Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 114/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Sochal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2005 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2005 r. o Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza na rzecz A kwotę [...] tytułem zwrotów kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A, od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2004-2005 w kwocie 1500 zł , na podstawie art. 233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że wszczęte i przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, że A jest władającym i zarządzającym gruntami Skarbu Państwa. Z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe wynika, że włada on gruntami niesklasyfikowanymi podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, określonymi jako "tereny różne" o pow. 7500 m 2, położonymi w miejscowości K.

Podatnik nie składał za rok 2004 i 2005 deklaracji na podatek od nieruchomości i nie wpłacał należnego podatku w terminach wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Powyższe ustalenia dały podstawę do wydania przez organ podatkowy I instancji decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2004-2005 w kwocie 1500 zł.

Od decyzji organu I instancji A wniósł odwołanie, w którym wnosił o uchylenie tej decyzji i zarzucał wydanie jej z naruszeniem art. 210 §1 pkt. 5 i 6 Ordynacji podatkowej, zaniechanie wskazania norm prawnych określających wysokość należnych odsetek za zwłokę, niedostateczne uzasadnienie faktyczne decyzji, poprzez niewskazanie w sposób pozwalający na identyfikację poszczególnych działek gruntu w oparciu o ewidencję gruntu – tj. z naruszeniem art. 121, art. 122, art.191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej ewentualnie, z ostrożności procesowej podnosił naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że "opisane nieruchomości które mają być we władaniu i zarządzie A w rzeczywistości jako groble przyległe do rowów stanowią urządzenia melioracji szczegółowej i należą do właściciela tych urządzeń, tj. art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit b, art. 6 ust. 1 i 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 73 ust. 1 pkt.4 prawa wodnego".

Wnosił o dopuszczenie dowodu z wypisu z rejestru gruntów oraz mapek ewidencyjnych na okoliczność rozbieżności pomiędzy stanem rzeczywistym a formalnym zapisów uwidocznionych w ewidencji oraz dowodu z oględzin tych nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia.

Wskazało na treść art. 2 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, z których to przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, zaś podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Z dołączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, jedn. ewidencyjna U., obręb 5 K. wynika, że Skarb Państwa jest właścicielem, a A użytkownikiem nieruchomości o pow. 15,7400 ha, w tym grunty o pow. 0,7500 ha oznaczone symbolem Tr – tereny różne. Podatek w myśl art. 4 ust. 1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określony został od tzw. gruntów pozostałych o pow. 7500 m2. Przyjęta stawka jest zgodna z Uchwałami Rady Gminy z dnia 5 grudnia 2003r. na rok 2004 i z dnia 29 listopada 2004r. na rok 2005. Decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a odnośnie odsetek powołuje art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej, bowiem odsetki od zaległości podatkowej nalicza sam podatnik, a nie organ podatkowy. Organ podatkowy nie miał też obowiązku wskazywania w decyzji poszczególnych działek gruntu, bowiem wynika to z wypisu z rejestru gruntów dołączonego do akt, z którymi podatnik miał możliwość zapoznać się. Odnośnie naruszenia przepisu art. 3 ust. 1 pkt.4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przytoczyło treść art.3 ust.1 pkt. 4 tej ustawy (bez wskazania lit a lub b). Wskazało również, że nie może przeprowadzić wnioskowanych dowodów, ponieważ nie jest organem uprawnionym do dokonywania zmian w ewidencji gruntów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A wnosił o uchylenie ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazywał na niezgodność treści wypisu z ewidencji gruntów z przepisami prawa i powoływał się na art.72 ust.1, art. 73 ust. 1 pkt. 1 i 4

Ustawy – Prawo wodne wywodząc, iż Skarb Państwa nie jest właścicielem spornych gruntów, a on ich posiadaczem. Podniósł też naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust.1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opatach lokalnych powołanego przez organ I instancji jako podstawa prawna decyzji, bowiem skarżący nigdy nie był w posiadaniu spornych działek w rozumieniu art. 336 k.c.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia prawa materialnego jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 3 ust. 1 pkt.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a nie art. 3 ust.1 pkt. 4 lit.b. tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako "p.p.s.a." (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany granicami skargi, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż stosownie do art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem zaś nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają również nieruchomości lub ich części, grunty i budowle wskazane w art. 2 ust. 3 powołanej ustawy, lecz co do tego, iż sporne grunty nie mieszczą się w żadnej ze wskazanych tam kategorii nie było sporu między stronami.

