Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1752/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 175, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 49 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Grzelak (sprawozdawca), Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski, Włodzimierz Kubiak, Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. O. M. S.A. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1298/06 w sprawie ze skargi P. O. M. S.A. w M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej umorzenia odsetek od wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę z tym uzasadnieniem, że decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej umorzenia odsetek od wpłat na Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) odpowiada prawu.

Z przyjętego przez Sąd stanu sprawy wynika, że decyzją z dnia 19 stycznia 2005 r. Prezes Zarządu Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON) odmówił w punkcie pierwszym Przedsiębiorstwu M. S.A. w M. (dalej: Przedsiębiorstwo) umorzenia 40%, tj. 72.261,93 zł wpłat na PFRON należnych za okres od kwietnia 2003 r. do maja 2004 r., w punkcie drugim umorzył odsetki naliczone za ten okres w kwocie 21.622,83 zł, pod warunkiem spłacenia należnych wpłat zgodnie z punktem trzecim sentencji decyzji, w którym organ rozłożył płatność należnych wpłat w kwocie 180.654,83 zł na 24 raty.

Decyzją z 16 września 2005 r. Prezes PFRON na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., Nr 123, poz. 776 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz art. art. 258 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: Op) stwierdził wygaśnięcie punktu drugiego decyzji z 19 stycznia 2005 r.

W odwołaniu Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie decyzji z dnia 16 września 2005 r. w całości podnosząc, że nieterminowa spłata rat układu spowodowana była jej trudną sytuacją finansową.

Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze sądowej Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie decyzji Ministra, powtarzając argumentację odwołania.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę WSA stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Termin płatności drugiej raty przypadał na dzień 28 kwietnia 2005 r., natomiast Przedsiębiorstwo ratę tę uiściło dnia 29 kwietnia 2005 r., a więc z uchybieniem terminu wynikającego z decyzji. Możliwość zastrzeżenie warunku, pod jakim organ pierwszej instancji umorzył Przedsiębiorstwu odsetki za zwłokę wynika z obowiązujących przepisów prawa. Ustawodawca jednoznacznie sformułował jako warunek , dokonanie wpłat w terminach określonych decyzją.

Jedynym rozstrzygnięciem, jakie mogło zapaść w ocenie WSA było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej umorzenia odsetek. Sąd nie podzielił stanowiska Przedsiębiorstwa, że uiszczenie szesnastu rat, skutkować winno umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa).

Zasadnie organy orzekając wskazały, że przy podejmowaniu decyzji nie mogły uwzględnić podnoszonych przez Przedsiębiorstwo okoliczności związanych z trudną sytuacją ekonomiczną i finansową. Możliwości takiej nie przewidują przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji. Przepis art. 258 § 1 pkt 2 Op nie stwarza również możliwości odstąpienia od stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z uwagi na interes społeczny.

WSA podkreślił, że organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji błędnie wskazał art. 258 § 1 pkt 5 Op. Przepis ten został uchylony z dniem 5 czerwca 2001 r. jednakże Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał przepis prawidłowy, tj. art. 258 § 1 pkt 2 Op nie odnosząc się jednak do błędu organu I instancji. Wszakże okoliczność ta nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Rzeczywista podstawa prawna do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o umorzeniu istniała i została uwzględniona przez organ odwoławczy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Przedsiębiorstwa. Oparto ją na naruszeniu prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 258 § 1 pkt 5 Op w związku z art. 210 § 4 Op. Zaskarżona decyzja została wydana sprzecznie z treścią art. 7 i art. 77 kpa. oraz miała charakter przedwczesny, a działanie strony przeciwnej naruszyły treść art. 138 § 1 kpa.

Wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów za obie instancje oraz ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Prezesa PFRON, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podano, że nieterminowa spłata rat układu spowodowana była trudną sytuacją finansową strony skarżącej oraz problemami w egzekwowaniu wierzytelności. W ramach prowadzonej restrukturyzacji zadłużenia z tytułu dostaw i usług Przedsiębiorstwo zaproponowano swoim wierzycielom umorzenie wierzytelności głównej o 70%, w całości odsetek oraz wszelkich kosztów ubocznych, w tym kosztów sądowych.

Według stanu na dzień złożenia skargi, zobowiązanie Przedsiębiorstwa wobec PFRON z tytułu rat określonych w zaskarżonej decyzji zostało prawnie wykonane. Tym samym zachodziły przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

Autor skargi kasacyjnej podnosił, że w sprawie błędnie wskazano podstawę prawną decyzji i było to istotne naruszenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Orzecznictwo wymaga, aby podstawa prawna decyzji była podana w sposób precyzyjny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu lub innej jednostki systematyzacyjnej aktu prawnego, ponieważ bez odpowiedniego ustępu (punktu) artykułu nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji.

W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Odzieżowego "M." S.A. w M. - Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:

Skarga ta nie może być uwzględniona, albowiem nie odpowiada wymogom prawa.

Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i z tych względów przy jej sporządzaniu ustawodawca ustanowił wymóg korzystania z osób, o których mowa w art. 175 ppsa. Od osób z odpowiednim przygotowaniem prawniczym oczekuje się znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym, bowiem ów wysoki stopień wymagań formalnych może stanowić przeszkodę w prawidłowym jej sporządzeniu i w rezultacie spowodować niebezpieczeństwo nieuwzględnienia skargi kasacyjnej bez merytorycznego jej rozpoznania.

Na przykład brak dokładnego określenia podstawy kasacyjnej oraz szczegółowego przytoczenia w uzasadnieniu, jakie przepisy zostały naruszone, stanowi wadę, która uniemożliwia traktowanie pisma jako skutecznej skargi kasacyjnej, wyklucza jej uzupełnienie i skazuję ją na niepowodzenie. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady, rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Jest zatem władny badać sprawę tylko z punktu widzenia wyraźnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz może uwzględnić taką skargę jedynie w ramach zawartego w niej wniosku.

Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest przedstawienie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez sąd zaskarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja przepisów prawa materialnego, bądź opisanie istotnego wpływu naruszenia przepisów prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd. Należy przy tym szczególnie podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako podstawa kasacji dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej.

W badanym przypadku jako podstawę kasacyjną wskazano wprawdzie naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, lecz jednocześnie konkretyzując ten zarzut wymieniono przepisy postępowania administracyjnego i ordynacji podatkowej, które ze swej natury nie są przepisami prawa materialnego. W ten sposób wiążąc NSA wykluczono możliwość rozpoznania naruszenia przepisów prawa materialnego, których w ogóle nie podano.

Ponadto w dalszej części autor skargi powołał się na naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które nie tylko nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem stosownie do unormowań art. 49 ust 1 w związku z art. 21 ust 1 ustawy o rehabilitacji mają tu zastosowanie wyłącznie przepisy ordynacji podatkowej, lecz także nie mogą być powołane jako podstawa uchybienia dokonanego przez sąd w zaskarżonym wyroku, ponieważ nie mają przed nim zastosowania. Sąd stosuje przepisy postępowania zawarte w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dodać też należy, że wbrew wymogom tych przepisów zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczą skarżonego wyroku, lecz wskazują na domniemane uchybienia decyzji wydanej przez organ.

Skoro zatem wadliwe sporządzenie skargi kasacyjnej uniemożliwiło zbadanie legalności zaskarżonego wyroku - Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był dyspozycją art. 184 ppsa do orzeczenia jak w sentencji wyroku.

-----------------------

3

3

3

3