Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1885/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1885/20

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z [...].07.2020 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 81 c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz. 1186, dalej p.b.) oraz art. 123, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 2, art. 264 § 1 oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej k.p.a.), ustalił koszty postępowania administracyjnego na kwotę [...]zł, stanowiącą należność za wykonanie ekspertyzy technicznej muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]) oraz zobowiązał do ich poniesienia A. N. zam. ul. [...], [...] L. i J. N., ul. [...], [...] L. w terminie 30 dni od daty doręczenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że działając w sprawie muru zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. - wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. nakazał właścicielom: J. N. zam. w L. przy ul. [...] i A. N. zam. w L. przy ul. [...] przedstawić ekspertyzę techniczną muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]), w terminie 1 miesiąca, od dnia gdy postanowienie stanie się ostateczne.

Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., znak [...]

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. sygnatura akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na wyżej wymienione postanowienie.

Ponieważ zobowiązani - pomimo monitów z dnia [...] października 2013 r. oraz z dnia [...] listopada 2013 r. nie przedłożyli stosownej ekspertyzy, stwierdzono że zastosowanie ma art. 81 c ust. 4 p.b. Zgodnie z tym przepisem: w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno- budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. wystosowano do wybranych podmiotów zaproszenie do złożenia ofert na sporządzenie wyżej wymienionej ekspertyzy technicznej. Spośród złożonych ofert organ wybrał ofertę Firmę A z siedzibą przy ul. [...], [...] P. (z dnia [...] marca 2014 r.), wyboru oferty dokonano z uwagi na kryterium cenowe, powyższy podmiot zaproponował najniższą cenę w kwocie [...]zł (brutto).

W dniu [...] lipca 2014 r. stosowna ekspertyza została złożona przez wyżej wskazany podmiot w siedzibie Inspektoratu.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] nakazano J. N. oraz A. N. wykonać poniżej wskazane roboty budowlane w celu doprowadzenia muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]) do stanu zgodnego z prawem, polegające na :

- wykonaniu dodatkowej wspornikowej ścianki żelbetowej pomiędzy pilastrami, na całej długości przedmiotowego muru ogrodzeniowego (od ulicy [...], aż do istniejącego budynku gospodarczego w głębi podwórza). Ściankę należy wykonać do wysokości minimum równej rzędnej powierzchni terenu przy murze od strony działki nr [...], natomiast posadowić na głębokości poniżej przemarzania, lecz nie płycej niż obliczeniowa głębokość minimalna zakotwienia ścianki wspornikowej. Ściankę należy wykonać o grubości minimalnej około 24cm (licząc na wysokość lawy fundamentowej)- tzn. mieszankę betonową należy ułożyć od lica pilastrów z klinikieru do lica istniejącego muru pomiędzy pilastrami,

- wykonaniu zbrojenia ścianki, które należy połączyć poprzez pręty wklejane z pilastrami ze ścianą budynku gospodarczego. Poniżej poziomu terenu ściankę należy wykonywać odcinkowo wykopami o długości nie większej niż 1m. Na czas prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych na potrzeby wykonania podziemnej części ściany oporowej zaleca się obniżenie poziomu terenu po stronie działki nr [...] co zagwarantuje bezpieczeństwo prowadzenia robót. Podstawą do wykonania robót budowlanych związanych z wykonaniem żelbetowej ściany oporowej powinien być projekt naprawy opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia budowlane,

- dodatkowym wykonaniu tynku cementowego oraz izolacji przeciwwilgociowej pionowej na podziemnej części muru z pustaków szczelinowych. Izolację należy wyprowadzić około 30 cm ponad powierzchnię terenu,

Powyższe roboty budowlane należało wykonać w terminie do [...] listopada 2016 r.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak [...]

