Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2602/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. M. kwotę 5.117 (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy orzeczenie Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r., którym ustalono odszkodowanie za zabudowaną nieruchomość, wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa, położoną w K., oznaczoną jako działka ew. nr [...] (obr. [...]), na rzecz p. A. M. w wysokości [...] zł (pkt 1), oraz orzeczono o waloryzacji kwoty [...] zł., stanowiącej odszkodowanie wypłacone p. A. M. na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2006 r., która - po waloryzacji - wynosi [...] zł (pkt 2) i o zobowiązaniu p. A. M. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty w wysokości [...] zł., stanowiącej różnicę pomiędzy odszkodowaniem ustalonym w pkt 1 decyzji a zwaloryzowaną wysokością odszkodowania, wskazaną w pkt 2 decyzji (pkt 3).

Uzasadniając orzeczenie zreferowano przebieg sprawy wskazując m.in.:

- decyzją z [...] czerwca 2006 r. Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu prawa własności działki ew. nr [...] i ustalił odszkodowanie na rzecz p. A. C. (poprzednie nazwisko Skarżącej) w kwocie [...] zł; decyzja ta stała się ostateczna,

- decyzją z [...] lipca 2009 r., utrzymaną w mocy orzeczeniem [...] listopada 2010 r., z Minister Infrastruktury orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] czerwca 2006 r.,

- wyrokiem z 27 października 2011 r. (o sygn. akt: II SA/Wa 713/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] listopada 2010 r.,

- po ponownym rozpatrzeniu środków odwoławczych, wobec wyroku o sygn. akt: II SA/Wa 713/11, ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2012 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r.,

- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. (o sygn. akt: I SA/Wa 1031/12) oddalił skargę.

Następnie orzeczono ponownie w przedmiocie odszkodowania za działkę ew. nr [...], kwestionowaną decyzją z [...] czerwca 2014 r.

Uzasadniając orzeczenie, co do meritum, przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne:

- przytoczono stosowne regulacje, dotyczące sposobu wyceniania nieruchomości; wskazano, jakie były ustalenia rzeczoznawcy majątkowego w toku wyceny, jakim sposobem jej dokonano; oceniono operat szacunkowy, sporządzony dla celów wyceny, jako prawidłowy oraz skonstatowano, że odszkodowanie ustalono we właściwej kwocie,

- odnosząc się do do zarzutów p. A. M. (sformułowanych w odwołaniu) wskazano, że nie zasługują one na uwzględnienie; przywołano następującą argumentację:

- organ I. instancji prawidłowo orzekł o obowiązku zwrotu kwoty w wysokości [...] zł na rzecz Skarbu Państwa, stanowiącej różnicę pomiędzy zwaloryzowanym odszkodowaniem, wypłaconym na mocy decyzji z [...] czerwca 2006 r., a odszkodowaniem ustalonym decyzją z [...] czerwca 2014 r.; w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, przyznającej odszkodowanie, były właściciel wywłaszczonej nieruchomości, na nowo staje się wierzycielem podmiotu, na którego rzecz dokonano wywłaszczenia; odpowiedzialność ta jest ograniczona do różnicy pomiędzy kwotą zwaloryzowanego odszkodowania, a wartością na nowo ustalonego odszkodowania; w takiej sytuacji organ ma nie tylko uprawnienie, lecz obowiązek zaliczyć na poczet należnego odszkodowania wypłaconą już kwotę; strona wszak takie odszkodowanie już otrzymała; innymi słowy, ustalane ponownie odszkodowanie może dotyczyć tylko tej części szkody, która nie została jeszcze wyrównana; skoro na gruncie obecnie obowiązujących przepisów istnieje podstawa prawna do pomniejszenia w decyzji o ustaleniu odszkodowania jego wysokości o kwotę zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego wcześniej, to nie można przyjąć, że organy tak postępując w toku postępowania naruszyły prawo; skoro kwestia ta jest kompleksowo uregulowana nie ma potrzeby odwoływania się do regulacji prawa cywilnego, dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia, ograniczających w pewnych sytuacjach obowiązek zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej; na prawidłowość powyższego rozwiązania wskazał również Sąd Najwyższy w wyroku z 25 maja 2011 r. (sygn.. akt: II CSK 483/10), w którym stwierdzono, że art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782) należy zaliczyć do przepisów szczególnych, wyłączających drogę sądową dla dochodzenia waloryzacji odszkodowania,

