Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 270/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59, art. 63, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 74 ust. 3, art. 77, art. 79 ust. 1, art. 85 ust. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg P. Stowarzyszenia W. oraz C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania K. E. "G. Ś." w K., odwołania P. S. W. M. w N. oraz odwołania C. G., od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta N. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; obecnie: t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 84 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") oraz § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71 – dalej jako "rozporządzenie"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Burmistrz Miasta N. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta N. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] L. - N. – B., jako połączenie dróg wojewódzkich nr [...] w wariancie I (preferowanym przez inwestora). Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania na wniosek Z. L. z dnia [...] września 2014 r., sporządzeniu raportu o odziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i dokonaniu oceny tego oddziaływania oraz rozpatrzeniu wniesionych uwag i wniosków.

Odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli: K. K., P. S. W. M. w N. oraz C. G..

K. E. "G. Ś." we wniesionym odwołaniu podniósł, iż wybrano niewłaściwy wariant przebiegu obwodnicy, przez co projektowana droga wprowadzi do środowiska hałas, spaliny i zanieczyszczenia wód. Realizacja obwodnicy według wybranego wariantu będzie skutkować zanieczyszczeniem siedlisk biologicznych o dużej wartości przyrodniczej oraz zdegradowaniem unikatowego krajobrazu.

W odwołaniu P. S. W. M. podniesiono natomiast, że wybrano niewłaściwą lokalizację inwestycji, bez uwzględnienia uwarunkowań przyrodniczych i funkcji spełnianych przez znaczną część terenu, przez który przebiegać ma obwodnica.

Z kolei C. G. w złożonym odwołaniu stwierdził, że budowa przedmiotowej obwodnicy jest nieuzasadniona ekonomicznie. Powołał się na protesty mieszkańców, którzy sprzeciwiają się budowie drogi oraz domagają się od organu pierwszej instancji deklaracji ograniczenia tonażu pojazdów na drodze gminnej 107870L do 3,5 t. Odwołujący wskazał na konieczność przeprowadzenia w tej sprawie "szerokich konsultacji społecznych", czego organ pierwszej instancji – w jego ocenie – nie zrealizował.

Do akt sprawy dołączono także protest mieszkańców C., którzy nie są stronami postępowania. Protest ten zawierał argumenty tożsame ze stanowiskiem P. S. W. M. w N..

Rozpatrując odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie wyjaśniło, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1. przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

2. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Kwalifikacja planowanego przedsięwzięcia następuje zaś w oparciu o przepisy rozporządzenia, które w § 3 ust. 1 pkt 60 przewiduje, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać budowa drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km. Organ zaznaczył przy tym, że przy realizacji wszystkich rodzajów przedsięwzięć wymienionych w § 3 rozporządzenia sporządzenie raportu o ich oddziaływaniu na środowisko ma charakter fakultatywny i zależy od przeprowadzonej analizy wstępnej planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium wskazało, że w trakcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeanalizowano m. in. wniosek Z. L. z [...] września 2014 r., kartę informacyjną przedsięwzięcia, kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypis z rejestru gruntów obejmujący teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze konieczność oceny charakteru i rodzaju planowanego przedsięwzięcia organ pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 63 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. w opinii z dnia [...] listopada 2014 r. wskazał na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Określił również niezbędny zakres raportu. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdził, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie zachodzi.

W opinii Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie, po przeprowadzeniu wstępnej oceny przedsięwzięcia, uznał, że zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, o czym orzekł postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Kolegium stwierdziło, że nieuwzględnienie w tym zakresie stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., było w pełni uzasadnione, biorąc pod uwagę rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści wydanych przez organ pierwszej instancji aktów administracyjnych wynika, iż na podstawie informacji przedstawionej przez wnioskodawcę analizowano: skalę inwestycji, usytuowanie, charakter, zakres robót związanych z planowaną inwestycją, czas trwania oraz emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia oraz określono zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium podkreśliło, że w przeprowadzonym postępowaniu zapewniono czynny udział podmiotom, którym przysługuje status strony oraz uczestników postępowania i społeczeństwa. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania i zgodnie z obowiązującymi przepisami zastosował tryb z art. 49 k.p.a. Obwieszczenia o poszczególnych etapach postępowania i wydawanych aktach administracyjnych zamieszczane były na tablicy ogłoszeń organu pierwszej instancji, w miejscowościach: S., B.-K., C., S. i P., a także w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta N.. Stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy, dane o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie zostały zamieszczone w publicznie dostępnym wykazie.

W kolejnym etapie postępowania, po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, przekazano go do uzgodnienia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w P. oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w L.. Odpowiadając na wnioski organu pierwszej instancji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w dnu [...] stycznia 2016 r. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedmiotowej inwestycji określone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. w pismach z dnia [...] lutego 2016 r. oraz z dnia [...] maja 2016 r. złożył szereg uwag do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, do których ustosunkował się wnioskodawca. Ostatecznie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia w wariancie I (preferowanym przez inwestora) i określił jej warunki w zakresie ochrony środowiska. Z uwagi na wątpliwości RDOŚ organ pierwszej instancji ponownie zwracał się do PPIS w P. o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, po czym organ ten opiniami z dnia [...] maja 2016 r. i z dnia [...] sierpnia 2016 r. podtrzymał swoje pierwotne stanowisko.

W ocenie Kolegium sporządzony raport odpowiada wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów, zaś organ pierwszej instancji dokonał jego wnikliwej oceny. Odwołujący nie przedstawili natomiast żadnych konkretnych zarzutów dotyczących przedmiotowego źródła dowodowego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż wybrano wariant nieprawidłowy. Nie przedstawili również żadnych kontrekspertyz sporządzonych przez biegłych.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej została w niniejszej sprawie wszczęta procedura z udziałem społeczeństwa. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustosunkował się do wniesionych uwag i wniosków. W tym względzie wskazał na akty prawa miejscowego, które wyznaczyły przebieg planowanej obwodnicy. Powołał się również na parametry planowanego przedsięwzięcia, które przemawiają za wyborem wariantu I, oraz odniósł się do wszystkich wątpliwości technicznych i środowiskowych stanowiska przyjętego przez organ w zaskarżonej decyzji.

