Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 811/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 89 poz 851
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom
article: art. 169
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. z siedzibą w Niemczech od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1467/11 w sprawie ze skargi D. z siedzibą w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D. z siedzibą w Niemczech kwotę 320 zł (słownie: trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt: III SA/Wa 1467/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. z siedzibą w Niemczech (dalej: "spółka", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r.

1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z 6 lipca 2009 r. spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. w kwocie 178.613,43 zł. Jednocześnie spółka poinformowała organ podatkowy, iż zaświadczenie wskazujące, iż jest ona podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności, wystawione przez niemieckie władze podatkowe 22 stycznia 2008 r. (wraz z tłumaczeniem jego treści na jeżyk polski) znajduje się w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako że zostało złożone wraz z wnioskiem o zwrot podatku za inny okres.

Organ podatkowy rozpatrując wniosek spółki stwierdził, iż wskazane przez nią zaświadczenie z 18 stycznia 2008 r. utraciło ważność z dniem 18 stycznia 2009 r., zatem uznał, że do wniosku o zwrot podatku nie załączono w ogóle zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 89 poz. 851 - dalej "rozporządzenie z 2004 r."). W związku z powyższym, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "O.p."), organ podatkowy wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o oryginał ważnego zaświadczenia, wystawionego przez właściwy terytorialnie urząd podatkowy informując jednocześnie, że bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu skutkował będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Przedmiotowe wezwanie doręczono skarżącej 20 stycznia 2010 r.

Pismem z 21 stycznia 2010 r. spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużenie wyznaczonego ww. wezwaniem terminu do 15 lutego 2010 r., wyjaśniając, iż w wyznaczonym czasie nie jest w stanie zgromadzić wymaganych dokumentów. W konsekwencji pismo wraz z oryginałem zaświadczenia z 21 stycznia 2010 r. oraz z tłumaczeniem przysięgłym jego treści na język polski wpłynęło do organu pierwszej instancji 9 lutego 2010 r. Z treści przedstawionych dokumentów wynikało, że spółka jako przedsiębiorca zarejestrowana jest pod wskazanym w dokumencie numerem identyfikacji podatkowej dla podatku dochodowego.

W dalszej kolejności, pismem z 1 kwietnia 2010 r. skierowanym do organu spółka wyjaśniła, że w powyższym piśmie mylnie użyła sformułowania "przedłużenie terminu", zamiast "przywrócenie terminu".

Naczelnik Urzędu Skarbowego powołując się na treść art. 162 O.p. stwierdził, że spółka uzupełniła braki formalne wniosku o zwrot VAT 9 lutego 2010 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu do ich uzupełnienia, a także z uchybieniem siedmiodniowego terminu - 6 kwietnia 2010 r. wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. wniosku, a więc od ustania przyczyny uchybienia, o której mowa w art. 162 § 2 O.p. W następstwie powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 11 października 2010 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek spółki, motywując to nieuzupełnieniem przez skarżącą braków formalnych wniosku.

1.3. Na skutek wniesionego przez spółkę zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z 22 marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie główny zarzut zażalenia, dotyczący nałożenia na skarżącą obowiązku niemożliwego do spełnienia. Organ wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 2010 r. zmianie uległy zasady dokonywania zwrotu podatku od wartości dodanej na rzecz podatników mających siedzibę w krajach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Z tą bowiem datą weszły w życie przepisy Dyrektywy 2008/9/WE (Dz.U.UE.L 2008.44.23). Na gruncie polskiego systemu prawnego powyższy obowiązek został zrealizowany przez wprowadzenie do tego systemu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 224, poz. 1801 ze zm. – dalej: "rozporządzenie z 2009 r.). Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że kwestią o podstawowym znaczeniu nie jest bowiem okoliczność, że spółka wystąpiłaby do właściwego organu podatkowego o wydanie zaświadczenia po 1 stycznia 2010 r., lecz to, że przedmiotowe zaświadczenie było niezbędne dla rozpatrzenia wniosku spółki o zwrot podatku, złożonego przed dniem 1 stycznia 2010 r., co powinna zaznaczyć w prośbie o wydanie zaświadczenia. Zdaniem organu, również treść powołanego przez skarżącą pisma Federalnego Ministerstwa Finansów nie wykluczała możliwości uzyskania w dalszym ciągu zaświadczenia wymaganego prawem

