Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2983/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 8, 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, 29, 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], nakazującej [...] Sp. z o.o. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o całkowitej wysokości ok. 7,00 m, składającego się z dwóch podświetlanych tablic reklamowych o wymiarach 3,00 x 6,00 m każda (oznaczonych nr ident. [...] i [...]), przymocowanych do salowego słupa o Ø 35 cm, przytwierdzonego do bloku fundamentowego o wymiarach ok. 2,40 x 3,60 x 0,40 m, całkowicie zagłębionego w gruncie, znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał na następujący przebieg postępowania w sprawie.

W dniu [...] grudnia 2014 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla m. [...] dokonał czynności kontrolnych z urzędu odnośnie opisanego wyżej nośnika reklamowego ustalając jego charakterystyczne parametry. Następnie w sprawie ww. obiektu zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, o czym zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., została poinformowana ww. spółka oraz Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w [...].

W dniu [...] lutego 2015 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo ww. wspólnoty z dołączoną kopią umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2006 r. zawartą pomiędzy wspólnotą a [...] Sp. z o.o. dotyczącą części powierzchni gruntu działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] w celu realizacji na nich dwustronnego urządzenia reklamowego o powierzchni ekspozycyjnej każdego ekranu 3,00 x 6,00 m. Z treści tej umowy wynika, że urządzenia reklamowe są zamontowane. Umowa ta została zawarta na czas oznaczony, wynoszący dwa lata, z możliwością automatycznego jej przedłużenia na kolejne dwa lata, o ile żadna ze stron umowy nie zgłosi na piśmie intencji jej zakończenia z upływem okresu, na jaki została zawarta.

W dniu [...] marca 2015 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla m. [...] dokonał oględzin nośnika reglanowego przy udziale pełnomocnika [...] Sp. z o.o. W sporządzonym na tę okoliczność protokole nr [...] potwierdzono dotychczasowe ustalenia w zakresie stanu faktycznego, uzupełniając je dodatkowo o bardziej szczegółowy opis elementów konstrukcyjnych. Pełnomocnik ww. spółki przedłożył kopię zgłoszenia złożonego w dniu [...] czerwca 1997 r. do Wydziału Architektury Urzędu Gminy [...]-[...] dotyczącego robót budowlanych związanych z montażem wolnostojącego, tymczasowego nośnika reklamowego, niezwiązanego trwale z gruntem na terenie przy ul. [...] w [...], na trawniku, poza pasem drogowym, w należytej odległości od drogi oraz pisma organu administracji architektoniczno-budowlanej z dnia [...] lipca 1997 r., informującego o nie wniesieniu sprzeciwu wobec tego zgłoszenia.

Organ pierwszej instancji dołączył do akt sprawy pozyskaną z Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] dokumentację dotyczącą opisanego wyżej zgłoszenia. Do organu powiatowego została przekazana także dokumentacja dotycząca zgłoszenia ww. spółki, dokonanego w dniu [...] października 2006 r. odnośnie zamiaru realizacji na terenie działki nr ewid. [...]nośnika reklamowego o wysokości 12,00 m z dwustronną tablicą ekspozycyjną o wymiarach 12,00 x 4,00 m, wobec którego Prezydent m. [...] wniósł sprzeciw w drodze decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006 r.

