Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1731/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 32 ust 1, oraz 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. Sp. j z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w L. powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o ujawnieniu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze indentyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonego przez Spółkę K. Sp.j. z siedzibą w L. z USA do Polski. Po dokonaniu analizy materiału dowodowego Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 3 grudnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci o kodzie 16 01 04* ww. uszkodzonego pojazdu przez powyższą Spółkę, będącą odbiorcą odpadu odpowiedzialną za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczanie.

Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Środowiska wezwał stronę do oddania ww. odpadu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

W dniu 18 lipca 2011 r. Spółka poinformowała Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o fakcie zagospodarowania przedmiotu postępowania załączając zaświadczenie o demontażu pojazdu.

W wyniku powyższych zdarzeń Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami przywiezionymi nielegalnie. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż z uwagi na zagospodarowanie przedmiotu postępowania, postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu zagospodarowania nielegalnie przemieszczonego odpadu stało się bezprzedmiotowe.

W dniu 13 marca 2013 r., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Spółkę K. Sp.j. z siedzibą w L., w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję z dnia [...] września 2013 r., nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, jako odbiorcę odpadów przywiezionego nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia. Jako podstawę wydania decyzji organ wskazał art. 32 ust. 1 i art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła w dniu 15 października 2013 r. odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odwołaniu zarzuciła naruszenie wszystkich przepisów wymienionych w podstawie prawnej skarżonej decyzji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że istnieją podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Ponadto wskazano na naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wskutek nieprzeprowadzenia postępowania w zakresie określonym w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 r. Spółka wskazała, że pojazd będący przedmiotem postępowania nie stanowi odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, wskazując jednocześnie, że organ I instancji winien przeprowadzić własne postępowanie i dokonać autonomicznych ustaleń. Spółka zarzuciła, że w sprawie nie poczyniono żadnych ustaleń co do przyczyn sprzedaży pojazdu na rynku amerykańskim przez poprzednich właścicieli w kontekście ustawy o odpadach. Wskazano, że z dokumentu pojazdu-certyfikatu nie wynika, aby przedmiot postępowania stanowił odpad, brak jest bowiem adnotacji, z której wynikałoby, że pojazd nie nadaje się do eksploatacji. W dalszej części odwołania Spółka wskazała, że gdyby nawet przyjąć, że przedmiotowy pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], stanowił odpad, to został on sprowadzony w sposób niezawiniony. Spółka nie była zainteresowana zakupem pojazdu przeznaczonego do kasacji. Ponadto także organy Służby Celnej nie traktowały przedmiotowego pojazdu jako odpadu i pobrały wszelkie należności związane z opłatami celnymi. Ponadto podkreśla, że przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu kary powinna być również uwzględniona wina odbiorcy odpadów lub jej brak.

Dalej Spółka podniosła, że prawidłowe zastosowanie przepisów pozwalających na nałożenie kary wymagało przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia treści prawa Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej określającego definicję odpadu. Następnie dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy w celu wyliczenia ubytku wartości przedmiotowego pojazdu, a także zwrócenie się do Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] w L. w celu wyjaśnienia, czy w momencie sprowadzenia pojazd znajdował się w takim stanie jak w opinii biegłego, a jeżeli tak, to dlaczego pobrano opłaty od samochodu a nie jak od odpadu. Ponadto wskazano, że należało dokonać przesłuchania Stron na okoliczność wiedzy o stanie technicznym pojazdu w chwili jego zakupu na terenie USA oraz możliwości jego dalszej eksploatacji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 199 1r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686 ze zm.), art. 32 ust. 1 oraz art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w związku z art. 3 ust. 1 lit b pkt iii rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006 r. ze zm.), utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nakładającą na Spółkę K. Sp.j. z siedzibą w L. karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, na odbiorcę odpadów przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 1 październik 2010 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego [...] w L., w wyniku zgłoszenia pojazdu do odprawy celnej ujawnili nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu do Polski z terenu USA w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. W toku kontroli celnej zgromadzono dla przedmiotowego pojazdu dokumenty w postaci: kopia dokumentu SAD, kopia opinii nr 972/09 z dnia 02 10.2009 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego, kopia faktury zakupu ww. pojazdu na terytorium USA z dnia 18 sierpnia 2009 r., kopia dokumentu Salvage Certificate wydanego przez władze stanu Nowy Jork w USA wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że odbiorcą odpadu była Spółka "K." – [...] sp.j z siedzibą w L.. Należy wskazać, że przedmiot postępowania to uszkodzony pojazd, którego uszkodzeniu uległy zasadnicze elementy pojazdu. Znajdująca się w aktach sprawy opinia techniczna z dnia 2 października 2009 r. sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego, wskazuje, że pojazd [...]posiada rozległe uszkodzenia m.in. nadwozia lakierowanego z liczną listą części do wymiany np. wzmocnieniem bocznym z podłużnicą, wzmocnieniem czołowym a także podłoga bagażnika ze wzmocnieniem (podłużnicami). W przedmiotowej opinii wskazano również, że poza innymi elementami dach pojazdu wymaga naprawy.

