Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SAB/Gl 9/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
658
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 7.
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. (złożonym w dniu 31 sierpnia 2015 r.) pan H. S. wniósł skargę na bezczynność organu wierzyciela Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej wierzyciel lub organ) jako wystawcy 15 tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr [...] do [...] i organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując jako podstawę prawną skargi art. 52§4 i następne ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012. 270) dalej p.p.s.a.

Skarżący podniósł, że skargę tę wniósł jako dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym na bezczynność wierzyciela z uwagi na brak merytorycznej reakcji tego organu na liczne podnoszone przez skarżącego od 4 lat zarzuty w związku

z wystawieniem i wprowadzeniem do obiegu prawnego, niezgodnie z wymogami

art. 27§1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (t.j. Dz. U. 2014. 1619 z późn. zm.), dalej ustawa egzekucyjna, wskazanych tytułów wykonawczych – skierowanych do tzw. egzekucji łącznej, prowadzonej obecnie pod sygnaturą akt [...] przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym K. Skarżący stwierdził, że wierzyciel uchylał się od obowiązku podjęcia postępowania w trybie ustawy egzekucyjnej

i przepisów k.p.a. celem wycofania z obiegu przedmiotowych tytułów wykonawczych, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W skardze skarżący szczegółowo opisał zarzucane naruszenia prawa a następnie stwierdził, że zakres tych uchybień podważa całkowicie wiarygodność wszystkich naliczeń kosztowych oraz podważa całkowicie zasady legalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Na tym tle skarżący wniósł m.in. o uwzględnienie skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że UKS w K. w okresie od 27 maja 2009 r. do 11 stycznia 2011 r. przeprowadził kontrolę w jego firmie wydając 26 decyzji podatkowych w podatku VAT i akcyzie, z tego 11 decyzji akcyzowych wyeliminowano z obiegu prawnego, a postępowanie egzekucyjne w tej części umorzono. Decyzje w podatku VAT zostały utrzymane orzeczeniami Izby Skarbowej, WSA w G. i NSA w W., jednakże orzeczenia te były całkowicie błędne, gdyż wydano je z rażącym naruszeniem prawa. "Na tle "praworządność" "tych skrajnie wadliwych orzeczeń", wierzyciel wystawił w dniu [...] 15 tytułów wykonawczych i wszczął postępowanie egzekucyjne. Skarżący podał, że przez okres 4 lat w korespondencji zarzucał wierzycielowi bezprawność jego poczynań i stwierdził, że część naruszeń organ usunął i z dniem [...] wystawił "nowe podmienione" tytuły (obecnie o nr [...] do [...]). W tytułach tych organ uwzględnił zarzut bezprawności uprzedniego pominięcia przerwy w naliczeniu odsetek zwłoki oraz zamieścił brakujące w poprzednich tytułach przepisy ustawy o podatku VAT. Jednakże wierzyciel w dalszym ciągu nie reagował na inne podnoszone przez skarżącego zarzuty. Tytuły te skierowano do egzekucji łącznej prowadzonej przez komornika sądowego mimo, iż od daty ich wystawienia noszą wadę prawną o znamionach rażącego naruszenia prawa, gdyż nie zawierają tzw. tytułów roszczeniowych t.j. numerów prawomocnych decyzji pierwszej instancji, wydanych przez UKS w K.. Ponadto tytuły te nie zawierają wysokości odsetek i ich rodzaju, pomijają przerwę w naliczeniu odsetek za okres 27 maj 2009 r. do 11 stycznia 2012 r., doprowadziły do zajęcia kont bankowych skarżącego, zaś do prowadzonego postępowania egzekucyjnego wierzyciel "podłączył swoje tytuły" na poziomie [...]zł.

Skarżący podał, że składał skargi na czynności egzekucyjne komornika sądowego w trybie k.p.c., zaś od maja 2015 r. otrzymuje on od Urzędu Skarbowego w B. szereg pism o znamionach "spamu" obejmujących jedynie "korekty"

i "sprostowania" popełnionych przez wierzyciela nieprawidłowości w zakresie rażących wad zaistniałych w dacie wystawienia tytułów egzekucyjnych. Jednakże, mimo licznych wniosków i informacji skarżącego, organ (wierzyciel) uchyla się od obowiązku wycofania z obiegu kwestionowanych 15 tytułów z dnia [...]. Dlatego, w ramach zarzutów na bezczynność organu, skarżący domaga się wydania przez wierzyciela orzeczenia o nieważności przedmiotowych tytułów i ich wycofania

z obiegu oraz uznania wszystkich dotychczasowych czynności wykonanych na ich podstawie "za prawnie nieskuteczne / nieważne".

