Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 21/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.1, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust.1-2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej R. P. z dnia 21 grudnia 2015 roku; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej R. P. kwotę 600,00 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.tp.


UZASADNIENIE

R. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi wskazano, że w dniu 21 grudnia 2015r. R. P. wniosła do Starosty [...] o przesłanie drogą elektroniczną umów zawartych przez Powiat [...] z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, do dnia złożenia wniosku. W terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał żadnej czynności tj. ani nie udostępnił informacji w formie czynności materialno – technicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania, co skutkuje uznaniem, że organ pozostaje w stanie bezczynności.

W zakresie żądania kosztów postępowania autorka skargi oświadczyła, że zgodnie z umową jest obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie w przedmiotowej sprawie w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1c oraz § 16 zd. 1 w zw. z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800), dalej powoływanego jako "rozporządzenie".

Z powyższych względów wniesiono o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie przewidzianym ustawą, tj. 14 dni oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania w wysokości 17zł za opłatę od pełnomocnictwa, 100zł za opłatę sądową oraz 2880zł tytułem kosztów adwokackich zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 21 grudnia 2015r. o godzinie 15:22 na skrzynkę poczty elektronicznej Powiatu [...] wpłynął wniosek R. P. o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniosła o przesłanie jej drogą elektroniczną skanów umów o obsługę prawną zawartych przez Powiat [...] z adwokatami/radcami prawnymi lub kancelariami za okres od 2002 – 2015r.. W dniu 22 grudnia 2015r. pracownik obsługujący pocztę elektroniczną Starostwa przesłał wiadomość na skrzynkę pocztową pracownika właściwego wydziału. Okres świąteczno – noworoczny, przeprowadzka części wydziałów do nowo przejętego przez urząd budynku oraz zwiększona w tym okresie ilość urlopów pracowniczych spowodowała, że wiadomość nie została odczytana przez pracowników właściwej komórki i nie została udzielona odpowiedź.

Dalej Starosta [...] wskazał, że w dniu 11 stycznia 2016r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęła skarga na bezczynność organu w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Z kolei w dniu 25 stycznia 2016r. na wskazany przez skarżącą adres poczty elektronicznej przesłane zostały skany dokumentów, będących przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej.

Odnosząc się do żądanej w skardze kwoty 2880zł tytułem kosztów adwokackich organ wskazał, że jest to kwota wygórowana w stosunku do nakładu pracy niezbędnego do sporządzenia najprostszego pisma procesowego, tym bardziej, że w żaden sposób nie zamierzano ograniczyć skarżącej dostępu do interesujących jej informacji. Ponadto zdaniem organu również pośpiech, w jakim skarga została złożona poddaje w wątpliwość, czy rzeczywistą intencją skarżącej była realizacja ustawowego prawa do otrzymania informacji publicznej.

Pismem z dnia 8 marca 2016r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że skoro skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 21 grudnia 2015r. to termin na udzielenie jej minął 4 stycznia 2016r. Skarżąca natomiast wniosła skargę za pośrednictwem Poczty Polskiej dopiero w dniu 7 stycznia 2016r. Zdaniem autora pisma Starosta [...] działania zgodne z prawem i dopuszczalne postrzega jako "pośpiech". W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej oświadczył, że zmienia przedmiotową skargę w ten sposób, iż dodatkowo wnosi o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wnosi o wymierzenie stosownej grzywny. W zakresie kosztów postępowania pełnomocnik R. P. wskazał, że wniosek ten oparty jest o § 16 a nie § 15 rozporządzenia i nie jest przesłanką do obniżenia kosztów adwokackich fakt, że zdaniem organu sporządzenie i wniesienie skargi było "najprostszym pismem procesowym".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015r., poz. .2058 ze zm.) dalej jako: "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej przywoływanej jako "P.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie między innymi w sprawach ze skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w formie umów zawartych przez Powiat [...] z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania wyżej wskazanego już rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. do dnia złożenia wniosku.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70). O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek lub osobę przez tenże podmiot upoważnioną. Ponadto żądana informacja musi mieć charakter informacji publicznej.

Stwierdzić należy, że Starosta [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Następnie zauważyć trzeba, że w świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. w sprawie sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p. Użycie słów "w szczególności" w treści przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).

Uwzględniając powyższe uznać należy, że żądane przez skarżącą informacje dotyczące umów zawartych w zakresie obsługi prawnej powiatu dotyczą w/w spraw i mają co do zasady charakter informacji publicznej. Stanowią bowiem istotną informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobu wydatkowania majątku publicznego i przestrzegania zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014r. w sprawie I OSK 1741/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015r. w sprawie IV SAB/Wr 12/15, w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie II SAB/Łd 21/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W rezultacie Starosta [...] zobowiązany był rozpoznać wniosek o udostępnienie wskazanych we wniosku informacji w trybie u.d.i.p. poprzez udzielenie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. Przypomnieć należy, że na gruncie u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei, jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.).

Z akt sprawy wynika, że R. P. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną w dniu 21 grudnia 2015r.. Natomiast Starosta [...] nie udostępnił informacji niezwłocznie ani też nie powiadomił o jakimkolwiek opóźnieniu w tym zakresie. W dniu złożenia skargi do sądu administracyjnego żądane we wniosku informacje publiczne nadal nie zostały przekazane wnioskodawczyni, co oznacza, iż Starosta [...] pozostawał w bezczynności.

Należy jednak zauważyć, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego organ udostępnił żądane informacje, co potwierdza kserokopia wiadomości e-mail przesłanej do skarżącej w dniu 25 stycznia 2016r. znajdująca się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy brak podstaw do orzekania o zobowiązaniu organu do udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie więc Sąd stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku.

W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zważywszy na fakt, że okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i po wniesieniu skargi do Sądu organ udostępnił żądaną informację, a brak wcześniejszej reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynikał między innymi z problemów organizacyjnych związanych z przeniesieniem części wydziałów Starostwa Powiatowego w B. do nowo przejętego przez organ budynku. Okoliczności te nie pozwalają na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa i wymierzenia organowi grzywny. Stąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

W punkcie trzecim wyroku Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c i § 15 rozporządzenia. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się możliwości podwyższenia stawki minimalnej za czynności adwokackie, bowiem nie wystąpiła żadna z okoliczności, o których mowa § 15 ust. 3 rozporządzenia uprawniających do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewyższającej stawkę minimalną. Fakt złożenia oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata na podstawie § 16 rozporządzenia nie obliguje Sądu do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w tymże oświadczeniu. Zdaniem Sądu, sprawa poddana sądowej kontroli nie jest zawiła ani obszerna, a tym samym nakład pracy pełnomocnika w związku z występowaniem w przedmiotowej sprawie był niewielki, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej.

B.A.