Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3529/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr) AWSA Beata Cieloch Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 26 października 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/a Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego E. L. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2001r., znak [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił E. L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD [...] decyzją z dnia [...]. 06. 1988 r. z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej od [...].10. 1948 r. do [...].12. 1948 r.

W uzasadnieniu organ podał, że w postępowaniu weryfikacyjnym ustalono, iż E. L. pełnił służbę w Wojsku Polskim ale nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach tj. z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. Organ odniósł się negatywnie do zawartych w nich twierdzeń samego E. L., który podaje, że walczył z oddziałem UPA, dowodzonym przez "[...]". Organ wskazał, że "[...]" to pseudonim E. T., który dowodził w rejonie [...] oddziałem "Wolność i Niezawisłość", nadto wskazał, że stosownie do obowiązujących przepisów, nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki przyznania E. L. uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach.

W aktach b. ZBoWiD znajduje się deklaracja członkowska E. L., z której wynika, że służbę wojskową odbywał od dnia [...].06. 1948 r. w 3 Brygadzie KBW w [...] pod dowództwem mjr K., a następnie w 3 Batalionie KBW w [...] pod dowództwem S. M. oraz, że wchodząc w skład plutonu szturmowo-operacyjnego im. R. B. brał udział w walkach z UPA, które odbywały się od jesieni 1948 r. do maja 1950 r. i osobiście uczestniczył w walkach z bandami "[...] " w okolicach [...] oraz w walkach na terenach, [...] , [...] , [...] , [...] i w innych miejscowościach, W aktach tych znajduje się także życiorys, napisany pismem ręcznym przez E. L., w którym podaje, że walczył z bandami ukraińskimi oraz zaświadczenie wydane w dniu [...] .06. 1987 r. przez WKU w [...] , nr: 2665, poświadczające udział E. L. w walkach zbrojnych z bandami w okresie od [...].10. 1948 r. do [...].12.1948 r. oraz jego udział w składzie grup operacyjnych walczących z reakcyjnym podziemiem.

W aktach sprawy znajduje się urzędowo potwierdzona kserokopia książeczki wojskowej, z której wynika, że E. L. służył w wojsku od [...] .06. 1948 r. w 3 Brygadzie KBW, w dniu [...]. 09. 1948 został przydzielony do 3 Batalionu KBW, gdzie służył jako strzelec i został zwolniony do rezerwy w dniu [...].10. 1950 r. oraz pismo E. L. z dnia [...].10. 2000 r. skierowane do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w którym w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego wskazuje, że od października 1948 r. służył w III (3) Batalionie KBW i w tym czasie uczestniczył w walkach "z resztkami band UPA" na terenach lubelskiego i rzeszowskiego. Nadto w aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo CAW z dnia [...] .11. 2000 r., nr [...] , w którym potwierdzona jest służba E. L. w III (3) Brygadzie KBW w okresie od czerwca 1948 r. do października 1950 r. oraz informacja, że żołnierze III Brygady zwalczali NSZ, NZW, poakowskie podziemie i bandy rabunkowe oraz od stycznia do grudnia 1948 oddziału UPA, nie ma jednak w aktach imiennych wykazów żołnierz biorących udział w tych walkach.

E. L. odwołał się od decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2001 r., podając m.in., że walczył z "resztkami UPA i innymi bandami zbrojnego podziemia w okresie od czerwca do grudnia 1948 r." Jako dowód powołał wykaz MON - póz. 153 i dokumenty CAW z Rembertowa, prosząc aby organ zweryfikował podawane przez niego fakty i okoliczności. Wskazał też że organ pomylił w postępowaniu weryfikacyjnym "[...] " z "[...]".

