Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2427/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2015 roku wniosku P., [...], Bułgaria (wnioskodawca, uczestnik) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr [...] udzielonego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]

(skarżący .uprawniony) działajac na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.)dalej p.w.,p. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr [...] z dniem [...] lipca 2002 r.,

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

W dniu [...] lutego 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P., [...],[...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr [...] udzielonego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (uprzednio: [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]).

Sporny znak towarowy został zarejestrowany w dniu [...] lipca 1997 r. i przeznaczony do sygnowania towarów z kl. 33, takich jak: napoje alkoholowe (wina, wódki, likiery, winiaki, koniaki).

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Jednocześnie wywiódł interes prawny do żądania stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa z okoliczności, iż Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia ochrony na należący do niego znak towarowy "MADARA" zarejestrowany w trybie międzynarodowym pod nr [...] przeciwstawiając mu znak sporny. Tymczasem wyniki dokonanego przez niego rozeznania rynkowego wskazują, iż sporny znak towarowy nigdy nie był w Polsce używany w odniesieniu do towarów wskazanych w wykazie.

W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] marca 2009 r. uprawniony stwierdził, iż istniały ważne powody nieużywania spornego znaku, co wyklucza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego nań udzielonego. Uprawniony wskazując je powołał się na niezrozumiałe opóźnienie wpisania do prowadzonego przez Urząd Patentowy RP rejestru licencjobiorcy - [...] sp. z o.o.

z siedzibą w [...], który w związku z powyższym nie mógł w pełni korzystać ze swojego prawa i przygotować do wprowadzenia do obrotu towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym, a dodatkowo stracił przekonanie, iż kiedykolwiek będzie mógł to robić. Uprawniony podkreślił, iż okoliczności powyższe pozostawały poza jego możliwością wywierania na nie wpływu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" [...] z dniem [...] lipca 2002 r. uznając, iż zmiana uprawnionego oraz późniejszy wpis do rejestru nie stanowią usprawiedliwionej przyczyny nieużywania znaku towarowego.

Wyrokiem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2009 r. Sąd uznał, że Urząd zasadnie przyjął istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z uwagi na fakt, iż znak ten stanowi przeszkodę dla uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego na rzecz wnioskodawcy. Zdaniem Sądu Urząd także dokonał prawidłowo ustalenia okresu nieużywania znaku towarowego, tj. od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku w obrocie. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż Urząd nie odniósł się do argumentów podniesionych przez uprawnionego odnoszących się do istnienia ważnych powodów nieużywania spornego znaku i nie zbadał wszystkich okoliczności na nie wskazujących. W związku z powyższym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odzwierciedlenia toku rozumowania Urzędu w odniesieniu do zgromadzonych dowodów, co uniemożliwia jej skontrolowanie. Sąd wskazał, iż Urząd przy ponownym rozstrzyganiu sprawy powinien zbadać całość materiału dowodowego w sprawie pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tj. czy powołane przez uprawnionego fakty można uznać za ważny powód nieużywania znaku stojący na przeszkodzie stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] lipca 2015 r. uprawniony podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wnioskodawca, mimo należytego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawę.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy wskazał między innymi, że art. 169 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż Urząd Patentowy RP wydaje decyzje stwierdzające wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Kolegium Orzekające uznało, iż wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy powołując się na to, iż znak ten stanowi przeszkodę dla uzyskania przez wnioskodawcę ochrony na znak towarowy "MAD AR A" zarejestrowany w trybie międzynarodowym pod nr [...]. Stanowisko to jest zasadne w świetle wydanego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11.

Organ podkreślił ,że zgodnie z art. 169 ust 1 pkt. 1 p.w.p. "prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania".

Urząd Patentowy wskazał ,że w przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, zgodnie z treścią art. 169 ust. 6 p.w.p., obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie spoczywa na uprawnionym.

