Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 401/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1; art. 26 ust. 1, 2; art. 121 ust. 1; art. 121b ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: § 24
journal: Dz.U. 2013 poz 644
law: Rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby  policjantów
journal: Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Robert Hałabis Protokolant Referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 sprawy ze skargi R. G. na decyzję Inne z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie potrąconych kwot uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania R. G., Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającą zwrotu potrąconych kwot 20 % uposażenia zasadniczego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r., wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty od chwili ich nienależnego potrącenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano na następujący stan sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. R. G. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwrot nienależnie potrąconych kwot, wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty od chwili ich nienależnego potrącenia. Uzasadniając zgłoszone żądanie R. G. podniósł, że od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu [...] września 2014 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji. Orzeczenie to zostało w dniu [...] października 2014 r. zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w [...], a w dniu [...] października 2014 r. wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w [...]. Zdaniem wnioskodawcy od dnia [...] września 2014 r. powinien on otrzymywać świadczenie w wysokości 100 % uposażenia, natomiast otrzymywał jedynie 80 % uposażenia.

Powyższy wniosek R. G. został przekazany według właściwości Komendantowi Powiatowemu Policji w [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie potrąconych kwot 20% uposażenia zasadniczego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, wraz z ustawowymi odsetkami od chwili ich nienależnego potrącenia do dnia zapłaty.

Na skutek zażalenia R. G., Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że organ winien albo wyrównać wnioskodawcy uposażenie o 20% albo wydać decyzję o odmowie wypłaty części uposażenia potrąconego w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim w ustalonym okresie.

Po rozpatrzeniu wniosku, Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r. odmówił zwrotu potrąconych kwot 20 % uposażenia zasadniczego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r., wraz z ustawowymi odsetkami od chwili ich nienależnego potrącenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Powiatowy Policji wyjaśnił, że rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. aspirant R. G. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2015 r.

Wcześniej, raportem z dnia [...] sierpnia 2014 r. R. G. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o skierowanie na komisję lekarską celem określenia przydatności do dalszej służby w Policji oraz stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą, pozostającego w związku ze służbą w Policji. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w [...] zaliczyła R. G. do trzeciej grupy inwalidzkiej, uznając go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i stwierdzając istnienie związku schorzenia ze służbą od dnia [...] września 2014 r. We wskazanym orzeczeniu nie stwierdzono związku inwalidztwa z chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. R. G. został ponownie skierowany na komisję lekarską. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komisja Lekarska Podległa Ministrowi Właściwemu Do Spraw Wewnętrznych w [...] orzekła, że stwierdzony u policjanta uszczerbek na zdrowiu powstały wskutek choroby oraz czasowa niezdolność do służby z powodu choroby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Organ pierwszej instancji podniósł, że R. G. przed dniem zwolnienia ze służby w Policji przebywał na długotrwałym nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim z powodu choroby od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r., co potwierdziły wystawione przez lekarzy zaświadczenia. Za ten okres policjant, zgodnie z art. 121b ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, otrzymywał 80% uposażenia. Policjant zachowuje prawo do 100% uposażenia, gdy zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym jest on zwolniony od zajęć służbowych z powodów wymienionych w art. 121b ust. 5 ustawy o Policji. Jednakże zwolnienia lekarskie przedstawione przez R. G. nie dotyczą żadnej z sytuacji wymienionych w przepisie art. 121b ust. 5 ustawy o Policji, a dotyczą zwolnienia z art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji.

W związku z tym, w ocenie organu pierwszej instancji zasadne było zmniejszenie policjantowi uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim do 80%.