Kolegium wyjaśniło, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie nowego przebiegu odcinka drogi wojewódzkiej [...], stanowiąc obwodnicę miasta N.. Budowana droga (o parametrach technicznych drogi klasy G) stanowić będzie drogę o jezdni dwupasmowej, dwukierunkowej o szerokości 7,0 m wraz z poboczami. W ramach planowanej inwestycji przewiduje się ponadto m.in. budowę dróg serwisowych, budowę skrzyżowań skanalizowanych, budowę skrzyżowań w postaci rond, budowę obiektów inżynierskich (estakada w miejscu przejścia obwodnicy przez rzekę B., mosty, przepusty), budowę systemu odwodnienia drogi wraz ze zbiornikami retencyjnymi, przebudowę lub budowę oświetlenia, budowę oraz przebudowę sieci infrastruktury technicznej,, a także wycinkę istniejącej zieleni kolidującej z inwestycją oraz wprowadzenie nasadzeń uzupełniających.

W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono trzy warianty lokalizacyjne planowanej inwestycji. W przypadku wariantów I i III, o długości wynoszącej odpowiednio ok. 5,6 i 5,2 km, początek planowanej inwestycji znajduje się w okolicy B.-K. (A.). Wariant II, którego długość wynosi ok. 3,4 km, ma swój początek w B., ul. [...] (ok. 250 m na zachód od granicy terenu zakładu Nestle Waters "[...]"). K. projektowanej trasy zlokalizowany jest w tym samym miejscu dla wszystkich wariantów i znajduje się na północ od miasta N.. Początek inwestycji w wariancie I (preferowanym przez Inwestora) znajduje się w punkcie skrzyżowania dróg wojewódzkich [...] i [...] na terenie wsi B.-K.. Od strony północno-wschodniej sąsiedztwo włączenia obwodnicy w istniejący układ drogowy jest zabudowane obiektami mieszkalnymi. Korytarz w przeważającej części przechodzi przez mozaikę pól uprawnych oraz łąk, gdzie dominują gleby brunatne. Dodatkowo trasa będzie przebiegać przez niewielki kompleks leśny na południe od drogi [...] w kierunku C., gdzie będą występować grunty o charakterze torfowym, a także za pomocą obiektów inżynierskich będzie przekraczać cieki wodne, gdzie występują gleby o charakterze wilgotnym z charakterystyczną roślinnością szuwarową. Obwodnica kończy przebieg na istniejącym skrzyżowaniu dróg [...] i [...] (w kierunku Piotrowic). W obrębie tego skrzyżowania znajduje się m.in. kilka budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wariant I będzie zajmował największą powierzchnię biologicznie czynną ok. 23,3 ha. Inwestycja w tym wariancie znajduje się w granicach stref "B" i "C" ochrony uzdrowiskowej.

Miejscem rozpoczęcia inwestycji w wariancie II jest skrzyżowanie dróg [...] i [...] (ul. C.). W tym miejscu znajduje się liczna zabudowa mieszkaniowa zagrożona projektowanym wariantem. W obszarze skrzyżowania ul. [...] i [...] znajduje się zagajnik z roślinnością średnią i wysoką przewidziany do wycinki na długości ok. 50 m w obrębie pasa drogowego. W tym miejscu przebiega rzeka B., którą inwestycja przekraczałaby obiektem mostowym (w km 0+420). Trasa tego wariantu do ok. km 1+100 znajdowałaby się w granicy strefy ochrony uzdrowiskowej "B". Od tego kilometrażu przebieg jego byłby taki, jak wariantu I. Teren, po którym przebiegać miałby projektowany wariant II inwestycji stanowi najmniejszą powierzchnię w większości składającą się z pól uprawnych oraz łąk, gdzie dominują gleby brunatne.

Początek przebiegu wariantu III byłby taki sam jak wariantu I, natomiast od razu oś drogi skręca w kierunku wschodnim. Takim łukiem korytarz omijałby strefy ochrony uzdrowiskowej oraz granicę zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]", natomiast aż do drogi [...] w kierunku miejscowości C. znajdowałby się w strefie ochrony uzdrowiskowej "C". Mimo innego przebiegu, terenami, przez które przebiegałby ten wariant są również pola uprawne, łąki oraz roślinność szuwarowa związana z przejściem przez cieki wodne tj. rzekę B. oraz Dopływ spod Sadurek, w okolicach których gleby są bardziej wilgotne. Wariant kolidowałby z kompleksem leśnym po przekroczeniu drogi [...] w kierunku C.. Skrzyżowanie obwodnicy z [...] zlokalizowane byłoby w miejscu występowania zabudowy mieszkaniowej zagrożonej planowaną inwestycją. Końcem trasy byłby wspólny punkt dla wszystkich wariantów tj. skrzyżowanie [...] i [...] (w kierunku P.). Wariant III zajmowałby porównywalną powierzchnię terenu biologicznie czynnego co wariant I także w większości składającego się z pól uprawnych oraz łąk, gdzie dominują gleby brunatne. Ten przebieg w największym stopniu ingerowałby w kompleks leśny przy drodze w kierunku C. i tym samym w grunty o charakterze torfowym. Teren tego lasu został także zaliczony do strefy glebochronnej.

Poza wariantami realizacyjnymi, w raporcie przedstawiono także sytuację polegającą na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Zgodnie z raportem, podstawowym problemem byłby wówczas stale rosnący ruch, powodujący coraz większe obciążenie istniejącej nawierzchni drogi [...] i [...] i tym samym ciągle pogarszanie stanu nawierzchni, a co za tym idzie zwiększenie niebezpieczeństwa na drodze, utrudnienia w płynności ruchu, zmniejszenie komfortu jazdy. Dodatkowym problemem byłoby pogarszanie się elementów środowiska, poprzez ciągłe zwiększanie się emisji substancji zanieczyszczających, jak również zwiększająca się emisja hałasu i drgań. Zgodnie z raportem, powyższe stanowczo pogorszyłoby istniejące już złe warunki życia mieszkańców wzdłuż biegnących dróg [...] i [...], w szczególności wpływając niekorzystnie na środowisko i zdrowie ludzi.

