Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1001/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2, art. 29 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 123
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 K.p.a. nałożył na M.S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej z wyszczególnieniem wykonanych robót, dotyczącej robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...] na Osiedlu [...], w terminie do dnia [...]r.

Nadto organ I instancji wskazał, że ekspertyza winna odnosić się do prawidłowości wykonania robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej oraz wymaganiami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane i być sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego oraz wskazywać ewentualne roboty budowlane konieczne do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz zawierać obliczenia konstrukcyjne i wnioski związane ze zmniejszeniem zagłębienia ław fundamentowych, wpływającym na ich nośność.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu [...]r. wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej na [...] w sprawie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...]. Właścicielem lokalu użytkowego [...]jest M.S., zaś zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...]. W dniu [...]r. M.S. złożyła kserokopię pisma Starosty [...] z dnia [...], w którym nie wniesiono sprzeciwu do robót budowlanych, związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy (Kancelarię Prawniczą), w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...] wraz z załącznikami, tj. dokumentacją projektową obejmującą zakres ww. robót budowlanych i oświadczyła, że wszelkie prace adaptacyjne wykonała zgodnie z przedłożoną dokumentacją. M.S. oświadczyła również, że w jednym z dwóch pomieszczeń, zgodnie z zaleceniem, pogłębiła posadzkę o ok. [...] cm, nie odsłaniając fundamentów, w istniejących ścianach nie wykonywała otworów drzwiowych, ani okiennych oraz nie wymieniała istniejących ościeżnic, nie wymieniała również drzwi zewnętrznych do lokalu, natomiast schody zewnętrzne były istniejące. Zgodnie z przedłożonym załącznikiem nr [...] (do pisma [...] j.w.), określonym jako ekspertyza opiniodawcza pod kątem możliwości zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnicznych na biuro wynika, że w pomieszczeniu oznaczonym nr [...] (biuro) należy obniżyć poziom posadzki o [...] cm poprzez: skucie istniejącej posadzki na głębokości ok. [...] cm, wykonanie [...] cm warstwy z chudego betonu ([...]), ułożenie izolacji wodoodpornej, wykonanie podkładu grubości [...] cm z betonu [...] oraz ułożenia płytek terakota. Również w załączniku nr [...] do wyżej wymienionego pisma, tj. projekcie budowlanym wykonanym przez inż. D.G. wskazano zakres robót budowlanych objętych zgłoszeniem, obejmujący "obniżenie poziomu posadzki w pomieszczeniu, w którym będą przebywać ludzie".

Dalej organ podał, że pismem z dnia [...], strony zostały poinformowane o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...], zrealizowanych na postawie zgłoszenia

z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym na dzień

[...] r. wyznaczone zostały oględziny, których jednak nie przeprowadzono, ponieważ nie udostępniono przedmiotowego lokalu do oględzin.

Organ I instancji analizując zgromadzone w sprawie dowody uznał, że

w ramach adaptacji pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...] wykonane zostały roboty budowlane polegające na obniżeniu posadzki (wg projektu o [...]cm, zaś M.S. oświadczyła, że roboty wykonano zgodnie z projektem) w jednym z pomieszczeń piwnicznych, w celu dostosowania jego wysokości do obowiązujących przepisów. W wyniku tych prac zmianie uległa kubatura budynku. Wykonane roboty nie były zatem robotami remontowymi (polegającymi w myśl art. 29 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane obowiązkowi zgłoszenia we właściwym organie), gdyż nie stanowiły odtworzenia stanu pierwotnego z uwagi na zmianę wysokości jednego z pomieszczeń w taki sposób, że spowodowało to ingerencję w elementy konstrukcyjne budynku (zmiana warstw konstrukcyjnych posadzki na gruncie, zmiana schematu statycznego pracy fundamentów na skutek jednostronnego zmniejszenia ich zagłębiania). Powyższy zakres robót wymagał zatem uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, dlatego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zastosowania przepisu art. 50 ust. 1 pkt. 3) ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na to, że roboty zostały zakończone - organ nie wydał postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Ze względu na fakt nieudostępnienia organowi nadzoru budowlanego lokalu do oględzin - nie było możliwości oceny faktycznego zakresu wykonanych robót, prawidłowości ich wykonania i stanu technicznego obiektu budowlanego w obrębie przedmiotowego lokalu. Ponadto, załączona do zgłoszenia ekspertyza nie uzasadnia w sposób wyczerpujący możliwości pogłębienia posadzki w pomieszczeniu piwnicy, brak jest bowiem wniosków z analizy statycznej fundamentów tj. czy spadek nośności fundamentów na skutek zmniejszenia ich zagłębienia ma wpływ (i jaki) na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu.

