Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2470/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 118, art. 2 ust. 2 i 6
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia dotyczącego zakładu wzajemnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Minister Finansów, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 2 ust. 6 oraz z art. 2 ust. 2 i art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2011 r. złożonego przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia, że planowane przedsięwzięcie p.n. "[...]" jest zakładem wzajemnym o wygrane rzeczowe w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] lipca 2008 r. pismem nr [...] Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy konkurs "[...]" organizowany przez A. Sp. z o.o. na stronie internetowej spełnia przesłanki do uznania za zakład wzajemny w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Na podstawie materiału dowodowego a w szczególności przedstawionego regulaminu, organ dokonał merytorycznej analizy ww. przedsięwzięcia. Adresowane było ono do użytkowników Internetu i polegało na wytypowaniu drużyny piłkarskiej, która na turnieju w [...] i [...] zdobędzie piłkarskie mistrzostwo Europy. Udział w konkursie następował po wypełnieniu formularza konkursowego oraz udzieleniu odpowiedzi na pytanie konkursowe, w danym okresie czasu, wybierając jedną z opcji w formularzu. Zawarcie umowy, przedmiotem której był udział w konkursie wiązało się z zaakceptowaniem przez uczestnika regulaminu konkursu. Wygrywającymi w konkursie było 20 osób, które jako pierwsze prawidłowo odpowiedziały na pytanie konkursowe. Nagrodami w przedmiotowym przedsięwzięciu były nagrody rzeczowe tj. [...],[...] oraz [...].

Po przeprowadzeniu postępowania Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] rozstrzygnął, że konkurs "[...]" organizowany przez A. Sp. z o.o. na stronie internetowej zawiera cechy wymienione w definicji ustawowej zakładu wzajemnego, tym samym przedmiotowe przedsięwzięcie należy uznać za zakład wzajemny niewymieniony w ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.).

Pismem z dnia [...] września 2008 r. (data wpływu do organu [...] września 2008 r.) A. Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...].

W dniu [...] października 2008 r. Minister Finansów decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi złożonej przez spółkę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 33/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Sąd ten uznał, że doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego albowiem przedmiotowy konkurs nie spełnia ustawowych przesłanek niezbędnych do uznania go za zakład wzajemny w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W szczególności konkurs nie zakłada wygranych pieniężnych, stanowiących istotny element umowy gry losowej (zakładu wzajemnego), natomiast wygranymi w konkursie są nagrody rzeczowe. Uczestnicy nie opłacają składek, a tym samym konkurs nie spełnia przesłanki, iż wysokość wygranej zależy od łącznej kwoty wpłaconych stawek. Jedyną przesłanką właściwą dla zakładu wzajemnego jest odgadywanie wyników sportowego współzawodnictwa ludzi.

Od powyższego wyroku Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II GSK 955/09 orzekł o jej oddaleniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 6 w zw. z ust. 2 oraz art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.) rozstrzygnął, że konkurs pt. "[...]" jest zakładem wzajemnym o wygrane rzeczowe w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 1 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego w sprawie, albowiem weszła w życie nowa ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Stosownie do art. 118 ww. ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W ustawie z 19 listopada 2009 r. definicja zakładów wzajemnych o tyle uległa zmianie w stosunku do poprzedniego stanu prawnego, że zgodnie z art. 2 ust. 2 są nimi zakłady o wygrane nie tylko pieniężne, ale również i rzeczowe. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, z powyższego przepisu wynika, iż ustawodawca wyróżnił zakłady o wygrane pieniężne, takie jak totalizatory i bukmacherstwo oraz zakłady o wygrane rzeczowe, które nie zostały nazwane. Skoro w totalizatorze i bukmacherstwie konieczne jest wpłacenie stawki, a wysokość wygranej zależy w totalizatorze od łącznej kwoty wpłaconych stawek, a w bukmacherstwie od umówionego pomiędzy przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę, stosunku wpłaty do wygranej, to oczywistym jest, że jedyną możliwą wygraną jest w nich wygrana pieniężna.

