Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 274/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 16 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (dalej ARiMR) w Opolu z dnia 16 marca 2012 r.,

nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej daje K.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r o ARiMR ( Dz.U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 oraz

Nr 227 poz. 1505 ze zm.) oraz na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 174, poz.1809 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w [...] z dnia 17 września 2009 r., odmawiającą przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005 dla J.K. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: W dniu 30 kwietnia 2005 r. J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005. Wnioskowana kwota pomocy wynosiła 64.417,50 zł. Decyzją z dnia 31 marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił wnioskodawcy przyznania tej płatności na rok 2005. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w Opolu decyzją z dnia 5 czerwca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że J.K. nie znalazł się w wykazie producentów prowadzących gospodarstwa ekologiczne przesłanym do ARiMR przez COBICO Sp. z o.o. w Krakowie, a zatem wnioskowane płatności mu się nie należą. Od decyzji tej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 476/06, uchylił akty organów obu instancji ze wskazaniem, że organy Agencji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia przyczyn, które spowodowały, że gospodarstwo rolne J.K. nie znalazło się w wykazie jednostki certyfikującej. W przedmiotowej sprawie skarżący przedłożył dokument jednostki certyfikującej COBICO, ważny w okresie składania wniosku, z którego wynikało, że prowadzone przez niego gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania gospodarstwa na produkcję metodami ekologicznymi, a złożony wniosek odpowiada wymaganiom określonym w § 11-12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Ponadto sąd zakwestionował skuteczność przeprowadzonej kontroli na miejscu z uwagi na okres zimowy oraz zarzucił organom Agencji brak wyjaśnienia okoliczności zmian dokonanych przez kontrolujących w protokole już po jego dostarczeniu stronie. Od wyroku tego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 603/08 oddalił, potwierdzając słuszność stanowiska Sądu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania mającego na celu wyjaśnienie powodów nieumieszczenia gospodarstwa J.K. w wykazie producentów spełniających wymagania dotyczące produkcji

w gospodarstwie ekologicznym w roku 2005, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w [...] decyzją z dnia 17 września 2009 r., odmówił J.K. przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji, po obszernym przedstawieniu stanu faktycznego oraz prawnego wskazał, iż decydujące znaczenie dla odmowy przyznania płatności w niniejszej sprawie miał fakt niezamieszczenia gospodarstwa rolnego J.K. w wykazie przekazanym przez jednostkę certyfikującą COBICO do Prezesa Agencji w roku 2005. Zdaniem organu, z wyjaśnień uzyskanych od jednostki certyfikującej COBICO oraz Głównego Inspektora IJHARS wynika, iż przyczyniły się do tego zaniedbania strony, a nie (jak twierdził J.K.) nieprawidłowości w działalności COBICO Sp. z o.o. W ocenie organu I instancji, J.K. zaniechał dokonania czynności, do której był zobowiązany, a która była niezbędna do przeprowadzenia kontroli – nie uiścił wymaganej przepisami opłaty za przeprowadzenie kontroli. Tym samym nie poddał się wymaganym procedurom kontroli, o których mowa w art. 8-9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91. Producent ze swej winy nie spełnił wymagań postępowania certyfikującego. Nie dokonał również zmiany zgłoszenia działalności Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Organ wskazał także, iż z uwagi na zakwestionowanie przez stronę, jak również sądy administracyjne obu instancji, wiarygodności ustaleń kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony, dowód ten został pominięty podczas rozpatrywania niniejszej sprawy. Nie godząc się z tą decyzją strona wniosła odwołanie, w którym podkreśliła, że organ nie wskazał, dlaczego wyjaśnienia spółki COBICO zostały uznane za bardziej wiarygodne od jego wyjaśnień, oraz stwierdził, że jego gospodarstwo było i jest nadal prowadzone metodami ekologicznymi, co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ma znaczenie decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji, podzielając ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ pierwszoinstancyjny. Od decyzji tej J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a Sąd skargę uwzględnił i wyrokiem z dnia 6 maja 2010r. sygn. akt I SA/Op 52/10 uchylił zaskarżoną decyzję, podnosząc, że organy nie uwzględniły wskazań, co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach zapadłych w przedmiotowej sprawie. Nie wyjaśniły, dlaczego producent rolny nie został umieszczony we wskazanym wykazie, a swoje ustalenia oparły wyłącznie na stanowisku jednostki certyfikującej COBICO, wyrażonym w bardzo ogólnikowym piśmie z dnia 18 marca 2009 r., w którym jednostka wskazała, że gospodarstwo J.K. nie zostało objęte planem kontroli w 2005r. ze względu na brak dopełnienia obowiązków przez producenta rolnego, wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS oraz procedur COBICO. Dodano również, iż jedynie dopełnienie procedur (złożenie wniosku do jednostki certyfikującej i uiszczenie opłaty za kontrolę) powoduje rejestrację wniosku i objęcie gospodarstwa planem kontroli. Nie wyjaśniano jednak, jakich to obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS oraz procedur COBICO J.K. nie dopełnił. Zdaniem Sądu, organy winny zbadać wszystkie okoliczności istotne w tej sprawie, a wskazane przez stronę w toku postępowania, min. czy strona była zapoznana ze zmianą opisu systemu certyfikacji (jak wynika z opisu systemu wydanie 3 z 1 maja 2004 r., w przypadku zmiany przepisów, zasad i procedur certyfikacji w trybie pilnym jednostka przekazuje informacje swoim klientom, a zapisy dokumentujące powyższe działania przechowywane są w aktach wnioskodawcy (pkt 3.1)), a także dlaczego jednostka nie zareagowała otrzymując opłatę wstępną bez stosownego wniosku producenta, zwłaszcza w sytuacji, kiedy kolejny rok J. K. był klientem COBICO. Decyzją z dnia 29 września 2010 r., po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że gospodarstwo rolne J.K. nie zostało objęte planem kontroli w roku 2005, ponieważ nie złożył on wymaganych dokumentów tj. wniosku o certyfikację ekologicznego gospodarstwa rolnego (dokument P-15/1) i "opisu jednostki oraz rocznego planu produkcji (dokument P-15/2)", które należało złożyć do 31 stycznia 2005 r. w przypadku Rocznego Planu Produkcji, a w przypadku wniosku o certyfikację do dnia 30 kwietnia 2005 r. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że uiszczenie jedynie zaliczki na certyfikację nie wystarczało do tego, aby objąć gospodarstwo kontrolą w 2005 r., bowiem oprócz dokonania wpłaty części kosztów certyfikacji, koniecznym było również złożenie odpowiednich dokumentów, co jednak nie nastąpiło. Nadto organ podkreślił, że materiały dowodowe dostarczone przez GIJHARS, pozwoliły również ustalić, że strona była informowana o zmianach procedur w zakresie terminów składania i rodzajów wymaganych do zgłoszenia dokumentów. Obowiązek złożenia wniosku wraz

z odpowiednimi załącznikami istniał już od roku 2004, a w grudniu 2004 r. jednostka certyfikująca wysłała stronie komplet dokumentów do wypełnienia i odesłania. Należało zatem uznać, iż zachowanie jednostki było zgodne z zapisami w pkt 3.1 Opisu systemu certyfikacji (...), obowiązkiem niezwłocznego informowania klientów o wszelkich zmianach w zasadach i procedurach. Reasumując, organ odwoławczy podkreślił, że konsekwencją braku kontroli w gospodarstwie strony w roku 2005 była utrata ważności wydanego przez COBICO w dniu 1 sierpnia 2004 r. zaświadczenia potwierdzającego, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, o których mowa w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Skoro zaświadczenie to utraciło moc zasadnym było pomniejszenie należnej stronie płatności o 100 % - co de facto prowadziło do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2005. Nie godząc się z wydaną decyzją, J.K. wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy wskutek niezastosowania lub błędnego zastosowania przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego i domagał się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach oraz zasądzenia kosztów postępowania. W wyniku rozpatrzenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Op 634/10 uchylił zaskarżoną decyzję albowiem organ naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 i 80 K.p.a.). Jak podkreślił Sąd, organy dalej nie poczyniły żadnych ustaleń dotyczących wyjaśnienia kwestii zaniechania przez stronę obowiązków wynikających z deklaracji w zgłoszeniu FZ-01/04 do WIJHARS. Materiały pozyskane od jednostki certyfikującej są niekompletne a organ swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na pismach przekazanych COBICO oraz treści pisma Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych sporządzonego w oparciu o te pisma. Zdaniem Sądu, organy nie dokonały również żadnych ustaleń dotyczących zawartości akt J.K. w COBICO oraz nie podjęły działań w celu ustalenia obiegu dokumentacji

w jednostce certyfikującej COBICO, dokumentowania przeprowadzanych rozmów telefonicznych, wpływu poczty oraz wysyłki korespondencji. Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w Opolu, zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia 17 września 2009 r., odmawiającą przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005 dla J. K. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania oraz zacytował przepisy mające zastosowanie w sprawie.

Uwzględniając wskazania WSA w Opolu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w dniu 7 marca 2011 r. wystąpił z kolejnym pismem do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, z prośbą o pozyskanie od jednostki certyfikującej COBICO Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie poświadczonych za zgodność z oryginałem całości akt sprawy J.K. będących w posiadaniu tejże jednostki związanych z prowadzonym procesem certyfikacji w roku 2005 łącznie

z dokumentacją potwierdzającą obieg dokumentów w jednostce (książka korespondencyjna wpływu i wypływu) oraz podjęcie działań zmierzających do ustalenia, jakich dokładnie obowiązków wynikających z deklaracji w zgłoszeniu FZ-01/04 do WIJHARS J.K. nie dopełnił w roku 2005.

W dniu 20 stycznia 2012 r. do Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych D. K., znak [...], w którym zawarto ustalenia audytu przeprowadzonego przez pracowników GIJHARS w jednostce certyfikującej COBICO. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu zgromadzony materiał dowodowy pozwala ustalić stan faktyczny sprawy w zakresie wskazanym przez Sąd Administracyjny w Opolu. Odnośnie ustaleń faktycznych organ wskazał, iż gospodarstwo rolne J. K. nie zostało objęte planem kontroli w roku 2005, ponieważ nie złożył on wymaganych dokumentów, tj. wniosku o certyfikację ekologicznego gospodarstwa rolnego (dokument P-15/1) oraz "Opisu Jednostki oraz rocznego planu produkcji (dokument P-15/2. "Dokumenty te, zgodnie z obowiązującymi wówczas w jednostce certyfikującej COBICO procedurami należało złożyć do dnia: 31 stycznia 2005 roku w przypadku Rocznego Planu Produkcji (zapis taki zawarty jest zarówno w Procedurze Jakości Nr P-15 ważnej od dnia 5 grudnia 2004 r., jak i tej ważnej od dnia 15 lutego 2005 roku). Nadto w przypadku wniosku o certyfikację, wnioski należało złożyć do dnia 30 kwietnia 2005 roku (termin ten został wprowadzony w Procedurze Jakości Nr P-15 z dnia 15 lutego 2005 roku, wcześniej na podstawie Procedury z dnia 5 grudnia 2004 r. obowiązywał termin do dnia 15 kwietnia). Dalej organ wywodził, że J. K. nie dopełnił również obowiązkom wynikającym z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS. Mianowicie w złożonym w roku 2004 do Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Opolu dokumencie Zgłoszenie działalności w rolnictwie ekologicznym (formularz FZ-01/04) zobowiązał się do podejmowania określonych działań w stosunku do jednostki certyfikacyjnej - m.in. do powiadomienia jednostki o rocznym planie produkcji roślinnej, o planie zarządzania produkcją zwierzęcą oraz planie zagospodarowania obornika, a także do dopełnienia zobowiązań finansowych

i administracyjnych związanych z kontrolą. Ze składanych przez jednostkę certyfikującą wyjaśnień wynika, że J. K. wymogów tych nie spełnił, tzn. nie złożył koniecznych dokumentów oraz nie opłacił kosztów kontroli (z wyjątkiem 100 zł zaliczki). Stąd też w wielu wcześniejszych pismach, jako jeden z powodów braku przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnym J. K. w roku 2005 było niedopełnienie przez stronę "obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS". W aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie dokonania przelewu zaliczki za certyfikację, nie ma natomiast żadnych dowodów świadczących o wysłaniu stosownych dokumentów. Tak więc, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż samo uiszczenie zaliczki na certyfikację było wystarczającym działaniem w celu objęcia gospodarstwa kontrolą w 2005 roku. Dalej organ podkreślił, że materiały dowodowe dostarczone przez GIJHARS, pozwalają ustalić, czy strona była informowana przez jednostkę certyfikującą o wszelkich zmianach procedur m.in. w zakresie terminów składania i rodzajów wymaganych do zgłoszenia dokumentów. I tak, zdaniem organu, już w Procedurze Jakości Nr P-15 z dnia 5 grudnia 2004 r. zawarte były zapisy określające, jakie dokumenty należy corocznie składać i w jakich terminach, aby gospodarstwo rolne zostało objęte Planem Kontroli (punk 3.2.1.2

i 3.2.1.3). Regulacje te nie uległy większym modyfikacjom z chwilą wprowadzenia kolejnej Procedury, tj. w dniu 15 lutego 2005 r. - jedyną zmianą w tym zakresie było wydłużenie terminu składania wniosku o certyfikację z 15 kwietnia do 30 kwietnia danego roku. Zasady te znalazły również swoje odzwierciedlenie w dokumencie "Opis systemu certyfikacji ekologicznych gospodarstw rolnych", wydanie 4 z dnia 21 kwietnia 2005 r. (punkt 3.2.1.2), przy czym we wcześniejszej wersji przedmiotowego dokumentu, wydanie 3 z dnia 1 maja 2004 roku, nie wskazano terminów do złożenia wymaganych dokumentów. Mając na względzie tę regulację organ doszedł do przekonania, że nawet gdyby przyjąć, iż strona nie miała możliwości zapoznania się z aktualnie obowiązującymi procedurami (zamieszczanymi na bieżąco na stronie internetowej jednostki) i bazowała na zapisach dokumentu z kwietnia 2004 r., który nie przewidywał konkretnych terminów na złożenie wniosku, to nie można uznać, iż nie wiedziała, że dokumenty takie należy złożyć. Obowiązek złożenia wniosku wraz

z odpowiednimi załącznikami istniał już w roku 2004, a nadto w grudniu 2004 r. jednostka certyfikująca wysłała do strony komplet dokumentów z prośbą o wypełnienie

i odesłanie. W tej sytuacji należy uznać, iż zachowanie jednostki było zgodne

z zapisanym w pkt 3.1 dokumentu Opis systemu certyfikacji ekologicznych gospodarstw rolnych, obowiązkiem niezwłocznego informowania klientów o wszelkich zmianach

w zasadach i procedurach certyfikacji.

Dalej, odnosząc się do braku reakcji ze strony jednostki certyfikującej w sytuacji, gdy otrzymała jedynie zaliczkę bez stosownych wniosków, organ wskazał, że brak taki wynikał wprost z zapisów obowiązujących wówczas procedur. Przewidywały one, iż pismo takie (lub kontakt telefoniczny) wysyłane jest tylko w przypadku, gdy dostarczone przez klienta dokumenty byłyby niekompletne lub nieprawidłowe (pkt 3.2.3. Procedury Jakości, jak i "Opisu systemu certyfikacji..."). Skoro J. K. nie złożył żadnych dokumentów, to nie było obowiązku, ani podstaw do informowania go o wykrytych nieprawidłowościach. Jednocześnie Dyrektor zwrócił uwagę, iż 12 grudnia 2005 r. JC COBICO poinformowała pisemnie stronę o nieobjęciu gospodarstwa rolnego J. K. systemem kontroli w 2005 roku i poprosiła o wskazanie rachunku bankowego, na który należy zwrócić dokonaną wpłatę. W związku z odwołaniem strony od tego, jednostka wystosowała kolejne pismo, z dnia 4 stycznia 2006 r., w którym szczegółowo wskazała, jakie dokumenty nie zostały złożone oraz jeszcze raz wyjaśniła powody nieprzeprowadzenia kontroli w gospodarstwie J. K. w roku 2005.

