Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 130/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi Firma A na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 marca 2017 r. znak [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zabudowaną nieruchomość wywłaszczoną na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 11 stycznia 1952 r. sygn. akt [...] położoną w K. przy [...], składającą się z działek nr [...] i nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w K..

W uzasadnieniu wskazano, iż roszczenie przedawniło się najpóźniej w dniu 6.09.1956r.

Odwołanie od ww. decyzji złożył [...] sp. z o. o., zarzucając, naruszenie art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej ww, dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy 3-letni termin przedawnienia nie znajduje zastosowania do spraw rozstrzygniętych na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. Zdaniem odwołującej naruszono art. 129 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zabudowaną nieruchomość wywłaszczoną na mocy orzeczenia PWRN. Zaskarżona decyzja narusza ponadto zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa, czyli działania organów na podstawie przepisów prawa poprzez wydanie decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania w oparciu o niewłaściwe przepisy w sytuacji, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodziły podstawy do odmowy.

Wojewoda decyzją z dnia 16 listopada 2017r. znak: [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek złożono 10 listopada 2015 r.

Co do spornej nieruchomości orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 11 stycznia 1952 r. wydanym na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz.U. Nr 20, póz. 138 ze zm.) orzeczono o wywłaszczeniu na cele wojskowe nieruchomości położonych przy [...] w K., w tym m.in. przedmiotowych działek. Prawo własności do przedmiotowej nieruchomości odjęto z dniem 9 maja 1945 r. a w uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostanie ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami w ciągu dalszego postępowania wywłaszczeniowego. Od ww. orzeczenia wpłynęło odwołanie właściciela jednej z wywłaszczonych nieruchomości. Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej ostateczną decyzją z dnia 5 września 1953r. znak [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, które stało się ostateczne z tym dniem. W późniejszym czasie podejmowane były czynności prawne zmierzające do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia wywłaszczeniowego, ale w ich konsekwencji nie doszło do jego wyeliminowania z obrotu prawnego i nadal pozostaje w mocy.

Podstawą dokonanego wywłaszczenia był dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., który to akt prawny uchylony został z dniem, 5 kwietnia 1958 r. przez ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. dekretu, postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. Nr 86, poz. 776), w brzmieniu ustawy z dnia 30 marca 1939 r. (Dz. U. Nr 31, poz. 205), ze zmianami szczegółowo wskazanymi w tym przepisie, w których to zmian jedna dotyczyła odszkodowania, ustalanego na wniosek właściciela (art. 4 ust. 1 pkt 6 dekretu). Z kolei na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25), utraciły moc wszystkie przepisy dotychczasowe w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości, a w szczególności rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. -Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, z zastrzeżeniem, że postępowania wywłaszczeniowe prowadzoną na podstawie dekretu z dnia 7, kwietnia 1948 r. miały być prowadzone na tej samej podstawie aż do czasu wydania ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu (art. 6 tej ustawy). Natomiast niezakończone postępowania z wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., miały być prowadzone dalej na zasadach dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, zarówno co do wysokości i trybu ustalania odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty odszkodowania (art. 7 ustawy). Jednocześnie ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. w art. 9 uregulowała terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Ustawa powyższa weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. 31 stycznia 1952 r.

Z kolei dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U z 1952 r. Nr 4, póz. 31) w art. 39 ust. 1 stwierdzał, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Natomiast przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. utraciły moc obowiązującą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z tymże przepisem przejściowym do ustawy z 1958 r., postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze niezakończone, będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie z 1958 r., jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania. W pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych.

W niniejszej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 1956 r., a odszkodowanie zgodnie z dokonanymi przez organ I instancji ustaleniami za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało wówczas ustalone, ani też do chwili obecnej. Fakty te jednoznacznie wskazują, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno było zatem zostać ustalone wówczas według zasad przewidzianych w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. Wobec tego zdaniem organu odwoławczego oczywistym jest, że roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu z mocy art. 39 ust. 1 owego dekretu (tekst jednolity opublikowano w Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), stanowiącym, iż roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. W przypadkach istnienia sporu, przewidzianego w art. 26 b ust. 3, przedawnienie nie biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew został wniesiony w terminie jednego roku od dnia ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Przedawnienie następuje w każdym razie po upływie sześciu lat, od ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w sprawach, w których orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wydane ostatecznie w toku instancji lub uprawomocniło się przed wejściem w życie niniejszej ustawy - zaczynały biec od daty wejścia w życie tej ustawy. Jeżeli w powyższych sprawach przedawnienie - stosownie do przepisów dotychczasowych nastąpiło we wcześniejszym terminie, przedawnienie następowało w terminie obliczonym wg przepisów dotychczasowych.

Wobec tego organ I instancji prawidłowo ustalił, iż roszczenie odszkodowawcze przedawniło się z dniem 6 września 1956 r., gdyż decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna z dniem 5 września 1953 r. Tymczasem wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony dopiero w 2015 r.