- odnośnie zarzutu, że część obiektów, znajdująca się na działce ew. nr [...], stała się bezużyteczna oraz została zniszczona - co skutkowało powstaniem u skarżącej szkody - wskazano, że odszkodowanie za grunt powinno uwzględniać tylko tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio zostały przeznaczone pod realizację inwestycji o charakterze publicznym; w sytuacji gdy przejęciu z mocy prawa podlega tylko jedna działka wraz z częścią znajdującego się na niej budynku, jako część składowa tego gruntu, to niedopuszczalne jest ustalenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej wartości całego budynku usytuowanego na obu działkach (tak wyrok NSA o sygn. akt: I OSK 2297/11 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),

- odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku waloryzacji kwoty odszkodowania (ustalonego decyzją z [...] czerwca 2014 r.) wskazano, że zasada waloryzacji na dzień zapłaty jest dla podmiotu wywłaszczonego gwarantem urealnienia wysokości odszkodowania za odjęte prawo; wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji, a nie wartości nominalnej; waloryzacja odszkodowania następuje zawsze od momentu jego ustalenia do dnia zapłaty odszkodowania; ustalone odszkodowanie podlega przy tym waloryzacji od dnia wydania ostatecznej decyzji, ustalającej odszkodowanie; zatem możliwość poddania waloryzacji kwoty, ustalonej decyzją z [...] czerwca 2014 r., nastąpi od chwili kiedy stanie się ostateczna,

- dodatkowo żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, przy zastosowaniu mechanizmów waloryzacyjnych, stanowi roszczenie cywilnoprawne; chociaż źródłem tego roszczenia (stosunku cywilnoprawnego) jest akt administracyjny - decyzja o odszkodowaniu - załatwienie tej sprawy nie jest prawnie możliwe w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji; nie jest to bowiem sprawa z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 K.p.a., lecz sprawa cywilna w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014, poz. 101 ze zm.); ewentualny zaś spór między stronami, co do wysokości dokonanej waloryzacji i odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania, może zostać rozstrzygnięty przed właściwym miejscowo i rzeczowo sądem powszechnym.

W skardze, wywiedzionej przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, zarzucono naruszenie przepisów:

- postępowania:

- art. 8 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie, powinien podejmować działania mające na celu wzbudzenie zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

- art. 11 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której organ powinien podjąć działania mające na celu przekonanie Skarżącej o zasadności wydanego rozstrzygnięcia;

- art. 107 § 3 K.p.a. (w wyniku oczywistego błędu pisarskiego, w kontekście treści zarzutu, w skardze wskazano § 1), poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia, z którego nie wynika, na jakiej podstawie organ odwoławczy utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję;

- art. 139 K.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej na niekorzyść Skarżącej,

- prawa materialnego, poprzez nieuzasadnione zastosowanie w sprawie art. 132 pkt. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy nie doszło do spełnienia przesłanek, przewidzianych przez ustawodawcę, których spełnienie uzasadnia zastosowanie tego przepisu.

Wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania oraz uchylenie orzeczeń organów obu instancji.

Uzasadniając skargę, co do naruszenia przepisu prawa materialnego, podniesiono m.in.:

- zgodnie z art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu,

- zasadnym wydaje się jednak przyjęcie stanowiska, że niniejszy przepis dotyczy sytuacji, w której dochodzi do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, w zakresie dotyczącym samego wywłaszczenia nieruchomości; jest to sytuacja w której decyzja zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego, wskutek wadliwego orzeczenia w przedmiocie samego wywłaszczenia, a tym samym odpada podstawa określenia i wypłaty odszkodowania; rodzi to po stronie osoby, która otrzymała odszkodowanie obowiązek jego zwrotu w zwaloryzowanej wysokości; w konsekwencji, ilekroć dochodzi do stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia, jedynie z tego powodu, że uprzednio doszło do błędnego oszacowania wartości nieruchomości, a tym samym wysokości należnego odszkodowania wywłaszczanemu właścicielowi, brak jest uzasadnienia dla zastosowania reguły, przewidzianej w art. 132 ust 3a; w takiej bowiem sytuacji, sam fakt zasadności i konieczności wywłaszczenia nieruchomości nie jest kwestionowany, a co za tym idzie nie jest kwestionowane samo uprawnienie wywłaszczanego właściciela do uzyskania odszkodowania; kwestią podlegająca rozstrzygnięciu w postępowaniu, prowadzonym wskutek stwierdzenia nieważności dotychczasowej decyzji bądź jej uchylenia, będzie jedynie ponowne ustalenie, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, wartości nieruchomości jak i składników na niej się znajdujących, w taki sposób aby oddać jej faktyczną wartość, a co za tym idzie ustalić odszkodowanie w należytej wysokości,

