Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 869/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 146  par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. (dalej "PINB") wydaną na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013, poz. 267 ze zm.) dalej "Kpa":

uchylił decyzję ostateczną PINB z dnia [...].01.2015r. znak: [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w B. na działce o nr ewid.[...] w obrębie 128, w całości jako bezprzedmiotowe,

nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej G. 29 w B. (dalej "Wspólnota") przebudowę wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej w taki sposób, aby zlikwidować prowadzenie poziomów kanalizacyjnych czy wodociągowych przez mieszkania sąsiadów, a wprowadzić je do części wspólnych, zgodnie z zaleceniami opracowanego na zlecenie Wspólnoty "Projektu uporządkowania gospodarki wodno-kanalizacyjnej dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w B." z dnia [...].05.2014 r. w punktach 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 - stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu PINB wskazał, że Ż. i K. F. (skarżący) nie otrzymali decyzji z dnia [...].01.2015 r., wnieśli natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, powołując się na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Od niniejszej decyzji odwołanie wniosła Wspólnota. Podano w nim, że instalacja wodno – ściekowa w mieszkaniu skarżących była założona około 50 lat temu i że skarżący przed wykupieniem mieszkania mieszkał w nim i nie zgłaszał żadnych problemów.

K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "WINB") decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] na podstawie art. 104 i z art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB nie kwestionując zasadności wznowienia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, stwierdził że nakaz przebudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej, nałożony zaskarżoną decyzją na Wspólnotę, nie ma oparcia w przepisach prawa.

WINB zwrócił uwagę, że brak dokumentów, na podstawie których zrealizowano instalację kanalizacyjną i wodociągową w budynku nie oznacza, że została ona wykonana samowolnie. Niemożliwość odtworzenia stanu dokumentacyjnego sprawy nie stanowi podstawy do domniemywania nielegalności zrealizowanych prac budowlanych.

WINB zauważył, że z wyjaśnień stron postępowania złożonych w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, wynika że instalacja ta została wykonana w latach 50 XX wieku (m. in. pismo E. S. z [...].04.2010 r. oraz z dnia [...].02.2013 r.). Podobną datę wskazuje Wspólnota w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie daty montażu tej instalacji, jednakże zarządca obiektu ani organy administracji nie dysponują żadnymi dokumentami, na podstawie której wykonano instalację wodno-kanalizacyjną w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B..

WINB wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości lokalowej nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...] wynika, że B. M. wykupiła mieszkanie w 1976 r. (umowa sprzedaży lokalu z [...].05.1976r.). W konsekwencji oznacza to, że lokal ten został uznany za samodzielny lokal mieszkalny i podlegał sprzedaży, zatem z pewnością już w tym okresie był on wyposażony w niezbędne instalacje, w tym wodno-kanalizacyjną.

W ocenie WINB przepisy prawa budowlanego z 1974 r. nie zawierały odpowiednika przepisu art. 63 prawa budowlanego z 1994 r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Dlatego też obowiązek wynikający z art. 63 prawa budowlanego z 1994 r. nie może odnosić się do inwestycji zrealizowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Mając na uwadze powyższe, WINB nie uznał, że wykonanie tych robót stanowiło samowolę budowlaną.

Zdaniem WINB, aby rozstrzygać, czy dana inwestycja stanowi samowolę budowlaną należy dokonać analizy przepisów obowiązujących w dacie realizacji robót budowlanych. Natomiast zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31.01.1961 r. Prawo budowlane i aktu wykonawczego do tej ustawy, tj. rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego, w § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia określono, iż wykonywanie remontu, modernizacji i drobnej rozbudowy istniejących instalacji i urządzeń sanitarnych oraz elektrycznych nie powodujących zmiany sposobu użytkowania i warunków technicznych pracy tych urządzeń i instalacji, nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego.

WINB wskazał, że z § 44 pkt 2 oraz pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, stanowiącego akt wykonawczy do ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, wynika, iż pozwolenia na budowę wymaga wykonywanie robót budowlanych w istniejącym budynku, obejmujących wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych albo zabezpieczenie budynku przed wpływami eksploatacji górniczej a także wykonanie stałych instalacji gazowych. Pozostałe roboty wykonywane w istniejących budynkach nie podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę.

