Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1286/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant sekr. sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. Sp. z o.o. w L. (dalej: "skarżąca", "spółka" lub "wnioskodawca") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pn. [...] w ramach realizacji przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP" lub "organ") Programu Operacyjnego Polska Wschodnia Działania 1.1 Platformy startowe dla nowych pomysłów Poddziałania 1.1.2 Rozwój startupów w Polsce Wschodniej.

PARP, pismem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], poinformowała skarżącą, że jej projekt nie został wybrany do dofinansowania. Organ wyjaśnił, że w wyniku oceny merytorycznej projekt uzyskał 17 punktów oraz nie spełnił wymaganego minimalnego poziomu punktów w ramach kryteriów merytorycznych nr 3 (Jakościowa ocena modelu biznesowego) i nr 8 (Realizacja projektu przyczyni się do promocji zielonej i zrównoważonej gospodarki). Wprawdzie minimalna liczba punktów umożliwiająca wybranie projektu do dofinansowania w ramach konkursu wynosi 13 lecz konieczne jest równoczesne spełnienie wymaganego minimalnego poziomu punktów w ramach poszczególnych kryteriów.

Organ wyjaśnił, że w ramach oceny spełniania kryterium nr 3 weryfikacji podlegają następujące elementy modelu biznesowego: segment klientów (wskazujący różne grupy ludzi i organizacji, do których przedsiębiorstwo stara się dotrzeć i które chce obsługiwać), propozycja wartości (oferowany innowacyjny produkt, który generuje wartość dla konkretnego segmentu klientów oraz sposób, w jaki przedsiębiorstwo stara się rozwiązać problemy klientów i zaspokajać ich potrzeby), kanały (w jaki sposób propozycja wartości trafia do klientów za pośrednictwem kanałów komunikacji, dystrybucji i sprzedaży), relacje z klientami (w jaki sposób kształtują się relacje z poszczególnymi segmentami klientów, mając na względzie pozyskiwanie klientów, zatrzymywanie klientów, zwiększanie sprzedaży), strumienie przychodów (ilość środków generowanych przez przedsiębiorstwo w związku z obsługą każdego z segmentów rynku, w tym polityka cenowa), kluczowe zasoby (aktywa niezbędne do formułowania i realizacji pozostałych elementów modelu biznesowego), kluczowe działania (do podjęcia przez przedsiębiorstwo, aby model biznesowy sprawnie funkcjonował), kluczowi partnerzy (dostawcy, współpracownicy od których zależy sprawne funkcjonowanie przedsiębiorstwa) i struktura kosztów (obejmująca wszystkie wydatki ponoszone w związku z korzystaniem z określonego dla przedsiębiorstwa modelu biznesowego). Ponadto model biznesowy oceniany jest jako całość, a nie poprzez sumę ocen jego poszczególnych elementów.