W rozpatrywanej sprawie uprawniony w ocenie organu , wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi określonemu w powołanym powyżej przepisie, nie wykazał, aby sporny znak towarowy był kiedykolwiek używany po dniu wydania decyzji o udzieleniu nań prawa ochronnego. Takie stanowisko Kolegium Orzekającego znajduje potwierdzenie w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., w którym Sąd stwierdził, iż organ prawidłowo (...) dokonał ustalenia okresu nieużywania znaku towarowego od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku. Uprawniony nie wykazał bowiem , iż w okresie po udzieleniu prawa ochronnego kiedykolwiek używał spornego znaku. W związku z powyższym pięcioletni okres nieużywania spornego znaku liczony po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy upłynął w dniu [...] lipca 2002 r.

Urząd Patentowy wskazał ,że uprawniony stwierdził natomiast, iż nie używał spornego znaku towarowego do sygnowania towarów ujętych w wykazie z ważnych powodów, dlatego też, zgodnie z wytycznymi Sądu wyrażonymi w ww. wyroku konieczne było ustalenie, czy wskazane przez uprawnionego okoliczności w świetle wynikającego z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy stanu faktycznego stanowią ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku towarowego, o których mowa w art. 169 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

Organ podkreślił, że mając na uwadze powyższe przeanalizowało następujące okoliczności:

a. ogłoszenie w dniu [...] marca 1998 r. upadłości pierwszego uprawnionego ze spornego prawa, tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...],

b. dochodzenie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (kolejnego uprawnionego ze spornego prawa), m.in. prawa do spornego znaku towarowego w postępowaniu przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] października 2002 r. przez Sąd Apelacyjny w [...] wyroku o sygn. akt [...],

c. opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], a także udzielonej przez niego licencji na używanie spornego znaku towarowego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...],

d. utrata płynności finansowej uprawnionego spowodowana brakiem możliwości korzystania ze znaku spornego .

Analizując powyższe okoliczności Urząd Patentowy stanął na stanowisku ,że żadna z nich nie stanowi ważnego powodu uzasadniającego niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego.

Powołując się na stanowisko doktryny organ wyjaśnił ,że do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego zalicza się przede wszystkim zdarzenia zewnętrzne, obejmujące cały rynek, takie jak: zdarzenia naturalne będące wynikiem sił przyrody (trzęsienia ziemi, powodzie, huragany itp.), zdarzenia polityczne lub społeczne (woja, stan wojenny, ogólnokrajowe rozruchy na tle rasowym itp.), czy też zdarzenia ekonomiczne (zakazy, ograniczenia importu itd.). Wszystkie ww. zdarzenia są zdarzeniami nadzwyczajnymi, a ich wystąpienie nie należy do zwykłego ryzyka przedsiębiorcy. Ponadto zdarzenia te zawsze muszą wiązać się z brakiem winy uprawnionego i "usprawiedliwiać" nieużywanie znaku (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1515/07). Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

W pierwszej kolejności Kolegium Orzekające stwierdziło, iż wskazane powyżej okoliczności nieużywania spornego znaku towarowego podlegają ocenie, o ile wystąpiły w istotnym dla sprawy pięcioletnim okresie nieużywania spornego znaku. W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko Urzędu wyrażone w uchylonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., że z uwagi na upływ pięcioletniego okresu nieużywania spornego znaku, liczonego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, w dniu [...] lipca 2002 r. bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostają fakty będące następstwem podpisania przez [...] sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2004 r. umowy licencyjnej z [...] sp. z o.o.

Na marginesie organ podkreślił, iż do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego, zdaniem Kolegium Orzekającego, nie można zaliczyć braku wpisu w rejestrze zmiany uprawnionego czy też licencji. Ważność bowiem przeniesienia prawa, jak też udzielenia licencji nie jest uzależniona od uzyskania wpisu w rejestrze znaków towarowych. Wpis taki ma charakter fakultatywny i deklaratoryjny, tj. jedynie potwierdza to co w sferze prawnej już się wydarzyło. Brak takiego wpisu nie uniemożliwia używania znaku towarowego zarówno przez nabywcę znaku, jak i jego licencjobiorcę.

