Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2294/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2, art. 100,101,103
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 174
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1664/13 w sprawie ze skargi O. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz przyznania dozorcy wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od O. A. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę O.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz przyznanie dozorcy wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] października 2013 r.) Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej Dyrektor Izby) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. [nr ... ] (dalej postanowienie z [...] listopada 2012 r.) Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej Naczelnik bądź organ I instancji) w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu i przyznania dozorcy – skarżącemu O. A. (dalej skarżący bądź wnioskodawca) – wynagrodzenia za dozór pojazdu w wysokości 8.880 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:

Postanowieniem z [...] sierpnia 2005 r. VI Ks 39/05 (dalej postanowienie z [...] sierpnia 2005 r.) Sąd Rejonowy w Chojnicach orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki Volkswagen Golf. Wobec zaistniałych wątpliwości co do treści postanowienia z [...] sierpnia 2005 r., postanowieniem z 28 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy w Chojnicach zarządził, że przepadek pojazdu ma wykonać Urząd Skarbowy w Chojnicach. Postanowienie z 28 listopada 2011 r. utrzymał w mocy postanowieniem z 16 stycznia 2012 r. VI Kz 384/11 Sąd Okręgowy w Słupsku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach, pismem z 2 grudnia 2011 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku o pomoc w wykonaniu przepadku samochodu marki Volkswagen Golf, podając, że samochód ten znajduje się na parkingu ul. [...] w Słupsku. Dnia 5 grudnia 2011 r. pracownik Urzędu Skarbowego w Słupsku odebrał pojazd z parkingu Firmy [...]. Dnia 6 grudnia 2011 r. biegły sądowy dokonał wyceny i oceny stanu technicznego przedmiotowego pojazdu, stwierdzając we wnioskach, że pojazd jest mocno skorodowany, niesprawny technicznie, o nadmiernym zużyciu eksploatacyjnym. Przywrócenie samochodu do stanu używalności i pełnej sprawności technicznej jest ekonomicznie nieuzasadnione i nieopłacalne. Biegły stwierdził, że samochód nie przedstawia żadnej wartości handlowej jako pojazd użytkowy. W oparciu o przedstawioną wycenę, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku, zlecił Firmie [...] dokonanie likwidacji przez kasację owego samochodu. Dnia 9 grudnia 2011 r. Firma [...] przyjęła samochód do demontażu.

Dnia 16 lutego 2012 r. do Urzędu Skarbowego w Chojnicach wpłynęła faktura VAT nr [...] wystawiona dnia 9 lutego 2012 r. przez Firmę [...] O. A. z tytułu przechowywania samochodu w okresie od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. na kwotę 55.128,60 zł.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach odmówił wszczęcia postępowania w sprawie faktury VAT nr [...], wskazując, że pojazd został przekazany innemu podmiotowi niż wnioskodawca, a mianowicie [...] Z. [...].

Rozpatrując zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, postanowieniem z 18 czerwca 2012 r. uchylił postanowienie z 16 kwietnia 2012 r. i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o wynagrodzenie i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, uznając, że O. [...] jest stroną w sprawie. W uzasadnieniu organ zauważył, że dnia 23 marca 2007 r. Z. [...] zawarł z O. [...] porozumienie o przekazaniu wszelkich obowiązków i wierzytelności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ([...] [...]). Zdaniem organu, zmiana dozorcy pojazdu marki Volkswagen Golf była zgodna z prawem, skuteczna a pojazd bezspornie przechowywany był na parkingu przy ul. [...] w Słupsku.

Rozpoznając ponownie sprawę, Naczelnik pismem z 26 czerwca 2012 r. wystąpił do skarżącego o przedstawienie szczegółowej kalkulacji wysokości naliczonej opłaty z tytułu przechowywania pojazdu.

W odpowiedzi na wezwanie, skarżący przy piśmie z 10 lipca 2012 r. poinformował, że na uwidocznioną na fakturze nr [...] kwotę składają się wyłącznie wydatki poniesione w związku z wykonywaniem dozoru pojazdu marki VW Golf i wynagrodzenie za dozór ww pojazdu. Skarżący zauważył, że w umowie przechowania, jak i administracyjnym dozorze rzeczy, podmiot przekazujący rzecz na przechowanie ma prawo swobodnego wyboru przechowawcy. Wobec tego wybierając przechowawcę podmiot przekazujący zaakceptował warunki przechowawcy. Stąd określone w fakturze wynagrodzenie za dozór jest należne.

Postanowieniem z [...] lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach przyznał dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór w okresie od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. w wysokości 8.635,80 zł. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ zwrócił uwagę, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek zestawienia uzasadniającego zwrot żądanej kwoty. W ocenie organu, dochodzona przez dozorcę kwota w rażący sposób odbiega od stawek przyjętych i stosowanych przez inne podmioty świadczące tego rodzaju usługi na terenie miasta Słupska i nie może być podstawą zwrotu wydatków za dozór pojazdu.

