Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 930/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 83 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł.Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej Ł.Ł. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. (znak [...]) Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: WITD) nałożył na Ł.Ł. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

Dnia [...] września 2014 r. na ul. [...] zatrzymany został przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego pojazd marki [...], o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem, kierowanym przez R.Ł., na którego drzwiach i masce znajdował się napis "drewno kominkowe i opałowe", przewożone było drobno pocięte drewno.

O godz. 12.24 wygenerowany został przez kontrolujących wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczący przedsiębiorcy L – Ł.Ł. wskazujący, iż głównym miejscem prowadzenia działalności jest [...], a dodatkowym miejscem [...].

W sporządzonym z kontroli protokole nr [...] wskazano m.in., że rozpoczęła się ona o godz. 12.56, dopuszczalna masa całkowita zatrzymanego pojazdu wynosi 8400 kg, kierujący pojazdem R.Ł. zamieszkuje pod adresem [...], zaś właścicielem pojazdu jest L – Ł.Ł., zamieszkała w [...].

W załączniku do protokołu kontroli wskazano jako naruszony przepis art. 92a ust. 1,6 i 7 ustawy o td oraz lp.1.3 załącznika nr 3 do tej ustawy – sankcjonujący wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W opisie stwierdzonego naruszenia stwierdzono, iż zatrzymanie miało miejsce na ulicy stanowiącej drogę gminną, pojazdem wykonywany był przewóz na potrzeby własne drewna kominkowego z miejscowości [...]. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Ponadto nie przedstawił badań lekarskich, psychologicznych oraz aktualnego kursu na przewóz rzeczy. Nie okazał też żadnego dokumentu przewozowego potwierdzającego skąd i dokąd przewożone jest drewno ani kto jest jego właścicielem. Wskazano, iż pojazd należy do Ł.Ł., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą L – Ł.Ł..

W toku czynności kontrolnych sporządzona została dokumentacja fotograficzna przedstawiająca zatrzymany pojazd oraz m.in. jego dowód rejestracyjny (częściowo). W sporządzonym protokole z przesłuchania R.Ł. w charakterze świadka wskazano, iż jest on synem Ł.Ł. i odmówił odpowiedzi na wszystkie zadane mu pytania, a czynność ta dokonana została w godzinach 12.25 – 12.50. R.Ł. protokół z kontroli drogowej podpisał bez zastrzeżeń.

Po zawiadomieniu Ł.Ł., pismem z dnia [...] września 2014 r., o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzonego naruszenia opisanego w protokole, w toku postępowania złożyła ona pismo z dnia [...] października 2014r. wyjaśniające, iż w dniu kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] był naprawiany przez jej syna R.Ł., który po zakończeniu naprawy dokonał próby drogowej wymagającej przejazdu z ładunkiem drewna w celu obciążenia tylnego zawieszenia. Wskazała, iż w dniu kontroli towar nie był sprzedawany ani rozładowywany. Przejazd miał charakter prywatny, nie związany z działalnością firmy L, był wykonywany przez syna, który jest współwłaścicielem samochodu i nie musi informować jej gdzie się nim porusza. Powołała się przy tym na przepis art. 3 pkt g rozporządzenia 561/2006 jako wyłączający obowiązek posiadania dokumentów wymaganych przy przewozach na potrzeby własne. Wskazywała, iż syn nie pozostaje związany z jej firmą żadną umową cywilnoprawną regulującą stosunek pracy, nie jest też w niej zatrudniony jako pracownik, nie prowadzi działalności gospodarczej, ma natomiast uprawnienia do naprawy pojazdów samochodowych. Nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, bo zamieszkuje osobno. Do pisma załączyła kopię świadectwa ukończenia przez syna technikum mechanicznego i uzyskania tytułu technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów mechanicznych oraz fakturę VAT na zakup w dniu [...] czerwca przez PHU L Ł.Ł. klocków hamulcowych [...]. W dniu [...] października Ł.Ł. została przesłuchana w charakterze strony. W toku zeznań podała, że od maja 2012 r. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży drewna, nabywanego w okolicznych nadleśnictwach, na co posiada faktury. Wskazała ponownie na okoliczności przytoczone w piśmie z [...] października, dotyczące charakteru przejazdu dodając, że wykonywany był z [...] do jakiegoś warsztatu. Powołała się na także na paragony z kasy fiskalnej jako dowód braku obrotu drewnem w dniu kontroli. Zeznała, iż syn nie jest jej pracownikiem ani osobą współpracująca, jednakże pomaga w przedsiębiorstwie, bo tylko on prowadzi pojazdy w jej firmie. Kontrolowany samochód nabyty został przed trzema miesiącami. Powoływała się na brak świadomości, że powinna posiadać zaświadczenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Podała, że uzyskała je w dniu [...] września 2014 r. Wcześniej jej firma go nie posiadała, podobnie jak licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

