Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 21/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Waldemar Śledzik (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., odmówił J. D. wszczęcia postępowania w sprawie jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r.

Zaskarżone postanowienie zapadło w toku postępowania, w którym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu 25 października 1999 r. [...] J. D. złożył wniosek do Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON o sprostowanie zaświadczenia finansowego dla celów emerytalnych, poprzez przyjęcie do podstawy emerytury kwoty dodatku specjalnego otrzymanego w miesiącu styczniu 1991 r., a nie jak przyjął wojskowy organ emerytalny – za miesiąc marzec 1991 r., tj. za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Dyrektor Departamentu Ekonomicznego MON decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. odmówił uwzględnienia wniosku, albowiem w toku postępowania ustalono, iż Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. (zwany dalej także jako "Dyrektor WBE"), ustalając podstawę wymiaru świadczenia emerytalnego, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, uwzględnił dodatek specjalny za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej, tj. za miesiąc marzec 1991 r.

Po rozpoznaniu odwołania strony od wyżej wymienionej decyzji, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., utrzymał ją w mocy.

W wyniku wniesionej przez J. D. skargi na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00) odrzucił skargę zainteresowanego w tym przedmiocie.

W kolejnym postępowaniu administracyjnym Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. i wznowienia postępowania. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.

Wskutek skargi J. D. od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA 1421/03) stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd stwierdził, że przedmiotowa sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, zatem jeśli niniejsza sprawa nie należała do właściwości Ministra Obrony Narodowej, to powinien on odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. Skoro jednak w wyniku wadliwego ustalenia swojej właściwości Minister Obrony Narodowej wszczął postępowanie w sprawie, obowiązany był zakończyć to postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania.

W wykonaniu tego wyroku, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. umorzył postępowanie pierwszej instancji wszczęte w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności zainteresowanego dla celów zaopatrzenia emerytalnego, w części dotyczącej dodatku specjalnego.

Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.

Od decyzji tej, J. D. wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1636/09) oddalił.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 1 czerwca 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 2653/04) odrzucił skargę J. D. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wymienionym wcześniej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00) uznając, że skarga nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia postępowania.

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/W 986/07, ponownie odrzucił skargę J. D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem NSA z dnia 9 października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00).

Pismem z dnia 30 lipca 2007 r. J. D. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z żądaniem uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. w przedmiocie odmowy skorygowania zaświadczenia o

wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Minister Obrony Narodowej odmówił uchylenia powyższych decyzji. Następnie, w związku z wnioskiem zainteresowanego z dnia 17 października 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2007 r.

Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 702/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę zainteresowanego na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r.

Wskutek skargi kasacyjnej J. D. od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt I OSK 800/10) uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę zainteresowanego.

W dniu 28 lipca 2011 r. J. D. wystąpił do Sądu Okręgowego w W. - [...], za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej, z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wraz z tym wnioskiem zainteresowany złożył odwołanie od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 22 lipca 2011 r. otrzymał prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt I OSK 800/10 z dnia 15 czerwca 2011 r., z którego wynika, że Minister Obrony Narodowej błędnie pouczył go, co do przysługującego zaskarżenia ww. decyzji - zamiast skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługiwało mu odwołanie do sądu powszechnego.

Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON, pismem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. przesłał pisma zainteresowanego z dnia 28 lipca 2011 r. według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w W. uznając, że sprawa, z którą wystąpił J. D., jest sprawą z zakresu ubezpieczenia społecznego i nie podlega merytorycznemu badaniu przez Ministra Obrony Narodowej, który nie jest organem właściwym w zakresie zaopatrzenia emerytalnego.

Na podstawie zarządzenia Sędziego Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2011 r. (sygn. akt [...]) przedmiotowe pisma J. D. z dnia 28 lipca 2011 r. zwrócono do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej.

W następstwie powyższego, Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku J. D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że wnioskodawca mylnie zinterpretował wnioski wynikające z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., a mianowicie, że w świetle tego rozstrzygnięcia, organ winien uznać jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., a następnie rozpoznać jego odwołanie od powyższej decyzji, od której przysługiwałoby mu odwołanie do sądu powszechnego. Podkreślił przy tym, że zarówno postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., jak i postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] nie zamyka mu prawa do kontroli sądowej decyzji o przyznaniu uprawnień emerytalnych wydawanych przez wojskowy organ emerytalny oraz możliwości kontroli spornego zaświadczenia finansowego dla celów emerytalnych.

W dniu 8 grudnia 2011 r. zainteresowany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Obrony Narodowej. W przedmiotowej skardze, zainteresowany wniósł o:

— stwierdzenie nieważności ww. postanowienia;

— zastosowanie ustawowych środków w celu wyegzekwowania od Ministra Obrony Narodowej usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. i w stosunku do decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości, naruszeniem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędnym pouczeniem.

W uzasadnieniu skargi J. D. (zwany dalej także jako "Skarżący") podniósł, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. zostało podjęte z naruszeniem przepisów o właściwości, co obwarowane jest sankcją nieważności. Wniosek taki wyprowadził z faktu, że jego wniosek był skierowany do Sądu

Okręgowego w W. - [...], a nie do Ministra Obrony Narodowej. Podkreślił, że odwołanie musiał skierować do wymienionego Sądu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnymi orzeczeniami w sprawach II SA841/00 i I OSK 800/10 przesądził, że od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. i od decyzji [...] z dnia [...] listopada 2007 r. przysługiwało odwołanie do sądu powszechnego.

Stwierdził też, że Minister Obrony Narodowej "z premedytacją sugeruje, że jego zarzuty dotyczą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, tj. decyzji o przyznaniu uprawnień emerytalnych wydawanych przez wojskowy organ emerytalny, podczas gdy zarzuty dotyczą spraw z zakresu prawa administracyjnego", na poparcie czego wskazał siedem takich spraw, które w jego ocenie mają charakter administracyjnoprawny.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu.

W replice na odpowiedź organu na skargę skarżący wniósł o "odrzucenie odpowiedzi Ministra Obrony Narodowej na skargę, gdyż przyznanie okoliczności faktycznych nie może być wynikiem oszustwa i kłamstwa". Podkreślił, że Minister Obrony Narodowej od 12 marca 1991 r. udziela niezgodnych ze stanem faktycznym sprawy odpowiedzi, zamiast rozstrzygnąć ją ostateczną decyzją administracyjną.

Tak też zinterpretował postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., z którego w jego ocenie wynika, że Minister winien rozpoznać jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji MON nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., a następnie rozpoznać odwołanie od powyższej decyzji, od której przysługiwałoby mu odwołanie do sądu powszechnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt administracyjny lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm." zwaną dalej "p.p.s.a"), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. D. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Skarżący zasadność swojego wniosku z dnia 28 lipca 2011 r., skierowanego do Sądu Okręgowego w W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. wraz z odwołaniem od przedmiotowej decyzji, wywodzi z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie I OSK 800/10. W ocenie skarżącego, z uzasadnienia przytoczonego postanowienia wynika, że Minister Obrony Narodowej "błędnie pouczył go co do przysługującego zaskarżenia ww. decyzji, gdyż zamiast skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługiwało mu odwołanie do sądu powszechnego" i dlatego należy przywrócić mu termin do złożenia odwołania od wskazanych wyżej decyzji do sądu powszechnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Ministra Obrony Narodowej, który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie powyższego wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., które to postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."), w związku z art. 59 § 2 k.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należny, że przepis art. 61 a § 1 k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia

2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Analiza uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2011 r., w którym skarżący upatruje uprawnienia do przywrócenia terminu, prowadzi do wniosku, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2007 r. odnosiły się do rozstrzygnięć podjętych w sprawie wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego. Taki charakter decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. został przesądzony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00) oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA 1421/03). W obydwu rozstrzygnięciach sądy administracyjne przyjęły, że były to akty z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego.

Z powyższych orzeczeń wynika również moc wiążąca orzeczeń obydwu sądów. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, System Informacji Prawnej Lex nr 74492; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 152/07, System Informacji Prawnej Lex nr 468722).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku przyjął również pogląd, iż od decyzji emerytalnych, w trybach nadzwyczajnych przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Pogląd ten znalazł akceptację w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. (sygn. akt I UZP 3/10), której ze względu na dotychczasową różnicę poglądów występującą w orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych, nadano moc zasady prawnej. Implikacją powyższej zasady prawnej jest ostateczne stanowisko, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, także w trybach nadzwyczajnych.

Reasumując powyższe, przyjąć trzeba, że interpretowanie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób, jaki chce tego skarżący, tj. iż w świetle omawianego postanowienia NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., organ winien uznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., a następnie rozpoznać jego odwołanie od powyższej decyzji, od której przysługiwałoby zainteresowanemu odwołanie do sądu powszechnego, jest oczywiście chybiony.

Dlatego też, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, iż postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte i jest zgodne z przepisem art. 61a § 1 k.p.a.