Na podstawie danych uzyskanych od podmiotów świadczących tego samego rodzaju usługi, organ ustalił średnią stawkę ceny w wysokości 116,70 zł za każdy rozpoczynający się miesiąc przechowywania pojazdu marki Volkswagen Golf, tj. od [...]października 2005 r. do 30 listopada 2011 r., tj. 74 miesiące.

W wyniku rozpoznania zażalenia od powyższego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, uznając, że organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem przepisów kpa dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 7 i 77 § 1 kpa, postanowieniem z 14 września 2012 r. uchylił postanowienie z [...] lipca 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia nie jest zgodna z treścią uzasadnienia. Naczelnik stwierdził bowiem, że przyznaje skarżącemu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Z kolei w uzasadnieniu tegoż postanowienia Naczelnik Urzędu przedstawia jedynie sposób ustalenia wynagrodzenia za dozór, utożsamiając w efekcie obie te należności. Odnosząc się do wykładni art. 102 § 2 upea, Dyrektor Izby wskazał, że zwrot kosztów dozoru następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Dozorca winien wskazać nie tylko konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. W zakresie wynagrodzenia za dozór organ wskazał, że art. 102 § 2 upea nie określa kryteriów wysokości wynagrodzenia co powoduje, że możliwe jest w tym zakresie posiłkowanie się przepisami kc dotyczącymi umowy przechowania.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach postanowieniem z [...] listopada 2012 r. odmówił zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i przyznał dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości 8.880 zł. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie poza wskazaniem w fakturze z 9 lutego 2012 r. kwoty 55.128,60 zł, dozorca pojazdu nie wskazał żadnych podstaw, na których opał swe żądanie. Skarżący nie przedstawił, jakie poniósł koszty dozoru i nie przedłożył jakichkolwiek dowodów dokumentujących poniesione wydatki związane z dozorem. Organ przedstawił szczegółowo poczynione czynności mające na celu ustalenie wysokości zwrotu należnych stronie wydatków i wynagrodzenia za dozór, wykazując że skarżącemu należy się jedynie wynagrodzenie za dozór w wysokości 8.880 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 102 § 2 i § 4 upea, postanowieniem z 10 stycznia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2012 r., którym przyznano skarżącemu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w okresie od [...] października 2005 r. do 31 listopada 2011 r. w wysokości 8.635,80 zł.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że mimo żądania organu I instancji, skarżący nie przedstawił wymaganych informacji i dokumentów. Naczelnik zwrócił się zatem do biegłego rewidenta o wydanie opinii w sprawie ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego samochodu, podając miejsce jego przechowania i okres sprawowania dozoru. Pismem z 24 października 2012 r. biegła rewident poinformowała organ likwidacyjny, że na podstawie informacji uzyskanych od skarżącego ustaliła, że przedmiotem działalności skarżącego jest: demontaż pojazdów, remont i naprawa pojazdów, sprzedaż części zamiennych, usługi parkingowe, prowadzenie sklepu ze sprzętem wędkarskim; przychody są ewidencjonowane w księdze przychodów i rozchodów na podstawie faktur i kas fiskalnych; na podstawie zapisów w księdze podatkowej brak jest możliwości ustalenia przychodów z podziałem na rodzaje oraz odniesienia kosztów do tych działalności. Wobec powyższego biegła stwierdziła, że nie może przygotować wiarygodnych dokumentów, które stanowiłyby podstawę do prawidłowego i rzetelnego opracowania opinii. W związku z powyższym organ I instancji wystąpił do [...] z siedzibą w Słupsku o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie; spółka pismem z 9 listopada 2012 r. wyjaśniła, że nie może wykonać opinii.

Z uwagi na nieprzedłożenie organowi dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na dozór przedmiotowego pojazdu oraz brak możliwości ustalenia ich wysokości przez biegłego rzeczoznawcę, Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji i za zasadne uznał rozstrzygnięcie odmawiające skarżącemu zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu. Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącego kalkulacji kosztów dozoru stwierdził, że jest ona ogólna, nie wynika z niej, jakiego okresu dotyczą szacunkowe kwoty wydatków, jak się kształtowały wydatki w okresie przechowywania przedmiotowego pojazdu oraz jakie konkretne wydatki poniósł skarżący.

