Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 855/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 2,  art. 34 par. 1 i par. 1a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 116, art. 150 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2009 r. spraw ze skarg W. W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi postanowieniami Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 18 i art. 34 § 1 i § 2 w związku z art. 33 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażaleń z dnia 21.10.2008r., utrzymał w mocy dwa postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].10.2008r. w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów wniesionych przez W. W. (powoływanego dalej jako "Skarżący") do postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr [...].

Jak wynika z akt spraw Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 24.09.2007r. oraz nr [...] z dnia 18.10.2007r. wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W..

Podstawą wystawienia powyższych tytułów wykonawczych była decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 19.12.2006 r. o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe T. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz z dnia 7.12.2006r. o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe T. sp. z o.o. z W. z tytułu podatku VAT.

Organ egzekucyjny, działając na podstawie powyższych tytułów wykonawczych, w trybie art. 72 § 1 u.p.e.a. zawiadomieniami z dnia 20.12.2007r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę zobowiązanego w T. sp. z o.o. w S.. Powyższe zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 7.01.2008r. W tym samym dniu zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia doręczono pracodawcy Skarżącego.

W dniu 11.01.2008r. Skarżący złożył zarzuty do prowadzonych postępowań egzekucyjnych i wniósł o ich umorzenie.

W uzasadnieniu wniesionych zarzutów, zobowiązany podniósł, iż postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne z uwagi na nieistnienie obowiązku, gdyż przeniesienie odpowiedzialności na członka zarządu spółki jest możliwe tylko w przypadku nie zgłoszenia w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości i bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz zawinieniu po stronie osoby zobowiązanej do dokonania powyższej czynności. W opinii Skarżącego organ podatkowy powyższych faktów nie udowodnił. Wyjaśnił, iż decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności nie zostały mu nigdy doręczone, a on sam nie brał udziału w postępowaniach podatkowych, prowadzonych w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki T. na członków zarządu, gdyż w tym okresie przebywał za granicą, na wyjeździe służbowym oraz w szpitalu. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedstawił zaświadczenia lekarskie potwierdzające pobyt w szpitalu i leczenie oraz pismo mające zaświadczyć o jego służbowym pobycie we Włoszech.

Ponadto Skarżący wyjaśnił, iż w czasie, kiedy pełnił funkcje członka zarządu spółki pracę świadczył w S., a sprawy finansowe przekraczały jego zakres obowiązków. W związku z tym, w jego opinii zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego.

Skarżący podniósł również, iż tytuł wykonawczy nr [...] oraz tytuł wykonawczy nr [...] nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 3 u.p.e.a., gdyż tytuł wykonawczy nie zawiera dowodu doręczenia upomnienia do zapłaty dochodzonej należności, co stanowi przesłankę do wniesienia zarzutu, o której mowa w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. W opinii Skarżącego, tytuł wykonawczy winien być zwrócony wierzycielowi, gdyż nie jest skierowany do organu egzekucyjnego, jakim jest naczelnik urzędu skarbowego.

Niezależnie od podniesionych zarzutów Skarżący wskazał, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie trwa postępowanie wszczęte jego skargą, w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przekazał wniesione zarzuty do wierzyciela celem zajęcia stanowiska.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., będący w sprawie wierzycielem, dwoma postanowieniami z dnia [...].02.2008r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia przedmiotowych zarzutów.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł zażalenia na powyższe postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniami z dnia [...].09.2008r. uchylił zaskarżone postanowienia organu pierwszej instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dwoma postanowieniami z dnia [...].10.2008r. orzekł o niedopuszczalności zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie w jakim Skarżący zarzuca błędne ustalenie przesłanek odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki T. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz o niezasadności zarzutów dotyczących niespełnienia wymogów zawartych w art. 27 § 3 w związku z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., oraz o niezasadności naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie, w jakim zobowiązany zarzuca nie doręczenie mu decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Ponadto Skarżący w uzasadnieniu naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskazał, iż do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia. Postanowienie powyższe doręczono stronie w dniu 18.10.2008 r.

Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami, Skarżący wniósł zażalenie, powtarzając zarzuty zawarte w poprzednim zażaleniu.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniami z dnia [...].03.2009r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z dnia [...].03.2009 r.

Skarżący podniósł w uzasadnieniu skarg, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie dokonał kontroli instancyjnej prawidłowości stanowiska organu podatkowego, gdyż nie ustosunkował się do zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy dopuścił się tym samym naruszenia art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., powoływanej w dalszej części jako "O.p.")i niesłusznie nie uwzględnił argumentacji o wyłączeniu Skarżącego z prowadzenia spraw finansowych spółki T. z uwagi na pełnienie przez niego funkcji dyrektora ds. technicznych w S. i braku wglądu w dokumentację finansową Spółki. Za sprawy finansowe byli zaś odpowiedzialni inni członkowie zarządu, wobec których egzekucja nie jest prowadzona.

Ponadto, w opinii Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej nie wskazał, w jakim postępowaniu podnoszone przez niego zarzuty były rozpatrywane, a jedynie dokonał gołosłownego wyliczenia toczących się niegdyś postępowań, bez przytoczenia konkretnych zarzutów. W związku z tym Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 116 O.p. członkowie zarządu spółki nie odpowiadają za jej zobowiązania podatkowe, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości wniesiony został we właściwym czasie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. W opinii Skarżącego zwrot "we właściwym czasie" użyty przez ustawodawcę w powyższym przepisie miał zapewnić elastyczność ocen przez uwzględnienie konkretnych okoliczności każdego przypadku, czego zaniechano w powyższej sprawie i zinterpretowano przepis odmiennie od celu jaki on spełnia.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organów podatkowych, iż dowód doręczenia upomnienia dołącza się do tytułu wykonawczego, nie zaś do odpisu tytułu wykonawczego. W opinii Strony, stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Nie wskazanie takowych przepisów narusza art. 217 § 1 pkt 4 O.p.