Brak pouczenia o terminie przedawnienia roszczenia odszkodowawczego w treści orzeczenia wywłaszczeniowego nie stanowi o jego wadliwości, nie mogąc również "reaktywować" odwołującej możliwości skutecznego ubiegania się o jego ustalenie. Tryb orzekania w przedmiocie odszkodowania, w tym również termin przedawnienia ubiegania się o jego ustalenie i wypłatę, określały bowiem powszechnie obowiązujące wówczas przepisy prawa.

W zakresie zaś postulowanej w odwołaniu potrzeby rozstrzygania niniejszej sprawy w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jakkolwiek przepis ten pozwala na wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, to nie dotyczy to jednak sytuacji, w których roszczenie odszkodowawcze na skutek przedawnienia, nie może być skutecznie egzekwowane (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Łd [...], Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Po [...] i z dnia 8 maja 2013r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz [...] oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 października 2009r., sygn. akt II SA/Ke [...], Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd [...]).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył [...] sp. z o. o. zarzucając naruszenie:

- art. 129 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie);

- art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy w przedmiotowym stanie fatycznym i prawnym zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu podkreślono, iż orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane na podstawie Dekretu z 1948 r. Dekret ten nie regulował kompleksowo kwestii postępowania wywłaszczeniowego i w znacznej mierze odsyłał w tym zakresie do Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem. Zarówno Dekret z 1948 r., jak i Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem nie przewidywały terminu końcowego na wniesienie wniosku o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości ani terminu przedawnienia tego rodzaju roszczeń. W dniu 31 stycznia 1952 r. weszła w życie Ustawa nowelizująca Dekret z 1949 r., na podstawie której Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem utraciło moc. W myśl art. 7 ust. 1 Ustawy nowelizującej nie zakończone ostatecznie postępowanie z wniosku o ustalenie odszkodowania w sprawach, wymienionych w art. 5 i 6 [m.in. postępowanie wywłaszczeniowe, prowadzone na podstawie Dekretu z 1948 r], będzie prowadzone dalej na zasadach dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 27, póz. 197 i Nr [...], poz. 438) zarówno co do wysokości i trybu ustalenia odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty odszkodowania. Dokonując literalnej wykładni cytowanego art. 7 należy ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że dotyczy on wyłącznie postępowań już wszczętych, przed ich ostatecznym zakończeniem, na co jednoznacznie wskazuje sformułowanie "postępowanie z wniosku o ustalenie odszkodowania będzie prowadzone dalej". Zatem stanowi on przepis intertemporalny i ma zastosowanie wyłącznie do postępowań będących w toku w dniu wejścia w życie przepisów Ustawy nowelizującej, tj. w dniu 31 stycznia 1952 r. W przedmiotowej sprawie nie mogło być mowy o wszczęciu postępowania odszkodowawczego przed dniem 31 stycznia 1952 r., a zatem przed tym dniem postępowanie odszkodowawcze nie mogło być w toku, bowiem postępowanie wywłaszczeniowe nie było jeszcze ostatecznie zakończone - orzeczenie PWRN zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej dopiero w dniu 15 lutego 1952 r. Z kolei, przesłanką do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jest stwierdzenie, że doszło do utraty tytułu prawnego do nieruchomości - np. pozbawienia prawa własności tej nieruchomości. Innymi słowy, w dniu wejścia w życie Ustawy nowelizującej, postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości nie zostało jeszcze zakończone, a postępowanie odszkodowawcze, które jest postępowaniem odrębnym, nie było i nie mogło być w tym czasie w toku. Co więcej, pod rządami Ustawy nowelizującej postępowanie odszkodowawcze nie zostało wszczęte, bowiem nie złożono wniosku o ustalenie odszkodowania.

Nawet gdyby przyjąć, że Dekret z 1949 r., do którego odsyła art. 7 ust. 1 Ustawy nowelizującej, znajduje zastosowanie także do spraw niebędących w toku w dniu wejścia w życie Ustawy nowelizującej, to podkreślić należy, że w dopuszczalnym zakresie zastosowania tego dekretu nie mieści się materialny przepis art. 39 ust. 1 Dekretu z 1949 r. dotyczący terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Artykuł 7 ust. 1 Ustawy nowelizującej zawęża zakres zastosowania Dekretu z 1949 r. wyłącznie "co do wysokości i trybu ustalenia odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty odszkodowania". Pozostałe przepisy Dekretu z 1949 r., niedotyczące wysokości, trybu i wypłaty odszkodowania, nie znajdują zatem zastosowania do nieruchomości wywłaszczonych na mocy Dekretu z 1948 r. Wobec powyższego, przepis art. 39 ust. 1 Dekretu z 1949 r., dotyczący przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, nie znajduje zastosowania do roszczeń odszkodowawczych, które powstały w związku z wywłaszczeniem nieruchomości na podstawie przepisów Dekretu z 1948 r., ponieważ nie mieści się w ww. zakresie zastosowania Dekretu z 1949 r. Nie można rozciągać zakresu obowiązywania norm zawartych w Ustawy nowelizującej (a zatem ustawy uchwalonej w celu zmiany konkretnego aktu prawnego) na przedmiot regulacji, który nie jest objęty zakresem zastosowania nowelizowanego aktu, chyba że przepis wprost to nakazuje. Dekret z 1949 r. stanowi bowiem odrębną i niezależną podstawę wywłaszczenia w stosunku do Dekretu z 1948 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępnie wskazać należy, że w sprawie było sporne czy doszło do przedawnienia roszczenia strony skarżącej, co miało wpływ na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, gdyż powodowało w efekcie odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 11 stycznia 1952 r. sygn. akt [...]