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zarzuciła organom naruszenie art. 121 O.p., art. 125 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie w sprawie istniejących przesłanek co do okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Ponadto zarzuciła nieprawidłowe prowadzenie postępowania w trybie art. 169 zamiast art. 155 O.p. Rozwijając tak sformułowane zarzuty spółka powtórzyła dotychczasową argumentację.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując tym samym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd w pełni podzielił stanowisko organów podatkowych, że spółka żądając zwrotu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. nie dołączyła wymaganego zaświadczenia. Powołane bowiem we wniosku zaświadczenie, które było w posiadaniu organu nie spełniało wymogów określonych w § 5 ust. 7 rozporządzeniu z 2004 r. Tym samym zasadne było wezwanie skarżącej na podstawie art. 169 O.p. o uzupełnienie braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia jego bez rozpatrzenia. Organ wbrew stanowisku prezentowanemu przez spółkę nie mógł jej wezwać w trybie art. 155 § 1 O.p., albowiem w sprawie nie występowała określona tym przepisem niezbędność wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Brak zaświadczenia, o którym wyżej mowa jest zdaniem Sądu z całą pewnością brakiem formalnym uzupełnianym w trybie art. 169 § 1 O.p.

Sąd za bezsporne uznał, iż spółka w okresie od doręczenia stosownego wezwania (20 stycznia 2010 r.) do upływu terminu określonego w art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia braku formalnego (27 stycznia 2010 r.) nie przedłożyła organowi podatkowemu wymaganego prawem zaświadczenia. Skarżąca nie złożyła również skutecznego wniosku o przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego. Wobec tego w ocenie Sądu, prawidłowym działaniem organów podatkowych zgodnie z art. 169 § 4 O.p. było wydanie postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.

Nieuzasadnione w przedmiotowej sprawie są zdaniem Sądu pierwszej instancji podnoszone przez spółkę zarzuty dotyczące opieszałości organów podatkowych. Organ podatkowy pierwszej instancji mimo, iż termin na uzupełnienie przez skarżącą braków formalnych upłynął 27 stycznia 2010 r., postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia wydał dopiero 11 października 2010 r., przy czym zaznaczył, iż spowodowane to było koniecznością rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co zostało ostatecznie dokonane postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 20 września 2010 r.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

I. przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy, t.j:

- art. 169 § 1 i 4 O.p. w związku z § 5 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. poprzez uznanie, iż wniosek o zwrot podatku od towarów i usług złożony przez skarżącą zawierał braki uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie; co było równoznaczne z naruszeniem przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: "P.p.s.a.")

w zw. z art.151 P.p.s.a.,

- art. 155 § 1 O.p. poprzez uznanie, że organ nie mógł wezwać skarżącej w trybie powołanego przepisu do wykazania statusu podatnika w kraju siedziby, co było równoznaczne z naruszeniem przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a w zw. z art.151 P.p.s.a.,

* art. 121 § 1 O.p, art. 125§ 1 O.p. oraz 187 § 1 O.p poprzez uznanie, iż organ nie naruszył wskazanych przepisów postępowania w sytuacji, gdy skarżąca nie mogła samodzielnie uzyskać zaświadczenia niemieckiego urzędu skarbowego, bowiem od dnia 1 stycznia 2010 r. w Niemczech nie wydaje się takich zaświadczeń w celu przedłożenia w innym kraju członkowskim Wspólnoty Europejskiej, co było równoznaczne z naruszeniem przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a w zw. z art.151 P.p.s.a.,

