Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1582/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 173 UST 1 PKT 3, 207, 181
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 795/18 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w W. z dnia 21 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 marca 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 795/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. N. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] w W. z 21 lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 12 listopada 2017 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] odmówiła przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów na 5 roku studiów jednolitych magisterskich na kierunku prawo kanoniczne, wskazując w uzasadnieniu że uzyskana przez nią liczba punktów nie uprawnia do uzyskania stypendium w roku akademickim 2017/2018, albowiem minimalny próg punktowy do uzyskania tego stypendium na roku studentki wynosi 832 pkt, podczas gdy skarżąca otrzymała łącznie za średnią ocen oraz osiągnięcia 722 pkt. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznacie sprawy, decyzją z 21 lutego 2018 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że liczba studentów, którzy otrzymali stypendium na roku studentki, jej miejsce na liście rankingowej czy liczba studentów na roku, nie są okolicznościami faktycznymi, które byłyby konieczne do wydania decyzji w tym postępowaniu, a z uwagi na ochronę danych osobowych organ nie może udostępnić rankingu punktowego na roku. Wyjaśniono, że nie jest możliwe przyjęcie nowych zaświadczeń od studenta w postępowaniu w II instancji, jeżeli student miał możliwość zgłosić je wcześniej w postępowaniu w I instancji. Podano, że zgodnie regulaminem skarżąca otrzymała 605 punktów za średnią ocen z poprzedniego roku, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komisja przyznała skarżącej za osiągnięcia 141 pkt. Wskazano, że liczba punktów, zawarta w załączniku do regulaminu, przewidzianych za osiągnięcia w danej kategorii, jest liczbą maksymalną, a Komisja, stosując zasady uznania administracyjnego, musi ważyć osiągnięcia zdobyte przez każdego studenta i podejmować indywidualne decyzje. W związku z tym nie jest możliwe przyznanie większej ilości punktów za organizację wydarzeń, gdyż w tej kategorii osiągnęła już maksymalną punktację. Nie jest również możliwe przyznanie punktów za działalność w Parlamencie Studentów, gdyż ustawa nie wymienia działalności, związanej z działalnością w samorządzie studenckim, jako przesłanki przyznania przedmiotowego stypendium. Organ odwoławczy nie uwzględnił także w przyznanej punktacji publikacji, której wydanie zostało opóźnione. Wskazano, że w toku postępowania w II instancji skarżącej przyznanych zostało za średnią ocen oraz osiągnięcia łącznie 746 pkt, a minimalny próg do uzyskania wnioskowanego stypendium wynosił 862 pkt. W skardze do WSA skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.

