Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1250/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 40, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. H. P. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...] i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Odział Zamiejscowy w Katowicach z dnia 2 października 2000 r. uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] zezwalającą na użytkowanie fundamentu pod silos, budynku głównego oraz wiaty wzniesionych na działce [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż Zakład betoniarski "[...]" powstał w latach [...] wybudowany w warunkach samowoli, bez niezbędnego pozwolenia na budowę. Uwzględniając czas powstania zakładu, jego ewentualna legalizacja powinna więc przebiegać na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a to w myśl postanowień art. 103 § 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t. jedn. Dz.U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie. Należy więc w tym przypadku przeprowadzić postępowanie w celu wykluczenia przesłanek wskazanych w art. 37, a następnie w celu ewentualnego doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami nakazać inwestorowi wykonanie w oznaczonym czasie niezbędnych zmian lub przeróbek, by w końcu na mocy art. 42 wydać niezbędne pozwolenie na użytkowanie obiektu.

W wyniku powyższego wyroku Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskutek czego postępowanie w sprawie rozpoczęło się ponownie przez organami nadzoru budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. prowadząc postępowanie, m.in. postanowieniem z dnia [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia Raportu o oddziaływaniu zakładu na środowisko, ustalając jednocześnie, że lokalizacja zakładu betoniarskiego zgodna jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą z dnia [...], gdyż zlokalizowany został w strefie PU, co oznacza teren przemysłowo-usługowy. Wobec jednak potrzeby ustalenia, czy obiekt nie jest uciążliwy – tzn. nie wpływa na pogorszenie środowiska i czy nie jest uciążliwy dla otaczających, sąsiednich terenów oraz ludzi niezbędne i konieczne jest przedstawienie wymienionego powyżej Raportu.

Przedstawiony Raport stwierdził nieprawidłowości, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnego hałasu emitowanego do środowiska oraz niewłaściwą gospodarkę wodno-ściekową, wobec braku niezbędnej oczyszczalni, co spowodowało skierowanie pisma do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a tym samym na terenie zakładu przeprowadzona została kontrola w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zawiesił postępowanie w sprawie legalizacji zakładu betoniarskiego "[...]", wobec utraty z dniem [...] mocy obowiązującej dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czasu zatwierdzenia nowego planu, a postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., zażądał od inwestora przedstawienia w terminie do dnia [...] projektu zagospodarowania terenu zakładu z uwzględnieniem koniecznych zmian w celu dostosowania się do nowego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...].

Decyzjami z dnia [...], nr [...] w sprawie samowolnej budowy budynku produkcyjnego zakładu betoniarskiego "[...]", a nr [...] w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zamontowano stalowy silos na cement, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie.

W wyniku odwołania wniesionego przez sąsiadów przedmiotowego zakładu betoniarskiego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. także odrębnymi decyzjami uchylił wymienione powyżej decyzje organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zarzucił organowi, iż nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania w zakresie ustalenia wszystkich stron niniejszego postępowania, a nadto dodał, że niniejsze postępowanie winno zakończyć się decyzją zezwalającą inwestorowi na użytkowanie obiektu, jeżeli nie stwierdzono naruszenia art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wprawdzie organ może wydać decyzję częściową, jednak w takim przypadku w decyzji winno być dokładnie wyjaśnione, czego ona dotyczy i co zostało do załatwienia.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją nr [...] z dnia [...], przywołując w podstawie prawnej art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku ze stwierdzeniem braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zmontowano silos na cement na terenie zakładu betoniarskiego "[...]" zlokalizowanego na działce nr [...] w G. przy ulicy [...], której właścicielem jest A.M. zamieszkały w G. przy ulicy [...]. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, stwierdzając, że zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wymienionym powyżej wyroku, dokonał analizy sprawy w myśl wskazanych przepisów art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Ustalono, że parcela, na której zbudowano obiekty Zakładu betoniarskiego "[...]", w tym m.in. fundament żelbetowy, zlokalizowane zostały w strefie oznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym do [...] jako PU – tereny preferowanej funkcji przemysłowo-usługowej. W strefie tej dopuszczono budowę obiektów przemysłowych i usługowych nieuciążliwych dla środowiska i terenów otaczających, podczas gdy z opracowanego Raportu oddziaływania na środowisko przygotowanego w [...] wynikało, że zakład emituje nadmierny hałas – przekraczając dopuszczalne normy oraz nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego. Organ stwierdzając w tej sytuacji, że zakład jest uciążliwy dla środowiska, uznał, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z prawem.

