Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 998/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 lutego 2018 r. M.C. (dalej: "strona", "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się do Prokuratury Rejonowej [...] w S. (dalej: "organ") o wyrażenie zgody na udostępnienie do wglądu akt sprawy Prokuratury Rejonowej [...] w S. o sygn. [...], w trybie art. 156 § 5 kpk. a w przypadku odmowy wglądu do akt przedmiotowej sprawy, wydania z akt zakończonego postępowania karnego w sprawie o sygn. [...], kopii przesłuchań świadków oraz zawiadomienia o przestępstwie wraz z załącznikami w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Wskazała, że zamierza wytoczyć Skarbowi Państwa Komendantowi Państwowej Straży Pożarnej w S. powództwo cywilne o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, a także wystąpić z powództwem o naruszenie jej dóbr osobistych

Pismem z dnia 27 lutego 2018 roku Zastępca Prokuratora Rejonowego [...]w S. wyjaśnił, że postępowanie prowadzone pod sygn. [...], zostało zakończone w dniu [...] r. decyzją o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 273 kk w związku z art. 271 § 1 kk i art. 286 § 1 kk. M.C. nie przysługiwały w przedmiotowym postępowaniu uprawnienia strony. Powiadomił skarżącą i jej pełnomocnika, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia przedmiotowych akt w trybie art. 156 § 5 kpk. Dalej wskazał, że akta postępowania przygotowawczego, jako zbiór różnego rodzaju informacji, nie są w całości informacją publiczną i nie są co do zasady w całości udostępniane.

Odnosząc się do treści wniosku z dnia 15 lutego 2018 r. zauważył, że skarżąca wnosi o udostępnienie protokołów przesłuchań świadków, zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z załączonymi do niego dowodami w postaci zdjęć. Podkreślił, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej i ochronę jej danych osobowych, a udostępnienie protokołów przesłuchań wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia analizy treściowej dokumentów w celu wyszukania informacji podlegających ochronie, oznaczeniu ich oraz usunięciu. Wskazał, że tego typu czynności winny być przeprowadzone przez prokuratora, a nie przez pracownika technicznego. Wobec powyższego stwierdził, że żądana przez stronę informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Równocześnie prokurator, działając na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, poprzez precyzyjne wskazanie jakich dokumentów udostępnienia żąda i wskazanie interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji. Poinformował dalej, ze udostępnienie kserokopii dokumentów objętych informacją publiczną następuje odpłatnie (art. 15 u.d.i.p.), a kwota do zapłaty zostanie ustalona po uzupełnieniu wniosku przez wnioskodawcę.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego [...] w S. wydaną na podstawie art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia M.C. informacji publicznej w zakresie wydania kopii z akt sprawy Prokuratury Rejonowej [...]w S. o sygn. [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż żądana przez stronę informacja ma charakter informacji przetworzonej, a w myśl art., art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę przyczynach braku możliwości udostępnienia informacjo zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. skarżąca podniosła, iż w ramach postępowania [...]jest osobą pokrzywdzoną, a odmowa wglądu do akt sprawy cyt. "pogłębia moją szkodę", a nadto ma prawo do uzyskania wnioskowanej informacji i to ze względu na jej ważny interes prywatny, jak i ważny interes publicznej. Skarżąca podkreśliła, że Komendant Miejski PSP w S. stosował wobec niej mobbing i rozpowszechniał o niej fałszywe informacje, o czym świadczy doniesienie w sprawie o sygn. [...].

