Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1390/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w O. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę Rady Gminy N. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. oraz wprowadzenia zwolnień od tego podatku. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej określenia stawek podatku od nieruchomości na 2015r. obowiązujących na terenie Gminy N.; 2) w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2014 r. Rada Gminy N., na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 18 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013r. Nr 594 ) oraz art. 5 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., Nr 849), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 rok oraz wprowadzenia zwolnień od podatku, zmieniając tym samym uchwałę z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...].

Przedmiotową uchwałą zmieniła dotychczas obowiązujące stawki podatku od gruntów:

- w §1 ust. 1 pkt. b - położonych pod jeziorami , zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne z środków transportowych z 4,56 zł na 4,58 zł od 1 ha powierzchni

- w §1 ust. 2 pkt. c - zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym od 1 m2 powierzchni użytkowej z 10,75 zł na 10,80 zł

- w §1 ust. 2 pkt. d - związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń z od 1 m2 powierzchni użytkowej z 4,68 zł ma 4,70 zł

- w §1 ust.2 pkt. e - pozostałych w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego prze organizację pożytku publicznego od 1 m2 powierzchni użytkowej z 7,73 zł na 7,77 zł

Zgodnie z § 5 uchwała miała wejść w życie z dniem 1 stycznia 2015r. i podlegała ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

Publikacja uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nastąpiła w dniu [.] grudnia 2014r. pod pozycją [...].

W dniu 28 stycznia 2015r. Prokurator Okręgowy w O. w ramach postępowań [...] i [...] dotyczących zaskarżenia do WSA w Warszawie uchwał Rady Gminy N. o nr [...] i [...], w trybie art. 43ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze ( t.j. Dz.U. z 2011 nr 270 poz. 1599) zwrócił się do Rady Gminy N. o nadesłanie dokumentów dotyczących prac legislacyjnych nad cytowanymi aktami prawa miejscowego. W odpowiedzi Przewodniczący Rady Gminy N. wskazał w piśmie z dnia 06.02.2015r. nr [...] że uchylenie tych uchwał wywołało by negatywne skutki finansowe dla JST. Przedstawił także różne warianty min. potrzebę wystawienia dwóch nakazów płatniczych za rok 2015, w tym odrębnie za 1 i 2 stycznia 2015r. oraz pozostałe dni 2015 r. przy uwzględnieniu różnych stawek podatku wynikających z uchwał z 2013 r. i 2014 r.

W odpowiedzi Prokurator Okręgowy w O. pismem z dnia 16 lutego 2015r. sygn. II Pa 11/15 powołując się na przepisy art. 3 §2 pkt 5, art. 8, art. 50 § 1, art.52§l, art. 53 § 3 i art.54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r.( poz. 270) oraz art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2011 nr 270 poz. 1599) skierował do Rady Gminy N. wezwanie, aby w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma uchyliła uchwałę z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] z powodu istotnego naruszenia prawa, wskazując przy tym szczegółowo rodzaje przepisów rangi konstytucyjnej i ustawowej jakie zostały naruszone w związku z jej publikacją.

W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczący Rady Gminy pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. poinformował, że Rada Gminu postanowiła nie uchylać kwestionowanej uchwały.

Skargę na powyższą uchwałę w dniu 24 kwietnia 2015 r. złożył Prokurator Okręgowy w O. sygn. akt. [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały i określenie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.

Prokurator zarzucił: rażące naruszenie art. 88 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 42 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. Nr 594 t.j. ), art. 4 ust 1, art.13 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U z 2011r.( Nr 197, poz. 1172 . z późn.zm.) i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2014 r. Nr 849 t.j.) poprzez przyjęcie, że uchwała wchodzi w życie z dniem 01 stycznia 2015 r., podczas gdy została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2014 r. poz.[...] i przy zachowaniu ustawowego vacatio legis, mogła obowiązywać nie wcześniej niż po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia.

Rada Gminy N. w odpowiedzi na skarge wniosła o jej oddalenie oraz odstąpienie od obciążania zaskarżonego organu kosztami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. 2012 r., Nr 270– zwaną dalej jako: "p.p.s.a.").

Zgodnie z przyjmowaną dla sądownictwa administracyjnego zasadą legalności kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.). Dokonywana jest ona przez sąd według stanu fatycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżanego aktu.

Przedmiotem badania legalności aktu przez Sąd jest uchwała Rady Gminy N. z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 rok oraz wprowadzenia zwolnień od tego podatku, która – zdaniem Prokuratora Okręgowego w O. – winna być wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.

Zdaniem Rady Gminy N. ponieważ "uchylenie zaskarżonej uchwały będzie stanowiło faktycznie poważne obciążenie podatników gminy N., przewyższające wielokrotnie obciążenie, na które powołuje się strona skarżąca (...)" skarga winna podlegać oddaleniu uchylenie częściowemu uchyleniu "(...) z pozostawieniem § 2 dotyczącego zwolnień od podatku od nieruchomości".

Jednocześnie Rada Gminy N., w szczególności, nie kwestionuje okoliczności, że przedmiotowa uchwała "weszła w życie po upływie dwóch dni roku podatkowego, w którym powinna obowiązywać", poddając jednak w wątpliwość czy wymieniona wada kwalifikuje się na ocenę rażącego naruszenie prawa, "które skutkowałoby koniecznością uchylenia w całości tego aktu prawa miejscowego".

Powołując się w odpowiedzi na skargę na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że "istnieje przeciwstawne stanowisko interpretacyjne odnośnie uchwalenia stawek podatków lokalnych", a mianowicie, że "stawki są uchwalone w momencie, gdy rada gminy przegłosuje stosowną ustawę do końca danego roku podatkowego", a niewątpliwie ta przesłanka została w okolicznościach rozpatrywanej sprawy spełniona.

Przy tak zakreślonych stanowiskach stron oraz istocie sporu, w ocenie Sądu, rację przyznać należy – co do zasady – Prokuratorowi i dlatego Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części odnoszącej się do określenia stawek podatku od nieruchomości na 2015r.

Na wstępie zauważyć należy, że stan faktyczny pomiędzy stronami jest niesporny, podobnie jak okoliczność, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i podlega kognicji sądów administracyjnych.

Podkreślić też należy, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.), prokurator posiada legitymację prawną do wniesienia skargi, jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem; w takim przypadku prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru. W wypadku uchwały organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego.

Dodać też należy, że zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a. skarga prokuratora na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego nie jest ograniczona jakimkolwiek terminem czy też uprzednim wezwaniem rady gminy do usunięcia naruszenia prawa.

W świetle wskazanych przesłanek Sąd stwierdza, że wszelkie wymogi formalne zaskarżenia aktu zostały więc w niniejszej sprawie spełnione.

Dalej stwierdzić należy, że zaskarżenie uchwały Rady Gminy przez Prokuratora ma na celu stwierdzenie jej nieważności, a więc wyeliminowanie z obrotu ze skutkiem ex tunc ("wstecznym"), zaś podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; por. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 października 2012, sygn. IV SA/Po 944/12).

Jak już podano wcześniej, zaskarżona uchwała o stosowaniu od 1 stycznia 2015r. nowych stawek podatku od nieruchomości w Gminie N. oraz wprowadzonych zwolnień od tego podatku została uchwalona przez właściwy organ, tj. radę Gminy N. w dniu [...] listopada 2014r., zaś opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2014r. W związku z 14 dniowym okresem vocatio legis, uchwała ta weszła więc w życie w dniu [...] stycznia 2015r.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Do tej kategorii źródeł prawa należą uchwały w sprawie wysokości stawek podatków i opłat lokalnych, w tym także stawek podatku od nieruchomości. Akt prawa miejscowego aby nabrał mocy obowiązującej na terytorium danej jednostki samorządu terytorialnego musi być ogłoszony, co bezsprzecznie wynika z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Inaczej mówiąc, warunkiem stosowania aktu prawa miejscowego jest nie tylko jego podjęcie przez właściwy organ stanowiący, ale także publikacja tego aktu w odpowiednim dzienniku urzędowym.

Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych, w tym aktów prawa miejscowego określone są w ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych (t.j. - Dz.U.2011.197.1172) .

W art. 4 tej ustawy ustawodawca stwierdza, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Uchwały w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości ogłaszane są w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych). W szczególnie uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość nadania aktowi prawa miejscowego wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Z przytoczonych przepisów wynika więc wprost, że warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego regulującego wysokość podatku od nieruchomości jest jego ogłoszenie poprzez publikację w wojewódzkim dzienniku urzędowym, przy czym wymagane vocatio legis dla takiego aktu to co najmniej czternaście dni.

Powyższe oznacza również, że jeżeli nie zostanie dopełniony warunek właściwego ogłoszenia aktu, to akt taki nie obowiązuje. Urzędowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego jest jednym z istotnych elementów systemu zapewniającego jawność norm prawnych w społeczeństwie, a co za tym idzie, służy zapewnieniu zasady praworządności. Treść aktu normatywnego określającego obowiązek podatkowy musi być bowiem powszechnie dostępna, gdyż wówczas podatnicy mają rzeczywistą możliwość spełnienia ciążącego na nich obowiązku przestrzegania tego prawa.

Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 1995 r. w sprawie K 1/95 (OTK 1995/1/7) gwarancje prawne ochrony interesu jednostki mają w prawie podatkowym duże znaczenie i to zarówno w płaszczyźnie materialnoprawnej i proceduralnej. Chodzi tu o możliwość rozporządzania przez obywateli swoimi interesami przy uwzględnieniu obowiązku podatkowego jeszcze przed rozpoczęciem roku podatkowego. Stawarza to wymóg takiego sposobu wprowadzania regulacji prawnych, aby ustawodawstwo dotyczące podatków płaconych w skali rocznej znane było podatnikom ze stosownym wyprzedzeniem czasowym przed początkiem roku podatkowego, a tym bardziej, aby nie było wprowadzane z mocą wsteczną.

Odnosząc powyższe do realiów sprawy Sąd zauważa i podkreśla, że co prawda orzeczenie to podjęte zostało na tle badanych przez sąd konstytucyjny regulacji podatku dochodowego od osób fizycznych, nie mniej, w ocenie tut. Sądu, rozważania te są aktualne również dla podatków pobieranych w skali roku podatkowego (kalendarzowego) albowiem dotyczą generalnych reguł pewności prawa i zaufania obywateli do państwa.

Rozważania te prowadzą zatem do wniosku, iż obowiązek i możliwość zapoznania się z obowiązującym prawem może zostać zrealizowany przez podatnika tylko wówczas, gdy prawo to zostanie w sposób należyty opublikowane.

Jak już zaznaczono, w rozpoznawanej sprawie bezspornym przedmiotowa Uchwała Rady Gminy N. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2014r. i weszła w życie w dniu [...] stycznia 2015r. Jednocześnie zgodnie z treścią § 5 tej Uchwały przyjęto, że "wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2015r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]".

W tym stanie rzeczy podzielić należy zatem pogląd Prokuratora Okręgowego w O., że w sprawie doszło, w szczególności, do naruszenia art. 42 ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisów art. 4 ust 1 i art.13 pkt. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albowiem faktycznie uchwała ta weszła w życie w dniu [...] stycznia 2015r., mimo iż z jej treści wynika, że "uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r."

Tym samym, w ocenie Sądu - niewątpliwie - skutki finansowe dla podatników zostały wprowadzone z datą wcześniejszą niż ogłoszenie aktu normatywnego.

Podkreślenia wymaga przy tym, że badana Uchwała nie wyjaśnia przyjęcia retrospektywnego rozwiązania w zakresie ogłoszenia i daty wejścia jej w życie.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wskazuje jedynie, iż "uchwała nie została uchwalona z rażącym opóźnieniem, a jedynie z opóźnieniem 2 dni (...)", z czego, jak już zaznaczono na wstępie rozważań Sądu, wywodzi wniosek o braku kategorycznej przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu, wniosek taki jest jednak nieuprawniony, gdyż w konsekwencji prowadzi do relatywizacji obowiązków w zakresie należytego ogłaszania aktów prawnych i możliwości wzruszenia - ze względu na okoliczność "nieznacznego opóźnienia" publikacji aktu – zasady zakazu działania prawa wstecz, która stanowi jeden z zasadniczych elementów demokratycznego państwa prawa, wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP.

Odwołując się po raz kolejny do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego przypomnieć należy, że klauzula demokratycznego państwa prawa traktowana jest jako zbiorczy wyraz szeregu zasad i reguł o bardziej szczegółowym charakterze, które nie są wprawdzie wyraźnie zawarte w ustawie zasadniczej, ale z niej wynikają w sposób pośredni.

W orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, że nieodzownym elementem tej metaklauzuli systemowej są zasady stanowienia prawa, określane jako zasady przyzwoitej legislacji (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r., sygn. OPS 14/00).

Zasada niedziałania prawa wstecz zakazuje stanowienia norm prawnych znajdujących zastosowanie do stosunków prawnych i sytuacji, które istniały przed wejściem w życie tych norm.

Jednocześnie Sąd zauważa, że co prawda ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, przewiduje w art. 5 tej ustawy wyjątki od zakazu retroakcji, tym niemniej należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że przepis ten dopuszcza nadanie aktowi normatywnemu "mocy wstecznej", ale tylko "jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie". W takim przypadku bezwzględnym obowiązkiem organów jest podanie faktycznego i prawnego uzasadnienia, że pomimo działania wstecz aktu normatywnego będzie on realizował zasady demokratycznego państwa prawa.

Dodać można, że także Trybunał Konstytucyjny w wielu swoich orzeczeniach podkreślał, że zakaz retroaktywności nie ma charakteru bezwzględnego, absolutnego i w sytuacjach nadzwyczajnych ustawodawca może od niego odstąpić (zob. np. wyrok TK z dnia 24 października 2000 r., K 12/00, OTK 2000, nr 7, poz. 255). W szczególności w wyroku z dnia 25 września 2000 r. Trybunał uznał, że działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (sygn. akt K 26/99, OTK 2000, nr 6, poz. 186).

Odnosząc się do powyższego, Sąd stwierdza, że w realiach rozpoznanej sprawy uzasadnienie uchwały Rady z dnia [...] listopada 2014r. nie zawiera jednak ani uzasadnia faktycznego, ani prawnego, dla wejścia w życie przedmiotowych regulacji przed ich ogłoszeniem, a więc z dniem 1 stycznia 2015r. a także, iż Organ nie wykazał, że wprowadzone "nowe" stawki w podatku od nieruchomości polepszają sytuację prawną podatników.

Wspomnianego warunku uzasadnienia uchwały, w ocenie Sądu, nie może "konwalidować" ani spełniać podanie przez Organ na etapie odpowiedzi na skargę okoliczności, w jakich doszło do "dwudniowego" opóźnienia w ogłoszeniu aktu, gdyż Organ wyjaśnił jedynie post factum okoliczności, w jakich doszło do opisanego "uchybienia" w publikacji aktu.

Z tych też względów Sąd nie podziela przywołanych przez Radę w odpowiedzi na skargę judykatów, z których wynika, że naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście wymogów ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych nie stanowi istotnego naruszenia prawa,a w konsekwencji, nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności takich aktów. Skoro zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji warunkiem wejścia w życie aktów prawnych tam wymienionych jest ich ogłoszenie, stąd też warunkiem wejścia w życie przepisu jest nie tylko jego przyjęcie przez posiadający stosowną kompetencję organ, w przewidzianym prawem trybie i formie, ale także właściwe (prawidłowe) ogłoszenie tego aktu prawnego.

Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd jako zasadne uznał wywiedzione w skardze przez Prokuratora naruszenie w zaskarżonej uchwale: zasad prawidłowej legislacji, zakazu niedziałania prawa wstecz, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa, przy jednoczesnym pogorszeniu sytuacji podatników z uwagi na podwyższenie stawek w podatku od nieruchomości (mimo, iż – jak podkreśla Organ – "wysokość tego podatku, w porównaniu z 2014r., wzrosła o 2 grosze za m2 i nie wpłynie w znaczący sposób na łączną wysokość naliczonego podatku") - bez stosownego uzasadnienia prawnego i faktycznego przyczyn zasady retroaktywności, co w ocenie Sądu stanowi istotne naruszenie prawa, kwalifikujące, zgodnie z art. 134 § 1 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdzeniem nieważności przedmiotowej uchwały, w części dotyczącej określenia stawek podatku od nieruchomości na 2015r. i tym samym przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego w tym zakresie zaskarżonego aktu.

Jednocześnie, na tle podanego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 20a ust. 1 u.p.o.l., w kolejnym roku podatkowym obowiązują stawki dotychczasowe, a więc z roku poprzedzającego nowy rok podatkowy.

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił natomiast w pozostałej części albowiem zaskarżona uchwała w tym zakresie nie narusza w sposób istotny/rażący prawa, a tylko takie naruszenie wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

Zauważyć bowiem trzeba, że na podstawie § 2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy N., Rada zwolniła od podatku od nieruchomości określone budynki mieszkalne lub ich części, pozostałe budynki lub ich części, a także sieć wodociągową, grunty i budynki przeznaczone do garażowania samochodów i sprzętu gaśniczego oraz budynki lub ich części przeznaczone do przechowywania księgozbiorów.

Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 września 2000 r., K 26/99 (OTK 2000, nr 6, poz. 186), działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji RP, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów.

Także Sąd Najwyższy przyjął w swoim orzecznictwie, że zasada zaufania w stosunkach między obywatelem a państwem wyraża się m.in. w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań. Głównym motywem decydującym o restryktywnym posługiwaniu się retroaktywnym działaniem przepisów jest bowiem przekonanie o pogwałceniu sfery wolności i odpowiedzialności człowieka (obywatela), który działając w ramach stworzonych przez ustawy może decydować się na różne opcje i wybory (por. wyrok SN z dnia 26 lipca 1991 r., I PRN 34/91).

Sąd w składzie orzekającym podzielając powyższe poglądy uznał tym samym, że - jak słusznie podniósł w swoim wyroku z dnia 26 lutego 2015r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 155/13 – "każdy przypadek retroaktywnie działającej normy prawnej musi być oceniony autonomicznie pod kątem fundamentalnych warunków dopuszczalności retroaktywności prawa". W szczególności, w sytuacjach wyjątkowych, jeśli retroaktywność normy prawnej jest uzasadniona ważnym interesem publicznym, którego nie można wyważyć z interesem jednostki i nie można ochronić w inny sposób, niż poprzez prawo działające z mocą wsteczną, można uzasadnić akceptację retroaktywnej normy prawnej, ograniczającej prawa podmiotowe i wolności prawnie chronione.

Odnosząc powyższe rozumienie zasady lex retro non agit do realiów sprawy oraz, w szczególności, mając na uwadze, że wspomnianą normą, nie tylko nie ograniczono prawa podmiotowe i wolności prawne chronione, ale odwrotnie – dokonano zwolnienia przedmiotowego od podatku od nieruchomości, a więc "polepszenia sytuacji prawnej niektórych adresatów danej normy prawnej" - Sąd podzielił stanowisko Rady Gminy, że stwierdzenie nieważności uchwały także w tej części (tj. § 2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy N.) spowodowałoby pogorszenie sytuacji prawnej podatników tegoż zwolnienia a w konsekwencji naruszyłoby zasadę zaufania w stosunkach między obywatelem a państwem i konstytucyjną zasadę państwa prawa.

W świetle przedstawionych rozważań, Sąd uznał, że na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej określenia stawek podatku od nieruchomości na 2015r., natomiast w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.