Pismem z dnia [...] października 2014 r., nawiązując do złożonych zeznań strona ponownie podkreśliła, iż jej syn nie był i nie jest zatrudniony w firmie L, dołączyła też dokumenty dotyczące badań lekarskich i psychologicznych syna jak też ewidencję sprzedaży firmy L dla wykazania, iż w dniu [...] września sprzedaż drewna nie była dokonywana.

Po uzyskaniu wydruków stron internetowych serwisu [...] z ofertami sprzedaży drewna kominkowego i opałowego przez firmę L wraz z warunkami bezpłatnego dowozu, informacji z okolicznych nadleśnictw, w tym z Nadleśnictwa o zakupie przez firmę L w dniu [...] września 25 m3 drewna sosnowego, jak też informacji z Urzędu Miasta, iż strona posiada zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu [...] września 2014 r. na wniosek złożony w tym samym dniu oraz z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD, iż w systemie informatycznym Biura nie została zarejestrowana, pismem z dnia [...] października 2014 r. WITD powiadomił Ł.Ł. o zmianie kwalifikacji prawnej naruszenia z opisanego w protokole na naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o td.) z pouczeniem o prawach procesowych z art. 10 Kpa.

Decyzją noszącą datę [...] listopada 2014 rok Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Na postawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym nałożył na Ł.Ł. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub wymaganej licencji.

W motywach rozstrzygnięcia, przedstawiając przebieg postępowania, obowiązujące regulacje ustawy o td oraz odwołując się do zeznań strony organ I instancji wskazał, iż przewóz wykonywany w dniu [...] września 2014 r. nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o td. Uznał, że świetle zeznań strony jej syna, kierującego pojazdem w dniu kontroli, nie sposób uznać za pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy jak też za przedsiębiorcę (tj. członka najbliższej rodziny przedsiębiorcy pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, który prowadzi pojazd w zastępstwie tego przedsiębiorcy). Skoro więc kontrolowany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, to w związku z treścią jej art. 4 pkt 3 lit. a był transportem drogowym, zatem przewóz ten wymagał licencji. Tym samym uprawnieniem na podstawie którego strona mogłaby wykonywać przewóz drogowy jest zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencja wspólnotowa, których – jak ustalono w postępowaniu - strona nie posiada. Odnośnie zeznań strony o wykonywaniu przez syna prób testowych po naprawie, co nie wiązało się z działalnością przedsiębiorstwa wskazał, iż faktura na zakup klocków hamulcowych wystawiona została na przedsiębiorstwo strony zatem naprawa odbywała się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zaś testowanie hamulców na drodze publicznej stwarza zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego.

W odwołaniu od decyzji Ł.Ł. podnosiła, że w dniu [...] września 2014 r. jej firma nie prowadziła sprzedaży. Przejazd samochodem, w trakcie którego został zatrzymany do kontroli był przejazdem prywatnym, nie związanym z działalnością firmy. Samochodem kierował jej syn R.Ł. nie związany z firmą, a co najważniejsze współwłaściciel auta. Tego dnia kierował samochodem po dokonanej naprawie, jechał z ładunkiem w celu obciążenia tylnego zawieszenia.