Na podstawie informacji zawartych w piśmie Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] z dnia [...] lutego 2015 r., ustalono, że objęty niniejszym postępowaniem nośnik reklamowy usytuowany jest na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ul. [...] w pasie drogowym o szerokości ok. 200 m po ok. 100 m od osi jezdni na odcinku: [...]-[...]w gminie [...]-[...], zatwierdzony uchwałą nr [...], podjętą przez Radę Gminy [...]-[...] w dniu [...] września 2002 r. W § 33 pkt 3 ww. planu dopuszczono na tym obszarze lokalizację reklam w formie: słupów reklamowych o wysokości max 4,00 m i średnicy max 1,50 m; tablic, neonów i ekranów do powierzchni max 8,00 m2; w powiązaniu z elementami małej architektury oraz w formie soldów w części parterowej budynków. Tym samym wszystkie inne formy są niezgodne z obowiązującymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organ stopnia podstawowego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2015. r. w trybie art, 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzję rozbiórkową nr [...]. Organ powiatowy stanął na stanowisku, że w niniejszym przypadku brak jest możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej z uwagi na niezgodność przedmiotowej inwestycji budowlanej wykonanej w warunkach samowoli budowlanej z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła [...] Sp. z o.o. Dochodząc uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia podniosła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także z naruszeniem art. 29 ust. 2 w związku z art. 30 oraz art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, przy jednoczesnym pominięciu trybu przewidzianego w przepisach art. 50 - 51 ww. ustawy.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej obecnie spółki od decyzji organu pierwszej instancji zapadła zaskarżona decyzja.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając podjęte rozstrzygniecie wskazał, że ustawa z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane zawiera ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 – budowę można rozpocząć po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 tej ustawy, na mocy których możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia zamiaru inwestycyjnego.

Na tle ww. ustawy możemy mówić, o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Na urządzenia reklamowe, o których jest mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem. Tym samym ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie to na budynku, czy też na gruncie. W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art 3 pkt 1b wyżej wymienionej ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż urządzenie reklamowe, wolnostojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art 3 pkt 1b ustawy Prawo budowlane. Urządzenia reklamowe, o których jest mowa w art 29 ust. 2 pkt 6 wyżej wymienionej ustawy, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem co do zasady winny być urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna.

Organ podkreślił, że bez wątpienia przedmiotowy nośnik reklamowy z uwagi na jego duże gabaryty oraz trwałe związanie go z gruntem w postaci stopy fundamentowej, uniemożliwiające jego przesunięcie lub przewrócenie się stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przez trwałe związanie z gruntem należy rozumieć połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie samego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Realizacja tego rodzaju inwestycji budowlanej wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do kwestii legalności przedmiotowego obiektu organ drugiej instancji podniósł, że organ powiatowy przyjął – nośnik reklamowy został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej zaś odwołująca się spółka twierdzi – funkcjonuje legalnie, zamiar jego montażu został zawarty w zgłoszeniu złożonym w dniu [...] czerwca 1997 r., w stosunku do którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji (pismo Wydziału Architektury Urzędu Gminy [...]-[...] z dnia [...] lipca 1997 r.).

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgłoszenie powoływane przez odwołującą się spółkę pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności obiektu. Zgłoszenie byłoby skuteczne, gdyby dotyczyło robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być traktowane jedynie jako próba obejścia prawa. Zgłoszenie dokonane w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skautów prawnych, a może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne. Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego nie jest zgłoszeniem w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych] w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji.

Biorąc pod uwagę przepisy art. 3, art. 28, art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania ww. zgłoszenia, należy przede wszystkim wskazać, że przy ustawowej definicji "budowli", zawartej w pkt 3 art. 3, do tej kategorii zaliczone były "trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione były roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych, przy czym roboty te podlegały obowiązkowi zgłoszenia do właściwego organu, administracji architektoniczno-budowlanej (co wynika z ówczesnego zapisu art. 29 ust 2 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). W treści ww. zgłoszenia mowa o zamiarze zrealizowania tymczasowego nośnika reklamowego, niezwiązanego trwale z gruntem. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na dzień dokonania ww. zgłoszenia) przez pojęcie "tymczasowego obiektu budowlanego należało rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Powyższy przepis zawierał przykładową listę obiektów o charakterze tymczasowym. W myśl zaś ówczesnej treści art. 29 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeinaczonych na ten cel. Zważywszy na kolejne, wprowadzone przez ustawodawcę zmiany w zapisach art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane w zakresie dotyczącym doprecyzowania, co należy rozumieć przez "tymczasowy obiekt budowlany", trzeba przyjąć, iż przedmiotowemu nośnikowi reklamowemu nie można przypisać cech charakterystycznych dla tymczasowego obiektu budowlanego. Do tych cech zalicza się okres funkcjonowania takiego obiektu. Okres ten wynosi 120 dni, zaś po upływie tego terminu obiekt przestaje być traktowany jako tymczasowy. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że jeżeli obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia [montażu] w okresie dłuższym niż 120 dni, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś budowa tymczasowych obiektów budowlanych bez czasowego ograniczenia ich funkcjonowania wymaga pozwolenia na budowę. Przedmiotowy nośnik reklamowy z całą pewnością nie posiada charakteru obiektu tymczasowego. Nie można też uznać, że nośnik ten nie jest trwale związany z gruntem.

