Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 693/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1 i 8, art. 34 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 grudnia 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej organ, DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia T.Z utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. Organ działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 8 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), oddalił zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z przedstawionych do kontroli Sądu akt administracyjnych wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego T.Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"wystawionego przez Dyrektora, obejmującego nieuregulowaną opłatę abonamentową za okres od stycznia 2013r. do kwietnia 2018r. w kwocie 1349,60 zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu "[...]". w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Pismem z dnia "[...]". zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). W treści uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany wskazał, iż w 1998r. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, wyrejestrował odbiornik telewizyjny. Zobowiązany podnosił dalej, że pomimo obowiązku nadania posiadaczom odbiorników rtv nowego numeru identyfikacyjnego, nie został on w 2008r. przez pocztę poinformowany o nadaniu takiego numeru. Wobec powyższego, zdaniem zobowiązanego, egzekwowany obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej nie istnieje.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., Wierzyciel uznał za niezasadne, zgłoszone pismem z dnia "[...]"., zarzuty: nieistnienia egzekwowanych obowiązków oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wierzyciel wskazał, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego zgłoszona została na imię i nazwisko zobowiązanego w dniu "[...]"r. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv, stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187 poz. 1342) został zobowiązanemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny 05050273. Wierzyciel zaznaczył, że powołany wyżej akt prawny nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki poczty o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy też o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wierzyciel wskazał, że poczta nie posiada dokumentów wskazujących na dopełnienie przez zobowiązanego stosownych formalności, związanych z podnoszonym w zarzutach wyrejestrowaniem odbiornika w 1998 roku. Pomimo wezwania zobowiązany nie przedstawił zaś sam dokumentu, potwierdzającego dokonanie czynności wyrejestrowania odbiornika w 1998 r. W ocenie Wierzyciela, brak dokumentu, stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiorników rtv oznacza, że zaległe opłaty abonamentowe są wymagalne, a wszczęta egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona. Wierzyciel podkreślił, iż na podstawie przywołanego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Poczta Polska S.A. wyjaśniała, że zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zostało wysłane i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel zaznaczył, iż rozporządzenie Ministra Transportu nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia", w związku z czym poprzez przesłanie zawiadomień Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek powiadomienia użytkowników (posiadaczy książeczek opłat rtv) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Pisma kierowane do abonentów w formie "zawiadomienia" mają charakter informacyjny i doręczane są listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Wierzyciel uznał ponadto za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Powyższe stanowisko wierzyciela, po rozpatrzeniu wniesionego przez zobowiązanego zażalenia zostało utrzymane.

Postanowieniem z dnia "[...]" ., po uzyskaniu ostatecznego stanowiska Wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, organ uznał zarzuty, dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, za niezasadne. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż rozstrzygnięcie oparte zostało na treści ostatecznego postanowienia Wierzyciela, zawierającego stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów, którym to postanowieniem organ egzekucyjny jest związany, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a.

Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał brzmienie art. 29 § 1, art. 33 § 1, art. 34 § 1 u.p.e.a. Wskazał następnie, że organ egzekucyjny uzyskał wymagane przepisami prawa ostateczne stanowisko wierzyciela, odnoszące się do wniesionego zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny będąc związanym ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, prawidłowo uznał zatem zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadne. W dalszej części argumentacji DIAS eksponował okoliczność, iż obowiązki związane z rejestracją i opłatami z tytułu abonamentu rtv mają swoje źródło w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.; dalej określana również jako: u.o.a.). Ustawa ta w art. 2 ust. 3 nakłada na posiadaczy odbiorników rtv jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Organ odnosząc się do argumentacji strony, iż odbiornik (którego dotyczą egzekwowane opłaty abonamentowe) został wyrejestrowany w 1998 r., wskazał, że zgodnie z obowiązującym do 2005r. rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym należało zgłosić w terminie 7 dni od dnia powstania tej zmiany, na odcinku "Z" lub "W", stanowiącym integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Podobny obowiązek nakładał kolejny w porządku chronologicznym akt regulujący kwestie rejestracji odbiorników rtv. Zgodnie z treścią § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązującego do dnia 31 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej, poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych". Zgodnie zaś z aktualnie obowiązującym § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników rtv niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez zgłoszenie tego faktu w placówce pocztowej lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Jak wywodzono dalej, wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, zobowiązany jest do uiszczania opłat. DIAS zaznaczał, iż wierzyciel pismem z dnia "[...]"r., wezwał zobowiązanego do przedstawienia dokumentu, potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Zobowiązany nie przedstawił jednak dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika w 1998 r.