W zażaleniu na ww. postanowienie M.S. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie przepisów art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 i 77 K.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1

pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie orzekł termin wykonania obowiązku do dnia [...]r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Po przeanalizowaniu dokumentacji wraz z załącznikami, dostarczonej przez skarżącą do organu powiatowego, organ odwoławczy stwierdził, że:

1. w [...] r. ww. lokal składał się z pomieszczenia głównego, pomieszczenia pomocniczego i w.c. (akt notarialny Repertorium "[...].),

2. zakres projektu budowlanego zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na kancelarię adwokacką, sporządzonego przez inż. D.G. w [...] r., obejmuje projekt "adaptacji" pomieszczeń do nowej funkcji poprzez obniżenie poziomu posadzki w pomieszczeniu, w którym będą przebywać ludzie (biuro) - oznaczonego nr [...]na rys. nr [...] (inwentaryzacja pomieszczeń gospodarczych piwnicy). Na ww. rysunku uwidocznione są wydzielone ściankami rigipsowymi (zgodnie z oświadczeniem skarżącej) pomieszczenia: wiatrołapu oraz przedsionka do w.c. Ponadto w uwagach końcowych autorka opracowania wskazuje, iż wszelkie prace budowlane należy przeprowadzić zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, pod bezpośrednim nadzorem osoby posiadającej właściwe uprawnienia budowlane,

3. ekspertyza opiniodawcza pod kątem możliwości zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnicznych na biuro, sporządzona przez inż. D.G., posiadającą uprawnienia budowlane Nr [...] oraz legitymującą się zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego (kod identyfikacyjny [...]), aktualnym na dzień wykonania opracowania, wskazuje, że poziom posadzki znajduje się [...] powyżej górnej płaszczyzny ław fundamentowych. We wnioskach i zaleceniach autorka opracowania stwierdziła, iż istnieje możliwość zmiany sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń piwnicznych na działalność kancelarii prawnej pod warunkiem zwiększenia wysokości pomieszczenia przeznaczonego na biuro do min. [...]w świetle stropów i w związku z tym, należy obniżyć poziom posadzki na głębokości ok. [...], wskazując jednocześnie na układ warstw nowej posadzki oraz zaznaczając, iż roboty te powinny być prowadzone w odległości min. [...]cm od ścian, aby nie uszkodzić ław fundamentowych, a warstwę znajdującą się na odsadzkach fundamentu można pozostawić lub usunąć przy zachowaniu szczególnej ostrożności pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia.

Dalej organ odwoławczy przytoczył przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz stwierdził, że przepisy art. 29-31 ustawy Prawo budowlane nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż ww. wykonane przez skarżącą roboty budowlane, polegające na zmianie wysokości jednego

z pomieszczeń (biura) poprzez obniżenie posadzki, nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu robót budowlanych wyszczególnionych w tym przepisie. Wykonane roboty budowlane nie są również remontem, gdyż obniżenie posadzki w pomieszczeniu nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego.

W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] słusznie uznał, iż wykonane przez skarżącą ww. roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji

o pozwoleniu na budowę właściwego organu, a nie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania części obiektu. Tym bardziej, że na stronie [...] decyzji Nr [...]o warunkach zabudowy z dnia [...]r. (w wierszu od [...]góry), właściwy organ poinformował inwestora, iż winien wystąpić do [...] ze stosownym wnioskiem złożonym zgodnie ze wzorem ustalonym

w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę.