Organ odwoławczy za prawidłowy uznał przyjęty przez organ likwidacyjny sposób określenia wysokość wynagrodzenia za sprawowanie przez skarżącego dozoru wskazując, że trafnie odniesiono się w tym zakresie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących instytucję przechowania, tj. uwzględniono zakres obowiązków przechowawcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię zajętą do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Naczelnik kwotę wynagrodzenia określił na podstawie opinii biegłego skarbowego z 6 grudnia 2011 r. i informacji udzielonych przez podmioty prowadzące parkingi na terenie Słupska, przyjmując wskazany w opinii stan techniczny przedmiotowego pojazdu i średnią miesięczną stawkę za jego przechowywanie. Z dokonanych ustaleń wynikało, że dochodzona przez skarżącego kwota 55.128,60 zł rażąco odbiega od cen stosowanych przez podmioty świadczące usługi podobnego rodzaju na terenie Słupska.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że podstawę do wyliczenia należnego wynagrodzenia winna stanowić uchwała Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 maja 2012 r., Dyrektor Izby wyjaśnił, że powołana uchwała w żaden sposób nie wiąże organu egzekucyjnego.

Postanowieniem ostatecznym z dnia [...] stycznia 2013 r., wydanym na podstawie art. 113 § 1 i 3 kpa, Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku z urzędu sprostował oczywistą omyłkę zawartą w zaskarżonym postanowieniu z 10 stycznia 2013 r., polegającą na mylnym wskazaniu: 1) na stronie 1 w wierszu 17 daty: "08.08.2012 r." - wino być: "29.11.2012 r.", 2) na stronie 1 w wierszu 19 daty: "30.07.2012 r." - winno być: "20.11.2012 r.", 3) na stronie 1 w wierszach 19-21 słów: "którym przyznano, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w okresie od 12.10.2005 r. do 31.11.2011 r. w wysokości 8.635,80 zł" - winno być: "którym odmówiono zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz przyznano dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości 8.880,00 zł"; 4) na stronie 12 w wierszu 24 daty: "30.07.2012 r." - winno być: "20.11.2012 r.", 5) na stronie 12 w wierszach 25-27 słów: "którym przyznano, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w okresie od 12.10.2005 r. do 31.11.2011 r. w wysokości 8.635,80 zł" - winno być: "którym odmówiono zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz przyznano dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości 8.880,00 zł".

W wyniku złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., I SA/Gd 370/13 (dalej wyrok I SA/Gd 370/13) uchylił postanowienie z 10 stycznia 2013 r., uznając, że sprostowanie, którego dokonał organ, nie jest prawidłowe, ponieważ prowadzi do rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego.

Postanowieniem z [...] października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu zażaleniowym, mając na uwadze wyrok I SA/Gd 370/13, utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2012 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia z [...] listopada 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej upea) w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., dalej prd) i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237, dalej rozporządzenie z 2011 r.), które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Autor skargi odniósł się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym wskazywano, że ani art. 102 § 2 upea ani żaden inny przepis tej ustawy nie określa w sposób jednoznaczny jak należy ustalić konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Należność ta winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Metody zastosowane przez organ przy ustalaniu wysokości należności muszą być dobrane w sposób racjonalny, a prawidłowości ich doboru i poprawność zastosowania muszą zostać w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione.

Postanowienia wydane w przedmiotowej sprawie wymogów tych nie spełniają. Wynagrodzenie w wysokości 8.635,80 zł – stawka wynagrodzenia 120 zł/miesięcznie przemnożona przez 74 miesiące – ustalone zostało w ocenie skarżącego w sposób daleki od zasad obowiązujących w tym zakresie, tj.: podmioty, do których skierowano żądanie wskazania cen usług parkowania nie spełniają wymagań, jakie winien spełniać skarżący, stąd ceny usług parkowania świadczone przez te podmioty nie mogą być podstawą ustalenia wynagrodzenia przysługującego skarżącemu. Prowadzony przez skarżącego parking, by zostać wyznaczony do sprawowania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi musiał spełniać szereg warunków, takich jak: ogrodzenie, oświetlenie i monitoring, odpowiednią liczbę miejsc do parkowania, odpowiedni rodzaj zabezpieczenia pojazdów, warunki do utrzymywania pojazdów zwłaszcza powypadkowych, mieć odpowiednie położenie oraz dysponować opinią właściwego miejscowo Komendanta Policji a także musiał zobowiązać się do realizacji każdego zlecenia umieszczenia pojazdu na parkingu.

Z niewyjaśnionych powodów organ oparł się na stawkach abonamentów miesięcznych za parkowanie a nie na stawkach dobowych za usługę dozoru. Przyczyny, dla których organ wezwał dozorców do wskazania nie stawek dobowych a miesięcznych, mimo że stawki takie również na tych parkingach funkcjonują, nie zostały przez organ ujawnione. Zdaniem skarżącego fakt ten zasługuje na wyjaśnienie, zważywszy, że jeden z podmiotów zajmujących się dozorem (choć nie spełnia warunków technicznych, jakie spełnia skarżący) wskazał stawkę dobową 20 zł za dozór tzw. samochodów komorniczych (tj. zajętych w drodze egzekucji komorniczej). Skarżący przypomniał, że stawka dozoru dobowego, na jakiej on się opierał przy wyliczeniu swojego wynagrodzenia wynosi 25 zł.