WINB podkreślił, że instalacja kanalizacyjno-wodociągowa w takim kształcie istniała, przed wykupieniem lokalu nr 2a przez skarżących oraz K. i Z. P. w 2009 r. Spełnia ona swoje zadanie, a jej stan techniczny nie budzi zastrzeżeń osób przeprowadzających kontrole okresowe polegające na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej elementów obiektu budowlanego i instalacji, urządzeń służących ochronie środowiska.

WINB podał, że autor projektu uporządkowania gospodarki wodno-kanalizacyjnej dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego w B. przy ul. [...], wskazał w punkcie 2.2 opracowania na nieprawidłowości polegające na tym, że na I piętrze pion kanalizacyjny nie jest zakończony rurą wywiewną, na II piętrze odprowadzanie kanalizacji sanitarnej oraz doprowadzenie wody do mieszkania nr [...] odbywa się poprzez mieszkanie 2a - jest to przedmiotem wielu sporów, na III piętrze piony kanalizacyjne nie są zakończone rurami wywiewnymi, dodatkowo przejścia pionów przez dach nie są uszczelnione, co powoduje zacieki na strychu (pion S2).

Według WINB nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej w budynku przy ul. [...] w B., na I i III piętrze, mogą zostać usunięte dobrowolnie przez właścicieli obiektu bądź ewentualnie decyzją nakazową organu nadzoru budowlanego wydaną w trybie art. 66 Prawa budowlanego, nie zaś art. 51, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Z kolei nieprawidłowość polegająca na usytuowaniu rur doprowadzających wodę i rur kanalizacji sanitarnej do mieszkania nr [...], poprzez mieszkanie nr 2a, może zostać wyeliminowana jeśli właściciele obiektu wystąpią z taką inicjatywą i zdecydują o przebudowie instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej w budynku. Natomiast w sytuacji naruszenia praw własności oraz w przypadku braku zgody współwłaścicieli budynku na przebudowę instalacji istnieje możliwość dochodzenia roszczeń w postępowaniu cywilnym.

WINB podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane służy jedynie doprowadzeniu samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skoro jednak w niniejszej sprawie nie występuje samowola budowlana, organ I instancji, nie ma kompetencji do podejmowania działań w tej sprawie.

Ponadto w ocenie WINB w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nie może nakazywać robót o charakterze inwestycyjnym, tj. przebudowy instalacji wraz z budową nowego pionu, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, a jedynie robót i czynności, mających na celu likwidację skutków samowoli budowlanej.

WINB zauważył, że skutkiem niewykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją jest, zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nakaz rozbiórki wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej w budynku przy ul. [...] w B., co z kolei może spowodować zagrożenie sanitarne w rzeczonym obiekcie budowlanym.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z nowelizacją ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 28.06.2015r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych wewnątrz budynku (art. 29 ust. 1 pkt 27 ww. ustawy). Taka inwestycja jest również zwolniona z obowiązku zgłoszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podnoszą, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż lokal nr [...], stanowi samodzielny lokal, pomimo, że w ocenie skarżących nie posiada on cech świadczący o samodzielności lokalu, zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...].03.2013r. sygn. akt I [...]. Przede wszystkim skarżący wskazują, że lokal nr [...] nie mógłby spełniać swojej funkcji nie korzystając z lokalu nr 2a, przez który poprowadzone są rury wodno-kanalizacyjne, na które skarżący nigdy nie wyrażali zgody.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę w stosunku do skarżącej Ż. F..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", decyzja administracyjna czy postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, iż w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że organ odwoławczy może wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 1985 r., III SA 1105/84, RNGA 1986, nr 2, s. 37; GAP 1987, nr 5, s. 43, w którym stwierdzono, że: "1. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Wydaje się jednak oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania (...)." Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w zw. z art. 105 k.p.a. Jeżeli natomiast mimo uchylenia decyzji organu I instancji wniosek skarżącego nie stracił swej aktualności i nie został rozstrzygnięty co do istoty, to postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe"). Według W. Dawidowicza (Zarys procesu, 1989, s. 167) zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne w przypadku, gdy "decyzja organu pierwszej instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną", a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie (podkreślenie Sądu), a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych". W świetle przedstawionych wywodów należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie wszczęte przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji.

