Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 497/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 155 z późn.zm.), w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 1137 z późn. zm.) orzekł o zatrzymaniu D. F. prawa jazdy kat A, B, C na okres 3 miesięcy tj. do [...] r. włącznie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęła informacja z Komendy Powiatowej Policji w P. wraz z zatrzymanym prawem jazdy nr [...], stwierdzająca, iż D. F. w dniu [...] r. przekroczył dopuszczalną prędkość o 52 km/h w obszarze zabudowanym.

Od powyższej decyzji D. F. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., w którym m.in. wniósł zastrzeżenia co do wykonania pomiaru urządzeniem Ultralyte.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając ją tym, iż zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wydawana na podstawie tego przepisu decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie tej normy prawnej. Argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu dotyczące zastrzeżenia do wykonania pomiaru urządzeniem Ultralyte mogą mieć znaczenie w postępowaniu karnym, w którym ustalana jest sprawa przekroczenia bądź też nieprzekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Odnośnie zarzutu strony, co do niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu organu I instancji, Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r., którym pouczono jednocześnie stronę o przysługującym prawie do zapoznania się z aktami oraz poinformowano o możliwości złożenia wyjaśnień.

D. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. decyzję Kolegium. Skarżący ponownie zakwestionował merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie art. 15 i art. 138 k.p.a., poprzez nierozpoznanie sprawy w jej całokształcie i nieuwzględnienie zarzutów skarżącego wobec prawidłowości pomiaru szybkości. Nadto podniósł, że na zaskarżonej decyzji Kolegium brak jest podpisu przewodniczącego składu orzekającego z podaniem jego nazwiska oraz stanowiska służbowego.

Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Gl 497/16 (skarga stanowi przedmiot niniejszego postępowania).

Działając w ramach autokontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] z dnia [...] r., stwierdziło nieważność ww. decyzji Kolegium z dnia [...] r., która utrzymywała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatrzymania D. F. prawa jazdy kat A, B, C na okres 3 miesięcy tj. do [...] r. włącznie. Decyzja Kolegium z dnia [...] r., jako nie zawierająca podpisu wszystkich osób upoważnionych do jej wydania, została bowiem dotknięta wadą nieważności.

W dniu [...] r. do Kolegium wpłynął wniosek D. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku odwołujący wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 10 i 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przez udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] tych samych osób, które brały udział w wydaniu tamtej decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji Kolegium z dnia [...] r.

Powyższa decyzja autokontrolna była przedmiotem wniesionej pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. skargi D. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Gl 912/16. Skarżący, wnosząc o uchylenie zarówno decyzji Kolegium z dnia [...] r. (mylnie notabene wskazując jej sygnaturę), jak też poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] r. zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji własnej z dnia [...] r. pomimo naruszenia przez Kolegium przy orzekaniu w sprawie zakończonej tą decyzją art. 7, art. 8 i art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Stwierdzająca nieważność decyzji Kolegium z dnia [...] r. decyzja z dnia [...] r. wydana została bowiem w tym samym składzie, w którym uprzednio wydano podlegającą unieważnieniu decyzję z dnia [...] r.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt 912/16 tut. Sąd uchylił autokontrolną decyzję Kolegium z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] r. z uwagi na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez udział w składzie orzekającym tych samych członków Kolegium, którzy wydali uprzednio podlegającą unieważnieniu decyzję z dnia [...] r., a także utrzymującą ją w mocy w ramach ponownego rozpoznania sprawy, decyzję z dnia [...] r. Wyrok uzyskał przymiot prawomocności

W konsekwencji rozpoznaniu podlega obecnie skarga D. F. na decyzję Kolegium z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o zatrzymaniu D. F. prawa jazdy kat A, B, C na okres 3 miesięcy tj. do [...] r. włącznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Każdy egzemplarz decyzji administracyjnej wydanej przez organ kolegialny powinien być bowiem podpisany przez wszystkich członków składu orzekającego, a gdy decyzja nie zawiera wszystkich podpisów dotknięta jest wadą nieważności. Bezspornym jest zaś, że ww. decyzja Kolegium zawierała podpisy jedynie dwóch członków Kolegium (jednego z członków dwukrotnie), natomiast brak jest podpisu przewodniczącego składu.

Tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tej części musiała zostać uwzględniona.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że eliminacja z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji wynika jedynie z wskazanej wyżej przyczyny o charakterze proceduralnym. Nietrafne są bowiem zarzuty skarżącego odnośnie niezbadania przez organ prawidłowości pomiaru szybkości i w tej kwestii w pełni podzielić należy tezy Kolegium.

Niewątpliwym jest bowiem, że w dniu [...] r. wpłynęła informacja z Komendy Powiatowej Policji w P. wraz z zatrzymanym prawem jazdy nr [...], stwierdzająca, iż D. F. w dniu [...] r. przekroczył dopuszczalną prędkość o 52 km/h w obszarze zabudowanym.

Okoliczność ta zobowiązywała Starostę [...] do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie.

Ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami była informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza zatem, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja.

W konsekwencji, jak słusznie zaakcentowało Kolegium, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Nie może zatem badać czy Policja poprawnie, właściwym urządzeniem, dokonała pomiaru szybkości i czy istotnie pomiar ten wskazywał tak znaczne przekroczenie. Ustalanie okoliczności tych nie leży bowiem w gestii organu, a tym samym nie może poddawać ich w wątpliwość skoro zostały potwierdzone informacją, o której mowa powyżej.

Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. np. wyrok tut. Sądu z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 215/16, wyrok tut. Sądu z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 192/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1052/15, wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 483/16).

Powyższe uwagi, wykluczające prawo organu do badania okoliczności wskazanego w informacji zdarzenia nie wykluczają jedynie, zdaniem Sądu, możliwości, a czasem wręcz powinności, upewnienia się przez organ, w przypadkach nasuwających szczególne wątpliwości, czy informacja o której mowa powyżej, nie została zredagowana omyłkowo, wskazując np. błędne personalia kierującego pojazdem bądź fakt ukarania mandatem. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała jednak miejsca. Nie miały też miejsca nadzwyczajne okoliczności usprawiedliwiające przekroczenie szybkości, a tym samym wbrew twierdzeniom skargi do okoliczności sprawy nie można odnieść wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 24/15, który jedynie z uwagi na brak uwzględnienia takich sytuacji zakwestionował obowiązującą regulację.

Tym samym z przyczyn wskazanych powyżej zarzuty dotyczące prawidłowości pomiarów mogły podlegać rozważaniu w postępowaniu o wykroczenie, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W efekcie także zarzuty co do naruszenia obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy nie znalazły potwierdzenia albowiem organ właściwie ustalił stan faktyczny opierając się na informacji przedstawionej przez Policję, a własnych ustaleń weryfikujących ustalenia funkcjonariuszy starosta czynić nie może.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów zaskarżona decyzja Kolegium, z uwagi na brak podpisu przewodniczącego składu, podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.