Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 153/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 145, art. 156
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez K.K. decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 156 § 1, art. 157 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm., dalej jako p.g.i.k.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...], dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej współwłasność ustawową U. i P.K., na odcinku wspólnym z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą współwłasność ustawową B. i K.K.

Zaskarżone orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], na podstawie art. 33 ust. 1 p.g.i.k., po rozpatrzeniu wspólnego wniosku U. i P.K. o rozgraniczenie nieruchomości, Prezydent Miasta orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej współwłasność ustawową Państwa U. i P.K., zam.: [...]

- na odcinku wspólnym z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą [...], położoną w [...], stanowiącą współwłasność ustawową B. i K.K., zam.: [...],

- w punkcie wspólnym nr [...] z działką nr [...], położoną w [...] przy [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa (gospodarowanie Prezydent Miasta na prawach powiatu),

- w punkcie wspólnym nr [...] z działką nr [...], położoną w [...] przy [...], stanowiącą własność Gminy [...] o statusie miejskim (gospodarowanie Prezydent Miasta, administrowanie: Departament Zarządzania Drogami), na podstawie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W decyzji wskazano, że granice pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] z działką nr [...], przebiegają zgodnie z opisem i szkicem granicznym wykazanymi w protokole granicznym z [...] października 2019 r., sporządzonym przez geodetę mgr inż. J.B., reprezentującego Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o., posiadającego uprawnienia zawodowe nr [...] w zakresie określonym w art. 43 pkt 2 p.g.i.k. Praca geodezyjna została zgłoszona [...] maja 2019 r. pod numerem [...]. Dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonych czynności po pozytywnej weryfikacji przyjęta została do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Prezydenta Miasta na prawach powiatu w dniu 18 grudnia 2019 r. - numer ewidencyjny materiału zasobu: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z [...] kwietnia 2019 r. U. i P.K. wystąpili o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] z działką nr [...], położonymi w [...]. Wnioskodawcy, stwierdzając rozbieżności w dokumentach geodezyjnych, zawierające dane liczbowe, jako cel rozgraniczenia podają wyeliminowanie w przyszłości sporów związanych z przebiegiem granic nieruchomości poprzez jednoznaczne określenie punków granicznych i oznakowanie ich na gruncie. We wniosku o rozgraniczenie nieruchomości wnioskodawcy poinformowali, że właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w trakcie budowy garażu dwustanowiskowego oraz ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami przekroczyli granicę, wskutek czego częściowo zajęli nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Organ wskazał też, że rozgraniczenia granic dokonano na podstawie materiałów archiwalnych udostępnionych przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Dane w nich zawarte pozwoliły w sposób jednoznaczny określić przebieg granic i wyznaczyć punkty graniczne. W związku z tym, że w terenie nie zachowała się stara osnowa pomiarowa, w oparciu o którą dokonano pierwotnych pomiarów granic, odszukano elementy trwałe, które mogą być wykorzystane do dokonania transformacji współrzędnych punktów granicznych zgodnie z zapisami § 30 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada

2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 263, poz. 1572). Wykonawca rozgraniczenia przeanalizował materiały archiwalne otrzymane z zasobu MODGiK, tj:

1) Zarys pomiarowy granic obrębu nr [...],

2) Szkice z pomiaru z odnowienia operatu z 1976 r. - szkic nr 7 i 8 wraz z wykazem współrzędnych punktów osnowy w układzie lokalnym m. [...],

3) Operat prawny [...] z 1976 r.,

4) Operat prawny nr [...] z 1994 r.,

5) Archiwalna mapa ewidencyjna sprzed odnowienia ewidencji gruntów,

6) Aktualna mapa ewidencyjna,

7) Wykaz współrzędnych punktów granicznych.

Dokonania badania ksiąg wieczystych dla działek będących przedmiotem rozgraniczenia:

- księga wieczysta [...] - dot. działki nr [...],

- księga wieczysta nr [...] - dot. działki nr [...],

- księga wieczysta nr [...] - dot. działki nr [...],

- księga wieczysta nr [...] - dot. działki nr [...].

