Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 336/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi M. i J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że zaskarżona decyzja w całości nie może być wykonywana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r., nr [...], Prezydent [...], na podstawie ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla miasta [...], ustalił dla M. S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji poddasza, budowy garażu, przebudowy werandy i rozbudowy piwnicy, przewidzianej do realizacji w O. przy ul. [...]. Decyzja wydana została na podstawie przepisów art. 1 ust. 2, art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i art. 46 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.).

Decyzją z dnia 16 września 1998 r., nr [...], Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę P. i M. S., dla inwestycji polegającej na modernizacji mieszkania z nadbudową werandy znajdującego się w dwurodzinnym domu położonym w O. przy ul. [...], na działce nr A. Jako podstawę prawną decyzji wskazał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.).

Postanowieniem z dnia 15 września 1998 r., nr [...], Prezydent [...], wyraził P. i M. S., zgodę na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie wykonania otworów okiennych w ścianie rozbudowywanego budynku mieszkalnego, zwróconego tą ścianą w odległości 2,67 m od granicy działki przy ul. [...] w O. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 9 Prawa budowlanego oraz upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr BA1/1921/IR/98, z dnia 1 września 1998 r., do wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych.

Decyzją z dnia 18 lipca 2000 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia 16 września 1998 r., nr [...] (znak sprawy [...]), w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P. i M. S. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na modernizacji mieszkania z nadbudową werandy, znajdującego się w dwurodzinnym domu położonym w O. przy ul. [...], na działce nr A. Przypomniał, że decyzja wydana została na żądanie A. K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Jak zauważył, jeden z warunków, zawarty w punkcie 2 litera c, decyzji z dnia 3 grudnia 1997 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, stanowił o tym, iż do wniosku o pozwolenie na budowę, poza projektem budowlanym oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, należało załączyć również formalną zgodę A. K. na proponowany we wniosku zakres robót budowlanych. Zgoda taka nie została jednak załączona. Ponadto organ wskazał, iż z przedłożonych przez organ I instancji dokumentów wynika, że mieszkanie na którego modernizację wydano pozwolenie na budowę, znajduje się w budynku mieszkalnym wolnostojącym dwurodzinnym, współwłaścicielami którego są również M. i J. D. Dlatego też, jak stwierdzono, do przeprowadzenia wskazanego zamierzenia inwestycyjnego potrzebna była także ich zgoda. W związku z tym, iż zgoda wyrażona została jedynie przez J. D., w ocenie Wojewody, inwestorzy nie wykazali się dowodem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie został bowiem spełniony warunek zawarty w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również warunek zawarty w art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Dnia 29 sierpnia 2000 r. M. S. zgłosił do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa zamiar wykonania robot budowlanych polegających na remoncie, tj. wymianie drewnianych stopni schodowych z parteru na I piętro i poddasze, odtworzeniu podłóg w przedsionku parteru, odtworzeniu stolarki okiennej i drzwiowej, częściowej wymianie tynków I piętra, częściowej wymianie podłóg I piętra, wykonaniu wykładziny ściennej z kafli w łazience na I piętrze i wykonaniu podłogi z kafli w łazience na I piętrze. Dodał, że posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego znajdującego się na I piętrze w budynku przy ulicy [...] i dołączył kopię aktu notarialnego.

Decyzją z dnia 2 września 2000 r., nr [...], Prezydent [...] wniósł, w drodze decyzji, sprzeciw do zgłoszenia M. S., dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na remoncie części budynku przy ul. [...] w O. Decyzja wydana została na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. nr 89, poz. 414, ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż budynek przy ul. [...] w O. jest zabytkiem i zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego wykonywanie wszelkich robót budowlanych łącznie z remontem obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Decyzją z dnia 6 listopada 2000 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. S., Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy, wskazując definicję robót budowlanych zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego oraz przywołując przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy uznał, iż w związku z pismem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z dnia 2 listopada 2000 r., w którym stwierdzono, iż budynek przy ul. [...] w O. nie jest wpisany do rejestru zabytków i w związku z tym nie podlega ochronie prawnej przewidzianej w przepisach ustawy o ochronie dóbr kultury, wymienione we wniosku roboty budowlane nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2000 r., nr [...], Prezydent [...] nałożył na M. S. obowiązek uzupełnienia dokonanego zgłoszenia o zamiarze remontu, części budynku przy ul [...] w O., o opis określający rodzaj, zakres wykonania robót, opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków dotyczącą odtworzenia stolarki okiennej i drzwiowej, mapę sytuacyjną z oznaczeniem przedmiotowego budynku, dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczący korzystania ze wspólnych elementów części budynku. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazał przepis art. 30 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.).

