Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 74/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 2a
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 856
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 22 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2003 nr 198 poz 1925
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów  odwoławczych
article: art. 15 § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.), Roman Ciąglewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. a Ośrodkiem Pomocy Społecznej w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I. W. - opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionej całkowicie A. K. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w B. postanowił: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. działając z upoważnienia Wójta Gminy K. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku I. W., będącej prawnym opiekunem ubezwłasnowolnionej całkowicie A. K., o umieszczenie A. K. w Domu Pomocy Społecznej w B.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał następujący stan faktyczny sprawy: postanowieniem z dnia [...] Ośrodek Pomocy Społecznej w P. uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku prawnego opiekuna całkowicie ubezwłasnowolnionej A. K. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w B. i przekazał sprawę do Ośrodka pomocy Społecznej Gminy K., w podstawie prawnej wskazując art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.), określający właściwość dla osoby bezdomnej, natomiast w uzasadnieniu podano, iż Gmina K. jest właściwą miejscowością miejsca zameldowania na pobyt stały ubezwłasnowolnionej A. K., która zameldowana jest w [...].

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, iż A. K. jest osobą całkowicie ubeswłasnowolnioną, której prawnym opiekunem jest I.W. zamieszkała w P., ul. [...]. A. K. przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w P. i jest w nim zameldowana na pobyt czasowy od dnia [...]. Dlatego też opiekun prawny złożył wniosek o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej w B..

Wskazano, że z uwagi na okoliczność, iż placówka, w której przebywa A. K. jest nieczynna w okresie ferii, wakacji i dni świątecznych, Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego zwrócił się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. o wskazanie miejsca pobytu A. K. w okresach od [...] do [...]. i od [...]. do [...]. oraz w okresie wakacji od [...]. do [...]. Z uwagi na konieczność zapewnienia miejsca pobytu A. K. w tych okresach, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. wydał decyzję o skierowaniu A. K. do Domu Pomocy Społecznej w L. na okres od [...] do [...]. i od [...]. do [...] oraz decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. podniósł, że zgodnie z art. 59 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłaty za dom pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z art. 101 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W niniejszej natomiast sprawie, ubiegającą się o pomoc jest osoba ubezwłasnowolniona, za którą działa jej przedstawiciel ustawowy.

Wskazano, że w myśl art. 27 k.c., miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna prawnego. Zgodnie zaś z art. 28 k.c. miejsce zamieszkania można mieć tylko jedno, a zatem miejscem zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej jest miejsce zamieszkania opiekuna. W niniejszej zaś sprawie, miejscem pobytu A. K. i miejscem zamieszkania jej opiekuna I. W. jest miejscowość P.

W świetle powyższego Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. stwierdził, że nie można uznać ubezwłasnowolnionej A. K. za osobę bezdomną, gdyż posiada ona miejsce zamieszkania, którym jest miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego. Skoro, zatem miejscem zamieszkania A. K. zgodnie z art. 27 k.c. jest P., to Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku opiekuna prawnego A. K. o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

Wskazano, że co prawda z dokumentacji niniejszej sprawy wynika, że A. K. jest zameldowana na pobyt stały w [...], w którym to miejscu miałaby możliwość zamieszkania, lecz w sytuacji, gdyby nie była osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie.

W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wniósł o wskazanie, że właściwym do rozpoznania wniosku o umieszczenia A.K. w Domu Pomocy Społecznej jest Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy K., wskazując, że postępowanie w sprawie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stało się bezprzedmiotowe, bowiem sprawa została zakończona przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. wydaniem decyzji o skierowani A. K. do Domu Pomocy Społecznej.

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P. podniósł ponadto, że w swoim postanowieniu z dnia [...]., na które powołano się we wniosku, omyłkowo podał art. 101 ust. 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej, co wynika z treści uzasadnienia gdzie jednoznacznie powołano się na właściwość miejsca zameldowania na pobyt stały ubezwłasnowolnionej A. K.

W piśmie z dnia [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K., podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o wskazanie, iż organem właściwym do wydania decyzji o umieszczeniu A. K. w Domu Pomocy Społecznej w B. jest gmina P..

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P., iż niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż sprawa została zakończona wydaniem decyzji o skierowaniu A. K. do Domu Pomocy Społecznej, bowiem wydanie decyzji o umieszczeniu A. K. w Domu Pomocy Społecznej w L. było koniecznością, gdyż w okresach od [...] do [...] i od [...] do [...]. oraz w okresie wakacji, specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w P. Górnej jest nieczynny, a z wnioskiem o zapewnienie miejsca pobytu w tych okresach dla A. K. wystąpił Dyrektor przedmiotowej placówki.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku z dnia [...] opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionej A. K. o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej w B., po opuszczeniu przez nią Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w P., w którym będzie przebywać do dnia [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

wniosek podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856), samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, co oznacza generalnie właściwość kolegiów we wszystkich sprawach załatwianych przez organy samorządu niezależnie od tego, czy sprawy te należały do kategorii zadań własnych samorządu czy zleconych, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

Takie odrębne unormowanie zawiera art. 22 § 1 pkt 1 kpa stanowiąc, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny.

Natomiast w myśl art. 2 i 2 a wskazanej ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy (w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej), kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji, przy czym obszar właściwości miejscowej kolegium określa, w drodze rozporządzenia, Prezes Rady Ministrów, na wniosek Krajowej Reprezentacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Organem wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu województwa jest kolegium mające siedzibę w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r.w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. obejmuje między innymi miasta K. i P.

W związku z tym stwierdzić należy, że skoro wspólnym organem wyższego stopnia dla Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i dla Ośrodka Pomocy Społecznej w P. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., to fakt ten powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma właściwości do rozpoznania jakiegokolwiek sporu pomiędzy nimi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 i art.64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.