Odpowiadając na skargę wierzyciel domagał się jej odrzucenia jako wniesionej przedwcześnie z naruszeniem art. 52 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a., bowiem skarżący

w dniu 31 lipca 2015 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę na bezczynność wierzyciela, która do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta, ewentualnie – w razie nieuwzględnienia tego wniosku – oddalenia skargi w całości jako niezasadnej, z uwagi na niewystępowanie w sprawie stanu bezczynności, gdyż:

– w dacie otrzymania skargi i obecnie nie są prowadzone w organie żadne postępowania na wniosek lub z urzędu przeciwko skarżącemu,

w szczególności w zakresie złożonych przez niego zarzutów formalnych do wystawionych tytułów wykonawczych;

– w okresie ostatnich czterech lat liczne wnioski skarżącego w tej materii były bieżąco załatwiane przez organ;

– nie występują w sprawie okoliczności uzasadniające podjęcie z urzędu działań przez organ w sprawie wyeliminowania z obiegu wydanych wobec skarżącego tytułów wykonawczych;

– brak podstaw do uwzględnienia wniosków sformułowanych przez skarżącego w związku z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w dniu 7 września 2015 r. wpłynęła do niego, opisana wcześniej skarga strony z dnia 26 sierpnia 2015 r., oparta na art. 52 § 4 p.p.s.a., i dotycząca jego bezczynności jako wierzyciela. Organ stwierdził, że wniesienie takiej skargi nie zostało ograniczone przez ustawodawcę żadnym terminem, a następnie wskazał na treść art. 52 § 1 – 4 p.p.s.a oraz przywołał obszerny fragment uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1325/13 odnoszący się do przepisów art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a oraz art. 141 § 1 O.p. Powołując się na kolejne postanowienie NSA, z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 133/14, wyjaśnił, że skarżący złożył w dniu 31 lipca 2015 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w K. (organ odwoławczy) skargę na bezczynność organu (podatkowego) w zakresie pokrywającym się z przedmiotem niniejszej skargi i do chwili obecnej skarga ta nie została rozstrzygnięta przez organ wyższej instancji, dlatego zasadnym jest jej odrzucenie jako złożonej przedwcześnie, bez wyczerpania przysługujących środków odwoławczych.

Następnie organ zacytował przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz odnoszące się do niego orzeczenia sądów administracyjnych, których daty i sygnatury akt zostały przez organ podane, by zauważyć, że w sprawie zarzut bezczynności dotyczy braku merytorycznej reakcji organu na składane od 4 lat liczne zarzuty formalne dotyczące 15 wystawionych przez organ tytułów wykonawczych z dnia [...]., zaś w ocenie organu brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż organ (podatkowy) pozostaje w zwłoce w załatwieniu zarzutów bądź innych wniosków skarżącego dotyczących rzekomo wadliwych formalnie tytułów wykonawczych. Organ podkreślił, że w chwili obecnej nie toczy się przed nim jakakolwiek sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego lub wobec niego z urzędu, w tym dotyczące spornych tytułów wykonawczych. Nadmienił, że jedynie w ostatnim okresie wydał w sprawach egzekucyjnych i podatkowych skarżącego szereg postanowień, które szczegółowo opisał.

Organ stwierdził, że jak zauważa się w orzecznictwie, brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu pozostawania w bezczynności, gdy organ ten nie prowadzi żadnego postępowania pozostającego w związku z zarzutem. Innymi słowy, aby można było przyjąć, że dany organ administracji właściwy do rozpatrzenia sprawy kończącej się wydaniem decyzji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy,

w sprawie tej musi się toczyć postępowanie administracyjne (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SAB 161/98, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 października 2009 r. II SA/Kr 1299/09).

Organ potwierdził jednocześnie, iż w okresie ostatnich czterech lat skarżący wielokrotnie składał, zarówno do organu, jak i do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wnioski zmierzające do wyłączenia z obrotu prawnego wystawionych przeciwko niemu tytułów wykonawczych. Jednakże - wbrew twierdzeniu skarżącego - każdorazowy wniosek podlegał wnikliwemu rozpoznaniu przez organ oraz był przedmiotem wydanego rozstrzygnięcia (także merytorycznego), jak również - ewentualnie - dalszego postępowania odwoławczego i skargowego.