Według oceny Ministra Finansów katalog zakładów wzajemnych wskazany w art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest katalogiem otwartym, albowiem przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że ustawodawca był nieracjonalny, zaś przepis art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w części dotyczącej zakładów wzajemnych o wygrane rzeczowe jest przepisem "martwym", nie mającym zastosowania.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. spółka, po zmianie nazwy na R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.),

2) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.),

3) art. 120 i art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej,

4) art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.

Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że Minister Finansów, dokonując wykładni art. 118 ustawy o grach hazardowych nie powinien poprzestać na literalnym brzmieniu tego przepisu, albowiem treść normy prawnej ustalonej w ten sposób jest nie do pogodzenia z naczelnymi zasadami systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w szczególności z zasadą niedziałania prawa wstecz wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

Dokonując wykładni przepisu art. 118 ustawy o grach hazardowych Minister Finansów powinien uznać, że nie znajduje ona zastosowania do zdarzeń mających miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. Stosując zaś przepisy nowej ustawy organ obok wskazanych przepisów Konstytucji dopuścił się też naruszenia art. 120 i 210 § 1 pkt 4 Ordynacji Podatkowej poprzez przyjęcie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego Minister Finansów nie stosując się do poglądu prawnego, wyrażonego w wyroku WSA z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 33/09 swoim działaniem naruszył art. 153 p.p.s.a.

Radykalnym zaś uchybieniem ze strony organu jest błędna wykładnia art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.

W opinii spółki efektem prawidłowej wykładni językowej art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest uznanie, że zakładami wzajemnym, których organizowanie podlega reglamentacji są przedsięwzięcia posiadające łącznie następujące cechy:

a) zawarcie zakładu,

b) umówiona wygrana ma charakter pieniężny lub rzeczowy,

c) zakład polega na odgadywaniu sportowego współzawodnictwa ludzi lub zwierząt (totalizatory) bądź zaistnienia różnych zdarzeń (bukmacherstwo),

d) uczestnicy wpłacają stawki,

e) wysokość wygranej zależy od łącznej kwoty wpłaconych składek, bądź od umówionego, pomiędzy przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę stosunku wpłaty do wygranej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2009 r. analogicznie sformułował istotne elementy zakładu wzajemnego. Zmiana stanu prawnego polegała tylko na uznaniu, że zakładami wzajemnymi są również przedsięwzięcia o wygrane rzeczowe, ale nadal pozostał warunek wpłacania stawek.

Minister Finansów, wydając decyzję zignorował stanowisko Sądu w zakresie, w jakim wskazuje on dyrektywy wykładni przepisów prawa ograniczających wolność gospodarczą. Sąd stwierdził bowiem, że wykluczona jest możliwość stosowania przez Ministra Finansów jakiejkolwiek rozszerzającej interpretacji ustawowych pojęć zarówno "gry losowej" jak i "zakładu wzajemnego", która prowadziłaby do ingerencji w te sfery działalności gospodarczej, które uregulowane są innymi niż ww. ustawa, przepisami prawa.

Po rozpoznaniu wniosku strony Minister Finansów wydał decyzję z dnia [...] października 2011 r., nr [...], którą utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., powtarzając w całości argumentację w niej zawartą.

Na decyzję z dnia [...] października 2011 r. R. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:

- błędną wykładnię art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 200, poz. 1540 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że przepis ten nakazuje kwalifikację prawną przedsięwzięcia "[...]", które odbyło się w 2008 r., czyli pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27), na podstawie regulacji zawartych w ustawie o grach hazardowych, której wejście w życie nastąpiło w roku 2010 powodującą niezgodność decyzji z art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim decyzja narusza wynikające z zasady demokratycznego państwa prawa standardy pewności prawa i ochrony zaufania,

- błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych polegającą na przyjęciu, że ustawodawca wyróżnił tak zwane "zakłady wzajemne nazwane" o wygrane pieniężne, tak jak totalizatory i bukmacherstwo oraz tak zwane "zakłady wzajemne nienazwane" o wygrane rzeczowe,

- błędną wykładnię art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych polegającą na przyjęciu, że przepis ten uprawnia Ministra Finansów do kreowania według własnego uznania nowych cech konstytutywnych definicji legalnej zakładów wzajemnych.

