Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 595/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1,  pkt 1 i 2, art. 89 ust. 7, ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c, art. 135,  art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. W. kwotę [...]( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Wójt Gminy R. na podstawie art. 88 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2020 r., poz. 55, dalej przywoływanej jako: "u.o.p."), w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usuwanie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r, poz. 1330, dalej przywoływanym jako "rozporządzenie") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej przywoływanej jako "k.p.a."), wymierzył R. W. (dalej jako: "Skarżący", "Strona"), administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku sosna i drzewa z gatunku brzoza z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] obręb Ś., stanowiącej własność M. J..

2. Wydanie powyższej decyzji miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 19 czerwca 2019 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie wycinki drzew z granicy posesji nr [...] w miejscowości [...], w ślad za notatką urzędową sporządzoną przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w P. Z. na skutek zawiadomienia A. S. (dopisek Sądu: wstępnej właścicielki działki nr [...]). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Organ I instancji zajął stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] r. z dnia [...] listopada 2019 r. Umorzenie postępowania administracyjnego Organ uzasadniał brakiem przesłanek prawnych do naliczenia kary administracyjnej z uwagi na fakt, że podmiot który usunął drzewa nie był posiadaczem nieruchomości na której one rosły, a tym samym nie był podmiotem uprawnionym do uzyskania zezwolenia na ich usunięcie.

3. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. J., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji zwrócił uwagę na okoliczności związane ze zmianą czasową przepisów, które umknęły Organowi I instancji i nie zostały wzięte pod uwagę przy jej rozstrzygnięciu.

4. Rozpatrując ponownie sprawę Organ I instancji stwierdził, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy wystąpiły w niej prawne przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na sprawcę wycinki drzew, z uwagi na dokonanie przez niego deliktu administracyjnego oraz że dokonany przez R. W. – sprawcę szkody, delikt administracyjny w pełni skutkuje jego odpowiedzialnością.

Wójt dokonując interpretacji treści art. 88 ust. 2 u.o.p. odniósł się do poglądów judykatury wskazujących, że administracyjną karę pieniężną za dokonanie deliktu prawnego wymierzyć można nie tylko stronom postępowania, ale również w stosunku do podmiotu trzeciego, który był sprawcą czynu (wyrok NSA z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt II 966/17 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/GI 637/19; 2wszystkie przywoływane uzasadnienia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ wskazał, że w prowadzonym postępowaniu podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 6 marca 2020 r. w obecności A. S. i P. U. i R. W. dokonano pomiaru średnicy karpiny drzewa z gatunku brzoza i sosna znajdujących się na terenie działki nr [...] w celu prawidłowego wyliczenia obwodu drzew i tak: drzewo z gatunku brzoza - najmniejsza średnica pnia wynosiła 34 cm, a obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią wynosił 132 cm, natomiast drzewo z gatunku sosna - najmniejsza średnica pnia wynosiła 48 cm, a obwód mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią wynosił 183 cm. Z oględzin sporządzono protokół, który po odczytaniu został podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w oględzinach oraz sporządzono dokumentację fotograficzną.

Organ ten wskazał, że za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 88 ust. 1 i art. 89 ust. 1 u.o.p. zobowiązany był wymierzyć administracyjną karę pieniężną, ustaloną w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew, wynikającej ze stawek zawartych w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2017 r.

Opierając się na art. 89 ust. 4 u.o.p. Organ pierwszej instancji wyliczył obwody dla przedmiotowych drzew, które wynosiły dla drzewa z gatunku sosna - 135,648 cm, a dla drzewa gatunku brzoza - 96,084 cm.

W związku z powyższym naliczono przewidzianą przywołaną ustawą karę w wysokości [...] zł za usunięcie drzew, z uwagi na to, że nie należały one do gatunków będących w kręgu zwolnień z dopuszczenia się deliktu administracyjnego.

5. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący odwołaniem z dnia 24 marca 2020 r. zaskarżył powyższą decyzję i podał, że w roku 2018 otrzymał pozwolenie od byłego wójta na wycinkę 20 sztuk drzew, które znajdowały się blisko domu.

