Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1848/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 18 ust. 4a, art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 2, art. 18b ust. 4b pkt 2, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2020 r. nr BP. [...] którą organ centralny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) oraz 1p. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nałożono na O. S. karę pieniężną w kwocie 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na:

- wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. w W. przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego marki B. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował O. S.

W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził pasażera z ul. [...] w W. na Dworzec [...] w W. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu. Podczas kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych), stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W dniu [...] września 2019 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.

Wydanej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej.

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

- naruszenie art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, mimo iż czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz w zw. z art. 4 pkt 6a tej ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu tej ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez skarżącego.

Powołując się na art. 4 pkt 1 i art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej strona postępowania podniosła, że organ I instancji nie ustalił czy czynności podejmowane przez stronę mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji nie ustalił także czy strona posiada status przedsiębiorcy i nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywane posiadały cechy działalności gospodarczej i czy strona faktycznie wykonywała przewóz.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ww. ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

GITD wskazał, że w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Stosownie do treści art. 18 ust. 4a ww. ustawy, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki. zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Według art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych, (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 - załącznika nr 3 do ustawy, (ust. 7 pkt 1).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Stosownie do treści lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.

Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej.

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.

GITD podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania wysokości kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zastosowania w sprawie nie znajdą również art, 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej O. S. we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził pasażera z ul. [...] w W. na Dworzec [...]. Jak wynika z protokołu kontroli pasażer zamówił taksówkę. Zamówienia usługi na ww. trasie dokonał przy pomocy aplikacji [...]. Ze względu na rozpoczęcie kontroli przed uruchomieniem przez kierującego aplikacji [...] nie otrzymał informacji o wysokości opłaty jaką byłby zobowiązany uiścić po wykonaniu zamówionej usługi. Jednak pasażer zamawiając usługę przewozu osób wiedział, że usługa ta będzie usługą odpłatną. Świadczy o tym podanie przez pasażera, że zamawiał taksówkę. Ponadto usługi przewozu zamawiane przy pomocy aplikacji [...] czy aplikacji [...] są usługami odpłatnymi o czym potencjalni klienci tych aplikacji są informowani na stronach internetowych należących do przedsiębiorców będących właścicielami tych aplikacji. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoczęta przez kierującego w dniu kontroli usługa przewozu była odpłatną usługą transportową wykonywaną we własnym imieniu. Dlatego do wykonania tej usługi skarżący powinien posiadać stosowną licencję, (dowody: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2019 r. i dokumentacja fotograficzna - w aktach sprawy). Ponadto GITD wskazał również, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w: orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób łub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA).

Organ odwoławczy zaznaczył, że przeprowadzone postępowanie dowodowego jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli strona nie posiadała uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Również z pisma p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] wynika, że strona nie posiada ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką ani innych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał zatem, że strona wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego przewóz drogowy wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki B. o numerze rejestracyjnym [...], którym skarżący we własnym imieniu wykonywał przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli.

Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto należy wskazać, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdza protokół kontroli i notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2019 r. (dowody: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2019 r. i dokumentacja fotogra ficzna - w aktach sprawy).

Uwzględniając powyższe organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie naruszało przepisów postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W tym zawiadomieniu organ I instancji poinformował również stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wyznaczył jej 7-dniowy termin na złożenie wyjaśnień i przedłożenie swoich dowodów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Zatem strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Należy również wskazać, że po zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ I instancji jedynie ustalił czy strona posiada uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Innych nowych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy organ nie przeprowadził. Ponadto organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał także wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym wtoku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zatem odwoływanie się pełnomocnika skarżącego do naruszenia w toku postępowania przepisów procedury administracyjnej jest niezasadne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu GITD podkreślił, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez skarżącego we własnym imieniu usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Zgromadzony materiał dowody potwierdza również, że skarżący nie spełniał wymogów do wykonywania przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 3- 4b ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wykonywał przewóz dwójki pasażerów, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa.

Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony usługa wykonana w dniu kontroli nie mogła być usługą jednorazową skoro skarżący figuruje w bazie kierowców aplikacji, przy pomocy której pasażer zamówił usługę przewozu. Zamieszczenie danych kierowcy i pojazdu służącego do wykonywania usług przewozu osób w bazie aplikacji ma na celu wielokrotne korzystanie z usług oferowanych przez aplikację. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony usługa przewozu wykonywana przez skarżącego w dniu kontroli miała charakter przewozu okazjonalnego, ponieważ żadna z definicji wskazanych przez pełnomocnika strony nie określa formy inicjatywy zleceniodawcy czy przewoźnika. Żadna z tych definicji nie wskazuje również, aby zleceniodawca czy przewoźnik był zobowiązany wystąpić z inicjatywą wykonania takiej usługi bezpośrednio do drugiej strony.

Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera także żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kąty pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy łub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy łub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć łub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Powołany przepis pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób. którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz do sytuacji wyjątkowych, np. będących rezultatem siły wyższej. Jednak przedsiębiorca powinien wykazać, że przesłanki wymienione w tym przepisie miały miejsce. Również zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przepis z art. 92c ma charakter wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Powyższe potwierdza także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 05 sierpnia 2016 r. sygn. III SA/Łd 381/16. W uzasadnieniu tego wyroku WSA wskazał: "Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prcrwo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności. a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gił, komentarz do art. 355: LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać delikt u administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość poM>ołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, www, orzeczenia, nsa. sowyl). Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prcrwa, które ma postać deliklu administracyjnego, jest zobiektywizowana. Toteż nie jest wystarczające powoływanie się przez przedsiębiorcę na przesłankę braku winy w zaistnieniu zdarzeń i okoliczności, które były przyczyną naruszenia prawa. Natomiast przypadek winy, choćby nieumyślnej, jak to już wskazano, niweczy możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. Przedsiębiorca nie może więc osiągnąć zamierzonego celu, gdy ma świadomość, że może swym działaniem wywołać ujemne skutki, lecz uważa, że zdoła ich uniknąć lub też tych skutków nie przewiduje, choć z łatwością mógłby i powinien to zrobić. " W przedmiotowej sprawie nie zaszły okoliczności umożliwiające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za dokonane naruszenia, a zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierujący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu. W odwołaniu strona także nie przedłożyła dowodów świadczących o istnieniu takich przesłanek. Zdaniem GITD brak było zatem podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższa decyzja GITD z dnia [...] czerwca 2020 r. stała się w całości przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Strona skarżąca zarzuciła decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej)

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz

przedsiębiorcy, jakim jest [...];

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

10) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty, strona skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. strona skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), obligowałoby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd zauważa, że z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Powyższe stwierdzono podczas kontroli przedmiotowego pojazdu marki B. nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. w W., przy ul. [...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził pasażera z ul. [...] w W. na Dworzec [...]. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu. Podczas kontroli kierujący nie posiadał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Za powyższy delikt ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę w wysokości 12 000 złotych. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie przewoźnik wykonywał okazjonalny przewóz osób, nie był to jednak transport drogowy taksówką. Z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd. Licencja ta nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 utd). Specjalnym rodzajem licencji, innej od przewidzianej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, której udzielenie wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 utd. Rozróżnienie licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd) i licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 utd) ma dwojaki skutek. Po pierwsze - nie dość, że nie można utożsamiać licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką z licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, to posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego nie uprawnia przedsiębiorcy do wykonywania przewozu osób taksówką, gdyż obydwie licencje są wydawane na dwa różne rodzaje działalności gospodarczej. Z art. 12 ust. 2 utd wynika wprost, że licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką. Po drugie, analiza treści art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 2 utd wskazuje w sposób jednoznaczny, że przewóz okazjonalny jest odrębnym rodzajem przewozu niż transport drogowy taksówką. Przewóz okazjonalny jest to przewóz, do którego wykonywania potrzebne jest uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd, natomiast transport drogowy taksówką nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego, ponieważ jest to transport, który może być wykonywany na podstawie licencji udzielonej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 utd na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W niniejszej sprawie strona posiadała uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego osób. Nie spełniła jednak warunków przewozu okazjonalnego.

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w przepisie art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Z akt sprawy wynika, że przewóz w dniu kontroli był przewozem odpłatnym.

W ocenie Sądu GITD prawidłowo uznał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym wykonywano w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz z dokumentacji fotograficznej. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto, należy wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ administracji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Za oba wskazane powyżej naruszenia łączna kara wynosi 20.000 zł jednak ustawa ogranicza wysokość jednorazowej kary do 12.000 zł, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W takiej sytuacji nie można skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych. Organy w uzasadnieniach decyzji obu instancji, dokładnie wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne swoich rozstrzygnięć stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.