Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 892/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 4 pkt 3 i 4 , art. 5 , art.87 ust.1 i4, art. 92a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 138 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134  par 1 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2,art. 22 par 1 , i par 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia

[..] r., Nr [...] ., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1-3 oraz art. 92a ust. 1, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ), l p. 1.1.załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania A. Spółka z o.o. w [...] od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr[...] , nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] zł - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] , inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli samochód ciężarowy marki [...]

o nr rej.[...] . Pojazdem kierował Ł.J. L.. W trakcie kontroli kierowca nie okazał prawidłowego zaświadczenia zgodnego z ustawą o czasie pracy kierowcy. Nie okazał się również zaświadczeniem o jego zatrudnieniu oraz spełnieniu wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. Ł. J. L. stwierdził, że zaświadczenia nie otrzymał, a przez przedsiębiorcę jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] r. Inspektor wykonał kopię następujących dokumentów: wypisu nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane " D ." Sp. z o.o. w [...] ważne do [..] r., wykresówki z dnia

[..] r. Ł. L. na pojazd o nr rej.[...] , dowodu rejestracyjnego pojazdu [...] , zaświadczenia nr[...] , orzeczenia psychologicznego nr [...] , orzeczenia lekarskiego nr[..] , prawa jazdy oraz faktury VAT [...] z dnia [...]. na kwotę [...]zł wystawioną przez J.W. "D." Sp. z o.o. w [...] .

W toku postępowania przed organem I instancji D. Sp. z o.o.

w [...] wyjaśniła, że kierowca nie posiadał przy sobie zaświadczenia poświadczającego czas pracy na wymaganym wydruku obowiązującym od dnia [...] r. Posiadał przy sobie tarczkę na której był wpis zaświadczający o nie wykonywaniu pracy w dniach wolnych od pracy. Został zatrudniony w spółce od dnia [...] r. na podstawie umowy zlecenia, gdyż od początku deklarował, że oczekuje na przyjęcie się do zawodowej służby wojskowej, a jego zatrudnienie zostało zgłoszone do ZUS. Spółka nie posiada natomiast wiedzy, dlaczego kierowca nie okazał zaświadczenia o zatrudnieniu. Zaświadczenie to zostało jemu wydane, gdyż spełniał wymagania określone w ustawie o transporcie drogowym i posiadał aktualne prawo jazdy, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne, zaświadczenie o ukończeniu kursu na przewóz rzeczy. Strona przedłożyła do akt wymienione dokumenty (kopie) oraz zgłoszenie do ubezpieczenia Ł. L. od dnia[...] r., oryginał porozumienia o rozwiązaniu umowy, a także na wezwanie organu oryginał wypisu nr[...] z zaświadczenia nr[...] na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz kopię umowy zlecenia zawartą z kierowcą.

W związku z powyższym, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przyjął, że w dniu kontroli transport wykonywał kierowca na podstawie umowy zlecenia, a więc nie będący pracownikiem D. Sp. z o.o.

w [...], stąd też przedmiotowy przewóz miał charakter krajowego transportu drogowego rzeczy, a przedsiębiorca wykonywał ten transport bez wymaganej licencji i w konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości [...]zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie. Przedmiotowej decyzji zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 4 pkt 4 ustawy

o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że nie spełniła łącznie wymogów związanych z wykonywaniem transportu na potrzeby własne oraz błędną wykładnię przedmiotowego przepisu poprzez użycie zawężającej definicji pracownika w oparciu o art. 2 Kodeksu pracy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła również błąd

w ustaleniach faktycznych, że kierowca Ł. L. nie był pracownikiem skarżącej spółki oraz przyjęciu wbrew złożonym dokumentom i deklaracjom, że strona nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne. Strona zarzuciła też naruszenie art. 75 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowód dokumentów złożonych przez stronę

w postępowaniu, niewymienienie złożonych dowodów w wydanej decyzji oraz nie określenie przez organ, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności.