Kolegium zwróciło uwagę, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż ciężki ruch samochodowy stanowi poważny problem dla funkcjonowania uzdrowiska N.. Transport butelkowanej wody mineralnej z wytwórni zlokalizowanych na obszarze gminy wraz z tranzytem innych samochodów ciężarowych oraz transport osobowy generują znaczące obciążenia akustyczne i drgania, zakłócające klimat uzdrowiska i niszczące zabytkowe wille. Dopuszczalny poziom hałasu w granicach strefy A ochrony uzdrowiskowej jest przekroczony o ok. 40%. Dlatego też jedynym rozwiązaniem jest budowa obwodnicy N. i wyprowadzenie ciężkiego ruchu towarowego poza granice miasta. Opóźnienie w budowie obwodnicy, a tym samym brak możliwości zmniejszenia natężenia hałasu, może skutkować odebraniem miastu statusu uzdrowiska.

Organ odwoławczy podkreślił, że najbardziej szkodliwe dla czystości powietrza w uzdrowisku są zanieczyszczenia powodowane przez ciężki ruch samochodowy na drogach [...] oraz [...], łączących N. z drogą krajową nr [...]. Drogi te przebiegają przez centrum miasta, w strefach A i B ochrony uzdrowiskowej. Ruch odbywa sic blisko gęstej zabudowy mieszkaniowej, zwiększając niebezpieczeństwo dla pieszych i obniżając standardy życia mieszkańców, co powoduje wiele szkód dla zdrowia mieszkańców miasta, ponieważ intensywny ruch przebiegający bezpośrednio przez miejscowość, powoduje wzrost emisji substancji zanieczyszczających, hałasu i drgań nawierzchni.

W kwestii oceny wariantów Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż po dokonaniu analizy oddziaływania każdego wariantu na środowisko oraz w efekcie analizy wielokryterialnej, za wariant najkorzystniejszy dla środowiska uznać należy wariant I. W toku analizy uwzględniono parametry i zakres wszystkich wariantów realizacji przedsięwzięcia oraz ich wpływ na komponenty środowiska tj. powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne, powierzchnie ziemi, zbiorowiska roślinne, zwierzęta chronione, rośliny chronione, obszary cenne przyrodniczo, warunki życia ludzi, krajobraz, zabytki i dobra kultury. W wyniku realizacji tego wariantu nastąpi zmniejszenie emisji spalin do środowiska w centrum miasta, zwiększenie atrakcyjności N. jako uzdrowiska, poprawa jakości życia mieszkańców miasta N., zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko w centrum miasta, poprawa klimatu akustycznego w centrum miasta. Odrzucono przy tym warianty i rozwiązania, które charakteryzują się dłuższą trasą, większą ingerencją w środowisko, znacznie większymi kosztami, przy jednoczesnym braku zdecydowanie korzystniejszego wpływu na środowisko. Uwzględniono także stanowiska organów opiniujących, w tym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L..

Przedsięwzięcie na etapie realizacji, jak i eksploatacji będzie źródłem emisji hałasu. Tereny podlegające ochronie przed hałasem, zlokalizowane w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, są zagospodarowane pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zabudowę zagrodową. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, określenia rodzaju terenów podlegających ochronie przed hałasem, znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, dokonano na podstawie ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszarów B., S., Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy N. oraz Strukturę Funkcjonalną strefy B oraz strefy C. Dla terenów określonych jako zabudowa zagrodowa i jednorodzinna (oznaczonych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego symbolem MR/MN) klasyfikacji dokonywano na podstawie rzeczywistego wykorzystania terenu.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia wystąpią niekorzystne zjawiska hałasowe związane z pracą ciężkich maszyn oraz przemieszczaniem się samochodów o dużym tonażu, przewożących ładunki. Kolegium zaznaczyło przy tym, że pogorszenie się warunków akustycznych przy budynkach mieszkalnych byłoby największe w wariancie II, a najmniejsze w wariantach I i III. Dodało również, że w celu określenia możliwego oddziaływania, wynikającego z emisji hałasu do środowiska na etapie eksploatacji przedsięwzięcia, dla poszczególnych wariantów planowanej inwestycji wykonana została analiza akustyczna.

W ocenie Kolegium, w przypadku planowanej inwestycji dla wszystkich analizowanych wariantów dochodzi do przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, z tym, że w przypadku wariantu II ponadnormatywne oddziaływanie objęłoby większą ilość terenów chronionych akustycznie, a obliczone poziomy hałasu są najwyższe. Z uwagi na powyższe zastosowano nawierzchnię ograniczającą hałas. Obliczenia dla wariantów inwestycyjnych przeprowadzono zatem dla sytuacji bez i z zastosowaniem środka minimalizującego w postaci nawierzchni ograniczającej hałas o 3 dB (tzw. "cichej nawierzchni").

W przypadku wariantu preferowanego przez inwestora, w wyniku zastosowania ww. rozwiązania, tj. nawierzchni ograniczającej hałas, niewielkie przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w porze dnia wynoszące 1,7 dB (2020 r.) i 2,3 dB, 2,8 dB (2030 r.) stwierdzono jedynie w przypadku dwóch odbiorników zlokalizowanych na terenach zabudowy jednorodzinnej, znajdujących się przy skrzyżowaniu obwodnicy z [...] oraz przy wlocie północnym [...] Miejsca te zostaną objęte pomiarami hałasu w ramach analizy porealizacyjnej. Dla pozostałych terenów chronionych akustycznie, zlokalizowanych w sąsiedztwie projektowanej obwodnicy, nie nastąpią natomiast przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zarówno w porze dnia, jak i porze nocy.