- w takiej sytuacji zastosowanie w danej sprawie reguły art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzi do naruszenia normy przewidzianej w danym przepisie i nie znajduje uzasadnienia,

- w stanie faktycznym objętym niniejszą skarga, decyzją z [...] lipca 2009 r. orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] czerwca 2006 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie, a w pozostałej części odmówiono stwierdzenia nieważności tej decyzji; w jej uzasadnieniu stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego jest prawidłowa, a jedynie operat szacunkowy jest wadliwy; decyzją z [...] kwietnia 2012 r. utrzymano w mocy to orzeczenie a prawomocnym wyrokiem o sygn. akt I SA/Wa 1031/12 skarga na nie została oddalona,

- wobec powyższego zostało wszczęte postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za prawo własności nieruchomości, które zostało wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji z [...] czerwca 2006 r.,

- pismem z 28 lutego 2014 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wystąpiła z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, z jednoczesnym orzeczeniem o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania przez Skarżącą,

- w związku z powyższym, na podstawie art. 132 ust. 3 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, doszło do zwaloryzowania kwoty określonej w operacie szacunkowym i ustalenia jej wysokości na [...] zł, a w decyzji z [...] czerwca 2014 r. orzeczono m.in. o zobowiązaniu Skarżącej do zwrotu kwoty w wysokości [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy ustalonym odszkodowaniem a zwaloryzowaną wysokością uzyskanego już odszkodowania,

- do waloryzacji odszkodowania, na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, mogłoby dojść jedynie w sytuacji stwierdzenia nieważność całości decyzji z [...] czerwca 2006 r.; stwierdzono jednakże jej nieważność jedynie w części, dotyczącej wysokości ustalonego odszkodowania; w związku z tym podstawa uzasadniająca jego przyznanie nie odpadła,

- przytoczono stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawione w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2012 r. (o sygn. akt I OSK 830/11 – dostępny w CBOSA); "W okolicznościach rozpatrywanej sprawy literalna wykładnia cytowanego przepisu nie jest jednak wystarczająca. Skoro bowiem doszło do odebrania prawa własności nieruchomości to przedmiotem sporu jest jedynie wysokość należnego odszkodowania ustalanego odrębną decyzją, a nie okoliczność czy odszkodowanie w ogóle jest należne. W sytuacji, gdy odszkodowanie jest należne i w rozpatrywanej sprawie zostało wypłacone w toku postępowania (przed uostatecznieniem się decyzji odszkodowawczej) w kwocie niższej od ostatecznie ustalonej, to w takim przypadku nie może dojść do ponownej wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości, lecz jedynie w takiej części, która - jako należna - przewyższa kwotę dotychczas wypłaconą. (...) W okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje zatem zastosowania art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ wypłacona dotychczas kwota odszkodowania - w świetle kolejnej decyzji odszkodowawczej - jest należna. Powołany przepis należy natomiast odnieść do sytuacji, w której uchylenie decyzji odszkodowawczej skutkuje nienależnością wypłaconego na podstawie tej decyzji odszkodowania.",