W toku postępowania przed organem odwoławczym, organ ustalił, że przedsiębiorca D. Sp. z o.o. w [...] nie posiada wydanej przez Starostę licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Przedsiębiorstwo posiada natomiast ważne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne o nr [...] oraz[...] . W dniu [...] r. zgłosiło do zaświadczenia nr [...] pojazd marki [..] o nr rej. [...] . Organ ustalił też, że strona nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, na wstępie rozważań merytorycznych decyzji z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego przytoczył treść art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1-3 oraz

art. 92a ust. 1, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ), a następnie wskazał, że ze zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu kontroli strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, ale transport drogowy, którego wykonywanie wymaga uzyskania stosownej licencji.

Dany przewóz można zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne, gdy spełnione są łącznie przesłanki określone w art. 4 pkt 4 lit a-d ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 4

pkt 4 lit. a, gdyż kierujący pojazdem kierowca nie był pracownikiem strony,

a zatrudniony był przez D. na podstawie umowy zlecenia. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny ze znajdującej się w aktach sprawy potwierdzonej kopii umowy zlecenia zawartej pomiędzy stroną a kierowcą w dniu [...] r., zgłoszenia z dnia [...] r. zatrudnienia kierowcy Ł. L. do ZUS-u z dniem [...] r., oryginału porozumienia z dnia [..] r. o jej rozwiązaniu, wyjaśnień złożonych przez stronę w piśmie z dnia [...] r. oraz w treści odwołania.

W związku z tym, iż ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "pracownik" należało w tym zakresie odwołać się do legalnej definicji pracownika określonej w Kodeksie pracy. W orzeczeniu z dnia 9 czerwca 1976 r. (sygn. akt VI KZP 13/75; OSNKW 1976/7-8/86) Sąd Najwyższy wskazał wprost, że gdy brak definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to należy oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji.

Zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym nie jest pracownikiem osoba zatrudniona w oparciu o umowę cywilnoprawną jaką jest m.in. umowa zlecenie. Przedsiębiorca nie jest ograniczony

w wyborze formy zatrudnienia, lecz jeżeli chce skorzystać z przywilejów jakie przewidział ustawodawca dla podmiotów wykonujących przewozy na potrzeby własne, musi się zastosować do warunków postawionych dla tego rodzaju przewozów. Z kolei każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków,

o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy, jest transportem drogowym.

Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06, w prawie cywilnym przedmiot umowy zlecenia został ujęty wąsko, co wyraźnie różnicuje ją od umowy o pracę. Umowa zlecenia w znaczeniu sensu stricte obejmuje zobowiązanie do dokonania czynności prawnej, a w znaczeniu sensu largo obejmuje czynność o charakterze faktycznym.

Z tych powodów nie można umowy zlecenia traktować jako umowy o pracę.

Argumenty strony zawarte w odwołaniu dotyczące uznania umowy zlecenia jako umowy o pracę nie zasługują na uwzględnienie.

Ustawodawca wskazał precyzyjnie, iż dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz - przewóz na potrzeby własne przesłanki wymienione w art. 4 pkt. 4 ustawy muszą być spełnione łącznie, a zatem brak którejkolwiek z nich powoduje, że nie można wówczas mówić o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną.

Z przedstawionych przez stronę dokumentów i zgromadzonych w toku postępowania dowodów wynika, że wykonywany w dniu kontroli przewóz miał charakter krajowego transportu drogowego i dlatego kierowca powinien posiadać i okazać na żądanie organu kontrolującego licencję na wykonywanie transportu drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1254/06) wskazał między innymi, iż o rodzaju zawartej umowy rozstrzyga więc przede wszystkim zgodna wola stron. Jednakże ocena charakteru prawnego łączącego strony, nie należy do właściwości organów administracji, czy też do sądu administracyjnego.

W związku z powyższym zarzut strony dotyczący nie przeprowadzenia przesłuchania pracownika Ł. L. w zakresie jego statusu kierowcy jako pracownika strony jest bezprzedmiotowy. Bez znaczenia pozostaje również fakt,

iż Ł. L. formalnie został zatrudniony na umowę zlecenia, gdyż oczekiwał na przyjęcie do zawodowej służby wojskowej.

