowej oceny przesłanki oparcia skargi o wznowienie w kształcie zaproponowanym przez skarżącego, niezbędne jest odniesienie się do istoty zagadnienia, to jest tzw. nieważnościowej podstawy wznowienia w postaci pozbawienia możności działania strony wskutek naruszeń przepisów prawa.

W myśl art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania winna zawierać m. in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Oznacza to, że dopiera wypadkowa badania obu tych elementów pozwala sądowi orzekającemu ustalić, czy skarżący zasadnie opiera się na konkretnej, wskazywanej przez siebie przesłance wznowieniowej (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2006 r., II FSK 30/06).

Analiza niniejszej skargi o wznowienie postępowania prowadzi do wniosku, iż zachodzi wyraźny rozdźwięk pomiędzy wymogiem wskazanym w tym przepisie, a w istocie brakiem wskazania podstawy prawnej wznowienia. Z uzasadnienia skargi wyraźnie wynika, że argumenty powoływane przez skarżącego nie wypełniają dyspozycji, ani art. 271 pkt 1 p.p.s.a., ani art. 272 p.p.s.a., ani art. 273 p.p.s.a.

Innymi słowy badana skarga, nie opiera się na żadnej ustawowej podstawie wznowienia.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.