Ponadto z tłumaczenia ww. dokumentu "Salvage Certificate" wydanego przez władze stanu Nowy Jork w USA, wykonanego przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego wynika, że posiada on wpis "Nie należy przyjmować zaświadczenia jako dowodu własności dla celów rejestracji o ile pojazd oraz jego główne wyposażenie nie spełnia oczekiwań klienta dotyczących praw własności ich posiadacza". W świetle powyższego przedmiotowy dokument nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, który pozwalałyby na zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami art. 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), a co za tym idzie, który pozwalałyby na dopuszczenie tego pojazdu do ruchu na terytorium Polski.

Organ wskazał, że treść art. 72 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu, stanowi, iż rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Natomiast w myśl art. 72 ust. 2a tej ustawy, w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. W związku z brakiem możliwości zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski, pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że faktem jest, że w rzeczywistości ww. podmiot z terenu USA zbył na rzecz Spółki uszkodzony pojazd mając świadomość, iż nie nadaje się on do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Przedmiot postępowania został zbyty na rzecz Spółki na terenie USA, gdzie nie dokonano naprawy i nie uzyskano dla pojazdu aktu własności uprawniającego do rejestracji pojazdu, co spowodowało, że pojazd na terenie USA utracił możliwość użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Przedmiot ten został zbyty na rzecz Spółki na terenie USA, gdzie nie dokonano naprawy i nie uzyskano dla pojazdu aktu własności uprawniającego do rejestracji pojazdu, co spowodowało, że pojazd na terenie USA utracił możliwość użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Następnie organ zaznaczył, że przedstawione dla ww. pojazdu dokumenty świadczące o braku możliwości rejestracji pojazdu mają w sprawie istotne znaczenie. Świadczą o braku możliwości użytkowania pojazdu, zarówno na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki, jak i na terytorium Polski.

Dodatkowo organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie dowodzą wystąpienia przesłanki "pozbycia się" w rozumieniu definicji pojęcia "odpad". Poprzedni właściciel, mając świadomość, iż przedmiotowy pojazd nie może być użytkowany w sposób w jaki nakazuje jego przeznaczenie, pozbył się go. Pozbycie się przedmiotowego pojazdu było więc umotywowane zmianą jego przeznaczenia, co oznacza, iż właściciel pojazdu pozbywał się czegoś co pojazdem było, a przestało nim być wskutek zmiany jego przeznaczenia. Powyższe dowodzi, że w przypadku ww. pojazdu nastąpiło "pozbycie się" go przez poprzedniego właściciela w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), według którego, każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, stanowi odpad.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, przywołane dowody i okoliczności w przedmiotowej sprawie stwierdzają, że została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowy uszkodzony pojazd marki: [...] stanowi odpad zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), obowiązującej w dacie przemieszczenia, według której "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany". Wyżej opisany stan przedmiotu postępowania stanowi podstawę do zakwalifikowania go do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" określonej w załączniku nr 1 do ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Mając na uwadze powyższe, a także wyżej opisane okoliczności pozbycia się, stwierdzić należy, że omawiany pojazd stanowił odpad także w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

O powyższej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. Spółka K. z siedzibą w L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

- art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. przez wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, tj. decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [....]’