Organ stwierdził, że wykonywany w dniu kontroli przewóz miał charakter krajowego transportu drogowego rzeczy, co prawidłowo ustalił i uzasadnił organ I instancji. Przedsiębiorca w chwili kontroli nie posiadał licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego. Stronie nie została wydana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz nie udzielono licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Nadto organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Strona miała wpływ na powstałe naruszenie, gdyż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie spełniła kryteriów jakie wymagane są w przypadku wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne. Tym samym przewóz z dnia kontroli został uznany za transport drogowy do którego strona zobowiązana była posiadać stosowne uprawnieniem jakim jest licencja.

D. Spółka z o. o. w [...] zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie:

- art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego;

- art. 6 K.p.a. poprzez działanie organu administracji publicznej w sprzeczności

z przepisami prawa, zarówno materialnego jak i procesowego;

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz przedkładanie interesu Skarbu Państwa nad słuszny interes społeczny

i interes strony;

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

- art. 12 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sprzeczności z zasadami wnikliwości;

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokonanie prawidłowego zebrania i rozpatrzenia

w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w postępowaniu przed organem administracji publicznej, w szczególności dotyczącego spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia

6 września 2001 o transporcie drogowym (zwana dalej: ustawą o transporcie drogowym).

- art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie spełnia przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne;

- błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 4 ustawy

o transporcie drogowym i użycie zawężającej definicji pracownika w oparciu o art. 2 kodeksu pracy,

- błąd w ustaleniach faktycznych, że kierowca Ł. L. nie był pracownikiem skarżącej spółki oraz że skarżąca spółka wbrew złożonym dokumentom

i deklaracjom nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, a tym samym niezbędne było posiadanie przez nią stosownej licencji,

- art. 22 § 11 ustawy Kodeks pracy (zwanym dalej: k.p.) poprzez jego pominięcie,

a przez to błędne zastosowanie art. 2 k.p. oraz art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że organ zupełnie pominął art. 22 § 11 ustawy Kodeks pracy, który wskazuje jakie znaczenie dla określenia charakteru umowy ma jej nazwa. Wynika z niego, że nazwa umowy (np. umowa-zlecenie) nie ma decydującego znaczenia dla oceny, czy jest to umowa zlecenie. Organ na nazwie umowy oparł całe postępowanie dowodowe i nie podjął żadnych dodatkowych czynności, w tym np. przesłuchania pracownika (kierującego pojazdem) w zakresie faktycznego wykonywania umowy. Dodatkowo organ uznał, iż wyjaśnienie skarżącego w zakresie formalnego zawarcia umowy zlecenia z powodu posiadania wiedzy, iż pracownik oczekuje na przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, jest dla ustalenia charakteru umowy bez znaczenia. Okoliczności powyższe stanowią naruszenie postępowania dowodowego przez organ w wydanej decyzji. Organ pominął rozpoznając niniejszą sprawę przepisy prawa pracy oraz linię orzeczniczą,

w tym stanowisko SN wyrażone w wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r., I PKN 642/98, OSNAPiUS 2000, nr 11, poz. 417 wskazujące, iż nazwa umowy nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek pracy ma cechy wskazane w art. 22 § 1. Dodatkowo Sąd Najwyższy wyjaśnił w wyroku z dnia 14 września 1998 r., I PKN 334/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 646, że w przypadkach gdy zawarta przez strony umowa zawiera cechy (elementy) umowy o pracę oraz umowy cywilnej (w szczególności dotyczy to umowy-zlecenia) wówczas dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający. Brzmienie art. 22 § 11 k.p. nie jest odosobnione, bowiem podobna zasada obowiązuje w kodeksie cywilnym, według której w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (art. 65 § 2 k.c).

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca wskazała również inne orzeczenia Sądu Najwyższego, przytaczając pokrótce ich treść, mianowicie wyrok z dnia

27 maja 2010 r., II PK 354/09, LEX nr 598002, wyr. SN z 14.09.1998 r., I PKN 334/98, OSN 1999/20/646, wyrok SN z dnia 17 lutego 1998 r., I PKN 532/97, OSNAPiUS 1999, nr 3, poz. 81 oraz uzasadnienie wyr. z 21.05.1999 r., I PKN 65/99, OSN 2000/15/581.