Kolegium Orzekające uznało również, iż do ważnych powodów nieużywania spornego znaku nie można zaliczyć upadłości [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], albowiem uprawniony, w niniejszej sprawie, nie wykazał, aby do tej upadłości doszło w wyniku zdarzeń zewnętrznych i nie zawinionych przez ww. podmiot.

W rozpatrywanej sprawie nie sposób także uznać, aby dochodzenie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] prawa do spornego znaku było okolicznością niezawinioną przez pierwotnego uprawnionego z tego prawa, który po złożeniu przez [...] AD z siedzibą w [...], Bułgaria, w dniu [...] września 1997 r., wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika ([...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]) świadomie zbył (bezskutecznie) to prawo w dniu [...] listopada 1997 r. na rzecz [...] PLC z siedzibą w [...], Bułgaria. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż syndyk masy upadłości w dniu [...] kwietnia 1998 r. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o wydanie decyzji odmawiającej zmiany uprawnionego do spornego znaku na rzecz [...] PLC z siedzibą w [...], Bułgaria z uwagi na bezskuteczność dokonanej cesji w świetle przepisów prawa upadłościowego, zaś [...] Sp. z o.o. nabyła przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w upadłości na podstawie późniejszej umowy z dnia [...] stycznia 1999 r. Co więcej § 4 tej umowy stanowi, iż nabywca szczegółowo zapoznał się ze stanem prawnym przedmiotu sprzedaży, a w szczególności z toczącymi się sporami co do praw do znaków towarowych wchodzących w skład nabywanego przedsiębiorstwa.

Tym samym zasadne jest w ocenie organu twierdzenie Urzędu, iż [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] znała stan prawny przedmiotu sprzedaży, w tym wiedziała o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, a mimo to podjęła świadomie ryzyko związane ze skutkami nabycia [...]sp. z o.o. w upadłości.

Podobnie w ocenie organu trudno jest uznać za ważną przyczynę nieużywania spornego znaku utratę płynności finansowej uprawnionego. Przede wszystkim prawo ochronne za sporny znak towarowy zostało zajęte przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2003 r., a zatem nastąpiło po upływie istotnego dla sprawy pięcioletniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego. Nie mniej jednak należy zauważyć, iż uprawniony nie wykazał, iż ww. utrata płynności finansowej wynikała z braku możliwości posługiwania się spornym znakiem towarowym w obrocie spowodowanym występowaniem przeszkód natury faktycznej lub prawnej o charakterze obiektywnym.

Tymczasem w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 127/07 ("[...]") do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego nie zalicza się zdarzeń takich jak, np. trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej uprawnionego (...).

Podsumowując: Kolegium Orzekające stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie uprawniony nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak, ani ważnych powodów nieużywania tego znaku w obrocie, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem [...] lipca 2002 r.

Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]-skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 169 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, o ile Kolegium UP uznało, iż wnioskodawca nie wykazał ważnych powodów nieużywania znaku towarowego MADARA.

2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez nie rozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadnienie w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

uznanie, że Uprawniony nie wykazał ważnych powodów nieużywania znaku towarowego MADARA.

nieuwzględnienia całości materiału dowodowego, w szczególności materiałów znanych kolegium z urzędu;

W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty. Skarżący wskazał na zawinione i opieszałe działania Urzędu Patentowego w sprawie przeniesienia prawa ochronnego na [...] Sp. z o.o. i sprawy oczywiście bezzasadnego wykreślenia umowy licencyjnej dla [...] Sp. z o.o., podkreślił ,ze Kolegium stwierdziło jedynie , że nie są to ważne powody nieużywania znaku towarowego.

Nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium ,że Uprawniony miał wpływ albo powinien przewidzieć w państwie prawa (art. 2 konstytucji RP) działania sadów osób trzecich, sądów powszechnych urzędów państwowych wbrew przepisom prawa, w szczególności, że:

1. Sprzedaż znaków towarowych przez [...] zostanie dokonana z naruszeniem prawa w terminie krótszym niż 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o upadłość i że te działania Syndyka zostaną zaaprobowane przez Sąd Rejonowy, a dopiero po 3 latach Sąd Apelacyjny przywróci stan zgodny z prawem;

2. Wpis Uprawnionego na mocy wyroku Sadu Apelacyjnego, pomimo monitów zajmie Urzędowi patentowemu 2 lata;

3. Wpis umowy licencyjnej zostanie arbitralnie przez Urząd Patentowy RP wykreślony z rejestru, a przywrócenie właściwego stanu prawnego zajmie pond 1 rok.