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną, na podstawie art. 16 ust 2 u.d.i.p oraz art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 2 Kpa Prokurator Okręgowy w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał decyzję o umorzeniu postępowania za niezasadną albowiem organ I Instancji dopuści! się naruszenia przepisu art. 14. ust 2 u.d.i.p., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Prokuratora Okręgowego zachodzi nadto konieczność poczynienia dalszych ustaleń w sprawie. Podkreślił, że w razie stwierdzenia, iż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, dysponent informacji powinien dokonać oceny spełnienia warunku określonego w art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i;p, a więc powinien dokonać oceny istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu wnioskodawcy informacji przetworzonej. Ocena ta winna skutkować podjęciem czynności materialno - technicznych w postaci udostępnienia żądanej informacji, bądź też decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Zastępca Prokuratora Rejonowego, powtórnie rozpoznając wniosek z dnia 15 lutego 2018 r., działając na podstawie art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 Kpa odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż że zgodnie z art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 zd. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom natomiast dokumenty wnioskowane przez skarżącą zawierają dane personalne osób w tym świadków, a także inne informacje wrażliwe. Udostępnienie wnioskowanych dokumentów wiązałoby się z koniecznością zaangażowania po stronie prokuratury znacznych sił i środków, w tym zaangażowania intelektualnego związanego z podjęciem analizy treściowej żądnych dokumentów. Jak podkreślił organ tego typu czynności winny być dokonane przez prokuratora, a nie przez pracownika technicznego. Zdaniem organu powyższe okoliczności wskazują, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z informacją o charakterze przetworzonym. Dalej wyjaśnił, że pojęcie interesu publicznego jest pojęciem nieostrym. Natomiast uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe tylko wtedy, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał. Stwierdził, że warunek określony w art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji. Zdaniem organu wnioskodawca w sposób właściwy nie wykazał, że informacja, której się domaga jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ani że wytoczenie powództw może usprawnić działanie organów administracji.

W odwołaniu z dnia 14 sierpnia 2018 r. skarżąca podniosła, iż doszło do naruszenia przepisu art. 5 ust 1 u.d.i.p., poprzez odmówienie wglądu do wnioskowanych dokumentów, jak również wydający przedmiotową decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust .1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez bezpodstawne nie wyrażenie zgody na zapoznanie się przez nią z aktami sprawy [...] w żądanym zakresie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykazał interes publiczny oraz spełnione zostały wszystkie wymogi formalne. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i nakazanie Prokuratorowi Rejonowemu udostępnienia skarżącej żądanych informacji. W uzasadnieniu stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i nie odpowiada prawu, a kolejna odmowa dostępu do akt sprawy uniemożliwia jej wyjaśnienie kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności karnej byłego Komendanta Miejskiego PSP w S.. Nie zgodziła się również z argumentacją organu I instancji, że przygotowanie dokumentów na potrzeby wniosku wymagałoby znacznego nakładu pracy. Zdaniem skarżącej wykazała również istnienie ważnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji publicznej. Zaakcentowała, że każdy na prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, a ograniczenie tego prawa może określić ustawa.

Decyzją z dnia [...]r. Zastępca Prokuratora Okręgowego w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącej z dnia [...] r. działając na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu po chronologicznym przedstawieniu stanu faktycznego organ odwoławczy stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a tym samym dla prawidłowego załatwienia zgłoszonego przez skarżącego wniosku o udostępnienie takiej informacji, winny znaleźć zastosowanie przepisy cytowanej ustawy. Taką też ocenę przeprowadził organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Prawo dostępu do informacji publicznej nie oznacza jednak automatycznie, iż adresat wniosku o udostępnienie takowej informacji jest bezwzględnie zobowiązany do jej ujawnienia. Art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wskazuje, iż przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl art. 5 ust. 1 i 2 zd. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Dalej zauważył że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję wskazał w uzasadnieniu, iż informacja której udostępnienia żąda strona ma charakter informacji przetworzonej bowiem zakres wniosku wymagał podjęcia przez prokuratora czynności czasochłonnych, przekształcenia (zanonimizowania) i wreszcie sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, a więc podjęcia działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania pracy prokuratury. W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji uznał, że żądana informacja ma charakter przetworzonej, a skarżąca nie spełnienia warunku określonego w art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. prawa do żądania informacji publicznej o charakterze przetworzonym.