Z uwagi na zlecenie przez organ wykonania stosownej ekspertyzy, z powodu jej niedostarczenia przez zobowiązanych, pozostały nieuregulowane koszty podjętych działań po stronie organu administracji, które w myśl przepisów ustawy prawo budowlane pokrywane są przez zobowiązanego do przedłożenia stosownej ekspertyzy na podstawie art. 81 c ust. 4 p.b.

Zgodnie z treścią art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1) lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Koszty związane ze sporządzeniem ekspertyzy należało uznać za koszty poniesione z winy stron, tj. A. N. oraz J. N., zam. ul. [...], [...] L. , ponieważ strony te zostały zobowiązane - postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. - do przedłożenia stosownej ekspertyzy, a w zakreślonym terminie tego nie wykonały.

Stosownie do art. 264 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Wskazano, że sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" jest zaleceniem dla organu i nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach, por. np. wyrok ŃSA z [...] września 2007 r., sygn. II GSK [...], LEX nr 374835, w którego uzasadnieniu stwierdzono: okoliczność zaś, iż "jednocześnie" z wydaniem zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej organ nie wydał postanowienia o kosztach na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. nie oznacza naruszenia tego przepisu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, iż organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniósł J. N. zarzucając, że zostało ono wydane zostało bez podstawy prawnej, bez określenia sprawy administracyjnej w jakiej ustalono koszty postępowania administracyjnego. Zobowiązanie dotyczy wadliwej i niekompletnej ekspertyzy technicznej, wykonanej na podstawie niewłaściwego stanu prawnego, zaś przedmiot opracowanej ekspertyzy jest inny, niż nałożony obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej postanowieniem z dnia [...].01.2013r. PINB zobowiązany jest posiadać i zapewne posiada wykwalifikowanych pracowników z uprawnieniami budowlanymi, którzy mogli samodzielnie dokonać oceny stanu technicznego nieskomplikowanego obiektu lub urządzenia jakim jest mur ogrodzeniowy obok domu jednorodzinnego. Strony postępowania nie mogą więc ponosić kosztów, które nie wynikają z winy stron postępowania, lecz zostały niepotrzebnie poniesione. Koszty te nie są bezpośrednio związane z żadną konkretną sprawą administracyjną zmierzającą do załatwienia określonej sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].10.2020 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) w zw. z art. 81c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: "p.b."), ustalił koszty postępowania administracyjnego na kwotę [...]zł, stanowiącą należność za wykonanie ekspertyzy technicznej muru z cegły klinkierowej o długości ok 7,10 m, posadowionego na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] oraz zobowiązał A. N. (zam. ul. [...] [...] [...] L.) i J. N. (zam. ul. [...] [...] [...] L. ) do poniesienia ww. kosztów w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. na wskazany rachunek bankowy.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na obowiązek uiszczenia określonych kosztów postępowania przez stronę mogą wskazywać również przepisy ustaw szczególnych. Takim też przepisem jest art. 81c ust. 2 p.b., zgodnie z którym, organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Natomiast zgodnie z art. 81c ust. 4 p.b., w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

W niniejszej sprawie J. oraz A. N. (jako współwłaściciele dz. nr ewid. gr. [...] znajdującej się przy ul. [...] w L.) zostali zobowiązani postanowieniem PINB z dnia [...] stycznia 2014 r. do przedłożenia ekspertyzy technicznej muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]), w terminie miesiąca od dnia gdy postanowienie stanie się ostateczne. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym i nie zostało wykonane przez zobowiązanych dobrowolnie. Zatem wobec jednoznacznego brzemienia art. 81c ust. 4 p.b. organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy na koszt osób zobowiązanych do ich dostarczenia. Konsekwencją uchylania się przez stronę od obowiązków wynikających nałożonych na nią przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. jest podjęcie przez tenże organ działań w oparciu o art. 81c ust. 4 p.b., czyli możliwość zlecenia wykonania ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Wobec tego zachodziła taka sytuacja, w której chcąc doprowadzić w celach dowodowych do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ sam był tymczasowo zobowiązany do wyłożenia związanych z tym kwot pieniężnych, a następnie dopiero rozliczenia ich w sytuacji określonej treścią art. 265 k.p.a., przy czym treść tego przepisu nie wyklucza następnie zastosowania w takim przypadku treści art. 264 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt: V SA/Wa [...], LEX nr: 582175).

