Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 3097/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

. Sygn. akt 3 II SA/Wr 3097/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała Sędziowie : Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska ( sprawozdawca ) Protokolant - aplikant prok. Tomasz Łoziński Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania S. K. z lokalu położonego w R. [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej 10 zł ( słownie: dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Sygn. akt 3 II SA/Wr 3097/2001 1

UZASADNIENIE

W dniu [...]roku Wojewoda D. decyzją Nr [...]uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ś. Nr [...] z dnia [...]roku orzekającą o wymeldowaniu S. K. z lokalu położonego w R. [...] i orzekł o odmowie wymeldowania S. K. z przedmiotowego lokalu.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył , iż [...] r. na wniosek Z. K. Burmistrz Miasta i Gminy Ś. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania S. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w R. [...] . W osnowie decyzji organu pierwszej instancji powołano się na unormowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87 , poz. 960 ). Uzasadniając tę decyzję stwierdzono , że w sprawie zostały łącznie spełnione ustawowe przesłanki określone w części pierwszej wskazanego przepisu, bowiem S. K. utracił pochodne uprawnienia do przedmiotowego lokalu na postawie wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]r., sygn. akt [...], orzekającego eksmisję S. K. z przedmiotowego lokalu oraz opuścił miejsce pobytu stałego w wyniku wykonania w dniu [...]r. przez Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w L. orzeczonej eksmisji.

Rozpatrując odwołanie wniesione przez S. K. organ drugiej instancji uznał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika wprawdzie utrata pochodnych uprawnień do lokalu , jednakże brak jest podstaw do przyjęcia , że doszło do opuszczenia spornego lokalu w myśl art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - jak wywodził organ - przez " opuszczenie lokalu" należy rozumieć dobrowolną zmianę miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Nie można jednak przyjąć zdaniem organu , że nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu w R. [...], ponieważ z akt bezspornie wynika, że nieobecność S. K. w miejscu dotychczasowego pobytu stałego spowodowana została jego osadzeniem w Zakładzie Karnym we W. , co nastąpiło [...] r. Wojewoda podkreślił, że odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest zamierzoną przez S. K. zmianą miejsca zamieszkania. Wykonanie przez uprawniony organ wyroku eksmisyjnego nie może być uznane za dobrowolne opuszczenie lokalu , gdyż eksmisja dotyczyła usunięcia rzeczy osobistych , zaś S. K. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały przed wykonaniem eksmisji wskutek osadzenia go w zakładzie karnym.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy, przyjmując odmiennie niż uczynił to organ pierwszej instancji stwierdził , że nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach

Sygn. akt 3 II SA/Wr 3097/2001

2

osobistych, a w konsekwencji brak jest podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu.

Nie godząc się z powyższą decyzją Z. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się jej uchylenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , a także błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie , że S. K. opuścił sporny lokal z powodu osadzenia go w Zakładzie Karnym we W. , a nie w połowie [...] roku.

W przekonaniu skarżącej na tle regulacji zawartej w przepisie art. 15 ust. 2 Wojewoda D. pominął okoliczność , że w omawianym przepisie chodzi o "faktyczne opuszczenie lokalu" , a nie tylko o "opuszczenie lokalu". Bez wątpienia zdaniem skarżącej - faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Zaskarżona decyzja doprowadza nadto do kuriozalnej sytuacji, wskutek której uniemożliwiono realizację prawomocnego wyroku eksmisyjnego, co w państwie prawa nie może mieć miejsca.

Podnosząc dodatkową , nieznaną wcześniej organom okoliczność, skarżąca wskazała , że S. K. kilka lat wcześniej, tj. w [...] roku opuścił dobrowolnie lokal przeprowadzając się do innego , położonego w R. [...]. Od tamtej pory w dotychczasowym miejscu zamieszkania pojawiał się sporadycznie , przychodząc jedynie po swoje rzeczy.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wypowiadając się zaś w przedmiocie nowej okoliczności faktycznej organ stwierdził , iż nie znajduje ona potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym , gdyż przeczy temu pismo Komisariatu Policji , z którego wynika , że S. K. nie przebywa w miejscu zameldowania od początku [...]r. Poza tym sam fakt , że pozostawił w tym lokalu swoje rzeczy osobiste - usunięte dopiero podczas eksmisji w dniu [...]r. i oddane pod dozór skarżącej -świadczy o braku podstaw do przyjęcia, iż opuścił to miejsce definitywnie przed osadzeniem w zakładzie karnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

Sygn. akt 3 II SA/Wr 3097/2001 3

poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.

Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).

W ocenie Sądu wniesiona skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960 ze zm. ) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby , która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji jest pierwsza norma prawna zawarta w cytowanym przepisie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dokonanie wymeldowania na tej podstawie prawnej jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich stanowi przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, przy czym w aktualnym stanie prawnym należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku sygn. K 20/01, mocą którego orzeczono , że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. l i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem wobec wyeliminowania normy art. 9 ust. 2 z systemu prawnego - nie zachodzą jakiekolwiek podstawy do badania , czy osoba , która ma zostać wymeldowana nadal posiada uprawnienia do przebywania w lokalu.

Drugą - i w obecnym stanie prawnym jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia czynności wymeldowania się.

Przy badaniu wystąpienia tej przesłanki organ drugiej instancji dopuścił się jednak naruszenia prawa błędnie przyjmując , iż S. K. nie opuścił spornego lokalu w świetle unormowań art. 15 ust.2 ustawy. Organ pominął bowiem okoliczność bezwzględnego związania go wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]roku sygn. akt [...] o eksmisji , nakazującym S. K., aby wraz z osobami

Sygn. akt 3 II SA/Wr 3097/2001

4

i rzeczami prawa jego reprezentującymi opróżnił , opuścił i wydał Z. K. lokal mieszkalny położony we wsi R. nr [...].

Organ administracji publicznej nie ma właściwości do podważenia mocy wyroku sądowego. Prowadzenie przez organ administracji publicznej postępowania wyjaśniającego w zakresie dobrowolnego opuszczenia lokalu w przypadku, gdy zapadł prawomocny wyrok sądu powszechnego, przesądzający co do okoliczności obowiązku faktycznego opuszczenia lokalu, stanowi naruszenie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi , iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd , który je wydał , lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dokonywanie wobec tego ustaleń odnośnie charakteru opuszczenia lokalu w związku z uprzednim osadzeniem S. K. w zakładzie karnym , braku przejawiania przez niego zamiaru zmiany miejsca zamieszkania, czemu dał wyraz w odwołaniu, badanie w tym kontekście dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego - uchybia rażąco mocy prawnej podjętego wyroku sądowego, stanowiąc naruszenie prawa materialnego oraz zasady ogólnej pogłębiania zaufania do organów państwa , wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy, tj. protokołu dotyczącego dokonania czynności przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego i wydania go wierzycielowi wynika, że czynności egzekucyjne zostały wykonane przez komornika sądowego w dniu [...]roku. Fakt , iż dłużnik w tym czasie był nieobecny z powodu jego przebywania w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, nie oznacza, że eksmisja nie miała miejsca i nie została wykonana. Bezsporne jest , że S. K. nie przebywał wówczas w miejscu dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Należy wobec tego przyjąć, iż doszło do opuszczenia przez niego spornego lokalu bez wymeldowania się.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji uchybił zatem normie art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu jako warunku obowiązującego przy wydaniu decyzji, prowadząc do podważenia mocy prawnej wyroku sądu powszechnego, co stanowi naruszenie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

W tym stanie rzeczy , na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd orzekł jak w pkt I i III sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w przepisie art. 200 tej ustawy.