W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi doszło do stwierdzonego przez organy obu instancji przedawnienia w trybie art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U z 1952 r. Nr 4, poz. 31), który stanowił, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. W kontrolowanej sprawie było to w dniu 6 września 1956 r., gdyż decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna z dniem 5 września 1953 r.

O ile przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. utraciły moc obowiązującą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), to zgodnie z tymże przepisem przejściowym do w/w ustawy z 1958 r., postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze niezakończone, będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie z 1958 r., jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania. W pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych.

W kontrolowanej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 1956 r., a odszkodowanie zgodnie z dokonanymi przez skarżone organy ustaleniami za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało wówczas ustalone. Z uwagi na to, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno było zostać ustalone wówczas według zasad przewidzianych w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. Wobec tego roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu z mocy art. 39 ust. 1 w/w dekretu. W przypadkach istnienia sporu, przewidzianego w art. 26 b ust. 3, przedawnienie nie biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew został wniesiony w terminie jednego roku od dnia ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Przedawnienie następuje w każdym razie po upływie sześciu lat, od ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w sprawach, w których orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wydane ostatecznie w toku instancji lub uprawomocniło się przed wejściem w życie niniejszej ustawy - zaczynały biec od daty wejścia w życie tej ustawy. Jeżeli w powyższych sprawach przedawnienie - stosownie do przepisów dotychczasowych nastąpiło we wcześniejszym terminie, przedawnienie następowało w terminie obliczonym wg przepisów dotychczasowych.

Wobec powyższego organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż roszczenie odszkodowawcze przedawniło się z dniem 6 września 1956 r., gdyż decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna z dniem 5 września 1953 r. a wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony dopiero w 2015 r.

Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko strony skarżącej, iż po wejściu w życie 31 stycznia 1952 r. nowelizacji zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych "brak było trybu i zasad, zgodnie z którymi można było dochodzić odszkodowania". Podstawą wywłaszczenia był dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., który został uchylony z dniem, 5 kwietnia 1958 r. przez ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. dekretu, postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. Nr 86, poz. 776), w brzmieniu ustawy z dnia 30 marca 1939 r. (Dz. U. Nr 31, poz. 205), ze zmianami dotyczącymi m.in. odszkodowania, ustalanego na wniosek właściciela (art. 4 ust. 1 pkt 6 dekretu). Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r., utraciły moc wszystkie przepisy dotychczasowe w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości, a w szczególności rozporządzenie Prezydenta [...] z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, z zastrzeżeniem, że postępowania wywłaszczeniowe prowadzone na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. miały być prowadzone na tej samej podstawie aż do czasu wydania ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu (art. 6 tej ustawy). Natomiast niezakończone postępowania z wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., miały być prowadzone dalej na zasadach dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, zarówno co do wysokości i trybu ustalania odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty odszkodowania (art. 7 ustawy). Jednocześnie ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. w art. 9 uregulowała terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Ustawa powyższa weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. 31 stycznia 1952 r. Z uwagi na to obowiązywały określone zasady, zgodnie z którymi można było dochodzić odszkodowania.

Ponadto tryb orzekania w przedmiocie odszkodowania, w tym również termin przedawnienia ubiegania się o jego ustalenie i wypłatę, określały w ocenie sądu powszechnie obowiązujące wówczas przepisy prawa. Brak jest zatem podstaw do rozstrzygania niniejszej sprawy w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z odwołaniem się do prowspólnotowej i prokonstytucyjnej wykładni wspomnianego przepisu. Jakkolwiek przepis ten pozwala na wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, to nie dotyczy to jednak sytuacji, w których roszczenie odszkodowawcze na skutek przedawnienia, nie może być skutecznie egzekwowane (por. wyroki WSA w Ł. z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Łd [...], WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Po [...] i z dnia 8 maja 2013r., sygn. akt II SA/Po [...], WSA w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz [...] oraz WSA w Kielcach z dnia 8 października 2009r., sygn. akt II SA/Ke [...]).

Brak jest więc podstaw do uwzględnienia skargi, co prowadzi do jej oddalenia w oparciu o art. 151 p.p.s.a.