Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 304/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 73 poz 764
law: Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie do zalesienia gruntów rolnych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

IISA/Rz 304/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze

- po rozpatrzeniu odwołania J. B. [1] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005r. nr [...] dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie do zalesienia gruntów położonych w miejscowości S. - utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję .

Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 §1 pkt 1 kpa.

Z jej uzasadnienia wynika , że opisaną decyzją z dnia [...] września 2005r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku K. B.[1] o wyrażenie zgody na zalesienie działek : Nr ewid. 91

o pow. 0,72 ha Nr ewid. 507 o pow. 1,78 ha Nr ewid. 400/1 o pow. 2,47 ha Nr ewid. 90/1

o pow. 0,49 ha Nr ewid. 90/2 o pow. 1,27 ha obręb S., odmówił zgody na przeznaczenie tych gruntów rolnych do zalesienia.

W decyzji tej - wydanej po dwukrotnym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jego poprzednich decyzji odmawiających wyrażenia zgody na zalesienie - Starosta [...] opisał przebieg postępowania administracyjnego w sprawie , która została wszczęta wnioskiem K. B.[1], współwłaścicielki wymienionych działek wraz ze spadkobiercami po drugim ze współwłaścicieli J. B.[2]: tj. E. B., S. B., M. B., K. B.[2],

J. B.[3] i J. B.[1]

W postępowaniu tym organ I instancji uzyskał pisemne oświadczenia spadkobierców potwierdzające zgodę na złożenie wspomnianego wniosku przez K. B.[1] a także uchwałę Rady Gminy w H. pochodząca z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] akceptującą zmianę charakteru użytkowania z gruntu rolnego na leśny w odniesieniu do działek Nr 90/1,91, 90/2

i 507 i odmawiającą takiej akceptacji w odniesieniu do działki nr 400/1, jak również zaświadczenie Wójta Gminy H., iż gospodarstwo po J. B.[2] nie jest prowadzone przez K. B.[1], ani innych spadkobierców.

Decyzją z dnia [...] marca 2003r. o nr [...] Starosta [...] po raz pierwszy odmówił zgody na przeznaczenie wnioskowanych gruntów do zalesienia, motywując ją treścią wspomnianego zaświadczenia Wójta i wskazując , że dowodzi ono niespełnienia wymogu art. 3a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz.U. Nr73, poz. 764 ze4 zm.), ustanawiającego definicję gospodarstwa rolnego na potrzeby ustawy.

W następstwie odwołania J. B.[1] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją

z dnia [...] września 2003r. nr [...] uchyliło zaskarżoną nim decyzję stwierdzając, że Wójt winien w drodze zaświadczenia potwierdzić lub w drodze postanowienia odmówić potwierdzenia faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez K. B.[1]. Zaświadczenie Wójta nie odpowiada tym wymogom a o jego treści nie poinformowano stron postępowania. Samo postępowanie było natomiast zbędnie prowadzone w aspekcie przyznania ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych.

W postępowaniu ponownym, Starosta uzyskał postanowienie Wójta Gminy H.

z dnia [...]. 11.2003r., które stało się prawomocne w dniu 20 listopada 2003r. W tym to postanowieniu Wójt odmówił potwierdzenia prowadzenia gospodarstwa rolnego przez K. B.[1] i jej spadkobierców.

Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmówił zgody na przeznaczenie wnioskowanych gruntów do zalesienia.

I ta decyzja w następstwie odwołania J. B.[1] została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bowiem zdaniem organu odwoławczego niezbędna była ocena, czy grunt objęty wnioskiem odpowiada wymogom art. 3 wspomnianej ustawy a w szczególności przewidziany jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bądź w decyzji o warunkach zagospodarowania do zalesienia, jak również, czy gospodarstwo było prowadzone nie tylko przez spadkobierców ale również przez spadkodawcę. W tej kwestii Wójt Gminy H. się nie wypowiedział.

W dalszym postępowaniu Wójt Gminy H. na wniosek Starostwa pismem z dnia 19 kwietnia 2004r.poinformował, że w Miejscowym Planie zagospodarowania Przestrzennego obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003r. sporne grunty poza działka nr 400/1 były przewidziane do zalesienia. Plan ten utracił moc z dniem 1 stycznia 2004r. wobec zapisu ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie została natomiast wydana decyzja o zagospodarowaniu tych gruntów poprzez zalesienie.