Zdaniem strony, organ dokonał błędnej interpretacji i zastosowania art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Wykonywany przewóz był niezarobkowym przewozem drogowym, wykonywanym zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, a nie transportem drogowym wymagającym licencji.

W orzecznictwie i piśmiennictwie można znaleźć potwierdzenie stanowiska, wskazujące, iż pojęcie pracownika nie należy rozpatrywać wyłącznie poprzez literalne brzmienie art. 2 k.p. Na równi z pracownikiem traktowany jest np. syn pomagający w prowadzonej działalności gospodarczej i zgłoszony w takim charakterze do Urzędu Skarbowego dla celów podatku dochodowego. Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ), jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11, dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.

Wyjaśniając zarzut naruszenia art. 138 § 1 skarżąca podała, że organ winien był w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy jeszcze raz szczegółowo zbadać sprawę oraz wszelkie dowody celem ustalenia czy doszło w ramach postępowania administracyjnego do rażącego naruszenia prawa. Jeżeli zaś organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji to - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu [...] r. wskazał, że zarówno sąd pracy, ZUS i inspekcja pracy w okolicznościach tej sprawy uznałaby, że skarżącą z kierowcą łączyła umowa o pracę, mimo nazwania jej umową zlecenia. Wynika to z faktu, że od umowy tej odprowadzane były składki zusowskie oraz praca wykonywana była pod nadzorem skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U.

z 2012 r., Nr 270), zwanej dalej "P.p.s.a."

Rozpatrując sprawę, w świetle powołanego wyżej kryterium legalności, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

Według art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo

w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Stosownie do art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji.

W myśl art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej

w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, która sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji karą pieniężną w wysokości [..] zł.

Mając na względzie stan faktyczny sprawy i treści powyższych przepisów, Sąd stwierdził, że istota sporu między stroną skarżącą, a organami administracji sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy została spełniona, ujęta w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowy, przesłanka prowadzenia przez pracownika przedsiębiorcy pojazdu samochodowego używanego do przewozu, co pozwalałoby uznać taki transport za niewymagający licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.

Podkreślić należy, że okoliczność wykonywania przez kierowcę usługi przewozu drogowego na rzecz skarżącej na podstawie umowy cywilnoprawnej

- umowy zlecenia nie jest negowana w tym postępowaniu, a wynika jednoznacznie

z materiału dowodowego sprawy w postaci dokumentu tej umowy, a także dokumentu porozumienia stron o jej rozwiązaniu.

Decydującą natomiast kwestią dla rozstrzygnięcia sporu jest prawidłowa wykładnia art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w zakresie definicji pojęcia "pracownik" użytego w tym przepisie. Właściwa bowiem interpretacja tego pojęcia jest podstawą dla ustalenia, czy przedsiębiorca (skarżąca) spełniał warunki określone w wymienionym przepisie, zwalniające go z obowiązku uzyskania licencji przewidzianej w art. 5 ww. ustawy.

Organy prowadzące postępowanie administracyjne w tej sprawie ustaliły, że kierujący pojazdem skarżącej Ł. J. L. świadczył usługi na rzecz Spółki na podstawie umowy zlecenia zawartej w dniu [...] r., co

– w ocenie tychże organów – nie odpowiada przesłance ujętej w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wobec braku definicji pracownika w ustawie o transporcie drogowym, należało - w celu interpretacji tego pojęcia - posłużyć się określeniem zawartym w art. 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Zdaniem Sądu, w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w określeniu "pracownik" chodzi o osobę ściśle związaną z przedsiębiorcą stosunkiem pracy,

a nie jakimkolwiek innym stosunkiem cywilnoprawnym, choćby z tego względu, że

w innych przepisach ustawy o transporcie drogowym ustawodawca posłużył się pojęciami szerszymi typu "zatrudnieni kierowcy", czy "zatrudnione osoby", co wskazuje, że w tych przypadkach ustawodawca miał na myśli szersze formy zatrudnienia, w tym także umowę zlecenia, czy o dzieło, nie tylko zaś umowy ściśle wymienione w art. 2 Kodeksu pracy. Gdyby ustawodawca chciał dopuścić do wykonywania przewozu, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie tylko pracowników przedsiębiorcy, to zapewne użyłby co najmniej podobnych sformułowań jak powyższe lub sformułował by to wprost w przepisach ustawy. Podkreślić przy tym należy, że przewóz na potrzeby własne to rodzaj przewozu drogowego korzystający z przywileju braku obowiązku posiadania licencji, a zatem warunki jego wykonywania muszą być ściśle interpretowane zarówno przez podmioty go wykonujące, jak i organy administracyjne.