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 153 p.p.s.a. w zakresie, w jakim Minister Finansów zobowiązany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2009 r. do ścisłej wykładni ustawowego pojęcia "zakładu wzajemnego", podczas, gdy w toku wydawania zaskarżonej decyzji zastosowana została wykładnia rozszerzająca, prowadząca do skonstruowania błędnej normy niezgodnej z wykładnią literalną art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz

2) zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania stosownie do dyspozycji art. 200 p.p.s.a.

Uzasadniając zarzuty podniesione w skardze spółka podniosła, że art. 118 ustawy o grach hazardowych stanowi normę typu intertemporalnego, której rolą jest wskazanie aspektu temporalnego pewnych przepisów. Niezbędne jest jednak, przy analizie tego typu norm ustalenie faktów/zdarzeń, z jakimi przepis ten ma łączyć określone w nim skutki temporalne. Minister Finansów dokonał błędnej interpretacji pojęcia "postępowań" zawartego w treści art. 118 ustawy o grach hazardowych. Według oceny spółki intencją ustawodawcy było odniesienie się do postępowań regulowanych przez ustawę o grach i zakładach wzajemnych tj. postępowań mających na celu zdobycie zezwolenia na daną działalność w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. Natomiast art. 118 ustawy o grach hazardowych nie może odnosić się do postępowań o naturze sanacyjnej, takich jak postępowanie wszczęte w związku z konkursem. W przeciwnym wypadku doszłoby bowiem do tak zwanej rzeczywistej retroaktywności prawa, naruszającej podstawowe standardy demokratycznego państwa prawnego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. K 13/99, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 maja 2001 r., sygn. K 19/00). Poza tym art. 118 ustawy o grach hazardowych należy rozpatrywać w świetle art. 117 ustawy o grach hazardowych, który określa prawo czasowo właściwe dla oceny działalności w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych w sytuacji, gdy dane przedsięwzięcie objęte jest zezwoleniem na jego przeprowadzenie, wydanym przed wejściem w życie nowych przepisów. Ustawodawca przy konstrukcji art. 118 i 117 ustawy o grach hazardowych posłużył się kryterium czasowym i oceną, czy do danego przedsięwzięcia stosować należy nową czy starą ustawę, uzależnił od etapu, na jakim jest postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na dane przedsięwzięcie. Tak więc w ramach przepisów przejściowych uregulowana została jedynie ta sytuacja, która mogłaby w praktyce budzić wątpliwości dotyczące kwalifikacji prawnej danego przedsięwzięcia.

Sytuacja, w której dane przedsięwzięcie już się zakończyło, nie może być w świetle ww. zasady pewności prawa i ochrony zaufania uznawana za objętą art. 118 ustawy o grach hazardowych. W przeciwnym wypadku żaden podmiot nie mógłby prowadzić jakiegokolwiek przedsięwzięcia w zaufaniu do państwa, że nie dojdzie w bliżej nieokreślonej przyszłości do zaostrzenia przepisów i objęcia nimi wspomnianego przeprowadzonego w dobrej wierze i w zaufaniu do państwa przedsięwzięcia.

Prezentowana przez skarżącą wykładnia art. 118 ustawy o grach hazardowych znajduje swoje ugruntowanie również w stosowanych i obowiązujących ustawodawcę dyrektywach prawa intertemporalnego, na czele z dyrektywą tempus regit actum, nakazującą skutki zdarzeń prawnych oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy dane zdarzenie nastąpiło.