Wydał także postanowienie z dnia [...] maja 2004r, w którym powołując się na przepis art. 113 §2, 106 §5 i 126 kpa wyjaśnił, że jego poprzednie postanowienie nie potwierdza prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawczynie i spadkobierców, jak również że wnioskowane pod zalesienie działki nie stanowią gospodarstwa rolnego

w rozumieniu art. 3 a ustawy a nadto, potwierdził, że spadkodawca J. B.[2] prowadził przed swoją śmiercią gospodarstwo rolne co najmniej przez 5 lat.

Postanowienie to na skutek zażalenia J. B.[1] zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2004r. wobec faktu, iż powołane w jego podstawie prawnej przepisy dozwalają na wyjaśnienie treści postanowienia wyłącznie na żądanie strony lub organu egzekucyjnego.

W postępowaniu ponownym pismem z dnia 12.10. 2004r. Wójt Gminy H. poinformował, że wnioskowane grunty nie stanowią aktualnie gospodarstwa rolnego, bowiem po śmierci J. B.[2] nie prowadzili go ani wnioskodawczyni, ani spadkobiercy, zaś przed swoją śmiercią J. B.[2] prowadził gospodarstwo przez okres co najmniej 5 lat.

W dniu 4 października 2004r. zmarła wnioskodawczyni K. B.[1]

Starosta [...] wezwał J. B.[1] o wyjaśnienie, czy toczy się po niej postępowanie spadkowe. Wobec braku odpowiedzi wystąpił do Sadu Rejonowego w P. o ustanowienie kuratora spadku po zmarłej a następnie na czas tego postępowania postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu wskazanie spadkobierców lub ustanowienia kuratora spadku.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...].

W dalszej kolejności, po ustanowieniu J. B.[3] kuratorem spadku po K. B.[1] postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2005r. sygn. akt [...] organ podjął postępowanie a następnie opisaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2005r. po raz kolejny odmówił zgody na przeznaczenie wnioskowanych gruntów rolnych do zalesienia.

W jej motywach stwierdził, że wniosek o przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia nie spełnia wymogu osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego po J. B.[2] przez K. B.[1], ani innych spadkobierców przez okres co najmniej 5 lat, wynikającego z art. 3a ustawy z dnia 8.06.2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia .

Ponadto grunty te nie stanowią części bądź całości gospodarstwa rolnego w rozumieniu kodeksu cywilnego .

Stwierdził tez, że z dniem 1.l.2004r. stracił aktualność miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie terenu objętego wnioskiem i nie została wydana decyzja

o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania tego terenu .

Odwołanie od tej decyzji po raz kolejny złożył J. B.[1] zarzucając organowi niezrozumienie przepisów ustawy i niekompetencję i domagając się jej uchylenia.

Tym razem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.

Stanowisko swe umotywowało następująco: w świetle art. 3 i 3a ust. 4 ustawy z dnia 8.06.2001 r. zmienionej ustawą z dnia 14.02.2003r. ( Dz. U. Nr 46, póz. 392 ) grunt rolny będący częścią gospodarstwa rolnego lub stanowiący jego całość może być przeznaczony do zalesienia, jeżeli spełnia co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków:

1) jest gruntem klasy Vlz, VI i V, a także klasy IV, jeżeli jego powierzchnia w łącznej powierzchni gruntu przeznaczonego do zalesienia nie przekracza 10%,

2) jest gruntem położonym na stoku o średnim nachyleniu powyżej 15%,

3) jest gruntem zdegradowanym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.),

a nadto jeżeli jest przewidziany do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Przepis art. 3a cyt. ustawy, za gospodarstwo rolne uważa gospodarstwo rolne

w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, które jego właściciel lub spadkodawca lub darczyńca prowadził lub prowadzi osobiście co najmniej od 5 lat - co jest potwierdzone przez urząd gminy, na którego terenie gospodarstwo się znajduje.

Organ I instancji, jako jeden z powodów wydania decyzji odmownej wskazał brak spełnienia przesłanki osobistego prowadzenia przez spadkobierców Pana J. B.[2] gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat. Warunku takiego w odniesieniu do spadkobierców ustawa nie formułuje. Wymagania te stawiane są właścicielom, spadkodawcom lub darczyńcom, w celu wyeliminowania przypadków nabywania gruntów słabszej jakości, aby później wystąpić z wnioskiem o ich zalesienie. Okoliczność dotycząca czasokresu prowadzenia gospodarstwa przez spadkobierców nie może mieć zatem znaczenia w sprawie . Okoliczność zaś prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat przez spadkodawcę została potwierdzona przez Wójta Gminy.

