Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 129/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski Sędzia NSA Ewa Kwarcińska Protokolant Claudia Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2002 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 129/03

U z a s a d n i e n i e

Pismem z dnia 06.09.2002 r. R. J. wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwolnienie płatnika -A Sp. z o.o. z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w miesiącach: październik, listopad i grudzień 2002 r. w kwocie 5.995 zł. Prośbę uzasadniono poniesionymi w 2002 r. wydatkami na nabycie i wykończenie lokalu mieszkalnego.

Do wniosku podatnik załączył: zaświadczenie płatnika z dnia 06.09.2002 r. o wysokości wynagrodzenia brutto, potrąconych składkach emerytalno-rentowych, zdrowotnych oraz zaliczce na podatek dochodowy za ostatnie 3 m-ce, 2 faktury na udokumentowanie zakupu mieszkania na łączną kwotę 14.863,86 zł, 10 faktur na kwotę 15.180,95 zł dokumentujących wykończenie lokalu mieszkalnego, protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25.06.2002 r. z przekazania przez Spółkę B, R. J. lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] akt notarialny z dnia 29.08.2002 r. rep. A nr [...] - umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży oraz ustanowienia hipoteki przez M. B. występującego w imieniu B na rzecz R. J. oraz schemat pomieszczeń znajdujących się w piwnicy i na I piętrze budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...].

Podstawę prawną rozpatrzenia wniosku podatnika stanowił przepis art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), w myśl którego organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

W oparciu o przedłożone przez R. J. dokumenty Urząd Skarbowy ustalił, że faktury dotyczące wydatków na zakup lokalu mieszkalnego w kwocie 14.863,86 zł dotyczą nabycia pomieszczenia przynależnego jakim jest garaż i nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy, ponieważ nie są wydatkami mieszkaniowymi, których celem jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

W związku z tym uznano, że powyższy wydatek nie podlega odliczeniu od podatku na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.).

Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że nie stanowią podstawy do zwolnienia płatnika z poboru zaliczek na podatek udokumentowane fakturami wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego, poniesione przez stronę w 2002 r., bowiem dotyczą innego tytułu wymienionego w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.b-f aniżeli ten, do którego podatnik nabył prawa w 2001 r.

W tym zakresie zwrócono uwagę na zapis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 134 z 2001 r., poz. 1509) - zgodnie z którym podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cele określone w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.b-f ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01.01.2002 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie, prawo do odliczania od podatku dalszych wydatków na kontynuację danej inwestycji poniesionych od dnia 01.01.2002 r. do dnia31.12.2004 r.

Zdaniem Urzędu Skarbowego treść tego przepisu skutkuje tym, że skoro strona w latach 1997-2001 dokonała odliczeń od podatku wydatków na zakup nowo wybudowanego lokalu mieszkalnego, to w latach następnych podatnikowi przysługuje prawo odliczenia od podatku wydatków poniesionych jedynie z tego samego tytułu, z którego dokonywał odliczeń w poprzednich latach, tj. na nabycie lokalu mieszkalnego.

Mając na uwadze powyższe Urząd Skarbowy decyzją Nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu wniosku R. J. z dnia 06.09.2002 r. odmówił zwolnienia płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2002 r.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku strony z dnia 30.10.2002 r. Urząd Skarbowy w związku z udokumentowaniem przez R. J. wydatków na modernizację lokalu mieszkalnego po jego nabyciu na własność - zwolnił płatnika A Sp. z o.o. z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy do dnia 31.12.2002 r. w części podlegającej odprowadzeniu do Urzędu Skarbowego tj. w kwocie 2.914,54 zł.

R. J. nie zgadzając się z pierwszą z wymienionych wyżej decyzji pismem z dnia 21.11.2002 r. złożył od niej odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji podatnik zarzucił:

- nie wyjaśnienie na piśmie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej);

- łamanie zasad praworządności przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw podatkowych;

- obrazę prawa materialnego polegającą na niewłaściwej interpretacji i błędnym zastosowaniu przepisów regulujących kwestie ponoszenia wydatków na własne cele mieszkaniowe oraz błędnej interpretacji art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 134 z 2001 r., poz. 1509).

Powołując się na treść art. 2 ust. 1, 4-5 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.) podatnik zwrócił ponadto uwagę, że do lokalu mogą przynależeć jako jego części składowe pomieszczenia, choćby nawet bezpośrednio do niego nie przylegały, a w szczególności: piwnice, strych, komórka, garaż, zwane pomieszczeniami przynależnymi. Zdaniem strony zakwestionowane wydatki spełniają te wymogi, ponieważ nabyte przez podatnika pomieszczenia przynależne (garaż) jako jego części składowe służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jego właściciela. Treść decyzji organu pierwszej instancji wskazuje w opinii strony, że przepisy prawa interpretuje on dowolnie przy zastosowaniu tzw. prawa powielaczowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego.