Tego rodzaju działania powinny być niewątpliwie uznane za działania poza sferą uprawnień Uprawnionego najmniej niezawinione prze niego, najmniej na pewno mniemające nic wspólnego najmniej ryzykiem gospodarczym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga wyjaśnienia ,że na mocy umowy z dnia [...] października 2011 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] przeniosła na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prawo ochronne na przedmiotowy znak towarowy "MADARA" o nr [...].

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Urząd zasadnie przyjął istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z uwagi na fakt, iż znak ten stanowi przeszkodę dla uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego na rzecz wnioskodawcy. Zdaniem Sądu Urząd także dokonał prawidłowo ustalenia okresu nieużywania znaku towarowego, tj. od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku w obrocie. Sąd wskazał, iż Urząd przy ponownym rozstrzyganiu sprawy powinien zbadać całość materiału dowodowego w sprawie pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tj. czy powołane przez uprawnionego fakty można uznać za ważny powód nieużywania znaku stojący na przeszkodzie stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Ponieważ w wyroku z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ,że wnioskodawca w niniejszej sprawie ma interes prawny w domaganiu się wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr [...] z uwagi na fakt, iż znak ten stanowi przeszkodę dla uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego na rzecz wnioskodawcy, Sąd orzekający w tej sprawie niniejszym wskazaniem jest związany i w pełni go podziela. Sąd niniejszy podziela również w pełni ustalenie Sądu dotyczące 5-letniego okresu nieużywania znaku towarowego, od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego tj. [...] lipca 1997 r. do [...] lipca 2002 r. z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku w obrocie.

W tym miejscu Sąd podkreśla , że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie prawa ochronnego wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów, do oznaczania których dany znak został przeznaczony. Nieużywanie znaku towarowego może zatem doprowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Funkcja obowiązku używania znaku towarowego wypływa również z podstawowej funkcji samego znaku. Jest ona przejawem funkcji odróżniającej (dystynktywnej), w świetle której znak nieużywany traci swój gospodarczy sens. Ma na celu wykształcenie i egzekwowanie tej funkcji w praktyce, a więc urzeczywistnienie i stałe wypełnianie natury znaku jako instrumentu pozyskiwania klienteli. Służy przez to realnej kreacji znaku, na który prawo formalne zostało przyznane w wyniku jego rejestracji. Należy zauważyć, że wypełnienie obowiązku używania znaku towarowego jest swoistym ekwiwalentem, dodatkową "ceną" za udzielone prawo na znak. (por.: M. Trzebiatowski: Obowiązek używania znaku towarowego. Studia Prawa Prywatnego 2009, z.3-4, s. 206 i nast. oraz wymieniona tam literatura przedmiotu i orzecznictwo).

Jak wskazano powyżej uprawniony-skarżący nie używał przedmiotowego znaku towarowego przez okres 5 lat -licząc od daty otrzymania ochrony. Skarżący w toku całego postępowania wskazywał na treść art.169 ust.1 i ust.6 p.w.p. podnosząc istnienie ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania ważnych powodów nieużywania znaku.

Przy bezspornym nieużywaniu tego znaku przez uprawnionego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat przed dniem złożenia wniosku uczestnika o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, dokonanie oceny naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. musi być sprowadzone do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istniały ważne powody jego nieużywania.

