Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1468/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki, Asesor WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. N.V. B., B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, rozpoznający sprawę ponownie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. o udzieleniu prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu farmaceutycznego uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2005 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 1998 r. J. N.V. B., B., zwana dalej J., uzyskała na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 października 1992 r. o zmianie ustawy o wynalazczości i Urzędzie Patentowym RP /Dz. U. z 1993 r. nr 4 poz. 14, zwanej dalej ustawą nowelizującą/ i art.10 -12 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości /tekst jedn. Dz. U. nr 26 z 1993 r. poz. 117, dalej cytowana jako u.wyn./ prawo wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu /farmaceutycznego/ o nazwie "Nowy związek, 3-2-4-(6-fluoro-1,2-benzizoksazol-3-ilo) -1 - piperydynylo etylo-6,7,9,9 - tetrahydro-2-metylo-4H- pirydol 1,2- a- pirymidyn-4-onu".

W 2002 r. J. - uprawniona z powyższej decyzji wystąpiła do sądu powszechnego przeciwko spółce P. K. Z. F. S.A., dalej zwanej P., o zaniechanie naruszania służącego J. prawa wyłącznego.

W dniu 4 października 2002 r. P. działając w trybie spornym wystąpiła o unieważnienie prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu określonego w decyzji z dnia [...] lutego 1998 r.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. /nr [...] umorzył postępowanie w sprawie, a decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2003 r. i przekazał akta sprawy Urzędowi Patentowemu RP- Zespół Badań Patentowych w celu rozważenia wznowienia postępowania zgłoszeniowego z urzędu lub stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa. W uzasadnieniu wskazał, że art. 255 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej /tekst jedn. Dz. U. nr 119 z 2003r. poz.1117, zwanej dalej pwp/ wymienia enumeratywnie sprawy rozpoznawane w trybie spornym, a w katalogu tym nie ma prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu, o którym mowa w art. 4 ustawy nowelizującej, zatem sprawy te nie mogą być rozpoznawane w trybie spornym o unieważnienie prawa, a jedynie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja ta nie była zaskarżona do sądu administracyjnego.

Dnia 23 października 2003 r. A. P. sp. z o.o. wystąpiła do Prezesa Urzędy Patentowego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1993 r. o udzieleniu na rzecz J. prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu o nazwie "Nowy związek, 3-2-4-(6-fluoro-1,2-benzizoksazol-3-ilo)-1-piperydynylo etylo-6,7,9,9-tetrahydro-2-metylo-4H-pirydol 1,2- a- pirymidyn-4-onu". Urząd Patentowy rozpatrzył sprawę w trybie spornym i umorzył postępowanie w sprawie decyzją z dnia [...] października 2004 r. /[...]/.

W toku tego postępowania P. pismem z dnia 30 września 2004 r. "w związku z decyzją Urzędu Patentowego /.../ o przekazaniu akt sprawy [...] z Wydziału Spraw Spornych oraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2003 r. złożonego przez A. P. Sp. z o.o. /.../ zgłosiła swój udział w sprawie". Wskazała, że popiera wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. o udzieleniu na rzecz J. prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa poprzez udzielenie ochrony mimo braku przesłanek z art.4 ust.3 p.1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 października 1992 r. W uzasadnieniu pisma P. przedstawiła swoje zarzuty w stosunku do decyzji z dnia [...] lutego 1998 r., które w jej ocenie uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. Pismo to Urząd Patentowy potraktował jako wniosek P. o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Urząd Patentowy RP odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1998 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 157 § 3 i art. 28 kpa w związku z art.252 pwp oraz art. 32 ust.1 ustawy o wynalazczości w związku z art.4 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy nowelizującej. W uzasadnieniu organ wskazał, że P. jako podmiot nie będący stroną postępowania zgłoszeniowego o ustanowienie prawa wyłącznego na rzecz J. nie ma prawa do korzystania z instytucji prawnych w celu weryfikacji decyzji zapadłej w tym postępowaniu i nie może uruchamiać nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnych dotkniętych wadami. Wniosek P. jest więc niedopuszczalny z przyczyn o charakterze podmiotowym, bowiem wniósł go podmiot nie mający legitymacji do jego wniesienia. Decyzję wydał i podpisał ekspert Urzędu Patentowego i została ona doręczona pełnomocnikom P. i J..

P. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy powołując się na art. 244 ust. 1 pwp. W uzasadnieniu podniosła odrębność postępowania zgłoszeniowego oraz postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazała, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem administracyjnym i nie jest zasadne ani dopuszczalne ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do jego wszczęcia. Stroną może być zatem każdy, czyjego interesu prawnego /lub obowiązku/ dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. P. ma interes prawny w prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa na rzecz J., bowiem toczy się przeciwko niej proces o naruszenie tego prawa. W przypadku uprawdopodobnienia istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organ ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Urząd Patentowy RP uchylił zaskarżoną decyzję /o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji/. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 245 ust. 1 pwp. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest postępowaniem o uzyskanie prawa i mają do niego zastosowanie przepisy kpa, w tym art. 28 kpa określający stronę postępowania. P., jako podmiot przeciwko, któremu J. /uprawniona z decyzji/ prowadzi proces dotyczący naruszenia służącego jej prawa, ma interes prawny w prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego. Decyzję wydał i podpisał ekspert Urzędu Patentowego i została ona doręczona pełnomocnikom P. i J..

Skargę na tę decyzję /wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy/ wniosła do WSA w Warszawie spółka J. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucała naruszenie przepisów postępowania polegające na zaniechaniu zawiadomienia wszelkich osób będących stronami /art. 61 § 1 kpa/ i zaniechanie umożliwienia wypowiedzenia się co do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy / art. 10 § 2 kpa/ oraz wadliwą ocenę interesu prawnego P. i brak należytego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Urząd Patentowy działając w trybie autokontroli uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. /tylko decyzję wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy tj. decyzję o uchyleniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji/. Jako podstawę prawną organ powołał art. 249 ust. 2 pwp. W uzasadnieniu wskazał, że zasadne są zarzuty procesowe skarżącego dotyczące braku powiadomienia J. o złożeniu przez P. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i braku umożliwienia J. wypowiedzenia się, co do tego wniosku. Organ nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku interesu prawnego P.. Decyzja z [...] stycznia 2006 r. nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.

W wyniku decyzji z [...] stycznia 2006 r. sprawa "wróciła" do organu właściwego do rozpoznania wniosku P. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2005 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Organ przesłał J. wniosek P. o ponowne rozpoznanie sprawy i umożliwił zajęcie stanowiska. J. zarzucała niedopuszczalność prowadzenia postępowania w oparciu o niewłaściwy wniosek P. skierowany do Urzędu Patentowego, który nie jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 kpa. J. wskazywała też na bezzasadność merytoryczną wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Urząd Patentowy po rozpatrzeniu wniosku P. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2005 r. o odmowie wszczęcia postępowania uchylił zaskarżoną decyzję /o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji/. Jako podstawę prawną powołał art. 245 ust. 1 pwp. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 157 § 1 kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra- minister. Zgodnie z art. 4 § 2 p. 4 kpa /powinno być art. 5 § 2 p. 4 kpa/ przez ministra rozumie się także kierownika centralnego urzędu. Na czele Urzędu Patentowego stoi Prezes Urzędu Patentowego, ale nie ma on kompetencji do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu własności przemysłowej w drodze decyzji. Kompetencje takie posiadają eksperci, zatem decyzje ekspertów są odpowiednikami decyzji ministra. Urząd Patentowy jest kompetentny do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu. Do postępowania tego mają zastosowanie przepisy kpa, a spółka P. w świetle przepisów kpa jest stroną tego postępowania, gdyż ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, wynikający z toczącego się procesu z powództwa J. przeciwko P. o naruszenie prawa wyłącznego. Podmiot, któremu postawiono zarzut naruszenia prawa, ma interes prawny w jego unieważnieniu. Nawet jeśli pismo P. wszczynające postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest dostatecznie jednoznaczne, to we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy P. wyraźnie wskazała, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1998 r.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuca, że:

1/ decyzja została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną tj. art. 245 ust. 1 pwp, a przez to narusza tryb odwoławczy określony w kpa. W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji nie znajduje zastosowania art. 245 ust. 1 pwp, bowiem przepis ten znajduje zastosowanie tylko do zwyczajnego trybu administracyjnego przed Urzędem Patentowym. Do postępowań nadzwyczajnych określonych w kpa, mających na celu wzruszenie decyzji ostatecznych, art. 245 pwp nie stosuje się. Zgodnie z art.253 ust.2 pwp do spraw tych stosuje się tylko przepisy kpa tj. art. 127 i następne kpa.