Oddalając skargę WSA podniósł, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm., dalej jako: P.o.s.w.). Wskazano, że w ustawodawca zadecydował o wyposażeniu organów uczelni w kompetencje do decydowania o przyznaniu studentowi stypendium, a decyzja w sprawie przyznania stypendium jest tzw. decyzją uznaniową. Kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Podkreślono, że postępowanie o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów jest postępowaniem konkursowym. Organ uczelniany nie prowadzi więc postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia, lecz ogranicza się do oceny wniosków i dołączonych do nich dokumentów, i na tej podstawie dokonuje gradacji dokonań poszczególnych aktywności studenta. Z powodu ograniczonej liczby stypendiów, mogą być one przyznane tylko niektórym studentom, tym, którzy uzyskali najwyższą punktację osiągnięć. Wskazano, że w celu uzyskania stypendium student jest obowiązany do złożenia kompletnego i wolnego od wad formalnych wniosku, wraz z załącznikami, będącymi potwierdzeniami osiągnięć naukowych. Złożenie nowego wniosku dowodowego w postępowaniu II instancji jest możliwe tylko w granicach wniosku. Podniesiono, że skarżąca dopiero w toku postępowania drugoinstancyjnego złożyła wnioski, nie dotyczące osiągnięć, na podstawie których pierwotnie wniosła o przyznanie jej stypendium i dlatego Komisja miała prawo odmówić przeprowadzenia wniosku z nowych dokumentów. Wskazano, że § 10 regulaminu stanowi, że to student ubiegający się o stypendium ma obowiązek właściwego skompletowania dokumentów, stanowiących podstawę do rozpatrywania wniosków i ich terminowe dostarczenie. Ponieważ Skarżąca dostarczyła powoływane dokumenty dopiero w postępowaniu przed komisją II instancji, organ I instancji nie miał możliwości wypowiedzenia się co do nich. Podniesiono, że postępowanie konkursowe ma na celu wyłonienie maks. 10% najlepszych studentów z każdego kierunku, a sporządzenie list rankingowych jest możliwe tylko wtedy, gdy komisja posiada wszystkie dokumenty od studentów najpóźniej w dniu orzekania w I instancji. Z tych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.139 k.p.a. wyjaśniono, że organy obu instancji wydały negatywne dla skarżącej orzeczenia, a zatem nie wiadomo, w jaki sposób jej sytuacja uległa pogorszeniu. Wskazano, że z uwagi na to, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła brak zamieszczenia w decyzji wszystkich jej elementów koniecznych, w szczególności odnoszących się do liczby punktów, przyznanych za poszczególne osiągnięcia, w decyzji komisji odwoławczej zawarto te informacje. WSA uznał zatem, że decyzja komisji odwoławczej zawierała wszystkie żądane przez skarżącą informacje. Skarżąca nie uzyskała minimalnej liczby punktów, wyliczonej zgodnie z § 34 ust.1 Regulaminu. Przy czym nawet gdyby doliczyć skarżącej punkty za osiągnięcia, nieprzedstawione we wniosku o przyznanie stypendium, a dopiero w postępowaniu odwoławczym, i tak nie osiągnęłaby ona minimalnej liczby punktów, uprawniającej do uzyskania stypendium naukowego. Wskazano, że zaskarżona decyzja zawierała wszystkie konieczne elementy konieczne, w szczególności odniesienia do poszczególnych zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, próg punktowy uprawniający skarżącą do otrzymania stypendium. Także wyliczenie punktów za osiągnięcia było prawidłowe.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiodła K. N., zaskarżając go w całości i zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą argumentów dotyczących faktu, że nie wie jaką pozycję rankingową zajęła, jakie były kryteria przyznawania punktów, ile osób otrzymało stypendium na roku i kierunku studentki, co uniemożliwiło zweryfikowanie decyzji z aktualnie obowiązującym stanem prawnym w dacie wydania decyzji (ponieważ stypendium naukowe może otrzymać 10% studentów) oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Sąd I instancji wyroku bez rozważenia, jakie były zasady przyznawania punktów, a także faktu pominięcia przez organ części zaświadczeń złożonych razem z pierwotnym wnioskiem (organ najpierw przyznawał punkty, a następnie je cofał bez podania przyczyn bądź całkowicie pomijał dokumenty złożone razem z wnioskiem);

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 9 k.p.a. 75 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 89 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień Odwoławczej Komisji Stypendialnej polegających na: a) niepodaniu przez organ (mimo złożonych zarzutów w środku odwoławczym) ile osób otrzymało stypendium na roku i kierunku studentki, jaka była pozycja rankingowa studentki, liczby osób, która studiuje na roku studentki, b) niepodania kryteriów jakimi kierowała się OKS przy przyznawaniu punktów za poszczególne osiągnięcia, w szczególności, że OKS pominął część zaświadczeń złożonych razem z wnioskiem, a co do części dowolnie zmienił punkty, nie podając przyczyn, c) nierozpoznanie przez organ złożonych przez skarżącą dowodów w postaci zaświadczeń dotyczących jej osiągnięć naukowych, a tym samym brak analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, d) uznanie przed rozpoznaniem, że organ odmówi uznania jakichkolwiek zaświadczeń przedłożonych w postępowaniu odwoławczym, przy braku wskazania jakichkolwiek podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia, co powoduje, że złożenie środka odwoławczego jest iluzoryczne, bowiem organ z góry przyjmuje, że nie rozpatrzy go pozytywnie, e) niemożliwości zweryfikowania prawidłowości decyzji pod kątem składu, który go wydał, bowiem w treści decyzji zostały wymienione inne osoby, a w protokole pod decyzją widnieją podpisy innych osób, co uniemożliwiło studentce poznanie składu orzekającego w sprawie, f) nierozpoznaniu przez organ wniosków dowodowych w postaci zaświadczeń potwierdzających działalność naukową studentki,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. wskutek oddalenia skargi mimo, że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, co spowodowało, że złożenie środka odwoławczego jest tylko iluzoryczne, bowiem organ z góry przekreślił możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 k.p.a. i 107 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień, w szczególności polegających na nierozpoznaniu zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. kryteriów przyznawania punktów przez organ, liczby osób na kierunku i roku studentki, pozycji rankingowej studentki oraz liczby osób, która otrzymała stypendium;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu m.in. na braku wskazania kto rozpoznał wniosek studentki, bowiem istnieją rozbieżności pomiędzy podpisami w protokole, a osobami wymienionymi w treści decyzji;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo niedostrzeżenia rażącego uchybienia komisji polegającego na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego, mimo że skarżąca złożyła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy szereg dokumentów, z których wynika, że posiada osiągnięcia naukowe, a przyznane punkty za nie spowodowałyby przyznanie jej stypendium rektora dla najlepszych studentów, co doprowadziło do tego, że złożenie środka odwoławczego było iluzoryczne, bowiem organ z góry przesądził o niemożliwości przyznawania stypendiów w odwołaniu;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, co zostało zresztą błędnie potwierdzone przez Sąd jakoby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nie miał obowiązku rozpatrzenia sprawy "od nowa";

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo że w aktach sprawy znajdują się sprzeczne informacje dotyczące tego, jaki skład wydał decyzję (sprzeczność protokołu z treścią zaskarżonej decyzji), a także ze względu na to, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynika sposób wyliczania punktów przez komisję; a także ze względu na nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze i w kolejnych pismach.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 173 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 i 4 P.o.s.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania studentce stypendium rektora dla najlepszych studentów, mimo spełnienia przez nią kryteriów określonych szczegółowo w regulaminie, bowiem studentka szczegółowo przedstawiła osiągnięcia naukowe, za które powinna otrzymać punkty;

- § 22 ust. 6, § 31, § 32 § 33, § 34 Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów oraz Załącznika numer 9 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów [...] w W., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że OKS przyznała prawidłowo punkty, w sytuacji, gdy do dzisiaj studentce nie zostały przedstawione kryteria przyznawania punktów, co doprowadziło do błędnego wyliczenia punktów, a ponadto na odmowie przyznania waloru dowodu zaświadczeniom złożonym w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania stypendium, mimo spełnienia przez studentkę kryterium do jego otrzymania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi na decyzję i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej (bądź stwierdzenie nieważności) względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 448/18 zapadł wyrok uwzględniający skargę, przy podnoszeniu identycznych zarzutów co do zaskarżonej decyzji przy prawie identycznym stanie faktycznym. Zarzucono, że Sąd I instancji ograniczył się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji, bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą w skardze argumentów. W związku z tym w ocenie skarżącej uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzucono, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów dotyczących faktu nieprawidłowości przy wyliczaniu punktów za poszczególne osiągnięcia, stwierdzając, że wyliczenie punktów za osiągnięcia było prawidłowe, nie wskazując jednak dlaczego tak uznał, skoro organ części wniosków nie rozpoznał (przy odwołaniu pominął niektóre osiągnięcia, które rozpoznał za pierwszym razem), częściowo zmienił punkty (oddanie książki/artykułu do druku było przez komisję dowolnie uznawane w zależności od składu oceniającego) i tym samym nie wiadomo ile punktów studentka otrzymała. W ocenie skarżącej całkowicie błędne są rozważania Sądu dotyczące niemożliwości złożenia przez skarżącą wniosków dowodowych przed organem II instancji, bowiem powodowałoby to, że postępowanie odwoławcze jest iluzoryczne. Wskazano, że Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących jej miejsca rankingowej, trybu ustalenia progu punktowego, liczby osób która mogła i która faktycznie otrzymała stypendium. W ocenie skarżącej powyższe uchybienia uniemożliwiają przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowej kontroli instancyjnej, co winno skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego orzeczenia z obiegu prawnego. Zakwestionowano stwierdzenie Sądu I instancji, że pomimo doliczenia punktów za osiągniecia nieprzedstawione w pierwotnym wniosku skarżąca i tak nie osiągnęłaby minimalnej liczby punktów, skoro nie wiadomo, w jaki sposób organ przyznawał punkty. Podniesiono, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz powinien z urzędu ponownie przeanalizować całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Wskazano, że zgodnie z § 22 ust. 6 Regulaminu Komisja Stypendialna jako dowód może dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym samym, zdaniem skarżącej, obowiązkiem OKS II instancji było rozpoznanie złożonych wniosków dowodowych. Wskazano, że organ przyznał studentce 141 pkt za osiągnięcia we wskazanych kategoriach, a suma punktów, która wynika z załącznika numer 9 za te kategorie wynosi 235 punktów. Ponadto Komisja z nieznanych przyczyn nie przyznała studentce punktów za publikację naukową. Podano, że gdyby Komisja przyznała studentce prawidłową liczbę punktów wynoszącą 385 pkt, to po dodaniu punktów za średnią ocen wynoszącą 605 pkt, to łącznie studentka otrzymałaby 990 pkt i przekroczyłaby arbitralnie wyznaczony przez komisję próg wynoszący 862 pkt lub 832 pkt.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Rektora [...] w W. wniosła o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Z kolei w piśmie z 23 sierpnia 2022 r. wniosła o umorzenie postępowania, gdyż skarżąca ukończyła studia.

Zarządzeniem z 12 października 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, informując strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 powołanej wyżej ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które w ocenie skarżącej miało polegać na braku przeprowadzenia analizy zaskarżonych decyzji z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą argumentów oraz zaniechaniu działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że w powołanym przepisie ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w związku z tym, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Przy czym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt I GSK 111/16). Także okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, dostępny w Internecie). Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie wynika, jaki stan faktyczny Sąd przyjął za podstawę swojego orzeczenia, a jego treść pozwala na dokonanie kontroli instancyjnej. W związku z tym zarzut naruszenia powołanego przepisu nie okazał się skuteczny.

W skardze kasacyjnej podniesiono także zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 89 k.p.a. Wyjaśnić zatem przede wszystkim należy, że art. 181 ust. 1 P.o.s.w., obowiązujący w dacie orzekania przez organy stanowił, że stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Zatem nie ulega wątpliwości, że decyzja w przedmiocie stypendium rektora jest decyzją uznaniową. Dokonując kontroli decyzji uznaniowych sąd administracyjny może zaś badać jedynie to, czy nie zostały przekroczone granice uznania, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne oraz wszelkie te elementy, które w danym akcie nie wiążą się z luzem decyzyjnym pozostawionym organom przez ustawodawcę (por. T. Bigo, Kontrola uznania administracyjnego, "Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego" 1959, nr 14A).

Ponadto należy podkreślić, że stosownie do treści art. 186 ust. 1 P.o.s.w. sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. W związku z tym to zapisy regulaminu przyznawania stypendiów – w przedmiotowej sprawie Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów [...] w W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora [...] z 31 sierpnia 2017 r. – określają zasady przyznawania m.in. stypendium rektora dla najlepszych studentów. Przy czym z uwagi na to, że rozstrzygnięcie organu o przyznaniu, bądź odmowie przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją administracyjną w indywidualnej sprawie studenta, a zatem na zasadzie art. 207 ust. 1 P.o.s.w., do tych decyzji stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Jednakże odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. nie jest równoznaczne z ich stosowaniem wprost. W związku z tym niektóre przepisy będą miały zastosowanie wprost, a niektóre w ogóle nie będą mogły mieć zastosowania.

Nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia powołanych przepisów k.p.a., gdyż dotyczą one prowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu przed organami administracji. Postępowanie dotyczące przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów ma natomiast charakter postępowania konkursowego. W związku z tym organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, lecz opiera się na wniosku i dokumentach przedłożonych przez studenta. Skoro postępowanie ma charakter konkursowy, to organ przyznający stypendium może określić limit punktowy, jaki należy spełnić, aby je uzyskać. Przy czym nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącej, że organ ma obowiązek przedstawić liczbę studentów, którzy otrzymali stypendium oraz pozycję rankingową skarżącej. Taki obowiązek nie wynika z przepisów powołanego Regulaminu. Także skarżąca nie wskazała podstawy prawnej swojego żądania. Natomiast odnośnie do kryteriów przyznawania punktów, to w decyzji drugoistancyjnej wskazano, jaką ilość punktów skarżąca uzyskała za poszczególne osiągnięcia. Przy czym organ wyjaśnił, że w procesie punktacji waży osiągnięcia zdobyte przez każdego studenta i podejmuje decyzje indywidualne, oceniając zaangażowanie studenta w dane osiągnięcie, jego ostateczny rezultat, włożony trud, a także ilość zorganizowanych przedsięwzięć danej kategorii. Organ wyjaśnił przy tym, z jakich powodów za niektóre osiągnięcia skarżącej nie przyznano punktów, bądź nie przyznano ich w większej ilości. Zauważyć natomiast należy, że skarżąca opiera swoje twierdzenie, że przekroczyła limit punktów niezbędny do uzyskania stypendium tylko na tej podstawie, że przypisała sobie punkty określone w Regulaminie. Jednakże z treści Załącznika nr 9 do Regulaminu wynika, że określona w nim ilość punktów jest ilością maksymalną, jaką student może otrzymać za dane osiągnięcie. Oznacza to, że organ przyznający stypendium może ważyć ilość przyznanych punktów, w oparciu o kryteria, które wskazano w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym twierdzenie skarżącej, że w przypadku prawidłowego rozpoznania odwołania uzyskałaby prawo do stypendium nie znajduje uzasadnienia.