W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2018 r. R. G. podniósł, że z chwilą otrzymania orzeczenia o niezdolności do służby w Policji Komendant Powiatowy Policji w [...] powinien był zwolnić skarżącego od zajęć służbowych i przyznać mu za ten czas 100% uposażenia.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że R. G. - policjant Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w [...] - w dniu [...] sierpnia 2014 r. złożył raport o skierowanie go na komisję lekarską celem określenia przydatności do dalszej służby w Policji. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w L. orzekła, że skarżący jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w dniu [...] października 2014 r., a doręczone Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] w dniu [...] października 2014 r. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia komisji lekarskiej w przedmiocie ustalenia związku rozpoznanego u skarżącego schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, skarżący został ponownie skierowany na komisję lekarską, która orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. orzekła, że schorzenie rozpoznane u skarżącego nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący w sposób ciągły od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. był niezdolny do służby z powodu choroby. Na tę okoliczność przedstawiał stosowne zaświadczenia lekarskie. Zgodnie z treścią art. 121b ust. 1 ustawy o Policji w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. W przypadkach wymienionych w art. 121b ust. 5 ustawy, a więc m.in. gdy zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (pkt 2), policjant zachowuje prawo do 100 % uposażenia. W sprawie niniejszej skarżący w sposób ciągły od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. usprawiedliwiał swoją nieobecność w służbie zaświadczeniami lekarskimi, za które - w związku z brakiem ustalenia związku choroby będącej przyczyną niezdolności do służby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a więc brakiem przesłanki z art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji - otrzymywał 80% uposażenia zgodnie z art. 121b ust. 1 tejże ustawy.

Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że w myśl § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644 z późn. zm.), przełożony właściwy w sprawach osobowych po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Natomiast zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że zwolnienie policjanta, dysponującego orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, od zajęć służbowych jest obowiązkiem przełożonego właściwego w sprawach osobowych, a za okres zwolnienia od zajęć służbowych policjant otrzymuje 100% uposażenia.

Organ odwoławczy zauważył, że R. G. został zwolniony od zajęć służbowych od dnia [...] marca 2015 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji, to jest do dnia [...] czerwca 2015 r. W świetle § 24 rozporządzenia Komendant Powiatowy Policji w [...] powinien był zwolnić skarżącego od zajęć służbowych od dnia [...] października 2014 r., a więc od dnia kiedy otrzymał ostateczne orzeczenie o całkowitej niezdolności policjanta do służby w Policji. Nie może być zatem brana pod uwagę data początkowa zwolnienia od zajęć służbowych wskazywana przez policjanta, to jest dzień [...] września 2014 r., albowiem w tej dacie orzeczenie nr [...] zostało wydane i nie było jeszcze ani ostateczne, ani tym bardziej nie zostało doręczone przełożonemu właściwemu do spraw osobowych.

Komendant Wojewódzki Policji podniósł jednocześnie, że skarżący policjant z własnej woli przedkładał przełożonemu nieprzerwanie od dnia [...] czerwca 2014 r. zwolnienia lekarskie, nawet po dniu [...] października 2014 r., kiedy to Komendant Powiatowy Policji w [...] otrzymał ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności skarżącego do służby. Ratio legis przepisu § 24 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. jest niewątpliwie odsunięcie od zajęć służbowych policjanta, który został ostatecznie uznanym za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Służbę w Policji może bowiem pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, a zdolność tę ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W niniejszej sprawie skarżący służby trwale nie pełnił, w sposób ciągły i nieprzerwany pozostawał na zwolnieniu lekarskim aż do dnia [...] marca 2015 r. i na tę okoliczność przedstawiał stosowne zaświadczenia lekarskie. Nie można więc zarzucić Komendantowi Powiatowemu Policji w [...], że mimo obowiązku wynikającego z § 24 rozporządzenia, formalnie nie zwolnił skarżącego od wykonywania czynności służbowych od dnia [...] października 2014 r., albowiem skarżący czynności tych faktycznie nie wykonywał.