Stwierdził, że drzewa wyciął ze swojej posesji (księga wieczysta [...], późń. [...] działka [...]), które to posadził wzdłuż posesji sąsiada (działka [...]). Wtedy granica była ustalona wzdłuż muru granicznego postawionego przez sąsiada R. S.. Wskazując na niewiedzę, że wycinając drzewa, które chorowały, były suche, naruszał prawo, powoływał się na poprzednie pozwolenie. Działał, myśląc, że wykonuje prace porządkowe, tak jak np. prace polegające na usunięciu starych połamanych gałęzi, leżących na ziemi.

Argumentował również, że wycięte drzewa podczas wiatru przechylały się na Jegoj dom, a łamiące się gałęzie spadały się na balkon, ogrodzenie, zagrażały budynkowi jak i mieszkańcom. Skarżący obawiał się, że istniało zagrożenie wywrotu drzew podczas silnych wiatrów i narażenie na niebezpieczeństwo uszczerbku na zdrowiu. Gdy zdał sobie sprawę z powagi sytuacji, całe wycięte drzewo zostało pocięte na Jego koszt i przekazane A. S..

Końcowo Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wójta i umorzenie kwoty [...]zł. wskazując, iż jest to kwota, której nie jest w stanie zapłacić przy swoich dochodach i wydatkach (w treści odwołania powołał się na podeszły wiek w kontekście utrzymywania się ze świadczenia emerytalnego oraz pogarszający się stan zdrowia w wyniku chorób przewlekłych, powodujący konieczność ponoszenia kosztów leków).

6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 88 ust. 1 i 2 u.o.p. oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity w Dz.U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało przepisy art. 88 ust 1 i 2 u.o.p i wskazało, że w rozpatrywanej sprawie stroną jest niewątpliwie Skarżący, czyli podmiot, który bezspornie dokonał usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia, co wynika z akt sprawy, w tym z samego odwołania Strony. W związku z tym, kara administracyjna za usunięcie drzew z działki nr [...], została na Niego nałożona, jako działającego bez zgody M. J. - uprawnionej do uzyskania zezwolenia.

Organ odwoławczy, podobnie jak Organ I instancji przytoczył ustalenia z oględzin z dnia 6 marca 2020 r. i stwierdził, że nie ma wątpliwości, że kara wymierzona przez organ I instancji jest zgodna z brzmieniem art. 89 ust. 1 u.o.p. oraz z art. 89 ust. 4 u.o.p., a stawka opłaty w zł za 1 cm obwodu pnia przedmiotowych drzew, wynosi 25 zł i wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U z 2017, poz. 1330). Obwód wyciętych drzew, zgodnie z protokołem z dnia 6 marca 2020 r. wynosi: dla sosny - 135,648 cm (przy najmniejszej średnicy 48 cm, pomniejszonej o 10%); a dla brzozy - 96,084 cm (przy najmniejszej średnicy 34 cm, pomniejszonej o 10%). W związku z powyższym, naliczono opłatę za usunięcie drzew w wysokości [...] zł i pomnożono ją przez dwa, zgodnie z dyspozycją art. 89 ust. 1 u.o.p., ze względu na formę administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. Kara wynosi [...] zł.

Kolegium dodatkowo podkreśliło, że w ustawie o ochronie przyrody przyjęto zasadę, wedle której decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, tzn. uznanie organu ogranicza się jedynie do etapu wyprowadzania wniosków z określonego stanu faktycznego sprawy. W przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne.

Podsumowując Organ wyższego stopnia przywołał treść art. 89 ust. 11 u.o.p.

7. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Kolegium Skarżący, domagając się jej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu administracji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił tej decyzji:

- naruszenie przepisu materialnego prawa administracyjnego - art. 89 ust. 11 u.o.p. poprzez jego pominięcie i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie poczynienia ustaleń, które mogą stanowić podstawę do obniżenia nałożonej na Skarżącego kary o 50%;

- naruszenie przepisu postępowania - art. 8 § 1 K.p.a. poprzez działanie, które powoduje utratę zaufania obywatela do administracji publicznej polegające na nałożeniu na Skarżącego niewspółmiernie wysokiej kary, brak analizy jego sytuacji majątkowej i możliwości zapłacenia kary w orzeczonej wysokości, brak wzięcia pod uwagę faktu, iż Skarżący uprzednio otrzymał decyzję pozwalającą na wycinkę drzew przy domu, co skutkowało pozostawaniem przez niego w błędzie co do przysługujących uprawnień, w zakresie dokonania wycinki drzew;

- naruszenie przepisu postępowania - art. 75 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodów, dotyczących własności gruntu, co stanowi, Jego zdaniem, jedną z przesłanek konieczności uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew.

W uzasadnieniu Skarżący argumentował, odnosząc się do przepisu art. 89 ust. 11 u.o.p., że wynika z niego, iż organ okoliczności w nim wymienione winien badać z urzędu. Ustawodawca, zdaniem Strony, nie przewidział bowiem trybu wnioskowego w tym zakresie. Skoro więc ustawodawca uznał, że organ administracji winien z urzędu badać, czy w sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie tego przepisu, to uznać należy, że w przypadku jego niezastosowania w uzasadnieniu decyzji winny zostać zamieszczone rozważania organu, które doprowadziły do tego, że przyjął on stanowisko, iż w sprawie brak jest podstaw do umorzenia 50% kary.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów Skarżący wskazał, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zdaniem Skarżącego sposób, w jaki prowadzone było postępowanie oraz fakt, iż pominięto w jego toku wiele okoliczności skutkuje tym, że zasada ta nie znalazła odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Uzasadniając trzeci z zarzutów Strona podkreśliła, że zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zdaniem Skarżącego określenie właściciela nieruchomości stanowi jedną z koniecznych okoliczności, które należało ustalić w toku postępowania administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku gdy drzewa rosną na nieruchomościach należących do osób fizycznych, a nadto są usuwane do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, nie jest konieczne uzyskanie zgody na ich usunięcie. Tym samym usunięcie ich bez uzyskania stosownej zgody nie może stanowić deliktu administracyjnego skutkującego nałożeniem kary.

8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie do końca z powodów w niej wskazanych.

9. Kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie Sąd przeprowadził w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", pod kątem badania kryterium zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Dodać należy również, że na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Orzeczenie powyższe zapadło w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doprowadziła Sąd do wniosku, że zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., które uzasadniały ich uchylenie.

10. Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55 ze zm.). W art. 88 ust. 1 u.o.p. ustawodawca zawarł katalog czynów za które wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną, a będą to:

1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3) zniszczenie drzewa lub krzewu;

4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;

5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;

6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), dalej jako k.c., jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (ust. 2).

W myśl art. 89 ust 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1.

Organ może umorzyć 50% wymierzonej kary, o której mowa w ust. 1 lub 2, osobom fizycznym, które na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej usunęły lub zniszczyły drzewo lub krzew albo uszkodziły drzewo, w przypadku gdy osoby te nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku (ust. 11).

Przy czym, na mocy art. 83f ust. 3a u.o.p., obowiązującym od dnia 17 czerwca 2017 r., przepisu art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

11. Zaznaczenia wymaga, że administracyjne kary pieniężne przyjmują formę aktów administracyjnych kształtujących w sposób jednostronny i władczy sytuację prawną ich adresatów. Wymierzenie kary pieniężnej łączy się z nałożeniem obowiązku uiszczenia określonej kwoty przez podmiot dotknięty dolegliwością, a postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z urzędu, zatem Organy zobowiązane były z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe niezbędne do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z karą pieniężną za działanie bez wymaganego zezwolenia. Karę taką wymierza się w sytuacji, gdy przepisy prawa uzależniają prowadzenie określonej działalności lub podejmowanie czynności od uprzedniego uzyskania zezwolenia.

Bezsporne w sprawie są ustalenia w zakresie właściciela działki nr [...] w [...], którym jest M. J., fakt wycięcia drzew z gatunku sosna i brzoza o wymiarach pni stwierdzonych protokołem z oględzin z dnia 6 marca 2020 r. wyżej wymienionej działki oraz okoliczność, że drzewa zostały usunięte na zlecenie R. W..

12. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sformułowanie dotyczące istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć w ten sposób, że jeśliby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury to wynik sprawy byłby najprawdopodobniej zupełnie odmienny od tego, który wystąpił.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, taką kluczową okolicznością niezbadaną w trakcie postępowania administracyjnego była podnoszona przez Skarżącego kwestia pozwolenia uzyskanego w roku 2018 na usunięcie dwudziestu drzew, o którym jest mowa w treści odwołania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednym z warunków wymierzenia kary za usunięcie drzewa jest istnienie aktualnego obowiązku uzyskania zezwolenia na jego usunięcie. Jeśli bowiem takiego obowiązku nie ma, to na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. nie można wymierzyć administracyjnej kary pieniężnej. Nie można zatem jej wymierzyć również jeśli takie pozwolenie funkcjonuje w obrocie prawnym. A takiego ustalenia w rozpoznawanej sprawie zabrakło.

Organ I instancji powtórnie rozpoznając sprawę, kwestię nałożenia kary oparł wyłącznie na przesłance sprawstwa ograniczając się do stwierdzenia, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy można uznać, że zachodzą w niej prawne przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na sprawcę wycinki drzew. Nie wyjaśnił jednak w swoich rozważaniach, czy w rozpoznawanej sprawie o zezwolenie występowano czy też nie.

Organ odwoławczy natomiast swoje działania w tym zakresie ograniczył do lakonicznego stwierdzenia, że Skarżący bezspornie dokonał usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia oraz że okoliczność ta wynika z akt sprawy, w tym z samego odwołania, pomijając całkowicie zasygnalizowaną właśnie w tym wystąpieniu Strony kwestię istnienia bądź nie zezwolenia z roku 2018.

Przy czym należy zauważyć, że dopiero w dniu 5 sierpnia 2019 r. zostało przeprowadzone na gruncie wznowienie znaków granicznych nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w stosunku do działek sąsiednich m.in. [...], należącej do Skarżącego, co bez wyjaśnienia kwestii istnienia i zakresu pozwolenia na usunięcie drzew z roku 2018, nie pozwala uznać, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

13. Ponadto, w ocenie Sądu w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium brakuje również odniesienia się do zawartych w odwołaniu twierdzeń dotyczących niebezpieczeństwa wynikającego ze stanu drzew oraz ich położenia względem zabudowań Skarżącego. Nie zawiera ono zatem potwierdzenia bądź wykluczenia ewentualności stanu wyższej konieczności, na który powołał się Skarżący. W sprawie winno nastąpić wyjaśnienie, czy Strona działała w stanie wyższej konieczności z powodu obawy o zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia wskutek możliwości opadania gałęzi z drzew, zwłaszcza w sytuacji, gdy z twierdzeń Strony wynika, że na nieruchomości nr [...] rosną inne drzewa, które przechylają się na budynki Skarżącego, czy też zabrakło po Jego stronie podania konkretnych okoliczności, które poddają się weryfikacji.

Zdaniem Sądu powyższe działania Organów wskazują, że doszło w niniejszej sprawie do uwzględnienia tylko interesu społecznego, bez ustosunkowania się oraz rozważenia twierdzeń i wniosków Skarżącego, co w sposób istotny narusza jedną z podstawowych zasad prawa administracyjnego, tj. zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

14. Odnośnie sformułowanych przez Stronę zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 89 ust. 11 u.o.p. oraz art. 83f ust.1 pkt 3a u.o.p. Sąd zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, który podziela i uważa za swój, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1282/12). W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie zabrakło ustaleń organów odnośnie powyżej poruszonych zagadnień, ocena prawidłowości zastosowania powołanych przepisów nie mogła mieć miejsca.