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. przez brak jednoznacznego rozstrzygnięcia przejawiający się w ogólnikowym stwierdzeniu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nakładającej karę pieniężną na odbiorcę odpadów w wysokości 50.000 zł bez określenia choćby daty sprowadzenia odpadu i jego rodzaju w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji nie zawierała także tych konkretów dotyczących spornego samochodu zakwalifikowanego jako odpad, nie odniesienie się do zawartego w uzasadnieniu odwołania twierdzenia o możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, brak w ustaleniach faktycznych informacji o wszystkich wydanych w sprawie decyzjach, w tym szczególności decyzji z [...] stycznia 2013 r., i jej wpływie na dalszy bieg prowadzonego postępowania administracyjnego,

- art. 62 K.p.a. w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. przez prowadzenie dwóch różnych postępowań, w których wydano dwie decyzje nakładające na skarżącą spółkę dwie kary pieniężne w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do prowadzenia jednego postępowania i wydanie jednej (a nie dwóch decyzji) ustalającą karę na minimalnym ustawowym poziomie 50.000zł (zamiast 2 x 50.000zł) z uwagi na ten sam stan faktyczny (import samochodów uznanych za odpady dokonany w stosunkowo krótkim odstępie czasu przed wszczęciem postępowania w obu sprawach),

- art. 7, 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wskutek nieprzeprowadzenia postępowania w zakresie określonym w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 roku;

a także naruszenie prawa materialnego :

- art. 32 ust. 1 i art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 z późn. zm.), w związku z art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie: polegające na uznaniu, że istnieją podstawy do nałożenia kary administracyjnej.

Jednocześnie Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) dokonuje kontroli działań administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega prawidłowość zebrania przez organy administracji materiału dowodowego i prawidłowość jego rozpatrzenia stosownie do przepisu art. 77 § 1 k.p.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [....] Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nr [...] z dnia [...] września 2013 r., nakładającą na stronę skarżącą, jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie z zagranicy, bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100).

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że przedmiot u.m.p.o. jest ściśle powiązany z prawodawstwem unijnym. W art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wskazano, że określa ono postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE .L 190 z 12.07.2006, s.1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art. 1 ust. 1 ustawy). Kary te stanowią instytucję odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami. Analizując cele kar na plan pierwszy wysuwa się ich funkcja motywacyjna. W doktrynie zwraca się uwagę, iż odpowiedzialność administracyjna rysuje się jako szczególna postać przymusu administracyjnego nie będącego egzekucją administracyjna, czyli zmierzającego jedynie pośrednio do wykonania dyrektyw administracyjnych. Podstawą stosowania odpowiedzialności administracyjnej jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony (zob. W. Radecki, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Wrocław,Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1985, s. 66.).

Z treści art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1013/2006 wynika, że określa ono procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Rozporządzenie ma zastosowanie do przemieszczania odpadów: a) pomiędzy Państwami Członkowskimi, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie; b) przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich; c) wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich; d) przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Istotnym element systemu kontroli organów administracji publicznej w odniesieniu do tych działań podmiotów prawa, które dotyczą odpadów uznać należy instrument o charakterze prewencyjnym przewidziany w art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Norma wynikająca z treści tego przepisu odzwierciedla potrzebę sprawowania prewencyjnej kontroli nad sprowadzaniem na terytorium RP odpadów z zagranicy i wynikającą stąd konieczność nakładania sankcji za wwóz na teren RP odpadów wcześniej niezgłoszonych. Oczywistym i społecznie uzasadnionym celem tego przepisu jest zapobieżenie nieskrępowanemu sprowadzaniu do kraju przedmiotów stanowiących potencjalne zagrożenie dla środowiska, czyli odpadów. Materiał dowodowy sprawy potwierdza stanowisko obu organów orzekających w niniejszej sprawie, że strona skarżąca była odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 4 u.m.p.o. Odnosząc się do uznania skarżącej za odbiorcę odpadów, Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie - rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W świetle przytoczonej wyżej definicji legalnej odbiorcy odpadów, nie można mieć wątpliwości, iż strona skarżąca była odbiorcą odpadów, przywiezionych nielegalnie z terytorium USA na terytorium Polski. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 odbiorcą jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia.

Odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest podmiot, do którego odpady są przesłane w celu odzysku lub unieszkodliwienia, ale z naruszeniem przepisów rozporządzenia (WE) 1013/2006. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o., strona skarżąca w sposób prawidłowy została uznana przez organ za podmiot, do którego zostały przemieszone nielegalnie odpady. Odpady te były własnością skarżącej. Sąd zwraca uwagę, że definicja ustawowa odbiorcy odpadów powinna być interpretowana przede wszystkim w kontekście warunków określających sposoby posługiwania się jej treścią na gruncie przepisów u.m.p.o. w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).