W ocenie PARP we wniosku o dofinansowanie nie określono precyzyjnie wielkości grupy docelowej produktu, która miałaby korzystać z opracowanego rozwiązania. Określając wielkość rynku wnioskodawca posłużył się głównie statystykami dotyczącymi znaków towarowych, a nie liczby przedsiębiorstw, które mogą być zainteresowane skorzystaniem z usługi. Realne szanse produktu na rynku międzynarodowym także nie zostały wystarczająco opisane i przedstawione, gdyż nie określono w szczególności w jaki sposób zamierza się pozyskiwać zagranicznych klientów. Organ zwrócił uwagę, że w zdecydowanej większości krajów europejskich funkcjonuje już tryb rejestracji znaków towarowych polegający na sprzeciwie (tzw. system sprzeciwowy), więc zapewne duża część klientów działających na tych rynkach poczyniła już odpowiednie działania związane z monitoringiem rejestrowanych znaków towarowych. Niekoniecznie zatem będą oni zainteresowani usługą skarżącej. Dalej PARP zaznaczyła, że we wniosku nie określono precyzyjnie oczekiwań i faktycznego zainteresowania produktem ze strony rożnych segmentów rynku, do których ma być kierowany produkt. Członkowie Panelu Eksperckiego mieli wątpliwości, czy mikro i małe przedsiębiorstwa będą chętne, aby skorzystać z tego typu wsparcia, biorąc pod uwagę niską świadomość przedsiębiorców w zakresie zasadności i konieczności ochrony znaków towarowych. Wnioskodawca nie przedstawił również wystarczających argumentów, które uprawdopodobniłyby zainteresowanie usługą ze strony dużych przedsiębiorców, obsługiwanych przez wyspecjalizowane kancelarie prawno-patentowe lub posiadające wewnętrzne zasoby prawne, zaangażowane w monitoring/ochronę znaków towarowych. Zdaniem PARP w wniosku brakowało też przedstawienia strategii działania, mającej na celu zapewnienie długotrwałej przewagi konkurencyjnej. Podobny program do zarządzania znakami towarowymi mogą opracować lub zlecić do opracowania inne kancelarie prawno-patentowe, które podobnie jak skarżąca dysponują bogatym orzecznictwem w zakresie ochrony i sporów dotyczących znaków towarowych oraz które mogą podobnie jak wnioskodawca uzyskać nieodpłatny dostęp do bazy danych znaków towarowych Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej lub krajowych Urzędów Patentowych. Nadto organ dopatrzył się niespójności w ramach założeń dotyczących potrzeb kadrowych. Podał, że w treści wniosku o dofinansowanie w ramach zakresu finansowego określono, że dyrektor zarządzający zarówno w I jak i II etapie projektu będzie zaangażowany w wymiarze 0.5 etatu, podczas gdy w części wniosku dotyczącej uzasadnienia kosztów stwierdzono, że osoba ta będzie początkowo zaangażowana do projektu na 0.5 etatu, ale po roku na 0,75 etatu. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku osób pełniących funkcję dyrektora ds. sprzedaży i marketingu oraz dyrektora technicznego projektu. Ostatnim zastrzeżeniem PARP dotyczącym kryterium nr 3 było niewykazanie faktycznej użyteczności wybranych modułów usługi i ich konkretnych wartości dla potencjalnych użytkowników. Z punktu widzenia bowiem małej firmy, która dysponuje niewielką liczbą znaków towarowych, funkcjonalność [...] (przypominanie o nadchodzących terminach i czynnościach urzędowych, np. o konieczności złożenia wniosku o przedłużenie ochrony znaków towarowych na kolejny okres ochrony itp.) jest praktycznie zbędna, gdyż ochronę znaku towarowego odnawia się względnie rzadko, z reguły raz na 10 lat.

Odnosząc się do kryterium nr 8 PARP wyjaśniła, iż premiowane są projekty, które przyczynią się do promocji zielonej i zrównoważonej gospodarki, poprzez zastosowanie przynajmniej jednego z rozwiązań w zakresie zmniejszania emisji zanieczyszczeń, zmniejszania energochłonności, zmniejszania zużycia wody, wykorzystania materiałów (odpadów) pochodzących z recyclingu, wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w odniesieniu do produktu, technologii lub usługi które będą efektem projektu. Organ stwierdził, iż projekt ma co do zasady charakter neutralny dla środowiska, a jego bezpośredni cel nie ma charakteru środowiskowego. Nie przyczynia się do rozwoju zielonej gospodarki, a docelowy produkt będzie w równym stopniu dostępny dla klientów funkcjonujących na terenach lepiej i słabiej rozwiniętych, nie wpływając na zmniejszenie różnic w rozwoju gospodarczym poszczególnych regionów Polski. Kryterium nie zostało więc uznane za spełnione, ale jego spełnienie nie było wymagane dla uzyskania pozytywnej oceny wniosku.

Po rozpatrzeniu protestu skarżącej PARP, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] poinformował, spółkę, że ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo, więc protest nie został uwzględniony.

Na wstępnie organ podkreślił, iż wszystkie elementy modelu biznesowego opisane we wniosku oraz przedstawione przez skarżącą w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów zostały uwzględnione w przeprowadzonej ocenie. Ocena ekspercka zidentyfikowała natomiast słabe strony modelu i braki jakościowe w jego poszczególnych elementach.

