Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 686/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na 2015 r. Oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy I. ustalił skarżącym wymiar podatku rolnego na 2015 rok w kwocie [...] zł od gruntów rolnych położonych w obrębie ewidencyjnym D., jednostka rejestrowa [...] na które składają się działki oznaczone numerami: [...] o powierzchni [...] ha, tj. [...] ha przeliczeniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że wysokość podatku rolnego ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki podatkowe określone w obowiązujących przepisach prawa.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła niezgodność z prawem podnosząc, że organ podatkowy pierwszej instancji wydając decyzję wkroczył w sferę sposobu wykonywania prawa własności. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawa opodatkowania podatkiem rolnym została określona z uwzględnieniem zapisów w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu I. Skarżący zgodnie z treścią tej ewidencji są współwłaścicielami wymienionych wyżej działek gruntu w obrębie ewidencyjnym D., składających się na gospodarstwo rolne, stanowiących użytki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

Organ wskazał, że Wójt Gminy I. przyjmując oznaczenie klas użytków rolnych prawidłowo zastosował art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm., dalej: "u.p.r.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych podatku rolnego (Dz. U. nr 143, poz. 1614) i ustalił liczbę hektarów przeliczeniowych wynoszącą [...]. Prawidłowo również organ pierwszej instancji zastosował przepisy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, dalej: "p.g.k."), który do wymiaru podatków i świadczeń nakazuje stosować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podstawę do zastosowania danych z ewidencji gruntów i budynków stanowi ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r.

Organ zaznaczył, że Wójt Gminy I. podobnie jak w latach poprzednich nie był uprawniony do wszczęcia w tej sprawie postępowania podatkowego i wydania stosownego postanowienia, ponieważ tylko wtedy, gdy ustalane są zobowiązania podatkowe, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie i stan faktyczny uległ zmianie w stosunku do roku poprzedniego, wymaga od organu wszczęcia postępowania, o czym stanowi art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Oznacza to, że organ podatkowy pierwszej instancji nie musiał również stosować w sprawie art. 200 O.p. Stan faktyczny i prawny sprawy dla celów wymiaru podatku rolnego nie uległ od tamtej pory żadnym zmianom, co uprawniało organ do ustalenia wymiaru bez stosowania procedury podatkowej w pełnym zakresie. Zatem zarzuty strony organ w całości uznał za bezzasadne.

W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podnieśli, że organ nie rozstrzygnął sprawy co do istoty. Zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza zasadę praworządności, która to zasada wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela był oparty na konkretnie wskazanym przepisie prawa, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w wyniku zaniedbań polegających na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. W cenie strony, wydana decyzja, tak jak i decyzja Wójta Gminy I. wkracza w sferę sposobu wykonywania prywatnego prawa własności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

I.Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) - dalej jako "p.p.s.a." lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanych zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

II. Sąd do oceny prawnej sprawy, przyjął stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że wymiar podatku dotyczy gruntów zaewidencjonowanych jako użytki rolne. Przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem rolnym ustalono w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę Powiatu I. W oparciu o tą ewidencję przyjęto, że skarżący są współwłaścicielami gruntów rolnych położonych w obrębie ewidencyjnym D. stanowiących gospodarstwo rolne, na które składają się działki oznaczone numerami: [...]o powierzchni [...] ha, co przy uwzględnieniu klasy bonitacji gruntów, stanowi [...] ha przeliczeniowego. Te istotne dla wymiaru podatku rolnego ustalenia, nie były kwestionowane w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy I.

W skardze, podobnie jak w odwołaniu, skarżący podnoszą zarzut wkroczenia przez organ w sferę sposobu wykonywania przez nich prawa własności. Nadto, organ nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty. Nie będąc związany granicami postępowania przed pierwszą instancją, powinien rozszerzyć je, aby doprowadzić do wyjaśnienia sprawy, wykrycia prawdy obiektywnej i dokonania rzeczywistych ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżących, zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela był oparty na konkretnie wskazanym przepisie prawa, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, powstałego w wyniku zaniedbań np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów sprzecznych z logiką, na niekorzyść strony i jej interesom. Obowiązkiem organu administracji jest zebrać i rozpatrzyć dowody związane z istniejącym stanem faktycznym, także uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt III CZP 87/13 oraz w uchwale o sygn. akt III CZP 107/13.

III. W ocenie Sądu, podniesione przez skarżących zarzuty, usytuowane w kontekście powołanych przez nich uchwał Sądu Najwyższego o sygnaturach III CZP 87/13 i III CZP 107/13, w których analizowane były kwestie związane z ustanowieniem służebności przesyłu oraz nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu - są niezasadne. Wskazując ogólnie na naruszenie zasad postępowania, skarżący nie podają, jakich konkretnych i istotnych z perspektywy wymiaru podatku rolnego okoliczności organ nie ustalił, na czym polegały zaniedbania organu i w jaki sposób wpłynęły one na podjęcie wadliwego rozstrzygnięcia w sprawie.

Nie są przy tym trafne zarzuty, opierające się na twierdzeniu, że wydana decyzja narusza interesy strony oraz wkracza w sferę sposobu wykonywania prywatnego prawa własności. To, że ustalenie wymiaru podatku rolnego związane jest z przysługującym skarżącym prawem własności gruntów rolnych, nie oznacza, że w toku postępowania podatkowego następuje ingerencja w uprawnienia właścicielskie skarżących, uniemożliwiająca im lub ograniczająca w jakikolwiek sposób wykonywanie prawa własności. Należy przy tym zauważyć, że obowiązek podatkowy ma charakter powszechny, i znajduje swoje umocowanie również w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78 poz. 483 ze zm. ) stanowiącym, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Wobec tego, Wójt Gminy I., działając w ramach przyznanych mu kompetencji, jako organ podatkowy, był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany do podjęcia czynności związanych z wymiarem podatku rolnego, a jego działania w tym zakresie, znajdowały umocowanie w przepisach ustawy o podatku rolnym.

Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zatem przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że obowiązkiem organu przy ustalaniu wymiaru podatku rolnego, jest uwzględnienie danych zawartych i wynikających z tej ewidencji.

Konieczność uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów przy wymiarze podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego wynika także z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520 – dalej u.p.g.k. ). Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W myśl natomiast art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Dane zawarte w przedmiotowej ewidencji mają przy wymiarze podatku charakter wiążący, a organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym zakresie. Pogląd odmawiający organom ustalającym wysokość zobowiązania podatkowego prawa do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest szeroko prezentowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 29 października 2009r., sygn. akt II FSK 854/08, z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 652/08, z dnia 18 lutego 2010r., sygn. akt II FSK 1586/08, wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Kielcach z dnia 14 października 2010r., sygn. akt I SA/Ke 461/10, WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. akt I SA/Kr 955/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt III SA/Po 363/09). W oparciu o prezentowane w nich i podzielane przez Sąd rozpoznający sprawę poglądy należy przyjąć, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania nieruchomości mają zapisy wynikające z ewidencji. Formalne podważenie zgodności tych zapisów ze stanem rzeczywistym, bądź też ich zmiana może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, którymi stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. są starostowie, do obowiązków których należy m.in. prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, a którym, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, należy zgłaszać ( obowiązek ten dotyczy również właścicieli gruntów ), zmiany danych objętych tą ewidencją.

Stosownie natomiast do treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. W świetle przytoczonych przepisów nie może być wątpliwości, że skarżący, jako współwłaściciele gruntów rolnych, co ustalono na podstawie ewidencji gruntów i budynków a czego skarżący nie kwestionują, są podatnikami podatku rolnego, a przedmiotem tego podatku są posiadane działki oznaczone numerami [...] o powierzchni [...]ha, co stanowi [...]ha przeliczeniowego.

Sądowi z urzędu znana jest ( nie eksponowana obecnie w skardze ) okoliczność, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku rolnego na 2014 r. skarżący podnosili kwestię, że przez działki stanowiące podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przechodzi podziemny rurociąg solankowy, co oznacza, że powinny być one wyłączone z opodatkowania. Kwestia ta była przedmiotem oceny przez tut. Sąd, który w wyroku z 8 października 2014 r. I SA/Bd 792/14 wyjaśnił, że "zwolnienie gruntów skarżących z podatku rolnego nie jest możliwe z przyczyn podanych przez podatników. Zwolnienia od podatku rolnego zostały uregulowane w ustawie o podatku rolnym w art. 12. Przepis ten przesądza, które grunty są zwolnione od podatku rolnego m. in. z urzędu. W powyższym przepisie nie występuje przesłanka, na którą powołuje się strona skarżąca. Okoliczność ta nie spowodowała również zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Jak zaznaczono wcześniej, organ podatkowy nie miał podstaw do zmiany danych zawartych w tej ewidencji. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed organem prowadzącym ewidencję, którym jest starosta".

IV. Wobec nie zaistnienia także w obecnie rozpatrywanej sprawie podstaw do zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 u.p.r., organ prawidłowo zastosował dla ustalenia wymiaru podatku art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., z którego treści wynika, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Organ zasadnie dokonał wobec tego wymiaru podatku na podstawie tej ewidencji oraz zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 143, poz. 1614 ), z którego wynika, że Gmina I. zaliczona jest do I okręgu podatkowego. Na podstawie ewidencji gruntów i budynków organ ustalił zatem powierzchnię fizyczną gruntów oraz rodzaj i klasy użytków rolnych, a na podstawie powyższego rozporządzenia właściwy okręg podatkowy, co pozwoliło na ustalenie liczby hektarów przeliczeniowych, stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, wynoszącą [...] ha.

Wyliczając należny podatek organ uwzględnił również § 1 Uchwały nr XXXIX/400/2014 Rady Gminy Inowrocław z 7 listopada 2014 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla wymiaru podatku rolnego w 2015 r. na obszarze Gminy Inowrocław, na podstawie którego, średnią cenę skupu żyta ogłoszoną w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2014 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy ( M.P. poz. 935 ) - obniżono z kwoty 61,37 za 1 q do kwoty 32 zł.

Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 6 ust. 1 pkt 1, stanowiącego, że podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstw rolnych - równowartość pieniężną 2,5 q żyta ( 2,5 X 32 zł = 80 zł ), organ do ustalonej podstawy opodatkowania wynoszącej [...] ha, zastosował obowiązującą w 2015 r. stawkę podatkową wynoszącą 80 zł/ha, ustalając zobowiązanie w podatku rolnym na ten rok w wysokości [...] zł ( po zaokrągleniu [...]zł ).

W okolicznościach tej sprawy, wydanie decyzji w sprawie bez uprzedniego wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania było uzasadnione treścią art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ zgodnie z jego brzmieniem, trybu tego nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie, a taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Z tych też względów, przed wydaniem decyzji organ nie był zobowiązany do wyznaczenia stronie siedmiodniowego termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co znajduje uzasadnienie w treści art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczności te, nie są przez skarżących kwestionowane.

W ocenie Sądu, w sprawie nie została naruszona wyrażona w art. 120 O.p zasada praworządności, zgodnie z którą, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Organ dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera również właściwą jego ocenę prawną, powołuje także mające zastosowanie i adekwatne do sprawy przepisy prawa. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby podniesione w skardze zarzuty, w tym braku rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania decyzji na niekorzyść strony i sprzecznej z jej interesem, co mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.