Organ drugiej instancji podkreślił, że w oparciu o powyższą analizę okoliczności sprawy w pełni akceptuje zastosowany tryb wynikający z art. 48 ustawy Prawo budowlane a tryb określony w przepisach art. 50-51 wyżej wymienionej ustawy nie znajduje zastosowania. Ponadto, przeszkodą do wdrożenia w niniejszym przypadku procedury legalizacyjnej jest to, że obiekt nie jest dopuszczalny na podstawie obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co zostało odpowiednio wykazane przez organ I instancji a zawartymi w przepisie § 33 pkt 3 ww. planu. W uregulowaniu tym dopuszczono na obszarze niniejszej inwestycji lokalizację reklam w formie: słupów reklamowych o wysokości max 4,00 m i średnicy max 1,50 m; tablic, neonów i ekranów do powierzchni max 8,00 m2; w powiązaniu z elementami małej architektury oraz w formie szyldów w części parterowej budynków. Oznacza to, że wszystkie inne formy są niezgodne z obowiązującymi zapisami tego' miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem powierzchnia jednej tablicy ekspozycyjnego przedmiotowego nośnika wynosi 18,00 m². W świetle regulacji art. 48 ustawy Prawo budowlane jednym z nieodzownych warunków legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennymi Jedynie w sytuacji łącznego spełnienia przesłanek z ust. 2 art. 48 ustawy Prawo budowlane możliwe jest wdrożenie procedury legalizacyjnej w stosunku do obiektu zrealizowanego w: warunkach samowoli budowlanej. W omawianym przypadku jeden z ustawowych warunków nie jest spełniony, wobec czego orzeczony przez organ powiatowy nakaz rozbiórki należy uznać za zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskrzonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, w postaci: art 35 u.p.z.p. - ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, Nr 80, poz. 717) w zw. z art 2, art 21 ust 1, art 64 ust 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące w ten sposób przyjętym przez organ nadzoru budowlanego poglądem, zgodnie z którym nośnik reklamowy, legalne posadowiony na gruncie w lipcu 1997 r., a zatem przed 18. laty, za zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej, przed uchwaleniem uchwałą nr [...] Rady Gminy [...]-[...] w dniu [...] września 2002 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ul. [...] w [...], powinien podlegać rozbiórce z uwagi na fakt, że obecnie obowiązujące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują realizacji reklam o takiej powierzchni ekspozycyjnej, pomimo że przez okres 12 lat poczynając od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, żaden z organów administracji publicznej nie podjął działań w sprawie realizacji nośnika niezgodnego z planem miejscowym oraz w trybie kwestionowanym obecnie przez organy nadzoru budowlanego obydwóch instancji, a w dacie realizacji tego nośnika dopuszczalna była lokalizacja tego rodzaju tablic reklamowych w tym obszarze; naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623) poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki do prowadzenia postępowania w tym trybie i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nośnika reklamowego , na podstawie tego przepisu prawa materialnego pomimo, że robotom budowlanym polegającym na ustawieniu nośnika nie sprzeciwiał się organ administracji architektoniczno budowlanej oświadczając w piśmie z dnia [...] lipca 1997 r., że nie wnosi sprzeciwu od dokonanego w jego przedmiocie zgłoszenia, a zatem nie można przypisać zrealizowanemu nośnikowi w sposób jednoznaczny znamion samowoli budowlanej z ewidentną próbą obejścia prawa; naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 4) ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia z dnia 23 czerwca 1997 r., poprzez przyjęcie przez organ nadzoru budowlanego, że: a) roboty budowlane polegające na posadowieniu w lipcu 1997 r., na gruncie, w lokalizacji ul. [...] w [...], wolnostojącego nośnika reklamowego, na podstawie pisemnego przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej polegającego na oświadczeniu o nie wnoszeniu sprzeciwu, co było zgodne z wykładnią przepisów o zgłoszeniu dokonaną przez Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego pismem z dnia [...] lutego 1997 r., powinny być zrealizowane, w trybie ogólnym a nie uproszczonym, a zatem na podstawie art. 28 ustawy Prawo budowlane.

