Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 734/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 365 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Łukasz Trochym (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołań I. M., od decyzji Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r.: nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia rodzinnego na dziecko J. M. oraz nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia wychowawczego na dzieci H.M. i A.M.:

decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawi uchylenia świadczenia rodzinnego na dziecko J. M. oraz;

decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia wychowawczego na dzieci H.M. i A. M..

Decyzje Kolegium zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] lipca 2019 r. I. M. zwróciła się do Burmistrza [...]

o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na trójkę dzieci – J. M., H.M. oraz A. M., w związku z czym organ przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na ww. dzieci.

Następnie [...] listopada 2019 r., organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: J. M., H.M. oraz A.M.. Powodem wszczęcia postępowania w tej sprawie była uzyskana przez organ informacja dotycząca uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z [...] października 2018 r., z którego wynika m. in. że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad ww. dziećmi powierzono ojcu.

Decyzjami Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r.: nr [...] uchylono prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko – J. M., oraz nr [...] uchylono prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci – H. M. i A. M..

W uzasadnieniach obu powyższych decyzji organ I instancji wyjaśnił

(w zakresie każdej z decyzji odpowiednio w zależności, którego dziecka wnioskodawczyni decyzja dotyczyła), że z załączonego do akt sprawy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydział [...]

z [...] października 2018 r., sygn. akt: [...], z którego wynika, że związek małżeński I. M. z L. M. został rozwiązany przez rozwód oraz, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi – J. M., H. M. oraz A. M. powierzono ojcu, pozostawiając matce dziecka prawo do współdecydowania w kwestii wykształcenia i leczenia dzieci.

W powyższym orzeczeniu Sąd ustalił ponadto, że miejsce zamieszkania dzieci będzie w każdorazowym miejscu zamieszkania ojca, a kontakty I. M.

z dziećmi ograniczył do pierwszej i trzeciej soboty miesiąca od godz. [...] do godz. [...]. W celu pomocy rodzicom w sprawowaniu ich władzy rodzicielskiej Sąd ustanowił kuratora sądowego, którego zobowiązał do składania sprawozdań co trzy miesiące. Alimentów na rzecz dzieci nie zasądzono, z zastrzeżeniem, że oboje rodzice mają obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania dzieci.

Burmistrz [...] stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Przytoczył także brzmienie art. 22 u.p.p. zgodnie, z którym w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.

W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę

i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej

o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

Organ I instancji wskazał także na przepis art. 27 ust. 1 u.p.p., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Oceniając całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ I instancji doszedł do przekonania, że na podstawie załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2018 r., zasadnym jest przyjęcie, że aktualnie po rozwodzie faktyczną opiekę na dziećmi J. M., H. M. oraz A. M. sprawuje ich ojciec – L. M., a nie matka dzieci – I. M.. Ponadto organ wskazał na okoliczność, iż ojcu powierzono pełnie władzy rodzicielskiej nad ww. dziećmi i ustalono miejsce zamieszkania dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania ich ojca. Organ zauważył przy tym, że władza rodzicielska I. M. została ograniczona do współdecydowania o wykształceniu i leczeniu dzieci. Także ustalony przez Sąd zakres kontaktów matki z dziećmi, świadczy zdaniem organu I instancji, o zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Wszystkie powyższe ustalenia skłoniły organ I instancji do uznania, że aktualnie sytuacja rodzinna I. M. uległa zmianie, co ma wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego. Dlatego też organ I instancji zdecydował o uchyleniu Pani I. M. prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: J. M., H. M. oraz A.M..

Odwołania od obu powyższych decyzji złożyła I. M. kwestionując rozstrzygnięcia organu I instancji. Odwołująca się przedstawiła także kopie wyroków z uzasadnieniami: Sądu Okręgowego [...] Wydział [...] z [...] października 2018 r., sygn. akt: [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...]

[...] Wydział [...] z [...] października 2019 r., sygn. akt [...], podnosząc

w odwołaniu, ze organ I instancji nieprawidłowo ustalił, że w związku z ww. orzeczeniami sądów nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, skutkującą powstaniem uprawnienia po stronie organu do uchylenia przyznanego świadczenia.

Rozpoznając złożone odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych

z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1), a świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca (art.

4 ust. 2 pkt 1).