Nie jest tez zasadny powód, dla którego organ I instancji odmówił wnioskowi sprowadzający się do faktu, że według opinii Wójta Gminy H. grunty wnioskowane do zalesienia nie stanowią części lub całości gospodarstwa rolnego w rozumieniu kodeksu cywilnego, bowiem ta sama opinia potwierdza fakt prowadzenia przez spadkodawcę gospodarstwa rolnego o cechach wskazanych przepisem art. 55(3)kc przez spadkodawcę J. B.[2], co zdaniem organu II instancji wyczerpuje zakres opinii o której mowa w art. 3a cyt. ustawy .

Odmowa uwzględnienia wniosku znajduje jednakowoż oparcie w niespełnieniu przesłanki o której mowa w art. 3 ust. 1 cyt. ustawy. Jak bowiem wynika z dowodów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, w szczególności informacji udzielonej przez Wójta Gminy H. - od 1.1.2004r. brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w części terenu objętego wnioskiem i nie została na ten teren wydana decyzja, ustalająca warunki zagospodarowania poprzez zalesienie . Wprawdzie w chwili wszczynania postępowania z wniosku K. B.[1], ustawa nie wymagała przeznaczenia terenów rolnych do zalesienia w planie zagospodarowania przestrzennego lecz ustawa zmieniająca z dnia 14.11.2003r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 46, poz. 392 ) - nakazała stosowanie tej zasady do spraw wszczętych również przed nowelizacją. W związku z tą zmianą ustawy, stanowiącej podstawę do wnioskowania o zgodę na zalesienie gruntu rolnego, - teren objęty wnioskiem musiałby być przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do zalesienia lub w sytuacji, gdy tego planu brak, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu .

Braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie usuwa uchwała nr [...] z dnia [...],04.2004r. Rady Gminy w H., akceptująca zmianę charakteru użytkowania gruntu rolnego na leśny działek nr 91, 90/1 90/2 i 507 , jako podjęta w trakcie postępowania w formie opinii w oparciu o przeznaczenie terenu w obowiązującym wówczas planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Rada gminy, zajmując stanowisko

w przedmiocie przeznaczenia gruntów do zalesienia, działa jak organ współdziałający przy wydawaniu decyzji administracyjnych.

Zgodnie z ustawą, o otrzymanych wnioskach o wyrażenie zgody na zalesienie, - starosta informuje właściwego ze względu na miejsce położenia gruntu wójta, występując

z prośbą o wyrażenie przez radę gminy opinii w sprawie zmiany charakteru użytkowania gruntu z rolnego na leśny.

Obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowały moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Po tej zaś dacie nie została wydana decyzja administracyjna, ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu objętego wnioskiem, w rozumieniu przepisów nowej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03.2003r.(Dz. U.Nr 80 poz. 717 z 2003r.ze zm.).

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. B.[1] nie precyzując kierunku jej weryfikacji.

W motywach skargi zarzucił, że decyzja nie koresponduje z " zaskarżonym wątkiem, który stanowi podst. zaskarżonej Decyzji Starosty[...]" Tenże Starosta oparł się na art. 15 ustawy z 28 listopada 2003r. a nie "wczytał" się w art. 14 tej ustawy, który stanowi jego uzupełnienie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji

Jednocześnie wyjaśniło, że z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji

i Gwarancji Rolnej wynika , iż do sprawach wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy o której mowa w art. 15 stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 15 stanowi o utracie mocy ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych pod zalesienie.

Ta właśnie ustawa, której stosowanie , mimo uchylenia przewiduje wspomniany art. 14 ust. 3 ustawia w art. 3 ust. 1 wymóg przeznaczenia gruntu do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podług art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach.

Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi , jako że decyzja ta nie narusza prawa w sposób wskazany wyżej.

Z akt sprawy wynika, że K. B.[1] (nie żyjąca w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, dla spadku po której prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. ustanowił kuratora w osobie uczestnika J. B.[3]) złożyła adresowany do Starostwa Powiatowego wniosek o wyrażenie zgody na zalesienie wymienionych w nim działek położonych w S. Wniosek ów, datowany na 25 stycznia 2001r. wpłynął do organu 28 stycznia 2002r. Wnioskodawczyni wskazywała w nim, że chodzi jej

o zalesienie w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, zwanej dalej skrótem ustawą o p.g.r.d z.