Nawiązując do powyższego DIAS podkreślał, iż na podstawie przywołanego już rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych dotyczących odbiorników rtv, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej nadal wynikał wprost z przepisów ustawowych. W świetle powyższego, DIAS stwierdzał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy na okoliczność rejestracji odbiornika telewizyjnego jest wyczerpujący dla jednoznacznego stwierdzenia faktu dokonania przez zobowiązanego rejestracji odbiornika telewizyjnego, co z mocy prawa powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jednocześnie nie stwierdzono żadnego dowodu, wskazującego na podnoszony fakt wyrejestrowania tego odbiornika. Tym samym słusznie w zaskarżonym postanowieniu uznano zarzut nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym za niezasadny. Podkreślano, iż rejestracja odbiorników rtv przypisana jest do osoby abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, abonent obowiązany był zgłosić ten fakt oraz kontynuować opłacanie abonamentu. Natomiast jeżeli w nowym miejscu zamieszkania abonent nie posiada odbiorników, zobowiązany jest w urzędzie pocztowym dopełnić formalności, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego DIAS wskazał na brzmienie art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Organ podkreślał, że przytoczony przepis wyraża w istocie obok zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego również zasadę stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania egzekwowanego obowiązku. Pierwsza ze wskazanych zasad realizowana jest jedynie w granicach zakreślonych przez drugą z nich. Nadrzędnym celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela, przy zastosowaniu środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. W ocenie DIAS, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują, iż zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest niezasadny. Zobowiązany podniósł, że dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie wynagrodzenia za pracę "dyskredytuje" zobowiązanego w oczach pracodawcy. DIAS nie podzielił tych argumentów i uznał że zajęcie wynagrodzenia za pracę było zasadne. Zajęcie wynagrodzenia za pracę stanowi w niniejszej sprawie środek bezpośrednio prowadzący do wykonania egzekwowanych obowiązków, przy czym spośród katalogu środków egzekucyjnych, nie należy do środków najbardziej uciążliwych (jak np. egzekucja z ruchomości lub nieruchomości).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucał:

- naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i okoliczności jej towarzyszących oraz niewszechstronną ocenę materiału dowodowego przejawiające się w:

- niewzięciu pod uwagę, że w dacie rzekomego wysłania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego odbiornikowi stanowiącemu własność skarżącego, odbiornik ten był od 10 lat wyrejestrowany,

- niewzięciu pod uwagę, że w dacie rzekomego wysłania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego odbiornikowi stanowiącemu własność skarżącego, skarżący mieszkał pod innym adresem (wysłanie zawiadomienia pod błędny adres);

- bezpodstawnym przyjęciu, że zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego odbiornikowi tv należącemu do skarżącego zostało mu skutecznie doręczone z uwagi na fakt, że skarżący nie składał reklamacji, nie wystąpił o wydanie duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego należącego do niego odbiornika tv oraz nie zgłaszał zarzutów dotyczących ww. kwestii, podczas gdy z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, że brak jakiejkolwiek reakcji organu na nieregulowanie opłat abonamentowych przez wiele lat po wyrejestrowaniu odbiornika jedynie utwierdziły skarżącego w przekonaniu, że odbiornik został skutecznie wyrejestrowany (tj. obowiązek dokonywania opłat abonamentowych nie istnieje).

- uznaniu, że rolą skarżącego jest dostarczenie organowi materiału dowodowego (przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego i brak jakiejkolwiek inicjatywy organu w ustalaniu stanu faktycznego sprawy); co w konsekwencji spowodowało wydanie błędnego orzeczenia.