PARP ponownie uznała, że we wniosku nie zostały wystarczająco opisane i przedstawione realne szanse produktu na rynku międzynarodowym. Przedstawienie bowiem samego rodzaju kanału dotarcia do klientów (udział w międzynarodowych konferencjach branżowych) nie określa szans powodzenia zdobycia klienta. Fakt udziału wnioskodawcy w wydarzeniach targowo - wystawienniczych stanowi jedynie możliwość przedstawienia swojej oferty firmom obecnym na tego rodzaju wydarzeniach. Na tej podstawie nie można ocenić szans spółki na zainteresowanie potencjalnych klientów proponowaną usługą, zwłaszcza w aspekcie faktu funkcjonowania w zdecydowanej większości krajów europejskich trybu rejestracji znaków w systemie sprzeciwowym.

Organ nie zgodził się z też twierdzeniem wnioskodawcy, że niespójności w ramach założeń dotyczących potrzeb kadrowych projektu stanowią oczywistą omyłkę pisarską. Oczywista omyłka pisarka obejmuje niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Tymczasem spółka tłumaczyła w proteście, że omyłkowo wskazała zakres etatu, gdyż w części dotyczącej uzasadnienia kosztów nastąpiło odniesienie kwotowe do pensji po podwyżce, czyli % etatu, a w części opisowej nadal pozostał wymiar ½ etatu. Przyjęte stawki wynagrodzenia zostały skorygowane o założenie "części etatu" - w pierwszej fazie projektu była to kwota ½ stawki według ww. raportów, w drugiej fazie projektu (kiedy firma zacznie już generować przychody) ¾ stawki. PARP podkreśliła, że we wniosku brak jest informacji o planowanej zmianie wysokości stawki wynagrodzenia w trakcie trwania realizacji projektu i nie jest wskazana stawka jednostkowa przyjęta do wyliczenia, na którą w wyjaśnieniu powołuje się wnioskodawca. Brak jest zatem danych na podstawie których można byłoby wnioskować z czego wyniknął przedmiotowy błąd i jaka była intencja wnioskodawcy.

Odnośnie zarzutu błędnego uznania małej użyteczności jednego z modułów programu, tj. [...] PARP podała, że w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów jego członkowie zadawali szereg pytań odnoszących się do wartości dodanej wykorzystania poszczególnych modułów przez potencjalnych użytkowników, różnicując przy tym potencjalnych klientów na duże firmy, które posiadają znaczącą liczbę znaków i małe firmy, posiadające jeden lub kilka znaków. Eksperci podzielili zdanie wnioskodawcy, który sam stwierdził, że usługa przypominająca o nadchodzących terminach i czynnościach urzędowych, ma znaczenia dla dużych firm, posiadających wiele znaków. Z uwago na to, że odnowienie znaku dokonywane jest raz na 10 lat, dla małych firm posiadających kilka znaków moduł ten jest zbędny.

W proteście spółka zarzuciła także PARP przyjęcie błędnego założenia, że dla kancelarii prawno-patentowych opłacalne będzie przeznaczenie kilkuset tysięcy złotych oraz delegowanie zespołu ludzi dla potrzeb stworzenia programu do monitorowania zgłoszeń znaków towarowych. Odnosząc się do tego zarzutu organ wyjaśnił, iż możliwość powielenia modelu biznesowego wnioskodawcy przez kancelarie prawno - patentowe było jedynie hipotetycznym przykładem, mającym zobrazować ryzyko przedsięwzięcia skarżącej. Istotą poczynionego zastrzeżenia był w rzeczywistości brak opracowania przez wnioskodawcę strategii działania, mającej na celu zapewnienie długotrwałej przewagi konkurencyjnej. Organ ponownie podkreślił, że podobny program mogą opracować lub zlecić do opracowania inne podmioty, np. kancelarie, tak samo jak skarżąca dysponujące bogatą wiedzą i orzecznictwem w zakresie ochrony i sporów dotyczących znaków towarowych. Fakt, że skarżąca już ma częściowo opracowane algorytmy, może nie stanowić wystarczającej przewagi z tytułu konieczności "nadrobienia" tych czynności przez inne podmioty. Cechy produktu spółki przesądzające o przewagach konkurencyjnych są stosunkowo łatwo kopiowalne, nie charakteryzują się wynalazczością i rozwiązaniami zastrzeżonymi. Przewaga czasu, którą wypracować może wnioskodawca oferując system jako pierwszy podmiot na rynku, może zostać zniwelowana poprzez alokowanie odpowiednio dużych zasobów przez podmiot o większej zdolności finansowej, doświadczeniu, rozpoznawalności na rynku, bazie klientów, itp. Wnioskodawca tymczasem identyfikuje właściwie kilku potencjalnych konkurentów dla swojego rozwiązania, a ryzyka utracenia nietrwałej przewagi konkurencyjnej, nie mityguje poprzez adekwatny plan działań zaradczych.