Organ wbrew obowiązującym w tym zakresie zasadom, nawet w najmniejszym stopniu nie uwzględnił stawek wynagrodzenia za dozór ustalonych uchwałą Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 maja 2012 r. Fakt, że organ nie jest uprawniony do stosowania tych stawek wprost, nie zwalnia – zdaniem skarżącego – organu od wzięcia pod uwagę przesłanek, jakimi kierował się organ powiatu przy ustalaniu wysokości tychże stawek.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach w pierwszej kolejności winien zwrócić się z zapytaniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku w zakresie obowiązujących na terenie miasta Słupska stawek za świadczenie usług dozoru i akceptowanych przez Urząd Skarbowy w Słupsku. Jak zauważono, stawka ta to 25 zł brutto za każdą dobę. W załączeniu do skargi przekazano kopię faktury za przechowanie pojazdu Daewoo Lanos i potwierdzenie otrzymania przelewu (wynagrodzenia) z tytułu świadczenia ww. usługi na rzecz Urzędu Skarbowego w Słupsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.

Sąd I instancji podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne, czyniąc podstawą poniższych rozważań, uznając tym samym, że dochodzona przez skarżącego kwota 55.128,60 zł rażąco odbiega od cen stosowanych przez podmioty świadczące podobnego rodzaju usługi na terenie miasta Słupska.

Sąd Rejonowy w Chojnicach postanowieniem z [...] sierpnia 2005 r., VI Ks 39/05, na podstawie art. 49 kodeksu karnego skarbowego orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki VW Golf. Prawomocnym postanowieniem z 28 listopada 2011 r., Sąd Rejonowy orzekł, że przepadek winien wykonać Urząd Skarbowy w Chojnicach.

Zgodnie z art. 188 § 1 kodeksu karnego wykonawczego, wykonując środek karny przepadku, urząd skarbowy przejmuje w posiadania składniki mienia wymienione w wyroku. Przejęte rzeczy ruchome, wierzytelności i inne prawa majątkowe urząd skarbowy spienięża według przepisów o egzekucji świadczeń pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W myśl § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237, dalej rozporządzenie z 2002 r.) do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 upea, dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości. Do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy 100-103 upea (§ 6 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r.).

Zagadnienie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór zostało uregulowane w art. 102 § 2 upea. Organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór... (art. 102 § 2 upea). Zwrot wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Dyspozycja art. 102 § 2 upea nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju, lecz chodzi o konkretne wydatki konkretnego dozorcy. Na takim stanowisku stoi utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 13.2.2014 r., I OSK 2239/12, dalej wyrok I OSK 2239/12, cbosa). Z art. 102 § 2 upea wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić, w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia, a zatem koszty te winny odpowiadać rzeczywiście poniesionym.

W sprawie mimo wezwania skarżący nie przedstawił wyliczenia wydatków, a zażądał, by w rozpoznawanej sprawie wziąć pod uwagę: cennik administracyjny Rady Miejskiej w Słupsku, wynagrodzenie uzyskiwane przez inne podmioty prowadzące parkingi specjalistyczne (depozytowe) w miastach o podobnej wielkości i informacje wskazujące na konieczne wydatki poniesione przy przechowywaniu pojazdów. Skarżący poinformował, że w związku z działalnością polegającą na przechowywaniu pojazdów podstawowymi wydatkami w skali roku są: podatek od nieruchomości – 60 tys. zł rocznie, energia elektryczna – 25 tys. zł rocznie, koszty eksploatacyjne obiektu (remont, oczyszczanie, utylizacja odpadów) – 40 tys. zł rocznie i koszty pracownicze – 160 tys. rocznie. Średnio roczne koszty uzyskania przychodu wynoszą 900 tys. zł, a roczny dochód oscyluje w granicach 60 tys. zł. Skarżący stwierdził, że wynagrodzenie za sprawowanie dozoru nad pojazdem w obliczu wymaganej należności w kwocie 25 zł na dobę stanowi z tej kwoty maksymalnie 10% (k. 88 akt administracyjnych). W piśmie tym skarżący wyjaśnił, że przedstawienie dokumentów księgowych i dokonanie dokładnej kalkulacji potwierdzającej poniesienie kosztów dozorowania w terminie 7 dni jest niemożliwe. Zebranie stosownych dokumentów z racji konieczności przeprowadzenia dokładnej analizy przychodów i kosztów uzyskania przychodu wymaga co najmniej trzydziestu dni. Nie zostały zatem przedstawione poniesione wydatki jak i sposób ich wyliczenia. Niewątpliwie – na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy – przedstawiona przez skarżącego kalkulacja jest ogólna i nie wynika z niej, jakiego okresu dotyczą szacunkowe kwoty wydatków i jak się kształtowały wydatki w okresie przechowywania pojazdu, tj. od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. oraz jakie konkretne wydatki poniósł dozorca za przechowywanie tegoż samochodu w ww. okresie. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zasadność wysuniętego żądania.