Przepis § 24 rozporządzenia ma na celu uniemożliwienie wykonywania zadań służbowych policjantowi uznanemu za trwale niezdolnego do służby. W praktyce może zaistnieć wiele sytuacji, w których przepis ten ma zastosowanie, np. gdy policjant stawia się do służby i zgłasza gotowość do jej pełnienia po wpłynięciu do jednostki Policji ostatecznego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pełnienia służby, jak również w sytuacji przywrócenia do służby policjanta, którego w czasie pomiędzy zwolnieniem ze służby w Policji a przywróceniem do niej uznano za trwale niezdolnego do służby w Policji (art. 42 ust. 3 ustawy o Policji). W okresie zwolnienia od zajęć służbowych z uwagi na uznanie trwałej niezdolności do służby policjant nie ma obowiązku dokumentowania braku możliwości pełnienia służby zaświadczeniami lekarskimi. Jednakże przełożony nie może też policjantowi zabronić przedkładania stosownych zaświadczeń lekarskich w celu usprawiedliwienia swojej nieobecności w służbie, mimo doręczenia ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. Gdyby więc przełożony zwolnił skarżącego od zajęć służbowych w sytuacji przedkładania przez niego zwolnień lekarskich, powstałby istotny problem z ustaleniem wysokości uposażenia policjanta, albowiem doszłoby do kolizji dwóch przepisów ustawy o Policji, to jest art. 121 ust. 1 statuującego zasadę ustalania uposażenia policjanta w okresie zwolnienia od zajęć służbowych w wysokości 100% uposażenia i art. 121b ust. 1 statuującego zasadę ustalania uposażenia policjanta w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim w wysokości 80% uposażenia.

Organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w [...], nie dokonując zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych, w okresie od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. wypłacał skarżącemu uposażenie należne za czas choroby – w wysokości 80%. Choroba, z powodu której skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a więc nie zaistniała przesłanka z art. 121b ust. 5 pkt. 2 ustawy o Policji. Z chwilą zaprzestania przedkładania przez skarżącego zaświadczeń lekarskich, z dniem [...] marca 2015 r. skarżący na podstawie § 24 powołanego wyżej rozporządzenia został zwolniony od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby w Policji, tj. do dnia [...] czerwca 2015 r. i za ten okres otrzymał uposażenie w pełnej wysokości na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.

W opisanej sytuacji, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, przy czym Komendant Powiatowy Policji powinien rozpatrywać wniosek skarżącego jedynie w odniesieniu do okresu od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r., a nie od dnia [...] września 2014 r. Roszczenie skarżącego o zwrot potrąconych 20% uposażenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim jest niezasadne, albowiem skarżący nie został w tym czasie zwolniony od zajęć służbowych, ani też choroba powodująca jego niezdolność do służby nie powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. G. wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r., gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bez poparcia dowodami, postępowanie było prowadzone w sposób stronniczy i przewlekły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2018 r., poz. 2197) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest uzasadniona.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja z dnia [...] maja 2018 r., którą Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r., odmawiającą zwrotu 20 % uposażenia zasadniczego policjanta, potrąconych w okresie przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm.).

Zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi, w tym wysokości uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, określają przepisy rozdziału 9 ustawy o Policji. Stosownie do art. 121 ust. 1 tej ustawy w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie przebywania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.

Natomiast powołane w decyzjach organów obu instancji przepisy art. 121b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji stanowią, że w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia (art. 121b ust. 1 ), a zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych między innymi z powodu choroby policjanta, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 121b ust. 2 pkt 1). Jeżeli jednak zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu: 1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, 2) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 3) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby, 4) choroby przypadającej w czasie ciąży, 5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, 6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi, 7) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską – policjant zachowuje prawo do 100% uposażenia (art. 121b ust. 5 ustawy o Policji).

W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości brak wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 121b ust. 5 ustawy o Policji, które w drodze wyjątku od zasady przewidzianej w art. 121b ust. 1 ustawy o Policji uprawniają policjanta do otrzymywania 100 % uposażenia w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. W przypadku skarżącego nie zachodził zwłaszcza przypadek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Nie jest bowiem kwestionowane i wynika jednoznacznie z akt postępowania administracyjnego, że orzeczeniem z dnia [...] maja 2015 r. Komisja Lekarska Podległa Ministrowi Właściwemu Do Spraw Wewnętrznych w [...] orzekła, iż stwierdzony u skarżącego uszczerbek na zdrowiu powstały wskutek choroby, a także czasowa niezdolność do służby z powodu choroby nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Powołując się na tę okoliczność i wskazując na zasadę wynikającą z art. 121b ust. 1 ustawy o Policji organy uznały, że skarżącemu nie przysługiwało w okresie zwolnienia lekarskiego 100 % uposażenia.