Skarżący zarzucił również, organom podatkowym, iż wadliwie stosują art. 148 i 149 O.p. przyjmując, iż w przedmiotowej sprawie skutecznie dokonano doręczenia zastępczego. Fikcje doręczenia można w opinii strony skutecznie zastosować, jeżeli u jej podstawy spoczywa założenie, że co do zasady adresat może uzyskać dokument doręczony zastępczo, i może się z nim zapoznać, jednak z przyczyn leżących po jego stronie. W przedmiotowej sprawach Skarżący nie mógł tego uczynić z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania z uwagi na ciężką chorobę.

Niesłusznym jest również, zdaniem Skarżącego, uznanie za nieuzasadniony zarzutu wszczęcia egzekucji przed rozpatrzeniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w myśl bowiem art. 33 pkt 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, dlatego też zasady ekonomiki postępowania nakazują uwzględnienie faktu wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż w razie jego uwzględnienia wywoła sytuację wskazaną w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Zgodnie z art. art. 34. § 1 u.p.e.a zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z kolei według § 1a art. 34 cyt. ustawy, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Skarżący swoje zarzuty oparł na tym, że istnieje błąd, co do osoby zobowiązanego, ponieważ jak dowodzi, to nie on zajmował się sprawami finansowymi w T. sp. z o.o., za której zobowiązania podatkowe obecnie ponosi odpowiedzialność. Powoływał się także na art. 116 O.p. odnośnie złożenia we właściwym czasie wniosku o upadłość. Ponadto skarżący zarzucał brak dołączenia do odpisu tytułu wykonawczego upomnienia oraz brak doręczenia, decyzji przenoszących odpowiedzialność za zobowiązania T. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych jako płatnika i podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego organ egzekucyjny niezasadnie także egzekwował należności, pomimo złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy zgodzić się z organem będącym wierzycielem, który wskazuje, że błąd co do zobowiązanego ma miejsce wtedy, kiedy zachodzi rozbieżność, co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanego w orzeczeniu stanowiącym podstawę wystawienia tytułu i w tytule wykonawczym, (wyrok NSA z 29 grudnia 1998 r. sygn. 2801/07). Takich rozbieżności nie ma w niniejszej sprawie. Nie ma rozbieżności co do osoby zobowiązanego wskazanego w decyzjach przenoszących odpowiedzialność za zobowiązania T. sp. z o.o. i tytułach wykonawczych. Zarówno jedne jak i drugie wskazują imię i nazwisko skarżącego.

Z kolei, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a). Takie właśnie postanowienia w zakresie tych zarzutów wydał w tej sprawie wierzyciel, jako, że kwestia przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania T. Sp. z o.o. była badana w postępowaniu przed Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w W. w sprawie odpowiedzialności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług, a także przed Dyrektorem Izby Skarbowej w W., Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym. A zatem w postępowaniu egzekucyjnym nie można rozstrzygać ww. kwestii odnośnie istnienia przesłanek w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania osób trzecich. Wierzyciel nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 7 grudnia 2000 r., III SA 1902/99 niepubl.).

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu nie doręczenia decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki T. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, Sąd stwierdza, że zastępcze doręczenie tej decyzji dokonane zostało w sposób prawidłowy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...].12.2006 r. nr [...], wysłana na prawidłowy adres skarżącego awizowana była po raz pierwszy w dniu 29.12.2006r. Informacja o tym fakcie odnotowana została przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Powtórne awizowanie przesyłki dokonano w dniu 08.01.2007r. Z powodu nie odebrania przesyłki z urzędu pocztowego, przesyłkę w dniu 15.01.2007r. odesłano do nadawcy. Wobec powyższego prawidłowo organ uznał, iż decyzja z dnia [...].12.2006r. została doręczona w sposób, o którym mowa w art. 150 § 2 O. p w dniu 12.01.2007 r.

Nie sposób zgodzić się także z zarzutem braku dowodu doręczenia upomnienia w tytule wykonawczym nr [...] i [...]. Z akt sprawy wynika, iż wierzyciel dołączył dowody doręczenia upomnień. Zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Brak jest natomiast podstaw do dołączenia powyższego dowodu do odpisu tytułu wykonawczego, doręczanego zobowiązanemu. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż wbrew opinii skarżącego, upomnienia poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] i [...] zostały doręczone skarżącemu osobiście odpowiednio w dniu 11.09.2007r. i 28.02.2007 r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wszczęcia egzekucji przed rozpatrzeniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania spółki T. w podatku dochodowym od osób fizycznych skarżący takiego wniosku nie składał.

Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności z tytułu podatku od towarów i usług wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 pkt 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Wobec tego wstrzymanie wykonania decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego spełniałoby przesłankę podniesienia tego zarzutu. Brak jest natomiast podstaw dla uznania, iż samo wniesienie o wstrzymanie wykonania tej decyzji wywoła skutek w postaci odstąpienia od egzekucji. Wobec tego sam fakt nie rozpatrzenia przez organy podatkowe wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być podstawą do uznania za uzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest więc zobowiązany do rozpatrzenia zarzutu przyjmując hipotezę, iż wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji zostaną rozpatrzone zgodnie z intencją wnioskodawcy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.