PARP nie zmieniła też swojego zdania, że spółka błędnie oparła swój model biznesowy w zakresie wielkości rynku na liczbie znaków towarowych, które mogą być monitorowane, a nie na precyzyjnym określeniu liczby firm, które będą korzystać z oprogramowania. We wniosku wprawdzie przedstawiła liczbę 414 kancelarii prawno-patentowych jako jej potencjalnych klientów, jednak przywołana liczba jest liczbą wszystkich kancelarii prawno-patentowych w Polsce. Ponadto jako grupę klientów wnioskodawca wskazał ogólnie przedsiębiorców oraz kancelarie adwokackie i radcowskie, zatem nie określił we wniosku szacowanej liczby klientów, a jedynie opisał podmioty, które aktualnie uczestniczą w rynku dotyczącym znaków towarowych. Posługiwanie się statystykami dotyczącymi liczby firm, które mają zarejestrowane znaki towarowe, a także liczbą krajowych kancelarii prawno-adwokackich, bez określenia szacowanej liczby podmiotów z tych zbiorów, co do których zakłada się, że mogą być zainteresowane współpracą z wnioskodawcą stanowi, w ocenie organu, zbyt duże uproszczenie i jest niewłaściwe przy opracowaniu wiarygodnego modelu biznesowego.

Następnie organ podał, iż oceniając potencjalne zainteresowanie produktem ze strony przedstawicieli różnych segmentów rynku wziął pod uwagę szereg aspektów, w tym m.in. atrakcyjność produktu w ramach różnych segmentów rynku. Wobec oświadczenia samego wnioskodawcy wątpliwości w tym aspekcie dotyczyły głównie potencjalnego zainteresowania produktem mikro i małych przedsiębiorstw. Spółka nie podała także wystarczających argumentów uprawdopodobniających zainteresowanie jej usługą ze strony dużych przedsiębiorców, obsługiwanych przez wyspecjalizowane kancelarie prawno-patentowe lub posiadające wewnętrzne zasoby prawne, zaangażowane w monitoring/ochronę znaków towarowych. Fakt podpisania listów intencyjnych w zakresie chęci testowania systemu nie stanowi bowiem, w ocenie PAPR, wystarczającego argumentu do uznania, że firmy gotowe będą płacić za korzystanie z tego systemu. Z kolei z przedłożonej przez skarżącą korespondencji z pracownikami kancelarii organ wywnioskował, że wysyłała ona zapytania o to, czy kancelarie korzystają z jakiegoś programu/oprogramowania do monitorowania zgłoszeń znaków towarowych w Polsce, a większość pytanych wskazało oprogramowanie "[...]". Z udzielonych przez kancelarie odpowiedzi nie można natomiast wywnioskować, że narzędzia z których korzystają są niewystarczające i istnieje zapotrzebowanie na nowe narzędzie. Ponadto ww. korespondencja, jak również oświadczenie złożone przez M.R. dotyczące zainteresowania firm usługą, nie mogły zostać uwzględnione, albowiem nie były elementem wniosku o dofinansowanie oraz nie stanowiły informacji lub dokumentów dodatkowych, złożonych zgodnie z § 8 ust. 5 Regulaminu Konkursu, a także nie zostały przedstawione podczas posiedzenia Panelu Ekspertów.