Zdaniem organów obu instancji bez wpływu na powyższą ocenę pozostawało orzeczenie nr [...] z dnia [...] września 2014 r., którym Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] orzekła, że skarżący jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w dniu [...] października 2014 r.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, że w sytuacji składania przez skarżącego kolejnych zwolnień lekarskich, mimo wydania przez właściwą komisję lekarską orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby, nie można uznać za wadliwe działania Komendanta Powiatowego Policji w [...], który po doręczeniu mu orzeczenia o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji nie podjął działania przewidzianego w § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644 z późn. zm.), a zwolnił skarżącego od zajęć służbowych dopiero po zaprzestaniu składania przez niego zwolnień lekarskich – z dniem [...] marca 2015 r. W konsekwencji organ drugiej instancji uznał, że wypłata skarżącemu 80 % uposażenia przed dniem [...] marca 2015 r., to jest w okresie, za który zostały przedstawione zwolnienia lekarskie, pozostawała w zgodzie z przepisami prawa.

Ocena ta i wyprowadzone z niej przez organ wnioski nie są, zdaniem Sądu, prawidłowe.

Stosownie do treści § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów przełożony właściwy w sprawach osobowych po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby.

Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że zwolnienie od zajęć służbowych policjanta, w stosunku do którego zapadło ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, jest obligatoryjne. Przepis nie przewiduje w tym zakresie wyjątków, a jednocześnie nakłada na przełożonego właściwego w sprawach osobowych dokonanie czynności zwolnienia policjanta od zajęć służbowych niezwłocznie po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej.

Ustawa o Policji nie zawiera definicji trwałej niezdolności do służby. W art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawa ta stanowi jedynie, że służbę w Policji może pełnić funkcjonariusz posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych oraz że ustalanie zdolności do służby należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Minister ten został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także trybu orzekania o tej zdolności oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (art. 26 ust. 2).

W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. z 1991 r., Nr 79, poz. 349 z późn. zm.).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lipca 2006 r., I OSK 1338/05, z przepisów ostatnio powołanego rozporządzenia wynika, że o treści orzeczenia komisji lekarskiej decyduje ocena stopnia i trwałości niezdolności do służby. W tym zakresie istotne znaczenie ma stopień naruszenia sprawności organizmu badanego i możliwości przywrócenia w drodze leczenia sprawności niezbędnej do dalszego pełnienia służby. Jeżeli stwierdzone schorzenia jedynie zmniejszają sprawność fizyczną i psychiczną policjanta, ale rokują poprawę jego stanu zdrowia i odzyskanie zdolności do pełnienia służby na dotychczasowym albo innym stanowisku służbowym, to komisja podejmuje orzeczenia przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia, tj. o trwałej lub czasowej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Natomiast jeżeli nie ma takich pozytywnych prognoz co do stanu zdrowia, gdyż stwierdzone u badanego schorzenia nie pozwalają w ogóle na pełnienie służby, to policjanta uznaje się za całkowicie niezdolnego do służby, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia. Całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza - w ogóle, a nie tylko okresowo - możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały. Takie, jedynie możliwe, rozumienie "całkowitej niezdolności do służby", wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem "trwałej niezdolności do służby". Orzeczenie komisji lekarskiej zawierające rozstrzygnięcie przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 5 jest zatem orzeczeniem o trwałej niezdolności do służby, o którym mowa w § 14 ust. 2 i § 23 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] nr [...] z dnia 11 września 2014 r., zatwierdzonym przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w dniu [...] października 2014 r., uznano R. G. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Oznacza to, jak wyjaśniono wyżej, wydanie w stosunku do skarżącego policjanta orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby.

W związku z tym Komendant Powiatowy Policji w B. po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności skarżącego do służby, zobowiązany był niezwłocznie zwolnić skarżącego od zajęć służbowych, to jest podjąć obligatoryjne działanie przełożonego właściwego w sprawach osobowych przewidziane w § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.