Okolicznością kwestionowaną przez stronę skarżącą w sprawie była m. in. błędna interpretacja stanu faktycznego, a w konsekwencji zakwalifikowanie ww. pojazdu jako odpad. Tymczasem - w ocenie Sądu - dokonana kwalifikacja jest prawidłowa, a to z następujących przyczyn.

W celu ustalenia czy samochód jest odpadem należy także zastosować definicję legalną pojęcia odpady z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm). Według art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Odpadem jest pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób, więc jest niezdatny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń, a także niemożność przywrócenia jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, LEX nr 1276193). Jednym z podstawowych elementów przesądzających o tym, że dany przedmiot czy substancja staje się odpadem jest zachowanie dotychczasowego posiadacza, polegające na pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Dla oceny, czy zaszło "pozbycie się" danego przedmiotu, istotna jest także ocena przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, które skłoniły posiadacza do tej zmiany. Może to być np. nieprzydatność lub niemożliwość wykorzystania w dotychczasowy sposób.

W świetle przytoczonych regulacji prawnych i wywodów, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo zostało ustalone, iż przywieziony przez stronę skarżącą z USA do Polski pojazd marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], był w stanie uszkodzonym. Okoliczność ta wynika z dokumentu o nazwie Certificate of Salvage for a Vehicle wydanego przez władze stanu Pensylwania w USA wynika, że posiada on wpis "Brak możliwości rejestracji" oraz " W przypadku ubiegania się o wydanie aktu własności dla pojazdów zrekonstruowanych należy posłużyć się formularzem MV-426B. Wyżej wymieniony pojazd nie może być używany na drogach publicznych dopóki nie zostanie wydany wspomniany dokument".

Zgodzić się należy z organem, że przedmiotowy dokument nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, który pozwalałby na zarejestrowanie pojazdu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), a przede wszystkim, który pozwalałby na dopuszczenie tego pojazdu do ruchu na terytorium Polski.

Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, który stanowi, iż rejestracji dokumentu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Natomiast z art. 72 ust. 2a tej ustawy wynika, że w przypadku pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestracje pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie.

W związku z powyższym właściwe organ przyjął, że z uwagi na brak możliwości zarejestrowania pojazdu marki [...] na terytorium Polski, wskazany pojazd nie mógł być użytkowany z pierwotnym przeznaczeniem. Pojazd ten został zbyty na rzecz strony skarżącej z terenu USA, gdzie nie dokonano naprawy i nie uzyskano aktu własności uprawniającego do rejestracji pojazdu. Powyższe spowodowało, że pojazd na terenie USA utracił możliwość użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Świadczy to o braku możliwości użytkowania pojazdu, zarówno na terytorium USA jak i Polski.

Zatem i słusznie zakwalifikowano pojazd ten do jednej z kategorii odpadów, a dokładnie do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym oraz uznano, że wolą właściciela było pozbycie się pojazdu. Ponadto jest to pojazd, który organ zaliczył - z przyczyn wskazanych w decyzji - do kodu 160104* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) - jako odpad niebezpieczny.

W świetle powyższego przedmiotowy pojazd, wobec spełnienia przesłanek, tj. przynależności do jednej z kategorii wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, a także "pozbycia się" go przez poprzednich posiadaczy, wypełnia legalną definicji odpadu.

Należy także zauważyć, iż omawiane zagadnienie, tj. czy przedmiotowy pojazd jest odpadem, rozstrzygnął już w innym postępowaniu administracyjnym (w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem) Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Nastąpiło to w formie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r., w którym organ zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowego pojazdu jako odpadu do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, a następnie - wobec wykonania przez skarżącego ww. postanowienia, w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. umarzającej to postępowanie. Przedmiotowa decyzja - wobec faktu niezasakarżenia jej przez skarżącego w drodze odwołania (tym samym i niezaskarżenia ww. postanowienia, na które nie służyło zażalenie, w odwołaniu od tej decyzji) - stała się ostateczna. Stosownie zaś do poglądu wyrażonego m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r. (sygn. akt II OSK 1566/09) organy orzekające w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej są związane ostatecznymi orzeczeniami organów, w których już rozstrzygnięto, iż sporny pojazd jest odpadem. Jednocześnie wskazać należy, że poniesione przez stronę skarżącą opłaty celne za wyżej wymieniony pojazd nie zmieniło niczego w prawnej kwalifikacji tego przedmiotu jako odpadu sprowadzonego do Polski z naruszeniem przepisów u.m.p.o. Wszystko to dowodzi, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotu (pojazdu) będącego odpadem przez skarżącego winno być poprzedzone zgłoszeniem właściwemu organowi. Zaś przywiezienie odpadu bez dokonania zgłoszenia - co miało miejsce w sprawie - kwalifikowane jest jako nielegalny obrót odpadem, sankcjonowany nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 50 000 do 300 000 zł.

