Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1640/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.183 § 2 pkt 5 i art.154
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 194/10 w sprawie ze skargi M.T. o wymierzenie grzywny Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Sz. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 122/09 w przedmiocie bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sz. dotyczącej wypłacenia świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od M.T. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sz. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 194/10 w sprawie ze skargi M.T. wymierzył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. grzywnę w wysokości [...] zł za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 122/09.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych:

Powołanym wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na skutek skargi M.T. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w przedmiocie żądania wypłaty wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkami za okres od 16 grudnia 2008 r. do 12 stycznia 2009 r., zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do rozpoznania żądania M.T. w terminie 30 dni od otrzymania akt administracyjnych. Odpis prawomocnego wyroku z uzasadnieniem doręczono organowi w dniu 9 grudnia 2009 r.

M.T. pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do wykonania wyroku z dnia 23 września 2009 r. a w dniu 26 stycznia 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Szczecinie grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Sądu z dnia 23 września 2009 r. Zdaniem skarżącego, na mocy tego wyroku organ był zobowiązany do rozstrzygnięcia jego sprawy do dnia 10 stycznia 2010 r., wówczas bowiem upłynął 30-dniowy termin liczony od 9 grudnia 2009 r. Pomimo interwencji skarżącego w dniu 28 grudnia 2009 r. oraz pisma złożonego w dniu 15 stycznia 2010 r. wzywającego do zaniechania bezczynności, organ nie wykonał wyroku z dnia 23 września 2009 r.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji podał, że do chwili obecnej nie zostały zwrócone do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. akta osobowe, mimo podjęcia przez organ stosownych kroków, o czym skarżącego powiadomiono. Organ wyjaśnił, że akta administracyjne zwrócone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 9 grudnia 2009 r. to akta, które organ przesłał Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w sprawie bezczynności (szczątkowe dokumenty, wniosek i pisemna odmowa jego rozpatrzenia), którymi Sąd dysponował i które nie stanowią akt administracyjnych umożliwiających rozpatrzenie żądań skarżącego poprzez wydanie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Sz 122/09 dokonał z urzędu wykładni wyroku z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II SAB/Sz 122/09 w zakresie dotyczącym terminu, w jakim Komendant Wojewódzki Policji w S. powinien rozpoznać żądanie M.T. Sąd postanowił, że zawarte w sentencji wyroku określenie terminu na rozpoznanie sprawy "30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych" należy rozumieć jako "30 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem". W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przesądzając w wyroku z dnia 23 września 2009 r. o bezczynności organu wyznaczył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. 30-dniowy termin na rozpoznanie sprawy, który co do zasady, zgodnie z art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", liczony jest od dnia doręczenia akt organowi. Jednak w szczególnych okolicznościach sprawy, wobec nieprzekazania faktycznie przez organ akt administracyjnych Sąd rozpoznał sprawę w oparciu o dokumentację przedłożoną przez stronę skarżącą. Sąd nie posiadał zatem dokumentacji w postaci akt administracyjnych, które podlegałyby zwrotowi Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S.

Na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. skarżący podtrzymując skargę, oświadczył, że stan bezczynności trwa do dziś. Podniósł, że nie jest prawdą, iż przyczyną niewykonania wyroku jest brak akt osobowych, czego dowodem jest wydanie w okresie od września 2009 r. do marca 2010 r. siedmiu decyzji, tj.: z dnia [...]marca 2010 r. nr [...], z dnia [...]stycznia 2010 r. nr [...], z dnia 10 listopada 2009 r. nr [...], z dnia [...] września 2009 r. nr [...], z dnia [...] września 2009 r. nr [...], z dnia [...] października 2009 r. nr [...], z dnia [...] marca 2010 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wymierzając zaskarżonym wyrokiem Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. grzywnę w kwocie [...] zł wskazał, iż jest bezspornym, że organ nie wykonał wyroku z dnia 23 września 2009 r. stwierdzającego jego bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego i zobowiązującego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni. Od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku upłynęło szereg miesięcy, zatem skargę o wymierzenie grzywny należało uznać za zasadną.

W ocenie Sądu, wyjaśnienia organu w odpowiedzi na skargę są nieprzekonujące; przeczą im bowiem działania Komendanta Wojewódzkiego Policji, który po doręczeniu wyroku wydał co najmniej siedem rozkazów personalnych w stosunku do M.T., w tym ustalających jego prawo do uposażenia. Okoliczność ta wskazuje, że Komendant Wojewódzki Policji w S. jest w posiadaniu co najmniej kopii akt personalnych skarżącego. Nawet jeśli organ nie posiada całości akt osobowych strony, to niezrozumiała jest jego bierność w ich skompletowaniu, polegająca na niepodjęciu skutecznych czynności zmierzających do wypożyczenia lub sporządzenia kopii akt sprawy będących w posiadaniu innych organów lub instytucji.

Wysokość wymierzonej grzywny Sąd ustalił w dolnej jej granicy mając na względzie przyczynę nierozpoznania sprawy, która mogła wynikać w pewnym zakresie z nieprawidłowego odczytania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sz. treści wyroku z dnia 23 września 2009 r., którą to ewentualność Sąd dostrzegł wydając z urzędu postanowienie o dokonaniu wykładni tego wyroku.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną.

Wyrok Sąd pierwszej instancji zaskarżono w całości zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 154 § 1 P.p.s.a., przez wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku z dnia 23 września 2009 r., podczas gdy:

a) nie upłynął termin wyznaczony do wykonania powyższego wyroku na dzień wniesienia skargi o wymierzenie grzywny,

b) zmianie uległ termin wykonania wyroku w drodze wykładni jego pierwotnego oznaczenia, dokonanej przez Sąd z urzędu, już po wniesieniu skargi o wymierzenie grzywny z terminu, który według dotychczasowego oznaczenia nie rozpoczął swojego biegu na termin, według nowego oznaczenia już przekroczony, co skutkowało przyjęciem niesłusznego wniosku o niewykonaniu wyroku przez organ;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. skutkujący nieważnością postępowania przez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia postanowienie Sądu z dnia 6 maja 2010 r. dokonujące wykładni oznaczenia terminu do wykonania wyroku z dnia 23 września 2009 r., które zostało wydane z urzędu na posiedzeniu niejawnym i nie było organowi znane do czasu zamknięcia rozprawy, co skutkowało pozbawieniem organu możliwości obrony jego praw w przedmiotowym procesie, albowiem Sąd przed zamknięciem rozprawy, nie doręczył organowi postanowienia z dnia [...] maja 2010 r., jak również nie poinformował o nim na posiedzeniu, na którym doszło do zamknięcia rozprawy,

b) art. 106 § 4 P.p.s.a. polegające na uwzględnieniu okoliczności dokonania wykładni terminu wykonania wyroku z dnia 23 września 2009 r., która choć znana składowi orzekającemu z urzędu, to nie będąc okolicznością powszechnie znaną, nie mogła być przez Sąd uwzględniona, bez wcześniejszego powołania się na nią,

c) art. 133 § 1 P.p.s.a. przez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia materiału dowodowego z akt innych spraw administracyjnych, który nie został należycie zweryfikowany z przedmiotem sprawy, w której Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji, a w konsekwencji wyciągnięcie na jego podstawie błędnych wniosków, iż Komendant Wojewódzki Policji, po wydaniu wyroku z dnia 23 września 2009 r., w okresie od września 2009 r. do marca 2010 r. wydał szereg decyzji - rozkazów personalnych wobec skarżącego, co miałoby wskazywać, iż posiada co najmniej kopię akt personalnych M.T., podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennego wniosku,

d) art. 141 § 1 P.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku możliwości wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku w sytuacji:

- niewłaściwego pierwotnego oznaczenia terminu do wykonania wyroku i braku upływu tego terminu do dnia wniesienia skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku,

- zmiany terminu do wykonania wyroku dokonanej już w toku postępowania o wymierzenie grzywny, a w dodatku zmiany tego terminu na termin już przekroczony i przyjęcia, iż mógł on wiązać organ wcześniej aniżeli od dnia zawiadomienia organu o zmianie, co skutkuje tym, iż wydany wyrok jest wewnętrznie sprzeczny, niespójny, a tym samym całkowicie dla organu niezrozumiały.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi albo umorzenie postępowania, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz dodatkowo przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych dokumentów na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co do zasadności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia podstawy do wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu w oparciu o art. 154 § 1 P.p.s.a., jest upływ wyznaczonego przez sąd terminu na wykonanie wyroku. Warunek ten w niniejszej sprawie nie zaistniał, a w każdym razie nie zaistniał do czasu wniesienia skargi o wymierzenie grzywny. Chociaż wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sz. do rozpoznania żądania skarżącego M.T. obejmującego wypłatę uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych, to jednak nie wziął pod uwagę, że do dnia wniesienia skargi o wymierzenie grzywny organ, pomimo podjętych starań, nie otrzymał akt osobowych skarżącego. Tym samym termin wyznaczony organowi przez Sąd, do dnia wniesienia skargi o wymierzenie grzywny nie rozpoczął biegu.

Wydanie przez Sąd w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym postanowienia, w którym Sąd z urzędu dokonał wykładni wyroku z dnia 23 września 2009 r. w zakresie dotyczącym oznaczenia terminu, w jakim Komendant Wojewódzki Policji Sz. powinien rozpoznać żądanie skarżącego, wprowadziło nową sytuację w toczącym się procesie. Według nowego oznaczenia drogą wykładni terminu do wykonania wyroku: "30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem", w istocie nowy termin został ustalony dawno po upływie 30 dni od otrzymania przez organ prawomocnego wyroku. Poza tym termin ten mógł być wiążący dla organu dopiero od daty doręczenia mu postanowienia z dnia 6 maja 2010 r. Postanowienie to zostało doręczone organowi jednak dopiero w dniu 20 maja 2010 r., czyli już po zamknięciu rozprawy w przedmiocie wymierzenia grzywny (w dniu 19 maja 2010 r.), przy czym na rozprawie Sąd nie poinformował stron o wydaniu postanowienia. Mimo tego postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. o dokonaniu wykładni wyroku Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia o wymierzeniu grzywny.

Zdaniem skarżącego, działanie Sądu pierwszej instancji pozbawiło organ możliwości obrony swych praw w procesie. Gdyby Sąd poinformował strony na posiedzeniu w dniu 19 maja 2010 r., że postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. dokonał z urzędu wykładni wyroku, to organ miałby możliwość podjęcia celowej obrony przez wniesienie zażalenia na to postanowienie. Skoro jednak Sąd nie poinformował stron o dokonanej wykładni co do terminu zakreślonego do wykonania wyroku, to organ miał wszelkie podstawy do przyjęcia, że skarga o wymierzenie grzywny, jako przedwczesna według dotychczasowego oznaczenia terminu do wykonania wyroku, podlegać będzie oddaleniu, natomiast doręczenie postanowienia z dnia 6 maja 2010 r. otwiera organowi nowy 30-dniowy termin do wykonania wyroku z dnia 23 września 2009 r. liczony od dnia otrzymania tego postanowienia (20 maja 2010 r.).

Uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 106 § 4 P.p.s.a. polegający na dokonaniu wykładni oznaczenia terminu do wykonania wyroku, znanej Sądowi pierwszej instancji z urzędu, bez powołania się na nią wobec stron. Sąd chcąc wziąć tę okoliczność za podstawę dokonanych ustaleń, powinien powołać się na nią przed zamknięciem rozprawy.

Niezależnie od powyższego zaskarżone rozstrzygnięcie całkowicie pomija cały szereg istotnych zagadnień. W szczególności nie zawiera oceny możliwości zarzucenia organowi niewykonania wyroku z dnia 23 września 2009 r. w sytuacji wadliwego, także w ocenie samego Sądu, sposobu pierwotnego oznaczenia terminu do jego wykonania ("30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych").

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec faktycznego nieprzekazania przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt administracyjnych, Sąd akt tych nie posiadał, a sprawę o bezczynność organu rozpoznawał w oparciu o dokumentację przedłożoną przez skarżącego, którą zwrócił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. wraz z odpisem prawomocnego wyroku.

Skarga kasacyjna zwraca także uwagę na fakt, iż wykładnia dokonana postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. w zasadniczy sposób zmieniła treść wydanego wcześniej orzeczenia, przy czym trudno się zgodzić, że wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny termin "30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych" należy rozumieć jako równoznaczny z terminem "30 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem". Określenia te na gruncie reguł języka polskiego oraz wykładni językowej nie są tożsame. Wadliwa wykładnia ukształtowała nowy stan faktyczny, który stał się podstawą wadliwego rozstrzygnięcia.

Nadto, jak podnosi skarga kasacyjna, uzasadnienie wyroku w sprawie wymierzenia grzywny nie zawiera oceny możliwości, na gruncie obowiązujących przepisów, wymierzenia organowi grzywny, w sytuacji braku upływu oznaczonego terminu do wykonania wyroku do dnia wniesienia skargi o wymierzenie grzywny.

W niniejszej sprawie na dzień wniesienia skargi o wymierzenie grzywny, termin do wykonania wyroku według jego literalnego brzmienia nie rozpoczął biegu, a w dodatku zmiany tego terminu już w toku postępowania o wymierzenie grzywny na termin już przekroczony, narusza art. 141 § 1 P.p.s.a. i czyni wydane rozstrzygnięcie wewnętrznie sprzecznym, niespójnym, a przez to całkowicie niezrozumiałym dla organu.

Zasadny, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Sprawa, w której zarzucono organowi bezczynność, wymagała analizy akt osobowych policjanta, których Wydział Kadr i Szkolenia KWP w S. nie posiadał, ani nie dysponował kopią tych akt. Skoro zatem Sąd dysponował odpowiedzią organu na skargę, z której jednoznacznie wynikał brak możliwości niezwłocznego wydania decyzji i uwzględnił tę okoliczność w treści wyroku, to organ mógł na tej podstawie wnioskować, że termin do załatwienia sprawy będzie biegł od daty otrzymania akt osobowych. Opisując następnie szczegółowo przebieg działań organu zmierzających do uzyskania akt osobowych M.T. Komendant Wojewódzki Policji w S. wskazał, że dopiero w dniu 21 lipca 2010 r. mogła być wydana decyzja rozstrzygająca o żądaniu skarżącego. Wyjaśnił także, iż rozkazy personalne wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. po wyroku z dnia 23 września 2009 r., na które wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dotyczyły bieżących spraw wymagających uregulowania po przywróceniu M.T. do służby w Policji. Decyzje te podejmowane były na podstawie dokumentacji zgromadzonej w odrębnych postępowaniach administracyjnych, rodzajowo odmiennych od przedmiotu sprawy, w której zarzucono organowi bezczynność.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.. wniósł o jej oddalenie w całości, odnosząc się polemicznie do podniesionych w niej zarzutów. W piśmie dnia 21 listopada 2010 r. M.T. wniósł o przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z zapisu rozmowy przeprowadzonej przez niego z Komendantem Wojewódzkim Policji w S., a zawartego na dołączonej do pisma płycie DVD+R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wnioski dowodowe stron i wnioski te oddalił uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia uzupełniających dowodów, gdyż nie wnoszą one dodatkowych informacji niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy.