Ponadto WINB w podstawie prawnej decyzji wskazał na art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.

Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 ww. ustawy nie wpłynęła na treść decyzji. Właściwy organ wydaje z urzędu lub na żądanie strony (organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony, prokuratora, rzecznika) postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie po przeprowadzeniu wznowionego postępowania zapada rozstrzygnięcie w sprawie dotychczasowej decyzji (art. 149 i 151).

W niniejszej sprawie skarżący w dniu [...].02.2015r. wnieśli odwołanie wskazując w treści, że dotyczy ono decyzji PINB z dnia [...].01.2015 r. znak: [...], umarzającej postępowanie, której wnioskodawcy będący stroną postępowania nie otrzymali, lecz o której dowiedzieli się w dniu [...].01.2015 r. podczas wizyty w organie I instancji. Następnie pismem z dnia [...].04.2015 r. oraz z dnia [...].05.2015 r. wnioskodawcy doprecyzowali to pismo, stwierdzając że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Wobec powyższego PINB przystąpił do badania formalnych podstaw wznowienia postępowania, które polega na badaniu, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy został zachowany miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 Kpa (miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji). Dodać należy, że tylko łączne wystąpienie trzech ww. przesłanek warunkuje skuteczność podania, tj. wznowienie postępowania w sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., uchylił decyzję ostateczną PINB z dnia [...].01.2015 r. i orzekł co do istoty sprawy.

Jednakże WINB decyzją z dnia [...].05.2016 r. stwierdził nie kwestionując zasadności wznowienia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, że nakaz przebudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej, nałożony zaskarżoną decyzją na Wspólnotę, nie ma oparcia w przepisach prawa i dlatego uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie.

Mając na uwadze powyższe dywagacje oraz poniżej ujęte kwestie dotyczące merytorycznego aspektu sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował przepisy art. 138 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Zresztą jak wynika z treści obu przepisów tj. art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kpa zawierają one różne rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy, bowiem zauważyć, że spór pomiędzy stronami dotyczy przebudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej. Z twierdzeń zawartych w aktach administracyjnych wynika, że instalacja ta została wykonana w latach 50 XX wieku. Podobną datę wskazuje Wspólnota w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Również skarżący podczas rozprawy przed tut. Sądem w dniu 15 marca 2017 r. stwierdził do protokołu, że zmiany w zakresie doprowadzenia instalacji wodno-wodociągowej nastąpiły przed rokiem 1976 w momencie, kiedy nastąpił podział nieruchomości.

Niezwykle, zatem istotne jest ustalenie daty powstania instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej. Z wyjaśnień stron postępowania złożonych w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, wynika że instalacja ta została wykonana w latach 50 XX wieku (m. in. pismo E. S. z [...].04.2010 r. oraz z dnia [...].02.2013 r.). Podobną datę wskazuje W. B. w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie daty montażu tej instalacji, jednakże zarządca obiektu ani organy administracji nie dysponują żadnymi dokumentami, na podstawie której wykonano instalację wodno-kanalizacyjną w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B.. Jak wynika jednak z treści księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości lokalowej nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...], B. M. wykupiła mieszkanie w 1976 r. (umowa sprzedaży lokalu z [...].05.1976 r.). W konsekwencji oznacza to, że lokal ten został uznany za samodzielny lokal mieszkalny i podlegał sprzedaży, zatem z pewnością już w tym okresie był on wyposażony w niezbędne instalacje, w tym wodno-kanalizacyjną.

Odnośnie tej kwestii słusznie organ odwoławczy wskazał, że przepisy prawa budowlanego z 1974 r. nie zawierały odpowiednika przepisu art. 63 prawa budowlanego z 1994 r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Dlatego też obowiązek wynikający z art. 63 prawa budowlanego z 1994 r. nie może odnosić się do inwestycji zrealizowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13.01.2015 r. sygn. akt II SA/Bd 800/15).

