Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 993/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [....] do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2015 r. o udostepnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 104,20 (sto cztery złote i dwadzieścia groszy) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2015 r. Stowarzyszenie [...] zarzuciło Okręgowemu Sądowi Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] bezczynność w rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r., dotyczącego udostępnienia informacji publicznej.

W konkluzji skargi Stowarzyszenie wniosło o:

1) zobowiązanie Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – z uwzględnieniem okoliczności, że wnioskowane dane mają charakter informacji publicznych – w terminie 14 dni;

2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów (wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz dowód jego przesłania) na okoliczność treści wniosku oraz tego, że został on przesłany stronie przeciwnej;

3) zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem:

a. opłaty sądowej (100 zł),

b. wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł),

c. opłaty skarbowej (17 zł),

d. opłaty pocztowej (4,20 zł),

4) rozpoznanie sprawy w najszybszym możliwym terminie.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, iż pocztą elektroniczną dnia [...] lutego 2015 r. przesłało Okręgowemu Sądowi Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania informacji o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w bieżącym roku kalendarzowym. Podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi, która nie wyczerpała wniosku o udostępnienie informacji publicznej, uznał bowiem, że pytano o zdarzenia przyszłe, gdy tymczasem pytanie dotyczyło istniejącego planu pracy Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w [...].

W dalszej części uzasadnienia Stowarzyszenie wskazało na przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz na art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak zdolności sądowej. Wskazał, że jest organem samorządu pielęgniarek i położnych, powołanym do rozpoznawania spraw z zakresu odpowiedzialności zawodowej. W uzasadnieniu pisma wskazano, że zgodnie z art. 6 i 7 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 174, poz. 1038 z późn. zm.), organami samorządu są: Krajowy Zjazd; Naczelna Rada; Naczelna Komisja Rewizyjna; Naczelny Sąd; Naczelny Rzecznik, okręgowy zjazd; okręgowa rada; okręgowa komisja rewizyjna; okręgowy sąd; okręgowy rzecznik.

Jednak, stosownie do treści art. 2 ust. 4 tej ustawy, jednostkami organizacyjnymi posiadającymi osobowość prawną są wyłącznie okręgowe izby pielęgniarek i położnych i Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.

Z powyższych regulacji wynika, że okręgowy sąd pielęgniarek i położnych nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanej wyżej ustawy takiej osobowości mu nie przyznaje. Zatem tylko okręgowa izba pielęgniarek i położnych (lub też Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych) może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Natomiast z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby okręgowy sąd pielęgniarek i położnych w zdolność sądową i pozwalały występować mu samodzielnie, niezależnie od okręgowej izby pielęgniarek i położnych, w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej jako "udip", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Natomiast w przepisie art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji mających przymiot informacji publicznych.

Uwzględniając powyższe, w orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, przez którą rozumie się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Bliższa analiza art. 6 udip wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, Lex nr 1264728).

Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 i 3 udip, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (...) organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2), będące w posiadaniu takich informacji.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] jest podmiotem wykonującym funkcje publiczne, co wynika z jego zadań wskazanych w przepisach ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 174, poz. 1038 ze zm.). Bezsporne jest, co wynika z art. 2 ustawy, iż jednostkami organizacyjnymi posiadającymi osobowość prawną są Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych. Natomiast zgodnie z art. 7.1 pkt 4 ustawy, organem Okręgowej Izby jest Okręgowy Sąd. W rozdziale 6 tej ustawy pt. "odpowiedzialność zawodowa" wskazane są zadania, polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej. Tym samym, zdaniem Sądu, należy uznać, iż jest podmiotem zobowiązanym w aspekcie dostępu do informacji publicznej, tak jak inne korporacje zawodowe (np. wyrok NSA I OSK 146/15, I OSK 294/15, WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 96/14, WSA w Warszawie II SAB/Wa 1116/14).

Natomiast żądana informacja stanowi informację publiczną wobec brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 3 udip, stanowiącym, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwienia spraw (lit. d), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania i rozstrzygania (lit. e), prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (lit. f).

W świetle utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność nie powinna zostać dokonana.

Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Zatem milcząc wobec wniosku skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej, Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu, pozostawał w bezczynności. Jednocześnie, w ocenie Sądu, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz z błędnego przeświadczenia, iż nie jest to informacja publiczna, a nadto, iż organ nie jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób.

Stwierdzić ponadto należy, że w rozpoznawanej sprawie nie przysługuje zwrot kosztów obejmujący wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę od pełnomocnictwa, ponieważ skarżące stowarzyszenie reprezentowane jest przez jego prezesa, który jednocześnie jest radcą prawnym oraz zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, uprawniony jest do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OZ 90/16, i co Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, "Jak wynika z odpisu z KRS (...) prezes Stowarzyszenia może reprezentować je jednoosobowo. Do takich czynności należy niewątpliwie reprezentowanie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym, w tym sporządzanie pism i wnoszenie ich w toku postępowania sądowego. Oznacza to, że prezes Stowarzyszenia występuje w postępowaniu sądowym jako osoba uprawniona do działania w imieniu Stowarzyszenia, a nie jako pełnomocnik Stowarzyszenia na podstawie pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez członka zarządu Stowarzyszenia. Nie zmienia tego stanu rzeczy okoliczność, iż prezes Stowarzyszenia ma uprawnienia radcy prawnego i jest wpisany na listę radców prawnych. Może to oznaczać tylko tyle, że prezes Stowarzyszenia, będący radcą prawnym może reprezentować Stowarzyszenie przed sądem w tym sporządzać pisma procesowe w tym kwalifikowane np. skargę kasacyjną (art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto w przypadku określonym w art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dotyczy orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami, stronie należy się zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania. Oznacza to, że żądanie zwrotu kosztów postępowania może być uwzględnione tylko wówczas, jeżeli strona wykaże, że poniosła określone koszty postępowania. W niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, że Stowarzyszenie poniosło koszty postępowania związane z udziałem P. P. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. To, że skargę podpisał P. P. będący Prezesem Stowarzyszenia, jako radca prawny i dołączył pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu, nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż skarżące Stowarzyszenie było reprezentowane przez radcę prawnego i poniosło wynagrodzenie radcy prawnego (art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)".

Stąd też Sąd uznał, że zasądzona od Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Warszawskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych kwota 104, 20 zł, nie stanowi kwoty niemożliwej do uiszczenia.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1a w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.