Zdaniem Kolegium, w realiach wydanych przez Sąd Okręgowy w [...] oraz Sąd Apelacyjny w [...] wyroków, niewątpliwym jest, że faktyczną opiekę nad dziećmi sprawuję ich ojciec. Wyrazem tego przekonania Kolegium jest okoliczność, że to właśnie ojcu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad trojgiem małoletnich dzieci i ustalono miejsce zamieszkania dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania ich ojca. W ocenie Kolegium, powyższej oceny nie może zmienić fakt, że I. M. uzyskała prawo do zamieszkiwania w części domu należącego do jej byłego męża. Ponadto, Kolegium wskazało, że prawomocne wyroki sądów wiążą nie tylko sądy, które je wydały ale także wszystkie organy, w tym także organy administracji publicznej. W ocenie Kolegium, argumenty odwołującej się dotyczące braku własnych dochodów oraz konieczności łożenia na utrzymanie dzieci, są niezasadne w świetle ustalonej okoliczności, że na mocy wyroku rozwodowego I. M. otrzymuje alimenty od byłego męża w kwocie [...] zł miesięcznie, które nie są opodatkowane. Z tych względów Kolegium uznało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w świetle wskazanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia rodzinnego na dziecko J. M. oraz decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia wychowawczego na dzieci H. M. i AM..

Obie ww. decyzje Kolegium zostały doręczone skarżącej w dniu [...] lutego 2020 r.,

o czym świadczy zwrotne potwierdzenie ich odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.

M., zastępowana w tej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata A. S., wywiodła następnie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] w sprawie utrzymania w mocy decyzji Burmistrz [...]

z [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie uchylanie prawa do świadczenia wychowawczego, wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów, tj.:

art. 163 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 i art. 27 u.p.p. poprzez nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji Burmistrz [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego tj. decyzji opartej na błędnym ustaleniu, że w związku z prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego [...] Wydział [...] z [...] października 2018 r., sygn. akt: [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział [...] z [...] października 2019 r., sygn. akt [...] nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej mającej wpływ na prawo do świadczenia i skutkujące prawem organu do uchylenia przyznanego świadczenia;

art. 77 k.p.a. w zw. z art. 28 u.p.p. poprzez zaniechanie dokonania czynności zawiązanych z wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego w zakresie ustalenia czy wyrok Sądu Okręgowego i wyrok Sądu Apelacyjnego w jakiekolwiek sposób wpłynął na realny sposób wykonywania opieki oraz sytuację rodzinną w rozumieniu art. 27 u.p.p.;

czego skutkiem jest, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 u.p.p., poprzez nieuprawioną ocenę dowodów, że rzekomo samo wydanie wyroku o określonej treści jest dowodem na faktyczną zmianę wykonywania władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 27 u.p.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącej w piśmie z [...] czerwca 2020 r. wyjaśniła, że przedmiotem skargi jest jedyna doręczona w niniejszej sprawie decyzja, oznaczona zgodnie z jej treścią jako "Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]

w sprawie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działającego z upoważnienia Burmistrz [...] z [...] listopada 2019 r. nr decyzji [...] w sprawie uchylanie prawa do świadczenia wychowawczego". Dodatkowo pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że żadna inna decyzja w sprawie nie została skarżącej doręczona, jak też oświadczyła, że skarżąca kwestionuje i zaskarża decyzję niezależnie czy w rzeczywistości dotyczy ona A. i H., czy też J. M. W załączeniu pełnomocnik skarżącej dołączyć kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. o nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. przeprowadzona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie wykazała, że ww. decyzja prawa nie narusza.

W tym miejscu należy Sąd pragnie wyjaśnić, że zgodnie z treścią skargi jak też późniejszymi wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącej, przedmiotem zaskarżenia

w niniejszej sprawie była jedynie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w [...] z [...] lutego 2020 r. o nr [...]. Należy zauważyć, że pomimo błędnego oznaczenia w komparycji ww. decyzji Kolegium, iż została ona wydana na skutek rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrz [...]

z [...] listopada 2019 r. nr decyzji [...] (dotyczącej uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci H. i A. M.) – w rzeczywistości utrzymuje ona w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2019 r.: nr [...], którą to decyzją uchylono prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko – J. M., co wynika z dalszej części opisu przedmiotu sprawy zawartego w komparycji decyzji oraz z jej uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko J. M..

Wskazać należy następnie, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji

w powyższej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako "u.p.p.", która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia, i według której celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych

z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.), a świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.). Ponadto organy wskazały w swoich decyzjach na przepis art. 27 ust. 1 u.p.p., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego

w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Natomiast z art. 22 u.p.p. wynika, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej

o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego

w [...] [...] Wydział [...] z [...] października 2018 r., sygn. akt: [...] , częściowo zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział [...] z [...] października 2019 r., sygn. akt [...], związek małżeński I. M. z L. M. został rozwiązany przez rozwód oraz, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi – J. M., H. M. oraz A. M. powierzono ojcu, pozostawiając matce dziecka prawo do współdecydowania w kwestii wykształcenia i leczenia dzieci.