15. Należy podkreślić, że ustawodawca stosunkowo rzadko przewiduje możliwość zwolnienia lub zmniejszenia administracyjnej kary pieniężnej. Stanowi to przejaw ograniczonych możliwości łagodzenia wymierzonych sankcji i świadczy o dużym stopniu ich represyjności. Ponadto, o ewentualnym umorzeniu kary za wycięcie drzew na podstawie art. 89 ust. 11 ustawy o ochronie przyrody można orzekać w stosunku do podmiotów, które dokonały wycięcia drzew i kara została im wymierzona ostateczną decyzją. Nie budzi też wątpliwości, że umorzenie kary pieniężnej o której mowa w art. 89 ust 1 i 2 u.o.p. oparte jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "organ może umorzyć".

Natomiast zgodzić, się należy ze Skarżącym, że w rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze treść odwołania - wniesienie przez Stronę o umorzenie nałożonej kary i podane uzasadnienie oraz obowiązek Organu odwoławczego do odniesienia się do wszystkich zarzutów środka zaskarżenia, że Organ ten powinien i tę kwestię poruszyć.

16. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a. organy administracji stojąc na straży praworządności mają obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z wymogami art. 77 § 1 k.p.a. organy są zobowiązane do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego ale także do rozpatrzenia tego materiału. Obowiązek ten jest ściśle związany z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Z kolei zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym nie oznacza dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy. Obowiązek zebrania całokształtu materiału dowodowego, z którego będzie wynikać dowodzona okoliczność, spoczywa na organie. Organ może przy tym posiłkować się wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w k.p.a.

17. Obowiązkom powyższym Organ odwoławczy sprostałby wzywając Skarżącego do sprecyzowania i przedłożenia dokumentów, a co za tym idzie ustalenia przesłanek do zastosowania bądź nie powyżej wymienionego przepisu, czyniąc stosowną wzmiankę o tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. A gdyby te ustalenia pozwoliły uznać żądanie Strony za wniosek w rozumieniu art. 89 ust. 11 u.o.p. i przesłanki do jego zastosowania by wystąpiły, wszcząć równolegle postępowanie administracyjne o umorzenie 50% opłaty, wydając rozstrzygnięcie po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję z dnia 26 maja 2020 r. Samo przywołanie treści przepisu, jak uczyniło to Kolegium, nie mogło być uznane za rozpatrzenie zarzutu Strony.

18. Podsumowując należy stwierdzić, że w sprawie nie wyjaśniono - pominięto podnoszone przez Skarżącego okoliczności co do powodów usunięcia drzew, istnienia bądź nie pozwolenia na usunięcie drzew z roku 2018 r. oraz nie poczyniono ustaleń dowodowych w zakresie rozważenia kwestii możliwości zastosowania art. 89 ust. 11 u.o.p.

Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy Organy nie uzasadniły w przekonujący sposób przyjętego priorytetu interesu społecznego nad interesem strony, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., przekraczając granice swobodnej oceny dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ustalenie przesłanek z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o. oraz art. 89 ust. 7 u.o.p.

Jednocześnie organy naruszyły zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), nie rozważając zasady proporcjonalności pomiędzy ochroną interesu społecznego a uzasadnioną ochroną interesu strony. Naruszona została również zasada przekonywania z art. 11 k.p.a. Brak ustosunkowania się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, może spowodować u niej przeświadczenie, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawę bez uwzględnienia całokształtu jej okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy (por. wyrok NSA w Warszawie z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, publ. ONSA 1984/2, poz. 67).

19. Rozpoznając ponownie sprawę Organy ustalą (przede wszystkim Organ I instancji), istnienie i ewentualny wpływ na wymierzenie kary, decyzji o pozwoleniu na usunięcie drzew z roku 2018 r. wydanej na rzecz Skarżącego wyjaśniając, między innymi czy obejmowała ona wycięcie drzew za które nałożono na Skarżącego administracyjną karę pieniężną. Następnie w zależności od wyniku tak przeprowadzonego postępowania i tego której instancji decyzja o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew uzyska walor ostateczności, przed tym organem winna być rozpoznana możliwość umorzenia 50% kary pieniężnej.

20. Z tych względów decyzje Organów obydwu instancji jako wydane bez należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a.

21. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...]zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego stosownie do wyniku sprawy zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.