W ocenie Kolegium, z treści decyzji pierwszoinstancyjnej wynika zatem, że Burmistrz N. przeanalizował oddziaływania akustyczne i pozostałe, mając na uwadze unormowanie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz wskazane w nim uwarunkowania konieczne do ustalenia i oceny. Ponadto organ pierwszej instancji, mając na uwadze art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, określił m.in. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, itp. O zrealizowaniu przez organ pierwszej instancji zasady przezorności i kompleksowej ocenie warunków realizacji przedsięwzięcia świadczy fakt, iż mając na uwadze przepis art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, organ ten nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia, w zakresie oddziaływań akustycznych.

Organ odwoławczy wskazał, że na etapie realizacji mogą dodatkowo wystąpić drgania negatywnie oddziałujące na budynki zlokalizowane w pobliżu inwestycji. Będą to jednak oddziaływania okresowe, które ustaną po zakończeniu prac. W trakcie realizacji inwestycji będzie też występować emisja zanieczyszczeń do powietrza związana z ruchem pojazdów i prowadzonymi pracami budowlanymi. Będzie to emisja niezorganizowana zanieczyszczeń gazowych i pyłu, a oddziaływania te będą miały charakter czasowy i ustąpią do czasu zakończenia prac.

Źródłem emisji do powietrza na etapie eksploatacji drogi będzie zaś ruch komunikacyjny. W sporządzonym raporcie przeprowadzono prognozę rozkładu przestrzennego emisji zanieczyszczeń w obszarze analizy dla horyzontów czasowych roku 2020 - oddania drogi do użytku i 2030 roku - po dziesięciu latach jej użytkowania. Z przeprowadzonej analizy wynika, że przedsięwzięcie poza pasem drogowym nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych norm jakości powietrza określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Z 2012 r., poz. 1031) oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87) dla wszystkich horyzontów czasowych. Zatem wykluczona będzie ponadnormatywna emisja zanieczyszczeń na obszar położony poza infrastrukturą drogową. Jednocześnie polepszenie warunków drogowych wpłynie pozytywnie na ograniczenie emisji spalin z ruchu pojazdów poprzez wykluczenie zastojów komunikacyjnych na terenie uzdrowiska N..

Organ drugiej instancji wskazał również, że inwestycja zlokalizowana jest w obrębie G. Z. W. P. (GZWP) Nr [...] N. L., gdzie wysokiej jakości kredowe wody podziemne stanowią jedyne źródło zaopatrzenia ludności w wodę pitną i podlegają szczególnej ochronie. W fazie budowy prowadzone prace mogą oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne. Wszystkie istotne zagrożenia pochodzące z zaplecza budowy będą jednak wyeliminowane dzięki odpowiedniej organizacji placu budowy oraz utrzymaniu odpowiedniego stanu technicznego znajdujących się na nim maszyn oraz środków ochronnych.

Organ wyjaśnił, że wody opadowe i roztopowe z terenu projektowanej drogi odprowadzane będą za pomocą otwartych rowów o szczelnym dnie, zlokalizowanych wzdłuż projektowanej drogi, do cieków wodnych (rzeka B., dopływ spod S., rowy melioracyjne) oraz do zbiorników retencyjno-infiltracyjnych. Cieki wodne, które projektowana droga będzie przecinać, będą stanowiły naturalne odbiorniki dla odprowadzanych wód deszczowych spływających z powierzchni szczelnych i zielonych. Zakres projektowanych robót obejmie wybudowanie systemu odwodnienia składającego się z otwartych rowów o szczelnym dnie, zakończonych urządzeniami podczyszczającymi (separatory substancji ropopochodnych, osadniki) z odprowadzeniem do istniejących cieków lub projektowanych zbiorników otwartych; wykonanie wylotów do istniejących cieków oraz zbiorników otwartych, stanowiących odbiorniki w rejonie, z którego odprowadzenie ścieków, jakimi wody opadowe i roztopowe, do istniejących cieków jest niemożliwe ze względu na uwarunkowania wysokościowe.

Prace związane z przebudową i korekcją cieków wodnych prowadzone będą w sposób jak najkrótszy, przy ograniczeniu do minimum prac związanych z zaburzeniem przepływu i zmętnieniem wody w ciekach. Tego typu prace wiązać się mogą z fragmentarycznym zniszczeniem roślinności wykształconej na brzegach koryta oraz zaburzeniami przepływu i możliwością zanieczyszczenia wód cieku (zmętnienie), co może wpływać na gatunki w nich bytujące. Oddziaływania te będą miały charakter krótkotrwały, a ich skala zależna będzie od właściwej organizacji robót.

Odpady wytwarzane na etapie realizacji, jak i eksploatacji inwestycji, będą z kolei magazynowane selektywnie w szczelnych pojemnikach wykonanych z materiału odpornego na działanie składników zawartych w odpadach. Część odpadów będzie zagospodarowana na terenie inwestycji pod nasypy drogowe lub pod budowę dróg. Sposób zagospodarowania tych odpadów poza instalacjami i urządzeniami tj. w granicach inwestycji, będzie zgodny z postanowieniami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796).

Bezpośrednim oddziaływaniem inwestycji na powierzchnię ziemi oraz glebę będzie mechaniczne naruszenie profili, trwałe zajęcie gruntu oraz zmiana sposobu użytkowania terenu. W związku z ingerencją w środowisko gruntowe i przekształcenie ukształtowania terenu, po zakończeniu prac teren zostanie przywrócony do stanu biologicznie czynnego, z wykorzystaniem naturalnej żyznej gleby.