Według oceny strony błędna interpretacja art. 118 ustawy o grach hazardowych doprowadziła Ministra Finansów do konstatacji, że do oceny przedsięwzięcia "[...]" należy stosować regulacje ustawy o grach hazardowych, w tym art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 tej ustawy. Według oceny skarżącej organ dokonał błędnej wykładni również tych regulacji, uznając, że z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawodawca poddał ograniczeniom swobodę działalności gospodarczej polegającą na organizacji przedsięwzięć, których uczestnicy, nie opłacając stawek, wygrywają wygrane rzeczowe w przypadku odgadnięcia wyników współzawodnictwa sportowego. Minister Finansów z brzmienia art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych wywodzi, że zakładami wzajemnymi, a więc działalnością gospodarczą podlegającą reglamentacji są (1) zakłady o wygrane pieniężne stypizowane jako totalizatory lub bukmacherstwo, których nieodzowną cechą jest konieczność opłacania stawek (określane przez Ministra Finansów jako "zakłady wzajemne nazwane" oraz (2) zakłady o wygrane rzeczowe, dla których opłacenie składek nie jest elementem konstytutywnym (określone przez organ jako "zakłady wzajemne nienazwane"). Stanowisko to jest o tyle błędne, że przyjmując rozumowanie Ministra Finansów należałoby konsekwentnie uznać, że zakłady o wygrane rzeczowe nie muszą polegać wyłącznie na odgadywaniu wyników sportowego współzawodnictwa lub innych zdarzeń, albowiem są to warunki konieczne jedynie w odniesieniu do totalizatorów lub bukmacherstwa.

Zdaniem strony organ zrezygnował z literalnego brzmienia przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych a zastosował do tego przepisu wykładnię rozszerzającą, która według oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażona w wyroku z dnia 18 maja 2009 r. jest niedopuszczalna.

Ponadto Minister Finansów dopuścił się naruszenia art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, albowiem uprawnienie nadane organowi powyższym przepisem nie stanowi podstawy do rozszerzenia przez niego w drodze decyzji administracyjnej katalogu zarówno gier jak i zakładów wzajemnych.

Zdaniem skarżącej, ustawodawca zakres przyznanych Ministrowi Finansów uprawnień ograniczył do orzekania jedynie co do charakteru przedsięwzięcia i jego oceny pod kątem posiadania cech wymienionych w ustawie a nie do kreowania według własnego uznania nowych cech konstytuujących definicję zakładów wzajemnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Ustosunkowując się do pierwszego zarzutu skargi należy podnieść, że dotychczasowe wyroki sądów administracyjnych, orzekających w niniejszej sprawie uwzględniały stan prawny, wynikający z ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 z późn. zm.), która obowiązywała w dacie zakwestionowanych decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2008 r. i [...] sierpnia 2008 r. Na skutek prawomocnego uchylenia powyższych decyzji sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), która zawiera przepisy intertemporalne a wśród nich art. 118, stanowiący, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Treść tego przepisu jest jednoznaczna. Ma on zastosowanie do wszystkich postępowań, które są w toku a nie tylko, jak twierdzi strona, do postępowań mających na celu uzyskanie zezwoleń na daną działalność w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. Rozstrzygnięcie wątpliwości co do konstytucyjności art. 118 ustawy o grach hazardowych należy do Trybunału Konstytucyjnego.

W niniejszej sprawie organ, działający na podstawie przepisów prawa, co wynika z art. 6 k.p.a. był zobowiązany uwzględnić ten przepis przy wydawaniu kolejnych decyzji administracyjnych.

Tak więc, wydając ponowne rozstrzygnięcie odnośnie charakteru przedsięwzięcia "[...]" organizowanego przez skarżącą spółkę, Minister Finansów był zobowiązany do jego oceny w myśl przepisów ustawy o grach hazardowych.

