Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 412/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1, art. 58, art. 112, art. 129 par. 2, art. 134, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 71 poz 609
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe.
article: art. 83 ust. 2, art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 412/11

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] K.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. o umorzenie, na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 71, poz. 609), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od dnia 01.01.1999 r. do dnia 28.08.2001 r., do opłacania których był zobowiązany w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej i przebywania jednocześnie na urlopie wychowawczym oraz o umorzenie opłaconych z tego tytułu odsetek za zwłokę za okres od dnia 01.01.1999 r. do dnia 30.11.1999 r. Do wniosku załączone zostały korekty dokumentów ubezpieczeniowych ZUS DRA oraz ZUS ZUA za okres styczeń 1999 – sierpień 2001 i oświadczenie, że wystąpiły przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej od 01.01.2000 do 14.02.2000 i 01.12.2000 do 14.05.2001.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 205, poz.1585 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i 7 w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 71, poz. 609), umorzył odsetki na ubezpieczenia społeczne za okres 01.01.1999 r.- 30.11.1999 r. w kwocie 515,90zł, odmówił umorzenia składek za okres 01.12.1999 r. - 28.08.2001 r., oraz zaliczył nadpłatę w kwocie 46,36zł na poczet zaległych składek, a nadpłatę w kwocie 469,54zł na poczet przyszłych składek.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż z posiadanych dokumentów wynika, że od 01.01.1999 r. do chwili obecnej K.K. prowadzi działalność gospodarczą. W okresie od 01.01.1999 r. do 31.12.1999 r., od 15.02.2000 r. do 30.11.2000 r. i od 15.05.2001 r. do 28.08.2001 r. przebywał na urlopie wychowawczym.

Organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r., na wniosek płatnika składek, który w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia wejścia ustawy, zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, i jednocześnie przebywającego na urlopie wychowawczym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza w całości lub w części należności z tytułu nieopłaconych składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności za okres, w którym ubezpieczony przebywał na urlopie wychowawczym. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy, na wniosek płatnika składek, pobrane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od dnia 01.01.1999 r. do dnia wejścia niniejszej ustawy w życie, odsetki za zwłokę z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, o których mowa w ust. 1 ww. ustawy, podlegają umorzeniu. Na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy, jeżeli w wyniku umorzenia odsetek za zwłokę powstała nadpłata, zalicza się ją na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych składek, a w razie ich braku - zwraca płatnikowi składek.

W ocenie organu brak jest podstaw do umorzenia opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie przebywania na urlopie wychowawczym, tj.: za okres 01.12.1999 r. -31.12.1999 r., 15.02.2000 r. - 30.11.2000 r. i 15.05.2001 r. - 28.08.2001 r. w łącznej kwocie 5.416,49 zł, a także za okres od 01.01.2000 r. do 14.02.2000 r. i od 01.12.2000 r. do 14.05.2001 r., kiedy to wnioskodawca nie przebywał na urlopie wychowawczym.

W pouczeniu zawartym w decyzji wskazano, iż na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe w związku z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Ł., w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

K.K. złożył od powyższej decyzji odwołanie z dnia 3 września 2010 r., skierowane do Sądu Okręgowego w Ł., w którym zarzucił organowi pobieżną analizę sprawy, polegającą na zaniechaniu uwzględnienia całej dokumentacji ZUS i na skutek tego uznanie, że nie przebywał na urlopie wychowawczym w okresie od 01.01.2000 do 01.12.2000 i od 01.12.2000 do 14.05.2001. Do odwołania załączył pismo od pracodawcy, z którego wynika, że jego urlop wychowawczy obejmował wskazane wyżej okresy. Podkreślił, iż wobec tego, że nadal prowadzi działalność gospodarczą, to przysługuje mu umorzenie opłaconych Sładek, bądź też zaliczenie ich na poczet przyszłych należności.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej jej treści w ten sposób, że zastąpił zdanie: "Ponadto ustalono, że w okresie od 01.01.2000r. do 14.02.2000r. i od 01.12.2000r. do 14.05.2001r. nie przebywał Pan na urlopie wychowawczym." zdaniem:

"Ponadto ustalono, że w okresie od 01.01.2000r. do 14.02.2000r. i od 01.12.2000r. do 14.05.2001 r. nie podlegał Pan ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej." W pozostałej części decyzja pozostała niezmieniona.