* art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez uznanie, że wniosek o zwrot podatku od towarów i usług zawierał braki uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie,

* art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez brak wskazania jaki stan faktyczny przyjął sąd jako podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony, co do nałożenia na nią obowiązku niemożliwego do wykonania w świetle zaświadczenia niemieckiego urzędu skarbowego z dnia 8 października 2010 r., iż od dnia 1 stycznia 2010 r. nie wydaje się zaświadczeń w celu przedłożenia w innym kraju członkowskim Wspólnoty Europejskiej,

* art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a w zw. § 5 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. poprzez uznanie, iż zaświadczenie o statusie podatnika stanowi element wniosku o zwrot podatku od towarów i usług, podczas gdy przepis art. 3 lit. b) VIII Dyrektywy Rady z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodastw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EWG – dalej: "Ósma Dyrektywa Rady") kwalifikuje wyraźnie takie zaświadczenie jedynie jako dowód statusu podatnika w kraju siedziby;

II. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, tj.:

- § 5 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. poprzez niewłaściwą wykładnię polegająca na uznaniu, iż brak oryginału zaświadczenia o jakim mowa w tym przepisie stanowi brak formalny wniosku o zwrot podatku od towarów usług, podczas gdy przepis art. 3 lit. b) Ósmej Dyrektywy Rady kwalifikuje wyraźnie takie zaświadczenie jako dowód statusu podatnika w kraju siedziby a nie element wniosku o zwrot podatku.

4.2. Przy tak sformułowanych zarzutach spółka wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trafność zarzutu naruszenia art. 169 § 4 O.p. w kontekście wykładni § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 3 lit. b Ósmej Dyrektywy, która powinna być dokonywana z uwzględnieniem celu instytucji zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju oraz zasady proporcjonalności i zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 6 Traktatu Rzymskiego.

5.2. Jak wynika z Preambuły do Ósmej Dyrektywy Rady "niezbędne są zasady zapewniające podatnikowi mającemu siedzibę na terytorium jednego Państwa Członkowskiego możliwość występowania z żądaniem zwrotu zafakturowanego podatku w związku z dostawami towarów lub usług w innym Państwie Członkowskim, lub który został zapłacony w odniesieniu do przywozu do tego innego Państwa Członkowskiego, w celu uniknięcia w ten sposób podwójnego opodatkowania", co wyraża konieczność przestrzegania zasady neutralności VAT przez wszystkie kraje unijne.

Jednocześnie w zdaniu piątym Preambuły stwierdzono, że zasady zwrotu podatku określone na podstawie tej dyrektywy nie mogą prowadzić do odmiennego traktowania podatników w zależności od Państwa Członkowskiego, na którego terytorium mają oni siedzibę, co wyraża zasadę niedyskryminacji zawartą w art. 6 Traktatu Rzymskiego, zgodnie z którą w zakresie stosowania Traktatu niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja.

5.3. Niewątpliwym jest, że w art. 3 lit. b Ósmej Dyrektywy Rady postanowiono, że aby zakwalifikować się do zwrotu podatku, każdy podatnik określony w art. 2, który nie dostarcza towarów lub usług uważanych za dostarczane na terytorium danego kraju przedstawia dowód, w formie zaświadczenia wystawionego przez władze publiczne państwa, w którym ma siedzibę, że jest płatnikiem podatku od wartości dodanej w tym państwie.

Stosownie natomiast do § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r., będącego odpowiednikiem art. 3 lit. b Ósmej Dyrektywy Rady, do wniosku dołącza się oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności.

5.4. Przepisy te formułują zatem jeden z warunków formalnych, który jest niezbędny do uzyskania zwrotu podatku poniesionego w innym kraju unijnym. Brak przedstawienia powyższego zaświadczenia stanowi negatywną przesłankę do przyznania wnioskodawcy takiego zwrotu. Do uzupełnienia tego braku wnioskodawca powinien zostać wezwany ze wskazaniem stosownego terminu.