W związku z uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy G.- uchwałą przyjętą [...] – tereny działek [...] i [...], na których znajdują się obiekty zakładu betoniarskiego znajdują się w strefie oznaczonej symbolem F-P/U – czyli teren przemysłu i usług. W planie tym przewidziano dotychczasowe usytuowanie obiektów przedmiotowego zakładu, założono jednak utworzenie 20 metrowej strefy ochronnej zieleni izolacyjnej wysokiej oznaczonej w planie F-ZI. W wyniku odrębnych postępowań właściciel rozebrał niektóre obiekty budowlane (m.in. utwardzoną drogę wewnętrzną biegnąca wzdłuż ogrodzenia sąsiadującego z budynkami mieszkalnymi, składowisko kruszywa oraz utwardzone palce składowe i manewrowe) wybudowane także w warunkach samowoli budowlanej, a zlokalizowane w strefie F-ZI. W oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę wybudował nową drogę dojazdową oraz decyzją Starosty [...] z dnia [...] uzyskał pozwolenie wodno-prawne na odprowadzenie wód opadowych z powierzchni zakładu, a w wyniku pomiaru przeprowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska uzyskano wynik [...] dBA, podczas gdy dopuszczalny równoważny poziom dźwięku dla terenów sąsiadujących z zakładem może zostać określony na 55 dBA, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r..

Organ wyjaśnił, że w celu ustalenia czy obiekty budowlane zgodne są z przepisami techniczno-budowlanymi i czy ewentualnie istnieje możliwość doprowadzenia do takiej zgodności zobowiązano inwestora do przedstawienia nowego planu zagospodarowania zakładu uwzględniającego ustalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budowlanej oraz opinii o stanie technicznym obiektów, które ostatecznie po kolejnych uzupełnieniach i poprawkach przedłożono w końcu [...] r.. Zgromadzone w ten sposób dokumenty stały się podstawą poprzedniego umorzenia postępowania w sprawie.

Rozpatrując sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. dodatkowo ustalił, że fundament żelbetowy, na którym zamontowano silos jest w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą, jako odrębna część stanowiącą wraz z silosem całość użytkową i po wykonaniu strefy ochronnej zieleni F-ZI, usytuowany będzie zgodnie z planem. Stwierdził, na podstawie pisma autora miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także pisma Wójta Gminy G., że ustawiony na fundamencie silos na cement, nie narusza postanowień obowiązującego planu, gdyż obiekt posiadając wysokość [...] m przewyższa wprawdzie maksymalnie dopuszczoną w planie wysokość [...] m, ale został on potraktowany jak obiekt istniejący, w stosunku do którego poprzednio obowiązujący plan nie nakładał podobnych obwarowań, tym samym nie narusza więc on postanowień "nowego" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a sąsiedzi nie wskazali jego uciążliwości spowodowanej jego wysokością. Dodatkowo organ wyjaśnił, że stan techniczny obiektu, na podstawie przedłożonej opinii technicznej jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i nie zachodzi potrzeba doprowadzenia go do zgodności z przepisami, brak wiec tym samym potrzeby wydania decyzji trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Mając więc powyższe na uwadze, uznano, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zamontowany jest silos na cement na terenie zakładu betoniarskiego "[...]" w zakresie art. 40 prawa budowlanego jest bezprzedmiotowe i stąd postępowanie należało umorzyć.

Jednocześnie organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że niniejsza decyzja nie stanowi podstawy do rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego silosu, stanowiącego jeden z obiektów zakładu betoniarskiego. Aby zakład ten mógł być użytkowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ wskazał, że niezbędne będzie wybudowanie wskazanych urządzeń budowlanych, m.in. dróg wewnętrznych, składowisk materiałów i wyrobów gotowych czy wykonanie kanalizacji odprowadzającej wody opadowe. Dopiero następnie właściciel zakładu będzie mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych Zakładu betoniarskiego "[...]" na podstawie art. 42 prawa budowlanego. Dodał, że dopiero po uzyskaniu takiej decyzji zakład będzie mógł być użytkowany legalnie.

Odwołalnie od powyższej decyzji złożyli H.B. jako pełnomocnik J. i B. małżonków B., B.L. jako pełnomocnik G.L., A.Z., A.T., J.Z. i J.N., właściciele działek sąsiadujących z terenem Zakładu "[...]". Uznając, że umorzenie postępowania nastąpiło bez dokładnego wyjaśnienia i szczegółowej analizy sprawy, wnieśli o uchylenie tej decyzji. Podali, że Zakład betoniarski powstał [...], a następnie sukcesywnie był rozbudowywany z małego warsztatu do dużego obecnie zakładu produkcyjnego. Dodali, że usytuowanie tego zakładu nie jest zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, gdzie m.in. dopuszczono wysokość zabudowy kubaturowej do [...] m, podczas, gdy w rzeczywistości wysokość budynku produkcyjnego przekracza ją i wynosi [...]m, a wysokość urządzeń technicznych – nie może przekroczyć [...] m, podczas gdy wysokość silosu na cement w praktyce wynosi [...] m. W ich ocenie, zarówno wysokość budynku przemysłowego jak i wysokość silosu nie są zgodne z planem, podczas gdy organ rozpatrujący sprawę uznał odmiennie, a nadto położone w bezpośrednim sąsiedztwie terenów o symbolu F-MN/U zabudowa mieszkaniowo-usługowa, naruszając piękno krajobrazu oraz powodując uciążliwości i szkodliwość dla otoczenie poprzez emisję pyłu i hałasu. Dodali, że samowolne działania właściciela zakładu do tej pory nie zostały potwierdzone, chociaż przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa czy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinno dotyczyć wszystkich, także właściciela zakładu. Potwierdzili działania inwestora w kierunku naprawy samowoli, m.in. poprzez likwidację samowolnie wybudowanej drogi wewnętrznej, ale w dalszym ciągu nie została utworzona strefa ochronna oznaczona w planie symbolem F-ZI, nie zostały także rozebrane składowiska i place manewrowe. Pomimo to Zakład betoniarski cały czas prowadzi produkcję, pomimo wielokrotnych skarg i monitów z ich strony.

Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest decyzją częściową i dotyczy tylko żelbetowego fundamentu pod silos na cement, wybudowanego w latach [...]. Organ odwoławczy uznał za udowodnione, że istnienie tej budowli nie jest sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekt leży bowiem na terenie oznaczonym F-P/U, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa przemysłowa. Fundament ten wznosi się ponad powierzchnię na wysokość [...]m. Dopiero łączna wysokość fundamentu wraz z silosem przekracza dopuszczalną wysokość urządzeń technicznych określoną w planie, tym niemniej sprawa silosu będzie wymagała odrębnego rozstrzygnięcia. Fundament nie powoduje uciążliwych skutków dla otoczenia (nie ma więc podstawy do jego rozbiórki w myśl art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.) i nie wymaga doprowadzania do stanu zgodnego w prawem na podstawie art. 40 tegoż Prawa. W ocenie organu odwoławczego decyzja nie narusza prawa, a Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza załatwienie sprawy decyzjami częściowymi. Dopiero po zakończeniu wszystkich robót podjętych w celu doprowadzenia Zakładu betoniarskiego "[...]" do stanu zgodnego z prawem, jego właściciel będzie mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji pozwalającej na użytkowanie tego zakładu, w myśl art. 42 cytowanego Prawa.

Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i J.B. reprezentowani przez pełnomocnika H.B., G.Z., S. i J.Z., G.L.- reprezentowana przez pełnomocnika B.L., T.T. i J.N. W skardze powtórzyli zarzuty zgłaszane już w odwołaniu, wyjaśniając, że chociaż Zakład betoniarski "[...]" został wybudowany samowolnie i do dnia dzisiejszego właściciel nie uzyskał pozwolenia na jego użytkowanie, to organy podchodzą do sprawy mało wnikliwie, bardzo opieszale i całkowicie nie bacząc na sytuację mieszkających wokół ludzi. Powtórzyli swoje zarzuty dotyczące niezgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, wskazując na obiekty wyższe niż przewidziano to w zapisach planu, a mianowicie budynek produkcyjny o kubaturze [...] m, przy dopuszczalnej [...] m i urządzeniu technicznym – fundamencie wraz z silosem o wysokości [...] m przy dopuszczalnej wysokości [...] m. W ich ocenie żadna interpretacja nie może zmienić faktu, iż obiekty te nie spełniają wymogów przyjętego planu zagospodarowania przestrzennego. Zwrócono także uwagę na niezrozumiałą w ich odczuciu decyzję organu odwoławczego, który stwierdza, ze rozstrzygniecie dotyczy jedynie fundamentu pod silos o wysokości [...] m, (dopuszczalnej według planu), natomiast w sprawie silosu niezbędne jest odrębne rozstrzygnięcie, podczas gdy decyzja pierwszoinstancyjna dotyczyła całego urządzenia. Także tłumaczenia organu "o niewielkim ewentualnym przekroczeniu dopuszczalnej wysokości", nie mogą w opinii skarżących zmienić faktu, iż wskazane obiekty pozostają sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego. Jest to tym bardziej znamienne, że plan był wyłożony do ogólnej informacji i zainteresowany mógł się zapoznać z jego treścią by podjąć określone działania zmierzające do legalizacji jego samowoli budowlanej. Powtórzyli, że zarówno budynek produkcyjny jak i fundament wraz z silosem znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie strefy zamieszkałej i stwarzają dużą uciążliwość dla mieszkańców, co potwierdzone było m.in. przekroczeniem dopuszczalnego hałasu. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt ogólnego zapylenia otoczenia, co powoduje zwiększenie zachorowań ze skutkiem śmiertelnym. Pomimo wielu monitów z ich strony organy jednak niewiele robią by doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację, podkreślając, że wydana decyzja jest rozstrzygnięciem częściowym, które dopuszcza Kodeks postępowania administracyjnego. Nie znajdując argumentów przeciwko stanowisku organu pierwszej instancji, który nie potwierdził przesłanek do zastosowania sankcji przewidzianych w art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie samowoli, organ odwoławczy orzekła jak w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd odrzucił skargi B.B., G.Z., S.Z., J.Z., G.L., T.T. i J.N., wobec nieuiszczenia należnego wpisu od złożonych skarg, pozostawiając do rozpoznania skargę J.B.

Na rozprawie z w dniu 28 października 2009 r. uczestniczka postępowania T.T. oraz pełnomocnik uczestniczki postępowania G.L., wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji dodali, że narusza ona zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo T.T. podniosła, że działalność zakładu, stopniowo rozbudowywana z małego zakładu betoniarskiego do dużego zakładu produkcyjnego, jest uciążliwa dla otoczenia ze względu na wytwarzany hałas oraz emitowane zapylenie, które utrudniają zamieszkiwanie w sąsiedztwie. Wskazała także, że niedopuszczalne, w jej ocenie, jest dzielenie postępowania na części dotyczące poszczególnych obiektów zakładu, bo utrudnia to zdecydowanie ich kontrolę w postępowaniu odwoławczym czy sądowym.

Uczestnicząca w postępowaniu Prokurator Prokuratury Okręgowej w G., wniosła o oddalenie skargi, przychylając się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nieuwzględniajacego m.in. wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Katowicach z dnia 2 października 2000 r., co dodatkowo stanowi naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Przyjdzie zauważyć, że nie budzi w sprawie wątpliwości fakt, iż Zakład betoniarski "[...]" w G. wybudowany został w latach [...] w warunkach samowoli budowlanej. Fakt ten potwierdził już wymieniony powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przesądził także sposób postępowania w przypadku prowadzenia jego procesu legalizacyjnego. W zaleceniach wyrażonych w uzasadnieniu tego wyroku jednoznacznie wówczas stwierdzono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, ewentualna legalizacja powstałego zakładu, powinna przebiegać na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zgodnie z treścią art. 103 § 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t. jedn. Dz.U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W myśl przywołanego art. 103 przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. W przypadku takich obiektów należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 przywołanej ustawy: obiekty budowlane (...) wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Wskazać przyjdzie, że organy nadzoru budowlanego zgodnie ze wskazaniem wymienionego wyroku przeprowadziły kontrolę zgodności przedmiotowego zakładu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy zauważyć, że najpierw przeprowadziły analizę odnosząc się do planu zatwierdzonego uchwałą z dnia [...]. Prawidłowo jednak. w ocenie składu orzekającego, wobec uchwalenia nowego planu, odniosły się po postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z daty orzekania, czyli obecnie obowiązującego planu, wprowadzonego uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...]. Nie można natomiast zgodzić się z wnioskami wysnutymi przez organy. Organy obu instancji, zarówno Powiatowy Inspektor jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznały, że obiekty przedmiotowego zakładu nie naruszają postanowień tego planu, jako, że znajdują się one w strefie oznaczonej na planie jako F-P/U, czyli teren zabudowy przemysłowej. Zarzuty uczestników postępowania dotyczące naruszenia przepisów w zakresie dopuszczonej przez ów plan wysokości urządzeń technicznych – tj. wysokości [...] m, podczas gdy wysokość analizowanego obiektu, w tym przypadku – fundamentu żelbetowego, na którym zamontowano silos wynosi [...]m nie zostały uwzględnione. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wymagania dotyczące wielkości obiektów dotyczą nowych obiektów wznoszonych pod dacie wejścia w życie tego planu, podczas, gdy fundament wraz z silosem potraktować należy jako obiekt istniejący w dacie wejście planu, zatem do niego wymóg ten nie może być zastosowany, tym bardziej, że plan obowiązujący w chwili jego budowy takich ograniczeń nie zawierał. W ocenie składu orzekającego z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Można by je podzielić tylko w przypadku, gdyby przedmiotowy obiekt powstał legalnie, czyli na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Jak stwierdzono powyżej jest to jednak obiekt wybudowany samowolnie, zatem podlegać musi legalizacji, według obowiązującego planu, który dopuszcza zabudowę urządzeń technicznych tylko do wysokości [...] m. Nie może być więc wątpliwości, że obiekt naruszający taki zapis jest sprzeczny z obowiązującym planem. Zapisy tego planu wykluczają bowiem istnienie urządzeń technicznych powyżej [...] m. Niezrozumiałe jest w tym zakresie orzeczenie organu drugiej instancji, odnoszące się jakoby tylko do fundamentu żelbetowego i nie uwzględniające zamontowanego na nim silosa na cement, podczas, gdy decyzja pierwszej instancji wyraźnie obejmuje całość – fundament wraz silosem. Niedopuszczalne wydaje się rozdzielenie podstawy – fundamentu od silosa, które dopiero wspólnie mogą spełniać określone funkcje techniczne i w taki sposób powinny być traktowane.