Nadto zarówno w projekcie budowlanym jak i w ekspertyzie inwestor został zobligowany do wykonywania przedmiotowych robót pod nadzorem osoby posiadającej właściwe uprawnienia budowlane. Oświadczenie skarżącej dotyczące prawidłowości wykonach robot budowlanych nie może być traktowane jak oświadczenie osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane do nadzorowania wykonanych robót budowlanych, gdyż skarżąca nie posiada właściwych uprawnień budowlanych.

Organ odwoławczy podał również, że załączona do zgłoszenia ekspertyza wskazuje na faktyczną możliwość obniżenia posadzki ze względów użytkowych, brak jest natomiast wniosków z analizy statycznej fundamentów tj. czy spadek nośności fundamentów na skutek zmniejszenia ich zagłębienia ma wpływ, a jeśli tak to jaki, na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. 1995 r. Nr 10, poz. 47) w § 8 ust. 2 stanowi iż wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyza techniczna w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - powinna w zależności od potrzeb dotyczyć także wymagań określonych w art. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. Zakres nałożonego obowiązku, precyzujący zawartość ekspertyzy, ma na celu wyjaśnienie, czy. wykonane roboty budowlane spełniają wymagania ww. art. 5. Wykonywanie robót budowlanych na podstawie ich zgłoszenia właściwemu organowi nie wymaga ustanowienia nadzoru (kierownik budowy, inspektor) - natomiast skarżąca wykonała roboty budowlane wymagające ustanowienia kierownika budowy, zatem budzi to wątpliwości, czy takie wykonanie, choć zgodnie z projektem jak twierdzi skarżąca, umożliwi utrzymanie właściwego stanu technicznego budynku z uwagi na możliwość naruszenia fundamentów oraz ścian konstrukcyjnych podczas wykonywania przez skarżącą przedmiotowych robót. Zasadnie więc organ powiatowy zażądał potwierdzenia zgodności wykonanych robót budowlanych z wymaganiami określonymi w art. 5 Prawa budowlanego z 1994 r.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że uprawnienia budowlane Nr [...]nadane w dniu [...]r. przez Urząd Wojewódzki w [...], inżynier budownictwa lądowego D.G. do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta, nie stanowią podstawy do wykonania przedmiotowej ekspertyzy, gdyż budownictwo spółdzielcze, z uwagi na posiadanie osobowości prawnej, nie stanowi budownictwa osób fizycznych. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 5 - do zgłoszenia należy m.in. dołączyć ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Dodatkowe wątpliwości organu odwoławczego wzbudził faktyczny zakres robót budowlanych wykonanych w trakcie przystąpienia do ich realizacji w świetle oświadczenia skarżącej iż "w istniejących ścianach przed remontem nie wykonywała otworów drzwiowych ani okiennych, nie wymieniała istniejących ościeżnic, nie wymieniała również drzwi zewnętrznych do lokalu,", jak również niezgodność

w opisie pomieszczeń lokalu wskazanych w akcie notarialnym ([...] r.) oraz

w projekcie budowlanym (rys. nr [...] - inwentaryzacja-pomieszczenia gospodarcze piwnicy).

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle powyższych ustaleń,

w tym głównie z uwagi na uniemożliwienie przez skarżącą dokonania oględzin przedmiotowego lokalu przez organ powiatowy w zakresie: oceny faktycznego zakresu wykonanych robót, prawidłowości ich wykonania i stanu technicznego obiektu budowlanego w obrębie przedmiotowego lokalu, organ powiatowy słusznie powziął wątpliwości w ww. zakresie, a nie jak wskazuje skarżąca - na podstawie danych podanych w piśmie pełnomocnika Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w nowym składzie osobowym, i nie był w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje - rozstrzygnąć istniejących wątpliwości w tym zakresie, tym bardziej, że skarżąca wykonała roboty budowlane objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia właściwego organu bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, do czego zobligowana była zapisami zarówno w projekcie budowlanym jak i w ekspertyzie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M.S. wnosi o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], w całości oraz uchylenie w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]nr [...] oraz umorzenie postępowania przed Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w [...] jako bezprzedmiotowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, iż wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa tj.:

1. art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez przyjęcie przez organ, iż organ powziął uzasadniona wątpliwość co do stanu technicznego budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, stanowiący własność skarżącej, a ponadto poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku de facto sporządzenia inwentaryzacji robót, pomimo iż organ zarówno dokumentacją projektową jak również powykonawczą inwentaryzacją dysponuje. Żadne roboty naruszające statyczność fundamentów tego budynku wielorodzinnego nie zostały wykonane a przeglądy techniczne budynku przeprowadzane każdego roku , nie zawierają żadnych informacji aby jakiekolwiek wątpliwości techniczne stan tego budynku rodził. Nagle zatem zupełnie bezpodstawnie organ na podstawie danych podanych w piśmie pełnomocnika Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w nowym składzie osobowym powziął wątpliwość co do stanu technicznego budynku wielorodzinnego z uwagi na roboty wykonane prawie dziesięć lat temu i nie mające nic wspólnego z ingerencją w kwestię fundamentów , czy też elementów konstrukcyjnych tego budynku;

2. art. 7 K.p.a. - gdyż koszt sporządzenia ekspertyzy jest na tyle duży, że środki ewentualnie przeznaczone na jej wykonanie wystarczyłyby na zakup innego lokalu tej wielkości i o tych parametrach. Obciążanie skarżącej kosztami ekspertyzy, która jest całkowicie zbędna narusza interes społeczny oraz słuszny interes obywatela.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że dokonała adaptacji pomieszczenia piwnicznego na lokal użytkowy, spełniając wszelkie wymogi budowlane, a organ nie wniósł sprzeciwu albowiem w zakresie faktycznie wykonanych robót nie było robót, które wymuszałyby obowiązek pozwolenia na budowę. Przedkładała sporządzane dokumenty do kompetentnych organów (Wydziału Architektury i Urbanistyki) i te organy uznały, iż wystarczy forma nie zgłoszenia sprzeciwu, a nie pozwolenia na budowę. Gdyby organy wydały pozwolenie na budowę, w ramach takiej procedury, wykonałaby adaptację. Wszelka dokumentacja bowiem niezbędna do wydania pozwolenia na budowę, była sporządzona. Kompletem dokumentacji, w tym zakresie organ dysponuje, jak również dodatkowo organ wykonał kserokopię niektórych dokumentów użyczonych przez skarżącą. Organ dysponuje zatem zarówno opinią urbanistyczną, projektem budowlanym, dokumentacją inwentaryzacyjną przed wykonaniem i powykonawczą, projektami instalacji i doprowadzenia mediów. Dokumentacja i prace wykonane, tak naprawdę mieszczą się w kategoriach szeroko rozumianego remontu pomieszczenia albowiem, jak przyjęto w orzecznictwie odtworzenie zasilenia pomieszczenia w media, mieści się w pojęciu remontu.

Z dokumentów, którymi dysponuje organ (a prace wykonane zostały na przełomie [...]r.) wynika iż brak w ramach specyfikacji robót "dobudowania ścian, czy też wykucia ościeżnic w ścianach nośnych". Wykonano bowiem podział pomieszczeń ścianami rigipsowymi, a ościeża w ścianach nośnych pozostawiono i wykorzystano

w istniejącym kształcie. Również schody zewnętrzne i wejście do budynku pozostawiono w istniejącym kształcie. Jedno z pomieszczeń pogłębiono, ale bez ingerencji w zagłębienie ław fundamentowych (ponadto na przestrzeni [...]m²), co

w odniesieniu do całej kubatury budynku, co do zasady nawet w innej sytuacji faktycznej, jest oczywistym dla laika, iż nie ma żadnego wpływu na obliczenia konstrukcyjne. Przez wszystkie lata nigdy żaden przegląd techniczny budynku nie wykazał aby budynek z jakichkolwiek względów był w złym stanie technicznym.