Zgodnie z art. 265 k.p.a., wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Zdaniem WWINB w sprawie nie może znajdować zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. ani art. 263 § 2 k.p.a., (na których organ I instancji oparł także zaskarżone postanowienie), ponieważ sprawy z zakresu prawa budowlanego z samej swej istoty charakteryzują się wysokim kosztem środków dowodowych; kwestie ponoszenia wydatków na środki dowodowe p.b. reguluje samodzielnie, w sposób różny od ogólnych zasad postępowania administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w G. z dnia [...] grudnia 2000 r. sygn. akt: II SA/Gd [...]). Z kolei zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że użyte w tym przepisie sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, iż organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt: II GSK [...], LEX nr: 374835; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt: II SA/Łd [...], LEX nr: 1467989).

Wobec powyższego PINB był upoważniony do wydania postanowienia na podstawie art. art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 c ust 4 p.b. W sytuacji gdy skarżący nie wykonywali obowiązku i sporządzono ekspertyzę na ich koszt, to wyłącznie postanowienie wydane na ww. podstawie może być tytułem egzekucyjnym. Brak ww. postanowienia uniemożliwia egzekucję kosztów postępowania, które zobligowani są ponieść, z mocy przepisu szczególnego - art. 81c ust. 4 p.b.

Odnosząc się do zarzutu stosowania nieodpowiednich przepisów w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu (po ustaleniu, że przedmiotowy obiekt powstał przed [...] stycznia 1995 r.) wskazano, że postępowanie prowadzone przez PINB zostało wszczęte dnia [...] lipca 2010 r., zatem w kwestii badania stanu technicznego obiektu budowlanego zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego. Natomiast zarzuty dotyczące wydanego przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. nie mogą być na tym etapie rozpatrywane przez WWINB. Postanowienie to jest ostateczne, a zatem podlegało wykonaniu, stąd zlecenie sporządzenia ekspertyzy technicznej osobie trzeciej wobec uchylania się od obowiązku jej sporządzenia przez zobowiązanych, było uzasadnione.

Z uwagi na oparcie zaskarżonego postanowienia na nieodpowiedniej podstawie prawnej (art. 81 c ust. 4 p.b. oraz art. 123, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 2 , art. 264 § 1 k.p.a.) oraz uciążliwość finansową zasadne było uchylenie postanowienia PINB w całości i wyznaczenie nowego terminu uiszczenia wskazanej kwoty w wysokości [...] zł do dnia [...] listopada 2020 r.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie J. N. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie w całości, a także zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, zgodnie z art. 135. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; w skrócie p.p.s.a.).

Zarzucił, że decyzja kończąca postępowanie została wydana wprost niezgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA. Stąd wniósł o stwierdzenie nieważności:

- decyzji WWINB wydanej w II instancji, nr [...] z dnia [...].05.2016r.,

- decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: PINB) ją poprzedzającej wydanej w I instancji ozn. [...] z dnia [...].02.2016r.

i wszystkich postanowień związanych z w/w decyzjami, w tym nakładającymi przedstawienie ekspertyzy technicznej i ustalającymi koszty postępowania administracyjnego.

Wniósł też o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec wszystkich zobowiązanych, prowadzonego w celu egzekucji obowiązku nałożonego w/w decyzjami.