W doktrynie uznaje się, że do ważnych powodów zalicza się przeszkody natury faktycznej lub prawnej, którym nie można przypisać niedbałości czy niezaradności uprawnionego. Zdarzenia o cechach siły wyższej, czyli o charakterze zewnętrznym, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia, będą niewątpliwie usprawiedliwiały nieużywanie znaku towarowego. Takiego skutku nie wywołają jednak zdarzenia faktyczne, np. trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne, czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej uprawnionego, a także niedopełnienie wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Do zawinionej przez uprawnionego nie zalicza się natomiast przeszkody natury prawnej, np. wynikający z aktów indywidualnych administracji lub aktów normatywnych zakaz wprowadzania do obrotu towarów, dla których dany znak jest zastrzeżony. Na tego rodzaju uwarunkowania zwracali uwagę np. U. Promińska: Ustawa o znakach towarowych, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 107 oraz E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vail: Prawo własności przemysłowej, Przepisy i omówienie, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, s. 245. Z braku zdefiniowania "ważnych powodów" nieużywania znaku towarowego lub zestawienia przykładów objętych tą przesłanką, zawsze należy przy stosowaniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. badać i oceniać zachowanie przedsiębiorcy z uwzględnieniem tych kryteriów.

Powołując się na najnowszą praktykę zagraniczną, głównie państw Unii Europejskiej, Sąd podkreśla , że wśród ważnych powodów nie używania znaku wskazuje się te, które jakkolwiek były skutkiem zachowania się uprawnionego z rejestracji, to nie miały znamion winy np. trudności surowcowe lub kredytowe, ale tylko o tyle, o ile były one podejmowane w sposób właściwy dla rozsądnego przedsiębiorcy i pozbawione znamion winy. Opowiedziano się tym samym za uwzględnieniem okoliczności subiektywnych po stronie przedsiębiorcy. Wskazano jednak również na wyjątkowe okoliczności obiektywne, usprawiedliwiające nieużywanie znaku np. kiedy znaku w ogóle nie używano, ale zarejestrowano go w UP jedynie dla uzyskania i utrzymania rejestracji takiego samego znaku (znaku telle - quelle) w zagranicznym urzędzie patentowym (vide: Marcin Trzebiatowski "Obowiązek używania znaku towarowego w prawie polskim i międzynarodowym (w:) Problemach prawa znaków towarowych pod. red. Janusza Barty, Uniwersytet Jagielloński, Zeszyt 86, Zakamycze 2004).

Działania uprawnionego objęte pojęciem tzw. ryzyka przedsiębiorcy, których skutkiem jest nieużywanie znaku, uchylają zarzut niewykonywania obowiązku używania znaku towarowego, jeśli postępował on w sposób właściwy dla "rozsądnego przedsiębiorcy", a jego działaniu nie można przypisać winy (tak: np. R. Skubisz w artykule "Obowiązek używania znaku towarowego" PiP 1992/11/62).

W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, mając na uwadze powyższe rozważania, iż przedstawione przez skarżącego okoliczności mające świadczyć o istnieniu ważnych powodów nieużywania znaku tj.

a. ogłoszenie w dniu [...] marca 1998 r. upadłości pierwszego uprawnionego ze spornego prawa, tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...],

b. dochodzenie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (kolejnego uprawnionego ze spornego prawa), m.in. prawa do spornego znaku towarowego w postępowaniu przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] października 2002 r. przez Sąd Apelacyjny w [...] wyroku o sygn. akt [...],

c. opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], a także udzielonej przez niego licencji na używanie spornego znaku towarowego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...],

d. utrata płynności finansowej uprawnionego spowodowana brakiem możliwości korzystania ze znaku spornego

nie stanowiły ważnego powodu uzasadniającego niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego.

Okoliczności nieużywania spornego znaku towarowego podlegają ocenie, o ile wystąpiły w istotnym dla sprawy pięcioletnim okresie nieużywania spornego znaku. Z uwagi na fakt, że pięcioletni termin nieużywania znaku upłynął w dniu [...] lipca 2002 r. bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostają fakty będące następstwem podpisania przez [...] sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2004 r. umowy licencyjnej z [...] sp. z o.o.