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011r. w spr. o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. umorzył postępowanie w sprawie K.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o składki oraz przekazał odwołanie K.K. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Sąd wskazał, iż przepis art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże - z mocy ust. 4 art. 83 - odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W takim przypadku stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto, na tle przepisu art. 3 i 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ rentowy umarza należne składki na ubezpieczenia społeczne w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego niezależnie od tego czy składki te zostały opłacone czy też nie. Odnośnie zaś okresu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie przebywania na urlopie wychowawczym organ rentowy otrzymał kompetencję umorzenia należności z tytułu składek tylko wówczas gdy nie zostały one opłacone. Jednocześnie w świetle przywołanych przepisów art. 83 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 5 ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych kontroli Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podlegają decyzje organu rentowego w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należne w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności za okres, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński, oraz decyzje w sprawie zwrotu nadpłaty powstałej po umorzeniu odsetek za zwłokę z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne należne w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności za okres, w którym ubezpieczony przebywał na urlopie wychowawczym. Odwołanie do tego Sądu jest natomiast wyłączone od decyzji organu rentowego w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek należnych w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności za okres, w którym ubezpieczony przebywał na urlopie wychowawczym.

Sąd podkreślił, iż zgodnie z poczynionymi - niespornymi - ustaleniami faktycznymi wnioskodawca działalność gospodarczą prowadzi do 1999 r. do chwili obecnej. Równocześnie w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 25 sierpnia 2008 r. wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu. Z tytułu zatrudnienia w okresie w okresie od 29 sierpnia 1998 r. do 28 sierpnia 2001 r. przebywał na urlopie wychowawczym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] organ rentowy umorzył wnioskodawcy odsetki na ubezpieczenia społeczne za okres od 1 stycznia 1999 r. do 30 listopada 1999 r. w kwocie 515.90 zł; odmówił umorzenia składek za okres od 1 grudnia 1999 r. do 28 sierpnia 2001 r., oraz zaliczył dokonaną nadpłatę na poczet składek zaległych i przyszłych. Odwołujący się kwestionował skarżoną decyzję jedynie w zakresie jej rozstrzygnięcia negatywnego, to jest w zakresie, w jakim organ rentowy odmówił umorzenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres przebywania na urlopie wychowawczym.

Sąd podkreślił, iż od decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres przebywania na urlopie wychowawczym - co zostało wcześniej wywiedzione - nie przysługuje odwołanie do sądu. Wobec tego w sprawie zaistniała niedopuszczalność drogi sądowej. Rodziło to konieczność umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 355 § 1 k.p.c., zaś odwołanie wnioskodawcy jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podlegał przekazaniu do Prezesa ZUS na podstawie art. 464 § 1 k.p.c.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] Organ podniósł, iż po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ma podstaw do umorzenia K.K. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 01.12.1999 r. do 28.08.2001 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.04.2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe. Podkreślono, iż w decyzji z dnia [...] nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] nr [...], wskazano przepisy, na podstawie których Zakład umarza niektóre należności z tytułu składek. Zgodnie z art. 4 powołanej wyżej ustawy umorzeniu podlegają należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności i jednocześnie przebywaniem na urlopie wychowawczym. Z akt sprawy wynika tymczasem, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 01.01.1999 r. - 31.12.1999 r., 15.02.2000 r. - 30.11.2000 r., 15.05.2001 r. - 28.08.2001r. zostały opłacone, natomiast w okresie 01.01.2000 r. - 14.02.2000 r., 01.12.2000 r.-14.05.2000r. działalność gospodarcza została zawieszona.

W skardze do Sądu K.K. zarzucił decyzji z dnia [...] naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego przedmiotowej decyzji, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości poznania faktów i dowodów, na których oparł się organ, toku jego rozumowania, motywów, jakie legły u podstaw wydania przedmiotowej decyzji, jak również przepisów prawa w oparciu, o które wydana została zaskarżona decyzja. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej do sądu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi, lecz jedynie granicami sprawy. Oznacza to, że jeżeli wydane w granicach sprawy, której dotyczy skarga, rozstrzygnięcie administracyjne narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 p.p.s.a., podlega kontroli sądu bez względu na to, czy skarga formułuje w stosunku do niego zarzuty o naruszeniu prawa.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści, poprzez stwierdzenie nieważności skarżonego aktu prawnego w związku z wydaniem go z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd doszedł bowiem do przekonania, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpatrzonej uprzednio decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nastąpiło pomimo jego wniesienia z uchybieniem 14 -dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.