- naruszenie art. 8, 9 kpa i 11 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa przejawiający się w:

- nieustaleniu przez organ rzeczywistego i pełnego stanu faktycznego spraw (błędne oznaczenie strony w treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia);

- przerzuceniu na skarżącego odpowiedzialności za wynik sprawy;

- wskazaniu, że skarżący (mimo upływu 21 lat i braku przepisów w tym zakresie) zobowiązany jest przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiornika i zupełnym pominięciu obowiązku organu do prowadzenia ewidencji w tym zakresie;

- art. 124 § 2 k.p.a, w zw. art. 11 k.p.a, poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżanego postanowienia tj. niewskazanie wszelkich okoliczności, które przemawiają za stwierdzeniem, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty abonamentu radiowo-telewizyjnego;

- art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, że dopuszczalne i prawnie skuteczne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wadliwych tytułów egzekucyjnych, a nadto mimo wykazania przez skarżącego nieistnienia obowiązku objętego egzekucją;

- art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, że zasadne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego poprzez zastosowanie zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego pomimo że środek ten był nazbyt dolegliwy i deprymował skarżącego w oczach jego pracodawcy, a organ mój zastosować inny środek egzekucyjny np. zajęcie rachunku bankowego.

W uzasadnieniu skargi, powielono co do zasady argumenty zaprezentowane już przez zobowiązanego w toku postępowania przed organami, stanowiące w istocie omówienie przytoczonych wyżej zarzutów.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza z kognicji sądu administracyjnego skargę na postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W rezultacie kontrola sądowa tych aktów jest realizowana dopiero w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Stosownie bowiem do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1321/16, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przystępując do dalszych rozważań, należy wskazać, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a., przy czym środek ten jest sformalizowany. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być tylko i wyłącznie:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1 – 7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zasady uiszczania opłat abonamentowych uregulowane są natomiast w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ustawy). Na mocy przepisu art. 5 ust. 1 tej ustawy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Stosownie do art. 7 ust. 3 i 5 ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek wyznaczonego operatora.

W świetle powyższych unormowań, obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi przepis prawa, a nie akt administracyjny, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. II GSK 5276/16 (opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Do wystawienia tytułu egzekucyjnego nie jest zatem konieczna decyzja administracyjna (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując kontroli w ramach niniejszego postępowania, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W pierwszej kolejności, zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania przez niego opłat abonamentowych. Zasadnie wierzyciel, a następnie związany jego stanowiskiem organ egzekucyjny, przyjął, iż skarżący nie wykazał, aby obowiązek uiszczania przez niego opłat rtv nie istniał. Okolicznością niesporną w przedmiotowej sprawie jest, że rejestracja odbiornika telewizyjnego przez zobowiązanego nastąpiła zgodnie z wnioskiem "[...]". Powyższe zdarzenie, jest okolicznością statuującą obowiązek uiszczania opłat abonamentowych rtv. Dopóki zatem abonent nie dokonał skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika (co nastąpiło 7 stycznia 2019r. – akta administracyjne s. wierzyciela z 15 marca 2019r.), zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. W niniejszej sprawie, na dzień wydania postanowienia w sprawie zarzutów, brak było dowodów potwierdzających wyrejestrowanie przez skarżącego odbiornika przed lub w trakcie biegu okresu za który egzekwowane są opłaty abonamentowe. Odnosząc się zaś do argumentacji strony wskazującej, że wierzyciel nie dopełnił obowiązku w zakresie zawiadomienia abonenta o nadaniu numeru identyfikacyjnego, wskazać należy, że obowiązek ten wynikał z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342). Aktem tym zobowiązano wierzyciela do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia o tym użytkowników w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r. Na mocy bowiem § 5 ust. 1 rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. O nadaniu numeru identyfikacyjnego operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie.

Zatem dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia, skoro prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Z powołanych przepisów nie sposób zatem wywodzić, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru indentyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez wierzyciela zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie.