2/ decyzja narusza art. 138 § 1 i § 2 kpa, bowiem stosuje rodzaj rozstrzygnięcia nie przewidziany tym przepisem. Organ nie może poprzestać na uchyleniu zaskarżonej decyzji, musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty albo umorzyć postępowanie lub przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Zastosowane rozstrzygnięcie stanowi rażące naruszenie prawa.

3/ sprawa została rozpoznana z naruszeniem przepisów o właściwości organu, co skutkuje nieważnością decyzji z mocy art. 156 § 1 p. 1 kpa, bowiem ekspert urzędu patentowego nie posiada kompetencji do orzekania o stwierdzenie nieważności decyzji. Ekspert nie posiada takich kompetencji z mocy art. 264 ust. 1 pwp, bowiem może on orzekać tylko w sprawach wymienionych w art. 261 ust. 2 p. 2 i 3 pwp tj. wydawania aktów w sprawach tam wymienionych. W katalogu spraw wymienionych w art. 261 ust. 2 p. 2 i 3 pwp nie mieści się orzekanie w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

1/ Zdaniem organu art. 252 pwp nie wyłącza stosowania w sprawie art. 245 pwp, bowiem odsyła do przepisów kpa tylko w sprawach nieuregulowanych. Pwp określa środki odwoławcze od wszystkich decyzji, także od decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i te właśnie przepisy znajdują zastosowanie w sprawie.

2/ Decyzja o uchyleniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności jest decyzją o charakterze incydentalnym w stosunku do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Uchylając ją Urząd uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności powinno być wszczęte. Rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji o odmowie wszczęcia zawiera w sobie rozstrzygnięcie "co do istoty sprawy" jaką jest kwestia wszczęcia postępowania.

3/ Ekspert Urzędu Patentowego wydaje decyzje będące odpowiednikami decyzji ministra o jakich mowa w art. 157 kpa., art. 253 ust. 2 kpa wskazuje na możliwość stosowania trybu administracyjnego w sprawach, w których tryb sporny jest niedopuszczalny. Zdaniem Urzędu intencją P. było wystąpienie o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego na rzecz J., a nawet gdyby jej wniosek uznać za nieprawidłowy, to nieprawidłowość ta została sanowana przez złożenie prawidłowego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, w którym uczestniczyły dwa podmioty o przeciwstawnych interesach: P. dążąca do stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktu oraz J. dążąca do zachowania swego prawa i niedopuszczenia do stwierdzenia nieważności. Przy takim "układzie procesowym" każda decyzja korzystna dla jednego uczestnika była jednocześnie niekorzystna dla drugiego. Z tego właśnie powodu decyzję o odmowie wszczęcia postępowania skarżyła dążąca do jego przeprowadzenia P., a uchylenie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzji o odmowie wszczęcia, powodujące "odblokowanie" postępowania o stwierdzenie nieważności, skarżyła do sądu administracyjnego J. broniąca swego prawa. Wydana w trybie autokontroli decyzja Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2006r. o uchyleniu decyzji /wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy/ uchylającej decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, stanowiła uwzględnienie w całości pierwszej skargi J. w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. /bowiem J. skarżyła tylko decyzję drugą/. Jednocześnie decyzja ta powodowała konieczność ponownego zbadania wniosku P. o ponowne rozpoznanie sprawy, co do możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W postępowaniu będącym przedmiotem obecnej kontroli sądowej sprawa ciągle nie wyszła poza etap wstępny dotyczący samej tylko możliwości prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Przed przejściem do rozważenia poszczególnych zarzutów skargi przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu, które dotyczy materii uregulowanej obecnie w pwp i kpa, a także w ustawie o wynalazczości i ustawie nowelizującej /z 30 października 1992 r. o zmianie ustawy o wynalazczości i ustawy o Urzędzie Patentowym/. Kontrolując prawidłowość zastosowanych przez organ rozwiązań prawnych przyjąć należy jako założenie wstępne, że istniejące uregulowania prawne są kompletne, nie zawierają luk i pozwalają na zgodne z prawem rozwiązanie wszelkich sytuacji procesowych jakie mogą wyniknąć przy rozstrzyganiu spraw z dziedziny szeroko rozumianej własności przemysłowej. Uregulowania te pozwalają na skuteczne prowadzenie postępowań także w trybach nadzwyczajnych i także co do spraw dotyczących prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży produktów, uregulowanego w ustawie nowelizującej ustawę o wynalazczości. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2006 r. /III CSK 112/05, Lex 192022/, iż "Jeżeli zgodnie z regułami intertemporalnymi rozgraniczającymi zastosowanie ustawy o wynalazczości i Prawa własności przemysłowej należy stosować przepisy Prawa własności przemysłowej, przepisy te powinny znaleźć zastosowanie również w odniesieniu do prawa wyłącznego przyznanego na podstawie art.4 ustawy nowelizującej. Art.4 ust.5 ustawy nowelizującej nie stanowi bowiem normy intertemporalnej, lecz jest jedynie wyrazem pewnej techniki legislacyjnej: rozciągnięcia przepisów normujących patenty na inny, podobny przedmiot."