Kolegium podkreśliło, że na terenie planowanej inwestycji nie stwierdzono stanowisk chronionych gatunków porostów i grzybów. Stwierdzono natomiast na 2 stanowiskach występowanie 2 gatunków roślin naczyniowych podlegających ochronie: paprotnik kolczysty, wawrzynek wilczełyko. W pasie inwentaryzacji zidentyfikowano występowanie 25 płatów 5 typów siedlisk przyrodniczych chronionych. Stwierdzone siedliska reprezentowane są głównie przez płaty zbiorowisk leśnych (2 typy, najliczniej priorytetowe siedlisko łęgowych lasów nadrzecznych), a siedliska nieleśne to głównie łąki świeże. Na badanym terenie stwierdzono ponadto na 60 stanowiskach występowanie co najmniej 9 gatunków bezkręgowców podlegających ochronie prawnej. Są to owady z gromad: błonkoskrzydłych, motyli i chrząszczy. Stwierdzono także 31 gatunków chronionych ptaków, z czego 30 gatunków podlegających ochronie ścisłej i 1 gatunku podlegającego ochronie czasowej. Ponadto 2 gatunki ssaków podlegające ochronie ścisłej i 4 podlegające ochronie częściowej. Stwierdzono obecność 3 gatunków płazów - wszystkie podlegające ochronie częściowej, 2 gatunków gadów - wszystkie podlegające ochronie częściowej. Na badanym terenie nie stwierdzono natomiast obecności chronionych gatunków ryb.

Inwestycja w wariancie I przebiegać będzie w sąsiedztwie pomnika przyrody - lipy drobnolistnej, której stan na chwilę obecną jest zły. Pomnik ten zlokalizowany jest przy drodze wojewódzkiej S.-N.. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, w otoczeniu pomnika przyrody istnieje możliwość prowadzenia robót ziemnych w ramach przedmiotowej inwestycji przy zachowaniu niezbędnej ostrożności. Wykluczone będą natomiast prace mechaniczne w obrębie systemu korzeniowego drzewa. Pozostałe pomniki przyrody znajdują się natomiast w bezpiecznej odległości od obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w otulinie K. Parku Krajobrazowego, jednak poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody, w tym poza obszarami Natura 2000. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony i ochronę przyrody K. Parku Krajobrazowego. Jednocześnie dla wszystkich 5 stwierdzonych siedlisk przyrodniczych oddziaływanie przedsięwzięcia oceniono jako niewielkie lub całkowicie niewystępujące. Tylko w przypadku siedliska zmienno-wilgotnych łąk ([...] określono je jako średnie. Główne zagrożenia dla fauny na etapie realizacji inwestycji to zajęcie terenu pod inwestycję i wycinka drzew, zaburzenia stosunków wodnych, zanieczyszczenie biotopów substancjami chemicznymi, płoszenie zwierząt, przypadkowe zabijanie zwierząt. Ponadto oddziaływanie hałasu, a także drgań powodowanych przez sprzęt drogowy na etapie budowy, może powodować wypłoszenie zwierząt z miejsc żerowania, a tym samym utrudnia żerowanie i rozmnażanie się gatunkom środowisk lądowych. Wpływ ten jednak nie powinien być znaczący.

Na etapie eksploatacji zachodzić będą negatywne oddziaływania w postaci ograniczenia swobodnej migracji zwierząt (oddziaływanie drogi jako bariery ekologicznej), śmiertelności zwierząt w wyniku kolizji z pojazdami samochodowymi oraz zawlekania i rozprzestrzeniania się obcych gatunków roślin i zwierząt. Ponieważ nowa droga stanie się barierą ekologiczną dla szeregu gatunków zwierząt, podjęte zostaną działania minimalizujące. W tym celu zaproponowano 4 przejścia dla zwierząt (małych, średnich i dużych), zarówno w obrębie regionalnego, dolinnego korytarza ekologicznego B., jak również w innych dogodnych pod względem technicznym i ekologicznym miejscach. Ponadto w zaskarżonej decyzji zawarto zalecenie, aby projektowane obiekty mostowe oraz nasypy drogowe, przebiegające przez siedliska łąkowe i tereny o płytkim występowaniu wód podziemnych, uwzględniały możliwość migracji zwierząt, a w tym płazów i gadów.

Kolegium zaznaczyło, że wszelkie prace związane z wycinką drzew i krzewów będą wykonywane poza sezonem lęgowym ptaków, tj. poza okresem od 1 marca do 15 października. Dodało, że w wariancie I przewiduje się wycinkę 134 drzew. Nasadzenia rekompensacyjne – jak wynika z uzupełnienia raportu – będą zrealizowane poza pasem drogowym.

Negatywne oddziaływanie na krajobraz w czasie realizacji inwestycji (w każdym z wariantów) będzie miało charakter czasowy i związane będzie z pracami budowlanymi, obecnością maszyn i urządzeń, pojawieniem się zapleczy budowy, baz. Oddziaływanie to ustanie wraz z zakończeniem prac budowlanych. Rozwiązaniem łagodzącym wpływ etapu realizacji na krajobraz będzie skrócenie do niezbędnego minimum funkcjonowania w krajobrazie otwartych wykopów ziemnych.

Oddziaływanie inwestycji na środowisko w zakresie krajobrazu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia związane będzie z pojawieniem się nowego elementu w otaczającym krajobrazie oraz z usunięciem drzew i krzewów. Inwestycja w każdym z wariantów przebiega po terenie wcześniej niezawierającym tego rodzaju infrastruktury i niewątpliwie wpłynie na krajobraz w przedmiotowym obszarze. Oddziaływania tego nie można jednak zupełnie wyeliminować i jest to naturalna konsekwencja każdej nowej inwestycji drogowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że oczywistym jest, iż przedmiotowa inwestycja wywoływać może konflikty społeczne - dotyczy to zwłaszcza budowy węzła w km 2+300 w miejscowości C.. W ocenie Kolegium zasadne jest jednak stanowisko organu pierwszej instancji, z którego wynika, że planowana lokalizacja węzła stanowi konsekwentną realizację planu mającego na celu wyprowadzenie ruchu ciężkiego związanego z zakładami [...] z centrum miasta. Przyjęta lokalizacja umożliwia realizację tego zadania najkrótszą drogą. W odniesieniu do wariantów II i III należy podkreślić, że uciążliwość ruchu ciężkiego przeniosłaby się na znacznie szersze rejony, co wynikałoby z konieczności przedłużenia drogi samochodów ciężarowych (wariant III) lub pozostawiania ruchu w obszarze sąsiadującym z centrum miasta (wariant II). Ponadto lokalizacja przebiegu obwodnicy w rejonie przedmiotowego węzła została zaprojektowana w taki sposób, aby zminimalizować niekorzystne oddziaływania. Z kolei zaprojektowany kształt węzła pozwala na uniknięcie ingerencji w istniejące budynki mieszkalne. Zarówno wariant II jak i III w tym zakresie wykazują dalece mniejsze efekty minimalizacji oddziaływania projektowanej inwestycji.

