Postanowienie NSA, sygn. akt II SA 807/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Pracownicy urzędów państwowych
Zatrudnienie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 196 par. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 45 ust. 2
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
Teza: Akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w administracji państwowej osoby powołanej na to stanowisko nie jest decyzją administracyjną i na akt ten nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Natomiast w sytuacjach, o których mowa w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 16 czerwca 1988 r. /Dz.U. nr 19 poz. 132 - art. 6/, osobie, która przed powołaniem na to stanowisko była urzędnikiem państwowym mianowanym przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję administracyjną, odmawiającą mianowania na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed powołaniem.

TEZY

Akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w administracji państwowej osoby powołanej na to stanowisko nie jest decyzją administracyjną i na akt ten nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Natomiast w sytuacjach, o których mowa w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 16 czerwca 1988 r. /Dz.U. nr 19 poz. 132 - art. 6/, osobie, która przed powołaniem na to stanowisko była urzędnikiem państwowym mianowanym przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję administracyjną, odmawiającą mianowania na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed powołaniem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Edwarda P. na pismo Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 1990 r. (...) w przedmiocie działalności Wojewody w C. postanowił skargę odrzucić.


UZASADNIENIE

Wojewoda w C. decyzją z dnia 20 maja 1985 r. na podstawie art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego /Dz.U. nr 41 poz. 185/ powołał Edwarda P. na stanowisko dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w C. i jednocześnie zwolnił go z dotychczasowego zajmowania stanowiska zastępcy przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Planowania.

Tenże Wojewoda kolejną decyzją z dnia 28 maja 1990 r. na podstawie art. 70-72 i art. 30 par. 1 pkt 2 kodeksu pracy odwołał Edwarda P. ze stanowiska dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Decyzję tę Edward P. zaskarżył do Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie lub zaoferowanie równorzędnego stanowiska kierowniczego.

Niezależnie od tego w dniu 6 sierpnia 1990 r. skierował skargę do Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów na działalność Wojewody w C., w której "poinformował" Ministra "o praktykach stosowanych przez kierownictwo Urzędu Wojewódzkiego w C". W szczególności w skardze tej przedstawił przebieg swojej pracy zawodowej i jej ocenę, zawiadomił o odwołaniu go z zajmowanego ostatnio stanowiska i o tym, że oznajmiono mu, że nie ma dla niego żadnej pracy w Urzędzie Wojewódzkim. Tego rodzaju postępowania Wojewody ocenił jako brutalne i bezprawne, wymagające zweryfikowania przez Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów w trybie nadzoru.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach postanowieniem z dnia 9 października 1990 r. skargę Edwarda P. na odwołanie go ze stanowiska - odrzucił. W uzasadnieniu podkreślił, że akt administracyjny o odwołaniu nie jest decyzją administracyjną i w związku z tym na odwołanie to nie służy skarga do Sądu Administracyjnego.

Orzeczenie to jest prawomocne.

Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów po rozpoznaniu skargi z dnia 6 sierpnia 1990 r. zawiadomił skarżącego pismem z dnia 31 sierpnia 1990 r., że skargę jego "na działalność Wojewody w C." uznał za niezasadną i nie znalazł podstaw do podjęcia działań w trybie nadzoru.

W piśmie tym wyjaśnił m. in., że w związku z reorganizacją Urzędu Wojewódzkiego w C., połączoną ze zmniejszeniem etatów, zaszła konieczność zmniejszenia zatrudnienia, które w myśl art. 57 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123/ odbyło się na zasadach dotyczących likwidacji urzędu. W tych warunkach powołany przez skarżącego przepis art. 45 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w brzmieniu nadanym w ustawie z dnia 16 czerwca 1988 r. - nie mógł mieć zastosowania.

Na pismo to skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wywodził, że przepis art. 57 cyt. ustawy z dnia 22 marca 1990 r. nie ogranicza uprawnień urzędnika państwowego wynikających z ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach państwowych, a zmniejszenie zatrudnienia w Urzędzie Wojewódzkim nie oznacza wcale, że urząd ten uległ likwidacji.

W odpowiedzi na skargę Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie. Podkreślił przy tym, że skarga rozpoznana była w trybie postanowienia w sprawach skarg i wniosków, a nie w trybie odwoławczym.

W odpowiedzi tej wyrażono pogląd, że w świetle art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, skarżącemu jako urzędnikowi z powołania, nie przysługuje administracyjna droga odwoławcza.

Naczelny Sąd Administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 16 par. 2 Kpa, do Sądu Administracyjnego zaskarżone mogą być tylko decyzje administracyjne, o jakich stanowi art. 104 Kpa, oraz postanowienia wymienione w art. 196 par. 3 Kpa. Zaskarżone pismo Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 1990 r. nie jest decyzją administracyjną.

Pismo skarżącego z dnia 6 sierpnia 1990 r. nie stanowi, ani odwołania w trybie instancyjnym przewidzianym w art. 127 Kpa, ani zażalenia, o jakim mowa w art. 37 par. 1 Kpa. Skarżący złożył bowiem skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, na decyzję o odwołaniu go ze stanowiska, w której wnosił o uchylenie tej decyzji lub mianowanie na równorzędne stanowisko kierownicze. Rozstrzygnięcia tych wniosków oczekiwał od sądu. Do Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów skierował natomiast skargę, w trybie skarg i wniosków. Zatytułował ją jako skargę "na działalność" Wojewody i prosił o zweryfikowanie tej działalności "w ramach nadzoru".

Skarżący jest magistrem administracji, zajmował w Urzędzie Wojewódzkim wysokie stanowisko które upoważniało go do wydawania decyzji administracyjnych. W związku z tym nie można zakładać, że pismo jego z dnia 6 sierpnia 1990 r. błędnie zostało nazwane i wbrew jego treści nie było złożone "na działalność Wojewody" w trybie skarg i wniosków.

Zawiadomienie o sposobie załatwienia skarg na działalność organów państwowych podejmowane są w trybie art. 238 Kpa. Nie stanowią one decyzji administracyjnej, a w związku z tym skarga do Sądu Administracyjnego na takie zawiadomienie nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 207 par. 6 w zw. z art. 204 par. 1 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że osobie odwołanej ze stanowiska kierowniczego w administracji państwowej, która przed powołaniem była urzędnikiem państwowym mianowanym, nie przysługuje możliwość odwołania się do organu administracji II instancji w żadnej kwestii, a zatem i możliwość wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego.

Osobie takiej nie służy skarga na samo "odwołanie" ze stanowiska, które nie jest decyzją administracyjną. Przysługuje natomiast odwołanie a następnie skarga do Sądu na odmowę mianowania na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed powołaniem.

W myśl art. 45 ust. 2 znowelizowanej ustawy o pracownikach urzędów państwowych, osobie wymienionej w tym przepisie "przysługuje prawo do mianowania". Mianowanie na stanowisko dokonywane jest w formie decyzji administracyjnej. W związku z tym prośba osoby zainteresowanej złożona w trybie art. 45 par. 2 cyt. ustawy winna być rozstrzygnięta /pozytywnie bądź negatywnie/ w formie decyzji, o jakiej stanowią przepisy art. 104 i art. 109 par. 1 Kpa.

Rozstrzyganie tego rodzaju wniosku w formie decyzji ustnej zwłaszcza w sposób dla strony niekorzystny, nie jest możliwe, a to z uwagi na brak przesłanek z art. 14 par. 2 Kpa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.