Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3930/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek, Sędzia NSA del. do WSA - Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Elżbieta Winiarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] .04.2002 r. nr [...]. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

JDA SAD nr [...] z dnia [...].05.1999 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na p. obszarze celnym leki o wartości 482.047,44 USD składowane uprzednio w składzie celnym [...]. Do zgłoszenia dołączono dokumenty m. in. w postaci faktury zakupu nr [...] z [...] .03.1999 r., [...] z [...] .04.1999 r., [...] z [...] .02.1999 r., [...] z 11.09.1998 r., [...] z [...].03.1999 r.

W dniu [...].04.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję, którą uznał zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] z dnia [...].05.1999 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła uznając, że wartości w polu 45, 46 i 47 powinny ulec zmianie, przy czym w polu 45 (korekta) powinna być wskazana kwota 6.635,78 USD.

W związku z odwołaniem [...] Sp. z o.o. w [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...].10.2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy w oparciu o treść art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. – Kodeks celny.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w dniach 27.11.2001 r., 5,7 i 28.12.2001 r. oraz 11.01.2002 r. ustalono, że wartość celna importowanych leków została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy o czym świadczyły dokumenty zarejestrowane w księgowości firmy. Były to w szczególności: umowa nr [...]z [...].07.1999 r. zawarta między [...] S.A L. a [...] Sp. z o.o. oraz załączniki do tej umowy. Z dokumentami tymi związane były uzgodnienia dotyczące różnych form dofinansowywania [...] przez kontrahenta zagranicznego w drodze premii pieniężnych, rabatów i.t.p. co było dokonywane poprzez wystawianie not kredytowych związanych z udzielaniem rabatu naturalnego, premii pieniężnej, pokryciem straty przy sprzedaży leków obniżających wartość importowanych leków.

Dyrektor wskazał, że w dniu zgłoszenia celnego istniało porozumienie dotyczące udzielenia importerowi rabatu naturalnego na zakupione wyroby farmaceutyczne w wysokości do 14 % liczonego od łącznej wartości wyrobów zakupionych w br. (1999 r.). W odniesieniu do wspomnianego zgłoszenia celnego zastosowanie znajdowały zapisy umowy nr [...] i załącznik nr 1 do tej umowy jak również wystawione przez eksportera noty kredytowe dotyczące rabatu. Dokumenty te nie zostały przedstawione przy zgłoszeniu celnym zgodnie z wymogami art. 64 Kodeksu celnego jak również już po dacie tego zgłoszenia, mimo złożenia oświadczenia (pole 10 b DWC) o prawdziwości danych i zobowiązania do dostarczenia wszelkich dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej przywiezionych towarów.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Stosownie zaś do art. 83 §3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. W przedmiotowej sprawie wyniki kontroli spowodowały konieczność wydania decyzji uwzględniającej nowe dane (wynikające z treści ujawnionych w siedzibie importera dokumentów) tzn. konieczność odliczenia od wartości celnej wartości udzielonego rabatu, ze względu na to, że importer zapłacił eksporterowi z tytułu sprowadzonego towaru niższą cenę tzn. z uwzględnieniem rabatu. Wydanie decyzji nastąpiło z uwzględnieniem w związku z tym, treści art. 85 § 1, art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego.

Od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o. w [...] wniosła skargę w dniu [...].12.2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].04.2002 r. ewentualnie o uchylenie obydwu decyzji z powodu niezgodności z prawem i o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

• przepisów konstytucyjnych tj. art. 2 oraz art. 7 Konstytucji,

• przepisów prawa materialnego tj. art. 23 § 1, § 4 i § 9 oraz art. 85 § 1 ustawy z 9.01.1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. nr 23 poz. 117 z późn. zm.) Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (zał. do zarządzenia Prezesa GUC z 23.09.1997r.), art. 68 i 69 "Układu Europejskiego" sporządzonego w Brukseli w dniu 12.12.1991 r. (zał. do Dz.U. nr 11/1994 poz. 38 z późn. zm.),

• przepisów proceduralnych tj. art. 120, 121, 122, 123, 124, 127, 180, 187, 191, 200, 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 137 poz. 926 z późn. zm.) z uwagi na brak ich zastosowania lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w przeszłości tj. przed datą przedmiotowego zgłoszenia celnego wartość celna deklarowana przez spółkę w analogicznych stanach faktycznych, nie była kwestionowana przez organy celne i rabat nie był odliczany. Ten stan rzeczy, w ocenie skarżącej, uległ zmianie w związku z pismem wydanym przez Prezesa GUC w dniu 28.09.2001 r. nr DST-II-020-271/2001/4219/Eł skierowanym do wszystkich dyrektorów celnych i wskazującym na zawyżanie (zdaniem Prezesa) wartości celnych przez importerów poprzez brak przedstawiania organom celnym faktur korygujących bądź not kredytowych.

Okoliczność ta dowodzi, że zmiana stanowiska organów celnych powoduje, że w istocie naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasada zaufania do organów państwa. Ponadto organy celne orzekały na podstawie niepełnego materiału dowodowego z pominięciem wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą, w szczególności przez oddalenie wniosku dotyczącego wyjaśnienia zagadnienia wstępnego jakim było rozstrzygnięcie wpływu udzielonego rabatu na wartość celną i brak zwrócenia się o uzyskanie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w tym zakresie. Nieprawidłowe działanie organów celnych doprowadziło do błędnego ustalenia wartości celnej z naruszeniem treści art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Ordynacji podatkowej ponieważ ceną transakcyjną w dacie zgłoszenia celnego, była cena wynikająca z faktury przedstawionej do odprawy celnej, która odzwierciedlała faktyczną wartość odprawianych w dniu [...].05.1999 r. towarów z uwzględnieniem rabatu naturalnego.

Skarżąca wskazała także, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji doszło do naruszenia treści art. 123 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej tj. prawa do czynnego udziału w postępowaniu i prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nastąpiło to w związku z wydaniem decyzji przez Dyrektora Urzędu Celnego przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty te strona dodatkowo poparła w złożonych pismach procesowych.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty wynikające z uzasadnienia decyzji i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga jest zasadna ze względu na to, iż trafne są zarzuty strony skarżącej w kwestii naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a.

Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że postępowanie administracyjne dotknięte jest wadami wynikającymi z naruszenia przepisów proceduralnych - konkretnie art. 123, art. 178 § 1 i art. 200 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa, która to ustawa ma w sprawie zastosowanie ze względu na treść art. 262 ustawy Kodeks celny.

Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej nr [...] do [...] w dniu [...].04.2002 r. [...] Sp. z o.o. została powiadomiona, że w związku z zakończonym postępowaniem wyjaśniającym przed wydaniem decyzji może zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 3 dni od daty otrzymania wspomnianego pisma. Z twierdzeń strony i zgłaszanych w tej kwestii zarzutów, które nigdy nie zostały skutecznie odparte przez organy celne wynika, że pismo to skarżąca otrzymała drogą pocztową w dniu [...].05.2002r. W dniu [...].04.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję nr [...], która została stronie doręczona w dniu [...].05.2002 r. (dowód k. 30 odwrót adm.). W adnotacji złożonej przez pełnomocnika skarżącej na piśmie z [...].04.2002 r. wiadomo, że zapoznał się on z treścią akt sprawy w dniu [...].05.2002r. Wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu [...].04.2002 r. a więc przed otrzymaniem przez skarżącą pisma z dnia [...].04.2002 r. spowodowało, że naruszone zostało prawo strony do czynnego udziału w sprawie, udzielenia wyjaśnień, złożenia ewentualnych wniosków dowodowych czyli doprowadziło do pozbawienia jej prawa do obrony. Nie zmienia tego faktu to, że już po wydaniu decyzji przedstawiciel skarżącej zapoznał się z aktami sprawy do czego ma prawo na każdym jej etapie zgodnie z treścią art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Niezależnie od tego, zgłoszenie celne dokonane w przedmiotowej sprawie, które podlegało kontroli a następnie zaowocowało wydaniem decyzji przez organ celny stosownie m.in. do art. 83 § 3 w zw. z art. 65 § 4 pkt 2 lit. b ustawy Kodeks celny, zostało dokonane w dniu [...].05.1999 r. Zastosowanie się organu celnego do treści art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (w ówcześnie obowiązującym brzmieniu) mogło więc doprowadzić do wyekspirowania trzyletniego terminu o jakim jest mowa w art. 65 § 5 ustawy Kodeks celny. Wydanie więc decyzji przez organ celny mogłoby w tej sytuacji doprowadzić do naruszenia treści art. 65 § 5 i w konsekwencji przy jej zaskarżeniu do jej uchylenia przez organ II instancji. Powoduje to, że dokonując kontroli prawidłowości działania organów celnych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że faktyczne pozbawienie strony prawa do udziału w sprawie na pewnym jej etapie wyczerpuje przesłankę art. 240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa co stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta przesądza o konieczności uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji organów celnych w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt1 lit. b w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach należnych stronie WSA orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ustawy p.p.s.a, zaś o wstrzymaniu wykonania decyzji w oparciu o art. 152 ww. ustawy.