Kończąc PARP ustosunkowała się do zarzutu niewspółmiernego i nieadekwatnie wysokiego obniżenia punkcji za kryterium merytoryczne nr 3. Podkreśliła, że zgodnie z opisem przedmiotowego kryterium, model biznesowy oceniany był jako całość, a nie poprzez sumę ocen jego poszczególnych elementów. W konsekwencji o ostatecznej punktacji zdecydowała całościowa ocena modelu biznesowego zatem, niewłaściwe jest powoływanie się przez wnioskodawcę, na "spełnienie elementów modelu biznesowego nr 2, 5, 6, 8 oraz 9", ponieważ takie spełnienie nie wynika ani z przyjętego dokumentacją konkursową sposobu oceny spełnienia przedmiotowego kryterium, ani z faktycznej decyzji informującej o nieprzyznaniu projektowi dofinansowania. Zarzut wnioskodawcy zawiera walor subiektywny. Organ zdecydował o przyznaniu 4 na 10 możliwych do uzyskania punktów wykazując i opisując szereg niedostatków zidentyfikowanych w przedstawionym modelu biznesowym. Przyznana punktacja oznacza, że kryterium spełnione zostało przez wnioskodawcę w stopniu "przeciętnym", a kryteria konkursu premiują w tym przypadku projekty o modelu biznesowym ocenionym przynajmniej jako "dobry" (5 pkt i więcej).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia PARP z dnia [...] lipca 2017 r. w całości, stwierdzenie, że ocenia projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie:

I. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.), dalej "u.z.r.p." lub "ustawa wdrożeniowa". w zw. z § 10 ust. 2 Regulaminu Konkursu poprzez nierzetelne przeprowadzenie wyboru projektu i niewłaściwe uzasadnienie odmowy udzielenia rekomendacji do dofinansowania poprzez błędną ocenę kryterium merytorycznego nr 3, czyli nieprawidłowe i niezgodne z prawdą wskazanie słabych stron modelu biznesowego, a w szczególności:

1) stwierdzenie, że skarżąca nie przedstawiła we wniosku o dofinansowanie koncepcji zdobywania zagranicznych klientów mimo wyraźnego wskazania przez stronę zarówno we wniosku jak i podczas prezentacji projektu w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów sposobów pozyskiwania takich klientów;

2) wskazanie niespójności w ramach założeń dotyczących potrzeb kadrowych, mimo że zarówno we wniosku jak i podczas prezentacji projektu w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów jasno określone zostały potrzeby kadrowe oraz wymiar ich zaangażowania w projekt, a różnica pomiędzy częścią dotyczącą uzasadnienia kosztów, a w części opisową stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, sama zaś rozbieżność dotycząca 1/2 oraz 3/4 etatu pomiędzy częścią techniczną a uzasadnieniem wniosku nie powinna mieć żadnego wpływu na całościową ocenę merytoryczną tego kryterium;

3) błędne wskazanie małej użyteczności jednego z modułów programu - [...] - poprzez błędne przyjęcie, iż jedyną funkcjonalnością moduły będzie przypominanie o nadchodzących terminach odnowienia ochrony na znaki towarowe i mimo, że zarówno we Wniosku jak i w prezentacji w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów wyraźnie zaznaczono, iż moduł ten będzie zawierał różne funkcjonalności, a sam moduł był modułem bezpłatnym, pełniącym przede wszystkim funkcje pomocnicze i stanowiącym jedynie uzupełnienie pozostałych modułów programu, aby program - jako całość - miał charakter kompleksowy;

4) ogólne wskazanie przez PARP że moduły Programu [...], [...] oraz [...] nie będą użyteczne dla odbiorców z jednoczesnym wskazanie małej użyteczności tylko jednego z modułów Programu - [...];