Ta to ustawa w wersji pierwotnej opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 73, poz.764 z 2001r. określała przesłanki i procedurę uzyskiwania takiej zgody, przewidywała także , iż koszty sporządzenia planu zalesienia i sadzonek będą pokrywane z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jak również ustanawiała prawo właściciela gruntu, który otrzymał decyzję o prowadzeniu uprawy leśnej do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z uprawy rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, finansowanego ze środków będących w dyspozycji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i określała przesłanki nabycia tego uprawnienia, jego wysokość i procedurę jego przyznawania i wypłacania a także wstrzymywania wypłaty

Wskazanie przez wnioskodawczynię ustawy o p.g.r.d z. jako podstawy prawnej wniosku a nie np. ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach ( Dz.U. Nr 56, poz.679), która także przewidywała możliwość zalesienia gruntów na wniosek ich właściciela uzasadnia przypuszczenie , iż jego celem było nie tylko uzyskanie zgody na zalesienie ale także świadczeń będących następstwem zgody i jej realizacji.

Z akt sprawy wynika również i jest to okoliczność niekwestionowana, że wnioskodawczyni była jednym ze współwłaścicieli gruntu wskazanego we wniosku wraz

z pozostałymi spadkobiercami po mężu J. B.[2] zmarłym w dniu 25 maja 1993r. Pozostałymi współwłaścicielami byli skarżący i uczestnicy postępowania J. B.[3], E. B., S. B., M. B.

i K. B.[2]

Zarówno wnioskodawczyni jak i pozostałe osoby zamieszkiwały w miejscowościach odległych do miejsca położenia wnioskowanych do zalesienia gruntów ( K. i M. w powiecie [...], a także w O., , N. i D.). Zabudowania wchodzące w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez J. B.[2] zostały sprzedane w 1982r. a jego spadkobiercy nie prowadzili pozostałego po nim gospodarstwa rolnego, co wynika ze stosownych

i niekwestionowanych w tym zakresie postanowienia i pism Wójta Gminy H.

Z art. 3 ust. 4 ustawy o p.g.r.d z. wynikało, że wniosek taki może być złożony przez właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia. Zalesienie odbywało się w ramach rocznego limitu ustalonego przez starostę w uzgodnieniu z wymienionymi w jej art.2 podmiotami, zaś wnioski na jej podstawie składane , rozpatrywane były według kolejności wpływu w ramach owego limitu. Jego przekroczenie w danym roku skutkowało przedłużeniem terminu załatwienia sprawy (art. 3 pkt7 i 8 ustawy).

Okoliczności te przesądziły , że wniosek mógł otrzymać bieg dopiero po jego uzupełnieniu o zgodę pozostałych współwłaścicieli na jego złożenie. W przypadku bowiem jego uwzględnienia nastąpiłaby zmiana przeznaczenia rzeczy wspólnej, do której współposiadania i korzystania z niej uprawniony jest każdy ze współwłaścicieli w świetle art. 206 kodeksu cywilnego. Oświadczenia współwłaścicieli złożone w toku postępowania uzasadniają pogląd organu, że wyrazili oni zgodę na jego złożenie przez K. B.[1] zatwierdzając tę jej czynność.

Nie jest także kwestionowane, że w toku postępowania związanego z wnioskiem Rada Gminy H. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] zaakceptowała zmianę użytkowania wnioskowanych gruntów z rolnego na leśny za wyjątkiem działki 400/1.

W takim oto stanie faktycznym sprawie zapadały dwukrotnie odmowne decyzje organu I instancji uchylane przez organ II instancji z uwagi na uchybienia proceduralne dotyczące formy potwierdzenia przez Urząd Gminy faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz odmienną interpretację przepisu art. 3a ustawy . Kolejna odmowna decyzja I instancji (trzecia) została utrzymana w mocy decyzja zaskarżoną.

Już w dacie wydania pierwszej z decyzji organu I instancji (decyzja z dnia [...] czerwca 2003r. nr[...]) obowiązywała ustawa o p.g.r d z. w wersji zmienionej ustawą z dnia 14 lutego 2003r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz.U. nr 46, poz. 392). Ta ostatnia ustawa ta weszła w zycie z dniem 2 kwietnia 2003r.

Zgodnie z zapisem jej art. 4 do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie

a niezakończonych decyzją ostateczną o przeznaczeniu gruntów do zalesienia stosuje się przepisy tej ustawy.