Zarzucała, iż dokonująca kontroli inspektor A.N. z dowodu rejestracyjnego pojazdu uzyskała informację, że strona jest współwłaścicielką auta, a po uzyskaniu informacji, o prowadzeniu działalności gospodarczej przyjęła za pewnik, że przejazd był wykonywany przez syna z uwagi na prowadzoną przez stronę działalność. Ponownie podkreślała, że syn jest osobą prywatną, nie jest pracownikiem PHU L, nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi innej działalności gospodarczej, ale jako współwłaściciel auta ma prawo nim jeździć, nie informując strony gdzie i kiedy się nim porusza.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. (znak [...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako: Kpa), art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o td oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. (znak [...]) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W motywach rozstrzygnięcia GITD przywołał regulacje art. 4 pkt 22a, 5 ust. 1, 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 a ust. 1 i 6 oraz lp.1.1 załącznika nr 3 ustawy o td, ustalenia zawarte w protokole kontroli drogowej jak i treść zeznań strony, uznając że decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy.

Organ II instancji wskazał, iż bezspornie w dniu kontroli strona wykonywała zarobkowy przewóz rzeczy. Stwierdził, że ustalenia z kontroli drogowej dotyczące wykonawcy przewozu potwierdza protokół kontroli nr [...] podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń mimo, że kontrolowany mógł wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również odmówić jego podpisania. Podkreślił, że protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. GITD wskazał, iż w jego ocenie okoliczność w postaci odmowy przez kierowcę odpowiedzi na wszystkie zadane przez przesłuchującego pytania świadczą na niekorzyść strony. Gdyby istotnie w chwili zatrzymania do kontroli R.Ł. wykonywał przejazd prywatny, wówczas nie podpisałby protokołu kontroli stwierdzającego, iż przejazd wykonywany jest w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Ł.Ł.. Nadto świadek nie miałby wątpliwości co do tego, jak należy odpowiedzieć na zadawane pytania dotyczące wykonawcy i charakteru przewozu. Tymczasem dopiero na etapie postępowania administracyjnego w I instancji strona podniosła argument, iż w dniu [...] września 2014 r. wykonywany był przejazd prywatny.

Zdaniem organu II instancji, wersja strony o wykonywaniu próby drogowej pojazdem obciążonym ładunkiem drewna jest niewiarygodna. Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie nie zgadza się z argumentem organu I instancji o stwarzaniu niebezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu drogowego przy przeprowadzaniu próby drogowej na drodze publicznej, to jego zdaniem w dniu kontroli kierujący pojazdem nie testował pojazdu pod kątem prawidłowości jego działania, lecz wykonywał przewóz ładunku drewna na rzecz strony. Według wiedzy organu wymiana klocków hamulcowych, na którą powołała się strona przesyłając fakturę VAT nr [...] za ich zakup, nie uzasadnia przeprowadzania próby drogowej obciążonym pojazdem. Organ stwierdził również, że kontrolowany przejazd dotyczył trasy [...], a więc trasy o długości ponad 600 km (dane ze strony internetowej ), co także przeczy wersji o przeprowadzanej próbie drogowej. W ocenie organu II instancji przewóz drewna pojazdem strony na tak długiej trasie był wykonywany w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na powyższe zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o td.

W odniesieniu do zarzutów strony dotyczących popełnienia przez kontrolującą przestępstwa z art. 162 kk organ odwoławczy wyjaśni, że nie jest władny, aby potwierdzić że przedmiotowe zdarzenie istotnie miało miejsce. W razie, gdy zawiadomione przez R.Ł. uprawnione do tego organy stwierdzą popełnienie przez inspektora ITD przestępstwa bądź wykroczenia w czasie pełnienia przez niego służby, wówczas zostaną podjęte stosowne kroki mające na celu wyciągnięcie z tego tytułu konsekwencji.