Dodatkowo należy wskazać, że - jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego (które to poglądy sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela) -

sprawa administracyjna powstaje z chwilą ziszczenia się przesłanek faktycznych zawartych w hipotezie normy wyższego stopnia, stanowiącej o powinności zastosowania normy przedmiotowej (konkretyzowanej), poprzez rozstrzygnięcie indywidualnym aktem administracyjnym o określonych uprawnieniach lub obowiązkach określonego podmiotu. Z tą też chwilą zawiązuje się między właściwym organem a przyszłym adresatem aktu indywidualnego stosunek administracyjnoprawny (por. T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, str. 33 i nast.).

Po zaistnieniu sprawy administracyjnej, czyli po zaistnieniu stosunku administracyjnego, możliwe jest podjęcie przez organ czynności zmierzających do skonkretyzowania określonych elementów w sytuacji prawnej ewentualnego adresata przyszłego rozstrzygnięcia, w tym zbadanie czy zaistniał stan faktyczny określony w normie podlegającej konkretyzacji.

Powyższe rozważania także prowadzą do wniosku, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu prawa materialnego nie mógł skutkować powstaniem stosunku administracyjnoprawnego. Jak już bowiem wykazano wcześniej, nie istnieje norma kompetencyjna (norma wyższego rzędu) pozwalająca organowi na ukształtowanie sytuacji prawnej skarżącego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do przywrócenia (bądź odmowy przywrócenia) terminu prawa materialnego. Sytuacji takiej nie kształtuje, w szczególności, przywołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r.

Zauważyć również należy, że odmowa wszczęcia postępowania, co wielokrotnie podkreślano w piśmiennictwie, stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego

o zasadności wniosku o przywrócenie terminu (na przykład z powodu wprowadzenia strony w błąd przez pracownika organu).

Należy mieć na uwadze, że terminy procesowe dotyczą dokonywania czynności procesowych, ale tylko czynności, które stają się aktualne już w toku konkretnego postępowania. Taka sytuacja nie ma miejsca w analizowanym przypadku, bowiem dopiero wniesienie wniosku z zachowaniem ustawowego terminu powoduje wszczęcie postępowania w sprawie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialnoprawnych. Terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw (lub obowiązków) podmiotu w formie

konkretyzacji norm prawa materialnego, na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa, mają charakter materialnoprawny. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż terminy procesowe podlegają, co do zasady, instytucji przywrócenia - możliwość taką przewidują przepisy art. 58 - 60 k.p.a.

Natomiast termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i

jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (patrz wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1252/97 - publik. LEX nr 43199).

Jak już wskazano wcześniej, dokonując analizy treści uzasadnienia "spornego" postanowienia, sprawy dotyczące wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego skarżącego, zostały przesądzone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00) oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA 1421/03). Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego, a sprawy z zakresu prawa cywilnego, ubezpieczeń społecznych i prawa pracy tylko wtedy, gdy zostały przekazane na drogę postępowania administracyjnego przepisem ustawy. Dlatego organ prawidłowo przyjął, że w realiach sprawy postępowanie administracyjne, o które wnosi skarżący, byłoby bezprzedmiotowe, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, w ocenie Sądu, postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji MON nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., odpowiada prawu.

Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.

Dlatego też także pozostałe zarzuty skargi, o charakterze stricte merytorycznym, nie zasługują na uwzględnienie.

Jedynie ubocznie można stwierdzić za organem, że podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące daty zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej oraz uposażenia, były przedmiotem wielokrotnego rozpatrywania zarówno przez sądy powszechne, jak i sądy administracyjne, które nie stwierdziły nieprawidłowości w tym zakresie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział III, sygn. akt III AUa 1254/02, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 74/08).

Jako bezpodstawny Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W tym miejscu Sąd zauważa, że przy braku dokładnego sprecyzowania przedmiotu tego naruszenia, trudno zarzuty te zweryfikować. Sąd stwierdza, że badając z urzędu prawidłowość niniejszego postępowania administracyjnego, nie stwierdził naruszeń postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Jako chybione, w kontekście rozstrzyganego postępowania, Sąd uznał żądania Skarżącego wymienione w pkt 5-7 skargi, które zostały zgłoszone na etapie wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wychodząc poza meritum badanego postępowania, dodać jedynie można, że zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, ustalenia wysokości oraz wypłaty wymienionych należności dokonywała jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał żołnierz zawodowy, a nie Minister Obrony Narodowej.

Mając na uwadze przedstawioną argumentacje i ustalenia, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.