Oznacza to , że już w dacie wydania pierwszej decyzji zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o p.g.r. d. z. grunt rolny mógł być przeznaczony do zalesienia tylko wówczas, jeśli był częścią gospodarstwa rolnego i jeśli jest przewidziany do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a nadto spełniał jeden z warunkowe wymienionych w pkt 1 do 3 , czyli był: gruntem klasy Vlz, VI i V, a także klasy IV, jeżeli jego powierzchnia w łącznej powierzchni gruntu przeznaczonego do zalesienia nie przekracza 10% (pkt 1) a także gruntem położonym na stoku o średnim nachyleniu powyżej 15% (pkt2), gruntem zdegradowanym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.)- (pkt3)

W tej też dacie obowiązywał także zapis art. 3a ustawy definiujący pojęcie gospodarstwa rolnego na jej potrzeby. Zgodnie z tym przepisem za gospodarstwo rolne uważa się gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, które jego właściciel lub spadkodawca lub darczyńca prowadził lub prowadzi osobiście co najmniej od 5 lat - co jest potwierdzone przez urząd gminy, na którego terenie gospodarstwo się znajduje - zastrzeżeniem art. 24 pkt 3 ustawy z dnia 19 października 1991r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa ( Dz.U. z 2001r. nr 57, poz. 603, ze zm.).

Definicja ta ma charakter złożony i odsyłający. Odsyła bowiem do przepisów kc

w przedmiocie definicji gospodarstwa rolnego a jednocześnie ustanawia nowe, nieznane kc przesłanki niezbędne, by gospodarstwo rolne w rozumieniu kc mogło być traktowane jako gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy. Tą dodatkową przesłanka jest warunek, by gospodarstwo rolne odpowiadające wymogom k.c było prowadzone osobiście przez jego właściciela, spadkodawcę , lub darczyńcę o najmniej od 5 lat i by fakt ów był potwierdzony przez urząd gminy.

Zgodnie z art. 553 kc za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnym, budynkami lub ich częściami , urządzeniami i inwentarzem, jeśli stanowią lub mogą stanowić całość gospodarczą, oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Upływ czasu jaki był następstwem dwukrotnej kasacji decyzji pierwszoinstancyjnej

i związany z tym oraz brakami wniosku czasokres prowadzenia postępowania administracyjnego nie spowodował zmiany stanu prawnego w sprawie. Choć bowiem ustawa o p.g.r.d z. straciła moc z dniem 15 stycznia 2004r. (art. 15 i 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - publ. Dz.U. nr 229. poz 2273), to na podstawie art. 14 ust.3 tej ostatniej ustawy do spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia objętych przepisami ustawy o p.g.r.d z. wszczętych a nie zakończonych do dnia jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe – tj. przepisy ustawy o p.g.r.d z.

Oznacza to zatem, że w dacie wydawania decyzji ostatecznej wyrażenie zgody na zalesienie wnioskowanych gruntów było możliwe tylko w razie spełnienia przytoczonych wyżej przesłanek wynikających z art. 3 ust.1 ustawy tj. grunt powinien stanowić część gospodarstwa rolnego (w rozumieniu art. 3a ustawy) i spełniać jeden z warunków wymeinonych w art. 3 ust 1 pkt 1 do 3 a nadto być przewidziany do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Ponieważ ustawa o p g .r.d z. nie zawiera zapisu, co daty na którą należy oceniać spełnienie wymogów warunkujących uzyskanie zgody na zalesienie, zasadny jest pogląd, że zastosowanie w tej kwestii znajduje podstawowa zasada prawa administracyjnego, że przesłanki te winny być oceniane na dzień wydawania decyzji ostatecznej.

W zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią decyzji pierwszoinstancyjnej organy prawidłowo oceniły, że nie została spełniona przesłanka przeznaczenia wnioskowanych gruntów pod zalesienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego , jako że obowiązujący w początkowej fazie prowadzenia sprawy Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w Gminie H. utracił moc z dniem 1 stycznia 2004r., w związku z zapisem art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) a w odniesieniu do działek wnioskiem objętych nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na jego zalesienie.

Wprawdzie , co wynika ze wspomnianej wyżej uchwały Rady Gminy w H.

i zaświadczenia oraz pism Wójta tej Gminy obowiązujący do tej daty Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego przewidywał przeznaczenie większej części wnioskowanych gruntów do zalesienia, jednak z przyczyn wywiedzionych wcześniej (brak stosownego zapisu w ustawie i zasada stosowania prawa obowiązującego w dacie wydania ostatecznej decyzji) czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi.

