Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2095/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3 i ust 4.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakładającą na W. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w T. karę pieniężną wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] kwietnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej zespół pojazdów: samochód marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...]. Z protokołu kontroli wynika, że zespół pojazdów został zakupiony przez W. M.. Zespołem kierował R. S. W naczepie przewożone były dwa pojazdy osobowe: [...] należący do W. M. oraz [...] należący do kierowcy R. S. W protokole kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego oraz brak licencji na wykonywanie transportu drogowego. Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag.

R. S. przesłuchany jako świadek wyjaśnił, że prowadzi własną działalność gospodarczą jako kierowca. Wykonuje przejazd i wystawi za tę usługę fakturę dla W. M. Faktura będzie za świadczenie usług kierowcy. Nie jest zatrudniony na umowie o pracę u W. M. Zespół pojazdów został zakupiony przez W. M. Na naczepie są dwa samochody osobowe należące do kierowcy i do W. M. Po odprowadzeniu zespołu pojazdów do T. R. S. wróci swoim samochodem, który wiezie na naczepie.

W aktach znajdują się kopie francuskich dokumentów dotyczące zespołu pojazdów wystawione na nazwisko W. M.

W toku postępowania W. M. wyjaśnił, że nie zajmuje się transportem drogowym jest natomiast handlowcem. Zakupił we Francji kontrolowany zespół pojazdów. Francuski kontrahent dostarczył towar (zespół pojazdów) do granicy, zaś od granicy do T. zakupiony zespół pojazdów miał przyprowadzić R. S., któremu zlecił tę usługę. W. M. wyjaśnił, że towarzyszył przejazdowi własnym samochodem [...], jednak dostał ataku [...] i nie mógł dalej prowadzić samochodu. Dlatego jego samochód osobowy [...] został załadowany na naczepę, zaś on sam, ciężko chory wrócił do T. samochodem, który przywiózł kierowcę S. do granicy. [...] kierowcy S. został załadowany na naczepę samowolnie przez kierowcę i bez wiedzy W. M. W. M. dołączył do swego wyjaśnienia fakturę R. S. dla W. M. za przejazd kontrolowanym zespołem pojazdów oraz dokumentację medyczną dotyczącą choroby [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. M. karę pieniężną wysokości 8000zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

W. M. odwołał się od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję I instancji uznając, że kontrolowany przewóz był transportem drogowym, a jednocześnie nie spełniał ustawowych warunków przewozu na potrzeby własne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek skargi W. M. wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 257/08 uchylił obie decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że istotą sprawy było ustalenie kto i co wykonywał. Sąd wskazał, że stwierdzenie, iż właściciel kontrolowanego pojazdu jest stroną postępowania jest uproszczeniem. Kierowca R. S. prowadził we własnym imieniu własną działalność usługową. Organ powinien ustalić, czy kontrolowany przewóz był usługą transportu drogowego oraz ustalić, kto tę usługę i w czyim imieniu wykonywał. Wyrok ten uprawomocnił się.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu sprawy po raz drugi nałożył na W. M. karę pieniężną wysokości 8000zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. W uzasadnieniu wskazał, że R. S. działał na zlecenie i na rzecz W. M. Badany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, bowiem R. S. nie był pracownikiem W. M..

W. M. złożył odwołanie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Główny i Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję z dnia [...] września 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem wypełnienia wskazań zawartych w wyroku WSA. Organ II instancji nakazał uzupełnienie materiału dowodowego w celu ustalenia, czy miało miejsce wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę po raz trzeci odebrał oświadczenia od W. M. i R. S. w przedmiocie łączącej ich umowy. Obaj wyjaśnili, że usługa obejmowała przejazd samochodem ciężarowym w dniach [...] kwietnia 2007 r. zaś szczegółów nie pamiętają.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po raz trzeci nałożył na W. M. karę pieniężną wysokości 8000zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1,2,4 i art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125 z 2007 r. poz. 874, zwana dalej utd). W uzasadnieniu wskazał, że kierowca nie okazał licencji, a z całokształtu okoliczności wynikało wykonywanie transportu drogowego. Transport ten wykonywał W. M., który zajmuje się handlem samochodami ciężarowymi i powinien zadbać o należyte wykonywanie obowiązków.

