Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 72/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia NSA del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy S. a P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie dwóch drzew z działki [...] i jednego drzewa z działki [...] postanawia: wskazać P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. S. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania zezwolenia na usunięcie dwóch drzew z działki [...] i jednego drzewa z działki [...], położonych przy [...], poprzez wskazanie P. jako organu właściwego do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 83a ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku S. wskazał, że przedmiotowe drzewa rosną na działkach nr [...] na terenie wpisanym do rejestru zabytków [...]. Fakt ten potwierdza decyzja [...] w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków o treści [...].

W odpowiedzi na wniosek P. wniósł o wskazanie S. jako organu właściwego w sprawie. W ocenie K. działki nr [...] nie są objęte żadną z form ochrony zabytków o jakiej mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. nie są indywidualnie wpisane do rejestru, nie są położone w obrębie wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego ani na obszarze wpisanego do regestru zabytków [...]. Dalej organ wyjaśnił, że sam [...] jest wpisany do rejestru zabytków, ale nie jedną decyzją, a dwiema – decyzją z dnia [...] i decyzją z dnia [...]. Żadna z tych decyzji nie posiada załącznika graficznego zakreślającego granice ochrony. Co więcej decyzja z [...]r. nie określa granic "otoczenia krajobrazowego i roślinnego", a zatem udowodnienie właściwości P. wobec nieokreślenia granic tego otoczenia nie jest możliwe. Z ww. decyzji wynika, że [...] wpisanego do rejestru zabytków nie zostały wymienione w sentencji decyzji, nie są dziełem człowieka, ale częścią przyrody. Działki zaś znajdują się na obszarze niewpisanym do rejestru ([...]) ponieważ rzeka nie jest elementem [...]. Fakt powiadania przez [...] nie jest z urzędu okolicznością przemawiającą za uznaniem tego [...]. Jak wynika z treści decyzji [...] tworzy zespół budowli i urządzeń oraz przynależnych do nich [...], a nie [...].

Natomiast kwestia uznania obiektu za pomnik historii nie ma odniesienia do kompetencji wnioskodawcy w przepisach wykonawczych, bowiem wojewódzki konserwator zabytków nie posiada żadnych kompetencji w odniesieniu do pomników historii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż żaden z organów nie uznaje się za właściwy do załatwienia wniosku B. o wydanie zezwolenia na usuniecie trzech drzew z działek nr [...], położonych przy [...].

Zgodnie z treścią art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody "zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków". Natomiast przepis art. 90 ust. 1 ustawy stanowi, że czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta.

Podkreślenia w tej sprawie wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 19 października 2015 r. w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. akt II OPS 3/15 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przyjęto, że zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) jest wojewódzki konserwator zabytków. W uchwale tej wskazano, iż na skutek nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, dokonanej art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045), dotychczasowa norma prawna zawarta w art. 83 a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, w niezmienionym brzmieniu stała się częścią innej jednostki redakcyjnej tej ustawy. Obowiązujący od dnia 28 sierpnia 2015 r. art. 83 a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody otrzymał bowiem brzmienie: "Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków- wojewódzki konserwator zabytków". Treść tego artykułu wskazuje, że zachowana została tożsamość normatywna powołanych przepisów. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że o właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew, którego dotyczy wniosek, znajduje się na nieruchomości objętej ochroną konserwatorską, a nie to, czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. W przepisie art. 83 a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie posłużono się określeniem "drzewa lub krzewy wpisane do rejestru zabytków", lecz "drzewa lub krzewy z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków". Ustawodawca nie uzależnia zatem właściwości rzeczowej wojewódzkiego konserwatora zabytków od tego, czy drzewo (krzew) zostało wpisane do rejestru zabytków, w szczególności nie wskazuje, że musi się odznaczać ono tymi samymi cechami co chronione prawem zabytki. Oznacza to, że wojewódzki konserwator zabytków powinien rozpatrzyć wniosek o usunięcie drzewa (krzewu), bez względu na to, czy drzewo lub krzew przedstawia jakiekolwiek wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, istotne znaczenie ma natomiast to, czy znajduje się na terenie takiej nieruchomości, która objęta jest ochroną konserwatorską.

Niekwestionowane w sprawie jest twierdzenie S., że drzewa objęte wnioskiem znajdują się na nieruchomościach ([...]) położonych przy [...]. Wpis do rejestru zabytków [...] obejmującego swym zasięgiem nieruchomości na których posadowione są sporne drzewa jest w świetle ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wystarczającym dla przyjęcia, że dokonanie na obszarze tych nieruchomości wycinki drzew wymaga uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.