W orzecznictwie podkreśla się jednak, że termin ten powinien być jednak adekwatny do możliwości uzupełnienia przez wnioskodawcę wymaganych braków. Uwzględniając, że wezwanie do uzupełnienia takich braków redagowane jest w stosunku do wnioskodawcy zagranicznego w języku polskim i wymaga przetłumaczenia, a następnie uzupełnienia stosownego braku poprzez nadanie go w sposób, który – zgodnie z polskimi przepisami – zapewni zachowanie wyznaczonego terminu, określenie 7-dniowego terminu na uzupełnienie takiego braku, nie może być uznane za wyznaczenie terminu adekwatnego do możliwości uzupełnienia przez wnioskodawcę wymaganych braków wniosku. Z założenia bowiem termin ten należy uznać za nierealny do zachowania przez zagranicznego wnioskodawcę.

Podkreśla się również, że tę nieproporcjonalność i nieadekwatność 7-dniowego terminu wyznaczanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku zagranicznego podatnika o zwrot podatku dostrzeżono w kolejnym rozporządzeniu Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U Nr 224, poz. 1801 ze zm.), które zastąpiło rozporządzenie z 2004 r. W jego § 9 ust. 2 i 4 postanowiono, że jeżeli naczelnik urzędu skarbowego nie posiada wszystkich informacji, na podstawie których może podjąć decyzję, o jakiej mowa w ust. 1, może żądać, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli żądanie skierowane jest do podmiotów uprawnionych z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, dostarczenia dodatkowych informacji w terminie, o którym mowa w ust. 1, przy czym informacje te należy dostarczyć w języku polskim w terminie miesiąca od dnia otrzymania takiego żądania( por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012r., I FSK 1175/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępna na stronie Internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej powoływana jako CBOSA).

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku w ostatnim dniu 6 miesięcznego terminu przewidzianego w art.7 ust.4 Ósmej Dyrektywy Rady. Organ podatkowy pismem z dnia 4 stycznia 2010r. wezwał spółkę do złożenia ważnego zaświadczenia, które to pismo spółka otrzymała 20 stycznia 2010r. a więc po upływie sześciomiesięcznego terminu przewidzianego w art.7 ust.4 VIII Ósmej Dyrektywy Rady.

Wezwanie strony w ostatnim dniu terminu skutkowało tym, że strona została wezwana do uzupełnienia braku po dniu 31 grudnia 2009r., kiedy weszły w życie nowe przepisy tj. Dyrektywa Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. określająca szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim Dz.U.UE.L.2008.44.23 ( dalej powoływana jako Dyrektywa 2008/9/WE).

Przepisy Dyrektywy 2008/9/WE nie nakładają na podatników mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim konieczności przedkładania przedstawia dowodu, w formie zaświadczenia wystawionego przez władze publiczne państwa, w którym ma siedzibę, że jest płatnikiem podatku od wartości dodanej w tym państwie.

Obowiązku takiego nie przewiduje również rozporządzenie z 2009r.

Z przepisów Dyrektywy 2008/9/WE wynika, że Dyrektywa ta ma zastosowanie do wniosków o zwrot złożonych pod dniu 31 grudnia 2009r.(art. 28 ust.1). Natomiast do wniosków złożonych przed 1 stycznia 2010r. zastosowanie mają przepisy Ósmej Dyrektywy Rady (art. 28 ust.2).

Tymczasem z załączonego przez stronę skarżącą pisma niemieckiego urzędu skarbowego o braku możliwości uzyskania zaświadczenia (k.102-103 akt adm.) wynika, że poczynając od roku 2010 niemiecki urząd nie jest władny do potwierdzenia, czy podatnik jest czy nie jest podatnikiem podatku od towarów usług. Z pisma tego nie wynika, czy dotyczyło również zaświadczeń za okresy poprzedzające rok 2010.