5) przyjęcie błędnego założenia, że dla kancelarii prawno-patentowych opłacalne będzie przeznaczenie kilkuset tysięcy złotych oraz delegowanie zespołu ludzi do stworzenia programu do monitorowania zgłoszeń znaków towarowych, podczas gdy w praktyce kancelarie prawno-patentowe korzystają z gotowych narzędzi oferowanych przez specjalistyczne firmy tworzące takie oprogramowanie;

6) stwierdzenie, że skarżąca nie zaprezentowała strategii działania mającej zapewnić długotrwałą przewagę konkurencyjną, podczas gdy spółka przedstawiła wiele działań, które już podjęła i zamierzała podjąć, aby zapewnić sobie przewagę nad konkurencją;

7) uznanie, iż skarżąca błędnie oparła swój model biznesowy w zakresie wielkości rynku na liczbie znaków towarowych, które mogą być monitorowane, a nie na precyzyjnym określeniu liczby firm, które skarżąca zamierza pozyskać jako klientów, tymczasem wielkość rynku w przypadku planowanego projektu musi odnosić się do liczby znaków towarowych, które mogą być potencjalnie monitorowane, a model biznesowy powinien wskazywać przede wszystkim segmenty klientów, do których program ma być skierowany a nie docelowo liczbę samych potencjalnych klientów;

8) stwierdzenie jakoby spółka nie przedstawiła argumentów przemawiających za faktycznym zapotrzebowaniem na jej program, tymczasem zarówno we wniosku jak i podczas prezentacji w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów przedstawiona została zarówno informacja o podpisanych dokumentach potwierdzających takie zapotrzebowanie (listy intencyjne) jak i argumenty uprawdopodobniające zainteresowanie jej programem, a fakt zapotrzebowania na niego został dodatkowo wykazany w proteście;

II. art. 37 ust. 1 u.z.r.p. poprzez nierzetelne przeprowadzenie wyboru projektu poprzez niewspółmiernie i nieadekwatnie wysokie obniżenie punktacji za kryterium merytoryczne nr 3 w szczególności:

1) niezrozumiałe obniżenie punktacji poprzez brak wskazania uzasadnionych irracjonalnych przyczyn tak drastycznego obniżenia punktacji w tym kryterium;

2) wskazywanie przyczyn obniżenie punktacji niezgodnych ze stanem faktycznym określonym we wniosku oraz podczas prezentacji projektu;

3) obniżenie punktacji ponad połowę mimo, iż zarzuty co do oceny kryterium merytorycznego nr 3 odnosiły się do 3 z 9 elementów modelu biznesowego.

W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje oparcie w przepisach prawa. Przede wszystkim sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane w sprawie i uznaje, że znajdują one potwierdzenie w materiale konkursowym. Ocena dokonana przez organ jest rzetelna, obiektywna i przejrzysta, wbrew zarzutom skargi.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016r., poz. 217 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa lub u.z.r.p.s.), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art.64 u.z.r.p.s.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a.

Z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego jednoznacznie wynika, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Dla oceny tej nie jest też obojętna udostępniona potencjalnym beneficjentom dokumentacja konkursowa.

Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez organy, w tym również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z [...] lipca 2017 r., stwierdzić wypada, iż odpowiadają one prawu.

Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania KOP oraz organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L 347 str. 320),

-- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia " oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr. 1080/2006 ( Dz. Urz. UE L 347 str.289)

-- rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 str. 1),

-- rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. Urz. UE. L 138 str. 5),

-- ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,

-- Programem Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020, zatwierdzonym decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.,

-- Wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej),

-- Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO PW 2014-2020,

-- Regulaminem konkursu Oś priorytetowa: I Przedsiębiorcza Polska Wschodnia, Działanie 1.1 platformy startowe dla nowych pomysłów, Poddziałanie 1.1.2: Rozwój startupów w Polsce Wschodniej,

-- Kryteriami wyboru projektów PO PW, Poddziałanie 1.1.2: Rozwój startupów w Polsce Wschodniej, stanowiącymi załącznik nr 1 do regulaminu,

Przy czym wskazać należy, że dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej.

Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt skarżącej nie uzyskał wymaganego minimalnego poziomu punktów w ramach kryterium merytorycznego nr 3 (Jakościowa ocena modelu biznesowego), co przesadziło, że nie został rekomendowany do dofinansowania.

Wskazać też należy, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p. właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Ustawa wdrożeniowa nie definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały natomiast zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych. Zgodnie z tymi Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem. W ramach konkursu na bieżąco informuje się wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców. Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów.

Kontrolowane stanowisko organu zawiera pisemne uzasadnienie wyniku oceny kryterium nr. 3, które zostało ocenione poniżej wymaganej punktacji oraz zawiera wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o tym wyniku oceny. Zarzut skarżącej dotyczący naruszenia prawa poprzez błędne przyjęcie, że wniosek nie spełnia minimalnych wymagań kryterium merytorycznego nr 3, w sytuacji, gdy podane we wniosku dane pozwalały na uznanie, iż warunek ten został spełniony, nie znajduje uzasadnienia.

Przede wszystkim wskazać należy, że w zatwierdzonym Programie Operacyjnym Polska Wschodnia 2014 – 2020 zastrzeżono, iż wybór projektów do dofinansowania będzie następował w wyniku oceny poszczególnych przedsięwzięć w oparciu o obiektywne kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący. Kryteria wyboru będą służyły zapewnieniu efektywnej i prawidłowej realizacji celów określonych dla osi priorytetowej. Kryteria będą precyzyjne, mierzalne i obiektywne. Dodatkowo dopuszcza się możliwość nadania kryteriom merytorycznym odpowiedniej punktacji oraz określonych wag punktowych.

W kryteriach wyboru projektów dla PO PW, Poddziałanie 1.1.2: Rozwój startupów w Polsce Wschodniej wskazano pod nr 3 zatytułowanym "Jakościowa ocena modelu biznesowego", iż ocenie podlegają poszczególne elementy modelu biznesowego. Wskazano dalej dziewięć elementów, tj. 1) segment klientów (wskazujący różne grupy ludzi i organizacji, do których przedsiębiorstwo stara się dotrzeć i które chce obsługiwać), 2) propozycja wartości (oferowany innowacyjny produkt, który generuje wartość dla konkretnego segmentu klientów oraz sposób, w jaki przedsiębiorstwo stara się rozwiązać problemy klientów i zaspokajać ich potrzeby), 3) kanały (w jaki sposób propozycja wartości trafia do klientów za pośrednictwem kanałów komunikacji, dystrybucji i sprzedaży), 4) relacje z klientami (w jaki sposób kształtują się relacje z poszczególnymi segmentami klientów, mając na względzie pozyskiwanie klientów, zatrzymywanie klientów, zwiększanie sprzedaży), 5) strumienie przychodów (ilość środków generowanych przez przedsiębiorstwo w związku z obsługą każdego z segmentów rynku, w tym polityka cenowa), 6) kluczowe zasoby (aktywa niezbędne do formułowania i realizacji pozostałych elementów modelu biznesowego), 7) kluczowe działania (do podjęcia przez przedsiębiorstwo, aby model biznesowy sprawnie funkcjonował), 8) kluczowi partnerzy (dostawcy, współpracownicy od których zależy sprawne funkcjonowanie przedsiębiorstwa) i 9) struktura kosztów (obejmująca wszystkie wydatki ponoszone w związku z korzystaniem z określonego dla przedsiębiorstwa modelu biznesowego).

Wymagane było obligatoryjne spełnienie wszystkich elementów. Brak spełnienia jednego z elementów powodował uzyskanie 0 punktów w kryterium i brak rekomendacji projektu do wsparcia. Jednocześnie model biznesowy oceniany był jako całość, a nie poprzez sumę ocen jego poszczególnych elementów. Ocena dokonywana była w skali od 0 do 10 punktów, przy czym liczba przyznanych punktów oznaczała, że projekt spełnia kryterium w stopniu: a) 9-10 doskonałym, b) 7-8 bardzo dobrym, c) 5-6 dobrym, d) 3-4 przeciętnym, e) 1-2 niskim, f) 0 niedostatecznym. Uzyskanie mniej niż 5 punktów oznaczało nierekomendowanie projektu do wsparcia.