Brak M.P.Z.P. i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania czyni zbędnymi rozważania, co do wypełnienia pozostałych przesłanek przewidzianych art. 3 ust 1 w zw. z art. 3a ustawy o p.g.r.d z..

Sąd zaznacza jednak, że pogląd organu II instancji o ich wypełnieniu w świetle wynikającego z akt sprawy stanu faktycznego może być co najmniej kontrowersyjny.

W ocenie Sądu wymóg, by grunt stanowił gospodarstwo rolne, dotyczy chwili wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to , że choć jego właściciel może doliczyć sobie okres jego prowadzenia ustalony art. 3 a, to jednak - o ile nie dotyczą go przepisy art. 24 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa ( Dz.U. z 2001r. nr 57, poz 603 ze zm.)- w chwili składania wniosku i ostatecznego załatwienia sprawy musi być właścicielem gospodarstwa rolnego w rozumieniu kc a więc gruntów rolnych, które wraz z gruntami leśnymi , budynkami lub ich częściami

i inwentarzem stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

W aktach brak dowodu, by grunty objęte wnioskiem taką całość stanowiły lub mogły ją stanowić - przeciwnie z ostatecznego postanowienia Wójta Gminy H. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] oraz jego pisma z dnia 10 grudnia 2004r.nr [...] wynika, że całości takiej nie stanowią.

Kontrowersja miedzy organami w tym przedmiocie z uwagi na niewypełnienie przesłanki przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji

o warunkach zagospodarowania do zalesienia nie może mieć jednak wpływu na wynik sprawy.

Sąd oceniał również , czy ujawniona dopiero na rozprawie sądowej okoliczność, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. , które walor prawomocności uzyskało 22.05.2005r. Sąd Rejonowy w N. sygn. akt [...] na wniosek skarżącego stwierdził nabycie spadku po K. B.[1] wraz z gospodarstwem rolnym przez skarżącego i uczestników niniejszego postępowania - może stanowić podstawę do kasacji zaskarżonej decyzji i doszedł do konkluzji, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi z tej przyczyny.

Wprawdzie w sprawie ustanowiono , jak Sąd wcześniej zaznaczył, kuratora spadku po wnioskodawczyni, jednak uprawnienie uczestników będących spadkobiercami do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 kpa) zostało zachowane. Wszyscy oni byli zawiadamiani o czynnościach organu i otrzymywali zapadłe w sprawie orzeczenia

a organ I instancji zawiadomił ich przed zakończeniem postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgłoszenia uwag i wypowiedzenia się co do zebranych materiałow i dowodów.

Także w postępowaniu sądowym wszyscy spadkobiercy mieli zapewnione prawo udziału

i zostali zawiadomieni o terminie rozprawy.

Pogląd skarżącego przedstawiony na rozprawie , iż tylko on powinien być stroną postępowania administracyjnego i sądowego, bowiem reprezentował matkę K. B.[1] i z nią mieszkał pozostaje w sprzeczności z art. 28 kpa stanowiącym , że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie( administracyjne) albo kto ze względu na taki interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. Interes prawny współwłaścicieli gruntu , którego sprawa dotyczy wynika z przepisów prawa cywilnego,

w tym z istoty współwłasności i związanych z nią uprawnień ( art. 195 i 206 kc )

Prawo udziału uczestników w postępowaniu sądowym gwarantuje im przepis art. 33 §1 P.p.s.a. stanowiący, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym a nie wniosła skargi jest uczestnikiem tego postępowania (sądowego) na prawach strony.

Sąd zauważa, że postępowania w sprawie było prowadzone niezbyt udolnie, jako że w jego fazie początkowej zbędnie ustalano przesłanki nabycia uprawnień z decyzją

o zalesieniu związanych, co podobnie jak braki wniosku (zgoda współwłaścicieli) oraz kontrowersje między organami, co do interpretacji art. 3a ustawy o p.g.r.d z. i charakteru postępowania wpadkowego a także śmierć wnioskodawczyni skutkowało przedłużeniem się czasu jego trwania, ta jednak okoliczność nie stwarza podstawy do uwzględnienia skargi,

z uwagi na fakt, że rozstrzygniecie decyzji odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu obowiązującemu w dacie jej wydania.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.