Nie doszło także do naruszenia art. 15 k.p.a. Jak wskazano wyżej w przedmiotowym postępowaniu przepisy k.p.a. stosuje się tylko odpowiednio. W § 32 ust. 1 Regulaminu określono, że wnioski o stypendium rektora dla najlepszych studentów można składać od 5 września do 15 października. Przy czym wygenerowany wniosek z udokumentowanymi osiągnięciami należy złożyć do [...] i liczy się data złożenia/nadania wniosku w formie papierowej. W związku z tym zasadnie stwierdził Sąd I instancji, że organ nie miał obowiązku uwzględnić zaświadczeń przedłożonych dopiero na etapie postepowania odwoławczego. W tym zakresie bowiem nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Należy natomiast zauważyć, że pomimo wskazanego w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej odjęciu wcześniej przyznanych punktów za publikację na naukową, studentka de facto otrzymała tych punktów więcej, gdyż ich liczba wyniosła w sumie 746 pkt, podczas gdy w postępowaniu przed I instancją jedynie 722 pkt. Zatem twierdzenia skarżącej, że zostały jej odjęte jeszcze jakieś inne punkty, przyznane w postępowaniu przed I instancją, nie znajdują potwierdzenia.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenia art. 104 i 107 k.p.a., co w ocenie skarżącej miało polegać na nierozpoznaniu zarzutów co do kryteriów przyznawania punktów, czy liczby osób, które otrzymały stypendium i wskazania pozycji studentki na liście rankingowej studentki. Wyjaśnić jednak należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07, wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, wyrok NSA z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, dostępne w Internecie). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07, wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, wyrok NSA z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, dostępne w Internecie). Zarówno art. 104 k.p.a., jak i art. 107 k.p.a. składają się z kilku jednostek redakcyjnych – paragrafów, a nawet punktów, zaś autorka skargi kasacyjnej nawet w uzasadnieniu skargi nie podała, które to normy wynikające z tych przepisów naruszył Sąd I instancji. Już chociażby z tego powodu trudno się odnieść do tych zarzutów. Należy jedynie wskazać, że z wyżej podanych względów ocena Sądu I instancji co do poprawności wydanej decyzji nie budzi zastrzeżeń. Także okoliczność, że jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, jeden z członków składu komisji został wpisany omyłkowo, nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż decyzję komisji stypendialnej podpisuje jej przewodniczący.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego podnieść należy, ze także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł wskazywanych w skardze kasacyjnej uchybień. W ramach tych zarzutów podniesiono naruszenie art. 207 ust. 1 i 4 P.o.s.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania stypendium mimo spełnienia przez skarżąca kryteriów. Jednakże powołany przepis stanowi jedynie, że do decyzji podejmowanych przez komisję stypendialną stosuje się przepisy k.p.a. Nie określa natomiast kryteriów przyznawania stypendium. Nie sposób zatem ustalić, na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przepisów. Należy zaś podkreślić, że zarzuty kasacyjne winny być sprecyzowane w taki sposób, aby możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy bowiem wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13).

Podobnie nie do końca został sprecyzowany zarzut naruszenia § 22 ust. 6, § 31, § 32 § 33, § 34 Regulaminu poprzez błędną wykładnię polegającą nieprzedstawieniu kryteriów przyznania punktów co doprowadziło do błędnego wyliczenia i nieuwzględnieniu przedstawionych zaświadczeń. Z przedstawionych już wyżej względów Sąd I instancji nie naruszył powołanych przepisów. Należy bowiem podkreślić, że skarżąca nie wykazała, aby jakikolwiek przepis prawa nakazywał organowi przyznawanie maksymalnej ilości punktów za każde osiągnięcie. Organ nie miał także obowiązku uwzględnienia zaświadczeń przedłożonych dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium rektora dla najlepszego studenta nie jest bowiem klasycznym postępowaniem administracyjnym, a w związku z tym nie wszystkie przepisy k.p.a. znajdują w nim zastosowanie.

W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, wskazane w skardze kasacyjnej.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu o umorzenie postępowania wyjaśnić należy, że jest on niezasadny, gdyż kontrola decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jej wydania.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.