W kwestii zarzutu strony dotyczącego nieponumerowania stron akt niniejszej sprawy i możliwości dołączenia do nich dokumentów, do których strona, korzystając z uprawnienia do przeglądania akt, mogła nie mieć dostępu, organ odwoławczy stwierdził, że WITD odniósł się do powyższego zarzutu pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Nadto strona nie skonkretyzowała, o jaki dokument jej chodzi co uniemożliwia odniesienie się do niego czyniąc go niezasadnym. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kpa. Wskazał, że wbrew przekonaniu strony nie uchybia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadzenie kontroli drogowej i podpisanie decyzji w I instancji przez tą samą osobę, czyli inspektora Inspekcji Transportu Drogowego A.N., bowiem nie zachodzi żadna z sytuacji opisanych w art. 24 § 1 ww. ustawy.

GITD stwierdził też, że omawianym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o td. Strona nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności. Okoliczność w postaci nieznajomości obowiązujących przepisów transportowych oraz różnic między przewozami na potrzeby własne a transportem drogowym nie uzasadnia zastosowania ww. przepisu. W przedmiotowej sprawie nie znajduje także zastosowania art. 92b ustawy o td, bowiem dotyczy on naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

W skardze na decyzję GITD Ł.Ł. zarzuciła jej naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, domagając się jej uchylenia.

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015r. (sygn. akt II SA/Go 244/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zobowiązał GITD m.in. do zweryfikowania wersji skarżącej, iż kontrolowany przewóz wykonywany był przez współwłaściciela samochodu [...] R.Ł. i nie pozostawał w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Sąd wskazał, aby organ miał też na uwadze, iż wynikający z zeznań strony fakt, że nie miała świadomości istnienia wymogu posiadania zaświadczenia uprawniającego do wykonywania przewozu na potrzeby własne nie oznacza automatycznie uznania przewozu z dnia [...] września 2014r. za tzw. "nieprawidłowy przewóz na potrzeby własne". Okoliczność ta powinna podlegać ocenie wraz z innymi dowodami dotyczącymi rzeczywistego charakteru tego konkretnego, skontrolowanego przewozu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2014r. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł.Ł. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organ podał, że przejazd dokonywany w dniu [...] września 2014r. przez R.Ł. był przewozem wykonywanym w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Ł.Ł. pod firmą: "L" – Ł.Ł.. Pojazd, który prowadził R.Ł. to pojazd zakupiony na potrzeby działalności gospodarczej oraz był wykorzystywany tylko i wyłącznie w tym celu. Pojazd w chwili zatrzymania, był załadowany drewnem kominkowym. Organ podkreślił, że sprzedaż jak również jego dowóz do klienta były zasadniczym przedmiotem działalności firmy. Ciężarówka oznaczona była widocznymi napisami m.in. logo firmy oraz sprzedaż drewna kominkowego, jako określenie przedmiotu działalności przedsiębiorcy. Kierowca był w trakcie przejazdu pomiędzy [...]. Zdaniem organu samo zachowanie R.Ł. świadczyło o próbie uniknięcia odpowiedzialności. Otóż kierowca próbował powoływać się na tzw. solidarność koleżeńską stwierdzając, że jest czynnym policjantem oraz, że w przeszłości również zajmował się kontrolą bezpieczeństwa na drogach. Natomiast nie wspomniał o tym, że wykonywał transport na potrzeby prywatne, jak również o jeździe testowej naprawianego pojazdu. Kierujący zapytany podczas kontroli, czy przewóz jest dokonywany w ramach prowadzonej działalności, odpowiedział, że pomaga mamie w prowadzeniu działalności, a zapytany o cel podróży oznajmił, że jedzie z [...]. Kierowca oświadczył, że nie posiada dokumentów dotyczących przewozu tj. zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, dokumentu przewozowego na przewóz drewna kominkowego oraz wykresówki tachografu.

Kontrola wykazała również, że kierujący nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań dotyczących prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Po sporządzeniu przez inspektorów dokumentacji kontrolnej kierujący odmówił współpracy, nie przyjął zaproponowanych mu mandatów i następnego dnia roboczego złożył skargę na jego zdaniem nieprofesjonalne zachowanie inspektorów. Wypis ewidencji sprzedaży wskazujący, iż w dniu zdarzenia nie zarejestrowano faktu sprzedaży drewna, nie pozwala na potwierdzenie wersji strony, ponieważ jest to czynność jednostronna dokonywana przez stronę, a dokonanie takiego wpisu nieweryfikowalne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że przed kontrolą jak i po niej syn właścicielki wykonywał takie same czynności, zaś przeprowadzona kontrola wymusiła na nim i jego matce załatwienie formalności, czyli odbycie wymaganego kursu oraz wykonanie badań.