Sąd ustalił ponadto, że miejsce zamieszkania dzieci będzie w każdorazowym miejscu zamieszkania ojca, a kontakty I. M. z dziećmi ograniczył do pierwszej

i trzeciej soboty miesiąca od godz. [...] do godz. [...]. W celu pomocy rodzicom

w sprawowaniu ich władzy rodzicielskiej Sąd ustanowił kuratora sądowego, którego zobowiązał do składania sprawozdań co trzy miesiące. Alimentów na rzecz dzieci nie zasądzono, z zastrzeżeniem że oboje rodzice mają obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania dzieci. Skarżąca kwestionuję z kolei to, że na skutek rozwodu jej sytuacja rodzinna uległa na tyle zmianie, aby miało to wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Warto w tym miejscu wskazać również na brzmienie art. 365 § 1 ustawy z dnia

17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), dalej jako "k.p.c.", zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe

i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której jest mowa

w powyższym przepisie oznacza zatem związanie stron postępowania treścią wydanego w danej sprawie rozstrzygnięcia. Związanie takim orzeczeniem dotyczy również innych sądów, za wyjątkiem sądów karnych (§2), organów państwowych oraz organów administracji publicznej. Powyższe determinuje również zakres ustaleń organów w sprawach prawomocnie już osadzonych. W takiej sytuacji organy nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jak wyjaśnił przy tym Sąd Najwyższy moc wiążąca wyroku dotyczy przede wszystkim związania treścią jego sentencji, a nie uzasadnienia (np. wyroki SN: z 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, niepubl., z 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1073/00, niepubl. Z 13 marca 2008 r., sygn. akt III CSK 284/07, OSNC 2008, nr D, poz. 127), niemiej jednak dla ustalenia zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, czyli granic prawomocności materialnej orzeczenia mogą mieć znaczenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia motywy rozstrzygnięcia (tak w wyroku SN z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr A, poz. 20).

Ponadto, istotny w niniejsze sprawie, zdaniem Sądu, jest również przepis art. 435 k.p.c., zgodnie z którym prawomocny wyrok w sprawach małżeńskich jest wiążący wobec osób trzecich, za wyjątkiem części orzekającej o prawach

i roszczeniach majątkowych poszukiwanych łącznie z prawami niemajątkowymi. Oznacza to tym samym, że wyroki w sprawach małżeńskich z mocy ustawy posiadają walor rozszerzonej prawomocności, ponieważ charakteryzują się powagą rzeczy osądzonej erga omnes (por. wyrok SN z 6 listopada 1967 r., I CR 355/67, OSNCP 1968, nr 7, poz. 123). Niewątpliwie wyrok rozwodowy należy zaliczyć do tej kategorii orzeczeń sądu, o której mowa w powyższym przepisie. Wyrok orzekający rozwód i określający, w jakiej wysokości każde z małżonków obowiązane jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, objęty jest dyspozycją § 1,

a nie § 2 art. 435 (wyrok SN z dnia 4 maja 1972 r., III CRN 50/72, Inf. Praw. 1972, nr 7–8, poz. 28).

Organy obu instancji rozstrzygające w sprawie stanęły na stanowisku, że w realiach wydanego przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku z [...] października 2018 r., sygn. akt: [...], niewątpliwym jest, że faktyczną opiekę nad J. M. sprawuję jego ojciec, ponieważ to właśnie ojcu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim i ustalono miejsce jego zamieszkania w każdorazowym miejscu zamieszkania ich ojca. W ocenie organów, powyższej oceny nie może zmienić fakt, że I. M. uzyskała prawo do zamieszkiwania w części domu należącego do jej byłego męża oraz, że została przez sąd zobowiązana do łożenia na J. M.

Zdaniem Sądu, zaprezentowany przez organy obu instancji pogląd jest prawidłowy.

Należy bowiem zważyć, że na mocy powyższego wyroku z [...] lutego 2019 r., sygn. akt: [...], który w zakresie ustalenia władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi oraz zakresu kontaktów matki z nimi, jest dla organów wiążący, Sąd przesądził kto jest faktycznie sprawuje opiekę na dziećmi, w tym J. M. Uwzględniając powyższe należy zauważyć, że kontakty skarżącej z synem zostały ujęte w znacznym stopniu ograniczone oraz ujęte w sztywne ramy czasowe

– w pierwszą i trzecią sobotę miesiąca w godz. [...]-[...].