Projekt skarżącej został oceniony w wymienionym kryterium przez KOP na 4 punkty. Punktacja ta została podtrzymana w rozstrzygnięciu protestu z dnia [...] lipca 2017r.

Sąd poddał analizie treści wniosku skarżącej i uznał, że ustalenia organu są prawidłowe, że odnoszą się stwierdzeń zawartych we wniosku, a oceny modelu biznesowego skarżącej dokonano w aspekcie obiektywnych, jednakowych dla wszystkich uczestników konkursu, wymagań zawartych w danym kryterium.

Zarówno w ocenie projektu z dnia [...] maja 2017r. jak i rozstrzygniecie protestu z dnia [...] lipca 2017r. wskazano, że projekt skarżącej spełnił formalnie wszystkie wymagane elementy z kryterium nr 3 lecz w ogólnej ocenie modelu biznesowego plasuje się na poziomie przeciętnym. Zawiera słabe strony modelu i braki jakościowe w poszczególnych jego elementach. W obu rozstrzygnięciach podkreślano, że model biznesowy skarżącej oceniany jest jako całość, a nie jako suma ocen jego poszczególnych elementów. Jest to zgodne z ww. opisem Kryteriów wyboru projektów. Oba rozstrzygnięcia zawierają, wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie wskazanej oceny projektu. Odnoszą się do dokumentacji projektowej i ustaleń na Panelu Ekspertów. Oceniający rzetelni i zgodnie z prawdą wskazali, które strony modelu są słabe i czego w projekcie brakuje.

Wobec faktu, że analiza dokumentacji projektowej, dokonana przez sąd orzekający w sprawie, potwierdza prawidłowość ustaleń i prawidłowość oceny dokonanej przez KOP i organ rozstrzygający protest, nie ma potrzeby ponownego przytaczania tegoż uzasadnienia.

Argumentacja skargi jest jedynie polemiką z oceną ekspertów. Sąd jej nie podziela.

Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje, że organ odniósł się do wszystkich podniesionych w proteście zarzutów skarżącej. Dokonał ponownej oceny projektu w granicach złożonego protestu. Jego ocena zawiera rozszerzoną argumentację ale w granicach zarzutów postawionych projektowi w ocenie dokonanej przez KOP. Jest to również prawidłowe w świetle przepisu art. 57 w zw. z art. 54 ustawy wdrożeniowej gdyż przedstawiona, zwiększona argumentacja organu nie zmieniała zakresu rozpoznania protestu.

W sprawie prawidłowo też wskazano, że nie może podlegać ocenie dokumentacja skarżącej dołączona do protestu ( bez stosownego wezwania) wbrew zapisom § 8 Regulaminu konkursu. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią § 8 ust.5 Regulaminu konkursu w przypadku, gdy do oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów niezbędne okaże się złożenie przez wnioskodawcę dodatkowych informacji lub dokumentów innych, niż wymienione we wniosku o dofinansowanie, KOP może, w uzasadnionych okolicznościach, wezwać wnioskodawcę do ich złożenia. W przedmiotowej sprawie przepis ten nie był stosowany.

Reasumując przeprowadzona ocena była prawidłowa, rzetelna i przejrzysta. Sąd nie stwierdził naruszenia zasad wynikających z treści art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów zawartych w regulaminie konkursu, w tym zarzucanego § 10 ust.2 ( "Ocena merytoryczna projektów dokonywana jest w oparciu o kryteria merytoryczne, określone w załączniku nr 1 do regulaminu.") oraz w kryteriach wyboru projektów. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone rozstrzygniecie zawiera szczegółowe uzasadnienie przyjętej oceny projektu.

Tym samym sąd oddalił skargę na podstawie art. 61 ust.8 pkt.2 ustawy wdrożeniowej.