Poza powyższymi uwagi przyjdzie zauważyć, że o ile organy dokonały analizy zgodności przedmiotowego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w oparciu o zapis pkt 1 ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego, wyciągając z niej co prawda nie do końca słuszne wnioski, o tyle, co trzeba wyraźnie podkreślić, zupełnie zapomniały o treści pkt 2 tego artykułu. Pomimo licznych pism, uwag i skarg uczestników postępowania, mieszkających wokół zakładu betoniarskiego właścicieli sąsiednich nieruchomości, organy zupełnie pominęły zbadanie sprawy pod kątem powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia czy niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wprawdzie w sprawie pojawiały się dopuszczone analizy na temat przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu, czy wprowadzania do środowiska niedopuszczalnych substancji, nie zostały one jednak ocenione przez organy pod kątem przesłanki wymienionej w przywołanym powyżej przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2.

Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, że organy nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości analizy sprawy zgodnie z treścią art. 37 Prawa budowlanego. Nie wykluczono w sposób przekonujący, niewątpliwy i oczywisty przesłanek z tego przepisu, co musi prowadzić do wniosku, że dalsze postępowanie i przyjęte rozstrzygnięcie jest przedwczesne. Godzi się w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, mając na uwadze dotychczasowe działanie organów rozpatrujących sprawę, że stwierdzenie, iż dany obiekt narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub też pogarsza warunki zdrowotne otaczającego środowiska – daje podstawę do orzeczenia rozbiórki. Niezrozumiałe więc wydają się w tym zakresie działania organów prowadzące do ewentualnego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, pozostawiające w tym zakresie swobodę dla inwestora nielegalnego zakładu betoniarskiego, który może niejako dopasować się do przepisu.

Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego prowadzącego do jednoznacznego wykluczenia przesłanek wymienionych w art. 37 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku zgłoszenia takiego wniosku zgodnie z art. 210 cytowanej powyżej ustawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi, wyeliminuje wskazane uchybienia a w szczególności przeprowadzi szczegółową analizę sprawy w aspekcie występowania lub braku przesłanek wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego i dopiero po ich wykluczeniu organ może prowadzić dalej postępowanie według art. 40 i art. 42 cytowanego Prawa budowlanego. Mając na względzie treść tych ostatnich przepisów, a zwłaszcza art. 42 należałoby się zastanowić nad zasadnością dzielenia sprawy na poszczególne obiekty przedmiotowego Zakładu betoniarskiego, tworzącego przecież całość technologiczną. Dzielnie sprawy na poszczególne obiekty zdaje się nie ułatwić rozstrzygnięcia sprawy, a pozostawienie w tak długim okresie zakładu działającego nielegalnie nie może być akceptowane przez państwo prawa. Na marginesie wypada wskazać, że w związku z podziałem sprawy na jej poszczególne obiekty i wobec odrzucenia skargi na drugą decyzję – dotyczącą budynku produkcyjnego, organy powinny zastanowić się nad jej wzruszeniem, jako, że przedstawione zastrzeżenia, co do analizowanej w niniejszej sprawie decyzji, aktualne są także w stosunku do tej decyzji, pozostającej poza kontrolą sądową.