Uzasadniając powyższe wskazał, m.in., że organ nie mógł przeprowadzić oględzin przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Podniósł, że nie określono sprawy, tak aby było wiadomo w jakiej konkretnie sprawie toczy się postępowanie. Sprawa powinna być określona w taki sposób aby nie budziło to wątpliwości na jakiej podstawie prawnej toczy się postępowanie administracyjne oraz co jest przedmiotem tego postępowania (ogrodzenie o jakiej długości, czy mur ale jaki konkretnie, czy dom jednorodzinny) i kto jest podmiotem w sprawie (strony postępowania). Zarzucił naruszenie art. 62. k.p.a., który określa kiedy można prowadzić jedno postępowanie w kilku sprawach. Organ może nakazać przedstawienie ekspertyzy technicznej tylko w konkretnej sprawie, w której może ona służyć jako dowód. Organ nie mógł więc nakazywać przedstawienia ekspertyzy technicznej w bliżej nieokreślonym postępowaniu administracyjnym (bezprzedmiotowym). Ponadto zarzucono wskazanie błędnej podstawy prawnej.

W postanowieniu PINB z dnia [...].07.2020r. wskazano art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r., zaś w postanowieniu z dnia [...].01.2013r. wskazano art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Opracowanie ekspertyzy technicznej wg niewłaściwego staniu prawnego mogło wynikać z błędnego pouczenia w postanowieniu z dnia [...].01.2013r. Wskazano również, że ekspertyza nie odnosi się zupełnie do przepisów techniczno - budowlanych, a więc jest niekompletna.

Skarżący wskazał również, że postępowanie dowodowe rażąco naruszało prawo, a organ powinien wykluczyć sytuację, że pozwolenie na budowę dot. rozbudowy budynku mieszkalnego obejmuje swym zakresem przedmiotowy muru z cegły klinkierowej, zaś organ orzeka brak pozwolenia na budowę na ten mur.

Ponadto wskazano, że organy nie zapoznały się z Projektem Techniczno - Budowlanym (czerwiec 1992 r.) zatwierdzonym stosownym pozwoleniem na uzyskanie dobudowy - rozbudowy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2020 r. nr [...], uchylającego w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...].07.2020 r. nr [...] W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) w zw. z art. 81c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: "p.b."), ustalił koszty postępowania administracyjnego na kwotę [...]zł, stanowiącą należność za wykonanie ekspertyzy technicznej muru z cegły klinkierowej o długości ok 7,10 m, posadowionego na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] oraz zobowiązał A. N. (zam. ul. [...] [...] [...] L.) i J. N. (zam. ul. [...] [...] [...] L. ) do poniesienia ww. kosztów w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. na wskazany rachunek bankowy.

Podstawa materialnoprawna zaskarżonego postanowienia oparta została na art. art. 81c ust. 4 p.b. w zw. z art. 264 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 264 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Sąd orzekający podziela pogląd, że sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" jest zaleceniem dla organu i nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach, por. np. wyrok NSA z [...] września 2007 r., sygn. II GSK [...], LEX nr 374835, w którego uzasadnieniu stwierdzono: okoliczność zaś, iż "jednocześnie" z wydaniem zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej organ nie wydał postanowienia o kosztach na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. nie oznacza naruszenia tego przepisu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, iż organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania.

Na podstawie art. 81c ust 2 p.b. organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia na właściciela lub zarządcę budynku, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Należy wskazać, że przepis art. 81c ust. 2 p.b., który przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu faktycznego obiektu budowlanego, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie, wykorzystując własną wiedzę i środki, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2020 r., II OSK [...], wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2019 r., II SA/Wr [...]).

Natomiast zgodnie z art. 81c ust. 4 p.b., w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

W niniejszej sprawie J. oraz A. N. (jako współwłaściciele dz. nr ewid. gr. [...] znajdującej się przy ul. [...] w L.) zostali zobowiązani postanowieniem PINB z dnia [...] stycznia 2014 r. do przedłożenia ekspertyzy technicznej muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]), w terminie miesiąca od dnia gdy postanowienie stanie się ostateczne. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym i nie zostało wykonane przez zobowiązanych dobrowolnie.

Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., znak [...]

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. sygnatura akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na wyżej wymienione postanowienie.