W ocenie organu powyższym działaniom nie można stawiać zarzutu bezczynności, a szczególnie w sytuacji, gdy organ rozpoznaje wszelkie składane przez skarżącego wnioski, jednakże wynik tych spraw nie jest zgodny

z oczekiwaniami skarżącego.

Co do zarzutu uchylania się organu od podjęcia z urzędu działań prowadzących do wycofania piętnastu tytułów wykonawczych z dnia [...] jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na podaniu w ich treści jako podstawy numeru i daty decyzji organu odwoławczego (zamiast decyzji pierwszoinstancyjnej), wadliwe określenie rodzaju odsetek oraz przerw w ich naliczaniu, organ podkreślił, że brak jest podstaw uzasadniających wyeliminowanie z urzędu z obrotu prawnego tytułów wykonawczych kwestionowanych przez skarżącego, a także - złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zauważył, że zostały one wystawione w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzji z dnia [...] określających wysokość zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce V-XII/2004 r. oraz m-ce I,III-VlII/2005 r. Decyzje te zostały następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzjami z dnia [...]. Skargi złożone od decyzji organu drugiej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne dotyczące powyższych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Mając na uwadze powyższe, organ podniósł, że sporne tytuły wykonawcze wystawione zostały w oparciu o akty administracyjne, które poddane zostały kontroli instancyjnej i sądowej. Co więcej - należności z nich wynikające są wymagalne, ale nie zostały przez skarżącego dobrowolnie uiszczone. Zgodnie zatem z art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Następnie organ przedstawił okoliczności skutkujące brakiem przedawnienia spornych należności koniecznością wycofania z obiegu przedmiotowych tytułów wykonawczych. Wyeliminowania z urzędu z obrotu przedmiotowych tytułów wykonawczych nie uzasadniają także rzekome wady formalne wskazywane przez stronę. Numer i data wydania orzeczenia organu podatkowego drugiej instancji zostały wskazane w przedmiotowych tytułach wykonawczych prawidłowo, podobnie jak stawka odsetek za zwłokę wskazana w tytułach wykonawczych, gdyż nastąpiło to zgodnie z opisem zawartym we wzorze tytułu wykonawczego, obowiązującym w dniu wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Ponadto organ nadmienił, iż w wyniku przeprowadzonej analizy uznał, iż nienaliczanie odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowych zobowiązanego z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce V-XII/2004 r. oraz m-ce I, III- VII/2005 r. za okres 615 dni, tj. od dnia 27 maja 2009 r. (data wszczęcia postępowania kontrolnego) do dnia 31 stycznia 2011 r. (data doręczenia decyzji wymiarowej), jest w pełni uzasadnione. W związku z powyższym, pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. (przekazanym także do wiadomości zobowiązanego) organ (jako wierzyciel), w oparciu o zapis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zawiadomił Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym K. w K. o zmianie wysokości należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...] w związku z uwzględnieniem przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę od dnia 27 maja 2009 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. Zmiana ta została także uwzględniona w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organ i zakończonym postanowieniem z dnia [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej nienależnie naliczonych odsetek za zwłokę.

Odnosząc się końcowo do wniosków skarżącego organ przytoczył treść art. 149 § 1 p.p.s.a., by wskazać, że w postępowaniu ze skargi na bezczynność badaniu podlega obiektywny fakt, czy organ administracji w istocie pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy skarżącego. Natomiast w postępowaniu tym nie przeprowadza się kontroli merytorycznej określonego aktu lub czynności. W konsekwencji, kognicja sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności, co wyklucza możliwość oceny poprawności aktów związanych z wykonaniem danego obowiązku publicznoprawnego. Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie. Powyższe powoduje, iż wnioski skarżącego w przedmiocie ewentualnych skutków rozstrzygnięcia złożonej przez niego skargi na bezczynność w postępowaniu sądowo- administracyjnym, w kontekście art. 149 § 1 p.p.s.a. uznać należy za - co najmniej - zbyt daleko idące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie Sąd zauważa, że przy rozpoznaniu skargi z uwagi na jej przedmiot i datę wniesienia, będą miały zastosowanie przepisy ustawy p.p.s.a. obowiązujące od dnia 15 sierpnia 2015 r. z uwzględnieniem art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015. 658).