Jak wynika przy tym z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]

z [...] października 2019 r., wydanego na skutek rozpoznania apelacji skarżącej, skarżąca nie wnosiła o ustalenie kontaktów z dziećmi, w tym J. M.,

w większym zakresie (k.28). Jak zauważył Sąd, I. M. będzie miała nieograniczoną możliwość kontaktów z dziećmi do czasu opuszczenia wspólnego miejsca zamieszkania. Należy zauważyć przy tym, że jak wynika z ustaleń Sądu

w sprawie rozwodowej dom, w którym skarżąca wspólne przebywa z dziećmi stanowi odrębną własność jej byłego małżonka.

Sąd Apelacyjny zauważył także, że lepsze gwarancje wypełniania roli opiekuna wiodącego dzieci, w tym J. M., daje ich ojciec, który jest w stanie zagwarantować im poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, interesuje się ich nauką, zabiera na wycieczki i wyjazdy zagraniczne, finansuje dodatkowe zajęcia oraz pokrywa wszystkie koszty związane z utrzymaniem domu (k.29-30). W ocenie Sądu Apelacyjnego, funkcjonowanie psychologiczne I. M. utrudnia jej prawidłowe wywiązywanie się z roli rodzicielskiej, co przejawia się m. in. tym, że bywa impulsywna oraz wikła dzieci w konflikt małżeński, obarczając go przy tym własnymi problemami (k.29). Ponadto Sąd wskazał, że dzieci są przyzwyczajone do tego, że miejsce zamieszkania ojca stanowi ich centrum życiowe oraz że nie jest prawdą, jak twierdzi I. M., że dotychczas tylko ona zajmowała się dziećmi, ponieważ ojciec dzieci brał aktywny udział w ich wychowaniu, spędzał z nimi czas wolny, wyjeżdżał na ferie i wakacje, interesował się ich edukacją (k.29). Sąd Apelacyjny uznał także, że w sytuacji gdy ojciec zaspokaja potrzeby dzieci i gdy nie żąda alimentów na nie od I. M., brak jest przesłanek do ich zasądzania.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wszystkie dowody zgromadzone

w aktach sprawy przez organy obu instancji niezbicie świadczą, że rola skarżącej jako opiekuna wiodącego uległa w chwili obecnej istotnej zmianie, co skutkuje przyjęciem, że organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 27 ust. 1 u.p.p., który stanowi m. in., że organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Niewątpliwie na skutek orzeczonego rozwodu sytuacja rodzinna skarżącej uległa zmianie, ponieważ faktyczną opiekę nad J. M. sprawuje w chwili obecnej jego ojciec.

Tym samym nie mogą zostać uwzględnione zarzuty podniesione w skardze, które koncentrują się na wykazaniu, że sytuacja skarżącej przed i po rozwodzie jest

w istocie taka sama. Nie mogą bowiem odnieść skutku argumenty skarżącej dotyczące zakresu sprawowanej opieki nad synem (łożenie na jego utrzymanie, fakt wspólnego zamieszkania w jedynym domu) skoro z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji jednoznacznie wynika, że w chwili obecnej sytuacja rodzinna skarżącej jest zgoła odmienna niż w chwili przyznania jej świadczenia wychowawczego, a to z tego powodu, że to właśnie ojcu przyznano władzę rodzicielską nad synem i to on faktycznie sprawuje nad nim opiekę.

Świadczenie wychowawcze przysługuje tylko tym wykonującym władzę rodzicielską rodzicom, którzy mieszkając wspólnie z dzieckiem, opiekują się nim i zaspokajają jego potrzeby życiowe, pokrywając wydatki związane z wychowaniem i utrzymaniem dziecka. W sytuacji, gdy skarżąca nie spełnia przesłanek do otrzymania świadczenia wychowawczego, ponieważ rolę opiekuna wiodącego J. M. Sąd przyznał jego ojcu, żadnego znaczenia nie ma to, czy faktycznie skarżąca złożyła wniosek

o przyznanie świadczenia jako pierwsza. Przepis art. 22 u.p.p. dzieci dotyczy przypadku zbiegu praw rodziców, a więc sytuacji, w której oboje rodzice są uprawnieni do otrzymania świadczenia wychowawczego.

Podsumowując, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie uznało, że decyzja organu

I instancji jest prawidłowa dlatego też należy ją utrzymać w mocy. Z powyższych względów niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 163 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 i art. 27 u.p.p.

Sąd nie stwierdził także naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 28 u.p.p. Organy przeprowadziły bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Nie sposób przy tym uznać, że wobec jednoznacznych rozstrzygnięć sądów powszechnych w zakresie sprawowania wiodącej pieczy nad synem przez jego ojca, organy były zobligowane czynić dodatkowe ustalenia faktyczne. Tak jak już Sąd wyjaśnił powyższej, organy nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej prawomocnie sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych niż dokonane przez sąd orzekający.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.