W. M. odwołał się po raz trzeci do decyzji o nałożeniu na niego kary zarzucając niewyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie umowy o pracę z R. S.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Główny i Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p.1 utd oraz art. 4 pkt 3 i pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1-3 oraz art. 92 ust. 1, 2 i 4 utd oraz lp. 1.1. załącznika do utd. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu kontroli przewożono dwa pojazdy osobowe. Koszt usługi zgodnie z fakturą wystawioną przez R. S. wyniósł tylko 183 zł, podczas gdy samo paliwo na planowanej trasie kosztowało co najmniej 600 zł. W. M. wystawił R. S. kartę urlopową za okres od 3 do 30 kwietnia 2007 r. Zatem organ właściwie ustalił, że stroną postępowania powinien być W. M.. Kontrolowany przewóz nie spełniał wymogów przewozu na potrzeby własne z art. 4 pkt 4 bowiem przewożone rzeczy nie były własnością przedsiębiorcy. Okoliczności związane z chorobą W. M. nie mają wpływu na ocenę uchybień, gdyż rzeczą przedsiębiorcy jest należycie organizować pracę. Organ przywołał na tę okoliczność wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. W treści uzasadnienia dwukrotnie wskazane jest nazwisko A. K. jako kierowcy pojazdu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł od powyższej decyzji W. M.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie koszt postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 12 kpa oraz 75 § 1, 77, 78 § 1, 80, 83 § 2, 107, 136 i 140 kpa.

Zarzucił niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieustalenie, kto zdecydował o załadunku pojazdu na naczepę, kto jest stroną postępowania, jaka jest treść umowy o pracę z R. S. R. S. był zatrudniony u W. M. jako handlowiec na podstawie umowy o pracę i z tego powodu była mu wystawiona karta urlopowa, natomiast usługę wykonywał jako samodzielny podmiot gospodarczy. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107§ 1 i § 3 kpa, bowiem nie zawiera oceny materiału dowodowego, tylko cytuje przepisy prawa. Sprawa nie została rzetelnie wyjaśniona, świadek S. przesłuchany lakonicznie nie wyjaśnił kto zlecił załadunek samochodów i nie był należycie pouczony o swoich prawach. Skarżący oświadczył, że nie zna A. K. a sugestia, iż zawarł z nim umowę stanowi naruszenie zasady praworządności i pogłębiana zaufania obywateli. Wyjaśnił, że nie kwestionuje konstytucyjności uregulowań prawnych utd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że stroną postępowania jest W. M. R. S. wykonywał jedynie usługę kierowania pojazdem. Wystawiona mu karta urlopowa miała stanowić zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu. Wystawienie tej karty przez W. M. było wykonaniem obowiązku, jaki ciąży na wykonującym przewóz drogowy. Nazwisko A. K. zostało wprowadzone do uzasadnienia decyzji na skutek oczywistej omyłki pisarskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Badając zaskarżone decyzje w powyższy sposób Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W sprawie niniejszej w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. WSA nakazał ustalenie jaki podmiot i co wykonywał. Zgodnie z zaleceniem Sądu organ powinien jasno ustalić czy kontrolowany przejazd był usługą transportu drogowego oraz kto i w czyim imieniu tę usługę wykonywał.

W uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

W sprawie niniejszej z uzasadnienia decyzji powinny wynikać ustalenia, których poczynienie nakazał Sąd w prawomocnym wyroku. Organ powinien zatem ustalić i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czy kontrolowany przejazd był usługą transportu drogowego oraz kto i w czyim imieniu tę usługę wykonywał. W uzasadnieniu decyzji powinno być zawarte wyjaśnienie z jakich faktów wynika, że kontrolowany przejazd był usługą transportu drogowego, na podstawie których przepisów utd przejazd został zakwalifikowany jako transport drogowy oraz które fakty wskazują, kto tę usługę wykonywał.

W uzasadnieniach obu decyzji takich rozważań brak. Organy obu instancji prowadzą rozważania na temat okoliczności sprawy, kosztów paliwa, wystawienia karty urlopowej, przewożenia dwóch pojazdów na naczepie, jednak z tych rozważań nie wyciągają żadnych wniosków, które pozwalałyby na ustalenie okoliczności nakazanych przez sąd. W uzasadnieniach obu decyzji brak też logicznego wywodu, który stanowiłby powiązanie ustalonych faktów z przytoczonymi przez organ przepisami prawa i co za tym idzie brak wyjaśnienia jak i dlaczego został zakwalifikowany kontrolowany przejazd. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli, bowiem ciągle nie wiadomo, jakie były podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia.

Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu wyroku nie wystarczy przytoczenie przepisów prawa. Należy także wykazać na podstawie jakich dowodów ustalony został stan faktyczny oraz dlaczego w ustalonym stanie faktycznym powołane przepisy znajdują zastosowanie a także co wynika z ich zastosowania w konkretnej sprawie. W sprawie niniejszej takiego wywodu zabrakło. Pewne próby wyjaśnienia stanowiska organu zawarte w odpowiedzi na skargę nie są wystarczające, bowiem sąd ocenia decyzję, a nie odpowiedź na skargę.

Omawiane braki spowodowały konieczność uchylenia obu decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ raz jeszcze rozważy zgromadzony materiał dowodowy. Wypełni wiążące zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. i ustali jednoznacznie okoliczności wskazane przez Sąd.

Dokonując oceny kontrolowanego przejazdu organ będzie miał na względzie, że w przypadku nowo zakupionego dużego pojazdu ciężarowego nie ma innego sposobu przywiezienia go do kraju, jak tylko przejazd tym pojazdem. Jeżeli przejazd ten zostanie zakwalifikowany na podstawie art. 4 pkt 3 udt, a także na podstawie art. 4 pkt 4 utd, zawsze będzie sprzeczny z wymogami ustawy, bowiem zakupiony pojazd z powodów oczywistych ani nie może być zgłoszony do licencji (jeżeli dokonujący przejazdu przedsiębiorca ma licencję transportową), ani też nie może być zgłoszony do zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne (jeżeli przedsiębiorca posiada takie zaświadczenie), bowiem pojazd na tym etapie działania nie ma nawet polskiej rejestracji. Organ rozważy w tej sytuacji charakter przejazdu i wyjaśni, czy i jaki obowiązek ciążył na stronie oraz w jaki sposób powinna się niego wywiązać a także jakim przepisom uchybiła. Dokonując oceny stanu prawnego sprawy organ weźmie pod uwagę, że działalność gospodarcza polegająca na zakupie za granicą pojazdów, sprowadzaniu ich do kraju i dalszej sprzedaży w kraju, zawiera w sobie przyjazd tych pojazdów do kraju. Sam przejazd pojazdem sprowadzonym do kraju w celu jego odsprzedaży nie jest działalnością pomocniczą w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej (kupna, sprowadzania i sprzedaży) tylko jest elementem tej działalności (tak jak przejazd pojazdem z towarami przy handlu obwoźnym). Mając na uwadze powyższe organ oceni, czy doszło do naruszenia prawa oraz precyzyjnie wskaże na czym to naruszenie polegało i kto się go dopuścił. Oceniając sytuację organ będzie też miał na względzie, że fakt nagłej choroby W. M. nie był kwestionowany, a jest to niewątpliwie okoliczność, której wykonujący przewóz nie mógł wcześniej przewidzieć.

Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące wprowadzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nazwiska A. K. nie są uzasadnione, chodzi bowiem o oczywistą omyłkę komputerową, która powinna zostać sprostowana, jednak mimo że naganna, nie miała wpływu na ocenę rozstrzygnięcia.

Nie są też uzasadnione zarzuty dotyczące nierozważenia umowy o pracę R. S. W aktach sprawy takiej umowy brak i strona w toku długotrwałego postępowania nie podnosiła, ani nie dowodziła, że R. S. był jej pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, nie może więc w skardze czynić zarzutu z braku takich ustaleń. Sam R. S. wyjaśnił, że pracuje dla W. M. na podstawie umowy zlecenia.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące przesłuchania R. S. jako świadka. Z protokołu przesłuchania wynika prawidłowość pouczeń dokonanych przez kontrolera potwierdzona podpisem R. S. Powołane zarzuty są więc nietrafne.

Mając na uwadze wskazane wyżej wadliwości działania organu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje.

O niewykonywaniu decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a i zasądził zwrot kosztów uiszczonego wpisu sądowego.