I Zarzut niewłaściwości organu

W świetle powyższych założeń ocenić należy właściwość organu powołanego do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie udzielenia prawa wyłącznego na podstawie art.4 ustawy nowelizującej.

Na wstępie wskazać należy, że pwp nie zawiera uregulowań dotyczących trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji administracyjnych. art. 252 pwp stanowi, że "w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253 pwp, odpowiednio przepisy kpa." Jednak art. 253 ust. 2 pwp stanowi, że "przepisów kpa o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji." W sprawie niniejszej w prawomocnej decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. Urząd Patentowy stwierdził, że okoliczności podnoszone przez P. nie mogą być rozważane w postępowaniu spornym, bowiem spór nie dotyczy unieważnienia patentu. W tym stanie rzeczy z mocy cytowanego wyżej art. 253 ust. 2 pwp, skoro okoliczności podnoszone przez wnioskodawczynię /P./ nie mogą być podnoszone w sporze o unieważnienie prawa – pozostaje tryb stwierdzenia nieważności decyzji i stosowanie do tego trybu odpowiednio przepisów kpa. W ocenie Sądu z wzajemnej relacji art. 252 i 253 ust. 2 pwp wynika, że przepisy kpa stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w pwp i tylko odpowiednio. Takie stanowisko pozwala na racjonalne uzupełnienie uregulowań pwp przepisami kpa i pozwala uniknąć wprowadzania przed Urzędem Patentowym nowej, trzeciej /oprócz postępowania tzw. zgłoszeniowego i spornego/ procedury, uregulowanej wyłącznie przepisami kpa. Zważywszy, że zgodnie z kpa postępowania nadzwyczajne są wszczynane i prowadzone na tych samych zasadach co postępowania zwykłe, z koniecznymi wyjątkami spowodowanymi ich specyfiką, brak uzasadnienia dla przyjęcia, że gdy tryb nadzwyczajny dotyczy spraw z dziedziny własności przemysłowej, zasada ta nie obowiązuje. Zatem w postępowaniach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z dziedziny własności przemysłowej zastosowanie mają przede wszystkim przepisy pwp, a w kwestiach nie uregulowanych, w szczególności co do odrębności cechujących tryby nadzwyczajne, stosuje się odpowiednio przepisy kpa.