W opinii Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w celu porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Analiza zostanie przeprowadzona po upływie 1 roku od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie i wydana w jego wyniku decyzja są prawidłowe, zaś argumenty podniesione w odwołaniach uznać należy za bezzasadne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego złożyło [...] Stowarzyszenie [...] w N.. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu [...]. W jej treści Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 63 ust. 2 lit. "a", "j" i "k" w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej, poprzez brak dostatecznego rozważenia wpływu proponowanego wariantu przebiegu inwestycji (obwodnicy) na obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska lęgowe, istniejącego uzdrowiska i obszarów ochrony uzdrowiskowej oraz na wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe.

Skargę na przedmiotową decyzję złożył również C. G.. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu [...]. W jej treści skarżący zarzucił, że z dokumentacji sprawy nie wynika, czy:

- została wykonana analiza akustyczna wraz z symulacją komputerową rozprzestrzeniania się hałasu dla węzła z drogą gminną [...] oraz dla dojazdu do N. W. P.;

- przeprowadzono analizę emisji zanieczyszczeń (CO, NO2, SO2, Pb, pyły PM10 i PM 2,5 oraz węglowodory alifatyczne i aromatyczne) oraz prognozę rozkładu przestrzennego emisji zanieczyszczeń pojazdów zjeżdżających z węzła z [...] oraz dojazdu do N. W. P.;

- przeprowadzono analizę oddziaływania 300 m odcinka drogi gminnej [...] dojazdowej do N. W. P. na migrację zwierząt, wprowadzanie barier fizycznych prowadzących do fragmentacji siedlisk fauny, wędrówek związanych ze zdobywaniem pożywienia, poszukiwaniem partnerów i użytkowaniem schronień;

- przeprowadzono badania nad intensywnością ruchu pojazdów ciężkich, samochodów osobowych, w miejscowości N. w zależności od dnia tygodnia i pory dnia;

- przeprowadzono analizę wpływu wycinki lasu pod budowę obwodnicy między N. W. P. a miejscowością C., na poziom hałasu emitowanego przez N. W. P.;

- był uwzględniony wpływ budowy obwodnicy na siedliska bobra europejskiego w dolinie B..

Skarżący poddał w wątpliwość, czy słuszne jest planowanie inwestycji "pod jeden z prywatnych zakładów produkcyjnych", z jednoczesnym niszczeniem unikatowej strefy. Zarzucił także, iż kłamstwem jest, jakoby budowa węzła została uzgodniona z mieszkańcami wsi C.. W jego ocenie, przy wyborze wariantu I zjazd powinien zostać zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie firmy N. W. P..

Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. uczestniczka postępowania Z. S. – reprezentowana przez radcę prawnego B. T. – poparła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz składając szereg wniosków dowodowych, głównie dotyczących przeprowadzenia dowodu z dokumentów już znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (jak np. z decyzji organu pierwszej instancji, pism RDOŚ w L. i PPIS w P.), a także z wydruku treści Księgi Wieczystej dla nieruchomości należącej do Z. S. oraz dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości, a nadto dowodu z zeznań świadka K. S., z przesłuchania ww. uczestniczki postępowania oraz dowodu z opinii biegłego informatyka, biegłego lekarza, czy też biegłego "w zakresie przedmiotowych hałasów". Złożone wnioski dowodowe miały na celu wykazanie, iż nie dokonano prawidłowego obwieszczenia o wydaniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięciu temu uczestniczka zarzuciła błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez powielenie ustaleń niezgodnej z prawem decyzji pierwszoinstancyjnej. Zarzuciła jej także brak zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N., a nadto z konstytucyjnymi, traktatowymi i ustawowymi zasadami ochrony przyrody oraz słusznych interesów stron, oraz przepisami o nakazie równego traktowania i zakazie nierównego traktowania.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący C. G. podtrzymał skargę oraz wniósł o uchylenie decyzji Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2016 r. Podniósł, że węzeł z drogą gminną [...] i dojazd tą droga do N. W. P. S.A. ZP "[...]", w znacznie większym stopniu ingeruje w Dolinę B. niż planowana obwodnica. Dodał również, że ZP "[...]" przekracza dopuszczalne normy hałasu w porze nocnej, a wybudowanie obwodnicy dodatkowo nasili hałas emitowany przez ten zakład.

Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi P. S. W. M. w N. (II SA/Lu 270/17) ze sprawą ze skargi C. G. (II SA/Lu 271/17) i prowadzić obie sprawy pod sygnaturą II SA/Lu 270/17.

Obecny na rozprawie pełnomocnik uczestniczki postępowania Z. S. ponownie poparł skargi, składając przy tym ogłoszenie o zamówieniu na realizację usługi w zakresie opracowania koncepcji programowej budowy przedmiotowej obwodnicy Miasta N. oraz opracowania materiałów niezbędnych do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na okoliczność konieczności przedstawienia 5 wariantów inwestycji.

Wydanym na rozprawie postanowieniem Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika uczestniczki postępowania Z. S. z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić trzeba, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 i art. 4 p.p.s.a. Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Do kompetencji sądu nie należy natomiast ocena celowości, czy też słuszności bądź racjonalności wydanej decyzji.