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2001 r., nr [...] (nr sprawy [...]) [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, po rozpatrzeniu wniosku M. S. w sprawie wymiany jednego okna oraz wewnętrznej stolarki drzwiowej przy ul [...] w O., zaopiniował pozytywnie wymianę okna i stolarki drzwiowej. Zalecił przy tym zachowanie pierwotnego materiału stolarki okiennej tj. drewna. W uzasadnieniu organ wskazał, iż budynek zlokalizowany jest w strefie "B" ochrony konserwatorskiej, nie figuruje w rejestrze i ewidencji zabytków, nie jest dobrem kultury w rozumieniu ustawy o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 115), a warunki decyzji nie kolidują z wytycznymi konserwatorskimi.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zamiaru M. S. dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na remoncie części budynku przy ul. [...] w O. Decyzja wydana została na podstawie art. 30 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Prezydent ustalił, że M. i P. S. nabyli udział wynoszący połowę w prawie własności nieruchomości. Współwłaścicielami nieruchomości, oprócz M. i P. S., są również lokatorzy z mieszkania znajdującego się na parterze budynku przy. ul [...] w O. Uznał, iż przedstawione przez inwestora argumenty, że remont będzie dotyczył elementów budynku, które są w jego wyłącznej dyspozycji, posiadaniu lub których jest samoistnym użytkownikiem, nie mogą być uznane za trafne.

W odwołaniu M. S. stwierdził, że poniósł znaczne koszty związane z modernizacją mieszkania i budową werandy. W mieszkaniu miał zamieszkać wraz z rodzicami od lipca 2000 r. Wyjaśnił, iż nieruchomość nabył zgodnie z przepisami prawa. Wskazał także, iż sąsiedzi remontowali mieszkanie bez zezwolenia i zgody współwłaściciela nieruchomości. W ramach remontu wybudowali saunę, taras, basen kąpielowy, dwa skalniki i zamurowali drzwi do piwnicy pozbawiając odwołującego dostępu do piwnicy stanowiącej jego własność.