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem nieistotnym w sprawie (pkt 3) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych m.in. w pkt 3 (pkt 8), bądź bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.), zaś jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi

i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 skarga powinna zawierać dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (...) albo do dokonania czynności (pkt 1), do stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Stosownie do brzmienia art. 1 ustawy egzekucyjnej ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2 oraz prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzenia do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Wśród tych obowiązków wymienia się m.in. podatki (a więc i podatek VAT), do których stosuje się przepisy działu III O.p. (art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej). Przepis art. 6 ustawy egzekucyjnej stanowi, że w razie uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (§ 1), oraz że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku (§ 1a zd. 1). Tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1 (...), a także kierowania do organów egzekucyjnych wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych określa stosowne rozporządzenie Ministra właściwego do spraw finansów publicznych (§ 2 pkt 3 art. 6 ustawy egzekucyjnej). Do dnia 31 grudnia 2015 r. rozporządzeniem takim było rozporządzenie z dnia 20 maja 2014 r. (Dz. U. 2014. 656). W myśl § 12 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o zdarzeniu powodującym umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdarzenia, które powodują umorzenie postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, w tym również "na żądanie wierzyciela" (art. 59 § 1 pkt 9). Wystąpienie, któregokolwiek z tych zdarzeń obliguje organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania, przy czym organ ten nie bada przyczyn czy okoliczności dla których wierzyciel zażądał takiego umorzenia. "Organ egzekucyjny jest związany żądaniem wierzyciela umorzenia egzekucji i nie jest uprawniony do działania z urzędu i badania, czy i która z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. zachodzi"(tak wyrok NSA z dnia 26 litego 2014 r. sygn. akt II FSK 674/12). Żądanie przez wierzyciela umorzenia postępowania egzekucyjnego może przybierać postać "wycofania" realizowanego na jego wniosek i wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Ustawodawca nie określił podstaw żądania wierzyciela umorzenia postępowania egzekucyjnego co oznacza, że uzależnił to od uznania, woli wierzyciela w tym zakresie. To wierzyciel samodzielnie decyduje

o wystąpieniu z takim żądaniem. Jest to wyłącznie jego uprawnienie do rezygnacji

z dalszego prowadzenia postępowania, a tym samym i egzekucji, dochodzonych przez niego obowiązków.

Ustawa egzekucyjna nie przewiduje prawa zobowiązanego domagania się od wierzyciela żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym zauważyć, że z żądaniem takim może wystąpić sam zobowiązany, o ile zaistnieje którakolwiek z przesłanek opisanych w art. 59 § 1 (i § 2) ustawy egzekucyjnej, w tym również, o ile postępowanie egzekucyjne nie zostałoby umorzone mimo żądania wierzyciela. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. W myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądanie organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.). Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.).

Skoro zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym nie przysługuje uprawnienie żądania od wierzyciela wystąpienia do organu egzekucyjnego

z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, to tym samym jego wniosek w tym przedmiocie nie powoduje obowiązku dokonania przez wierzyciela takiej czynności czy rozstrzygnięcia o niej i w istocie nie wszczyna żadnego postępowania, co oznacza, że nie biegną żadne terminy, o których mowa w art. 35 k.p.a. i nie można mówić ani o bezczynności ani o przewlekłym prowadzeniu postępowania. W takich przypadkach zobowiązanemu przysługuje wyłącznie prawo do złożenia skargi lub wniosku z art. 221 k.p.a., podlegającej rozpoznaniu w trybie opisanym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Przy czym należy podkreślić, że "postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych działem VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych" (tak wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2692/11), oraz że "w razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu" (tak wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 2019/10).

Warto również zauważyć, że o bezczynności mówimy wówczas, gdy

w ustawowo określonym czasie organ pozostaje bezczynny tj. nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i nie podejmuje rozstrzygnięcia. W przypadku bezczynności w kwestii domagania się przez zobowiązanego złożenia przez wierzyciela żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego przepis art. 37 k.p.a. nie może mieć zastosowania, skoro ustawa ta ani żadna inna nie przewiduje konieczności wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia (aktu czy czynności) w tak określonej sprawie. W żadnym przypadku wierzyciel nie ma obowiązku procesowego rozpoznania takiego wniosku, odmowy jego uwzględnienia czy też złożenia żądania, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej. Nie istnieje bowiem w tym przedmiocie powinność podjęcia takiej czynności.

Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga podlegała oddaleniu, skoro nie występowały okoliczności oznaczające czy uzasadniające bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które w istocie prowadzone być nie mogło, zaś czynność, której domagał się skarżący nie stanowiła obowiązku organu.

Z odpowiedzi na skargę wynika wprost, że organ uznał, iż nie występują w sprawie okoliczności uzasadniające podjęcie z urzędu działań w sprawie wyeliminowania z obiegu prawnego spornych tytułów wykonawczych.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd uznał, że powołana przez organ podstawa do odrzucenia skargi nie zaistniała choćby z tej przyczyny, że w sprawie, z uwagi na zarzut skargi, miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej i k.p.a., a nie Ordynacji podatkowej, na którą powoływał się organ. Zarzut dotyczył czynności wierzyciela a nie organu podatkowego. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia czyni to w sposób wyrażony np. art. 37 k.p.a. czy art. 141 § 1 O.p. Jednakże jak wykazano wyżej przepisy te nie dotyczą rozpoznawanej sprawy. Skarga w tej sprawie mogła być skierowana do sądu administracyjnego bez wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Nawet, gdyby uznać, że przypadek taki w sprawie nie wystąpił wskazać należy, że z akt wynika, iż skarżący w piśmie z dnia 30 stycznia 2015 r. skierowanym m.in. do wierzyciela i jego organu nadzoru wniósł skargę na zawinioną bezczynność domagając się, aby skargę tę w rozumieniu przepisów k.p.a. i ustawy egzekucyjnej, rozpoznał właściwy organ nadzoru tj. Dyrektor Izby Skarbowej w K., przy czym skarżący domagał się wycofania spornych tytułów wykonawczych. Pismo to zostało potraktowane jako skarga, o której mowa w art. 237§3 i 238§1 k.p.a., a tym samym uznano brak trybu z art. 37 k.p.a. W piśmie z dnia 10 grudnia 2015 r. organ nadzoru uznał skargę tę za zasadną oraz stwierdził, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być wszczęte i prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]. Dodać należy, że w piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r. poprzedzającym pismo skarżącego z dnia 30 stycznia 2015 r. (data wpływu 31 lipca 2015 r.) wierzyciel wskazał organowi nadzoru na treść art. 37 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi nie obejmujących "bezczynności" dotyczącej "wycofania z obiegu przedmiotowych tytułów wykonawczych Sąd stwierdza, że nie mieszczą się one w granicach niniejszej sprawy i odnoszą się do innych niż "bezczynność" kwestii. W postępowaniu w sprawie bezczynności czy przewlekłości postępowania Sąd bada wyłącznie okoliczności, których zaistnienie nakazuje zastosowanie przepisu art. 149 p.p.s.a. W postępowaniu tym Sąd nie rozstrzyga sprawy, w której wystąpiła bezczynność czy przewlekłość co oznacza, że w ramach tego postępowania Sąd nie stosuje art. 145 czy art. 145a p.p.s.a. W odniesieniu do niniejszej sprawy Sąd nie mógł uchylić spornych tytułów wykonawczych czy też uznać za nieważne wszystkich czynności w postępowaniu egzekucyjnym wykonanych przez wierzyciela (i egzekutora) na podstawie tych tytułów, nie mógł również umorzyć postępowania tak wszczętego. Sąd nie oceniał postępowania organu egzekucyjnego (administracyjnego czy sądowego) skoro zarzut bezczynności dotyczył wyłącznie organu wierzyciela. Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że badanie dopuszczalności egzekucji czy wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej należy do organu egzekucyjnego, a nie wierzyciela (art. 29 ustawy egzekucyjnej), to organ egzekucyjny, a nie wierzyciel rozstrzyga o zarzutach (art. 34 ustawy egzekucyjnej) czy umarza postępowanie egzekucyjne (art. 59 ustawy egzekucyjnej).

Przedmiotem niniejszej sprawy było wyłącznie to czy brak żądania organu wierzyciela umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych (art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej) stanowiło bezczynność tego organu czy też nie, zaś Sąd uznał, że

w tak określonej sprawie do bezczynności nie doszło.