Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 652/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d; art. 37k; art. 139; art. 141
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 139, 141 i 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm. ), w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. C., utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o:

1. uchyleniu w całości decyzji Starosty L. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o przyznaniu stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 4 czerwca 2002 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6;

2. uchyleniu w całości decyzji Starosty L. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o przyznaniu stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. płatnego miesięcznie w wysokości 80% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego;

3. odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 4 czerwca 2002 r.

T. C. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Ś. i wobec spełniania definicji osoby bezrobotnej oraz udokumentowania odpowiedniego stażu pracy i wieku, z dniem 4 czerwca 2002 r. nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej wynoszącej 120% kwoty zasiłku podstawowego. Wysokość świadczenia została zmieniona decyzją z dnia 5 lipca 2002 r. do wysokości 80% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego z dnia [...] r. nr [...].

Świadczenie przedemerytalne wypłacane było stronie przez PUP we L. Ś. do dnia 31 lipca 2004 r., tj. do czasu zmiany ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od dnia 1 sierpnia 2004 r., wypłatę świadczeń i zasiłków przedemerytalnych przejął bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W dniu 13 czerwca 2007 r. PUP we L. Ś. powziął wiadomość, że T. C. od 1 maja 2002 r. był płatnikiem podatku rolnego z powierzchni wynoszącej 2,193 ha przeliczeniowego. Jednocześnie uzyskano informację, że powierzchnia gruntów z każdym kolejnym rokiem była wyższa i na dzień 5 czerwca 2007 r. wynosiła 3,2785 ha przeliczeniowego.

Wobec zaistnienia okoliczności całkowicie wykluczających możliwość przyznania z dniem 4 czerwca 2002 r. T. C. świadczenia przedemerytalnego, Starosta L. w dniu 4 lipca 2007 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie. Po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia prawa własności do nieruchomości rolnej oraz jej powierzchni, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji uchylił swoje wcześniejsze orzeczenia przyznające stronie uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego.

Od powyższej decyzji T. C. wniósł odwołanie do Wojewody D.. Podniósł, że na dzień wydania przez Starostę decyzji pozbawiającej go świadczenia przedemerytalnego nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Ponadto wyjaśnił, że posiadane grunty nie były przez niego użytkowane, ponieważ zostały one wcześniej wydzierżawione P. K., co potwierdza dołączona do odwołania umowa dzierżawy sporządzona w dniu 1 marca 2002 r. Wobec przedstawionych faktów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.), obowiązującą w swym brzmieniu na dzień rejestracji strony w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Ś., osobą bezrobotną mogła zostać osoba, która nie była właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d). Definicja ta zachowuje swoją aktualność także pod rządami nowej ustawy o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy.

Stosownie natomiast do brzmienia art. 37k regulującego zasady przyznawania świadczenia przedemerytalnego, świadczenie to przyznawano po wstępnym ustaleniu, czy dana osoba w szczególności spełnia definicję bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli tak, w dalszej kolejności badano, jaki wiek osiągnęła i jaki okres uprawniający do emerytury posiada. Po ustaleniu pozytywnych przesłanek pozwalających na przyznanie świadczenia przedemerytalnego, występowano do organu rentowego o określenie wysokości emerytury, a do czasu otrzymania decyzji ZUS, przyznawano danej osobie świadczenie w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego.

T. C., po zgłoszeniu w dniu 3 czerwca 2002 r. się do PUP w L. Ś., udokumentował spełnienie wszystkich niezbędnych przesłanek do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Co istotne, złożył oświadczenie, że posiada jedynie 1,99 ha przeliczeniowego. Oświadczenie to nie polegało jednak na prawdzie. Przez cały okres figurowania w ewidencji PUP jako świadczeniobiorca, odwołujący się nie powiadomił organu o jakiejkolwiek zmianie w swoim statusie prawnym, tym bardziej, że z roku na rok stawał się właścicielem nieruchomości rolnych, o coraz większej powierzchni.