Zauważył dalej, że informacja publiczna przetworzona to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w tym orzeczeniem NSA z dnia 3 lutego 2017 roku ( 1 OSK 1068/15), "informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste" jak również "informacja, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającego użycia dodatkowych sil i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębnieni w związku z zadaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych", "nie musi być wyłącznie wytworzono rodzajowo nową informacją nową, informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu'’. Podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku NSA z 25 kwietnia 2012 roku - 1 OSK 202/12, wyroku NSA z 22 lutego 2012 roku - I OSK 2291/2011, wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 roku- 1 OSK 976/2011. Z treści złożonego wniosku jednoznacznie wynikało, iż domagano się udostępnienia dokumentów w postaci: zawiadomienia o przestępstwie wraz z załącznikami oraz kopii przesłuchań świadków z akt postępowania przygotowawczego o sygn. [...] - łącznie ponad 100 kart dokumentów o różnym charakterze. Udzielenie odpowiedzi wymagało więc podjęcia przez prokuratora czynności analitycznych, tj. dokonania analizy żądanych dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej [...]w S. o sygn.[...] na ponad 100 kartach (zawiadomienie o przestępstwie oraz załączniki karta 1-94 tom 1 oraz protokoły przesłuchania świadków), w celu wybrania informacji niezbędnych dla realizacji wniosku. Dokumenty te zawierają bowiem przede wszystkim dane podlegające ochronie. Uzyskanie informacji wymaga więc w tej sprawie zaangażowania przez znaczny okres czasu w ich wytworzenie, szczególnych środków osobowych. Działania podjęte w tym zakresie wykraczają poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. W przypadku tej sprawy działania organu skupiałyby się nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych prokuraturze kompetencji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że strona nie spełnienia warunku określonego w art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p., bowiem w pierwotnym wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazała, iż zamierza wytoczyć powództwo cywilne o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, a także powództwo o naruszenie dóbr osobistych wobec składającego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W odwołaniach od poszczególnych decyzji wskazał nadto, iż istnienie ważnego interesu publicznego uzasadnia złożenie fałszywego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, działanie na szkodę lekarzy, biegłych i komisji lekarskich podległych MSW, wykorzystanie stanowiska służbowego do celów prywatnych.

Organ odwoławczy zaakcentował, że dla uzyskania informacji o charakterze przetworzonym, koniecznym jest wykazanie szczególnego interesu społecznego, a przez użycie słów "szczególnie istotne" prawodawca wprowadził kwalifikowaną formę interesu publicznego. Skarżąca nie wykazała, aby cel udostępnienia żądanej informacji publicznej spełniał przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego, a wskazywane przez nią okoliczności nie uprawdopodobniły, że pozyskanie wnioskowanych informacji może mieć znaczenie, czy to z punktu widzenia efektywności funkcjonowania organu, czy też dla dobra ogółu. W rzeczywistości udostępnienie tej informacji ma na celu pozyskanie danych niezbędnych dla wytoczenia powództwa, co stanowi interes prywatny skarżącej. Do złożenia natomiast zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa zbyteczne jest uzyskanie wnioskowanych dokumentów, albowiem organy ścigania podejmują działania z urzędu.

W skardze na decyzję z dnia [...] r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to;

- przepisu art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odmówienie dostępu do informacji publicznej, a to wglądu do kopii protokołów przesłuchań świadków, kopii zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz załączonych doń dowodów, w tym min. zdjęć bezzasadnie wykonanych skarżacej przez Komendanta Miejskiego PSP w S., w czasie przebywania przez nią na zwolnieniu lekarskim, znajdujących się w aktach sprawy [...],

- przepisów art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i bezpodstawne nie wyrażenie zgody na zapoznanie się przez skarżącą z aktami sprawy [...] w żądanym zakresie, w sytuacji gdy strona wykazała interes prawny i publiczny w uzyskaniu dostępu do dokumentów, o których mowa wyżej oraz spełniła wszelkie wymogi formalne, warunkujące uwzględnienie wniosku.

II. naruszenie przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy, a to;

- art. 7 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- art. 8. § 1 kpa poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

- art. 73 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie wglądu w akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów,

- art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał za prawidłowy obszar analizowany wyznaczony przez organ I instancji, zaś nieprawidłowy obszar analizowany przez skarżącą. Wniosła o uchylenie w zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że prokuratura nie dość, że sama zachowała bezczynność wobec prześladowania i nękania skarżącej przez jej byłego przełożonego, co zostało opisane w piśmie z dnia 21 czerwca 2018 r., to uniemożliwia pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Komendanta Miejskiego PSP w S..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną

W piśmie z dnia 9 stycznia 2019 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze dodatkowo wnosząc o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreśliła, pełnomocnik skarżącej złożył w pismach z dnia 15 lutego 2018 r. do Prokuratury Rejonowej [...]wnioski o identycznej treści domagając się wyrażenia zgody na dostęp do akt sprawy/wydanie dokumentów. W sprawie o sygn. akt [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania zgody nie uzyskała, a w sprawie o sygn. akt [...]została jej udzielona zgoda na wgląd do akt sprawy.

W piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. organ stwierdził, że udostępnienie akt postępowania innej sprawy nie jest miarodajnym odniesieniem do przedmiotu niniejszego postępowania. Wskazał, że w sprawie o sygnaturze [...], będącej sprawą zakończoną w dacie złożenia wniosku z dnia 15 lutego 2018 r., odmówiono skarżącej możliwości przejrzenia akt i wykonania ich kopii zgodnie z przepisami kpk i u.d.i.p., a w sprawie o sygnaturze [...], będącej w dacie złożenia wniosku sprawą będącą w toku, udostępniono akta zgodnie z dyspozycją art. 156 § 5 zdanie 5 kpk. Zatem wbrew stanowisku skarżącej nie można łączyć ze sobą wniosków o przejrzenie akt różnych spraw, a odmienne rozstrzygnięcia organu wynikały z obowiązujących przepisów prawa. Zauważył, że po zakończeniu postępowania w sprawie [...] prokurator zarządzeniem odmówił ponownego udostępnienia akt. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przedłożył kserokopie pism dotyczących sprawy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 –dalej "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według podanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wydanej w związku z wnioskiem w sprawie dostępu do informacji publicznej, wykazała że przy jej podjęciu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a także postępowania w stopniu uzasadniającymi jej uchylenie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prokuratora Okręgowego w K. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Zastępcy Prokuratora Rejonowego [...]w S. odmawiająca dostępu do informacji publicznej w postaci kserokopii wybranych kart sprawy [...].

Wymienione decyzje wydane zostały po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 15 lutego 2018 r. skierowanego do Prokuratury Rejonowej [...]o wyrażenie zgody na udostępnienie do wglądu akt sprawy Prokuratury Rejonowej [...] w S. o sygn. [...], w trybie art. 156 § 5 kpk. a w przypadku odmowy wglądu do akt przedmiotowej sprawy, wydania z akt zakończonego postępowania karnego w sprawie o sygn. [...], kopii przesłuchań świadków oraz zawiadomienia o przestępstwie wraz z załącznikami w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 -dalej "u.d.i.p".). W skardze zmodyfikowała żądanie domagając się wglądu do kopii protokołów przesłuchań świadków oraz kopii protokołu przesłuchań świadków oraz kopi zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz załączonych doń dowodów zarzucając prokuraturze bezczynność oraz błędne uznanie, że spełniła warunków do uzyskania informacji przetworzonej. Nie jest sporne, że sprawa o sygnaturze [...] jest zakończona, a skarżąca nie była stroną w postępowaniu przygotowawczym. Kwestia sporną jest charakter wnioskowanej informacji, którą organy zakwalifikowały jako informację przetworzoną a także kwestia uzyskania przez skarżącą informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kwestia bezczynności organu nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, natomiast organ wykonując swoje obowiązki w zależności od treści dokumentów i ich związku z wykonywaniem zadań publicznych każdorazowo winien dokonać oceny czy ich treść umożliwia ich udostępnienie czy występują ustawowe ograniczenia.

Skład orzekający w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, że "dokumenty z akt sprawy są udostępniane w drodze uregulowań szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 udip., którymi są przepisy procedury karnej, cywilnej lub administracyjnej. W uchwale tej wskazano, że przepisami takimi są np. art. 73 - 74 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 156 i 321 Kodeksu postępowania karnego, czy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r., Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249 ze zm.), a także art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego, czy też art. 12a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Skład orzekający podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji – tak NSA w wyroku z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 3070/13.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Prokurator, do którego wpłynął wniosek skarżącego, jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej. Spełniony został zatem w niniejszej sprawie zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W myśl art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (ust. 1). Jednak przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (ust. 2). Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w specjalnym trybie, bądź na odmiennych zasadach. Informację publiczną stanowi treść dokumentów urzędowych, wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.ip.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego"

Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd I instancji stwierdza, że nie podziela zarzutów skargi, w których skarżąca kwestionuje stanowisko organów podnoszące, że w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Ocena konkretnego dokumentu pod kątem spełniania przezeń wymogów informacji publicznej powinna być dokonywana w świetle procedury w trakcie której dokument został wytworzony, co w przedmiotowej sprawie dokonał prawidłowo. Podkreślić należy jednocześnie, że nie tylko sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie może uchybiać w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym kwestie udostępniania konkretnych dokumentów. Niezależnie również od obowiązków związanych z powinnością udostępniania informacji publicznej, na danym organie administracyjnym ciąży także obowiązek ustalenia, m.in. czy udzielenie informacji publicznej nie naruszy postanowień art. 5 u.d.i.p. a także ustalenie, czy w danej sprawie organ ma do czynienia z informacją prostą, czy przetworzoną

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r., I OSK 19/15, i uważa je za przystające do realiów kontrolowanej sprawy, stanowisko w myśl którego "(.....) zaakcentować należy, że ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany, w tym sensie, iż powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji, które determinują konkluzje, jakie w wyniku tej oceny można sformułować. Niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie. Nie można jednak podać sztywnych kryteriów pozwalających wyodrębnić informacje przetworzone spośród wszystkich informacji publicznych, tj. takich, które mogą znajdować zastosowanie w każdym przypadku, bez żadnych zastrzeżeń czy odstępstw. Pojęcie "informacja przetworzona" występuje w ustawie jedynie w jej art. 3 ust. 1 pkt 1 i nie zostało zdefiniowane. Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przy tym podkreśla się, że wadliwe jest bardzo wąskie rozumienie pojęcia informacji przetworzonej wprowadzające przesłankę koniecznego wytworzenia jakościowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności czy liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1513/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015r., I OSK 863/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11).

Podkreśla się też, że jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany znaczny nakład środków i zaangażowania pracowników, a w szczególności, gdy w celu wybrania dokumentów, o które wnioskuje osoba zainteresowana, jest wymagane dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów, to informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1612/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 202/12).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ wykazał, że zakres wniosku wymagający dokonania przez organ przeglądu dużej ilości materiałów źródłowych, przeprowadzenia analiz oraz przekształcenia (zanonimizowania) dużej ilości danych, a realizacja wniosku wymaga zaangażowania prokuratora (a nie pracowników technicznych),co zakłóca normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Zauważyć należy również, że ocena konkretnego dokumentu pod kątem spełniania przezeń wymogów informacji publicznej powinna być dokonywana w świetle procedury w trakcie której dokument został wytworzony. Przepisy konkretnej procedury mogą zawierać regulacje odmawiające dokumentowi, nawet wytworzonemu przez organ władzy publicznej, cechy informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Jest o to tyle istotne, że nie tylko sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie może uchybiać w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie. W innym przypadku doszłoby do sytuacji, w której określona informacja byłaby niedostępna w ramach procedury dostępu do akt sprawy, a dostępna poprzez tryb określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej, z czym nie można się zgodzić, gdyż nie taka jest wola ustawodawcy wyrażona expressis verbis w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wobec tego informacja wytworzona w takich przypadkach powinna być uznana za informację przetworzoną.

W sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej jest informacja przetworzona, wnioskodawca bądź we wniosku bądź na żądanie podmiotu zobowiązanego do wytworzenia informacji, winien wykazać, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przez "szczególnie istotny interes publiczny" w uzyskaniu informacji przetworzonej, orzecznictwo sądów administracyjnych rozumie informację, która służyłaby uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z prawidłowym funkcjonowaniem struktur państwowych i publicznych. Chodzi o informację, która byłaby istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, co do której wnioskodawca jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu i to w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego ma wpływ realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, a nie wyłącznie indywidualne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia takiej możliwości. Celem uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest zaspokojenie indywidualnych potrzeb handlowych, zawodowych czy innych (vide: wyrok NSA z 26 stycznia 2017 r., I OSK 2124/16 publ. CBOSA).W tym zakresie, wobec nie wykazania przez skarżącą szczególnego interesu publicznego zasadnie organy odmówiły udostępnienia wnioskowanej informacji

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

.