Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 380/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "H." Sp. z o. o. z siedzibą w S. (zwanej dalej: skarżącą) decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca [...] sierpnia 2007 r. złożyła do P. Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Decyzją nr [...] z [...] maja 2008 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] maja 2012 r.

Skarżąca [...] maja 2008 r. złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013. Wraz z wnioskiem o płatność złożony został załącznik nr 2 do wniosku, który winien zawierać wykaz faktur VAT i rachunków, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych grupie produktów przez poszczególnych jej członków w okresie objętym wnioskiem. W powyższym wykazie przedstawiono faktury tylko od jednego członka grupy - "C." Sp. z o.o. W związku z powyższym organ [...] maja 2008 r. wystosował do skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe [...] czerwca 2008 r. skarżąca poinformowała, iż czterech spośród pięciu członków grupy dostarczyło wyprodukowane w swoich gospodarstwach produkty do jednego członka grupy - "C." Sp. z o.o., który następnie przekazał je do Grupy Producentów Rolnych "H." Sp. z o.o.

[...] września 2008 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w siedzibie skarżącej, która miała na celu weryfikację dokumentacji w zakresie objętym wnioskiem. Kontrola na miejscu potwierdziła brak dokumentów dotyczących sprzedaży produktów przez członków grupy do "H." Sp. z o.o. (z wyjątkiem "C." Sp. z o.o.).

[...] października 2008 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR wystąpił do Marszałka Województwa P., jako organu nadzorującego działalność grup producentów rolnych z prośbą o zbadanie zgodności funkcjonowania skarżącej z przepisami obowiązującego prawa. [...] listopada 2008 r. do P. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęła odpowiedź Marszałka Województwa P., w której stwierdza, że obrót grupą produktów, ze względu na które powołana została grupa między jej członkami, jest niezgodna z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U Nr 88, poz. 983, ze zm.; dalej: ustawą o GPR). Ww. przepisy nakładają na członków Grupy obowiązek sprzedaży za pośrednictwem grupy całości wytworzonych w gospodarstwach jej członków produktów lub grupy produktów ze względu na które grupa została utworzona.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] grudnia 2008 r. odmówił skarżącej wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007-2013 za pierwszy rok korzystania z pomocy. W uzasadnieniu tejże decyzji Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR za przyczynę odmowy wskazał niezgodność obrotu grupą produktów, ze względu na które Grupa została utworzona – art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o GPR.

Skarżąca [...] grudnia 2008 r. zaskarżyła powyższą decyzję i wniosła o przyznanie jej środków finansowych za pierwszy rok działalności.

Prezes ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji był brak dokumentów, z których wynikałoby, iż doszło do sprzedaży produktów na zewnątrz, a znajdujące się w aktach sprawy faktury, potwierdzają wyłącznie wewnętrzny obrót produktami. Ponadto organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie mające na celu ustalenie, czy wobec skarżącej została wydana decyzja o stwierdzeniu niespełnienia przez Grupę warunków ustawowych i wykreślenia jej z rejestru grup.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] lutego 2010 r. odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej.

Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie.

Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lutego 2010 r.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów wspólnotowych, jak i krajowych.

Na gruncie przepisów wspólnotowych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1), zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

1. dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

2. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

3. ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Organ wyjaśnił, że na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa o GPR. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o GPR, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.; dalej: rozporządzenie GPR). Zgodnie z § 3 ust 1 pkt 2 rozporządzenia GPR – pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 74), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Mając na uwadze powyższe, organ zauważył, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. W związku z tym, istotą przedmiotowej pomocy jest wsparcie wspólnej produkcji określonego produktu lub grupy produktów realizowanej za pośrednictwem grupy producentów przez wszystkich producentów zakładających grupę.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424), minimalna liczba członków grupy producentów rolnych tworzonej w celu produkcji ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych wynosi 5.

Prezes ARiMR podkreślił, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż Grupa Producentów Rolnych "H." Sp. z o. o. jest grupą producentów ziarna zbóż i nasion roślin oleistych. Tymczasem jak wykazała kontrola na miejscu w pierwszym roku działalności spółki tylko troje producentów spośród pięciu członków grupy udokumentowało fakt prowadzenia przez nich produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych następnie jej sprzedaży.

W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, w ocenie organu administracji, rzeczywiście przeprowadzone i nieprzeprowadzone operacje grupy w pierwszym roku jej działalności wskazują na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków do przyznania pomocy.

Wobec powyższego, organ stwierdził, iż w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie skarżącej pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za pierwszy rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmioty, których działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W konsekwencji, doprowadziłoby to do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z przedmiotowej regulacji.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organ zważył, iż organ I instancji weryfikując spełnienie przez podmiot ubiegający się o pomoc warunku zawartego w § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia GPR związany jest aktem administracyjnym organu właściwego do dokonania wpisu do rejestru grupy producentów tj. marszałka województwa.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż nie kwestionuje spełniania przez skarżącą formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu grupy producentów rolnych. Jednakże w ocenie organu, w pierwszym roku działalności grupy, w którym dwoje jej członków w ogóle nie udokumentowało, iż produkowało i sprzedawało ziarna zbóż i nasion roślin oleistych będących produktem, ze względu na który grupa producentów została utworzona, skarżąca w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, a w konsekwencji przedmiotowa pomoc nie powinna zostać jej przyznana.

Prezes ARiMR pokreślił, iż fakt ten potwierdzają dokumenty księgowe, z których wynika, iż M. W. oraz G. S., nie produkowali i nie sprzedawali do grupy produktów, ze względu na które skarżąca została utworzona.

Skarżąca pismem z 4 sierpnia 2010 r. uzupełnionym pismem z 8 kwietnia 2011 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W jej motywach skarżąca podkreśliła, że wszystkie obowiązuje przepisy prawa spełnia, jak i spełniła w pierwszym roku działalności. Od momentu powstania składa się z pięciu członków, z których każdy nieprzerwanie prowadzi działalność rolniczą, produkującą ziarna zbóż i nasiona rzepaku. Są to zatem producenci jednego produktu lub grupy produktów ze względu na produkcję których GPR została powołana zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o GPR. Skarżąca podkreśliła, że wielkość produkcji towarów ze względu na które powołana została GPR określony został w planie działania i rozwoju Grupy i jest przestrzegany od początku jej funkcjonowania. Fakt ten potwierdza to dokumentacja dostarczona do ARiMR (pismo z [...] września 2008 r.), w którym wyszczególniona została produkcja poszczególnych członków grupy jak i wielkość sprzedaży GPR. Skarżąca zaznaczyła, że wielkość produkcji ziaren zbóż i nasion rzepaku w gospodarstwach poszczególnych członków grupy była równa sprzedaży dokonywanej za pośrednictwem GPR. Dane wielkości produkcji rolnej prowadzonej przez poszczególnych członków Grupy w okresie [...] maja 2007 r. – [...] maja 2008 r. dostarczone zostały do ARiMR wraz z wnioskiem o przyznanie dofinansowania. Dodatkowo źródłem potwierdzającym fakt prowadzenia produkcji przez wszystkich członków GPR są coroczne szczegółowe sprawozdania członków GPR dostarczane do ARiMR w celu uzyskania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych zwanych płatnościami obszarowymi. Powyższe wnioski zawierają zarówno areał poszczególnych upraw jak i mapy z naniesionymi plantacjami, które są poddawane drobiazgowej kontroli administracyjnej.

Skarżąca podkreśliła, że wewnętrzny obrót produktami wytworzonymi przez poszczególnych członków GPR musiał nastąpić, ponieważ skarżąca GPR ("H." Sp. z o.o.) nie posiadała nieruchomości, magazynów, suszarni, czyszczalni nasion rzepaku i zbóż. To oznacza, że wyprodukowane płody rolne musiały trafić do magazynów członków grupy. Największe możliwości posiadał członek GPR PPUH "C." Sp. z o.o. i na potrzeby księgowości tej spółki zostały zaewidencjonowane na stany magazynowe. Natomiast sprzedaż GPR "H." odbywała się z magazynów PPUH "C." do odbiorcy zewnętrznego nie będącego członkiem GPR "H.".

W związku z powyższym skarżąca zarzuciła, iż wbrew stwierdzeniom zaskarżonej decyzji, prowadzenie przez skarżącą sprzedaży wewnętrznej przez GPR nie było sprzeczne z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o GPR. Natomiast w aktach sprawy brak jest dokumentów, które wskazywałby, że poszczególni członkowie GPR sprzedawali produkty na zewnątrz.

Ponadto skarżąca podkreśliła, że 11 września 2008 r. przedstawiciele ARiMR przeprowadzili kontrolę złożonego wniosku w terenie. Kontrola nie stwierdziła błędów. Rozmiar produkcji członków GPR pokrywa się z sumą sprzedaży produktów całej grupy "H.", co dowodzi, że produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy zostały sprzedane przez skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zarzucił, że w niniejszej sprawie, w pierwszym roku działalności skarżącej de facto "C." Sp. z o.o. pełniła większość funkcji przypisanych przez obowiązujące prawo samej grupie producentów. W konsekwencji w ocenie organu, taka konstrukcja funkcjonowania grupy "H." Sp. z o.o. sprawia, że jej istnienie staje się nieuzasadnione. Skarżąca bowiem nie wykazuje takiej aktywności, którą można określić jako normalna aktywność grupy producentów, dla której taki podmiot jest w ogóle tworzony, a jedynym powodem uzasadniającym utworzenie grupy jest chęć uzyskania pomocy finansowej, co należy uznać za stworzenie "sztucznych warunków".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ustawy o GPR – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Ustawa określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, miedzy innymi grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art. 3 ust. 1 pkt 1). W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W art. 6 ustawy o GPR zawarta jest delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą by tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 4 lipca 2003 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 138, poz. 1319 ze zm.). W punkcie 17 załącznika do rozporządzenia ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów ziarna zbóż i nasion roślin oleistych to 5 podmiotów.

Spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o GPR, czyli w ww. rozporządzeniu o GPR stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy. Marszałek dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem o GPR – pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art. 10 ust. 1 ww. ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w ww. rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa Pomorskiego rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty. Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust.1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

W zaskarżonej decyzji Prezes ARiMR zarzucił skarżącej, że w pierwszym roku działalności spółki tylko troje producentów spośród pięciu członków udokumentowało fakt prowadzenia przez nich produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych następnie ich sprzedaży. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych, skarżąca w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy finansowej.

Zdaniem Sądu takie wnioski organu są co najmniej przedwczesne z uwagi na nieustosunkowanie się do dowodów przedstawionych przez skarżącą, jak i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia GPR – do wniosku o dołącza się: wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających:

a) przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

b) wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków,

c) przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Ponadto zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR – wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego przedstawiła zestawienie "Udziału produkcji poszczególnych członków Grupy w dokonanej sprzedaży produktów przez Grupę H. Sp. z o.o.", oświadczenia poszczególnych członków grupy dotyczące wyprodukowanych ziaren zbóż i nasion rzepaku, a także faktury sprzedaży wewnętrznej do "C." Sp. o.o. Z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, że – wbrew twierdzeniom organu – każdy z członków grupy producenckiej "H." Sp. z o.o. brał udział w produkcji. W zestawieniu wskazano, że cała grupa "H." sprzedała [...] ton rzepaku, [...] ton pszenicy i [...] ton żyta. Wielkość produkcji poszczególnych członków wyglądała następująco:

1. PPUH "C." Sp. z o.o. wyprodukowała – [...] ton rzepaku, [...] ton pszenicy i [...] ton żyta;

2. P.S. wyprodukował – [...] pszenicy;

3. M. W. wyprodukowała – [...] ton rzepaku i [...] ton pszenicy;

4. G. S. wyprodukował – [...] ton rzepaku i [...] ton pszenicy;

5. W. S. wyprodukował – [...] ton rzepaku.

Tak więc nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zaskarżonej decyzji, iż dwóch członków tj. M. W. oraz G. S., nie produkowało i nie sprzedawało do grupy produktów, ze względu na które skarżąca grupa została utworzona. Organ nie ustosunkował się bowiem do oświadczenia M. W. z [...] lipca 2007 r., w którym wskazano, że zebrany w jej gospodarstwie rolnym w 2007 r. rzepak przekazała W. S. jako forma rozliczenia, a całość pszenicy P. S.. Podobnie pominął oświadczenie G. S. z [...] sierpnia 2007 r., że całość rzepaku przekazał W.S., a ziarna zbóż P. S.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż w przypadku gdy ARiMR kwestionuje dokonaną przez wymienionych członków grupy produkcję, a tym samym przedstawione oświadczenia, powinien w tym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W tym celu – po pierwsze – powinien zapoznać się z "planem działania grupy" opracowywanym na 5 lat o jakim w mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o GPR, z którego powinno wynikać jakie ilości poszczególni członkowie grupy zadeklarowali do wyprodukowania. Po drugie – zażądać od skarżącej dokumentacji o jakiej mowa w pkt 2 – 5 "Regulaminu członkowskiego Grupy Producenckiej H. Sp. o.o.", z którego wynika, że członek grupy zobowiązany jest do dostarczenia spółce pełnej dokumentacji dotyczącej produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych, wyprodukowanych w swoim gospodarstwie. Powyższa dokumentacja powinna rozstrzygnąć, czy wymienieni członkowie grupy wyprodukowali wykazane w zestawieniu ilości rzepaku i zbóż. Trafnie zatem skarżący zarzuca, że organ nie wykazał, iż któryś z członków grupy nie brał udziału w produkcji.

W tym miejscu Sąd zauważa, że argument braku produkcji przez wszystkich członków grupy (trzech zamiast pięciu) został podniesiony dopiero w decyzji II instancji przez Prezesa ARiMR. Organ I instancji jako przyczynę odmowy wskazał inną okoliczność – niezgodnego z zapisami art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o GPR obrotu grupą produktów między jej członkami w pierwszym roku działalności. Sąd odnosząc się do argumentacji organu I instancji, stwierdza, że art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o GPR odnosi się do aktu założycielskiego grupy określając co powinien zawierać i przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej, co trafnie Prezes ARiMR zauważył w decyzji z [...] sierpnia 2009 r. Natomiast w sprawie istotnym było ustalenie, czy doszło do sprzedaży produktów na zewnątrz przez poszczególnych członków grupy, a nie za pośrednictwem grupy H. Bowiem takie ustalenie powodowałoby złamanie warunku o jakim mowa wart. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005 tj. "wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu". Złamania tego warunku organ skarżącej nie wykazał. Zaś z przedstawionego przez skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego wykazu faktur ze sprzedaży produktów, ze względu na które została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i wprowadzonych do obrotu, wynika, iż wystawcą faktur o jakich mowa w załączniku nr 1 do wniosku o płatność była wyłącznie skarżąca tj. "H." Sp. z o.o., co nie było kwestionowane przez organ. Tym samym warunek o jakim mowa w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 1698/2005 "wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu" został przez skarżącą spełniony.

Sąd dodatkowo podnosi, że oprócz tego, iż organ w decyzjach obu instancji przedstawił odmienną argumentację odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, a jeszcze dodatkowo w odpowiedzi na skargę przedstawił kolejną, trzecią argumentację. Pomijając to, że odpowiedź na skargę nie jest częścią decyzji ostatecznej, nie stanowi też części postępowania odwoławczego i nie sanuje błędów popełnionych przez instancję odwoławczą (co w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano) to zaprezentowana w niej argumentacja nie jest uzasadniona. Bowiem fakt, iż jeden z członków grupy producenckiej ma w niej pozycję dominującą, pełni większość funkcji przypisanych przez obowiązujące prawo samej grupie producentów (taką pozycję w sprawie miała "C." Sp. z o.o.), nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, poprzez stwierdzenie, że są to "sztuczne warunki" o jakich mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.

Zdaniem Sądu takie stwierdzenia są nieuprawnione, bowiem – jak wskazano wyżej – grupa producencka, ma obowiązek wytwarzania określonej w rozporządzeniu ilości produktu, przy czym bez znaczenia pozostaje wielkość i rodzaj produkcji poszczególnych członków grupy. Natomiast istotnym jest aby każdy z jej członków brał udział w wytwarzaniu produkcji towarowej. Jeżeli każdy z członków choć w minimalnym stopniu przyczynił się do produkcji, a grupa dostarczyła minimalną wielkość roczną produkcji towarowej, to nie naruszyła przepisów ustawy i brak jest podstaw prawnych, aby wykreślić ją z rejestru i odmówić przyznania wnioskowanej pomocy.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Zdaniem Sądu organ niedostatecznie wyjaśnił sprawę, nie odniósł się do całości materiału dowodowego, a w konsekwencji nieprawidłowo uzasadnił zaskarżoną decyzję. Brak wyjaśnienia w sposób jednoznaczny i niezmienny jakie okoliczności stanowiły podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej (organ przedstawił 3 różne powody w decyzji I, II i odpowiedzi na skargę) powodują naruszenia art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. i 8 k.p.a. w zw. z art. 21 ust 1 i 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów musi zostać uchylona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR winien rozpoznać wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", złożony przez skarżącą z uwzględnieniem podanych wyżej uwag.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, z uwagi na brak stosownego wniosku skarżącej