Pismem z dnia 20.01.2003 r. R. J. złożył skargę na powyższą decyzję Izby Skarbowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.

Skarżący w skardze zarzucił:

1) nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania stron;

2) naruszenie zasady praworządności przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy podatnika;

3) naruszenie wynikającego z art. 234 Ordynacji podatkowej zakazu orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony;

4) nieuwzględnienie i nieprzestrzeganie przez organ odwoławczy zasad współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 Kodeksu cywilnego;

5) obrazę prawa materialnego polegającą na niewłaściwej interpretacji i błędnym zastosowaniu przepisów regulujących kwestię ponoszenia wydatków na własne cele mieszkaniowe oraz błędnej interpretacji art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 134 z 2001 r., poz. 1509) w związku z przepisem art. 2 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.) oraz nieprzestrzeganiem przepisów ustawy z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U.

z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, z późn. zm.) w zakresie interpretacji zasady rękojmii wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne zgodnie ze swoimi kompetencjami orzekają o zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującym prawem.

W niniejszej sprawie uznano, że decyzja Izby Skarbowej prawo narusza.

Zatem złożoną na nią skargę należało uznać za niezasadną.

Zgodnie z art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) - organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek - jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

Literalne brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że organ podatkowy może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek. Oznacza to uprawnienie organu podatkowego wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia (organ podatkowy może zatem wydać w okolicznościach wskazanych w tym przepisie decyzję zwalniającą płatnika z poboru zaliczek, jak i odmawiającą zwolnienia).

Powyższy przepis nie wprowadza żadnych szczególnych wymagań w zakresie podstaw zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania zaliczek. Wystarczy, że podatnik uprawdopodobni (brak tu obowiązku udowodnienia), iż pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

W okolicznościach tej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe w ramach uprawnień wynikających z art. 22 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa miały prawo do nie uwzględnienia żądania podatnika o zwolnienie płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy.

W oparciu o przedłożone przez skarżącego dokumenty Urząd Skarbowy ocenił bowiem, iż poniesione przez podatnika w 2002 r. wydatki nie są objęte ulgami mieszkaniowymi, a zatem nie były bezsporne.

Pamiętać bowiem należy, że przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie był wniosek strony o zwolnienie płatnika z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w m-cach: październik, listopad i grudzień 2002 r.

Nie było natomiast przedmiotem sprawy badanie prawidłowości odliczenia od podatku dochodowego za 2002 r. poniesionych przez podatnika wydatków mieszkaniowych.

W postępowaniu, którego istotą jest wniosek podatnika o zwolnienie płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy nie może być rozstrzygana kwestia związana z ustaleniem prawa do dokonania odliczeń od podatku. Ustalenie prawa do dokonania odliczeń ma decydujący wpływ na wymiar podatku, stąd też może być przesądzone jedynie w sprawie dotyczącej rozliczenia rocznego.

W sprawie, której przedmiotem jest zwolnienie płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy - uwzględnienie przez organ podatkowy żądania podatnika w tym zakresie dotyczyć może tylko takich wydatków, które w sposób niewątpliwy podlegają odliczeniu od podatku. Jeżeli natomiast jest sporne, czy wydatki mieszkaniowe będą miały znaczenie przy obliczeniu podatku za dany rok, a więc sporny jest ich charakter, zagadnienie to nie może być przedmiotem oceny w tej sprawie.

W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut strony, że organ odwoławczy naruszył powołane w skardze zasady: praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej), prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz przekonywania stron (art. 124 Ordynacji podatkowej). Nie można uznać bowiem, aby egzekwowanie przez organy podatkowe obowiązku płacenia podatków zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowiło o naruszeniu wskazanych zasad prawnych. Niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku nie stanowi o naruszeniu przez organ podatkowy cyt. wyżej przepisów prawa procesowego oraz łamaniu zasad praworządności przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw podatników.

Pozbawiony racji jest też zarzut naruszenia przez Izbę Skarbową wynikającego z art. 234 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa - zakazu wydawania przez organ odwoławczy w postępowaniu odwoławczym decyzji na niekorzyść odwołującej się strony.

Trudno też uznać za trafny zarzut skarżącego, aby została naruszona wynikająca z art. 5 Kodeksu cywilnego klauzula generalna zakazu nadużywania praw podmiotowych i zasad współżycia społecznego. Przedmiot niniejszej sprawy regulowany jest natomiast przepisami prawa podatkowego zawartymi w ustawie - Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe rozstrzygając indywidualną sprawę podatnika stosowały i przestrzegały zasad ogólnych postępowania podatkowego wyrażonych w przepisach art. 120-129 tejże ustawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wobec tego orzeczono o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy p.p.s.a.).