Podkreślić ponadto należy, że rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów sąd doszedł do wniosku, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Przedmiotem poddanej kontroli Sądu decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta N. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] L. - N. – B., jako połączenie dróg wojewódzkich nr [...] w wariancie I (preferowanym przez inwestora).

Zgodnie z art. 59 ustawy środowiskowej, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

W świetle § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 (tj. inne niż autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku). Projektowana obwodnica stanowi drogę o nawierzchni twardej, a jej całkowita długość w przyjętym do realizacji wariancie I ma wynosić ok 5,6 km, wobec czego nie budzi wątpliwości, że inwestycja ta należy do przedsięwzięć objętych powyższą regulacją.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko może być poprzedzone obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzania przedmiotowej oceny lub jego brak stwierdza, stosownie do art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wszystkie uwzględnione w tym przepisie uwarunkowania, po zasięgnięciu opinii dwóch organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi te zostały spełnione, albowiem Burmistrz N., po przeprowadzeniu analizy uwarunkowań dla zamierzonego przedsięwzięcia i zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Wprawdzie Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wyraził opinię o braku takiej potrzeby, jednak, w ocenie Sądu, organ I instancji zasadnie – mając na względzie rodzaj i charakterystykę przedmiotowego przedsięwzięcia, jego usytuowanie, rodzaj i skalę jego możliwego oddziaływania, a nade wszystko odmienną od opinii Inspektora Sanitarnego opinię RDOŚ w L. z dnia [...] listopada 2014 r. – obowiązek ten na inwestora nałożył, określając przy tym zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Wyjaśnić należy, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w art. 66 ustawy środowiskowej określono elementy, które powinien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. I tak z ust.1 tego przepisu wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia (pkt 1), opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2), opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4), oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5).

W ocenie Sądu przedstawiony przez inwestora raport zawiera wszystkie elementy, o których mowa w cytowanym przepisie. Odnosi się on w sposób szczegółowy do wszystkich przewidywanych form odziaływań projektowanej inwestycji na środowisko, zarówno na etapie jej realizacji, jak i eksploatacji, w tym oddziaływania na powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne, ziemię oraz glebę, krajobraz, a także na zdrowie i życie ludzi, czy na dobra materialne. W raporcie przedstawiono 3 warianty przebiegu planowanej drogi, które szczegółowo porównano w kontekście zakresów oddziaływania poszczególnych wariantów na środowisko. W tym miejscu podkreślić trzeba, że wbrew zarzutowi pełnomocnika uczestniczki postępowania Z. S., okoliczność, iż w treści ogłoszenia o zamówieniu publicznym w zakresie opracowania koncepcji programowej budowy przedmiotowej obwodnicy Miasta N. oraz opracowania materiałów niezbędnych do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nałożono na wykonawcę obowiązek przedstawienia minimum 5 proponowanych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, nie świadczy o wadliwości raportu, w którym przedstawiono jedynie 3 takie warianty. Należy bowiem zauważyć, że wymóg przedstawienia 5 wariantów dotyczył części ogólnej dokumentacji projektowej, po dokonaniu analizy której zamawiający miał wybrać już jedynie 3 warianty, które zostaną przedstawione w części środowiskowej dokumentacji projektowej (k. 192-193 akt sądowych). Zamawiający był w pełni uprawniony do sformułowania takich wymogów względem zamawianej dokumentacji i nie świadczą one o konieczności przedstawienia 5 wariantów również w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej wynika bowiem jednoznacznie, że w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Komentarz do art. 66 (pkt 3.), wydanie II, opubl. LEX/el. 2013). Przedstawienie większej ilości wariantów stanowi zatem jedynie uprawnienie, a nie obowiązek inwestora.

W raporcie w sposób rzetelny i przekonujący przedstawiono również argumenty przemawiające za wyborem wariantu I, którą to argumentację organy zasadnie zaaprobowały, wskazując przy tym na takie aspekty świadczące o mniejszej korzyści realizacji pozostałych wariantów, jak dłuższa trasa, większa ingerencja w środowisko, większe koszty realizacji (przy jednoczesnym braku zdecydowanie korzystniejszego wpływu na środowisko).

Przedłożony raport został przy tym sporządzony przez uprawniony podmiot. Podkreślić bowiem trzeba, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora, będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577),

Należy zaznaczyć, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu merytorycznie podważającego ustalenia raportu. Sąd podziela natomiast ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przedłożony raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i – co należy ponownie podkreślić – zawiera wszystkie wymagane ustawowo elementy. W konsekwencji, skoro raport podlegający ocenie organów nie zawiera nieścisłości i nieprawidłowości, pozostaje w zgodzie z wymogami ustawy środowiskowej, a zgłaszane w stosunku do niego zastrzeżenia są gołosłowne, nie ma podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności.

Wydanie decyzji organu pierwszej instancji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzoną procedurą uzgodnień z organami, o których mowa w art. 77 ustawy środowiskowej. W ramach tej procedury Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie I, określając warunki jego realizacji, które zostały następnie uwzględnione w treści podjętych przez organy obu instancji decyzji. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał w dniu [...] sierpnia 2016 r. pozytywną opinię pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dla warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia określonych w przedłożonych temu organowi materiałach opisowo-graficznych.

W niniejszej sprawie zachowana została także – zgodnie z wymogami określonymi w art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej – procedura udziału społeczeństwa w toku postępowania. Ponadto –jak wynika z akt sprawy (k. 1857 akt adm. I inst.), realizując wymóg z art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej Burmistrz N. podał w dniu [...] czerwca 2016 r. do publicznej wiadomości, poprzez zamieszczenie stosownego obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w N. oraz w miejscowościach: S., B.-K., C., S., P., a także w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu Miejskiego w N., obwieszczenia o wydanej decyzji oraz o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy.