Skarżąca wyjaśniła również, że kilkakrotnie organ powiadamiał ją o chęci dokonania oględzin lokalu wewnątrz wraz z przedstawicielami Spółdzielni. Pracownik Nadzoru Budowlanego stawiał się wraz z bliżej nieokreśloną liczbą osób, które twierdziły, że są przedstawicielami Spółdzielni i będą oglądać przedmiotowy lokal. Właściciel nie wyraził zgody na oględziny lokalu w ten sposób. Pracownik Nadzoru Budowlanego nie panował nad zgromadzonym tłumem osób. Doszło do wykserowania tym osobom dokumentacji projektowej lokalu sporządzonej na wyłączny koszt Kancelarii oraz innych prywatnych dokumentów Kancelarii, gdzie organ I instancji oświadczył pisemnie, że to nie jego pracownik wykserował i powielił osobom trzecim te dokumenty. Dokumentacja ta jednakże była w posiadaniu jedynie Kancelarii, Wydziału Urbanistyki oraz Nadzoru Budowlanego. Brak zatem możliwości aby z innego źródła dokumenty te wypłynęły.

W dalszej części skargi przytoczono szereg tez orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących stosowania przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze .zm.) - zwanej dalej jako P.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis

art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r.

Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – dalej ustawa, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego - w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - mogą nałożyć

w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony, a wręcz zobowiązany, do wydania postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie. Działania organu w tym trybie, zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten daje bowiem uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego, właścicieli przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając równocześnie podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną stron postępowania.

Mając na uwadze nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.

Na podstawie akt sprawy, w tym treści postanowień organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie, Sąd uznał, że zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy, nie jest wystarczający dla dokonanej przez te organy oceny, iż zaistniały "uzasadnione wątpliwości", co do jakości wykonanych robót budowlanych. Z akt sprawy wynika jedynie, że skarżąca wykonała roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania lokalu. Przy tym roboty te nie zostały wykonane samowolnie, co sugerują organy nadzoru budowlanego podając, że winny być one wykonane na podstawie pozwolenia na budowę, a nie na podstawie zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia, organy skupiły się na wykazaniu, że wykonane przez skarżącą roboty wymagały pozwolenia na budowę a w związku z tym wykonania ich pod nadzorem osoby posiadającej właściwe uprawnienia budowlane.

W tym miejscu należy wskazać, że wprawdzie przepis art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy przyznaje organom nadzoru budowlanego kompetencję do kontroli działań organów administracji architektoniczno-budowlanej, jednak żaden przepis nie upoważnia organów nadzoru budowlanego do przerzucania skutków wadliwych działań organów administracji architektoniczno-budowlanej na uczestników procesu budowlanego. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że nawet jeżeli Starosta [...] rozpatrując zgłoszenie skarżącej z dnia [...] r. w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia ogólnoużytkowego na lokal użytkowy, nie wnosząc sprzeciwu popełnił błąd, to w chwili obecnej wobec skarżącej nie może być prowadzone postępowanie w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Tymczasem z uzasadnień postanowień organów obu instancji wynika, że podstawą nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej

z wyszczególnieniem wykonanych robót, dotyczącej robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal usługowy

w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, było wykonanie tych robót bez pozwolenia na budowę. Stwierdzenie takie nie świadczy o jakości wykonanych robót budowlanych, w szczególności, że wykonane zostały nieprawidłowo.

O jakości wykonanych robót budowlanych nie świadczy również fakt ich wykonania z przekroczeniem zakresu wykazanego w zgłoszeniu.

Reasumując w ocenie Sądu w tej sprawie naruszając przepisy procedury administracyjnej organy nie wyjaśniły przesłanek, jakimi kierowały się w wydaniu postanowień. Art. 77 § 1 K.p.a. nakazuje zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenie. Brak wyjaśnienia podniesionych okoliczności spowodował wiec również naruszenie art. 81c ust. 2 ustawy

Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. W sprawie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a., a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a.