Rozpatrując w świetle powyższego problem organu właściwego do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dziedziny własności przemysłowej wskazać należy, że pozycja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, jako organu centralnego administracji rządowej /art. 259 pwp/, w którym decyzje w sprawach indywidualnych w imieniu urzędu wydają eksperci i na którego czele stoi Prezes nie posiadający uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych /art. 263 ust.1 pwp/ pozwala na określenie organu właściwego do prowadzenia postępowań nadzwyczajnych jedynie przy odpowiednim zastosowaniu przepisów kpa. Art. 157 § 1 kpa stanowi, że do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zasadniczo właściwy jest organ wyższego stopnia. Jednak, jeżeli decyzja jest wydana przez ministra – właściwy jest ten organ, czyli minister. Zgodnie z art. 5 § 2 p. 4 kpa, ilekroć w przepisach kpa mowa jest o ministrach rozumie się przez to /.../ kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra. W sprawach z dziedziny własności przemysłowej organem centralnym administracji rządowej o pozycji równorzędnej z pozycją ministra jest Urząd Patentowy, a nie Prezes Urzędu Patentowego, który zgodnie z art. 263 ust. 1 pwp kieruje Urzędem i reprezentuje go na zewnątrz, ale nie wydaje decyzji jako organ administracji. Zatem uznać należy, że zgodnie z art. 157 § 1 in fine kpa decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Urząd Patentowy jako organ centralny administracji rządowej wydaje "ten organ", czyli Urząd Patentowy. Zgodnie z art. 261 ust. 2 p. 2 pwp w związku z art. 264 ust.1 pwp Urząd Patentowy wydaje decyzje w sprawach udzielania patentów poprzez swoich ekspertów. Eksperci, działający jako "ten organ" z art. 157 § 1 in fine kpa, mają też kompetencje do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności tych decyzji, do których wydawania są uprawnieni.

Wydawanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o udzieleniu patentu z mocy art. 252 pwp w związku z art. 253 ust. 2 pwp i w związku z art. 157 § 1 kpa oraz art. 5 § 2 p. 4 kpa i 261 ust. 2 p.2 pwp w związku z 264 ust.1 pwp należy do ekspertów Urzędu Patentowego i ta kompetencja nie wymaga szczególnego wymienienia w art. 261 ust. 2 p.2 pwp, gdyż wynika z wzajemnego powiązania powołanych przepisów kpa i pwp. Na marginesie tylko wskazać można, że także ministrom nie wpisuje się obok kompetencji do wydawania decyzji merytorycznych, kompetencji do ich unieważniania, bowiem ta kompetencja wynika właśnie z powołanego wyżej powiązania przepisów procesowych.

Odwołując się do cytowanego na wstępie niniejszego uzasadnienia poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy, Sąd stoi na stanowisku, że do prawa uregulowanego w art. 4 ustawy zmieniającej tj. prawa wyłącznego wytwarzania i sprzedaży środków farmaceutycznych należało i nadal należy stosować odpowiednio przepisy normujące patenty, zatem procedury unieważniania decyzji w tych sprawach są takie same jak procedury unieważniania innych decyzji w sprawach udzielania patentu.

Zważywszy powyższe zarzut wadliwości organu wydającego decyzję w sprawie niniejszej Sąd uznał za nieuzasadniony, bowiem w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego do wytwarzania i sprzedaży produktu właściwy jest ekspert Urzędu Patentowego.

II podstawa prawna rozstrzygnięcia

Pwp zawiera szereg uregulowań procesowych umieszczonych zarówno w działach zawierających uregulowania poszczególnych rodzajów własności przemysłowej jak i w tytułach poświęconych samym zagadnieniom proceduralnym. Tytułem zawierającym uregulowania procesowe właściwe dla różnych rodzajów własności przemysłowej uregulowanych w ustawie jest tytuł VI "Strony, pełnomocnicy, terminy, środki zaskarżenia oraz informacje o zgłoszeniu w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym". Zawarte w nim przepisy regulują prowadzone w trybie zwykłym postępowanie administracyjne dotyczące spraw z dziedziny własności przemysłowej. Tryb postępowania spornego uregulowany jest oddzielnie w tytule VII.

Postępowanie administracyjne dotyczące nadzwyczajnej weryfikacji decyzji administracyjnych w sprawach z dziedziny własności przemysłowej toczy się na tych samych zasadach, co postępowanie prowadzone w tych sprawach w trybie zwykłym, z uwzględnieniem specyfiki trybu nadzwyczajnego. Jak wskazano wyżej pwp nie zawiera żadnych uregulowań szczególnych dla trybu nadzwyczajnego, należy więc stosować odpowiednio przepisy kpa. Z zestawienia art. 253 ust. 2 pwp i 252 pwp wynika, że w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji przepisy kpa stosuje się na zasadach określonych w art. 252 tj. tylko w sprawach nieuregulowanych w pwp i odpowiednio.

Zważywszy powyższe uznać należy, że art. 245 ust.1 pwp, regulujący sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Urząd Patentowy rozpatrujący sprawę ponownie, stosuje się także w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego. Zarzut wadliwego powołania przez Urząd Patentowy art. 245 ust. 1 jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest więc nieuzasadniony.

III Treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 157 i 158 kpa, które to przepisy normują odrębności trybu nadzwyczajnego i znajdują zastosowanie w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z dziedziny własności przemysłowej, postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, mieści w sobie dwa etapy badania sprawy.

Na etapie pierwszym organ bada istnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych prowadzenia postępowania tj. zdolność do działania osoby wnoszącej żądanie, jej legitymację strony, a także istnienie decyzji, która ma być przedmiotem unieważnienia. Jeżeli wynik tego badania jest pozytywny, organ nie wydaje żadnego aktu w tej kwestii, tylko przechodzi do drugiego, merytorycznego etapu badania sprawy. Na drugim etapie rozważa istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem postępowania.

Jeżeli brak przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności, organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Wówczas nie dochodzi w ogóle do badania istnienia przesłanek nieważności decyzji, bowiem nie dochodzi do merytorycznego badania decyzji pod kątem istnienia przesłanek jej nieważności. Wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania jest w procedurze administracyjnej rozwiązaniem wyjątkowym i należy dostrzec jego specyfikę, bowiem jest to decyzja o charakterze wyłącznie procesowym, dotycząca możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie zawiera rozstrzygnięcia o ważności decyzji administracyjnej będącej przedmiotem sprawy, a jedynie stwierdzenie, że postępowanie nie może być prowadzone.

Zaznaczyć należy ponownie, że decyzja o odmowie wszczęcia nie ma swojego pozytywnego odpowiednika w postaci decyzji, czy postanowienia o wszczęciu postępowania /o stwierdzenie nieważności decyzji/.

Wskazane uregulowania determinują treść rozstrzygnięcia wydanego przez organ rozpoznający sprawę ponownie na skutek wniosku strony niezadowolonej z decyzji o odmowie wszczęcia. Zgodnie z art. 245 ust. 1 pwp Urząd Patentowy rozpoznający sprawę ponownie wydaje decyzję, w której albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy. W sprawie zakończonej decyzją o odmowie wszczęcia postępowania "istotą sprawy" jest rozstrzygnięcie kwestii procesowej, czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może być prowadzone. Jeśli decyzja o odmowie wszczęcia jest prawidłowa, po ponownym rozpoznaniu tej kwestii organ utrzymuje ją w mocy. Jeśli decyzja ta jest nieprawidłowa, organ uchyla decyzję o odmowie wszczęcia. Uchylenie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wyczerpuje rozstrzygnięcie "co do istoty sprawy", bowiem zawiera w sobie usunięcie przeszkody procesowej do dalszego prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, którą to przeszkodę była właśnie decyzja o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wskazano wyżej kpa nie przewiduje aktu pozytywnego dotyczącego możliwości wszczęcia postępowania, zatem uchylenie decyzji o odmowie stanowi jednocześnie rozstrzygnięcie o istocie sprawy polegające na usunięciu przeszkody do prowadzenia postępowania.

Zatem organ prawidłowo wydał decyzję o uchyleniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Decyzja ta mieści się w katalogu decyzji z art. 245 ust.1 pwp, gdyż zawiera w sobie rozstrzygnięcie "co do istoty sprawy" bowiem otwiera możliwość prowadzenia postępowania poprzez uchylenie /usunięcie z obrotu prawnego/ decyzji będącej przeszkodą.

IV Wadliwość wszczęcia postępowania

Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że sprawa nie została wszczęta prawidłowo bowiem do Urzędu Patentowego nigdy nie wpłynął prawidłowy wniosek. Pismo P. z dnia 30 września 2004 r. jednoznacznie wskazuje, że P. dąży do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. na podstawie art. 156 § 1 p. 2 kpa z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej wydawaniu. Uzasadnienie pisma stanowi merytoryczne uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Urząd Patentowy mógł więc w tej sytuacji potraktować pismo P. jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, skoro nie miał wątpliwości co do intencji wnioskodawcy. O tym, że ocenił pismo należycie i nadał mu bieg jako wnioskowi o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1998 r. najlepiej świadczą dalsze pisma i zachowania procesowe P..

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu należy uznać, że wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.