W świetle brzmienia ostatnio powołanego przepisu nie zachodziły podstawy do uznania, iż przeszkodę do zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych mógł stanowić fakt składania kolejnych zwolnień lekarskich. Zwolnienia te mogły bowiem poświadczać jedynie czasową niezdolność do wykonywania obowiązków służbowych, podczas gdy ze wskazanego wyżej orzeczenia komisji lekarskiej wynikało, że skarżący jest całkowicie, a zatem trwale niezdolny do służby.

Zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie zwolnienia od zajęć służbowych policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Policjant otrzymuje zatem 100 % uposażenia.

Jednocześnie zwolnienie od zajęć służbowych z powodu orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta nie zostało wymienione w art. 121b ust. 2 ustawy o Policji. Orzeczenie o trwałej niezdolności do służby policjanta jest bowiem czym innym, niż zwolnienie lekarskie, które za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 121b ust. 5 skutkuje wypłatą na rzecz policjanta jedynie 80 % uposażenia.

W okolicznościach sprawy Komendant Powiatowy Policji w [...] nie zwolnił skarżącego od zajęć służbowych niezwłocznie po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia o trwałej niezdolności skarżącego do służby, mylnie uznając, że nie ma takiego obowiązku wobec złożenia przez skarżącego kolejnych zwolnień lekarskich. Następnie organy obu instancji przyjęły, że skarżącemu należne było 80 % uposażenia. Organy przypisały istotne znaczenie składanym przez skarżącego zwolnieniom lekarskim, tym samym w istocie pomijając fakt wydania orzeczenia o trwałej niezdolności skarżącego do służby i prawne konsekwencje tego faktu.

Tymczasem sytuację prawną skarżącego należało oceniać z uwzględnieniem wydanego orzeczenia o trwałej niezdolności policjanta do służby i nałożonego na organ obowiązku niezwłocznego, po otrzymaniu takiego ostatecznego orzeczenia, zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych, z czym wiąże się wypłata 100 % uposażenia.

Skoro zachodziły podstawy do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, to zaniechanie organu w tym przedmiocie i niezwolnienie skarżącego od zajęć służbowych przez właściwy organ nie może być interpretowane na niekorzyść skarżącego policjanta i skutkować przyznaniem jedynie 80 % uposażenia. Uznać bowiem należy, że były spełnione warunki do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego od czynności służbowych, niezwłocznie po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia przez organ, a w takiej sytuacji policjant winien otrzymywać 100 % uposażenia.

Rozstrzygający w sprawie jest fakt orzeczenia o trwałej niezdolności policjanta do służby, na co nie mogą wpłynąć składane następnie zwolnienia lekarskie, odnoszące się wyłącznie do czasowej, a zatem jedynie we wskazanym w nich okresie, niemożności wykonywania czynności służbowych z powodu choroby. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Wojewódzki Policji odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle którego nie jest wymagane, by w okresie zwolnienia od zajęć służbowych z uwagi na stwierdzenie trwałej niezdolności do służby policjant miał obowiązek dokumentować brak możliwości pełnienia służby zaświadczeniami lekarskimi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., II SA 2753/99, LEX nr 55006 oraz z dnia 5 lipca 2006 r., I OSK 1338/05). Mając na uwadze powyższe stanowisko, organ nie wysnuł jednak właściwych wniosków w okolicznościach niniejszej sprawy.

W konsekwencji uznać należało, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 121 ust. 1 oraz art. 121b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji.

Trzeba także zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż orzeczenie nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w dniu [...] października 2014 r., zostało doręczone Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] w dniu [...] października 2014 r. W decyzjach organów obu instancji brak jednak wyjaśnienia, na jakiej podstawie dokonano ustalenia daty doręczenia ostatecznego orzeczenia Komendantowi Powiatowemu Policji w [...], a z czym w świetle § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów wiązał się obowiązek niezwłocznego zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych, skutkujący uprawnieniem do 100 % uposażenia.

Z omówionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organy winny uwzględnić wyżej przedstawioną ocenę prawną. Wbrew stanowisku organu odwoławczego rozpatrzeniu winien podlegać cały wniosek zgłoszony przez skarżącego, a organ winien rozważyć, w jakim zakresie podlega on uwzględnieniu.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji,