Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 953/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia w terminie oceny technicznej robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 kpa oraz art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia L. W. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nakładające na L. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...]r. dwóch egzemplarzy oceny technicznej zrealizowanych robót budowlanych dotyczących przebudowy wewnętrznej instalacji elektrycznej i gazowej, sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę członków właściwych izb samorządu zawodowego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

W dniu [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podst. art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wydał postanowienie zobowiązujące L. W. do przedłożenia w terminie do dnia [...]r. wskazanych w nim dokumentów w sprawie postępowania dotyczącego robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...]w [...].

L. W. złożył zażalenie na wyżej wymienione postanowienie, zarzucając organowi powiatowemu naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez podejmowanie działań z naruszeniem przepisów prawa, art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedołożenie wymaganych starań w celu dokonania ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez brak określenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn, z powodu których organ odmówił dowodom przeciwnym przyjętej przez niego ocenie wiarygodności i mocy dowodowej, oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zachodzą w sprawie uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych, wykonanych w lokalu przy ul. [...], pomimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający dla dokonania takich ustaleń; nałożenie obowiązku przedstawienia dwóch egzemplarzy oceny technicznej zrealizowanych w mieszkaniu przy ul [...]robót budowlanych, pomimo iż nie było w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych w nim robót; brak precyzyjnego określenia

o jakie oceny techniczne, których spośród zrealizowanych robót budowlanych i przez kogo mają zostać sporządzone. Wnoszący zażalenie podniósł, iż organ pierwszej instancji zapoznał się z wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 8 października 2008 r., którym uchylono poprzednio wydane przez organ powiatowy postanowienie z dnia [...]r. oraz utrzymujące je postanowienie organu odwoławczego z dnia [...]r., jednakże nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania w celu uzupełnienia zebranego dotychczas materiału dowodowego i ponownie wydał postanowienie, którego treść odzwierciedla postanowienie poprzednio przez sąd uchylone. Zdaniem L. W., organ w sposób świadomy i celowy naruszył więc art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. nie tylko nie dokładając należytych starań aby dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym, ale w ogóle nie podjął żadnych działań w tym kierunku. Zdaniem strony w uzasadnieniu postanowienia brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na złą jakość wykonanych robót. Ponadto organ pierwszej instancji, nie wyjaśniając dokładnie sposobu wykonania nałożonego obowiązku, w praktyce uniemożliwił zobowiązanemu jego realizację. Strona podniosła również, iż organ powiatowy naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., nie określając przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przytaczanym przez skarżącego dowodów na okoliczność, iż nie wymienił instalacji elektrycznej, oraz że nie zlikwidował części instalacji gazowej. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w zakresie związanym z obowiązkiem przedłożenia wymienionych

w nim dokumentów.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w uzasadnieniu wskazanej na wstępnie decyzji wskazał, że w dniu [...]r., Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] poinformowała Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż L. W., lokator mieszkania przy ul. [...], dokonał samowolnej rozbiórki ścianki oddzielającej kuchnię od pokoju.

Z uwagi na powyższe, w dniu [...]r. organ powiatowy wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na wyburzeniu ścianki pomiędzy kuchnią a pokojem w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...], wzywając jednocześnie L. W. do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

W dniu [...]r. w siedzibie organu pierwszej instancji, skarżący zeznał, iż przedmiotowa ścianka zlikwidowana została w latach [...]. W [...]r. rozpoczęto remont mieszkania polegający na wymianie instalacji elektrycznej w celu podłączenia kuchenki elektrycznej, likwidacji części instalacji gazowej i odcięciu licznika gazowego oraz wykonaniu tynków, podłóg i malowaniu z kafelkowaniem ścian. Wymienione roboty budowlane zakończono w [...].

W dniu [...]r. organ powiatowy wydał postanowienie, zobowiązując L. W. do przedłożenia w terminie do dnia [...]r. inwentaryzacji budowlanej przebudowanych pomieszczeń wraz z oceną techniczną (orzeczeniem technicznym), dotyczącą prawidłowości wykonanych robót oraz protokołów badań i sprawdzeń instalacji gazowej i przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej.