Decyzją z dnia 15 maja 2001 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o przyjęciu zgłoszenia z dnia 29 sierpnia 2000 r., na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie części budynku mieszkalnego tj. wymianie drewnianych stopni schodowych z parteru na I piętro i poddasze, odtworzeniu stolarki okiennej i drzwiowej, odtworzeniu podłóg w przedsionku parteru, częściowej wymianie tynków, podłóg, wykonaniu wykładziny ściennej i podłóg z kafli na I piętrze. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że zakres prac remontowych objętych zgłoszeniem zmierza do odtworzenia stanu pierwotnego w części budynku mieszkalnego przyznanego M. i P. S. do wyłącznego użytkowania, a co za tym idzie nie wykracza poza udział wnioskodawców w nieruchomości wspólnej wynoszący 16/32. Tytuł prawny oraz sposób korzystania z połowy nieruchomości wynika natomiast z aktu notarialnego z dnia 6 stycznia 1995 r., rep. [...] nr [...]. Ponadto uznał, iż wykaz robót budowlanych ujętych w zgłoszeniu odwołującego z dnia 29 sierpnia 2000 r., uzupełniony w dniu 19 stycznia 2001 r., o opis robót budowlanych, zgodnie z wymogami postanowienia z dnia 28 listopada 2000 r., przesądza o uznaniu tych czynności za podejmowane w ramach zwykłego zarządu. Oznacza to, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy, stosownie do treści art. 198 K.c., wnioskodawcy mogą rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli, a wnoszenie sprzeciwu przez organ I instancji z powodu braku zgody M. i J. D. jest nietrafne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i J. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt. II SA/Wr 1460/2001, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stwierdził w całości nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia 15 maja 2001 r. Sąd ocenił, iż ustawodawca nie przewidział, aby przyjęcie zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego, niewymagającego pozwolenia na budowę, następowało w formie decyzji administracyjnej. Dlatego też rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające decyzję organu I instancji i następnie orzekające o przyjęciu zgłoszenia wnioskodawcy z dnia 29 września 2000 r., na wykonanie robót budowlanych, w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego, nastąpiło bez podstawy prawnej. Sąd podzielił pogląd, iż podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 K.p.a. jest działanie organów administracji na podstawie przepisów prawa. Wydanie decyzji w sprawie, co do której przepis prawa przewiduje jej załatwienie w inny sposób, niż przez wydanie decyzji oznacza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Skoro art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, to przyjęte przez organ rozwiązanie pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem omawianego przepisu. Sąd wskazał także, iż organ odwoławczy stwierdzając brak podstaw prawnych do wniesienia sprzeciwu, powinien po myśli art. 105 § 1 K.p.a. umorzyć postępowanie organu I instancji, niwecząc w ten sposób dotychczasowy wynik postępowania tego organu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż są one chybione. Zgodził się z organem II instancji, iż zakres prac wskazanych w zgłoszeniu nie wymaga zgody współwłaścicieli, ponieważ są to czynności podejmowane w ramach zwykłego zarządu i nie wykraczają poza udział wnioskodawców w nieruchomości.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...], nr [...] i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż zakres prac remontowych, objętych zgłoszeniem z dnia 29 sierpnia 2000 r., zmierza do odtworzenia stanu pierwotnego w części budynku mieszkalnego przyznanego M. i P. S. do wyłącznego użytkowania oraz przesądza o uznaniu tych czynności za podejmowane w ramach zwykłego zarządu. Tytuł prawny oraz sposób korzystania z połowy nieruchomości wynika natomiast z aktu notarialnego z dnia 6 stycznia 1995 r., rep. [...] nr [...]. Oznacza to, zdaniem organu, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy, stosownie do treści art. 198 K.c., wnioskodawcy mogą rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli, a więc wnoszenie sprzeciwu przez organ I instancji z powodu braku zgody J. i M. D., jest nietrafne. W uzasadnieniu wskazano również, iż innych przesłanek do wniesienia sprzeciwu nie stwierdzono, a przedłożone materiały są wystarczające do przyjęcia zgłoszenia. Skoro zaś Prawo budowlane nie przewiduje możliwości wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, o których mowa w art. 30 ust. 1 tej ustawy, to przy braku podstaw prawnych do wniesienia sprzeciwu, postępowanie organu I instancji należy umorzyć z uwagi na bezprzedmiotowość.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, J. i M. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili naruszenie przepisów art. 198 K.c., przepisów art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139), jak również przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. Ponadto zarzucili nierzetelne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych. Ich zdaniem, z uchylonej decyzji z dnia [...] wynika, że Prezydent wniósł sprzeciw nie do prac remontowych wymienionych w zaskarżonej decyzji, lecz do robót budowlanych polegających na adaptacji strychu na pomieszczenia mieszkalne z nadbudową werandy. Dlatego też, w ocenie skarżących, trudno uznać za trafne twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż zakres prac remontowych, objętych zgłoszeniem z dnia 29 sierpnia 2000 r., zmierza do odtworzenia stanu pierwotnego w części budynku mieszkalnego przyznanego M. i P. S. do wyłącznego użytkowania. Dokonana bez zezwolenia adaptacja strychu na cele mieszkalne, jak również nadbudowa werandy nie może bowiem być zaliczona do prac remontowych. Zdaniem skarżących, nietrafne jest stanowisko Wojewody, zgodnie z którym M. i P. S., stosownie do art. 198 K.c., mogą rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Przebudowany przez nich na pokoje strych, nigdy bowiem nie był i nie jest ich wyłącznym udziałem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Powołał się na szczegółowe omówienie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że wymieniony w zgłoszeniu zakres prac budowlanych nie narusza części wspólnych w budynku i tym samym nie wymaga zgody współwłaścicieli (ponieważ są to czynności podejmowane w ramach zwykłego zarządu i nie wykraczają poza udział wnioskodawców w nieruchomości wspólnej).

Pismem z dnia 7 września 2005 r. skarżący podnieśli, że do wykonania robót potrzebna była zgoda współwłaścicieli, gdyż żaden ze współwłaścicieli nie ma wyłącznego prawa do części nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzję tę należy wyeliminować z obrotu prawnego.

W związku z tym, że sprawa była już przedmiotem weryfikacji sądowej, ocena legalności zaskarżonej decyzji nie może abstrahować od unormowania art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zasada związania sądu i organu łączy się nie tylko z sentencją, ale także z pewnymi elementami uzasadnienia sądu administracyjnego. Mimo bowiem użycia w art. 153 Prawa o postępowaniu (...) określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się przede wszystkim z wykładnią prawa, a ta mieści się w uzasadnieniu wyroku sądowego. Wiążący charakter ma wyłącznie ocena prawna sądu administracyjnego pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, której konsekwencją było pozbawienie mocy wiążącej zaskarżonego aktu i która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie (patrz: Tadeusz Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 364; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1071/97, niepublikowany – treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 44521).