- podobne stanowisko w tym zakresie wyraził Sąd Okręgowy w Poznaniu, w uzasadnieniu wyroku z 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt XII C 2086/14): "Przechodząc w kontekście powyższego do analizy przepisu art. 132 ust. 3a ustawy, należy dojść do wniosku, iż intencją ustawodawcy było uregulowanie obowiązku zwrotu odszkodowania w sytuacji, gdy dochodzi do trwałego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę do wypłacenia tego odszkodowania. Gdyby przepis interpretować w sposób zaproponowany przez powoda oznaczałoby to, że strona zobligowana byłaby zwrócić wypłacone odszkodowanie tylko po to, aby następnie otrzymać je ponownie w nowej wysokości. Niewątpliwie nie taka zaś była intencja racjonalnego ustawodawcy. Jakkolwiek decyzja Starosty (...) została uchylona, to akt wywłaszczeniowy nadal pozostawał w mocy. Nie może budzić zastrzeżeń, że w takiej sytuacji odszkodowanie nadal jest należne, nie odpadła zatem podstawa prawna jego świadczenia w rozumieniu art. 410 § 2 kpc",

- przywołano również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 stycznia 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1092/11 – dostępny w CBOSA), w którym wskazano wprost: "iż przepis art. 132 ust. 3a ugn nie ma zastosowania w sytuacji, gdy stronie przysługuje roszczenie, co do różnicy pomiędzy kwotą ustalonego ponownie odszkodowania a kwotą odszkodowania już wypłaconego. Zdaniem Sądu z przepisu tego wynika obowiązek zwrotu zwaloryzowanego świadczenia, jednakże wtedy, gdy wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia skutkuje tym, iż odszkodowanie już nie przysługuje.",

- niniejsza sytuacja jest o tyle kuriozalna, że w przypadku w którym Skarżąca zapłaciłaby wskazana decyzją kwotę, dopłacałaby do inwestycji, w wyniku której została pozbawiona własności nieruchomości; przyjęcie takiego stanowiska w sposób rażący narusza immanentne zasady przewidziane przez ustawodawcę w K.p.a., jak i prawa przysługujące wywłaszczanym właścicielom na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy (k. 101) Pełnomocnik oświadczył, że Skarżąca nie kwestionuje wysokości odszkodowania za nieruchomość, ustalonego decyzją organu I. instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Słusznie jednak podniesiono, że decyzję wydano z naruszaniem przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wypada odnotować, że organ administracji nie w pełni precyzyjnie zrekonstruował kluczowe uwarunkowania formalne sprawy. Referując przebieg istotnych zdarzeń wskazał mianowicie ogólnie, jakoby stwierdzono nieważność decyzji z [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie wywłaszczenia, w sytuacji gdy – na co słusznie zwrócono uwagę w skardze – ostateczną decyzją z [...] lipca 2009 r. orzeczono wyłącznie o nieważności tego aktu w zakresie wypłaty odszkodowania.

W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do tego, czy trafnie uznano o potrzebie waloryzacji kwoty wypłaconego odszkodowania na podstawie decyzji z [...] czerwca 2006 r., w sytuacji, gdy decyzją z [...] czerwca 2014 r. ponownie orzeczono o należnym odszkodowaniu – zresztą - w kwocie wyższej niż uprzednio.

Podstawę orzekania o waloryzacji stanowił art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym wyrażono generalnie zasadę waloryzacji zwracanych kwot odszkodowania. gdy decyzję w tym przedmiocie uchylono bądź stwierdzono jej nieważność. Wskazany przepis wyraża jednak wyłącznie zasadę ogólną i, na co słusznie zawraca się uwagę w judykaturze (patrz m.in. orzeczenia przywołane w skardze), wymaga stosownej wykładni w kontekście sprecyzowania przypadków, gdy waloryzacja ma być dokonywana.

Jak zauważono w skardze w orzecznictwie bywa prezentowany pogląd, że przepis art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajduje zastosowania, gdy nie wyeliminowano decyzji w przedmiocie wywłaszczenia, lecz jedynie w kwestii odszkodowania. Generalnie jest to teza zbyt daleko idąca. Uznanie jej za trafną, skutkowałoby bowiem wyłączeniem zasady waloryzacji zwracanych kwot w sytuacji, gdy np. decyzją w przedmiocie odszkodowania orzeczono o jego wypłacie osobie, która do niego nie była uprawniona (np. na skutek zbycia nieruchomości jeszcze przed jej wywłaszczeniem). Jednakże trafnie oceniono w orzecznictwie, że o ile ostatecznie ponownie orzeczono o wypłacie odszkodowania na rzecz tej samej osoby nie rozstrzyga się o zwrocie odszkodowania, a jedynie do takiego przypadku stosuje się reguła waloryzacji.