Po analizie akt sprawy, organ II instancji bezspornie stwierdza, że T. C., potwierdzając nieprawdziwe dane, z dniem 4 czerwca 2002 r. uzyskał, a następnie przez kolejne lata pobierał świadczenie przedemerytalne, które z uwagi na legitymowanie się statusem właściciela nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe było bezpodstawnie przyznane. Ustalenia organu II instancji oparte zostały o następujące dowody:

1. pismo Urzędu Gminy i Miasta we L. Ś. z dnia [...] r. nr [...], z którego wynika, że odwołujący się był płatnikiem podatku rolnego:

* od 1 maja 2002 r. z powierzchni 2,193 ha przeliczeniowego,

* od 1 sierpnia 2002 r. z powierzchni 2,8545 ha przeliczeniowego,

* od 1 stycznia 2003 r. z powierzchni 3,0925 ha przeliczeniowego,

* od 1 sierpnia 2003 r. do nadal z powierzchni 3,2785 ha przeliczeniowego,

2. decyzje w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2002 nr [...], za rok 2003 nr [...], za rok 2004 nr [...], wystawione na oboje małżonków tj. J. i T. C. potwierdzające wskazane wyżej powierzchnie hektarów przeliczeniowych, jako współwłasność łączną małżonków,

3. wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...], sporządzony w dniu [...] r. tytułem nieodpłatnego przeniesienia własności gospodarstwa rolnego - działki numer [...] o obszarze 1,81 hektarów, na T. C.,

4. wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...] sporządzony w dniu [...]. tytułem darowizny dokonanej przez G. C. na rzecz córki J. C. - części udziału własności z działki numer [...] o łącznej powierzchni 0,7452 hektarów stanowiącej do śmierci P. C. na prawach wspólności ustawowej własność P. i M. C.,

5. wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...] sporządzony w dniu [...] r. tytułem darowania przez R. K. T. i J. C. działki o powierzchni 0,21 hektara z zastrzeżeniem objęcia jej wspólnością ustawową obdarowanych.

Po analizie akt sprawy, organ II instancji nie daje wiary argumentom strony zawartym w złożonym odwołaniu. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji tj. decyzji z dnia [...] r. nr [...] odwołujący się był płatnikiem podatku rolnego z powierzchni 3,2785 ha przeliczeniowych. Jeżeli by natomiast przyjąć, że stronie chodziło o decyzję wydaną w związku z rejestracją w PUP we L. Ś., to na dzień wydania decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne, tj. 7 czerwca 2002 r. odwołujący się był płatnikiem podatku rolnego z powierzchni 2,193 ha przeliczeniowych. Natomiast, zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jedynie do wysokości 2 ha przeliczeniowych można było uzyskać świadczenie przedemerytalne.

Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że T. C. był właścicielem gruntów o powierzchni 1,0915 ha przeliczeniowych przed dniem 1 maja 2002 r.

Wydzierżawienie działki nr [...] na okres 10 lat i jednoczesne zobowiązanie do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z posiadaniem gruntów i użytkowaniem tych gruntów zgodnie z przeznaczeniem, w żaden sposób nie wpływa na prawo własności strony odwołującej się do posiadanych nieruchomości rolnych. Umowa dzierżawy zawarta zostaje między wydzierżawiającym a dzierżawcą, na mocy której ten pierwszy zobowiązuje się oddać rzecz do używania i pobierania pożytków przez określony lub nieokreślony czas w zamian za co dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu określony czynsz ustalony w pieniądzu lub w ułamkowej części pożytków. Dzierżawca podpisując umowę dzierżawy jest zobowiązany do wykonywania swoich praw, ale zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego. Nie umniejsza także powierzchni gruntów, istniejąca pomiędzy małżonkami współwłasność łączna, albowiem jej podstawą jest wspólność majątkowa małżonków. Przy współwłasności łącznej udziały stron w rzeczy wspólnej nie są oznaczone.

W świetle przedstawionych faktów, znajduje prawne uzasadnienie decyzja Starosty L. z dnia [...] r. która orzekła o uchyleniu decyzji przyznającej T. C. od dnia 4 czerwca 2002 r. świadczenie przedemerytalne w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego, a kolejno zmieniającej tą wysokość do 80% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. C. wniósł o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu podał, iż w dacie podjęcia przez Starostę L. decyzji przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego był właścicielem 1,81 ha oraz dzierżawcą 0,86 ha, co w sumie dawało 1,9915 ha przeliczeniowego. Zarzucił, iż powołane przez organ, w uzasadnieniu decyzji, pismo Urzędu Gminy i Miasta we L. Ś. z dnia 5 czerwca 2007 r. nr [...] nie wyszczególnia wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem strony skarżącej dopiero darowizna dokonana przez R. K. zwiększyła powierzchnię użytków rolnych, chociaż po odliczeniu gruntów wydzierżawionych i tak nie mogła spowodować przekroczenia 2 ha przeliczeniowych.