Ponadto, zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, w postaci: art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w szczególności nie odniesienia się do dowodu z pisma dotyczącego nie wniesienia sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia i pominięcie prawnego w sprawie tego stanowiska właściwego organu, nie wyjaśnienie z jakiej przyczyny przyjęta została podstawa prawna decyzji nakazującej rozbiórkę, w postaci przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a brak było podstawy do prowadzenia postępowania w warunkach przepisu art. 50-51 Prawa budowlanego, pomimo pisemnego stanowiska właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, który przyjął zgłoszenie wprost, składając pisemne oświadczenie o nie wnoszeniu sprzeciwu do zgłoszenia; niewyjaśnienie, z jakiej przyczyny, do nośnika zrealizowanego w lipcu 1997 r. organ odwoławczy dokonuje pojęcia "tymczasowy obiekt budowlany" według przepisu art. 29 ust. 1 pkt 5) Prawa budowlanego w brzmieniu na datę zgłoszenia oraz w brzmieniu tego przepisu nadanym w art. 29 ust. 1 pkt 12) ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, pomimo że spółka w zgłoszeniu z dnia [...] czerwca 1997 r. powołała się na przepis art. 3 pkt 5) ustawy, w zakresie opisania cech planowanego nośnika, a nie powołała się na przepis art. 12 ust. 1 pkt 5) ustawy; niewyjaśnienie, z jakiej przyczyny organ odwoławczy przyjął, że nośnik reklamowy wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej " ... z ewidentną próbą obejścia prawa ..." bez wskazania motywów i dowodów uprawniających dla przyjęcia takiego poglądu.

Zarzucono także obrazę art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę zaufania strony do organów administracji publicznej, co przejawia się w niekorzystnym dla skarżącej rozstrzygnięciu przez organ nadzoru budowlanego w sprawie, której okoliczności stanu faktycznego nie uległy zmianie od 18 lat, nośnik został zrealizowany w odmienny stanie prawnym, organ administracji architektoniczno-budowlanej wyraził pisemną zgodą na realizację zamierzenia budowlanego w 1997 r., a żadne z organów administracji publicznej, w tym organ nadzoru budowlanego, do stycznia 2015 r. nie podejmował żadnych działań zmierzających do zakwestionowania zrealizowanego nośnika reklamowego. Naruszenie art 80 w związku z art 77 § 1 i art 7 k.p.a. poprzez: wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób rzetelny, obiektywny i kompletny, bez uwzględnienia stanu prawnego z daty realizacji inwestycji, co implikowało nieuprawnionym przyjęciem, że nośnik reklamowy Spółki, zrealizowany w 1997 r. za zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej, musi podlegać nakazowi rozbiórki; nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów postawionych przez Spółkę w odwołaniu od decyzji organu I instancji; niewyjaśnienie, czy w dacie realizacji nośnika w lipcu 1997 r. obowiązywały zapisy planu miejscowego ul. [...] w [...].