Odnosząc powyższą uwagę do realiów przedmiotowej sprawy, wypada wskazać, że o ile na dzień ponownego orzekania w przedmiocie odszkodowania, uprzednio należna kwota nie została jeszcze zwrócona, należy najpierw rozważyć, czy pomiędzy kwotą należną a już wypłaconą jest różnica. O ile wypłacono większą kwotę, zwrotowi powinna podlegać różnica i to wyłącznie do niej znajdzie zastosowanie reguła waloryzacji. Jedynie bowiem w danym zakresie odszkodowanie powinno podlegać zwrotowi na dzień orzekania. Z kolei o ile odszkodowanie ma być wyższe w stosunku do kwoty już wypłaconej należy wskazać w orzeczeniu jego ogólną kwotę oraz orzec o wypłacie stosownej różnicy na rzecz uprawnionego. Brak natomiast kwoty która mogłaby zostać zwaloryzowana.

Tak więc, w realiach przedmiotowej sprawy, należało orzec o wypłacie należnej kwoty, wynikającej z różnicy pomiędzy uprzednio wypłaconą kwotą – niższą, a należna - wyższą, wobec ustalonej ostatecznie wartości pełnego, należnego Skarżącej odszkodowania.

Wymaga podkreślenia, że na dzień orzekania o odszkodowaniu w określonej kwocie, nie można już uznać, aby zachodził obowiązek zwrotu pobranego odszkodowania w tej samej sumie, w myśl art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stąd zasada waloryzacji nie znajdzie w ogóle zastosowania. Zwrotowi może podlegać jedynie kwota nienależnie pobrana, zaś na dzień ponownego orzekania o odszkodowaniu, gdy przewyższa ono sumę pobraną, nie ma już mowy o bezpodstawnym przysporzeniu po stronie wywłaszczonego.

Wadliwa wykładania wskazanej regulacji, wobec przyjęcia jakoby waloryzacji podlegała cała kwota wypłaconego uprzednio odszkodowania, skutkuje naruszaniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy – orzeczono o obowiązku zwrotu stosowanej różnicy między kwotą uprzednio zwaloryzowanego już pobranego odszkodowania a sumą ponownie oszacowanego.

Nie są z kolei zasadne zarzuty naruszania przepisów prawa procesowego. Wbrew wywodom skargi, z treści uzasadnienia decyzji, pomimo częściowo wadliwego opisu stanu faktycznego, wynika, dlaczego uznano, że Skarżąca winna dopłacić określoną kwotę, choć ocena w tym zakresie wyrażona przez organ była błędna (chybiony zarzuty naruszania art. 8, 11, i 107 § 3 K.p.a.). Z kolei wskazany w skardze art. 139 K.p.a. nie znajdzie w danej sprawie zastosowania bowiem organ odwoławczy w ogóle nie zmodyfikował decyzji organu I. instancji, lecz utrzymał ją w mocy, zaś wyrażona w tym przepisie reguła nie odnosi się do przypadku ponownego orzekania w sprawie w następstwie wyeliminowania z obrotu uprzedniego orzeczenia, wobec stwierdzenia jego nieważności.

Także z urzędu Sąd nie dopatrzył się innych wad niż wskazane wyżej naruszenie prawa materialnego, które mogłyby także prowadzić do uchylenia skarżonego aktu.

W takiej sytuacji Sąd nie uwzględnił wniosku o uchylenie także orzeczenia organu I instancji. W skardze nie wykazano ani Sąd nie dopatrzył się z urzędu, aby było to niezbędne dla załatwienia sprawy, w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W decyzji organu I. instancji, wskazano wysokość całego należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, która nie jest kwestionowana. Rolą organu będzie wyłącznie orzeczenie o kwocie odszkodowania, należnej do wypłaty Skarżącej. Dopiero jeżeli, w toku procedowania w sprawie, zostaną ujawnione okoliczności, wykraczające poza możliwość uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 K.p.a., organ odwoławczy wyda decyzję kasatoryjną (art. 138 § 2 K.p.a.).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), na które składają się: kwota 1500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.