Taki zakres związania odnieść należy, w niniejszej sprawie, do oceny o braku podstaw do przyjęcia zgłoszenia w drodze decyzji administracyjnej. Stanowisko to zdeterminowało przecież stwierdzenie, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, nieważności uprzednio zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Ocena ta, podjęta przez Sąd na tle przepisu art. 30 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), pozostała aktualna w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej obecnie decyzji, tj. w dniu [...]. Znowelizowany ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w dalszym ciągu nie przewiduje decyzyjnej formy przyjęcia zgłoszenia robot budowlanych. Stan ten nie uległ zmianie po nowelizacji Prawa budowlanego, dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888).

Przed dalszymi rozważaniami konieczne jest zwrócenie uwagi na przepis intertemporalny tej ostatniej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 noweli z dnia 16 kwietnia 2004 r. do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy (dalsze zastrzeżenie nie odnosi się do zgłoszenia robot budowlanych, lecz do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, po wyroku Sądu, należało w pierwszej kolejności ustalić jakim rygorom, z punktu widzenia zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej, podlegały w dacie wydania zaskarżonej decyzji (po nowelizacjach z dnia 27 marca 2003 r. i 16 kwietnia 2004 r.), roboty zgłoszone przez M. S. w piśmie z dnia 29 sierpnia 2000 r. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że chodzi o roboty remontowe, niewymagające pozwolenia na budowę, ale podlegające zgłoszeniu, w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Roboty wymienione w zgłoszeniu z dnia 29 sierpnia 2000 r. spełniają przesłanki pojęcia remontu, określone w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, po obu w/w nowelizacjach (definicja remontu nie podlegała zresztą, w w/w nowelach żadnym modyfikacjom). Od razu warto odnotować, że przedmiotem weryfikowanego postępowania administracyjnego nie była przebudowa strychu i nadbudowa werandy. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji odnosiły się do robót objętych zgłoszeniem, a nie do robót określanych przez skarżących jako przebudowa i nadbudowa. Z tego powodu część zarzutów skargi pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania sądowego.

Wracając do głównego toku rozumowania stwierdzić przyjdzie, iż remont obiektu budowlanego, także w świetle przepisów ustawy – Prawo budowlane obowiązujących od dnia 31 maja 2004 r., wymagał zgłoszenia. Wynika to wprost z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego (brzmienie art. 30 ust. 1 ustaliła zresztą jeszcze nowela z dnia 27 marca 2003 r.). Wymagała zatem załatwienia sprawa zgłoszenia robót, znajdująca się na etapie odwołania od decyzji I instancji wnoszącej sprzeciw. Akceptacja zgłoszenia i ewentualne wyeliminowanie sprzeciwu uzależnione było od spełniania przez inwestora warunków wskazanych w art. 30 Prawa budowlanego. Wśród warunków zgłoszenia, przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wymienia oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy nie ma co prawda oświadczenia, złożonego po poprzednim wyroku Sądu, wymaganego znowelizowanym przepisem art. 30 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt Prawa budowlanego, ale z dotychczasowego postępowania, a zwłaszcza z dołączenia do zgłoszenia dokumentu, w postaci aktu notarialnego wynika, że inwestor powoływał się na tytuł prawny – współwłasność nieruchomości, na której położony jest budynek mieszkalny, w którym zamierzał wykonać roboty remontowe. Zagadnienie, czy rzeczywiście współwłasność ta była tytułem dającym inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest zasadniczą kontrowersją w weryfikowanej sprawie administracyjnej. W tej kwestii, z przyczyn wyartykułowanych powyżej, nie ma wiążącego charakteru stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu. Jest to bowiem zagadnienie merytoryczne, pozostające wówczas (w chwili wydawania wyroku w sprawie II SA/Wr 1460/2001) poza zakresem orzeczenia eliminującego decyzję organu odwoławczego z powodów formalnych (stwierdzenie nieważności).

