Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1532/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1689/13 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieuzgodnienia zamierzenia dotyczącego rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1689/13, oddalił skargę [...] Spółki Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Katowicach na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie nieuzgodnienia zamierzenia dotyczącego rozbiórki.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

[...] Spółka Mieszkaniowa Sp. z o.o. w Katowicach wystąpiła z wnioskiem o uzgodnienie rozbiórki 5 budynków gospodarczych przy ul. [...] nr 8 do 16 w Katowicach.

Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., odmówił uzgodnienia zamierzenia dotyczącego rozbiórki powyższych budynków gospodarczych.

W ocenie organu obiekty te, poza niewielkimi ingerencjami posiadają autentyczną substancją zabytkową i stanowią świadectwo minionej epoki. Omawiane budynki, będące częścią kompozycji urbanistycznej historycznego osiedla Murcki, stanowią przykład zabudowy robotniczej o cechach architektonicznych charakterystycznych do zabudowy regionalnej, dlatego warto zadbać o ich wartość historyczną, zaś stan techniczny przedmiotowych budynków gospodarczych podyktowany jest zaniedbaniami właściciela, który od lat nie remontuje tych obiektów oraz nie wykonuje jakichkolwiek zabezpieczeń, nie reagując na pogarszający się stan techniczny oraz dążąc do wyburzenia obiektów. Remont obiektów jest możliwy i zasadny.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), art. 7 i 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Minister wskazał na konieczność zachowania spornych budynków gospodarczych z uwagi na posiadane przez nie wartości zabytkowe i historyczne. Zdaniem organu odwoławczego Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków dokonał prawidłowego rozpoznania stanu zachowania substancji materialnej ww. budynków, a dokonał tego na podstawie posiadanej wiedzy oraz dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez organ prowadzący postępowanie główne.

W toku postępowania zażaleniowego inwestor załączył dokumentację stanu zachowania obiektów przeznaczonych do rozbiórki w postaci ekspertyz opracowanych w sierpniu 2012 r. Organ odwoławczy uznał, iż powyższe opracowania nie wniosły żadnych nowych istotnych okoliczności czy faktów, nieznanych organowi pierwszej instancji, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygniecie sprawy. Ekspertyzy te z punktu widzenia konserwatorskiego nie stanowią dowodów przemawiających za brakiem możliwości zachowania przedmiotowych obiektów, z uwagi na stan techniczny. Autorzy wskazali bowiem na niemożność użytkowania budynków w obecnym stanie, nie udowodniono jednakże, że niemożliwe jest przeprowadzenie prac zabezpieczająco-remontowych tych obiektów. Jednocześnie, stosunkowo dobry stan techniczny zabytków, kwalifikujący do podjęcia odnośnie ww. budynków prac zabezpieczająco-remontowych, nie zaś rozbiórkowych, potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy, a także stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji leży w interesie społecznym. W przedmiotowej sprawie jest to wprawdzie sprzeczne z interesem inwestora, tj. względami ekonomicznymi, jednak realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej destrukcji autentycznych obiektów zabudowy przedmieść Katowic z przełomu XIX i XX w., posiadających charakterystyczną architekturę oraz znaczące walory historyczne i naukowe.

[...] Spółka Mieszkaniowa Sp. z o.o. w Katowicach w skardze na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenia art. 11 k.p.k. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania podstaw, w oparciu o które organ przyjął, iż:

– budynki gospodarcze położone w Katowicach przy ul. [...] 8–16 nie znajdują się w stanie technicznym zagrażającym bezpieczeństwu osób i mienia, tj. uzasadniającego ich rozbiórkę,

– wspomniane budynki nadają się do dalszego użytkowania, przebudowy oraz rozbudowy,

– w realiach niniejszej sprawy opowiedzieć się należy za interesem społecznym a przeciw interesowi strony, mimo znacznego stopnia dewastacji budynków, braku ich faktycznego używania, usytuowania na terenie objętym szkodami górniczymi,

– bez znaczenia bądź niezgodne z prawdą pozostaje stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym do degradacji stanu technicznego budynków doszło wskutek szkód górniczych, nie zaś zaniedbań wnioskodawcy.

W skardze strona skarżąca wskazała, że obiekty od lat nie pełnią funkcji gospodarczych ani mieszkalnych, a remont obiektów nie jest możliwy. Stan obiektów w żadnym razie nie został przez właściciela zawiniony bowiem pogorszenie stanu technicznego pogłębione jest przez oddziaływanie ruchu przedsiębiorstw górniczych. Również z ekspertyzy jednoznacznie wynika, że budynek stwarza zagrożenie dla potencjalnych użytkowników oraz mienia, nie nadaje się do dalszego użytkowania, a także przebudowy i rozbudowy. Organ zaś nie wskazał podstaw dowodowych zajętego stanowiska.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 7 i 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474). Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b/ niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z kolei, stosownie do treści art. 8 ust. 1 ww. ustawy do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzje o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego wydaje się po uzyskaniu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. Ustawodawca postanowił, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy (art. 8 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw).