W wyniku wniesionego zażalenia na wyżej wymienione postanowienie, organ drugiej instancji w dniu [...]r. orzekł o uchyleniu tegoż postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz po przeprowadzonych w dniu

[...]r. oględzinach przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w obecności L. W., oraz przedstawiciela Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzono, iż "Mieszkanie jest po przebudowie. Cześć kuchenna połączona jest z pokojem dziennym po likwidacji ścianki. Zamontowana jest płyta kuchenna ceramiczna i piekarnik elektryczny. Został dokonany rozdział instalacji elektrycznej na trzy obwody zabezpieczone bezpiecznikami [...]. Pan W. nie posiada protokołów badania i sprawdzenia instalacji elektrycznej. Instalacja gazowa wewnętrzna w mieszkaniu została zdemontowana. Demontażu instalacji gazowej dokonał Zakład Gazowniczy [...]". Protokół z oględzin obiektu został podpisany przez osoby uczestniczące, w tym L. W., bez uwag.

Wobec powyższego, organ pierwszej instancji wydał, w oparciu o art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy - Prawo budowlane, postanowienie z dnia [...]r. zobowiązując L. W. do przedłożenia w terminie do dnia [...]r. inwentaryzacji budowlanej przebudowanych pomieszczeń wraz z oceną techniczną (orzeczeniem technicznym), dotyczącą prawidłowości wykonanych robót oraz protokołów badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej.

W wyniku wniesionego zażalenia na wyżej wymienione postanowienie, organ drugiej instancji w dniu [...]r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r.

Po rozpoznaniu wniesionej przez L. W. skargi na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 8 października 2008 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, stwierdzając, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wskazano, że "Na podstawie analizy akt sprawy w tym treści postanowień organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie Sąd uznał, że zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, nie jest wystarczający dla dokonanej przez ten organ oceny, iż zaistniały uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych. "

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia [...]r. nakładające na L. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...]r. dwóch egzemplarzy oceny technicznej zrealizowanych robót budowlanych, sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę członków właściwych izb samorządu zawodowego. Ocena techniczna powinna wskazywać zakres wykonanych robót oraz zawierać ocenę ich zgodności z warunkami technicznymi, przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości - również wskazania sposobu ich usunięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ powiatowy wskazał, iż " dokonana przebudowa wewnętrznej instalacji elektrycznej i gazowej zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (...). Ponieważ roboty budowlane zostały wykonane samowolnie bez pozwolenia na budową oraz bez nadzoru osoby legitymującej się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi, istnieje uzasadniona wątpliwość organu nadzoru budowlanego co do jakości wykonanych robót budowlanych."

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji wydał postanowienie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Stosownie do brzmienia art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a., jest uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia a nie decyzji. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję. Wydane w trakcie postępowania postanowienie, w myśl obowiązujących przepisów, nie kończy postępowania w sprawie, albowiem w myśl art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw.

Organ nadzoru budowlanego mógł mieć uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2, w przypadku, gdy ustalił, iż roboty budowlane prowadzone przez inwestora wykonane były w warunkach samowoli budowlanej, bez zatwierdzonej dokumentacji sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. W przedmiotowej sprawie inwestor nie legitymuje się taką dokumentacją, a roboty budowlane wskazane przez niego samego w protokole tj. remont mieszkania polegający na wymianie instalacji elektrycznej w celu podłączenia kuchenki elektrycznej, likwidacji części instalacji gazowej i odcięciu licznika gazowego, wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje. Wezwany przez organ drugiej instancji pismem z dnia [...]r. do przedłożenia dowodów potwierdzających prawidłowość wykonanych robót budowlanych dotyczących instalacji elektrycznej

i gazowej (protokoły badań i sprawdzeń sporządzone przez osoby do tego uprawnione zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego), inwestor takich dowodów nie przedłożył.