Do skargi skarżący załączył umowę nr [...] o przedłużeniu dzierżawy oraz pismo Urzędu Gminy i Miasta we L. Ś. z dnia 19 grudnia 2007 r. nr [...], zawierające specyfikację wg form własności hektarów fizycznych i przeliczeniowych, oraz zaświadczenie z dnia 13 sierpnia 2007 r. Urzędu Gminy i Miasta we L. Ś. o powierzchni nieruchomości rolnej skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał, na podstawie zabranego materiału dowodowego, prawidłowej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego. Przeprowadził postępowanie co do wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy.

Pierwszorzędne znaczenie w sprawie będącej przedmiotem osądu ma kwestia właściwości rzeczowej organu, a co za tym idzie sądu administracyjnego. Uchwalona w dniu 30 kwietnia 2004 r. ustawa o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 z późn. zm.), określiła warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych oraz zasady wypłaty i finansowania świadczeń przedemerytalnych w nowej regulacji. Ustawa w swych przepisach przejściowych przyjęła, że osoby, które do dnia przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793). Zaś osoby, które do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 29 ust. 1 i 2).

Przepis przejściowy art. 29 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, stanowi, iż Powiatowe Urzędy Pracy do dnia przejęcia przez ZUS, (tj. do dnia 1 sierpnia 2004 r.) ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w ust. 2. Oznaczało to, że w okresie od dnia 1 czerwca 2004 r. do dnia 1 sierpnia 2004 r. sprawy te przejął ZUS, orzekający w sprawach wcześniej wszczętych, także na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Taką wykładnię potwierdza art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, zgodnie z którym w przypadku ustalenia takiego świadczenia po dniu wejścia w życie ustawy, a więc po dniu 1 czerwca 2004 r. powiatowe urzędy pracy po dokonaniu wypłaty za okres do 1 sierpnia 2004 r. przekażą niezbędną dokumentację ZUS.

W ocenie Sądu, do stanu faktycznego sprawy, mają zastosowanie normy zawarte w przepisie przejściowym art. 150d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dodanym przez art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. nr 164, poz. 1366), zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 listopada 2005 r.

Zgodnie z art. 150d ust. 1 pkt 1, prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez powiatowy urząd pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na zasadach i w trybie określonym w tych przepisach na wniosek osoby uprawnionej (zainteresowanej) lub z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez ZUS wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione okoliczności m. in. określone w art. 145 § 1 k.p.a. powodujące wznowienie postępowania. W przypadku ujawnienia takich okoliczności, dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez ZUS wypłaty tych świadczeń dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (ust. 3).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja podjęta w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co w świetle powyższej regulacji przejściowej oznacza, że rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ rzeczowo właściwy.

Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności bądź wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ta decyzja zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadmnistracyjne, Warszawa 2004 r., s. 304).

Jeśli chodzi o podstawę wymienioną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. to o jej spełnieniu decyduje kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć jedynie taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 35).

Taka właśnie sytuacja faktyczna miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z materiału aktowego wynika, że ujawniono okoliczności, które istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję, a mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli wykluczały możliwość przyznania skarżącemu z dniem 4 czerwca 2002 r. świadczenia przedemerytalnego.

Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.), obowiązującą w dniu rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Ś., osobą bezrobotną mogła zostać tylko ta osoba, która nie była właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d). Przepis definicyjny w tym brzmieniu zachowuje swoją aktualność także obecnie pod rządami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.)

Stosownie natomiast do brzmienia art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, regulującego m. in. zasady przyznawania świadczenia przedemerytalnego, świadczenie to przyznawano po wstępnym ustaleniu, czy dana osoba w szczególności spełnia definicję bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli tak, w dalszej kolejności badano, jaki wiek osiągnęła i jaki okres uprawniający do emerytury posiada. Po ustaleniu pozytywnych przesłanek pozwalających na przyznanie świadczenia przedemerytalnego, występowano do organu rentowego o określenie wysokości emerytury, a do czasu otrzymania decyzji ZUS, przyznawane danej osobie świadczenie w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 37k ust. 1 ustawy określał materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależniało przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W tym przepisie zawarty był także warunek, aby osoba ubiegająca się o to świadczenie spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury.