Organ stwierdził, iż strona i jej syn zignorowali przepisy prawa nakładające na nich szczególne obowiązki. Traktowali je, jako szczegóły i drobiazgi, zaś kierujący będący funkcjonariuszem policji błędnie czuł się mniej przymuszony do spełnienia wymogów przewidzianych ustawą niż inny obywatel.

W ocenie WITD nie można uznać, że strona nie miała świadomości swoich prawnych obowiązków, związanych z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż jako osoba, która prowadzi taką działalność od 2012 roku nie może się zasłaniać niewiedzą odnośnie właściwych regulacji prawnych. Zatem organ uznał, iż strona miała pełną świadomość, że jej syn wykonujący faktycznie obowiązki kierowcy nie miał wymaganych zaświadczeń i szkolenia wymaganego dla tego stanowiska pracy. Ł.Ł. była odpowiedzialna za sprawy kadrowe i dokumentację firmy, która skutecznie przez kilka lat prowadziła. Strona zeznając przed sądem przyznała, że nawet, gdy jej syn sam umawiał się z kontrahentem to każda sprzedaż była jej zgłaszana. Zatem przyjąć należy, że również miała wiedzę odnośnie sprzedaży w dniu kontroli tj. [...] września 2014r. dla dokonania, której R.Ł. kierował pojazdem załadowanym drewnem kominkowym, dokonywał transportu drogowego, a ona do tego dopuściła.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy i prawidłowo zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące charakteru przewozu z dnia kontroli.

GITD podał, iż przepis art. 4 pkt 4 ustawy o td określa warunki jakie muszą zostać spełnione, aby dany przewóz uznać za niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne. Ustawodawca wskazał, że warunki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, a zatem brak któregokolwiek z nich powoduje, że nie można wówczas mówić o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Warunki te dotyczą kierowcy, pojazdu, przewożonego ładunku lub osób i przedmiotu działalności gospodarczej. Ponadto przewozy te nie mogą być wykonywane odpłatnie, ponieważ służą wykonywaniu podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

Zdaniem organu odwoławczego z dowodów zebranych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, ponieważ nie spełniał wszystkich przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W czasie przeprowadzania kontroli kierujący R.Ł. nie był pracownikiem strony skarżącej, co jednoznacznie wynika z zeznań złożonych przez Ł.Ł. przesłuchana w charakterze strony w dniu [...] października 2014 r. Kierujący jest synem skarżącej, ale ani w dniu kontroli ani przed tym dniem nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego, co wynika z wyjaśnień złożonych przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2014 r. Zatem przesłanka wskazana w art. 4 pkt 4 lit. a) nie została spełniona. Natomiast przewóz drewna kominkowego był wykonywany w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, ponieważ przeważająca działalność gospodarcza strony polega na sprzedaży drewna kominkowego. Podczas kontroli kierujący oświadczył, że pomaga matce w prowadzeniu działalności gospodarczej i przejazd jest wykonywany w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza, że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji/zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Z kolei uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym, do których należy m.in. dysponowanie odpowiednimi środkami finansowymi celem zabezpieczenia należytego prowadzenia działalności. W dniu kontroli strona skarżąca tych warunków nie spełniała. Strona w dniu kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ uznał je za polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji. Przede wszystkim wskazał, że skarżąca przesłuchana w charakterze strony jako osobę wykonującą przewozy w ramach prowadzonej przez nią działalności wskazała syna R.Ł.. W swoich zeznaniach skarżąca podkreśliła, że syn pomaga jej w prowadzeniu działalności, ponieważ nie zatrudnia innych kierowców. Przedmiotem prowadzonej przez nią działalności jest sprzedaż drewna. O świadczeniu tego rodzaju usług skarżąca ogłasza się na stronach internetowych. Natomiast pojazd, który został skontrolowany w dniu [...] września 2014 r. służy do wykonywania przewozów w ramach prowadzonej przez nią działalności i w tym celu został zakupiony przez skarżącą i jej syna. W dniu kontroli syn skarżącej przewoził drewno kominkowe, którego sprzedażą i dowozem do klienta trudni się skarżąca w prowadzonej przez siebie działalności. Zatem okoliczności wykonywania przewozu z dnia kontroli świadczą o wykonywaniu przewozu w ramach działalności prowadzonej przez stronę. Natomiast wbrew twierdzeniom strony wykonywanego przejazdu nie można uznać za próbę testową naprawionego pojazdu, ponieważ strona nawet nie wskazała jaka usterka pojazdu była naprawiana, ani kto i kiedy dokonał naprawy. Przedłożona przez stronę faktura VAT nr [...] jedynie potwierdza dokonanie, kilka miesięcy przed dniem kontroli, zakupu klocków hamulcowych i sprayu konserwująco - naprawczego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o td.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Ł.Ł., która wniosła o jej uchylenie w całości. Strona podniosła argumenty podnoszone w trakcie dotychczasowego postępowania oraz stwierdziła, że dalej nie jest ustalone kto faktycznie wykonywał przewóz kontrolowanych pojazdem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie z powodu wszystkich zawartych w niej zarzutów.

Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe (ewentualne) postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i Sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., II GSK 240/06 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 lipca 2015r. sygn. akt II SA/Go 244/15, którym Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż organy nie wyjaśniły kto realizował (w czyim imieniu lub na rzecz kogo był wykonywany) kontrolowany przewóz.

W toku kontroli kierowca pojazdu R.Ł., po ustaleniu, iż pozostaje synem Ł.Ł., figurującej w ewidencji podmiotów gospodarczych jako przedsiębiorca, został przez kontrolujących funkcjonariuszy WITD pouczony o wynikającym z art. 83 § 1 Kpa prawie odmowy składania zeznań w charakterze świadka jak i o prawie odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania w warunkach opisanych w § 2 tego przepisu. Z przysługującego mu prawa skorzystał, przy czym nieprecyzyjne zapisy protokołu z przesłuchania oraz fakt, iż odmówił odpowiedzi na wszystkie pytania budzi wątpliwość, czy skorzystał z prawa odmowy złożenia zeznań, czy też z prawa o jakim mowa w § 2. Dalej Sąd wskazał, iż niestaranność kontrolujących spowodowała, iż wykonano wprawdzie dokumentację fotograficzną dowodu rejestracyjnego pojazdu, ale niepełną. Brak w niej utrwalenia tej części dowodu rejestracyjnego, która przeznaczona jest na dokonywanie adnotacji urzędowych. W protokole kontroli zawarte zostało ustalenie, że właścicielem pojazdu marki [...] jest wyłącznie Ł.Ł.. Tymczasem, jak wynika z dowodu rejestracyjnego okazanego sądowi na rozprawie, pojazd stanowi przedmiot współwłasności skarżącej i jej syna R.Ł., co w konsekwencji oznacza, iż protokół kontroli został sporządzony wadliwie. Jednocześnie organy orzekające w sprawie całkowicie zbagatelizowały fakt, że skarżąca kwestionowała prawidłowość określenia podmiotu w stosunku, do którego postępowanie to zostało wszczęte. Stanowisko skarżącej opierało się na fakcie, iż syn jako współwłaściciel pojazdu ma również prawo swobodnie nim dysponować nim zgodnie z jego przeznaczeniem w sposób nie związany z jej działalnością gospodarczą. Organy nie oceniły w żaden sposób jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy bezwzględnie ich obowiązkiem pozostawało zweryfikowanie wersji wskazywanej przez stronę.

