Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 391/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 187 § 1 i § 2, art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 377/07 w zakresie uzupełnienia wpisu od skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego postanawia: 1) uchylić zaskarżone zarządzenie; 2) sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2007 r., sygn. akt I FZ 391/07 poprzez zastąpienie wskazanej w nim daty "13 czerwca 2007 r." jako daty wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie prawidłową datą wydania tegoż zarządzenia, tj. "12 czerwca 2007 r."


UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 377/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wezwał skarżącego do wykonania zarządzenia z 20 kwietnia 2007 r. i uzupełnienia wpisu w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 12 lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł pismem z 16 marca 2007 r. wspomnianą skargę określając w niej wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 48.206 zł.

Kwota 48.206 zł wynika z decyzji organu podatkowego pierwszej i drugiej instancji, jest to kwota zobowiązania podatkowego ustalona przez organ pierwszej instancji za poszczególne miesiące 2005 r., z czego do uiszczenia na rachunek organu podatkowego pozostało podatnikowi 17.714 zł.

19 kwietnia 2007 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej na skargę podatnika, w której to odpowiedzi wartość przedmiotu zaskarżenia została określona w wysokości 17.714 zł. Dyrektor wyjaśnił przy tym, że jest to kwota wynikła z różnicy pomiędzy wykazanymi w deklaracjach VAT-7 wielkościami zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2005 r. a wielkościami zobowiązania podatkowego za te okresy określone w decyzji przez organ pierwszej instancji.

Zarządzeniem z 20 kwietnia 2007 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1447 zł stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Skarżący odebrał wezwanie 26 kwietnia 2007 r. 2 maja 2007 r. wysłał pismo, w którym sprostował wartość przedmiotu sporu na kwotę 17.714 zł uzasadniając poprzednio podaną wartość pomyłką. Ponadto tym samym pismem złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (PPF) poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem referendarza WSA z 17 maja 2007 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, dlatego skarżący uiścił wpis, ale w wysokości 532 zł, czyli od kwoty 17.714 zł. W piśmie z 6 czerwca 2007 r., do którego dołączył dowód wpłaty z 5 czerwca 2007 r., skarżący ponownie wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 17.714 zł.

Przewodniczący Wydziału WSA w Lublinie zarządzeniem z 12 czerwca 2007 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu do wysokości 1447 zł.

Skarżący złożył zażalenie na to zarządzenie wnosząc o jego uchylenie, na uzasadnienie czego powołał się na sprostowanie wartości przedmiotu zaskarżenia, które dokonał pismem z 2 maja 2007 r.

Postanowieniem z 17 września 2007 r., sygn. akt I FZ 391/07 Naczelny Sąd Administracyjny odroczył rozpoznanie niniejszej sprawy w związku z przedstawieniem składowi siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości o następującej treści: "Czy w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi cała kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, czy też tylko ta jej część, która została zakwestionowana w skardze?"

28 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu Sędziów po rozpoznaniu przekazanego zagadnienia prawnego podjął następującą uchwałę: "w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze" (sygn. akt I FPS 7/07).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 187 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie związany jest uchwałą podjętą przez skład siedmiu Sędziów, a zaprezentowany w niej pogląd ma w dalszym toku postępowania moc bezpośrednio wiążącą.

W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na argumenty, będące podstawą wyrażonego w niej poglądu. Między innymi Sąd podkreślił, iż z przepisów p.p.s.a. wynika, że to osoba wszczynająca spór z organem administracji publicznej wskazuje w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia, zatem strona najlepiej orientuje się w przedmiocie tego sporu i potrafi określić jego właściwe granice poprzez wskazanie tej wartości. Wiąże się to z koncepcją "długu" podatnika (jaki stanowi zobowiązanie podatkowe), który stanowi przesłankę odpowiedzialności. Spór bowiem może dotyczyć jedynie części decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Ponadto Sąd uznał, że ustalenie zbyt wysokiego wpisu sądowego w sprawach administracyjnych może uniemożliwić realizację prawa do sądu wynikającego z art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, na co również zwrócił uwagę w swoim orzecznictwie Europejski Trybunału Sprawiedliwości. Trybunał Konstytucyjny rozważając podobne zagadnienie podkreślił dodatkowo w wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, że wysokość wpisu wpływa również na wysokość wynagrodzenia fachowego pełnomocnika i wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. W związku z tym ustalenie nadmiernych kosztów może stanowić istotną barierę w możliwości skorzystania z prawa do składania środków zaskarżenia i korzystania z profesjonalnej pomocy pełnomocnika.

Skoro, jak wynika ze wskazanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko kwestionowana część należności pieniężnej, a skarżący co do tej części uiścił należny wpis, to jego zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem podstaw do żądania uzupełnienia przedmiotowej opłaty sądowej.

Z tego względu oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a.