W niniejszej sprawie Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach przekazał do Urzędu Miasta w Katowicach wykaz obiektów zabytkowych wyznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, wśród których znajduje się 5 spornych budynków gospodarczych przy ul. [...] 8 do 16 w Katowicach, objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę. A zatem, w stosunku do ww. obiektów gospodarczych powstał obowiązek ujęcia w gminnej ewidencji zabytków w myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Natomiast zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw wynika, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o: ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, warunkach zabudowy, ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, a także pozwolenia na budowę i rozbiórkę, wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Organy zastosowały zatem właściwy tryb wydawania zgody na rozbiórkę budynków objętych wnioskiem.

W ocenie Sądu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób wszechstronny zbadał materiał dowody i wyczerpująco wyjaśnił, że rozbiórka wpłynęłaby negatywnie na walory zabytkowe przedmiotowych budynków gospodarczych, które poza niewielkimi ingerencjami posiadają autentyczną substancję zabytkową i stanowią świadectwo minionej epoki. Budynki gospodarcze przy ul. [...] 8 do 16 zostały wybudowane w 1908 r. Komponowany układ osiedla robotniczego stanowi osobną jednostkę urbanistyczną z centralnym placem, stanowiącym rodzaj lokalnego rynku, na którym usytuowana jest część zabudowy handlowo – użytkowej. W kwartałach okalających główny plac znajduje się zabudowa mieszkalna, której uzupełnienie stanowią cenne pod względem architektonicznym budynki gospodarcze, jak również zieleń, sieć drogowa oraz budynki użyteczności publicznej usytuowane po zewnętrznej stronie osiedla. Zespół zasadniczo pochodzi z początku XX wieku, na lata 1905–1908 przypadały największe inwestycje prowadzone przez katowicką dyrekcję koncernu należącego do rodziny Hochbergów (Die Bauten der Furstlich Plessichen Berwerksdirektion in Kattowitz O.-S.). Omawiane budynki, będące częścią kompozycji urbanistycznej historycznego osiedla Murcki, stanowią zatem przykład zabudowy robotniczej o cechach architektonicznych charakterystycznych do zabudowy regionalnej, dlatego warto zadbać o ich wartość historyczną, zaś stan techniczny przedmiotowych budynków gospodarczych podyktowany jest zaniedbaniami właściciela, który od lat nie remontuje tych obiektów oraz nie wykonuje jakichkolwiek zabezpieczeń, nie reagując na pogarszający się stan techniczny oraz dążąc do wyburzenia obiektów. Remont obiektów jest możliwy oraz – z uwagi na walory historyczne, architektoniczne i zabytkowe – zasadny.

Przedstawione przez stronę skarżącą ekspertyzy z punktu widzenia konserwatorskiego nie stanowią dowodów przemawiających za brakiem możliwości zachowania przedmiotowych obiektów, z uwagi na stan techniczny. Autorzy nie udowodnili, że niemożliwe jest przeprowadzenie prac zabezpieczająco-remontowych tychże obiektów.

Zdaniem Sądu również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy potwierdza stosunkowo dobry stan techniczny zabytków, kwalifikujący do podjęcia prac zabezpieczająco-remontowych spornych budynków gospodarczych, nie zaś rozbiórkowych .

Sąd zgodził się z organem, że ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji leży w interesie społecznym, co jest wprawdzie sprzeczne z interesem inwestora, tj. względami ekonomicznymi, jednak realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej destrukcji autentycznych obiektów zabudowy przedmieść Katowic z przełomu XIX i XX wieku, posiadających charakterystyczną architekturę oraz znaczące walory historyczne i naukowe.

W ocenie Sądu żadna z przedłożonych przez inwestora ekspertyz ani dokumentacja zdjęciowa ani też stanowisko wyrażone przez oba – uprawnione do tego – organy nie stwierdza, że w wyniku zaistniałego stanu technicznego budynków należy je rozebrać, że jest to jedyne właściwie rozwiązanie. Ekspertyzy we wnioskach końcowych mówią, że budynki stwarzają zagrożenie dla potencjalnych użytkowników oraz mienia, nie nadają się do dalszego użytkowania, przebudowy oraz rozbudowy, nie wskazując jednocześnie, że jest to stan o charakterze śmierci technicznej budynku (któregokolwiek z 5 budynków). Zły stan techniczny budynku nie oznacza jeszcze konieczności jego rozbiórki. Gruntowny zaś remont – jest możliwy i zasadny z punktu widzenia ochrony zabytku. Przy czym, w oparciu o dokumentację zdjęciową załączoną do akt administracyjnych sprawy można podjąć próbę stwierdzenia, że stan zachowania budynków wskazuje, że byłby możliwy prawdopodobnie taki remont, który – zgodnie z opinią organów obu instancji – nie zniszczyłby substancji zabytkowej i elementów historycznych tych budynków.