Skład orzekający w niniejszej sprawie mógł zatem nie podzielić stanowiska, uprzednio wyartykułowanego przez Sąd, w przedmiocie dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Takie odmienne stanowisko wydaje się zaś konieczne, w świetle przepisów prawa cywilnego, normującego stosunki między współwłaścicielami. Przepisy te zawarte są w Dziale IV Tytułu I Księgi drugiej Kodeksu cywilnego. Podkreślić trzeba, że własność całej spornej nieruchomości przysługuje niepodzielnie inwestorom i skarżącym, w częściach ułamkowych, po 16/32 części. W nieruchomości nie doszło do ustanowienia odrębnej własności lokali. W tej sytuacji zakres uprawnień współwłaścicieli do dokonywania czynności dotyczących nieruchomości regulują przepisy o zarządzie rzeczą wspólną, tj. art. 199 – art. 205 Kodeksu cywilnego. Przepis art. 198 K.c. z dwóch powodów nie może być uznany z unormowanie pozwalające na dokonanie remontu przez jednego ze współwłaścicieli, bez zgody drugiego. Po pierwsze, remont nie stanowi rozporządzania rzeczą. Rozporządzenie jest czynnością prawną (np. zbycie rzeczy, obciążenie jej), a remont jest czynnością faktyczną. Po drugie, to rozporządzenie odnosi się do idealnego udziału w całej rzeczy, a remont dotyczy fizycznej części przedmiotu współwłasności (budynku).

Podejmowanie wszelkich czynności dotyczących rzeczy wspólnej określane jest mianem zarządu. Tenże zarząd, w zależności od wagi dokonywanej czynności, reguluje przepis art. 199 K.c. (czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu) oraz przepis art. 201 K.c. (czynności zwykłego zarządu). Czynności związane z normalną eksploatacją rzeczy wspólnej, np. pobieranie pożytków, konserwacja, administracja, a także remont niebędący remontem kapitalnym, są czynnościami z zakresu zwykłego zarządu rzeczą wspólną (por. Stanisław Rudnicki "Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r., s. 264). Podkreślić przy tym trzeba, iż w braku wyczerpującej definicji ustawowej pojęć: czynność zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, o tym, czy dana czynność może być zaliczona do określonych czynności, decydują okoliczności konkretnej sprawy i zespół obiektywnych kryteriów, pozwalających ustalić ważność danej czynności dla losów rzeczy wspólnej. Wśród tych kryteriów nie można pominąć kryterium kosztów. W odniesieniu do remontu można powiedzieć, że jeśli nie powoduje on wysokich kosztów i ma na celu utrzymanie rzeczy w stanie umożliwiającym normalne korzystanie z niej, będzie stanowił czynność zwykłego zarządu. Kapitalny remont rzeczy, z którym związane są znaczne wydatki, przekracza zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną (por. Marcin Uliasz "Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Cz. I", Monitor Prawniczy 2002/18/825 – 827). Jak z tych uwag wynika, ustalenie czy inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymaga najpierw przyjęcia, jaką czynność inwestor podejmuje, w odniesieniu do przepisów art. 199 K.c. i art. 201 K.c. Następnie należy w toku tak zapoczątkowanych ustaleń zbadać, czy inwestor uzyskał zgodę wszystkich współwłaścicieli (art. 199 K.c.) lub zgodę większości współwłaścicieli (art. 201 K.c.).

W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy (do inwestora M. S. i jego żony należy udział wynoszący 16/32 części nieruchomości, w ustawowej wspólności) inwestor powinien uzyskać zgodę innych współwłaścicieli (zakres tej zgody będzie zależny od zakwalifikowania dokonywanej czynności). Stanowisko organu odwoławczego polegające na braku wymogu uzyskania zgody innych współwłaścicieli stanowiło naruszenie art. 30 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 198, art. 199 i art. 201 K.c. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby istniały jakiekolwiek dowody uzyskania przez inwestora zgody współwłaścicieli. Wprost przeciwnie, wzywany postanowieniem organu I instancji, z dnia 28 listopada 2000 r., do przedłożenia dowodu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwestor powołał się na przedłożony już akt notarialny zawierający umowę sprzedaży udziału w spornej nieruchomości i oświadczył, że prace będą wykonywane na elementach, które są w jego wyłącznej dyspozycji. W aktach administracyjnych znajduje się co prawda kopia oświadczenia J. D., zgadzającego się na wykonywanie pewnych robót przez inwestora (karta 43 akt organu I instancji), ale jest to oświadczenie nieprecyzyjne, nie nawiązuje do spornych robót remontowych i nie jest opatrzone datą. Dla pełnej jasności podkreślić zaś warto, że brak zgody współwłaścicieli na roboty ujęte w zgłoszeniu z dnia 29 sierpnia 2000 r. nie był okolicznością sporną, w toku postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w przedmiocie niewykonywania zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 tejże ustawy. Z uwagi na brak wniosku skarżących, reprezentowanych przez radcę prawnego, o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie zasądzono na ich rzecz kosztów postępowania.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Oceny tej nie zmienia wejście w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Zgodnie bowiem z art. 7 tej ustawy, do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.