Oceniając natomiast zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż najdalej idącym zarzutem, a podlegającym wzięciu pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny także z urzędu, jest zarzut nieważności postępowania, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem nieważność postępowania kasacyjnego zachodzi wówczas, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

Należy podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi wniesionej w trybie przewidzianym w art. 154 § 1 P.p.s.a., choć dotyczy szczególnej sprawy - sprawy wykonania orzeczenia sądowego, to podlega tym samym regułom procesowym, co postępowanie w pozostałych sprawach będących przedmiotem kognicji sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Dotyczy to w szczególności zapewnienia stronom postępowania sądowego możności obrony swych praw. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie przyjmuje się, że strona jest pozbawiona możności obrony swych praw, gdy wskutek uchybień procesowych nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 619/09, Lex nr 52877, a także: Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LEX, 2009, wyd. III).

Powyższe ustalenia wskazują, że przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony swych praw, należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a następnie ocenić, czy miało ono wpływ na możność obrony przez stronę swych praw w postępowaniu sądowym.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń, w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, prowadząc postępowania sądowe ze skargi M.T. o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. grzywny za niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 23 września 2009 r. stwierdzającego bezczynność ww. organu i zobowiązującego do rozpatrzenia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych, postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. Sąd dokonał z urzędu wykładni wyroku z dnia 23 września 2009 r. wyjaśniając, że określony w wyroku termin "30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych" należy rozumieć jako "30 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem". Stwierdzić należy, że wykładnia dokonana postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. dotyczyła jednego z podstawowych elementów rozstrzygnięcia w przedmiocie bezczynności; od dotrzymania terminu wyznaczonego organowi przez sąd administracyjny na załatwienie sprawy zależy bowiem ocena w zakresie możliwości podjęcia przewidzianych prawem środków wobec zaniechania przez organ wykonania obowiązku nałożonego przez sąd. Nie można mieć wątpliwości, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wykładnia wyroku z 23 września 2009 r. zmieniła merytoryczną treść zawartego w nim rozstrzygnięcia. Należy zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że określeń "30 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych" i "30 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem", na gruncie reguł wykładni językowej nie można uznać za tożsame. Należy wskazać, że rozstrzygając postanowieniem wątpliwości co do treści wyroku sąd dokonuje wykładni wyroku, tzn. wyjaśnia z mocą obowiązującą, jak należy rozumieć treść orzeczenia sądu. Wykładnia w żadnym razie nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nadto trzeba podkreślić, że postanowienie w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu doręczane jest z stronom urzędu i podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia (art. 142 § 1 w zw. z art. 166 i art. 194 § 1 pkt 5 P.p.s.a.).

W analizowanej sytuacji uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisom postępowania jest oczywiste; wyjaśniając bowiem postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. w drodze wykładni treść sentencji wyroku z dnia 23 września 2009 r. Sąd nadał jej nową treść, a po wtóre - Sąd orzekł o wymierzeniu Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. grzywny za niewykonanie wyroku z dnia 23 września 2009 r. przed doręczeniem temu organowi ww. postanowienia. Dodatkowo za nieporozumienie należy uznać ustalenie na nowo terminu załatwienia sprawy przez organ, gdy termin ten upłynął już kilka miesięcy temu.

Nie można w tej sytuacji mieć wątpliwości, że powyższe uchybienia Sądu pierwszej instancji miały wpływ na możność obrony przez organ swych praw w postępowaniu sądowym ze skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku. Brak doręczenia organowi postanowienia z dnia 6 maja 2010 r. przed dniem rozprawy w sprawie o wymierzenie grzywny, wyznaczonej na 19 maja 2010 r., skutkowało pozbawieniem strony możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa wniesienia zażalenia na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co najistotniejsze w niniejszej sprawie, pozbawieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. możności obrony swych praw w sprawie o wymierzenie grzywny. W dniu rozprawy nieznana mu była bowiem treść wyroku zobowiązującego z dnia 23 września 209 r., ustalona postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r.

Mając na uwadze powyższe należało uznać, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka określona w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. skutkująca nieważnością postępowania sądowego pierwszej instancji.

Wystąpienie przesłanki nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie pozwala na merytoryczne ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie drugim, na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.