W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, zakładami wzajemnymi są zakłady o wygrane pieniężne lub rzeczowe, pozostała część definicji zakładów wzajemnych nie uległa zmianie. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych Minister Finansów rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.

Sąd przyznał rację skarżącej spółce, iż organ dokonał niewłaściwej interpretacji tych przepisów, przez co naruszył prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Słusznie skarżąca podnosi, że literalna wykładnia przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, że zakładami wzajemnymi, których organizowanie podlega reglamentacji, są przedsięwzięcia posiadające łącznie następujące cechy: 1) zawarcie zakładu, 2) umówiona wygrana ma charakter pieniężny lub rzeczowy, 3) zakład polega na odgadywaniu sportowego współzawodnictwa ludzi lub zwierząt (totalizatory) bądź zaistnienie różnych zdarzeń (bukmacherstwo), 4) uczestnicy wpłacają stawki, 5) wysokość wygranej zależy odpowiednio – od łącznej kwoty wpłaconych składek, bądź od umówionego, pomiędzy przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę, stosunku wpłaty do wygranej.

W świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia pogląd organu, że ustawodawca wyróżnił zakłady o wygrane pieniężne, takie jak totalizatory i bukmacherstwo oraz zakłady o wygrane rzeczowe, w których uczestnicy nie opłacają stawek. Interpretacja językowa przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych prowadzi bowiem do wniosku, że sformułowanie "lub rzeczowe", występujące w zdaniu pierwszym przez przecinkiem odnosi się do pozostałej części tego przepisu, w którym ustawodawca określa dalsze wymogi konieczne do uznania danego przedsięwzięcia za zakład wzajemny.

W tym stanie rzeczy błędny jest pogląd organu, iż szczegółowe wymogi stawiane zakładowi wzajemnemu, wynikające z pkt 1 i 2 art. 2 ust. 2 ustawy o grach hazardowych dotyczą wyłącznie zakładów o wygrane pieniężne a nie dotyczą zakładów o wygrane rzeczowe. Gdyby ustawodawca chciał ustanowić odrębną kategorię zakładów wzajemnych o wygrane rzeczowe, uregulowałby tę kwestię w odrębnym przepisie.

Wobec powyższego słusznie skarżąca podnosi, że skoro w przedsięwzięciu "[...]" nie były opłacane stawki pieniężne, nie można również uznać tego konkursu za zakład wzajemny pod rządami nowej ustawy o grach hazardowych.

Orzekając w niniejszej sprawie Minister Finansów przekroczył swoje kompetencje, wynikające z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych. Podobnie, jak pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych (art. 2 ust. 3 tej ustawy) rozstrzygając o tym czy gra lub zakład posiadając cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 ustawy o grach hazardowych organ powinien mieć na uwadze wszystkie przesłanki ustawowe, wynikające z przepisu art. 2 ust. 2 ustawy, stosując jednocześnie rygor ścisłej interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych. W analogiczny sposób wypowiedziały się sądy administracyjne orzekające uprzednio w niniejszej sprawie podkreślając, że Minister Finansów w ramach przyznanych mu kompetencji nie jest upoważniony do samowolnego kreowania nowych typów zakładów wzajemnych albo gier losowych o typologii odbiegającej od tej przyjętej w ustawie.

Należy przyznać rację skarżącej spółce, że Minister Finansów dopuścił się również naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż pogląd prawny wyrażony przez sądy administracyjne przestał być aktualny jedynie w zakresie, w jakim ustawodawca objął reglamentacją zakłady wzajemne o wygrane rzeczowe, natomiast pozostał aktualny w zakresie, w jakim sądy te stwierdzały, iż warunkiem koniecznym każdego zakładu wzajemnego jest opłacanie składek. Minister Finansów zignorował również wskazania sądów co do ścisłej interpretacji przepisów prawa ograniczających wolność gospodarczą.

W tym stanie rzeczy uznając skargę za zasadną Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., art. 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.