Prezydent stwierdził, że stan prawny nieruchomości jest zgodny ze stanem ewidencyjnym. Punkty graniczne na styku działek nr [...] ustalono na podstawie operatu prawnego z odnowienia ewidencji gruntów i budynków z 1976 roku, wykorzystując współrzędne w układzie lokalnym miasta [...]. W oparciu o współrzędne tych punktów granicznych, po ich uprzednim zharmonizowaniu w drodze transformacji - uzyskując błąd transformacji 0,104 m. Dane w wymienionych operatach archiwalnych i obecnym przebiegu granicy punkty graniczne nr [...] tworzą linię prostą, co powoduje za bezpodstawne stwierdzenie właścicieli działki nr [...], że na tym odcinku granica się załamuje, co oświadczyli podczas prac terenowych i złożyli oświadczenie do protokołu, a także przekazali mapę syt.-wys., na podstawie której twierdzą, że granica na odcinku będącym przedmiotem rozgraniczenia "załamuje się", i że na odcinku tym znajduje się jeszcze jeden punkt graniczny.

W wyniku rozgraniczenia stwierdzono, że budynek garażowy wybudowany na działce oznaczonej nr [...] "przekroczył" granicę z działką oznaczoną nr [...] o wartość około 45 cm na niekorzyść właścicieli działki oznaczonej nr [...], co pokazano w terenie stronom bez zaznaczania na budynku garażu. W trakcie rozprawy na gruncie w dniu [...] października 2019 r. protokół graniczny podpisali bez zastrzeżeń współwłaściciele nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], akceptując okazany przebieg granicy, natomiast współwłaściciele nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] odmówili złożenia podpisów - nie zaakceptowali przebiegu okazanej granicy, lecz poza oświadczeniem o załamaniu granicy na odcinku A-B nie wskazali przebiegu granicy. Zdaniem organu, dokonana ocena wykonania czynności ustalenia przebiegu granic przez upoważnionego geodetę oraz zgodności z przepisami sporządzonych dokumentów nie wykazała nieprawidłowości. Organ uznał więc, że czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości zostały wykonane prawidłowo. Ustalenie granicy podczas czynności rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków m. [...] jako działki nr [...] oraz w punktach wspólnych z działkami nr [...] dokonano na podstawie wznowionych znaków granicznych w oparciu o materiały uzyskane z Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. K.K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z przekazanej informacji w Biurze Geodezji i Katastru Nieruchomości wynika, iż [...] lutego 2020 r. Prezydent Miasta wydał decyzję dotyczącą rozgraniczenia, która została rozesłana za pośrednictwem Poczty Polskiej do adresatów, jednakże, w przypadku osoby wnioskodawcy oraz jego żony pomylono nazwisko adresata, a tym samym przesyłka nie została mu doręczona. Po dokonaniu w siedzibie organu oględzin kopert z nieodebraną i zwróconą pocztą, wnioskodawca stwierdził, że błędnie zapisane zostało nazwisko adresatów (jego i żony) i poinformował o tym obecnych pracowników. Jego zdaniem, błąd w nazwisku adresata powoduje brak możliwości wydania przesyłki innemu adresatowi.

Ponadto wnioskodawca stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu rażąco naruszono prawa strony, nie informując o zakończeniu postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a zagwarantowane jest to w art. 10 § 1 k.p.a. i jest naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W piśmie z [...] października 2020 r. strony postępowania U.K. i P.K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazali, że w ich ocenie wniosek K.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta jest bezzasadny. Przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana, czego wnioskodawca nie kwestionuje. Z akt sprawy wynika, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawierało wzmianki, że adresat nie jest znany, bądź pod wskazanym adresem nie zamieszkuje. Zdaniem pełnomocnika przyjąć zatem trzeba, że wnioskodawca otrzymał awizo. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, by wnioskodawca składał reklamacje do urzędu pocztowego. Brak jest również informacji, czy wnioskodawca, w przypadku pozostawienia awizo, w ogóle podjął próbę odebrania przesyłki z placówki pocztowej. W ocenie stron, wnioskodawca nie może zasłaniać się błędem w nazwisku, w celu obalenia fikcji doręczenia, a tym samym na tej podstawie domagać się stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadniając decyzję z dnia [...] października 2020 r. SKO w pierwszej kolejności podniosło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania dotyczącego wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym kolegium bada czy zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie jednej z ustawowych przyczyn nieważności. Jedynie wada tkwiąca w samej decyzji może skutkować jej nieważnością. Dalej organ wskazał przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane w art. 156 § 1 k.p.a. i podał, że K.K. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji sformułował zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., polegające na pomyłce w nazwisku adresatów decyzji - stron postępowania B.K. i K.K. oraz skierowaniu przesyłki z decyzją do osób nie będących stronami postępowania. Zarzuty te organ uznał za nieuzasadnione. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Kolegium podkreśliło, że wadliwe jest utożsamianie skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania (o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) z czynnością doręczenia decyzji. Skierowanie decyzji do określonego podmiotu, to wskazanie go w niej jako adresata rozstrzygnięcia, jako podmiotu, którego interesu prawnego decyzja dotyczy. Doręczenie decyzji nie jest "skierowaniem" decyzji do adresata przesyłki, lecz wykonaniem czynności związanej z realizacją obowiązku doręczenia decyzji stronom. Wada z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy decyzja określa prawa lub obowiązki podmiotu innego niż mający w sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdy kształtuje sytuację prawną podmiotu, którego w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć.

SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której rozstrzygnięcie decyzji dotyczy między innymi B. i K.K., którzy jako właściciele nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], są jedną ze stron postępowania rozgraniczeniowego. Uzasadnienie decyzji nie wymienia wprost tych stron postępowania, odnosi się między innymi do właścicieli nieruchomości - działki nr [...], którymi są B. i K.K. Decyzja została zatem prawidłowo skierowana do stron postępowania. Strony postępowania zostały też prawidłowo oznaczone w tzw. rozdzielniku decyzji. Dane osobowe właścicieli działki nr [...] są zgodne z treścią księgi wieczystej [...] - dział II - własność. Nieprawidłowe oznaczenie nazwiska stron, jako adresatów decyzji w przesyłce poleconej, nie było skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zdaniem organu, błąd w nazwisku strony należy uznać za błąd pisarski. W przedmiotowej sprawie nie jest to jednak nawet omyłka w decyzji, która podlegałaby sprostowaniu w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. Doręczenie decyzji nie było więc skierowaniem decyzji do adresata przesyłki, lecz wykonaniem czynności związanej z realizacją obowiązku doręczenia decyzji stronom. Nie miało to wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy oraz nie miało charakteru materialnego naruszenia prawa.

Następnie organ wskazał, że zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Kwalifikowane naruszenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. W sposób rażący może być naruszony jedynie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, bez konieczności jego wykładania. Istotne jest też, aby stwierdzone wady miały obiektywnie rażący charakter. Zdaniem organu, naruszenie przepisów proceduralnych co do zasady nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Uchybienie przez organ I instancji obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie umożliwienie stronom postępowania przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Poza tym uchybieniem, postępowanie prowadzone było z zachowaniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie, dlatego nie można uznać, iż wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium, badając z urzędu pozostałe wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, nie dopatrzyło się także innych wad decyzji, które stanowiłyby podstawę stwierdzenia jej nieważności. Decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a w razie wykonania nie wywoływała czynu zagrożonego karą oraz nie zawierała wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.

W złożonej do Sądu skardze na powyższą decyzję SKO K.K., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów:

1) prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nieuwzględnienie okoliczności w postaci niewłaściwego oznaczenia nazwisk adresatów poprzez umieszczenie na przesyłce błędnego nazwiska, co uniemożliwiło adresatom odebranie przesyłki, a także poprzez błędne przyjęcie, że adresaci decyzji znali całość akt sprawy, a w związku z tym informowanie ich o przebiegu postępowania i czynnościach organu nie było konieczne, podczas gdy skarżący w dniu 27 maja 2020 r. nie zapoznał się z aktami sprawy, a jedynie stwierdził nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania i brak skutecznego doręczenia,

b) art. 8 ust. 1 k.p.a. poprzez działanie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego na niekorzyść strony, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego;

c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu i pozbawienie możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów,

d) art. 10 § 2 w zw. § 3 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, mimo że nie zachodziły ustawowe przesłanki tj. załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną,

e) art. 44 k.p.a. poprzez ustalenie, że nastąpiło doręczenie przesyłki przez awizo, podczas gdy warunkiem koniecznym doręczenia decyzji jest właściwe oznaczenie adresata decyzji.

f) art. 79 a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu,

g) art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, podczas gdy z twierdzeń skarżących wynika, że zachodziły ku temu przesłanki,

h) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa przejawiającego się między innymi w uniemożliwieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu,

2) prawa materialnego:

a) § 23 ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu świadczenia usług powszechnych poprzez przyjęcie, że adresaci decyzji mieli realną możliwość odebrania przesyłki adresowanej w sposób niewłaściwy, podczas gdy pracownik urzędu pocztowego odmówił wydania przesyłki, gdyż po zweryfikowaniu osoby uprawnionej do odbioru oraz po sprawdzeniu tożsamości odbiorcy odmówił wydania przesyłki wskazując, że skarżący nie jest adresatem decyzji i jednocześnie odmawiając udzielenia informacji o tym kto jest nadawcą przesyłki.