Odnosząc się do wyżej wskazanych okoliczności, Sąd podkreśla, że do ważnych powodów nieużywania znaku nie można zaliczyć upadłości [...] sp. z o.o. (pierwszego uprawnionego ze spornego ) z siedzibą w [...], albowiem skarżący , w niniejszej sprawie, nie wykazał, aby do tej upadłości doszło w wyniku zdarzeń zewnętrznych i nie zawinionych przez ww. podmiot.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego ,że do ważnych powodów nieużywania znaku należało dochodzenie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (kolejnego uprawnionego ze spornego prawa), m.in. prawa do spornego znaku towarowego w postępowaniu przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] października 2002 r. przez Sąd Apelacyjny w [...] wyroku o sygn. akt [...].

Jak wynika z akt sprawy pierwotnie uprawniony [...] sp. z o.o. po złożeniu przez [...] AD z siedzibą w [...], Bułgaria, w dniu [...] września 1997 r., wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika ([...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]) świadomie zbył (bezskutecznie) to prawo w dniu [...] listopada 1997 r. na rzecz [...] PLC z siedzibą w [...], Bułgaria.

Syndyk masy upadłości w dniu [...] kwietnia 1998 r. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o wydanie decyzji odmawiającej zmiany uprawnionego do spornego znaku na rzecz [...] PLC z siedzibą w [...], Bułgaria z uwagi na bezskuteczność dokonanej cesji w świetle przepisów prawa upadłościowego.

[...] Sp. z o.o. nabyła przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w upadłości na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 1999 r. Z § 4 tej umowy wynikało, iż nabywca szczegółowo zapoznał się ze stanem prawnym przedmiotu sprzedaży, a w szczególności z toczącymi się sporami co do praw do znaków towarowych wchodzących w skład nabywanego przedsiębiorstwa.

Tak wiec Urząd Patentowy zasadnie przyjął w ocenie Sądu ,że [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] znała stan prawny przedmiotu sprzedaży, w tym wiedziała o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, a mimo to podjęła świadomie ryzyko związane ze skutkami nabycia [...] sp. z o.o. w upadłości.

Również opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], nie stanowi ważnego powodu nie używania znaku, gdyż już samo nabycie znaku towarowego uprawnia do jego używania , a wpis w rejestrze ma charakter fakultatywny i deklaratoryjny. W tym miejscu Sąd wskazuje, że okoliczności nieużywania spornego znaku towarowego podlegają ocenie, o ile wystąpiły w istotnym dla sprawy pięcioletnim okresie nieużywania spornego znaku. Z uwagi na fakt ,że pięcioletni termin nieużywania znaku upłynął w dniu [...] lipca 2002 r. bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostają fakty będące następstwem podpisania przez [...] sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2004 r. umowy licencyjnej z [...].

Również utrata płynności finansowej przez uprawnionego nie stanowi ważnego powodu nie używania znaku. Obiektywna niemożność używania znaku nastąpiła dopiero wtedy, kiedy Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2003 r., a zatem po upływie istotnego dla sprawy pięcioletniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego, zajął prawo ochronne na sporny znak towarowy. Jak słusznie zauważył organ, skarżący nie wykazał, że utrata płynności finansowej wynikała z braku możliwości posługiwania się spornym znakiem towarowym w obrocie spowodowanym występowaniem przeszkód natury faktycznej lub prawnej o charakterze obiektywnym.

Reasumując obowiązkiem Urzędu Patentowego, w ramach rozpatrywania wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, jest jedynie ustalenie istnienia ważnych powodów nieużywania znaku, jeżeli taka okoliczność zostanie przez uprawnionego podniesiona, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących uchybień przepisom postępowania to należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle ważkie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie znalazł podstaw by zakwestionować zasadność i zupełność poczynionych przez organ ustaleń. Zakwestionowana przez skarżącego interpretacja wyroków sądów powszechnych przeprowadzona przez organ jest prawidłowa i nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Urząd Patentowy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod stosowną i właściwie rozumianą normą prawną. Swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zaś analiza postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji pozwala na uznanie, że organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyczerpująco zebrał materiał dowody istotny dla sprawy.

Zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, opartych na dowodach, które zostały omówione i ocenione.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego