Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 216/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 176, art 183 § 1, § 2, art 175 § 1-3, art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 104, 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 112 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA: Monika Nowicka Małgorzata Pocztarek Protokolant Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 794/09 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 794/09, oddalił skargę J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] (pkt 10), podjętą na podstawie art. 112 pkt 3, art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm. – dalej powoływanej też jako ustawa pragmatyczna) oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483), zwolnił J. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2007 r. i z tym dniem przeniósł go do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Następnie, rozpatrując wniosek J. K. złożony w trybie art.127 § 3 k.p.a., Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] uchylił swoją poprzednią decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia i wyznaczył nową datę rozwiązania stosunku służbowego na dzień [...] października 2007 r.

Powyższą decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r. Sygn. akt II SA/Wa 8/08 odrzucił przedmiotową skargę, jako złożoną po upływie ustawowego terminu.

Dnia 1 września 2008 r. J. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] (pkt 10). Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez skarżącego decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] poprzednie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji nadzorczych Minister podkreślił, że organ, wydając decyzję, uwzględnia stan prawny i stan faktyczny sprawy obowiązujący w dniu orzekania. Zatem późniejsze zdarzenia nie mogą wpływać na ważność decyzji. W sprawie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w omawianym trybie. Ostateczną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007r oficer oraz jednostka wojskowa otrzymali przed określonym w niej terminem rozwiązania stosunku służbowego, co w pełni umożliwiało zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Nie istniały bowiem jakiekolwiek powody, które uzasadniałyby niewykonanie ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej. Dodatkowo wskazać należy, że przedstawiony przez J. K. pogląd na temat możliwości złożenia wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego "w każdym czasie" nie jest kwestionowany. Jednakże złożenie wypowiedzenia po wydaniu decyzji II instancji dotyczącej zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej na innej podstawie prawnej nie wstrzymuje wykonania wcześniejszej decyzji w sprawie zwolnienia i w efekcie takie wypowiedzenie jest bezskuteczne. Decydujące znaczenie w sprawie ma bowiem fakt, że wypowiedzenie przez oficera stosunku zawodowej służby wojskowej w dniu 11 września 2007r nastąpiło juz po doręczeniu mu w dniu 13 czerwca 2007r decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007r. Podstawy do kwestionowania decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r nr [...] nie daje również omyłkowe wskazanie w decyzji nr [...] daty doręczenia powyższego rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007r została doręczona skarżącemu w dniu 21 września 2007r. W tej sytuacji uznać należy, że zwolnienie oficera nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami wojskowej ustawy pragmatycznej. Nie wystąpiła żadna z przesłanek przewidzianych w art.156 § 1 k.p.a., co oznacza, iż brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozwiązania z J. K. stosunku służbowego.

Decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz wszystkich decyzji w przedmiocie zwolnienia go ze służby.

Zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1, 5 i 6 art. 118 ustawy pragmatycznej oraz § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, a także art. 7, art.8, art.9, art.10 i art. 107 § 3 k.p.a., wskazał, że dokonane przez niego w dniu 11 września 2007 r. wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej miało pierwszeństwo przed zwolnieniem ze służby dokonanym przez organ wojskowy. Powinien być on zatem zwolniony ze służby po upływie okresu dokonanego przez niego wypowiedzenia, a nie na skutek zwolnienia go ze służby przez organ wojskowy, zwłaszcza, że decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby, otrzymał dopiero w dniu 21 września 2007 r., a więc już po złożeniu wypowiedzenia.

Skarżący podniósł również, że nieprawdziwe są twierdzenia organu, że był informowany o rozpoczęciu wobec niego procedury zwalniającej. W grudniu 2006 r. został zapoznany z opinią służbową, w której otrzymał ocenę bardzo dobrą i w prognozie dalszego przebiegu służby przewidziano dla niego stanowisko Szefa Wojsk Obrony Przeciwlotniczej w Dowództwie Wojsk Lądowych. Dopiero w dniu 13 czerwca 2007 r. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego poinformował go o zweryfikowaniu prognozy przebiegu służby, wręczając jednocześnie decyzję MON nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, że dokonane przez skarżącego wypowiedzenie nie stanowiło przeszkody do wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę J. K., w uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził, że podstawę materialnoprawną ocenianych w trybie nadzoru decyzji stanowił art. 112 pkt 3 ustawy pragmatycznej, który wyraźnie wskazuje, że aby zwolnić żołnierza zawodowego ze służby muszą zachodzić dwie przesłanki, tj. żołnierz nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz nie ma możliwości w przyszłości wyznaczenia go na stanowisko służbowe. W przypadku J. K. oba te warunki zostały spełnione, gdyż skarżący nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz brak było innego stanowiska, na którym mógłby kontynuować służbę wojskową. Natomiast kwestie możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe nie podlegają kontroli sądowej. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy pragmatycznej pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska lecz od potrzeb Sił Zbrojnych, a o tym czy istnieje potrzeba wyznaczenia na określone stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz lecz właściwy organ wojskowy.

Sąd I instancji stwierdził nadto, że zgodnie z art. 114 ustawy pragmatycznej żołnierz ma prawo do wypowiedzenia w każdym czasie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, a granice korzystania z tego uprawnienia wyznaczają przepisy ustawy. Jednakże w niniejszej sprawie skoro organ skorzystał z możliwości, jaką daje mu ustawa w art. 112 pkt 3 i zwolnił żołnierza, to dokonane po tym fakcie wypowiedzenie przez żołnierza jest nieskuteczne.

Z powyższych względów, zdaniem WSA w Warszawie, organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. W niniejszej sprawie nie można mówić o istnieniu żadnej z kwalifikowanych wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Kontrolowane decyzje zwolnieniowe zostały bowiem wydane przez właściwy organ, skierowane do osoby będącej stroną postępowania, mają uzasadnienie w istniejącej podstawie prawnej, nadają się do wykonania, a ich wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawierają także wad powodujących ich nieważność z mocy przepisów prawa.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2009 r. złożył J. K., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucił:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzję wydaną z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., bezpodstawnie utrzymującą mocy decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego,

2. naruszenie art.151 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzję wydaną z naruszeniem art. 110 k.p.a., bezpodstawnie utrzymującą w mocy decyzję, w uzasadnieniu której stwierdzono, iż decyzja pozostaje w obrocie prawnym od dnia jej wydania, nie zaś od dnia jej doręczenia stronie,

3. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 112 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na uznaniu, że żołnierz zawodowy może zostać zwolniony na podstawie decyzji o zwolnieniu ze służby wskutek niewyznaczenia go na kolejne stanowisko służbowe, także w sytuacji, gdy wcześniej zanim doręczono mu takową decyzję, skorzystał on z prawa wypowiedzenia stosunku służbowego.

Strona skarżąca, podnosząc powyższe zarzuty, domagała się: 1) uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) skierowania sprawy na rozprawę, 3) prowadzenia rozprawy także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zaakceptował stanowisko organów wojskowych, przyjmując, że decyzja staje się elementem obrotu prawnego w chwili jej wydania, czym naruszył art. 110 k.p.a. Właściwa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż dopiero z dniem doręczenia decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Oznacza to, wbrew stanowisku Sądu I instancji, że ostateczna decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby nie wywoływała żadnych skutków prawnych zanim nie została ona skarżącemu doręczona, a tym samym przed jej doręczeniem skarżący był uprawniony do wypowiedzenia stosunku służbowego, co skutecznie uczynił. Decyzja o zwolnieniu ze służby została mu dostarczona na właściwy adres w dniu 21 września 2009 r., a zatem już po wypowiedzeniu przez skarżącego stosunku służbowego.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., autor skargi kasacyjnej podniósł, że decyzja o zwolnieniu ze służby stała się ostateczna dopiero z dniem doręczenia skarżącemu decyzji wydanej w II instancji, do tego dnia nie wywoływała żadnego skutku prawnego. Tym samym sprawa dotycząca wypowiedzenia nie miała charakteru bezprzedmiotowego, a więc postępowanie w niej nie podlegało umorzeniu.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej kasator wyraził wątpliwości, czy w ogóle można mówić, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007r weszła do obrotu prawnego, a jeżeli nawet okoliczność ta miała miejsce, to dopiero w dniu 21 września. 2007 r., chociaż są uzasadnione wątpliwości, czy doręczenie z naruszeniem art.39 i art.40 § 1 kpa może w ogóle wywoływać skutki prawne.

Tym samym zaskarżona do WSA decyzja była nieprawidłowa. Jeżeli nawet skutek doręczenia decyzji odwoławczej nr [...] nastąpił, to i tak Minister powinien stwierdzić jej nieważność, z uwagi na skuteczne wypowiedzenie przez skarżącego stosunku służbowego przed doręczeniem takiej decyzji. Jeżeli decyzja nr [...] nie weszła zaś do obrotu prawnego, to wymagało rozpatrzenia odwołanie od decyzji wydanej w I instancji a dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby. W takiej zaś sytuacji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wobec braku przedmiotu takiego postępowania.

Reasumując, zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ nie powinien umarzać postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego, lecz zwolnić skarżącego z dniem [...] stycznia 2008r ze służby wskutek wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego, albowiem decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 nr [...] w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, albo też w związku ze skutecznym złożeniem przez skarżącego wypowiedzenia utraciła moc prawną. Tym samym nie sposób przyjąć, jakoby postępowanie w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego było kiedykolwiek bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie zauważyć należy, że skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżane w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie z art.176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ustawy P.p.s.a.) nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej są także podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym- wykazanie dodatkowo, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest szczególnie istotne z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. W myśl tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd II instancji nie bada sprawy w pełnym zakresie, jak może i powinien to czynić wojewódzki sąd administracyjny. Poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. sąd kasacyjny jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Nie może przekroczyć określonych tam podstaw zaskarżenia oraz samodzielnie modyfikować, czy uzupełniać postawionych przez kasatora zarzutów kasacyjnych, a tym samym oceniać zaskarżonego orzeczenia pod kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów niż te wskazane przez stronę. Jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zatem ograniczony określonymi w skardze przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku.

Z uwagi na zasadę związania NSA granicami kasacyjnymi oraz wymogi, które musi spełniać skarga kasacyjna, w art. 175 § 1- 3 P.p.s.a. określono krąg podmiotów uprawnionych do sporządzenia omawianego środka zaskarżenia. Wprowadzenie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, zdaniem ustawodawcy, miało gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej na odpowiednim poziomie merytorycznym i formalnym, umożliwiającym dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia sądowego.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, ale sposób sformułowania podniesionych w niej zarzutów może wskazywać na niepełne zrozumienie przez jej autora zasad nie tylko postępowania kasacyjnego, ale także sądowego postępowania pierwszoinstancyjnego i postępowania administracyjnego.

Skarżący kasacyjnie w pierwszej kolejności zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art.151 P.p.s.a., które- jego zdaniem- miało polegać na oddaleniu skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego. Taki wytyk jest całkowicie chybiony. Zaskarżonym wyrokiem WSA w Warszawie oddalił bowiem skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej, którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu J. K. ze zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja- wbrew twierdzeniom kasatora – nie odnosiła się zatem do rozstrzygnięcia w przedmiocie wypowiedzenia przez skarżącego stosunku służbowego. Decyzje dotyczące zwolnieniu ze służby na omawianej podstawie są w znaczeniu materialnym jak i procesowym odrębnymi rozstrzygnięciami od tych odnoszących się do dokonanego przez stronę wypowiedzenia stosunku służbowego. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie badał i nie mógł w ogóle oceniać jakichkolwiek decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego. Wynika to jednoznacznie z unormowania zawartego w art.134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami zawartymi we wniesionej doń skardze oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd ten bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Może więc, po przeprowadzeniu kontroli legalności działania organu administracji, uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Nie jest też ograniczony powołaną tam podstawą prawną żądania. Uprawniony jest ponadto poddać kontroli nie tylko zaskarżone, ale inne rozstrzygnięcia, o ile zostały wydane w danej sprawie administracyjnej. Jednakże, nie będąc związany granicami skargi, sąd I instancji zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zatem rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd ten nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy, aniżeli ta, w której złożono skargę. Poza tym sąd I instancji nie może swoją oceną prawną wkraczać w inną sprawę, która była, względnie będzie, przedmiotem odrębnego postępowania przed właściwym organem administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie pojmując granice sprawy w rozumieniu art.134 § 1 P.p.s.a. poddał ocenie tylko kontrolowane decyzje w przedmiocie zwolnienia J. K. ze służby. Nie będąc uprawniony do badania decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego, podjętych w odrębnym postępowaniu, nie złamał zatem ani art. 105 § 1 k.p.a. ani tym samym art. 151 P.p.s.a.