Z tych względów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu uznał, że postępowanie jednostki certyfikującej COBICO w stosunku do J. K. w roku 2005 było prawidłowe i zgodne z obowiązującymi wówczas procedurami. Dodatkowo Dyrektor podkreślił, że przedstawione przez tą jednostkę na etapie postępowań kontrolnych prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych w roku 2010 i 2011 wydają się być spójne, konsekwentne (od pierwszego pisma wystosowanego do skarżącego jednostka wskazywała na te same przyczyny nieobjęcia Planem Kontroli gospodarstwa strony) i znajdują potwierdzenie

w posiadanej przez organy Agencji dokumentacji (Procedury Jakości, pisma kierowane do strony). Natomiast w przypadku twierdzeń podnoszonych w toku postępowania przez J. K., to z wyjątkiem kopii potwierdzenia przelewu zapłaty zaliczki na certyfikację, nie przedstawił on żadnych dowodów, które przynajmniej uprawdopodobniałyby, iż wywiązał się z obowiązku przesłania stosownej dokumentacji do jednostki. Organ odwoławczy wskazał, iż uchylając poprzednią decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał organy Agencji do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej okoliczności zaniechania przez stronę wypełnienia obowiązków wynikających z procedur COBICO, w tym przede wszystkim w zakresie złożenia stosownego wniosku wraz z załącznikami oraz w zakresie zapoznania J. K. ze zmianami procedur certyfikacji i w kwestii braku działania jednostki w sytuacji, gdy strona uiściła zaliczkę na poczet certyfikacji w roku 2005. W tym celu organ po raz kolejny wystąpił do GIJHARS z prośbą o pozyskanie koniecznej dokumentacji. Podkreślił, iż Agencja nie posiada kompetencji do samodzielnego i bezpośredniego kontrolowania jednostek certyfikujących. Efektem powyższego było przeprowadzenie audytu w jednostce COBICO, którego wyniki przekazane zostały Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w styczniu 2012 r. W trakcie audytu ustalono m.in., że dokumentacja w sprawie J. K. została zniszczona z uwagi na upływ okresu przechowywania w archiwum. Z wyjaśnień M. K.-M. - Dyrektora Biura Certyfikacji jednostki wynika, że w tamtym czasie (2004-2005) jednostka nie prowadziła szczegółowej rejestracji korespondencji przychodzącej i wychodzącej. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez Sąd nie jest możliwe. W ocenie organu odwoławczego, uzyskane informacje w żaden sposób jednak nie dyskwalifikują poczynionych na wcześniejszym etapie postępowania ustaleń, uzupełniając je (w zakresie wyjaśnienia powodów niewywiązania się z obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS, czy też w kwestii informowania rolników o konieczności uiszczenia opłat za rok 2005) oraz uwiarygodniają - kolejne wyjaśnienia i dowody uzyskiwane w trakcie kontroli w jednostce certyfikującej COBICO, co potwierdza wcześniej poczynione ustalenia. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma przesłanek do odmówienia tymże dokumentom wagi dowodowej. Audyt w jednostce certyfikującej COBICO został przeprowadzony przez upoważnionych do tego pracowników GIJHARS, stąd też należy przyjąć, iż jego wyniki są zgodne z rzeczywistością. Organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na upływ czasu oraz charakter sporu musiały przeprowadzić ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów i przyjąć za wiarygodne wyjaśnienia jednej ze stron, a odmówić wiarygodności drugiej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, jak i Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], uznali, iż wiarygodniejsze są wyjaśnienia jednostki certyfikującej, a nie J. K. i z tego względu odmówiono stronie przyznania płatności. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, iż cała argumentacja odwołującego sprowadza się do negowania i podważaniu prawidłowości działania jednostki, bez jednoczesnego oparcia w konkretnych dowodach. Organ podkreślił, iż jedynym dowodem przedstawionym przez J. K. na etapie całego postępowania jest dokument potwierdzający dokonanie przelewu zaliczki na certyfikację - jest to okoliczność bezsprzeczna, potwierdzana również przez jednostkę certyfikującą. Tymczasem wyjaśnienia jednostki certyfikującej COBICO, znajdują potwierdzenie w przedstawionych przez nią dowodach w znacznie szerszym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy zawiera pewne braki (choćbyw zakresie bilingów telefonicznych, czy też przechowywania i rejestracji korespondencji), pozwala on na przyjęcie, iż jednostka certyfikująca COBICO nie ponosi winy za brak przeprowadzenia w gospodarstwie rolnym J. K. kontroli certyfikującej w roku 2005. Ponadto organ zauważył, iż to J.K., samodzielnie i swobodnie, dokonał wyboru jednostki certyfikującej COBICO, jako instytucji nadzorującej. Będąc niezadowolony ze współpracy z tą jednostką, mógł wystąpić na drogę sądową i dochodzić swoich roszczeń. Tymczasem strona ograniczyła się tylko do zmiany jednostki certyfikującej w roku 2006, nie podejmując przy tym żadnych prób wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Inicjatorem wszelkich kontaktów telefonicznych i pisemnych w roku 2005 była jednostka COBICO. Stąd też takie, a nie inne stanowisko organów.

Uznając za prawidłowe działanie jednostki certyfikującej COBICO w stosunku do J. K. w roku 2005 organ odwoławczy stwierdził, że konsekwencją braku przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie strony w roku 2005 była utrata ważności wydanego przez nią w dniu 1 sierpnia 2004 r. zaświadczenia potwierdzającego, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, o którym mowa w załączniku nr 5 do rozporządzeni. Skoro zaświadczenie to utraciło ważność, to zasadnym było pomniejszenie należnej stronie płatności o 100% - co de facto prowadziło do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2005.

Odnosząc się z kolei do zarzutu strony, że "wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2092/91 nie jest dokumentem, na podstawie którego właściwy organ nalicza płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych", organ wskazał, że chociaż pogląd taki wyraziły sądy administracyjne w powołanych przez stronę orzeczeniach, to jednak nie mogą one mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczącą zupełnie innego stanu faktycznego. Wyroki te zapadły w sprawach, w których gospodarstwa rolne skarżących były objęte planem kontroli, podlegały corocznej kontroli jednostki certyfikującej i znalazły się na wykazie przekazanym przez jednostkę Prezesowi Agencji, a spór dotyczył jedynie rozbieżności, co do danych zamieszczonych na przedmiotowym wykazie. W niniejszej sprawie natomiast gospodarstwo rolne J. K. przez cały 2005 r. w ogóle nie podlegało nadzorowi jakiejkolwiek jednostki certyfikującej skutkiem czego wydane w roku 2004 przez JC COBICO zaświadczenie, o którym mowa w załączniku nr 5 rozporządzenia, utraciło swoją ważność, co z kolei prowadziło do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o 100%. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony, iż decydujące znaczenie w kwestii przyznania płatności ma prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z ustawą o rolnictwie ekologicznym organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta podlegałaby ocenie podczas kontroli jednostki certyfikującej. Zgodnie z art.9 ustawy o rolnictwie ekologicznym jednostki certyfikujące poprzez swoje kontrole mają określić, czy dany producent spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym - stąd też w raportach z kontroli okresowych przeprowadzanych przez jednostki certyfikujące w gospodarstwach ekologicznych weryfikowany jest cały szereg różnego rodzaju wymogów ekologicznej produkcji zwierzęcej i roślinnej określonych

w załącznikach do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2092/91 (od 1 stycznia 2009 r. są to wymogi określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007). Fakt ten znajduje potwierdzenie również w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym ustawodawca określił, iż najbardziej surową sankcją (100% zmniejszenia płatności) w pakiecie rolnictwo ekologicznym jest właśnie brak dokumentu poświadczającego, że dane gospodarstwo rolne znajduje się pod kontrolą konkretnej jednostki certyfikującej. Organ odwoławczy podkreślił również, iż organy Agencji nie mają w tym zakresie żadnych kompetencji - kontrole przeprowadzane przez pracowników Agencji dotyczą jedynie kwalifikowania powierzchni działek rolnych i przestrzegania zasad zwykłej praktyki rolniczej. Tylko upoważnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednostki certyfikujące mogą, poprzez swoje kontrole, określić, czy gospodarstwo rolne danego producenta rolnego spełnia wymagania ustawy o rolnictwie ekologicznym, co z kolei jest warunkiem koniecznym do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych w pakiecie rolnictwo ekologiczne. Od niniejszej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wywiódł J. K. Zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi potrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz dodał, że winę za brak przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie w roku 2005 ponosi jednostka certyfikująca COBICO, która nie dopełniła wszystkich obowiązków wynikających z procedur przez siebie wprowadzonych. Skarżący wskazał, że z dostępnych mu procedur certyfikacyjnych wynika, iż o wszelkich nieprawidłowościach dotyczących kompletności wniosku jednostka powinna powiadomić rolnika listem poleconym, tymczasem w jego przypadku informacji takiej nie było. Skarżący zarzucił również jednostce certyfikującej, iż nie informowała go o żadnych zmianach procedur, jak również nie podjęła żadnych działań w sytuacji, gdy dokonał wpłaty zaliczki na certyfikację za rok 2005 bez złożenia wniosku oraz, że posiadał ważne zaświadczenie jednostki certyfikujące. Zdaniem skarżącego, organy Agencji w sposób arbitralny i bez żadnego uzasadnienia przyjmują twierdzenia jednostki, choć tak naprawdę to nie przedstawiła ona żadnych dowodów potwierdzających jej wersję wydarzeń. Ponadto skarżący kwestionował wiarygodność uzyskanych przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu nowych dowodów w sprawie (przesłanych w styczniu 2012 r. i uzyskanych w wyniku audytu przeprowadzonego w jednostce w grudniu 2011 roku przez pracowników Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych) podnosząc, iż audyt z uwagi na termin jego realizacji oraz zakres kontroli (audytorzy oparli się praktycznie tylko na oświadczeniach pracowników jednostki) nie może stanowić dowodu przesądzającego o prawidłowym działaniu jednostki. Końcowo J. K. wskazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne metodami ekologicznymi od roku 2004, co potwierdzają kontrole jednostek certyfikujących w kolejnych latach, z tego też względu jednoroczne wyłączenie takiego sposobu gospodarowania tylko w roku 2005 " nadal pozostaje bez odpowiedzi".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko

w wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zarzutów J. K. wskazał, iż

z uzasadnienia skarżonej decyzji wprost wynika, dlaczego organy przyjęły za wiarygodne wyjaśnienia jednostki certyfikującej i uznały, iż brak przeprowadzenia kontroli wynikał z zaniechania J. K. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niepoinformowania przez jednostkę o zmianach procedur oraz o nieważności posiadanego przez J. K. certyfikatu, organ odwoławczy wskazał, że każdy

z tych problemów stanowił przedmiot odrębnej analizy organu i znalazł swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z kolei, analizując zarzut dotyczący wiarygodności dowodów pozyskanych w wyniku audytu przeprowadzonego w jednostce COBICO przez pracowników Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, podkreślił, że audyt w jednostce certyfikującej COBICO został przeprowadzony przez upoważnionych do tego pracowników GIJHARS, stąd też należy przyjąć, iż jego wyniki są zgodne z rzeczywistością. Organ dodał, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie posiada żadnych kompetencji do samodzielnego kontrolowania działalności jednostek certyfikujących, dlatego też wydając skarżoną decyzję należało oprzeć się na materiale dowodowym uzyskanym od innych instytucji państwowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w zakresie jego legalności, a więc

z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia procedury i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących, w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a., koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi. W ocenie Sądu, organ administracji wyczerpująco zebrał i wszechstronnie rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń, co do okoliczności faktycznych istotnych dla wydania decyzji.

Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli zgodności z prawem

w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, dalej też ARiMR z dnia 16 marca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 17 września 2009 r., którą odmówiono przyznania płatności

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005 dla J. K. Rozpoznając niniejszą skargę, Sąd miał na uwadze, iż sprawa ta była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych obydwu instancji, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 603/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Op 634/10. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania

w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008). Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko

w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/ 98; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt FSK 1576/04; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1403/04, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany oceną prawną

i wskazaniami w sprawach ze skarg J. K. zakończonych prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2009 r. (II GSK 603/08 i wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Op 634/10). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uchylając poprzednią decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu nr [...] w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Op 634/10, zobowiązał organy Agencji do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej okoliczności zaniechania przez stronę wypełnienia obowiązków wynikających z procedur COBICO. Formułując wiążące wskazania WSA w Opolu nakazał Dyrektorowi ARiMR w Opolu wyjaśnienie, jakich to obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS oraz procedur COBICO J. K. nie dopełnił, w szczególności w zakresie złożenia stosownego wniosku wraz z załącznikami oraz ustalenie, czy strona została zapoznana ze zmianami procedur certyfikacji oraz wyjaśnienie, dlaczego jednostka nie zareagowała otrzymując opłatę wstępną bez stosownego wniosku producenta. Jednocześnie Sąd wskazał na konieczność ustalenia obiegu dokumentacji w jednostce certyfikującej COBICO, udokumentowania przeprowadzonych rozmów telefonicznych, wpływu poczty i wysyłki korespondencji. W związku z przedstawionymi wyżej ustaleniami organów, kontrolując zaskarżoną decyzję uznać należało, że ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie

z zaleceniami Sądu, z uwzględnieniem zasad postępowania wynikających z art. 77 § 1

i art. 80 K.p.a. Przede wszystkim dostrzec należy, że w postępowaniu wyjaśniającym

w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. W tym zakresie, w celu ustalenia istotnych okoliczności faktycznych związanych z procesem certyfikacji gospodarstwa rolnego J. K., Dyrektor Oddział Regionalnego ARiMR w Opolu wystąpił do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych (GIJHARS)

z prośbą o pozyskanie od jednostki certyfikującej COBICO Sp. z o.o. z siedzibą

w Krakowie całości akt sprawy J. K. związanych z prowadzonym w 2005 roku procesem certyfikacji wraz z dokumentacją potwierdzającą obieg dokumentów w tej jednostce, w tym: książkę korespondencyjną wpływu i wysyłki oraz podjęcie działań zmierzających do ustalenia, jakich obowiązków wynikających z deklaracji w zgłoszeniu FZ-01/04 do WIJHARS J. K. nie dopełnił w 2005 r. Efektem powyższego było przeprowadzenie czynności dowodowych nazwanych przez organ audytem, którego wyniki przekazane zostały Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w styczniu 2012 r. wraz z załącznikami (tj. protokółem z 15 grudnia 2011 r. przyjęcia oświadczenia M. K.-M., protokółem niszczenia dokumentacji producentów, którzy w latach 2004 - 2005 zakończyli proces certyfikacji wraz z listą rolników oraz kopią książki kancelaryjnej). W trakcie czynności ustalono m.in., że dokumentacja związana z procesem certyfikacji gospodarstwa rolnego J. K. oraz korespondencją została zniszczona w dniu 10 stycznia 2011 r., z uwagi na upływ 5- letniego okresu przechowywania w archiwum (pkt 3.2.procedury Nr p-12 "Nadzór nad dokumentacją i zapisami"). Stosownie do wskazań Sądu podjęto również działania w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z obiegiem dokumentacji w jednostce certyfikującej. W tym celu organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadka oraz z dokumentów. Powołując się na zapis w książce kancelaryjnej z dnia 22 lutego 2005 r., wskazał, że do wszystkich rolników będących pod kontrolą jednostki certyfikującej w 2004 r. skierowano informacje dotyczącą płatności z ARiMR, wniosków PRŚ, wykazu środków i wysokości opłat na 2005 r. Podkreślenia wymaga, iż w świetle uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów - fundamentalne znaczenie ma zasada z art. 7 k.p.a., rozwinięta w innych przepisach (art.75 - 86 k.p.a.), zobowiązująca organ administracji do zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, czyli ustalić, jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada ta oznacza, że organ poprzez włączenie określonego źródła dowodowego do postępowania wyjaśniającego ma na celu uzyskanie określonego środka dowodowego, czyli dowodu istnienia lub nieistnienia określonego faktu, albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia

o tym fakcie. Dlatego zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany, jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu, wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względnie skrępowany żadnymi ograniczeniami, co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem. Wyjątki w tym zakresie może wprowadzić tylko przepis szczególny przyznający pierwszeństwo niektórym dowodom (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 775/08, LEX nr 515976). Zaznaczyć również trzeba, iż w przypadku, gdy organ, z przyczyn od niego niezależnych, nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego o określony dowód, zobowiązany jest dokonać ustaleń stanu faktycznego odpowiadającego logicznie pozostałemu materiałowi dowodowemu. Z kolei strona winna współprzyczyniać się do wyczerpującego zebrania materiału dowodnego zwłaszcza, jeśli ma on potwierdzać podnoszone przez nią twierdzenia i chce z tego wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. Uwzględniając powyższe przepisy procedury, w ocenie składu orzekającego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy przez organy w zakresie wskazanym przez Sąd w poprzedniej sprawie. Fakt, zniszczenia dokumentów potwierdzających proces certyfikacji gospodarstwa rolnego J. K., nie zmienia przy tym oceny Sądu w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Uzyskane przez organ informacje tj. wyniki czynności przeprowadzonych w jednostce certyfikującej, jak również kserokopie dokumentów dostarczonych przez tą jednostkę, niewątpliwie uzupełniają poczynione na etapie wstępnym ustalenia w zakresie wyjaśnienia powodów niewywiązania się przez J. K. z obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS, jak również w kwestii informowania rolników o procedurach certyfikacji. Audyt w jednostce certyfikującej COBICO został przeprowadzony przez upoważnionych do tego pracowników GIJHARS. Jego wyniki są zgodne z rzeczywistością.

W ocenie Sądu, analiza zebranych dokumentów dawała organom pełną podstawę by stwierdzić, iż przyczyną nieobjęcia gospodarstwa rolnego J. K. planem kontroli w roku 2005 było niezłożenie przez stronę wymaganych dokumentów tj. wniosku o certyfikację ekologicznego gospodarstwa rolnego (dokument P-15/1) oraz "Opisu jednostki oraz rocznego planu produkcji" (dokument P-15/2). Zgodnie z obowiązującymi wówczas procedurami, dokumenty te skarżący zobligowany był złożyć do dnia 31 stycznia 2005 r. w przypadku Rocznego Planu Produkcji (Procedura Jakości Nr P-15 ważna od dnia 5 grudnia 2004 r., Procedura Jakości ważna od dnia 15 lutego 2005 r., punkt 3.2.1.3 i 3.2.1.2) i do 30 kwietnia 2005 r. w przypadku wniosku o certyfikację (Procedura Jakości Nr P-15 z dnia 15 lutego 2005 r., wcześniej na podstawie procedury z dnia 5 grudnia 2004 r. obowiązywał termin do dnia 15 kwietnia). Jednocześnie organ stwierdził, że J. K. nie dopełnił również obowiązkom wynikającym z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS. W złożonym w 2004 r. do WIJHARS w Opolu dokumencie zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym (FZ-01/04), skarżący zobowiązał się do podejmowania określonych działań w stosunku do jednostki certyfikującej między innymi do złożenia wniosku wraz z załącznikami o przeprowadzenie kontroli gospodarstwa, powiadomienia do 31 stycznia każdego roku o rocznym planie produkcji w gospodarstwie, powiadomienia o planie zarządzania produkcją zwierzęcą oraz zagospodarowania obornika, niezwłocznego powiadomienia o ewentualnych zmianach w ramach przedmiotu kontroli, dopełnienia zobowiązań finansowych i administracyjnych związanych z kontrolą oraz przekazania wszelkich informacji koniecznych do przeprowadzenia kontroli. Jak wynika z akt sprawy J. K. nie złożył koniecznych dokumentów oraz nie opłacił kosztów kontroli. Wobec powyższego organ prawidłowo uznał, iż powodem braku przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnym J. K. w roku 2005 było również niedopełnienie przez skarżącego "obowiązków wynikających z deklaracji zgłoszenia FZ-01/04 do WIJHARS". Należy wskazać, iż nie bez znaczenia dla takiej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów pozostaje fakt, iż J. K., za wyjątkiem kopii potwierdzenia przelewu zapłaty zaliczki na certyfikację nie przedstawił żadnych dowodów, które uprawdopodabniałyby, wywiązanie się przez skarżącego z obowiązku przesłania stosowanej dokumentacji do jednostki certyfikującej. Samo zaś uiszczenie zaliczki na certyfikację nie było wystarczającym działaniem w celu objęcia gospodarstwa kontrolą w 2005 r.

Ponadto podnieść trzeba, że materiały dowodowe dostarczone przez GIJHARS, pozwalały również ustalić, czy skarżący był informowany przez jednostkę certyfikującą o wszelkich zmianach procedur m.in. w zakresie terminów składania i rodzajów wymaganych do zgłoszenia dokumentów. Jak wynika z dokumentu- Procedura Jakości Nr P-15 z dnia 5 grudnia 2004 r. - Certyfikacja produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi- w punkcie 3.2.1.2 i 3.2.1.3 zawarto zapisy określające, jakie dokumenty należy corocznie składać i w jakich terminach, aby gospodarstwo rolne zostało objęte planem kontroli. Regulacje te, na co wskazywał organ odwoławczy, nie uległy większym modyfikacjom z chwilą wprowadzenia kolejnej Procedury, tj. w dniu 15 lutego 2005 r. Jedyną zmianą w tym zakresie było wydłużenie terminu składania wniosku o certyfikację z 15 kwietnia do 30 kwietnia danego roku (K. 522 akt adm.). Powyższe regulacje znalazły również swoje odzwierciedlenie w dokumencie "Opis systemu certyfikacji ekologicznych gospodarstw rolnych", wydanie 4 z dnia 21 kwietnia 2005 r. (punkt 3.2.1.2- K. 368 akt adm.). Podkreślenia również wymaga, że we wcześniejszej wersji przedmiotowego dokumentu, (wydanie 3 z dnia 1 maja 2004 r.), nie było określonych terminów na złożenie wymaganych dokumentów.

Powyższe, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie przesądza jednak, przy założeniu, że strona nie miała możliwości zapoznania się z aktualnie obowiązującymi procedurami (zamieszczanymi na bieżąco na stronie internetowej jednostki) i bazowała na zapisach dokumentu z kwietnia 2004 r., który nie przewidywał konkretnych terminów na złożenie wniosku, że nie można uznać, iż nie wiedziała, że dokumenty takie należy złożyć. Obowiązek złożenia wniosku wraz z odpowiednimi załącznikami istniał już w roku 2004, a dodatkowo 15 grudnia 2004 r. jednostka certyfikująca wysłała do J. K. komplet dokumentów z prośbą o ich wypełnienie i odesłanie.

Z materiałów przekazanych przez GIJHARS w 2012 r. wynika również, iż jednostka ta w lutym 2005 r. wysłała do wszystkich rolników podlegających jednostce certyfikującej COBICO, materiały zawierające m.in. informację o wysokości opłat za rok 2005 oraz dotyczące płatności z ARiMR, wniosków do programu rolnośrodowiskowego

i wykazu środków. Należy zatem podzielić stanowisko organu odwoławczego, że zachowanie jednostki było zgodne z zapisanym w pkt 3.1 dokumentu "Opis systemu certyfikacji ekologicznych gospodarstw rolnych", tj. obowiązkiem niezwłocznego informowania klientów o wszelkich zmianach w zasadach i procedurach certyfikacji. Odnosząc się do zarzutu braku reakcji ze strony jednostki w sytuacji, gdy J. K. nie złożył wymaganych dokumentów, a jedynie dokonał przelewu 100 zł tytułem zaliczki należy stwierdzić, iż brak oficjalnej, pisemnej informacji, wynikał wprost

z zapisów obowiązujących wówczas procedur. Zgodnie bowiem z pkt 3.2.3. Procedury Jakości jak i " Opisu systemu certyfikacji ekologicznych gospodarstw rolnych", pismo takie (lub kontakt telefoniczny) wysyłane jest tylko w przypadku, gdy dostarczone przez stronę dokumenty byłyby niekompletne lub nieprawidłowe. Skoro zatem J. K. nie złożył żadnych dokumentów to organ nie miał obowiązku, ani podstaw do informowania go o wykrytych nieprawidłowościach. Końcowo wskazać również wypada, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty sprowadzały się w istocie do negowania i podważaniu prawidłowości działania jednostki, bez jednoczesnego oparcia w konkretnych dowodach. Jak już wyżej wskazano, jedynym dowodem przedstawionym przez skarżącego na etapie całego postępowania jest dokument potwierdzający dokonanie przelewu zaliczki na certyfikację. Wyjaśnienia jednostki certyfikującej COBICO, znajdują natomiast potwierdzenie w przedstawionych przez nią dowodach, co pozwalało na przyjęcie, iż jednostka certyfikująca COBICO nie ponosi winy za brak przeprowadzenia

w gospodarstwie rolnym J. K. kontroli certyfikującej w roku 2005. Konsekwencją braku przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie skarżącego

w roku 2005 była utrata ważności wydanego w dniu 1 sierpnia 2004 r. zaświadczenia

nr [...]. Skoro zaświadczenie to stanowi dokument potwierdzający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawienia na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, to w pełni uzasadnionym było pomniejszenie należnej stronie płatności o 100 %. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji.

-----------------------

19