Ustawodawca w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d posługuje się pojęciem właściciela. Zdaniem Sądu nie tylko tytuł właściciela nieruchomości rolnej powyżej 2 ha przeliczeniowych nie pozwala na przyznanie danej osobie statusu osoby bezrobotnej, lecz również współwłaściciela nieruchomości rolnej powyżej 2 ha przeliczeniowych nie pozwala na przyznanie danej osobie tego statusu.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość rolna skarżącego wchodzi w skład majątku wspólnego skarżącego i jego małżonki, ponieważ stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegają ustawowej wspólności majątkowej. Nie umniejsza zatem powierzchni gruntów, istniejąca pomiędzy małżonkami współwłasność łączna, albowiem jej podstawą jest wspólność majątkowa małżonków. Przy współwłasności łącznej udziały stron w rzeczy wspólnej nie są oznaczone.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we L. Ś. był właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych. Potwierdzają to: pismo Urzędu Gminy i Miasta we L. Ś. z dnia 5 czerwca 2007 r. nr [...], z którego wynika, że skarżący był płatnikiem podatku rolnego: od 1 maja 2002 r. z powierzchni 2,193 ha przeliczeniowego, od 1 sierpnia 2002 r. z powierzchni 2,8545 ha przeliczeniowego, od 1 stycznia 2003 r. z powierzchni 3,0925 ha przeliczeniowego, od 1 sierpnia 2003 r. do nadal z powierzchni 3,2785 ha przeliczeniowego; decyzje w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2002 nr [...], za rok 2003 nr [...], za rok 2004 nr [...], wystawione na oboje małżonków potwierdzające wskazane wyżej powierzchnie hektarów przeliczeniowych, jako współwłasność łączną małżonków; wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...], sporządzony w dniu 10 grudnia 1987 r. tytułem nieodpłatnego przeniesienia własności gospodarstwa rolnego - działki numer [...] o obszarze 1,81 hektarów, na skarżącego; wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...] sporządzony w dniu 25 lipca 2002 r. tytułem darowizny dokonanej przez G. C. na rzecz córki J. C. - części udziału własności z działki numer [...] o łącznej powierzchni 0,74.52 hektarów; wypis z aktu notarialnego repertorium A numer [...] sporządzony w dniu 18 lipca 2003 r. tytułem darowania przez R. K. T. i J. C. działki o powierzchni 0,21 hektara z zastrzeżeniem objęcia jej wspólnością ustawową obdarowanych.

Skarżący podnosi, że posiadane grunty nie były przez niego użytkowane, ponieważ zostały one wcześniej wydzierżawione, co potwierdza umowa dzierżawy sporządzona w dniu 1 marca 2002 r.

Tytuł prawa własności nieruchomości wyklucza osobę z grupy bezrobotnych bez względu na to, czy mamy do czynienia z właścicielem (współwłaścicielem) posiadającym, a więc korzystającym z własnej rzeczy, czy też z właścicielem nieposiadającym, który własną nieruchomość wydzierżawił lub ustanowił na niej inne prawo, z którym łączy się określone cudze władztwo nad rzeczą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 1997 r., SA/Bk 439/1997 ("Prawo Pracy", 1998 r., nr 3, s. 39), stwierdził, że właściciel nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie może być uznany za bezrobotnego, nawet jeżeli wydzierżawił tę nieruchomość albo przestał z niej korzystać w inny sposób.

Sąd podziela stanowisko organu, że wydzierżawienie działki na okres 10 lat i jednoczesne zobowiązanie do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z posiadaniem gruntów i użytkowaniem tych gruntów zgodnie z przeznaczeniem, w żaden sposób nie wpływa na prawo własności strony skarżącej do posiadanych nieruchomości rolnych. Dzierżawca podpisując umowę dzierżawy jest zobowiązany do wykonywania swoich praw, ale zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego.

Ustalenie, że osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy w jakiejkolwiek formie wykonuje prawo własności opisanej nieruchomości, per se przesądza o odmowie uznania za bezrobotnego bez względu na wyniki badania stanu posiadania. We wszystkich pozostałych przypadkach organy zatrudnienia obowiązane są dokonywać ustaleń, kierując się stanem faktycznym sprawy oraz treścią art. 336 KC.

Osoba, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych, bez względu na to, czy gospodarstwo to sama prowadzi, czy je wydzierżawia, nie jest uznawana za osobę bezrobotną i w związku z tym nie ma prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.