Zamierzonego skutku nie mógł też odnieść zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art.151 P.p.s.a. w zw. z art.110 kpa polegający na oddaleniu przez Sąd I instancji skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję w uzasadnieniu, której- zdaniem kasatora- organ miał stwierdzić, że decyzja pozostaje w obrocie prawnym od dnia jej wydania nie zaś od daty jej doręczenia stronie. Powyższy wytyk jest niezasadny, gdyż w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i w uzasadnieniach decyzji kontrolowanych przez Sąd I instancji w ogóle nie wyrażono sugerowanego przez kasatora poglądu. Takie zatem twierdzenia autora skargi kasacyjnej dowodzą niezbyt uważnej lektury kwestionowanych orzeczeń, a ponadto tego, że wymieniony sam bezzasadnie utożsamia datę wejścia w życie decyzji do obrotu prawnego z datą wydania (podjęcia) tego aktu administracyjnego.

Przypomnieć zatem trzeba, że decyzja niewątpliwie wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia (art.110 kpa). Dopiero prawidłowe doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznanie się z jej treścią kończy proces decyzyjny oraz załatwia sprawę w rozumieniu art.104 kpa. Nie oznacza to jednak, że w pojęciu "wydanie decyzji" mieści się również doręczenie tego aktu. Wynika to między innymi z unormowania zawartego w art.107 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem do konstytutywnych elementów omawianej formy działania organu administracji publicznej zalicza się bowiem: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie, podpis piastuna funkcji organu administracji publicznej lub osoby działającej w imieniu organu, a także datę wydania decyzji. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego nie data doręczenia stronie lecz data jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe jak i materialne (por. E. Frankiewicz "Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej" PiP 2002/2/70).

Data wydania decyzji we wskazanym znaczeniu ma istotne znaczenie dla oceny jej zgodności z prawem. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że badania legalności decyzji (poza decyzjami deklaratoryjnymi, z którymi w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia) dokonuje się bowiem według stanu obowiązującego w dacie podejmowania kontrolowanego aktu a nie w dacie doręczenia takiego aktu. Zawsze jest to data, którą opatrzono dany akt, a oznaczająca dzień jego wydania. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym niekwestionowaną regułą jest, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień orzekania przez organ administracji. Trafnie więc w niniejszej sprawie w nadzorczym postępowaniu administracyjnym oceny legalności kwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r dokonano, uwzględniając stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania tej decyzji, a nie- jak tego domagała się strona -w dacie doręczenia jej tego aktu. Zarzut złamania zaskarżonym wyrokiem art.151 P.p.s.a. w zw. z art.110 kpa pozbawiony jest więc usprawiedliwionych podstaw.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor, uzupełniając powyższy zarzut, stwierdził dodatkowo, że ma wątpliwości, co do tego czy decyzja z dnia [...] sierpnia 2007r w ogóle weszła do obrotu prawnego. Zastrzeżenia takie są jednak nieskuteczne. Zostały one zgłoszone w stosunku do organu administracji publicznej i to wyłącznie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a przy tym nie powiązano ich jednoznacznie z jakimikolwiek przepisami, które miały być złamane zaskarżonym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zaś domniemywać intencji strony i samodzielnie, na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, ustalać, naruszenie jakich konkretnie norm zamierzała ona ewentualnie zarzucić sądowi I instancji. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia wyroków i określonych postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych, a zatem adresatem sformułowanych w niej zarzutów może być tylko sąd I instancji a nie organ administracji publicznej.

Ponadto, zgłaszając wątpliwości co skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r, kasator z niezrozumiałych względów pominął fakt istnienia prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2008r sygn. akt II SA/Wa 8/08. Tymczasem powołanym postanowieniem Sąd ten odrzucił jako spóźnioną skargę J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007r, przyjmując jednoznacznie, iż rozstrzygnięcie to skarżący otrzymał w dniu 21 września 2007r oraz że takie doręczenie było skuteczne. Jeżeli J. K. nie zgadzał się z oceną Sądu I instancji, to od jego orzeczenia mógł wnieść w stosownym czasie skargę kasacyjną. Skoro z takich uprawnień nie skorzystał, to zwalczanie obecnie przyjętych tam ustaleń stanowi w istocie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczy niewłaściwego, zdaniem kasatora, zastosowania art.112 pkt.3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegającego na przyjęciu, iż żołnierza zawodowego na powołanej podstawie można zwolnić ze służby także w sytuacji, gdy przed doręczeniem mu decyzji o zwolnieniu ze służby złożył on wypowiedzenie stosunku służbowego. Wobec tak sformułowanego wytyku w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. wydana w postępowaniu nadzorczym i dotycząca odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2007r w przedmiocie zwolnienia J. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia go na kolejną kadencję. Zauważyć ponadto należy, że stwierdzenie nieważności jest instytucja procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji aktu dotkniętego określonymi wadami materialnoprawnymi. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, nie stanowi zaś kontynuacji postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Takie postępowanie nadzorcze ograniczone jest jedynie do weryfikacji kwestionowanej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja. Skoro zatem istotą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie czy zachodzi którakolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art.156 § 1 kpa a nie merytoryczna kontrola rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu zwykłym, to również Sąd I instancji nie może prowadzić postępowania zmierzającego do skontrolowania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej. Winien on bowiem jedynie ocenić, czy organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie wystąpiły, bądź nie wystąpiły przesłanki określone w art.156 § 1 kpa.

W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie, oddalając skargę J. K., uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia [...] marca 2009 r. prawa nie narusza, gdyż weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja z dnia [...] sierpnia nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art.156 § 1 kpa. Tej oceny kasator skutecznie nie zakwestionował, gdyż żadnego z powołanych w skardze kasacyjnej przepisów nie powiązał z art.156 § 1 kpa. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały zatem postawione prawidłowo. Skoncentrowały się one na przepisach mających zastosowanie w postępowaniu zwykłym. Natomiast w żaden sposób nie odnoszą się one do zaistnienia, bądź braku przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Skoro skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby kontrolowana przez organ nadzoru decyzja obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadą skutkującą jej nieważnością, to w konsekwencji nie wykazał też by Sąd I instancji zobligowany był od wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia.

Ponadto skarżący kasacyjnie nie sformułował w skardze kasacyjnej takich zarzutów naruszenia prawa procesowego, które pozwoliłyby na podważenie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Oznacza to, że także dla oceny trafności zarzutu niewłaściwego, zdaniem kasatora, zastosowania przepisu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku. Z niezakwestionowanego przez stronę stanu faktycznego wynika zaś, że Józef Kisielnicki nie został wyznaczony na kolejną kadencję i brak było innego stanowiska, na którym mógłby kontynuować służbę, a ponadto, że ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwolnienia go ze służby została podjęta w dniu [...] sierpnia 2007r, natomiast skarżący wypowiedzenie stosunku służbowego złożył dopiero w dniu 11 września 2007r. Oznacza to, że o żadnej kolizji czynności procesowych podjętych przez organ i stronę nie może być w sprawie mowy. Jeszcze raz należy podkreślić, że dla oceny zgodności z prawem decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r istotny jest stan faktyczny i prawny na dzień orzekania w tej sprawie, a nie dzień doręczenia ostatecznej decyzji. Postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby zostało wszczęte przez organ przed złożeniem wypowiedzenia. Wcześniej też organ podjął decyzję kończącą to postępowanie. Wbrew sugestiom skarżącego dokonane przez niego wypowiedzenie nie miało więc w omawianym przypadku pierwszeństwa.

Błędne jest zresztą przekonanie kasatora, że wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego wyklucza w ogóle możliwość zwolnienia go ze służby na innej podstawie przez organ wojskowy. Taki zakaz nie wynika z żadnego przepisu ustawy pragmatycznej. Żołnierz niewątpliwie może wypowiedzieć stosunek służbowy w każdym czasie, co z kolei skutkuje jedynie tym, że po upływie ustawowego, lub skróconego za zgodą organu, okresu wypowiedzenia nie może on pozostawać w służbie. Oznacza to, że nawet w takim przypadku dopuszczalne jest -co do zasady- zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej przez organ wojskowy. Rozwiązanie stosunku służbowego na skutek działań podejmowanych przez organ wojskowy zawsze musi jednak nastąpić przed zakończeniem okresu, po upływie którego żołnierz na skutek dokonanego wypowiedzenia nie może pozostawać już w służbie wojskowej.

W tej sytuacji podnoszone przez Józefa Kosielnickiego argumenty dotyczące doręczenia mu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 po złożeniu przez niego wypowiedzenia nie mogą stanowić przesłanki uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdyż w oparciu o nie można zanegować legalności nie tylko decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby, ale i samej decyzji, której stwierdzenia nieważności skarżący się domagał.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna złożona w imieniu J. K. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.