Sąd I instancji zgodził się z organem odwoławczym, że w przedmiotowej sprawie nie było możliwie wyliczenie wydatków za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. na podstawie przedłożonych przez stronę informacji i dokumentów, ponieważ – jak zauważył organ – takowe nie zostały złożone. Z tych powodów organ samodzielnie podjął prawidłowe czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, podejmując próbę ustalenia kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór zwracając się w tym zakresie do biegłego rewidenta, która pismem z 24 października 2012 r. poinformowała organ likwidacyjny, że usługi parkingowe stanowią tylko jeden z kliku rodzajów [usług] świadczonych przez Firmę [...], a z ewidencji w księdze podatkowej nie ma możliwości ustalenia przychodów z podziałem na rodzaje oraz odniesienia kosztów do tych działalności. W danych okolicznościach zasadnie wskazano na brak możliwości ustalenia wydatków, jakie zostały poniesione przez skarżącego – dozorcę – w związku z przechowywaniem samochodu osobowego marki VW Golf w okresie od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r.

Art. 102 § 2 upea nie wskazuje sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w takim przypadku zastosowanie ma art. 836 kc. Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, że zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia (art. 836 kc). Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o ustalenia stosując metodę porównania, która pozwala na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność (wyrok I OSK 2239/12).

Zdaniem Sądu I instancji, organy ustalając wynagrodzenie należne dozorcy prawidłowo uwzględniły zakres obowiązków przechowawcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą nieruchomością, wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię zajętą do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.

Prawidłowe jest także stanowisko organu odwoławczego – który w tym zakresie podzielił stanowisko organu likwidacyjnego – że zważywszy na cechy przedmiotowego samochodu, sprawowany nad nim dozór nie wymagał specjalnych względów, bowiem prawdopodobieństwo jego kradzieży było znikome. W sprawie niewątpliwie jest, że przedmiotem dozoru był pojazd marki VW Golf model 1984 r. nie zarejestrowany. Przechowywany pojazd był mocno skorodowany, niesprawny technicznie, o nadmiernym zużyciu eksploatacyjnym. Przywrócenie pojazdu do stanu używalności i pełnej sprawności technicznej było ekonomicznie nieuzasadnione i nieopłacalne. Ustalono ponad wszelką wątpliwość, że samochód nie przedstawiał żadnej wartości handlowej.

Wobec braku stosownych informacji od skarżącego, w zakresie kryteriów, jakimi kierował się przy określaniu stawki wynagrodzenia za dozór – organ podjął niezbędne działania celem ustalenia stawki za przechowywania pojazdu możliwe zbliżonej do rzeczywistej obowiązującej w stosunkach danego rodzaju i w danym miejscu, zwracając się do podmiotów świadczących usługi parkingowe na terenie miasta Słupsk z żądaniem udzielenia pisemnej odpowiedzi: czy na prowadzonym parkingu obowiązują abonamenty miesięczne za przechowywanie pojazdów; jeżeli tak to jaka jest aktualna cena abonamentu miesięcznego za przechowywanie i dozór pojazdu osobowego; ile wynosiła cena abonamentu miesięcznego za przechowywanie i dozór pojazdu osobowego w latach 2005-2011.

Z udzielonych odpowiedzi wynika, że abonament miesięczny oscylował od 100 do 150 zł. Uzyskano również informację, że stawka za dozór samochodów "komorniczych" zależy od ponoszonego ryzyka związanego z możliwością kradzieży i wynosi za pojazdy osobowe 20 zł za dobę.

Zasadnie organ likwidacyjny obliczając średnią miesięczną stawkę za przechowania pojazdu wziął pod uwagę dane uzyskane od podmiotów prowadzących parkingi, wyliczając tym samym średnią oszacowaną wartość wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, przy zastosowaniu miesięcznej stawki abonamentowej w wysokości 120 zł. Organ przyznał skarżącemu wynagrodzenie za pełne 74 miesiące - od października 2005 r. do listopada 2011 r.

Odnosząc się w tym miejscu do sformułowanego w skardze zarzutu oparcia się na stawkach abonamentów miesięcznych za parkowanie, nie zaś na stawkach dobowych za usługę dozoru, przypomnieć należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach w postanowieniu z [...] listopada 2012 r. wyjaśnił, że do porównania stawek wynagrodzenia za dozór pojazdu zasadnym było przyjęcie stawek obowiązujących w dłuższych (miesięcznych) okresach rozliczeniowych z uwagi na fakt, że przedmiotowy samochodów znajdował się na parkingu przy ul. Grottgera w Słupsku w okresie od [...]października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. (przez okres niemalże 74 miesięcy). Regułą jest stosowanie miesięcznych stawek opłat abonamentowych przy dłuższych okresach przechowania pojazdów. Rację ma organ wskazując, że w inny sposób kalkulowane są stawki przy usłudze jedno czy kilkudniowej a inaczej gdy czas przechowywania pojazdu jest długi, zwłaszcza jak w rozpoznawanej sprawie kilkuletni.