Tak więc organy administracyjne – posługując się w tej sprawie ścisłym, rozumieniem "pracownika" w oparciu o art. 2 Kodeksu pracy – nie uchybiły prawidłowej wykładni przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Stanowiska organów administracyjnych nie może podważyć również brzmienie art. 22 § 11 Kodeksu pracy, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Nie jest rolą organu administracji, jak i następnie sądów administracyjnych ocena umowy cywilnoprawnej, w tym przypadku umowy zlecenia, pod katem zachowania w niej warunków wykonywania pracy, zamiaru i woli stron, cech charakterystycznych dla umów o pracę, itp. (art. 22 § 12 K.p.). Ustalenie faktycznego stosunku prawnego pomiędzy stronami, w przypadku sporu na tym tle, należy do właściwości sądu powszechnego (sądów pracy).

W ramach tego postępowania, organ administracji - jak już wyżej wskazano

- zobligowany był posłużyć się ustawową definicją "pracownika" zwartą w art. 2 Kodeksu pracy. Nie jest zatem słuszny zarzut skarżącej naruszenia art. 22 § 11 K.p. w tej sprawie, jak i nie jest trafne powoływanie się w skardze na linię orzeczniczą sądów powszechnych (SN), wypracowaną do tego przepisu, dotyczącą interpretacji zawieranych umów cywilnoprawnych w odniesieniu do przepisów prawa pracy.

W konsekwencji przedstawionego stanowiska, należy wyjaśnić również, że organy administracji nie miały obowiązku dochodzenia okoliczności potwierdzających faktyczny charakter umowy zlecenia zawartej pomiędzy przedsiębiorcą – skarżącą,

a kierowcą i przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, niż to uczynił w tej sprawie. Bez znaczenia pozostaje również fakt, iż Ł. L. formalnie został zatrudniony na umowę zlecenia, gdyż oczekiwał na przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Podstawowe znaczenie dowodowe ma w tej sprawie dokument umowy cywilnoprawnej, tj. umowy zlecenia zawartej pomiędzy kierowcą

a skarżącą z dnia [...] r. Dlatego też żądanie strony dopuszczenia jej wyjaśnień jako dowodu w sprawie na okoliczność charakteru przedmiotowej umowy, w świetle przestawionych powyżej argumentów, nie mogło być uwzględnione w tym postępowaniu.

Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji żadnych uchybień procesowych.

Materiał dowodowy został zgromadzony i oceniony w sposób wyczerpujący

i wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Udokumentowano dane firmy skarżącej, uprawnienia Ł. J. L., przebieg kontroli drogowej, a także uzyskano informacje o zaświadczeniach wystawianych na skarżącą na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz dotyczące licencji przedsiębiorcy. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do materiału sprawy na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Zarzuty skargi, zgłoszone w powyższym zakresie względem organów, dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, nie znajdują uzasadnienia w materiale całej sprawy.

Reasumując zatem, w sytuacji kiedy kierowca wykonywał swoje zadanie prowadzenia samochodu Spółki w oparciu o umowę cywilnoprawną - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - to warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony.

W tym stanie rzeczy kontrolowany przewóz, jako niespełniający warunku

z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym nie był przewozem na potrzeby własne i prawidłowo został uznany za transport drogowy wymagający uzyskania odpowiedniej licencji, której skarżąca nie posiadała.

Zasadne było zatem nałożenie na skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy, kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W konsekwencji uznania za zgodną z prawem decyzji organu Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie jest zasadny zarzut naruszenia zaskarżona decyzją art. 138 § 1 K.p.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., zobligowany był skargę oddalić.