W niniejszej sprawie wierzyciel wskazał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat, zostało wysłane w dniu 21 sierpnia 2008 r., przy czym nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Niedopuszczalne jest natomiast wywodzenie przez skarżącego korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu, iż nie dochował obowiązku poinformowania właściwego organu o zmianie miejsca zamieszkania. W 1998r. gdy skarżący zmieniał miejsce zamieszkania obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r.w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. nr.70 poz. 338). Zgodnie z brzmieniem §4 tego aktu posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Zobowiązany nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu zaniechania spełniania wynikającego z przytoczonego przepisu obowiązku, lub braku możliwości udokumentowania że tego obowiązku dochował. Pamiętać należy zaś, że w razie braku poinformowania odpowiedniego organu o zmianie adresu korespondencyjnego, korespondencja może być skutecznie kierowana na dotychczasowy adres. W związku z powyższym nie można przyjąć, iż zobowiązany nie został zawiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zaznaczenia wymaga przy tym, że przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem nie wpływa na istnienie obowiązku opłaty abonamentu rtv. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie wywiera bowiem skutków w zakresie obowiązku wynikającego z uprzedniego zarejestrowania odbiornika rtv.

Wskazane wyżej okoliczności nie pozwalają przyjąć by obowiązek opłacania abonamentu przez zobowiązanego ustał przed dniem wszczęcia wobec niego egzekucji administracyjnej. Zobowiązany nie może również przerzucać na organy obowiązku dokumentowania lub utrwalania i archiwizowania czynności z których wywodzi skutki prawne. Wierzyciel kwestionuje przy tym zaistnienie samego zdarzenia jakim było wyrejestrowanie odbiornika przez skarżącego w 1998r. To skarżący przedstawić winien ewentualnie dowody lub wskazać na okoliczności które potwierdzałyby, iż dokonał wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego. Za nieuprawnioną przyjąć należy również argumentację, że brak reakcji organu na nieregulowanie opłat abonamentowych przez skarżącego w latach poprzedzających wszczęcie egzekucji stanowić może okoliczność potwierdzającą wyrejestrowanie odbiornika i nie istnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Fakt braku regulowania opartych na prawie zobowiązań, nie może służyć wykazaniu, iż takowe nie istniały. Nie mogą również znaleźć akceptacji Sadu zarzuty skarżącego dotyczące braku właściwego wyjaśniania okoliczności sprawy w toku prowadzonego przez organy postępowania. Fakt, że organy nie potwierdziły istnienia okoliczność korzystnych dla skarżącego, nie dowodzi naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania. Podkreślenia wymaga przy tym, że inkwizycyjny charakter postepowania administracyjnego nie zwalnia strony całkowicie z obowiązku współdziałania z organem w toku postępowania wyjaśniającego. Jeśli skarżący wskazywał na istnienie faktów lub okoliczności z jakich wygodził korzystne dla siebie skutki prawem, winien on co najmniej wskazać na potwierdzające je źródła dowodowe. Brak potwierdzenia przez organy twierdzeń skarżącego dotyczących okoliczności faktycznych sprawy nie może być interpretowane jako naruszenie norm postępowania, tak w kontekście zasady prawdy obiektywnej jak i zaufania obywatela do organów władzy publicznej.

Podnoszony przez skarżącego zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia z uwagi na fakt, iż działanie to może dyskredytować skarżącego w oczach pracodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W tak określonych granicach organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 ust.2 u.p.e.a.). Nadrzędnym celem postępowania egzekucyjnego jest zatem doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, w związku z czym postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne. Fakt, iż w swojej istocie postępowanie egzekucyjne jest uciążliwe nie może uzasadniać twierdzenia, iż zastosowany środek egzekucyjny jest nadmiernie uciążliwy. Subiektywna ocena, iż stosowanie przewidzianych prawem środków zmierzających do egzekucji wymagalnych opłat ma charakter dyskredytujący zobowiązanego nie może być argumentem wystarczającym dla stwierdzenia, iż uzasadniony był zarzut stosowania z zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jak wskazuje NSA w wyroku 16 stycznia 2019r. (sygn. akt II OSK 284/17) zaprzeczeniem zasady celowości egzekucji byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.