Za prawidłowe uznać też należy zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu trybu doręczeń określonego art. 49 k.p.a., tj. poprzez obwieszczenia. Zastosowanie tego przepisu w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przewiduje bowiem art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, z tym, że dotyczy to jedynie tych postępowań, w których liczba stron przekracza 20. W przypadku inwestycji drogowej będącej przedmiotem niniejszej sprawy, tj. budowy obwodnicy miasta N. w ciągu drogi wojewódzkiej, taka sytuacja w sposób oczywisty ma miejsce.

Podkreślić też trzeba, że wybrany do realizacji wariant I przebiegu planowanej inwestycji wpisuje się w teren korytarza przebiegu obwodnicy, przewidziany w miejscowym planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N.. Całość przedsięwzięcia została zaplanowana zgodnie z zasadami określonymi w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dotyczącej zmiany przebiegu obwodnicy miasta (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2002 r. Nr [...] poz. 692) oraz w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru S. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2007 r. Nr 151, poz. 2725). Ubocznie jedynie w tym miejscu należy wskazać, że w świetle art. 80 ustawy środowiskowej wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach m.in. dla inwestycji polegającej na budowie drogi publicznej, nie jest uzależnione od stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wbrew zarzutowi uczestniczki postępowania Z. S., nie sposób również uznać, jakoby zachodziła sprzeczność pomiędzy przyjętym wariantem przebiegu planowanej obwodnicy, a postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] czerwca 2013 r. Uczestniczka sprzeczność tę wywodziła z załącznika nr [...], lp. 56, rubryka 9, zdanie 5 o następującej treści: "Dla zachowania walorów klimatycznych uzdrowiska niezbędne jest pozostawienie otwartych przestrzeni bez zabudowy wzdłuż obszarów wąwozów i dolin rzek i cieków wodnych, stanowiących naturalne pasy spływu powietrza". W ocenie Sądu, przytoczony fragment studium nie świadczy o niedopuszczalności realizacji na danym terenie drogi. Celem tego zapisu jest zachowanie naturalnych spływów powietrza i w tym względzie wskazano w nim na konieczność zachowania otwartych przestrzeni bez zabudowy. Droga, jako obiekt liniowy przebiegający bezpośrednio na gruncie, nie koliduje natomiast z tym celem, nie stanowiąc przeszkody dla spływu powietrza. W ocenie Sądu przytoczony zapis studium odnosi się zatem wyłącznie do zabudowy kubaturowej, która mogłaby stanowić przeszkodę dla spływu powietrza.

Ponadto należy podkreślić, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jak wynika z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.), nie jest aktem prawa miejscowego. Studium nie ma więc mocy aktu powszechnie obowiązującego. Uchwała w sprawie studium, pomimo że wiąże organ gminy przy realizacji polityki przestrzennej, nie może więc stanowić podstawy prawnej dla decyzji administracyjnej (por. . Z. Niewiadomski (red.): Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 87; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1888/07 i z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 317/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1707/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 282/10).

Organom administracji nie sposób też zarzucić naruszenia art. 85 ustawy środowiskowej poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczność lokalną. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowano obowiązek zapewniania społeczeństwu udziału w postępowaniu (w tym w szczególności dokonano wszystkich niezbędnych obwieszczeń informujących o przebiegu sprawy). Zastrzeżenia społeczności lokalnej nie mogły natomiast decydować o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na wniosek inwestora, skoro wszelkie przesłanki prawne do wydania takiej decyzji zostały spełnione. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może bowiem prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. wyrok NSA Ośr. Zam. w Katowicach z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1563/02 oraz wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 672/05 – dostępne w CBOSA).

Odnośnie obaw stron postępowania oraz społeczności lokalnej co do rzeczywistych skutków i zakresu oddziaływania projektowanej inwestycji wypada podkreślić, że w decyzji Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2016 r. dodatkowo nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej, co umożliwi porównanie zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ustaleń dotyczących przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Należy także podkreślić, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest równoznaczne z udzieleniem inwestorowi pozwolenia na budowę. W tym przedmiocie niezbędne bowiem będzie wszczęcie odrębnego postępowania przed właściwym organem, który oceni planowane przedsięwzięcie w aspekcie przepisów prawa budowlanego.

Odnosząc się końcowo do oddalonych na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2018 r. wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym pełnomocnika Z. S. – ra T., wyjaśnić należy, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., a który przewiduje możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny – na wniosek strony lub z urzędu – dowodu uzupełniającego, jednak wyłącznie z dokumentów i jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W większości wnioski dowodowe sformułowane przez ra T. były zatem wnioskami niedopuszczalnymi w świetle powyższej regulacji, i jako takie podlegały oddaleniu, bowiem ich przedmiotem było przeprowadzenie dowodu z zeznań stron, z zeznań świadków, dowodu z oględzin, bądź tez dowodu z opinii biegłego. Zawarte w ww. piśmie wnioski dowodowe odnoszące się do dokumentów, również zaś nie mogły zostać uwzględnione w trybie uzupełniającego postepowania dowodowego, bowiem dotyczyły bądź to dokumentów stanowiących element akt sprawy (przykładowo pełnomocnik uczestniczki wnosił o przeprowadzenie dowodu z wydanego w niniejszym postępowaniu postanowienia Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2014 r.), który to materiał Sąd analizuje w ramach rozpoznawania skargi (art. 133 § 1 p.p.s.a.), bądź aktów powszechnie dostępnych, jak np. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N., z którym – po pierwsze – Sąd mógł się zapoznać z urzędu za pośrednictwem BIP Urzędu Miejskiego w N., a po drugie – którego analiza nie była niezbędna dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości ze względu na brak możliwości przypisania temu aktowi charakteru źródła prawa. Z tych wszystkich względów wnioski dowodowe pełnomocnika Z. S. spotkały się z odmową.

Podsumowując wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie, uwzględniło wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie naruszając przy tym przepisów k.p.a., ani też przepisów szczególnych, w tym przede wszystkim ustawy środowiskowej, w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.