Ponadto, aby rozstrzygać, czy dana inwestycja stanowi samowolę budowlaną należy dokonać analizy przepisów obowiązujących w dacie realizacji robót budowlanych. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31.01.1961 r. Prawo budowlane i aktu wykonawczego do tej ustawy, tj. rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego, w § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia określono, iż wykonywanie remontu, modernizacji i drobnej rozbudowy istniejących instalacji i urządzeń sanitarnych oraz elektrycznych nie powodujących zmiany sposobu użytkowania i warunków technicznych pracy tych urządzeń i instalacji, nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego.

Podobny wniosek można wysnuć z § 44 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, stanowiącego akt wykonawczy do ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, wynika, iż pozwolenia na budowę wymaga wykonywanie robót budowlanych w istniejącym budynku, obejmujących wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych albo zabezpieczenie budynku przed wpływami eksploatacji górniczej, a także wykonanie stałych instalacji gazowych. Pozostałe roboty wykonywane w istniejących budynkach nie podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższe, nie można przyjąć, że wykonanie tych robót stanowiło samowolę budowlaną, a tym samym należy stwierdzić, że uzasadnienie organu II instancji w warstwie merytorycznej odpowiadało prawu materialnemu.

W konstatacji należy, zatem przyjąć, że jedyną przesłanką formalną wznowienia postępowania administracyjnego było to, że wnioskodawcy będący stroną postępowania nie otrzymali decyzji PINB z dnia [...].01.2015r. znak: [...]. Jednakże, jak wynika z akt postępowania administracyjnego oraz decyzji PINB z dnia [...].01.2015 r., w zestawieniu z merytorycznym stanowiskiem organu II instancji, również to rozstrzygnięcie pod względem merytorycznym było prawidłowe. Skoro to rozstrzygnięcie było prawidłowe winien znaleźć zastosowanie przepis art. 151 § 2 Kpa, który stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Organ wydaje wskazaną powyżej decyzję wtedy, gdy zaszły, co prawda przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne określone w przepisie art. 146 k.p.a. Organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, dla której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 1289/99, LEX nr 54527, wyraźnie przyjął, iż organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc - stosując art. 146 § 2 k.p.a. - wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. Wydana decyzja nie eliminuje wówczas decyzji dotychczasowej, lecz stanowi wyłącznie ewentualną podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (tak m.in. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el., 2015 i powołany tam wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 323/12, LEX nr 1248753).

Mając na względzie wskazane powyżej uwagi, należy zauważyć, że organ administracji publicznej rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., lecz także, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a.

Przepis art. 146 k.p.a. zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 tego przepisu), uniemożliwiające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. W tej sytuacji, wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności samego wznowienia postępowania, natomiast ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy, co do istoty.

Jak stanowi przepis art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Zastosowanie rozwiązania zawartego w art. 146 § 2 k.p.a. wchodzi w grę jedynie po wznowieniu postępowania i może być wyłącznie wynikiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/GD 1478/97, Legalis).

Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a. zakłada więc, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia wad treść rozstrzygnięcia powinna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się, więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia przepisów proceduralnych dopuścił się organ administracji publicznej w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ administracji publicznej powinien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które - co istotne - jest zgodne z prawem materialnym.

Art. 146 § 2 k.p.a. zobowiązuje organ - w razie oceny, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja (postanowienie) odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej - do odmowy jej uchylenia i zastosowania rozstrzygnięcia określonego w art. 151 § 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 146 § 2 k.p.a., jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy, ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa.

Skoro, zatem organ II instancji słusznie stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. odpowiadała prawu, co prowadziło do wniosku, że działający w warunkach wznowienia postępowania organ I instancji, mając na uwadze powyższe przepisy, powinien, prawidłowo oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, stwierdzić w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. co najwyżej, mając na względzie treść przepisów art. 146 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a., wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, to brak było podstaw do umorzenia postępowania w wyniku jej uchylenia. Organ II instancji, bowiem był również w tym zakresie ograniczony przepisami art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a., albowiem trzeba mieć na uwadze, że decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. odpowiadała prawu, aczkolwiek została wydana z jego naruszeniem.

Orzekając ponownie w sprawie organ powinien mieć na uwadze powyższe wskazania.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.