Trafnie również wskazał organ odwoławczy, iż podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie tych danych wskazuje bezpośrednio powołany wyżej art. 2 ust. 2 ustawy, w którym wymienia się tę ewidencję, jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Op., w związku z czym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania danych z niej wynikających w postępowaniu podatkowym, a podatnik kwestionujący dane zawarte w ewidencji gruntów powinien wszcząć postępowanie przed właściwym organem, który tę ewidencję prowadzi.

Organ podatkowy, na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów ustalił, iż Skarb Państwa jest właścicielem, a A użytkownikiem nieruchomości o pow. 15,7400 ha, w tym grunty o pow. 0,7500 ha oznaczone symbolem Tr – tereny różne.

Tak więc zarzuty skierowane na podważenie danych wynikających z ewidencji gruntów oraz związane z tym wnioski dowodowe nie mogły by uznane za prawnie uzasadnione i stanowisko organu odwoławczego, w tym zakresie było prawidłowe.

Stosownie do art. 3 ust.1 pkt.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

lit. a/ wynika z umowy zawartej z właścicielem, AWRSP lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem nie mającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie;

lit. b/ jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Skarżący kwestionował tak prawo własności ww. gruntu Skarbu Państwa , jak i fakt jego posiadania przez stronę skarżącą. Ferując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy w ogóle nie wskazał przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wskazał bowiem na art. 3 ust.1 pkt.4 powołanej ustawy( bez wskazania litery), w ogóle nie ustosunkowując się do zarzutów strony w tym zakresie, a nawet nie wskazując, czy skarżący ma przymiot podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy.

Tymczasem dla zastosowania art. 3 ust.1 pkt.4 lit. a lub b powołanej ustawy niezbędne jest wykazanie, że podmiot wskazany w ust. 1 tego art. jest posiadaczem nieruchomości lub ich części /.../, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a posiadanie to wynika z umowy z podmiotami wymienionymi w art. 3 ust.1 pkt. 4 lit a lub z innego tytułu prawnego / z wyjątkiem nie mającym zastosowania w sprawie ze względu na przedmiot opodatkowania /, lub jest bez tytułu prawnego.

Brak ustaleń faktycznych w tym zakresie jak też nie wskazanie w istocie podstawy prawnej rozstrzygnięcia stanowi o naruszeniu w toku postępowania art. 122, art. 187 § 1 art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Wskazać również należy, iż z naruszeniem art. 21 § 1 pkt.1 i § 3 Op. oraz art. 6 ust. 1 i 9 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zobowiązanie w podatku od nieruchomości określone zostało skarżącej łącznie " za lata 2004 -2005 w kwocie 1500 zł".

Stosownie do art. 21 § 1 pkt.1 Op., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Stosownie zaś do art. 21 § 3 Op., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji /.../ organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki mniemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu wg ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku – art. 6 ust.9 pkt.1 powołanej ustawy. Rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej ( art. 11 Op.). Ustawa o podatkach i opłatach nie stanowi w tym względzie inaczej, stąd zobowiązanie podatkowe może być określone jedynie za dany rok podatkowy, którym jest rok kalendarzowy.

Określenie w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy zobowiązania podatkowego "za lata 2004-2005 w kwocie 1500 zł" nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej przepisach prawa materialnego.

W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w pkt.I. sentencji wyroku.

Orzeczenie w pkt.II sentencji znajduje uzasadnienie w art. 152 ustawy p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na przepisie art. 200 i art. 205 § 2 i 3 ustawy p.p.s.a.