Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 382/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.4 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.3, art.259
journal: Dz.U. 2003 nr 188 poz 1848
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Krajowej Rady Spółdzielczej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Pan A. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Spółdzielczości w przedmiocie udostępniania informacji publicznej.

Skarżący w dnia [...] stycznia 2019 roku przy wykorzystaniu poczty elektronicznej, zwrócił się do Krajowej Rady Spółdzielczej z wnioskiem o udzielnie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej:

1. Skąd są pozyskiwane środki na działalność Krajowej Rady Spółdzielczej ?

2. Jeśli środki pochodzą ze "spółdzielni mieszkaniowych" to, w jakiej wysokości w stosunku rocznym ?

3. Jeśli wpływają od takich organizacji jak "robotnicza spółdzielnia mieszkaniowa [...] oraz spółdzielnia mieszkaniowa [...]" to, w jakiej wysokości wpłynęły w ciągu ostatnich 10 lat?

W odpowiedzi, Krajowa Rada Spółdzielcza w dniu [...] stycznia 2019 roku poinformowała, że odmawia udzielenia informacji z uwagi na to, że nie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia danych, stanowiących informacje publiczne i że brak jest ustawowej regulacji nakładającej na nią obowiązek do udzielania informacji publicznej. Dalej wskazano, że Krajowa Rada Spółdzielcza jest

naczelnym organem samorządu spółdzielczego, działa na podstawie art. 259a §1 ustawy z dnia 16 września 1982 roku- Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2018 r., poz. 1285) i ma osobowość prawną. Jej zadania określa art. 259 § 2 Prawa spółdzielczego. Ponadto, art. 259 § 3 Prawa Spółdzielczego uprawnia Krajową Radę Spółdzielczą do wykonywania funkcji związku rewizyjnego w stosunku do spółdzielni, które nie są zrzeszone w takim związku. Wynikające kompetencji związku rewizyjnego nie są zaliczane do zadań samorządu gospodarczego zawodowego w zakresie, w jaki wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Dodatkowo wskazano, że Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest organem władzy publicznej.

Skarżący w dniu 20 lutego 2019 roku wniósł kolejne pismo, zatytułowane: Skarga na bezczynność, wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2019 roku,

2) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Krajowa Rada Spółdzielcza jako naczelny organ samorządu spółdzielczego obowiązana jest do udzielenia informacji publicznej oraz wykonuje zadania publiczne.

Ponadto, skarżący wskazał, że środki, z których pokrywane są wydatki Krajowej Rady Spółdzielczej są mieniem publicznym.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2019 roku, znak: [...], Krajowa Rada Spółdzielcza poinformowała, że zgodnie z art. 266 Prawa spółdzielczego, wydatki Krajowej Rady Spółdzielczej pokrywane są ze składek organizacji spółdzielczych według zasad określonych przez Kongres. Dalej wymieniono uchwały Kongresu ustalające składkę członkowską, za okres ostatnich 10 lat, załączając kopie uchwał. Jednocześnie wskazano, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], nie zalegają z zapłatą składki organizacyjnej za lata 2009-2018.

Skarżący w dniu [...] marca 2019 roku, za pośrednictwem poczty elektronicznej zapytał, czy skarga na bezczynność została przekazana do WSA. Ponadto, wskazał że pismo otrzymane od KRS nie jest w żaden sposób odpowiedzią na poprzednie pismo ani potwierdzeniem przesłania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi Krajowa Rada Spółdzielcza pismem z dnia [...] kwietnia 2019 roku, znak [...], poinformowała, że nie przekazała pisma z dnia [...] lutego 2019 roku "Skarga na bezczynność" do sądu, bowiem nie posiada statusu organu administracji publicznej, nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Dalej wskazano, że pismo z dnia [...] marca 2019 roku, znak: [...], zawiera rzetelną i wyczerpującą odpowiedź na pytania z pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. o źródła finansowania Krajowej Rady Spółdzielczej, w tym o składki płacone przez spółdzielnie mieszkaniowe. Odpowiedź została sporządzona w oparciu o informacje będące w posiadaniu Krajowej Rady Spółdzielczej.

W dniu 9 maja 2019 roku skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Spółdzielczej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Krajowa Rada Spółdzielcza wnosiła o oddalenie skargi w całości podnosząc, że nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni, że żądana przez skarżącego informacja nie mieści się w zakresie podmiotowym Ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również z uwagi na brak bezczynności Krajowej Rady Spółdzielczej.

Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest podmiotem podlegającym regulacjom ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r., poz.782 ze zm., dalej "u.d.i.p."), ponieważ nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy. Wobec tego, że przepis art. 4 u.d.i.p., nakłada obowiązki na podmioty w nim wymienione wykładnia tego przepisu powinna być ścisła i odnosić się wyłącznie do podmiotów w nim wymienionych.

W zakresie w jakim ustawa nakłada na dany podmiot obowiązek, dokonywanie wykładni rozszerzającej, szukanie analogii jest niedopuszczalna. Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest organem władzy publicznej. Nie wykonuje także zadań władzy publicznej. Nie jest też organem samorządów gospodarczego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji. Samorząd gospodarczy służy reprezentacji środowiska przedsiębiorców, a przez działania na rzecz przedsiębiorczości ma wspierać rozwój gospodarczy kraju. Zorganizowany jest w formie izb gospodarczych, które zrzeszają podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Przynależność do nich jest dobrowolna, a samorząd nie realizuje żadnych uprawnień władczych w stosunku do osób zrzeszonych. Tymczasem, w odniesieniu do Krajowej Rady Spółdzielczej nie funkcjonuje pojęcie członkostwa, tym bardziej członkostw dobrowolnego. Krajowa Rada Spółdzielcza, zgodnie z ustawą z dnia 16 września 1982 roku - Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. 2017r., poz. 1560) jest naczelnym organem samorządu spółdzielczego. Jest osobą prawną, a jej statut uchwala Kongres Spółdzielczości- najwyższy organ samorządu spółdzielczego, który zwoływany jest co 4 lata. Kongres Spółdzielczości wybiera spośród uczestniczących w nim delegatów organizacji spółdzielczych członków Zgromadzenia Ogólnego Krajowej Rady Spółdzielczej, który jest organem Krajowej Rady Spółdzielczej. Poza Zgromadzeniem Ogólnymi, organami Krajowej Rady Spółdzielczej są Zarząd oraz Komisja Rewizyjna. Kongres Spółdzielczości jako naczelny organ samorządu spółdzielczego, dokonuje oceny stanu spółdzielczości w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków i możliwości jej rozwoju, uchwala statut Krajowej Rady Spółdzielczej, zasady finansowania jej działalności przez organizacje spółdzielcze, dokonuje wyboru członków Rady (Zgromadzenia Ogólnego) oraz określa zasady odwoływania jej członków. Krajowa Rada Spółdzielcza nie wykonuje władzy publicznej ani nie gospodaruje mieniem publicznym.

Wykonywanie zadań publicznych (wykonywanie władzy publicznej) przez konkretny podmiot powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych (obowiązujących), które powierzają określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. Zlecenie funkcji z zakresu zadań publicznych może nastąpić tylko w drodze ustawy lub na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 roku, sygn. akt I OPS 1/05). W świetle obowiązującego stanu prawnego Krajowa Rada Spółdzielcza nie wykonuje zadań publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., bowiem działa wyłącznie na rzecz spółdzielni i związków rewizyjnych, a nie ogółu.

Ustawowe kompetencje Krajowej Rady Spółdzielczej wymienia art. 259 ustawy Prawo Spółdzielcze. Ponadto art. 259 § 3 ustawy uprawnia Krajową Radę Spółdzielczą do wykonywania funkcji związku rewizyjnego w stosunku do spółdzielni, które nie są zrzeszone w takim związku.

Majątek spółdzielni jest prywatną własności jej członków (art. 3 pr.sp.). Co oznacza, ze nie jest to mienie ani państwowe ani komunalne. Członkowie spółdzielni sami decydują o powstania spółdzielni, jej działaniu jak i o likwidacji. Krajowa Rada Spółdzielcza nie może władczo wpływać na działalność spółdzielni, na ich powstanie, sposób prowadzenia działalności oraz władczo decydować o zaprzestaniu prowadzenia przez nie działalności. Krajowa Rada Spółdzielcza nie dysponuje majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 266 ustawy Prawo Spółdzielcze wydatki Krajowej Rady Spółdzielczej pokrywa się ze składek organizacji spółdzielczych według zasad określonych przez Kongres oraz z innych dochodów i darowizn. Składki płacone przez spółdzielnie, z których pokrywanie są wydatki krajowej Radu Spółdzielczej są środkami prywatnymi, nie publicznymi. W razie braku zapłaty. Krajowa Rada Spółdzielcze dochodzi roszczeń na drodze cywilnoprawnej, i w tym reżimie prowadzona jest egzekucja. Wysokość składki oraz zasady jej płacenia są określane przez Kongres Spółdzielczości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie skargi na bezczynność, sąd administracyjny dokonuje oceny, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.: "Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (pkt 5): podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów." Z powyższego wynika, że ustawa dotyczy także podmiotów niebędących organami władzy, a które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Przepis ten posługuje się alternatywą rozłączną, zatem wystarczy, że podmiot wykonuje zadanie publiczne (nawet jeśli nie dysponuje majątkiem publicznym) czy dysponuje majątkiem publicznym (nawet jeśli nie wykonuje zadań publicznych) - aby uznać go za zobowiązany do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 900/15), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). Podmioty te mają obowiązek udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3).

W przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w punktach od 1 do 5 jest poprzedzone ogólnym wyrażeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", co oznacza, że przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym pojęciu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne".

Wracając do meritum sprawy niezbędnym jest dla ustalenia czy mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielani informacji publicznej, określenie statusu i zadań Krajowej Rady Spółdzielczej oraz środków finansowania jej działalności.

Przepis art. 259 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1285, dalej "u.p.s.") ustanawia Krajową Radę Spółdzielczą naczelnym organem samorządu spółdzielczego. Zostały w nim wymienione ustawowe kompetencje Krajowej Rady Spółdzielczej. Odzwierciedla on zarówno pozycję, jak i część zadań, które do czasu nowelizacji w 1994 r. należały do kompetencji Naczelnej Rady Spółdzielczej. Rada ta była naczelną organizacją ruchu spółdzielczego, a jej zadaniem było czuwanie nad wszechstronnym i prawidłowym rozwojem ruchu spółdzielczego w [...] oraz reprezentowanie go w kraju i za granicą. Krajowa Rada Spółdzielcza jest naczelnym organem samorządu spółdzielczego, a jako pierwsze z jej zadań zostały wymienione reprezentowanie polskiego ruchu spółdzielczego w kraju i za granicą oraz współdziałanie z naczelnymi organami państwowymi w sprawach dotyczących ruchu spółdzielczego.

Ponadto art. 259 § 3 u.p.s. uprawnia Krajową Radę Spółdzielczą do wykonywania funkcji związku rewizyjnego w stosunku do spółdzielni, które nie są zrzeszone w takim związku. Przykładowo można wskazać uregulowane w art. 91 § 4 u.p.s. uprawnienie Krajowej Rady Spółdzielczej do wyznaczania lustratora lub odpłatne przeprowadzenie lustracji spółdzielni, która nie jest zrzeszona w związku rewizyjnym, na jej zlecenie (art. 91 § 3 u.p.s.). Pozostałe uprawnienia Krajowej Rady Spółdzielczej są określone w art. 259 § 2 u.p.s., który zawiera także odesłanie do innych przepisów ustawy (pkt 9 u.p.s.). Zadania, do wykonywania których uprawniona jest Rada, są wskazane wprost, np. wydawanie "Monitora Spółdzielczego", w którym publikowane są ogłoszenia spółdzielcze (art. 14 u.p.s.), prawo do zwołania walnego zgromadzenia (art. 39 § 5 u.p.s.), wyrażanie opinii w przedmiocie sposobu i czasu przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych (art. 129 u.p.s.), prawo do złożenia wniosku o wykreślenie spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania upadłościowego (art. 133 § 2 u.p.s.), przeprowadzanie lustracji związków spółdzielczych, tj. rewizyjnych i gospodarczych (art. 257 § 2 u.p.s.). Wykonywanie innych zadań przewidzianych w ustawie może wynikać także z uprawnień Krajowej Rady Spółdzielczej wykonującej uprawnienia przysługujące związkowi rewizyjnemu, w odniesieniu do spółdzielni, które nie są zrzeszone w takim związku, m.in. prawo postawienia w stan likwidacji spółdzielni, która nie jest zrzeszona w związku rewizyjnym (art. 114 u.p.s.), prawo upoważnienia likwidatora do dokonania czynności określonego rodzaju, które wymagają uchwały walnego zgromadzenia lub rady nadzorczej spółdzielni (art. 119 § 3 u.p.s.), prawo odwołania likwidatora z ważnych przyczyn (art. 119 § 4 u.p.s.), prawo do zatwierdzenia przedstawionego przez likwidatora sprawozdania finansowego likwidowanej spółdzielni, jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności (art. 126 § 2 u.p.s.).

Przepis art. 259a § 1 u.p.s. nadaje Krajowej Radzie Spółdzielczej osobowość prawną. Jako osoba prawna może ona być podmiotem praw i obowiązków, posiadać własny majątek, a także odpowiadać za zobowiązania.

Zadania statutowe Krajowej Rady finansowane są, ze składek organizacji spółdzielczych, wnoszonych według zasad określonych przez Kongres Spółdzielczości, z dochodów z majątku Krajowej Rady, z dochodów z działalności statutowej, z darowizn.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą.

Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycje dominująca, bowiem działa całkowicie niezależnie od Skarbu Państwa i nie jest przez Skarb Państwa w żaden sposób finansowana.

Odnosząc się kolejno do dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. zgodnie, z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych.

Nie ulega wątpliwości, że Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest organem samorządu zawodowego a organem samorządu spółdzielczego, co stanowi zasadniczą różnicę (ustawa Prawo Spółdzielcze).

Obecnie najwyższym organem samorządu spółdzielczego jest Kongres Spółdzielczości. Pełni on taką funkcję jak walne zgromadzenie w spółdzielni. Kongres Spółdzielczości zwoływany jest co cztery lata przez Krajową Radę Spółdzielczą. Jego zadaniem jest ocena stanu spółdzielczości w Polsce, a także warunków i możliwości jej rozwoju. Natomiast, naczelnym organem samorządu spółdzielczego jest Krajowa Rada Spółdzielcza.

Krajowa Rada Spółdzielcza nie jest również organem samorządu gospodarczego. Przepis art. 259 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1285, dalej "u.p.s.") ustanawia Krajową Radę Spółdzielczą naczelnym organem samorządu spółdzielczego. Zostały w nim wymienione ustawowe kompetencje Krajowej Rady Spółdzielczej. Odzwierciedla on zarówno pozycję, jak i część zadań, które do czasu nowelizacji w 1994 r. należały do kompetencji Naczelnej Rady Spółdzielczej. Rada ta była naczelną organizacją ruchu spółdzielczego, a jej zadaniem było czuwanie nad wszechstronnym i prawidłowym rozwojem ruchu spółdzielczego w Polsce oraz reprezentowanie go w kraju i za granicą. Krajowa Rada Spółdzielcza jest naczelnym organem samorządu spółdzielczego, a jako pierwsze z jej zadań zostały wymienione reprezentowanie polskiego ruchu spółdzielczego w kraju i za granicą oraz współdziałanie z naczelnymi organami państwowymi w sprawach dotyczących ruchu spółdzielczego. Samorząd spółdzielczy nie może być natomiast utożsamiany z samorządem gospodarczym. Samorząd gospodarczy reprezentuje środowiska przedsiębiorców i działa na rzecz rozwoju przedsiębiorczości. Izby Gospodarcze stanowią podstawowe organizacje samorządu gospodarczego, reprezentujące interesy zrzeszonych w nich podmiotów w zakresie działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej lub usługowej.

W tym miejscu warto odnieść się do samej konstrukcji ustawowej własności spółdzielni na gruncie Prawa Spółdzielczego. Podmiotem własności w znaczeniu cywilnoprawnym majątku spółdzielni jest spółdzielnia jako osoba prawna, nie zaś poszczególni jej członkowie (tak wyrok SA w Warszawie z 4 lutego 2015 r., VI ACa 394/14, LEX nr 1661266). Artykuł 3 u.p.s. nie uzasadnia udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesu prawnego wynikającego z jej własności lub prawa użytkownika wieczystego nieruchomości (wyrok NSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 1997 r., II SA/Wr 1013/96, OSP 1998/7–8, poz. 131). Podobny pogląd zawiera teza wyroku NSA w Warszawie z 30 czerwca 1999 r., IV SA 629/97, LEX nr 47855, według której członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma tytułu prawnego do tego, aby w stosunkach zewnętrznych (niewynikających z członkostwa w spółdzielni i spółdzielczego prawa do lokalu) mógł występować o wydanie decyzji administracyjnej i podważać decyzję nieadresowaną do niego jako do strony. W wyroku z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1069/97, LEX nr 47886, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż w sprawach, w których członek spółdzielni nie ma własnej legitymacji prawnej do występowania jako strona, może wnioskować do organizacji społecznej bądź prokuratora o zwrócenie się do właściwego organu o wszczęcie postępowania – art. 31 § 1 i art. 182 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.).

Krajowa Rada Spółdzielni reprezentuje m.in. polski ruch spółdzielczy w kraju i za granicą. Realizuje przy tym zadania związane z pozytywnym rozwojem ruchu spółdzielczego (czyli spółdzielni działających w Polsce) a nie zadania publiczne, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu. W przypadku Krajowej Rady Spółdzielczej nie można mówić o pozytywnym spełnieniu tego kryterium w zakresie dostępu do informacji publicznej, bowiem Rada realizuje jeden, zasadniczy cel związany z rozwojem spółdzielczości, czego nie można przekładać na realizacje zadania powszechnego (tj. realizacji zadania publicznego).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.