Co się tyczy podnoszonej przez skarżącego stawki dobowej 20 zł za dozór tzw. samochodów "komorniczych", tj. zajętych w drodze egzekucji komorniczej, przypomnieć wypada, że samochód, którego przepadek orzeczono, nie przedstawiał żadnej wartości handlowej, w związku z czym dozorca nie musiał przedsiębrać żadnych szczególnych środków ostrożności, w celu zapobieżenia jego kradzieży. W przypadku tzw. samochodów komorniczych, podmiot, który wskazał, że stawka samochodów komorniczych za pojazdy osobowe wynosi 20 zł za dobę, wynika z ryzyka związanego z możliwością kradzieży samochodu. Jednocześnie podmiot ten nie wskazał, co należy rozumieć przez sformułowanie "samochód komorniczy". Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego dotyczącymi egzekucji z ruchomości, dozorca obowiązany jest przechowywać oddane mu pod dozór ruchomości z taką starannością, by nie straciły na wartości. Przy tym nie wystarczy, by dozorca zachował rzecz w stanie niepogorszonym - winien wykazać się starannością, by nie dopuścić do utraty wartości rzeczy, co tym samym uzasadnia wyższą a zarazem dobową stawkę wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad zajętym samochodem.

W przedmiotowej skardze jej autor zarzuca, że podmioty, do których skierowane było żądanie wskazania cen usług parkowania nie spełniają wymagań, jakie winien spełniać skarżący. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślić należy, że jego autor nie wyjaśnia, na jakiej podstawie sformułował powyższe stanowisko. Organ likwidacyjny zwrócił się z żądaniami do podmiotów świadczących usługi parkingowe, a niewątpliwym jest, że skarżący świadczy także usługi parkingowe.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 130a prd. Niewątpliwie przepis ten nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach jest organem likwidacyjnym wykonującym postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z [...] sierpnia 2005 r., którym na zasadzie art. 49 kks orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego samochodu. Samochód ten nie przeszedł na własność Skarbu Państwa w trybie przepisów art. 130a prd.

Sąd I instancji nie podzielił poglądu skarżącego, że organ winien uwzględnić stawki wynagrodzenia za dozór ustalone uchwałą Rady Miejskiej w Słupsku na podstawie art. 130a ust. 6 prd. Stawki ustalane tą uchwałą mają charakter sankcyjny i dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 i 2 prd. Natomiast podstawę prawną zwrotu koniecznych wydatków oraz przyznania wynagrodzenia dozorcy (na jego wniosek) stanowi art. 102 § 2 upea, który to przepis pozostawia jednocześnie w gestii organów kwestię ustalenia wysokości tego wynagrodzenia.

Wystawienie przez Firmę [...] faktury za przechowywanie pojazdu marki Daewoo Lanos w okresie od 15 lutego 2012 r. do 22 stycznia 2013 r. i dokonanie zapłaty wynikającej z tej faktury kwoty 10.547,25 zł przez Urząd Skarbowy w Słupsku nie może świadczyć o nieprawidłowości wydanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć. Dotyczy to innego pojazdu, a zatem o innym stanie technicznym, innym okresie przechowywania. Nie wiadomo, jakie przepisy prawa stanowiły podstawę przyznania skarżącemu wynagrodzenia.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygniecie wywiódł O. [...], prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Firma [...], reprezentowany przez r. pr. T. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: w szczególności art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237), które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów postępowania przed Sądem I instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, reprezentowany przez r. pr. A. S.- C., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Mimo, że autor skargi kasacyjnej prawidłowo wskazał, że zarzut mieści się w pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa), to błędnie określił, że zarzuca "naruszenie przepisów postępowania", które mieści się w drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa).

Zarzut naruszenia art. 102 § 2 upea w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) i § 6 ust. 1 rozporządzenia, okazał się nieusprawiedliwiony.

Zarzut naruszenia art. 130a prd (Dz. U. z "2005 r. nr 108, poz. 908" ze zm.) postawiony został niestarannie i nieskutecznie. Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z daty jej wydania (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 427, uw. 2, s. 852-853, uw. 3). Tym samym autor skargi kasacyjnej jako wzorzec kontroli winien wskazać normy prawne wywiedzione z właściwego ustępu art. 130a prd (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., ostatnia zmiana Dz. U. z 2012 r., poz. 1448). Art. 130a prd (według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji) składa się z 31 ustępów, z których ustęp 1 dzieli się na 5 punktów, a ustęp 6a na 6 liter, o zróżnicowanej treści normatywnej. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie przepisu o złożonej budowie, jeśli skarga kasacyjna nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów i każdy z tych zarzutów nie jest należycie uzasadniony. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 689-690, nb 16). Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, skarżący kasacyjnie nie doprecyzował, naruszenia którego z ustępów art. 130a prd się dopatruje. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowy pojazd nie przeszedł na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a prd. Przepadek przedmiotowego samochodu nastąpił postanowieniem Sądu Rejonowego w Chojnicach na podstawie odrębnej podstawy prawnej - art. 49 kks (s. 13 uzasadnienia I SA/Gd 1664/13).

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że wynagrodzenie za dozór, przyznawane na podstawie art. 102 § 2 upea, obliczone być winno przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale rady powiatu, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepisy art. 130a prd nie są w niniejszej sprawie relewantne. Nie stanowi to przeszkody dla sięgnięcia do dorobku orzecznictwa i piśmiennictwa na tle art. 130a prd, a dotyczącego zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i przyznania dozorcy wynagrodzenia za dozór pojazdu na tle art. 102 § 2 upea.

Art. 102 § 2 upea stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 §. Powołany przepis przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Jeśli chodzi o pierwszy składnik należności dozorcy, tj. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru. W orzecznictwie podkreśla się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (wyrok NSA: z 17.11.2009 r., I OSK 585/09; 2.7.2008 r., I OSK 62/08; 20.2.2007 r., I OSK 1797/06; , 8.9.2006 r., I OSK 1185/05, niepublikowane). Z dyspozycji art. 102 § 2 upea wynika, że dozorca nie tylko winien wykazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Dopiero gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. Dowody te w sprawach dozoru mogą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność (wyrok NSA z 18.6.2009 r.: I OSK 831/08, I OSK 832/08 i I OSK 833/08, cbosa).

Jeśli chodzi o wynagrodzenie za dozór, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że art. 102 § 2 upea nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania. Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach (art. 836 kc). Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka wyznaczona przez organ administracji publicznej do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo ustalonym wykazem stawek opłat za przechowanie. Jednostkę tę wiąże bowiem z organem administracji publicznej stosunek administracyjnoprawny. Nie obowiązują więc unormowania umowne lub taryfowe, z istoty swej odnoszące się do stosunków cywilnoprawnych między stronami umowy przechowania. Nie jest taryfą w rozumieniu powołanych przepisów uchwała rady powiatu wydana na podstawie art. 130a ust. 6 prd. Nie dotyczy ona bowiem stawek stosowanych przez podmioty świadczące usługę przechowania na podstawie przepisów prawa cywilnego. Wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 kc w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowanie określonej w umowie albo taryfie (wyrok z 17.11.2009 r., I OSK 131/09). Odpowiednie zastosowanie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 kc w zakresie, w którym stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach.

Przyjmuje się, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 kc winna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie, w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Na gruncie art. 102 § 2 upea orzecznictwo wskazuje, że uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności (uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.11.2010 r., I OPS 1/10, ONSAiWSA 2011/1/3; wyrok NSA z 16.2.1999 r., I SA/Wr 2390/97, ONSA 2000/1/28). Wyrażany jest też pogląd, że ustalając wysokość wynagrodzenia należnego jednostce wykonującej dozór pojazdów usuniętych z drogi, organ winien wziąć pod uwagę wynagrodzenia uzyskiwane przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24.6.2009 r.: III SA/Łd 493/08 i III SA/Łd 503/08, cbosa). Posłużenie się - przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia za dozór - stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe, pozwala na ustalenie wynagrodzenia za dozór konkretnego pojazdu w sposób bardziej precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tego wynagrodzenia, niż posłużenie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące inne parkingi (wyrok NSA z: 4.2.2010 r., I OSK 1194/09; 17.11.2009 r., I OSK 585/09, cbosa).

Jednolity jest pogląd, że przy obliczaniu wynagrodzenia za dozór nie ma podstaw do stosowania stawek określonych w uchwale rady powiatu, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 prd. Art. 130a ust. 6 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy, dokonanej z dniem 21 sierpnia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 152, poz. 1018) stanowił, że wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, czyli opłat za usunięcie pojazdu z drogi w przypadkach określonych w ustawie oraz parkowanie tego pojazdu ustala rada powiatu. Powołany przepis nie wskazywał sposobu ustalenia stawek opłat, w szczególności zaś nie zobowiązywał rady powiatu do uwzględniania przy ustalaniu stawek tych okoliczności, które winny być brane pod uwagę przy ustalaniu wynagrodzenia dozorcy na podstawie art. 102 § 2 upea. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I OPS 1/10, stwierdzając, że "wskazane wcześniej okoliczności, dotyczące wysokości opłat, powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie".