Wbrew stanowisku organu odwoławczego, zajętym w postanowieniu z dnia 22 marca 2011, z pisma niemieckiego urzędu skarbowego nie można wnioskować, że spółka mogła uzyskać zaświadczenie za okres poprzedzający 2010r. W piśmie tym stwierdzono jedynie, że " w myśl ustawy o podatku rocznym 2009 zaświadczenie o rejestracji podatnika od wartości dodanej VAT, wydawane wcześniej w celu przedłożenia w innym kraju członkowskim Wspólnoty Europejskiej, nie będzie mogło być więcej wystawiane"

W tych okolicznościach znaczenie dla sprawy ma podniesiona przez stronę zarówno w skardze jak i skardze kasacyjnej argumentacja, że skarżąca nie mogła samodzielnie uzyskać zaświadczenia z niemieckiego urzędu skarbowego.

Sąd I instancji nie ustosunkował się jednak do zawartej w skardze argumentacji, że otrzymanie zaświadczenia przez niemieckiego podatnika jest niemożliwe ze względu na procedury ustanowione przez niemieckiego ustawodawcę.

Wobec powyższego zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony, co do nałożenia na nią obowiązku niemożliwego do wykonania w świetle zaświadczenia niemieckiego urzędu skarbowego z dnia 8 października 2010 r., iż od dnia 1 stycznia 2010 r. nie wydaje się zaświadczeń w celu przedłożenia w innym kraju członkowskim Wspólnoty Europejskiej.

Należy mieć na względzie, że w rozpatrywanej sprawie podatnik, który złożył wniosek o zwrot podatku VAT, na którego nałożono obowiązek polegający na dostarczeniu w terminie 7 dni zaświadczenia, znajdującego się poza granicami Polski, urzędu podatkowego według ustalonego przez Polskę wzoru oraz jego przetłumaczenia, a któremu niemiecki urząd skarbowy odmówił wydania takiego zaświadczenia jest w stosunkowo trudnej sytuacji. W świetle zasady wynikającej z art. 121 § 1 O.p., tj. zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, nakładanie na podatnika obowiązków w zasadzie niemożliwych do spełnienia w tak krótkim czasie, w ocenie NSA, stanowi naruszenie tej zasady. Nie można w tych okolicznościach przemilczeć, że wątpliwości co do statusu zagranicznego podatnika organy podatkowe mogły rozwiązać korzystając z prawa do wymiany informacji z podatkowych z państwami członkowskimi Unii Europejskiej (Dział VIIa O.p.).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w której również organ uprawniony do dokonania zwrotu przyczynił się do trudności podatnika w uzyskaniu zaświadczenia, dla realizacji zasady wynikającej z art. 121 § 1 O.p., to organ udzielający zwrotu powinno obciążać ustalenie czy wnioskodawca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności.

Postępowanie bowiem organu, który jak w rozpatrywanej sprawie nałożył na zagranicznego wnioskodawcę obowiązki nierealne do spełnienia przez niego w zakreślonym mu terminie, pozbawia go prawa do rozpatrzenia jego wniosku w przedmiocie zwrotu podatku – ma charakter dyskryminujący zagranicznego wnioskodawcę i nieproporcjonalny w stosunku do celu instytucji Ósmej Dyrektywy Rady, jakim jest zapewnienie podatnikom przestrzegania zasady uzyskania zwrotu zafakturowanego podatku w związku z dostawami towarów lub usług w innym Państwie Członkowskim, w celu uniknięcia w ten sposób podwójnego opodatkowania.

Z wyznaczenia bowiem w zasadzie niemożliwego do zachowania przez zagranicznego wnioskodawcę terminu do wykonania żądanego od niego obowiązku, nie można wywodzić skutków negatywnych dla wnioskodawcy.

5.5. Z powyższych względów – podzielając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art.203 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.