Skarżąca spółka wniosła: na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) i pkt 3) p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.) o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Nr [...] [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 wyżej wymienionej ustawy o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzuty skargi zostały poparte dodatkowo argumentacją wskazaną w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Zarzuty skargi nie są uzasadnione.

Sąd kontrolował decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, oparte na art. 48 ustawy Prawo budowlane w wersji obecnie obowiązującej, dotyczące nakazu rozbiórki nośnika reklamowego o niekwestionowanych parametrach technicznych opisanych powyżej. Podobnie nie były kwestionowane okoliczności związane z jego posadowieniem – fakt dokonania w dniu [...] czerwcu 1997 r. zgłoszenia oraz niewniesienie w dniu [...] lipca 1997 r. sprzeciwu w tym przedmiocie przez właściwy organ.

W ocenie Sądu w odniesieniu do przedmiotowego obiektu zasadnie zastosowano tryb wynikający z obowiązującego obecnie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przepis w ust. 1 stanowi – właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 (ten przewiduje okoliczności legalizacji) w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Organ zasadnie stwierdził, że dokonane w 1997 r. zgłoszenie nie ma wpływu na ocenę legalności przedmiotowego nośnika reklamowego. Ten został prawidłowo zakwalifikowano jako obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego w dacie jego budowy pozwolenia na budowę, a zarazem nie podlegający legalizacji w trybie obecnie obowiązującego art. 48 ustawy Prawo budowlane wobec jego niedopuszczalności w świetle obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podkreślmy – zgłoszenie, nawet to, które zostało zaakceptowane przez właściwy organ nie musi stanowić o legalności obiektu. Zasadnie organ podniósł, że zgłoszenie dokonane w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną. Przedmiotowe zgłoszenie byłoby skuteczne, gdyby nie dotyczyło robót budowlanych, co do których konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a tak było w sprawie niniejszej. Biorąc pod uwagę przepisy art. 3, art. 28, art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania ww. zgłoszenia, nie ulega wątpliwości, że obiekt wymagał pozwolenia na budowę. Dokonane w tych warunkach zgłoszenie nie może teraz stanowić ochrony dla inwestora i bytu obiektu.

Zgodnie z ustawową definicją "budowli", zawartą w pkt 3 art. 3 ustawy Prawo budowlane w wersji z daty zgłoszenia inwestycji, do tej kategorii zaliczone były "trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione były roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych, przy czym roboty te podlegały obowiązkowi zgłoszenia do właściwego organu, administracji architektoniczno-budowlanej (co wynika z ówczesnego zapisu art. 29 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Nie ma racji spółka wskazując, że taka cecha, jak rozbieralność stanowi o tymczasowości obiektu zaś o tym, że nośnik jest urządzeniem nietrwale związany z gruntem świadczy to, że stopa fundamentowa była ułożona tuż pod powierzchnią gruntu.

Określenie w zgłoszeniu, że chodzi o obiekt "tymczasowy" nie może zmienić oceny, że już w tej dacie jego budowa wymagała pozwolenia na budowę w świetle ww. przepisów. Już nawet opierając się, jak chce skarżąca spółka, li tylko na w przepisie art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującej w dacie zgłoszenia, bez nawiązania do dalszej ewolucji tego pojęcia na tle przepisów w zmienianej ustawy Prawo budowlane – przedmiotowy nośnik nie może być uznany za obiekt tymczasowego.

Jak stanowił obowiązujący w dacie zgłoszenia przepis art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane – tymczasowym obiekt budowlany to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Żadnego z powyższych parametrów nie można odnieść do trwale związanego z gruntem przedmiotowego nośnika reklamowego o opisanych powyżej rozmiarach i konstrukcji. Taka kwalifikacja stanowiłaby obejście prawa i ducha ustawy, także w kontekście argumentacji przywołanej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie jest uzasadniony zarzut, że organy zinterpretowały użyte w zgłoszeniu określenie "nośnik jest urządzeniem tymczasowym", według przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, a zatem w brzmieniu nie obowiązującym w dacie zgłoszenia. Organ dokonał zasadniczej oceny tego przymiotu na podstawie przepisów z daty zgłoszenia – art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, a tylko nawiązał do późniejszych przepisów w kontekście kierunku w jakim szedł ustawodawca przy interpretacji pojęcia obiektu tymczasowego .