Ponieważ zobowiązani - pomimo monitów z dnia [...] października 2013 r. oraz z dnia [...] listopada 2013 r. nie przedłożyli stosownej ekspertyzy, stwierdzono że zastosowanie ma art. 81 c ust. 4 p.b. Zgodnie z tym przepisem: w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno- budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. wystosowano do wybranych podmiotów zaproszenie do złożenia ofert na sporządzenie wyżej wymienionej ekspertyzy technicznej. Spośród złożonych ofert organ wybrał ofertę Firmy A z siedzibą przy ul. [...], [...] P. (z dnia [...] marca 2014 r.), wyboru oferty dokonano z uwagi na kryterium cenowe, powyższy podmiot zaproponował najniższą cenę w kwocie [...]zł (brutto). W dniu [...] lipca 2014 r. stosowna ekspertyza została złożona przez wyżej wskazany podmiot w siedzibie Inspektoratu.

Sąd wskazuje, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy kwestii merytorycznych związanych z tym, czy i kiedy powstał płot oraz jakie prace wykonywano na przedmiotowej nieruchomości, a także zasadności i jakości sporządzonej w sprawie ekspertyzy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie zwrot kosztów postępowania administracyjnego i to postępowanie ma tak naprawdę charakter stricte procesowy.

Bezsporne w niniejszym stanie faktycznym jest, że postanowienie o wykonaniu ekspertyzy technicznej muru jest prawomocne. Należy wskazać, że na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. PINB, a w II instancji WWINB nakazał właścicielom: J. N. zam. w L. przy ul. [...] i A. N. zam. w L. przy ul. [...] przedstawić ekspertyzę techniczną muru z cegły klinkierowej, o długości ok. 7,10 m, posadowionego na działce przy ul. [...] (działka nr [...]), w terminie 1 miesiąca, od dnia gdy postanowienie stanie się ostateczne. Postanowienie to stało się ostateczne i prawomocne po odrzuceniu skargi przez WSA.

Tego prawomocnego obowiązku skarżący nie wykonali. Zatem wobec jednoznacznego brzemienia art. 81c ust. 4 p.b. organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy na koszt osób zobowiązanych do ich dostarczenia. Konsekwencją uchylania się przez stronę od obowiązków wynikających nałożonych na nią przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. jest podjęcie przez tenże organ działań w oparciu o art. 81c ust. 4 p.b., czyli możliwość zlecenia wykonania ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Wobec tego zachodziła taka sytuacja, w której chcąc doprowadzić w celach dowodowych do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ sam był tymczasowo zobowiązany do wyłożenia związanych z tym kwot pieniężnych, a następnie dopiero rozliczenia ich w sytuacji określonej treścią art. 265 k.p.a., przy czym treść tego przepisu nie wyklucza następnie zastosowania w takim przypadku treści art. 264 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt: V SA/Wa [...], LEX nr: 582175).

Z uwagi na oparcie zaskarżonego postanowienia na nieodpowiedniej podstawie prawnej (art. 81 c ust. 4 p.b. oraz art. 123, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 2 , art. 264 § 1 k.p.a.) oraz uciążliwością finansową zasadne było uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia PINB w całości i wyznaczenie nowego terminu uiszczenia wskazanej kwoty w wysokości [...] zł do dnia [...] listopada 2020 r. Organ II instancji jako podstawę prawną prawidłowo wskazał art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 4 p.b.

W niniejszej sprawie brak jest zasadnych zarzutów. Liczne kwestie merytoryczne podnoszone przez stronę skarżącą, w tym zasadność nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu. Postanowienie w zakresie nałożenia tego obowiązku (wykonania ekspertyzy muru) jest prawomocne, dlatego ocenie podlegała wyłącznie zasadność ustalenia kosztów postępowania administracyjnego. W przedmiotowym stanie faktycznym koszty te ustalono w sposób prawidłowy i zgodny z procedurą administracyjną.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.