A zatem, organy przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 107 § 1 k.p.a., a zarzuty stawiane pod tym kątem są bezpodstawne. Organ ocenił materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości i konieczny do wydania postanowienia w tym przedmiocie – odmowy uzgodnienia zamierzenia, jako dowód dopuścił dokumentację fotograficzną (art. 75 § 1 k.p.a.), a następnie w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) przeanalizował zebrany materiał dowodowy, zaś wnioski, konkluzje oraz odniesienie do podstawy prawnej znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane po prawidłowej analizie i ocenie materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną – przepisy prawa materialnego i prawidłową ich wykładnię oraz w zgodzie z głównym celem jakiemu służy ustawa o ochronie zabytków. W związku zaś z faktem, że budynki nie uległy zniszczeniu w stopniu powodującym utratę ich wartości historycznej, zabytkowej i naukowej mimo złego stanu technicznego, organ podjął prawidłową w świetle prawa decyzję o odmowie uzgodnienia rozbiórki spornych 5 budynków gospodarczych. Sąd podkreślił, że właściwy organ już wcześniej domagał się zadbania o stan techniczny spornych budynków (decyzje nr 163/11 i nr 165/11 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2011 r. nakazujące dokonanie remontu budynków nr 8, nr 14 i nr 16 i zakazujące ich użytkowania do czasu wykonania remontów). Jednocześnie brak takich decyzji w stosunku do pozostałych budynków (nr 10 i nr 12) pozwala sądzić, że nie były w takim stanie, który obligowałby organ do wydania decyzji nakazujących remont. Niezależnie zatem od przyczyn zaniedbań i złego stanu technicznego budynków już wcześniej, przed wszczęciem przedmiotowego postępowania organy nadzoru budowlanego dochodziły poprawy ich stanu poprzez nakazanie dokonania remontów, których nie wykonano. Stan techniczny budynku wymagający wykonania remontu, co do zasady obciąża właściciela, inwestora lub zarządcę nieruchomości mimo zużycia naturalnego materiałów, z których jest wykonany oraz oddziaływania sąsiednich inwestycji bądź działalności, np. górniczej – i nie zwalania tych podmiotów od bieżącej konserwacji.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

[...] Spółka Mieszkaniowa Sp. z o.o. w Katowicach w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie i przekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w skardze sformułowano konkretne zarzuty, kwestionując te ustalenia organu, które w ocenie skarżącego dokonane zostały w warunkach braku dowodów bądź wbrew ich treści. Zarzucono mianowicie naruszenie art. 11 k.p.k. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania podstaw, w oparciu o które organ przyjął, że:

– budynki gospodarcze położone w Katowicach przy ul. [...] 8–16 nie znajdują się w stanie technicznym zagrażającym bezpieczeństwu osób i mienia, tj. uzasadniającego ich rozbiórkę,

– wspomniane budynki nadają się do dalszego użytkowania, przebudowy oraz rozbudowy,

– w realiach sprawy należy opowiedzieć się za interesem społecznym a przeciw interesowi strony, mimo znacznego stopnia dewastacji budynków braku ich faktycznego używania oraz usytuowania na terenie objętym szkodami górniczymi,

– bez znaczenia lub niezgodne z prawdą pozostaje stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym doszło do degradacji stanu technicznego budynków doszło wskutek szkód górniczych , nie zaś zaniedbań wnioskodawcy.

Sąd I instancji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do wszystkich podniesionych zarzutów, w szczególności nie wskazał, z jakich przyczyn uznał je za zasadne bądź bezzasadne. Ograniczono się do przytoczenia oraz aprobaty argumentacji przedstawionej przez organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. W szczególności nie odniesiono się do poglądu skarżącego, zgodnie z którym konieczność dokonania rozbiórki uzasadniona jest wystarczająco faktem znajdowania się spornych budynków w stanie zagrażającym bezpieczeństwu. Sąd nie odniósł się również do stanowiska skarżącego, który stanowczo kwestionował pogląd organu, jakoby aktualny stan techniczny budynków wynikał nie z ruchu okolicznych przedsiębiorstw górniczych lecz z zaniedbań właściciela, który "dąży do wyburzenia obiektów". Sąd nie wskazał podstaw ustaleń o celowym działaniu skarżącego ukierunkowanym na destrukcję obiektów, pomimo że stanowisko organu w tym zakresie, które Sąd bezkrytycznie recypuje, zwalczane było we wniesionej skardze. Mylne jest przy tym stanowisko Sądu w przedmiocie odpowiedzialności za szkody wywołane ruchem zakładu górniczego (str. 8 uzasadnienia), skoro zgodnie z art. 144 ustawy Prawo geologiczne i górnicze odpowiedzialność z tego tytułu (także w zakresie obowiązku przywrócenia budynku lub budowli do stanu poprzedniego) ponosi co do zasady przedsiębiorca górniczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy, w której sformułowano wyłącznie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 672/09 – Lex nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09 – Lex nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09 – Lex nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie Sądu I instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09 – Lex nr 597986).

Zatem skutecznie postawiony zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powinien wskazywać na uchybienia uzasadnienia zaskarżonego wyroku pod względem jego zawartości. Jeśli okaże się, że zaskarżony wyrok spełnia wymogi z tego przepisu, to wówczas należy uznać niezasadność tak sformułowanego zarzutu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd Wojewódzki w wystarczający sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, a w szczególności odniósł się do istotę zarzutów zawartych w skardze. Zaznaczyć jednocześnie należy, że zarówno w skardze, jak też w skardze kasacyjnej przypisano organom obu instancji ustalenia i oceny, których nie wyrażono w treści decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej w sprawie nie zostało przyjęte, iż przedmiotowe budynki gospodarcze "nie znajdują się w stanie zagrażającym bezpieczeństwu osób i mienia". Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku zaznaczył bowiem, że ekspertyzy we wnioskach końcowych wskazują na stan techniczny budynków stwarzający zagrożenie dla potencjalnych użytkowników oraz mienia, oraz na to, że nie nadają się one do dalszego użytkowania, przebudowy lub rozbudowy. Jednocześnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że zły stan techniczny budynków nie oznacza konieczności ich rozbiórki, a wykonanie remontu jest możliwe i wskazane z uwagi na walory historyczne, architektoniczne i zabytkowe tych obiektów. Podkreślić należy, że Sąd Wojewódzki w sposób logiczny i przekonujący przedstawił argumentację uzasadniającą zaakceptowanie stanowiska organów obydwu instancji, zgodnie, z którym przedstawione przez stronę ekspertyzy z punktu widzenia konserwatorskiego nie stanowią dowodu wykazującego brak możliwości zachowania przedmiotowych budynków, a w szczególności brak możliwości przeprowadzenia prac zabezpieczająco-remontowych.

Ponadto trafnie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na to, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzjami wydanymi 12 sierpnia 2011 r. nakazał dokonanie remontu trzech budynków, co świadczy o tym, że organ nadzoru budowlanego uznał, że wskazane budynki nadają się do remontów. Prawidłowo również stwierdzono, że stan techniczny budynku wymagający wykonania remontu, co do zasady obciąża właściciela, inwestora lub zarządcę nieruchomości. Bezzasadnie zatem zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu, że ten nie odniósł się do podnoszonych w skardze okoliczności związanych ze stanem przedmiotowych budynków jak i kwestii odpowiedzialności właściciela budynków za ich obecny stan techniczny.

Natomiast brak zarzutów kasacyjnych w zakresie przepisów postępowania uniemożliwił merytoryczną kontrolę wnioskowania Sądu Wojewódzkiego w zakresie oceny materiału dowodowego i wyników przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego.

Nieodniesienie się przez autora skargi kasacyjnej do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego sprawia, że nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji.

Wbrew temu, co podniesiono w skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zawarł ocenę w zakresie wyważenia w sprawie interesu społecznego oraz interesu inwestora. Wskazał bowiem, że niedopuszczenie do zniszczenia obiektów o wartościach zabytkowych leży w interesie społecznym, a realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej destrukcji autentycznych obiektów zabudowy przedmieść Katowic z przełomu XIX i XX wieku, posiadających charakterystyczną architekturę oraz znaczące walory historyczne i naukowe. Wreszcie Sąd Wojewódzki wypowiedział się również co do tego, że dla rozstrzygnięcia podejmowanego w trybie uzgodnień drugorzędne znaczenie miały przyczyny zaniedbań i złego stanu technicznego przedmiotowych budynków. Taka konstatacja Sądu nie została podważona w drodze merytorycznego zarzutu kasacyjnego.

Podkreślić należy, że okoliczność, iż stanowisko zajęte przez Sąd Wojewódzki jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wadliwe. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.