Nie ma racji skarżąca wywodząc, że nieuwzględniono w sprawie stanu z daty zgłoszenia co stanowi o naruszeniu nie tylko przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, ale zasad konstytucyjnych. O ile bowiem ocena zgłoszenia wymagała badania na datę jego dokonania i to miało miejsce, to już po ustaleniu, że obiekt został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zastosowanie miały przepisy obowiązujących w dacie orzekania.

Także podkreślany przez skarżącą upływ czasu, osiemnastoletni spokojny byt obiektu, nie ma znaczenia dla oceny jego zgodności z prawem.

Skarżąca spółka nie ma także racji podnosząc, że odniesienie do przedmiotowej inwestycji powinien mieć plan miejscowy obowiązujący w dacie jej realizacji. Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, który bezsprzecznie ma zastosowanie w sprawie niniejszej, dopuszcza legalizację obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę, które odpowiadają porządkowi prawnemu z daty legalizacji, w tym w zakresie ładu przestrzennego wynikającego z decyzji w sprawie warunków zabudowy albo, gdy ten obowiązuje, z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Spółka w niniejszej sprawie nie może też powoływać się skutecznie na wytyczne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skierowane pismem z dnia [...] lutego 1997 r. do Wojewodów, a dalej do podległych im służb, które prezentowały pogląd, że nośniki reklam należy zaliczyć do obiektów nietrwale związanych z gruntem i traktować, jako obiekty malej architektury, na realizację których wymagane jest tylko zgłoszenie. Te materiały w żaden sposób nie mogą być zakwalifikowane jako legalne źródło obowiązującego prawa i nie mogą wpływać na ocenę legalności przedmiotowego obiektu.

W ocenie Sądu nie ma racji skarżąca spółka, że tryb z art. 48 ustawy Prawo budowlane nie jest dopuszczalny w przypadku dokonania przez inwestora zgłoszenia i niewniesienia przez właściwy organ sprzeciwu. Skoro obiekt wymagał pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, a inwestor pozwolenia nie uzyskał, to trybem właściwym w odniesieniu do tak wzniesionego obiektu jest tryb wynikający z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Na marginesie należy zauważyć, że procedura prowadzona w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane podobnie jak niniejsza prowadzona w trybie art. 48 ww. ustawy musiałaby zakończyć się także nakazem rozbiórki wobec niedopuszczalności inwestycji w świetle obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (szczegółowo opisanego powyżej).

Należy podkreślić też, że powołana przez skarżącą spółkę uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 roku, w sprawie II OPS 2/13, zapadł w odmiennym, i nie przystającym do niniejszego, stanie faktycznym sprawy. Chodziło bowiem o rozstrzygnięcie w przedmiocie rozumienia pojęcia "przepisy o planowaniu przestrzennym" z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Wbrew stanowisku skarżącej spółki w sprawie nie doszło też do naruszenia wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, oraz wynikającej z art. 7 in fine k.p.a. zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela, czy też przywoływanych w skardze zasad wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( art. 2, 21 ust. 1, 64 ust. 2). Na tle okoliczności sprawy organy obu instancji nie prezentowały zmiennych poglądów prawnych. Organy nie miały podstaw do oceny stanowiska o braku sprzeciwu od wniesionego zgłoszenia wyrażonego w piśmie z [...] lipca 1997 r., miały zaś obowiązek dokonania prawidłowej oceny legalności inwestycji i słusznie stwierdziły, że ta w dacie jej wznoszenia wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał.

Wbrew stanowisku skarżącej spółki ustalono w sposób wyczerpujący dla rozpoznania sprawy jej okoliczności faktyczne, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada normie art. 107 § 3 k.p.a.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).