Mając na względzie powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. profesjonalny pełnomocnik uczestników postępowania U.K. i P.K. wniósł o oddalenie skargi w całości twierdząc, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchylają wskazane akty prawne, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił

się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tymi przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotowe, kontrolowane postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem K.K. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie dokonania rozgraniczenia nieruchomości położonej w [...], stanowiącej własność U. i P. małżonków K. i nieruchomości położonej przy ulicy [...], stanowiącej własność B. i K. małżonków K. Dotyczy zatem postępowania szczególnego - nadzwyczajnego, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie ostateczne rozstrzygnięcie. Katalog przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnych określa art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że prowadzone przez organ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy akt administracyjny będący przedmiotem tego postępowania dotknięty jest jedną z wad kwalifikowanych, określonych w wymienionym art. 156 § 1 k.p.a. oraz, czy ewentualnie nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności zawarte w art. 156 § 2 k.p.a. W postępowaniu tym obowiązkiem organu administracji jest zatem rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., dlatego w granicach tego postępowania organ nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak może uczynić to w postępowaniu odwoławczym. Sądowa kontrola działania organu podejmowanego w tym szczególnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest również ograniczona do kwestii związanych z prawidłowością zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych.

Przystępując do kontroli zaskarżonego aktu zgodnie z przywołanymi regułami, należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując złożony w sprawie wniosek, odniosło się do wskazanej jako podstawa przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków konkretnego podmiotu. Decyzja administracyjna może określać jedynie prawa i obowiązki strony postępowania administracyjnego (w tym znaczeniu jest ona skierowana do tego podmiotu). Stąd też wadą powodującą nieważność decyzji jest określenie prawa i obowiązków podmiotów innych niż strona postępowania (czyli skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie). Istota nieważności decyzji w tym przypadku wiążę się z nieprawidłowym ukształtowaniem stosunku prawnego. Nie może zatem przesłanką stwierdzenia nieważności na tej podstawie być doręczenie decyzji nie tylko stronom postępowania lecz także uczestnikom tego postępowania na prawach strony, organom administracji czy innym podmiotom "zainteresowanym", czy też brak skutecznego doręczenie decyzji stronie postępowania (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 763/20, z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 62/20, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020r., sygn. akt I OSK 1407/18). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji wskazało, kiedy następują przypadki skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Kierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania ma miejsce wtedy, kiedy całe postępowanie prowadzono nieprawidłowo, uznając za jego stronę podmiot nie posiadający w sprawie interesu prawnego, a następnie wydaną decyzją kończącą to postępowanie określono jej prawa lub obowiązki. Organ I instancji – Prezydent Miasta, wydając decyzję rozgraniczającą określił przebieg granic między nieruchomościami stanowiącymi własność U. i P.K. oraz B. i K.K., prawidłowo określając nieruchomości stanowiące przedmiot rozgraniczenia, jak i ich właścicieli. W decyzji rozgraniczającej prawidłowo podano nazwisko skarżącego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, jak również z treści skargi, jedynie wysyłając tę decyzję do stron postępowania błędnie wskazano adresata przesyłki (nazwisko skarżącego), wskazując jako odbiorcę "K." zamiast "K.". Nie doszło zatem do skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania. Tym samym, w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., która uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Nadmienić również należy, że w toku postępowania zwykłego nie budziło wątpliwości, że jego stroną byli między innymi B. i K.K., którzy brali w nim aktywny udział, odbierali prawidłowo adresowaną do nich przez organ korespondencję, przedstawiali swoje stanowisko kierując do organu pisma procesowe, uczestniczyli w czynnościach dokonywanych między innymi przez geodetę.

Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione w złożonej skardze.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości skarżący złożył pismem noszącym datę [...] sierpnia 2020 r., nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu, a który wpłynął do siedziby organu w dniu 26 sierpnia 2020 r. i w oparciu o ten wniosek wszczęto postępowanie. Zapoznanie się przez stronę w dniu 27 maja 2020 r. z aktami sprawy dotyczącej postępowania rozgraniczeniowego i zakres wiedzy jaki uzyskał skarżący w wyniku tej czynności nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w której postępowanie zostało wszczęte po tej dacie i dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.

Prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczającej, Kolegium zawiadomiło stronę zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o przysługującym uprawnieniu do czynnego udziału w każdym stadium postepowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności akta sprawy administracyjnej w przedmiocie rozgraniczenia, nie dają podstaw do przyjęcia, że w toku tego postępowania doszło do rażącego naruszenia prawa, czyli została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie rozgraniczenia wydanej w trybie zwykłym. Kwestia prawidłowego doręczenia stronie decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym może stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania, które podobnie jak postępowanie nieważnościowe jest postepowaniem nadzwyczajnym, jednak prowadzone w oparciu o przesłanki określone w art. 145 i następne k.p.a. System nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności. Zasada niekonkurencyjności oparta jest na odrębnym przedmiocie każdego postępowania nadzwyczajnego. W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności bada się czy wydana decyzja lub postanowienie posiada wadę określoną w art. 156 k.p.a. uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Natomiast postępowanie wznowieniowe dotyczy ewentualnego ustalenia wad samego postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wskazanych w art. 145 k.p.a. i w przypadku ich stwierdzenia ma na celu doprowadzenia do ponownego rozpoznania sprawy. W złożonej w niniejszej sprawie skardze, wskazując na brak prawidłowego doręczenia stronie decyzji nie wskazano, dlaczego powyższe uchybienie procesowe należy jednocześnie uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie zachodzące przesłanki, tj.: oczywiste naruszenie prawa, charakter przepisu, które został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, a nadto decyzja jest następstwem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu organu. W niniejszej sprawie strona, za wyjątkiem kwestionowania prawidłowego doręczenia decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, jak i nie pouczenia przez organ strony o przysługujących jej uprawnieniach zgodnie z treścią art. 10 k.p.a., nie wskazała, w jaki sposób te uchybienia mogły wpłynąć na treść decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast ewentualne błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy ocenić należy jako tego typu wadliwości decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 798/13).

Dokonując analizy przebiegu postępowania zakończonego wydaniem decyzji rozgraniczającej, w tym zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej, wykonanymi czynnościami przez uprawnionego geodetę trudno uznać, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania w powyższym znaczeniu. Twierdzenia skarżącego nie poparte żadnymi nowymi dowodami zdają się być jedynie polemiką z ustaleniami poczynionymi przez organ w postępowaniu zwykłym. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

W konsekwencji przyjętej definicji przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz przesłanki skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) zbędnym staje się w niniejszej sprawie, której granice postepowania określają przesłanki stwierdzenia nieważności wskazane w art.156 § 1 k.p.a., rozważanie kwestii prawidłowości doręczenia stronie decyzji, a w szczególności doręczenie przez awizo w rozumieniu art. 44 k.p.a. oraz związanego z tym sposobem doręczenia przesyłki § 23 ust. 2 pkt 1 i 2 regulaminu świadczenia usług przez pocztę, na który powołuje się w skardze strona.

Sąd nie stwierdził również, aby w trakcie postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji rozgraniczającej organ dopuścił się naruszenia art. 79a k.p.a. Strona upatruje to naruszenie, jak wynika z uzasadnienia skargi, w odmowie udostępnienia stronie przez pracownika organu akt sprawy w grudniu 2020 roku tłumacząc to ich "przygotowywaniem", co uniemożliwiło stronie faktyczne zapoznanie się z nimi. Należy jednak wskazać, że decyzja została wydana dopiero [...] lutego 2020 r., a więc prawie dwa miesiące później. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z nimi w terminie późniejszym, a nadto w okolicznościach niniejszej sprawy trudno to uznać za rażące naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy uwzględnieniu dotychczas zgromadzonego materiału niezbędnego do wyjaśnienia sprawy i braku przedstawienia przez skarżącego dalszych dowodów istotnych do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie podziela również zarzutu dotyczącego naruszenia przez Kolegium

art. 147 k.p.a. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., w oparciu o które wszczęto postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, strona jednoznacznie wnosi o stwierdzenie jej nieważności i powołuje się na przesłanki wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym strona określiła przedmiot tego postępowania i granice rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji nie jest zadaniem organu, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ewentualnego uznania, że okoliczności wskazane we wniosku mogą być oceniane również jako przesłanki wznowieniowe, dokonywać zmiany trybu postępowania.

Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.