Sąd zauważa, że nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, co także prawidłowo uczynił organ odwoławczy, poprzez naruszenie art. 32 ust. 1, art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. polegające na uznaniu, iż istnieją podstawy do nałożenia kary administracyjnej. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, iż karę pieniężną nakłada się na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Zatem jego konstrukcja obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, a więc na każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały nielegalnie przemieszczone odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o.). W myśl art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 "nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym, właściwym organom, zgodnie z tym rozporządzeniem. Przemieszczenie odpadów dokonane bez stosownego zgłoszenia, określa się mianem nielegalnego, bez względu na intencje (zamiar) strony. W stanie objętym zakresem regulacji art. 32 ust. 1 u.m.p.o. kara stosowana jest automatycznie, tutaj wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutu skargi odnośnie naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. wskazać należy, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2013 r., którą uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja ta nie stanowiła merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia kary pieniężnej na skarżącą Spółkę w trybie art. 32 ust. 1 ustawy u.m.p.o. w odniesieniu do odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu. Umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na to, że zostało wszczęte w stosunku do osób niebędących odbiorcami odpadu, ponieważ odbiorcą była spółka K. – Sp. j., a nie osoby fizyczne, czyli [...] i [...]. Organ wydając powyższą decyzję nie dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, która byłaby rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.

Według strony skarżącej wydanie dwóch decyzji nakładających dwie kary po 50.000 zł każda, narusza art. 62 K.p.a. w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35 rozporządzenia nr (WE) 1013/2006 przemieszczenie odpadów dokonane bez zastosowania właściwej procedury lub z naruszeniem określonych przepisów, stanowi przemieszczenie nielegalne. Wskazany pojazd objęty niniejszym przemieszczaniem był przedmiotem przemieszczania z USA do Polski, na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 2 października 2009 r. Przemieszczenie ww. pojazdu jako odpadu, odbyło się bez dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów i z tego względu stanowiło nielegalne przemieszczanie w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit a ww. rozporządzenia. Dlatego wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest obowiązany, na mocy art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wszcząć postępowanie administracyjne w stosunku do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy obliguje organ w nim wskazany do wszczęcia takiego postępowania w każdym przypadku, gdy doszło do nielegalnego sprowadzenia odpadów bez dokonania zgłoszenia.

Należy zauważyć, że pojazd marki [...], objęty innym postępowaniem [...] Inspektora Ochrony Środowiska oraz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, był przedmiotem przemieszczania z USA do Polski w innym czasie, tj. w dniu 1 marca 2010 r., dokonanym na podstawie innego zgłoszenia celnego i przemieszczany w innej jednostce transportowej (kontenerze) niż pojazd marki [...] objęty niniejszym postępowaniem. Wskazać należy, że zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, były to przemieszczenia nielegalne zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jednak były to dwa odrębne transporty, z których każdy z osobna winien być poprzedzony zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. W takiej sytuacji, w przypadku każdego z powyższych zdarzeń prowadzone były odrębne postępowania w trybie przepisów art. 25 i 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co skutkowało wszczęciem dwóch odrębnych postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Sąd podziela stanowisko organu, że nałożenie na skarżącą Spółkę jednej decyzji ustanawiającą karę pieniężną w wysokości 50.000 zł obejmującą łącznie działanie Spółki jako odbiorcy odpadów w postaci dwóch pojazdów, będących przedmiotem dwóch odrębnych nielegalnych przemieszczeń byłoby działaniem organu sprzecznym z obowiązującymi przepisami prawa.

Stosownie do treści art. 107 § 1 i § 3 K. p. a. w związku z art. 11 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz dowody, którym odmówił wiarygodności. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi, gdy organ działa w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, w badanej sprawie, organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie odpowiada dyspozycji przepisu art. 107 § 3 K.p.a w związku z art. 11 K.p.a. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji - mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, a także w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu - doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości stanowi odzwierciedlenie stanu faktycznego w związku z powyższym nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.