Strona skarżąca oparła swój wniosek o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne na regulacji zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy — Prawo bankowe (Dz. U. nr 71, poz. 609), zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza w całości lub w części należności z tytułu nieopłaconych składek za ubezpieczonego, który w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 sierpnia 2009 r. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i który jednocześnie przebywał na urlopie wychowawczym. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże - z mocy ust. 4 art. 83 - odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W takim przypadku stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że rozpoznanie w dniu [...] przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pisma skarżącego z dnia 3 września 2010 r. jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nastąpiło z uchybieniem terminu wynikającego z cytowanego wyżej art. 129 § 2 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] (k. 46 akt administracyjnych). Zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie upływał z dniem 16 sierpnia 2010r. Tymczasem K.K. wniósł "odwołanie" opatrzone datą: 3 września 2010 r., dopiero w dniu 7 września 2010 r. (k. 48 akt administracyjnych). Pismo z dnia 3 września 2010 r. nie zawiera przy tym prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jak również nie zostały podane w treści odwołania żadne okoliczności, które organ mógłby potraktować jako usprawiedliwiające złożenie odwołania – wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy - po upływie terminu.

Stosownie do art. 134 K.p.a. organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Z przepisu tego wynika, iż w postępowaniu wstępnym organ rozpatrując ponownie sprawę ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy wniosek jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność czynności, czego następstwem jest ostateczność decyzji od której złożono środek zaskarżenia. Organ nie ma podstaw do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, gdyż działanie takie stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości – art. 16 § 1 K.p.a.

W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 3 września 2010 r., wniesiony niewątpliwie z uchybieniem ustawowego terminu, czym rażąco naruszył cytowane wyżej przepisy prawne.

Faktu tego nie zmienia okoliczność, iż pismo skarżącego z dnia 3 września 2010 r., przekazane zostało do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przez Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. – postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011r. (sygn. akt [...]). Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się bowiem za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, a zatem nie miał również kompetencji do oceny wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pod względem formalnym. Winien to uczynić Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po przekazaniu mu sprawy przez sąd powszechny, a przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniosku o ponowne jej rozpatrzenie. Żaden przepis prawa nie zwalnia bowiem organu od dokonania ustaleń na okoliczność, czy wniosek jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, w sytuacji przekazania tego wniosku do rozpoznania przez inny organ lub sąd.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje również okoliczność, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] zawierała błędne pouczenie, co do przysługującego stronie środka zaskarżenia. W pouczeniu zawartym w tej decyzji wskazano bowiem, iż na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe w związku z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przysługuje od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Ł., w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Organ nie sprostował następnie w toku postępowania błędnego pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] i nie poinformował strony o prawie żądania przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że skarżący poprzez błędne pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji nie zachował wymaganego przepisami prawa czternastodniowego terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wprawdzie, stosownie do art. 112 K.p.a., błędne pouczenie co do prawa wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego, ani też usankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania, wskazanych przez organ pierwszej instancji. O dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować. W takich przypadkach przyjmuje się, iż w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o wniesieniu środka zaskarżenia po upływie terminu, strona może zwrócić się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 58 K.p.a.).

Niewątpliwie więc środek zaskarżenia od decyzji z dnia [...] wniesiony został po upływie ustawowego terminu, co organ winien był stwierdzić w trybie art. 134 K.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał jednak wniesiony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy swoje orzeczenie wydane w I instancji. Powyższe stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i daje podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Z powyższych względów Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym załatwianiu sprawy organ administracji uwzględni powyższe rozważania Sądu i rozpozna wniesiony przez stronę w piśmie z dnia 3 września 2010 r. środek zaskarżenia zgodnie z przepisami prawa. W związku z tym, iż skarżący uzyskał wiadomość o wniesieniu - na skutek błędnego pouczenia organu - środka zaskarżenia z uchybieniem terminu dopiero z orzeczenia sądu administracyjnego, należy uznać, że w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem, przysługiwać mu będzie prawo do złożenia w organie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

P.Pij.