Uzasadnienie skargi kasacyjnej popada w tym zakresie w wewnętrzną sprzeczność – z jednej strony przyznaje, że "organ nie jest uprawniony do stosowania ww. stawek [ustalonych uchwałą Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 maja 2012 r.] wprost", z drugiej podnosi, że "nie zwalnia organu od wzięcia pod uwagę przesłanek jakimi kierował się organ powiatu przy ustalaniu wysokości tych stawek" (s. 3 tiret drugie skargi kasacyjnej). Powołane wyżej orzecznictwo jednoznacznie wskazuje, że "wypracowane zasady" nie przewidują uwzględniania stawek ustalonych uchwałą podjętą na podstawie art. 130a ust. 6 prd. Na marginesie należy podnieść, że uchwała z 30 maja 2012 r. może być stosowana jedynie do stanów faktycznych, powstałych po jej wejściu w życie, gdy tymczasem przedmiotowy pojazd przechowywany był w okresie od [...] października 2005 r. do 30 listopada 2011 r. i na podstawie innych zdarzeń, niż określone w art. 130a prd.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały I OSP 1/10 wskazał, że stawki opłat ustalanych przez radę także winny uwzględniać takie okoliczności jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał auta w terminie, nie stwierdził jednak, że według stawek tych obliczane jest wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie - z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 upea, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu na innej podstawie i w innym celu. Tylko ubocznie zauważyć należy, że po nowelizacji obowiązującej od 21 sierpnia 2011 r., art. 130a ust. 6 prd stanowi, że rada powiatu, ustalając stawki wymienionych opłat, bierze pod uwagę koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wskazane zatem zostały okoliczności, które rada powiatu winna brać pod uwagę przy ustalaniu stawek opłat ponoszonych przez właścicieli pojazdów usuniętych z drogi.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zastosowana przez organy metoda porównawcza i sposób wyliczenia wynagrodzenia za wykonywanie przez skarżącego dozoru nad pojazdami, są prawidłowe. Podkreślić należy, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, podlegających zwrotowi, mimo wezwania skarżącego pismem Naczelnika z 26 czerwca 2012 r. Skarżący w swym piśmie wyjaśnił, że przedstawienie dokumentów księgowych i dokonanie dokładnej kalkulacji potwierdzającej poniesienie kosztów dozorowania w terminie 7 dni jest niemożliwe wskazał, że zebranie stosownych dokumentów z racji konieczności przeprowadzenia dokładnej analizy przychodów i kosztów uzyskania przychodu wymaga co najmniej trzydziestu dni. Jednakże skarżący nie udokumentował wydatków ani w terminie (instrukcyjnym) 7 dni, ani w terminie 30 dni, ani do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Naczelnik podjął staranie o opinię biegłego rewidenta, lecz pismem z 24 października 2012 r. biegła rewident będąca osobą fizyczną, a następnie pismem z 9 listopada 2012 r. Spółka wykonująca zadania biegłego rewidenta wyjaśniły, że nie mogą wydać opinii z uwagi na szeroki zakres działalności gospodarczej skarżącego; przychody są ewidencjonowane w księdze przychodów i rozchodów na podstawie faktur i kas fiskalnych; na podstawie zapisów w księdze podatkowej brak jest możliwości ustalenia przychodów z podziałem na rodzaje oraz odniesienia kosztów do tych działalności.

Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak było podstaw do przyjęcia stawek dziennych, skoro pojazd przechowywany był bez przerwy na parkingu skarżącego blisko 74 miesiące. Nieuzasadnionym byłoby przyjęcie do wyliczeń kwoty według stawki dobowej za dozór samochodów komorniczych, skoro takie samochody z uwagi na istotę postępowania egzekucyjnego (szybkie zaspokojenie wierzyciela), były samochodami o znacznej wartości, w dobrej kondycji technicznej i podlegały zbyciu w krótkich okresach. Wysokość opłat za dozór samochodów komorniczych wiąże się z dużym ryzykiem kradzieży atrakcyjnych samochodów; ryzyko kradzieży niezarejestrowanego samochodu VW Golf rocznik 1984, mocno skorodowanego, niesprawnego techniczne, było znikome.

Informacje uzyskane od prowadzących usługi parkingowe w Słupsku, nawet na parkingach nie będących parkingami depozytowymi, były wiarygodne i zostały prawidłowo ocenione przez organy obu instancji, mając na uwadze charakter przechowywanego pojazdu. Brak było jakichkolwiek podstaw, by przyjąć stawki z Gdańska czy Zielonej Góry, bowiem każde z tych miast charakteryzuje się diametralnie różnymi realiami społeczno-gospodarczymi.

Zaskarżony wyrok nie narusza § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2011 r., zgodnie z którym do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 upea. Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób zarzutu w tym zakresie nie uzasadnia.

Sąd I instancji prawidłowo aprobował odmowę ze strony organów obu instancji zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, których skarżący w żaden sposób nie wykazał. Trafnie zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd uznał za odpowiadające prawu przyznane skarżącemu wynagrodzenie za dozór pojazdu zaskarżonym postanowieniem, utrzymującym w mocy postanowienie z [...] listopada 2012 r.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.