Ponadto organ II instancji wadliwie przyjął, że przewóz wykonywany był na trasie [...] tj. na trasie liczącej ponad 600 km, co miało wykluczyć wersję strony i przemawiać za tezą, że wykonywany był "zarobkowy transport rzeczy". Dla dokonanego ustalenia faktycznego brak jakichkolwiek podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Analiza akt sprawy (dokumentujących miejsce zatrzymania, miejsce zamieszkania kierowcy pojazdu oraz dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącą) nasuwa przypuszczenie, iż organ II instancji na skutek braku należytej staranności pomylił miasto [...] w województwie [...] z miejscowością (wsią) [...], w województwie [...], położoną kilkanaście kilometrów od [...], w którym doszło do zatrzymania pojazdu. Omawiany błąd organu Sąd nie mógł uznać za odpowiednik "oczywistej omyłki" skoro to wadliwe ustalenie doprowadziło do skutku w postaci zakwestionowania wersji strony.

Należy stwierdzić, że organ administracyjny nie wykonał wytycznych Sądu zawartych w ww. wyroku z dnia 8 lipca 2015r., sygn. akt II SA/Go 244/15.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikały wprost z przedstawionych powyżej rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku z 8 lipca 2015r.

Po otrzymaniu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił jedynie decyzję organu I instancji wskazując przy tym, iż musi on ustalić istotną kwestię, tj. kto realizował sporny przewóz. Organ I instancji natomiast pismem z dnia [...] czerwca 2016r. zawiadomił stronę o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy, a decyzją z dnia [...] lipca 2016r. organ ponownie wymierzył Ł.Ł. karę pieniężną. Z akt sprawy nie wynika jakie w tym czasie podjęto czynności w celu ustalenia kto realizował sporny przewóz i czy w ogóle je podjęto.

W rozpatrywanej sprawie organy, mimo jasno określonych wytycznych w ww. wyroku nie podjęły żadnych nakazanych czynności przedłużając tym samym postępowanie. Jedynie wskazano, o który [...] chodziło inspektorom. W dalszym ciągu "istotna kwestia", dla której organ odwoławczy uchylił decyzją z dnia [...] lutego 2016r. rozstrzygnięcie organu I instancji pozostaje niewyjaśniona. Nie wiadomo na jakich dowodach organy ponownie orzekając oparły swoje rozstrzygnięcie.

Sąd zobowiązał GITD do zweryfikowania wersji skarżącej, iż kontrolowany przewóz wykonywany był przez współwłaściciela samochodu [...] R.Ł. i nie pozostawał w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Sąd nakazał też, aby organ miał na uwadze, iż wynikający z zeznań strony fakt, że nie miała świadomości istnienia wymogu posiadania zaświadczenia uprawniającego do wykonywania przewozu na potrzeby własne nie oznacza automatycznie uznania przewozu z dnia [...] września 2014 r. za tzw. "nieprawidłowy przewóz na potrzeby własne". Sąd zaznaczył, iż okoliczność ta powinna podlegać ocenie wraz z innymi dowodami dotyczącymi rzeczywistego charakteru tego konkretnego, skontrolowanego przewozu.

Organ stwierdzając w decyzji, iż pojazd, który prowadził R.Ł. to pojazd zakupiony na potrzeby działalności gospodarczej i był wykorzystywany tylko i wyłącznie w tym celu nie przedstawił na to twierdzenie żadnych dowodów.

Ponadto organ I instancji powołuje się na sprawę karną, toczącą się w związku z przedmiotową kontrolą, a w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów to potwierdzających.

Powyższe uchybienia zdaniem Sądu, jednoznacznie potwierdza, iż organ w niniejszej sprawie nie przeprowadził postępowania dowodowego odpowiadającego wymogom zawartym w przepisach postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, w szczególności art. 7 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) i art. 153 ppsa, nakładających na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz zastosowanie się do wskazań zawartych w orzeczeniu sądu administracyjnego. Dopiero realizacja tych wymogów, może doprowadzić do wydania decyzji zgodnej z prawem.

Jednocześnie obowiązkiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego będzie analiza podniesionego przez skarżącą zarzutu przedawnienia wynikającego z art. 92c ustawy o td.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić, uznając wniesioną skargę za uzasadnioną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 320 zł. Na kwotę tą składa się uiszczony wpis od złożonej skargi w wysokości 320 zł.