Ustosunkowując się do argumentów odwołującego się, należy stwierdzić, iż odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane należy podkreślić, iż postanowienie wydane na podstawie cytowanego przepisu ma charakter dowodowy. Może mieć ono charakter samodzielny, o ile służy wyjaśnieniu okoliczności faktycznych zmierzających do stwierdzenia, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w określonej sprawie, bądź charakter incydentalny w toku toczącego się postępowania w danej sprawie. Wydanie postanowienia w tym trybie zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie, on jest bowiem zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaskarżone postanowienie wydane zostało właśnie w celu realizacji dyrektyw wynikających z art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a. Przesłanki na jakich oparł się organ powiatowy zostały wyraźnie i szczegółowo wskazane

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, natomiast inwestor nie przedłożył żadnych dowodów poświadczających jakość wykonanych samowolnie robót budowlanych, w związku z czym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku

z art. 126 k.p.a. w opinii organu jest niezasadny.

W aspekcie braku precyzyjnego określenia, jakie badania i sprawdzenia instalacji elektrycznej mają zostać przeprowadzone, należy stwierdzić, iż czynności tej dokonać ma osoba posiadająca wymagane przepisami uprawnienia, a nie strona osobiście. Procedurę badania i sprawdzenia instalacji elektrycznej reguluje szereg przepisów wykonawczych do ustawy - Prawo budowlane, które są znane osobie mogącej pełnić samodzielną funkcję techniczną w budownictwie. Nadto, jak sam odwołujący się stwierdza w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do organu pierwszej instancji (wniosek o wyłączenie pracownika organu administracji publicznej) - inspektor prowadzący postępowanie udzielił ustnej informacji dotyczącej specjalistów wykonujących wskazane ekspertyzy, natomiast organ administracji budowlanej nie ma podstaw prawnych do określania dokładnego sposobu przeprowadzenia takiego badania przez osobę posiadająca odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, jak również nie jest uprawniony do wskazania osoby, przez którą mają być wykonane. W sentencji zaskarżonego postanowienia wskazano także, o jakie oceny techniczne chodzi i co winny zawierać, natomiast w uzasadnieniu postanowienia wskazano ich zakres wskazując, iż to właśnie przebudowa instalacji elektrycznej i gazowej została wykonana w warunkach samowoli budowlanej i to jakość tych robót budowlanych budzi uzasadnione wątpliwości organu.

Zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 b) ustawy - Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem prawa w procesie inwestycyjnym tj. sprawdzenie w prowadzonym postępowaniu, nie tylko zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, ale także z warunkami bezpieczeństwa ludzi i mienia zarówno w przyjętych rozwiązaniach inwestycyjnych, jaki i przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, co leży nie tylko w interesie strony, ale także w szeroko rozumianym interesie społecznym, w tym przypadku pozostałych mieszkańców budynku.

W dniu [...]r. L. W. złożył skargę na wyżej opisane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art. 6 k.p.a. poprzez podejmowanie działań z naruszeniem przepisów prawa,

- art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niedołożenie wymaganych starań w celu dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, w tym przede wszystkim w celu wykazania, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki zastosowania art. 81c ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy,

- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez brak określenia

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn, z powodu których organ odmówił dowodom przeciwnym przyjętej przez niego ocenie wiarygodności i mocy dowodowej,

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA /Sz 426/08;

2) naruszenie prawa materialnego:

- art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w uznaniu, że prace przeprowadzone w mieszkaniu skarżącego przy instalacji gazowej, nie stanowiły rozbiórki instalacji gazowej oraz uznanie, że prace przeprowadzone w mieszkaniu skarżącego przy instalacji elektrycznej, zakwalifikować należy jako roboty budowlane, podczas gdy nie wchodzą one w zakres pojęcia robót budowlanych, stanowiąc bieżącą konserwację tej instalacji,

- art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez uznanie, że prace rzeczywiście wykonane w mieszkaniu skarżącego, stanowiły przebudowę instalacji elektrycznej i gazowej, gdy tak naprawdę była to rozbiórka instalacji gazowej oraz bieżąca konserwacja instalacji elektrycznej,

- art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego

niezastosowanie wyrażające się w uznaniu, że prace przeprowadzone w mieszkaniu

skarżącego przy instalacji elektrycznej, nie stanowiły bieżącej konserwacji instalacji

elektrycznej,

- art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że prace przy instalacji elektrycznej i gazowej, wykonane w mieszkaniu skarżącego, wymagały uzyskania przez niego pozwolenia na budowę, podczas gdy takie pozwolenie na wykonanie którejkolwiek z tych prac nie było wymagane,

- art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie m.in. sieci elektroenergetycznych oraz gazowych, wymaga pozwolenia na budowę, gdy tak naprawdę wystarczające jest w tym wypadku zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru wykonywania takich właśnie robót budowlanych,

- art. 31 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b.u.p.b., poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w uznaniu, że rozbiórka urządzeń budowlanych -wewnętrznej instalacji gazowej, wymaga pozwolenia na budowę, gdy rzeczywiście pozwolenie takie nie jest potrzebne,

- art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca - 1994 r. Prawo budowlane poprzez: przyjęcie, że zachodzą w sprawie uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych wykonanych w lokalu przy [...], pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający dla dokonania takich ustaleń, poprzez nałożenie obowiązku przedstawienia dwóch egzemplarzy oceny technicznej zrealizowanych w mieszkaniu przy [...]robót budowlanych, sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę członków właściwych izb samorządu zawodowego, mimo że nie było w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych w nim robót, oraz poprzez brak precyzyjnego określenia, jakie oceny techniczne, które spośród zrealizowanych robót budowlanych i przez kogo mają zostać sporządzone.

3) błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy wyrażające się w uznaniu, że wykonane w mieszkaniu skarżącego prace przy:

- instalacji elektrycznej stanowiły wymianę jej w całości, gdy tak naprawdę prace te polegały wyłącznie na zamontowaniu nowej tablicy podlicznikowej wraz z nowymi bezpiecznikami w miejsce starej tablicy podlicznikowej oraz miały na celu podłączenie kuchenki elektrycznej w jego mieszkaniu, gdy rzeczywiście ich celem była tylko bieżąca konserwacja elementu instalacji elektrycznej - tablicy podlicznikowej,

- instalacji gazowej i elektrycznej wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej bez nadzoru osoby posiadającej niezbędne kwalifikacje, podczas gdy roboty przy instalacji gazowej wykonane zostały przez dostawcę gazu - zakład gazowniczy, a odbioru prac przy instalacji gazowej i elektrycznej dokonali wykwalifikowani pracownicy dostawcy gazu i energii elektrycznej.

Podnosząc powyższe zarzuty L. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Równocześnie, organ wskazał, że argumenty podniesione przez stronę w skardze nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący oświadczył (a następnie potwierdził w piśmie z dnia [...]r.), że nie demontował instalacji gazowej, wszelkie prace przy jej demontażu wykonywali pracownicy zakładu gazowniczego. W odniesieniu do prac wykonanych w związku z instalacją elektryczną, skarżący wskazał, ze przedłożył dokument, z którego wynika, że prace te zostały wykonane prawidłowo, co zostało potwierdzone przez zakład energetyczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd, kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem jak nakazuje dyspozycja art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), uznał, że poddane sądowej kontroli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w stopniu umożliwiającym Sądowi jego wzruszenie, a zarzuty zawarte w skardze nie mogły doprowadzić do podważenia jego legalności.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych była już przedmiotem rozważań w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie.

W wyroku z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 426/08, tutejszy Sąd wskazał, że z uwagi na nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81 c ust. 2, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.

Stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko tutejszego Sądu, wyrażone w wyroku z dnia 8 października 2008 r., należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie wykonały zalecenia w nim zawarte.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy przywołać w pierwszej kolejności treść przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej ustawą, który stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa

w ust. 1, tj.: na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Przesłanką zastosowania art. 81 c ust. 2 ustawy jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wątpliwości te uzasadnione być muszą stwierdzonymi okolicznościami sprawy (por. w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie z dnia

5 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1896/08, publ. baza orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, podczas przeprowadzonych w dniu [...]r. oględzin lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]stwierdzono, że "Mieszkanie jest po przebudowie. Cześć kuchenna połączona jest z pokojem dziennym po likwidacji ścianki. Zamontowana jest płyta kuchenna ceramiczna i piekarnik elektryczny. Został dokonany rozdział instalacji elektrycznej na trzy obwody zabezpieczone bezpiecznikami [...]. L. W. nie posiada protokołów badania i sprawdzenia instalacji elektrycznej. Instalacja gazowa wewnętrzna w mieszkaniu została zdemontowana. Demontażu instalacji gazowej dokonał Zakład Gazowniczy [...]". Protokół z oględzin obiektu został podpisany przez osoby uczestniczące, w tym skarżącego, bez uwag.

Również z protokołu przesłuchania skarżącego z dnia [...]r., podpisanego przez niego, wynika, że w [...]r. rozpoczęto remont mieszkania polegający na wymianie instalacji elektrycznej w celu podłączenia kuchenki elektrycznej, likwidacji części instalacji gazowej i odcięciu licznika gazowego oraz wykonaniu tynków, podłóg i malowaniu z kafelkowaniem ścian. Wymienione roboty budowlane zakończono w [...]r.

Organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że organ nadzoru budowlanego mógł mieć uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy, po tym jak ustalił, że roboty budowlane prowadzone przez inwestora wykonane były w warunkach samowoli budowlanej, bez zatwierdzonej dokumentacji sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. W przedmiotowej sprawie inwestor nie legitymował się taką dokumentacją, a roboty budowlane wskazane przez niego samego w protokole tj. polegające na wymianie instalacji elektrycznej w celu podłączenia kuchenki elektrycznej, likwidacji części instalacji gazowej i odcięciu licznika gazowego, wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje.

Wykonanie powyższych robót budowlanych, jak słusznie podnosi strona w skardze, wymagało, zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 11 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie – uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę lecz dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Stosownie do treści art. 30 ust. 2 ustawy w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 ustawy).

Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżący nie dopełnił wyżej wymienionego obowiązku, tj. nie dokonał zgłoszenia właściwemu organowi wykonywania opisanych robót budowlanych. Brak zgłoszenia oznacza prowadzenie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadnia obowiązek ingerencji organów nadzoru budowlanego na podstawie art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy określającego zadania tych organów. Nie ma przy tym znaczenia dla wyniku procesu błędny pogląd organu powiatowego, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane, tj. przebudowa wewnętrznej instalacji elektrycznej i gazowej wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że organy słusznie podjęły uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, a więc stwierdzić tym samym należy, że przesłanka zastosowania przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy została spełniona. Odmienne w tym zakresie twierdzenia L. W., zawarte tak w zażaleniu, jak i w skardze, podważające wiarygodność wyżej wskazanych dowodów i kwestionujące zawarte w nich twierdzenia, przy braku dowodów przeciwnych, są pozbawione znaczenia.

Niezależnie zatem od twierdzeń skarżącego w tym zakresie, należy uznać, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie w sposób właściwy nakazały L. W. przedłożenie w terminie do dnia [...]r. dwóch egzemplarzy oceny stanu technicznego zrealizowanych robót budowlanych dotyczących przebudowy wewnętrznej instalacji elektrycznej i gazowej, sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę członków właściwych izb samorządu zawodowego.

Wskazać również należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., VII SA/Wa 2440/06, publ. LEX nr 334857). Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego został nałożony w celu umożliwienia doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że dostarczenie dokumentów na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy miało umożliwić przeprowadzenie postępowania określonego w art. 51 ustawy, czyli legalizacji robót budowlanych.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy administracyjnej, ani też we wskazanej wyżej argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.