Decyzją z 26 października 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał swoją poprzednią decyzję, wskazując, że jak ustalił w postępowaniu weryfikacyjnym, E. L. nie brał udziału w walkach z UPA. Na tę okoliczność organ powołał zaświadczenie z wydane w dniu [...] .06. 1987 r. przez WKU w [...], poświadczające udział E. L. w walkach zbrojnych z bandami w okresie od [...].10. 1948 r do [...].12.1948 r., ale nie wskazujące na jego udział w walce z oddziałami UPA. Powtórzył, że oddział "[...]" czyli E. T. działał w ramach organizacji "Wolność i Niezawisłość", wskazał, że operacja "Wisła " na terenach południowo -wschodnich była zakończona w lipcu 1947 r., a UPA w tym czasie była już rozbita. Organ wskazał też, że odwołujący się nie przedstawił dowodów na swój udział w walce z UPA, a sam fakt, że 3 Brygada KBW walczyła z UPA nie dowodzi osobistego udziału E. L. w tych walkach. Ponownie wskazał też, organ nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.

E. 1 zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, powołując te same argumenty co w odwołaniu, w uzupełnieniu podnosząc, że akcja "[...]" była tylko formalnie zakończona w 1947 r. podczas gdy faktycznie walki z UPA były nadał prowadzone. Zaprzeczył, że zaliczył bandę "[...]" do UPA i że brał udział w jej likwidacji. Nadto wskazał, że: "żołnierzy nie spisywano, ale posyłano na front do walki z bandami".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarga nie wniosła żadnych nowych elementów do sprawy.

Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006r. strony nie stawiły się .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi E. L. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne , na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.

Niesporne jest, że E. L. otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą wojskową, którą pełnił w 3 Brygadzie KB W w [...] i w 3 Batalionie KB W w [...] w okresie od [...].06. 1948 r. do [...]. 10. 1950 r.

W tej sytuacji, ponieważ E. L rozpoczął służbę wojskową po [...]. 06. 1947 r., jedyny tytuł zachowania przez niego uprawnień kombatanckich związanych ze służbą wojskową mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu.

Sporną kwestią w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy skarżący w czasie odbywania służby wojskowej spełniał przesłanki wynikające z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, a dokładnie czy brał udział w walkach z oddziałami UPA.

Jak ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że E. L. nie brał udziału w walce z oddziałami UPA, dokonując tego ustalenia w oparciu o:

1. zaświadczenie wydane w dniu [...]. 06. 1987 r. przez WKU w [...], nr: [...], poświadczające udział E. L. w walkach zbrojnych z bandami w okresie od [...].10. 1948 r do [...].12.1948 r. i jego udział w składzie grup operacyjnych walczących z reakcyjnym podziemiem

2. pismo CAW z dnia [...].11. 2000 r., nr [...], w którym potwierdzona jest służba E. L w III (3) Brygadzie KBW w okresie od czerwca 1948 r. do października 1950 r. wraz z informacją, że żołnierze III (3) Brygady KBW zwalczali NSZ, NZW, poakowskie podziemie i bandy rabunkowe, a od stycznia do grudnia 1948 r. - oddziały UPA, przy czym w aktach CAW brak imiennych wykazów żołnierzy biorących udział w tych walkach.

Zdaniem Sądu organ w przedmiotowej sprawie nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie ustosunkował się do wszystkich twierdzeń podnoszonych przez E. L., a nade wszystko nie ustosunkował się do rozbieżności zawartych z zgromadzonym materiale.

W szczególności dotyczy to informacji na temat udziału E. L. w walkach z oddziałami UPA, jakie znajdują się w aktach b. ZBoWiD, w tym w deklaracji członkowskiej i życiorysie skarżącego. W dokumentach tych skarżący wyraźnie wskazuje swój udział w walkach ze zbrojnymi bandami ukraińskimi na terenach [...] , [...] , [...],[...],[...] i in., a nie z reakcyjnym podziemiem (wskazuje także nazwiska swoich dowódców). Fakt, że wymienia wśród ugrupowań, z którymi walczył ugrupowanie "[...]", którego mylnie uznaje za dowódcę UPA, bynajmniej nie wyklucza, że walczył również z oddziałami UPA, tym bardziej, że jak wynika z oficjalnych dokumentów 3 Brygada KBW, w okresie jego służby (tj. od czerwca 1948 r. do października 1950 r.) zwalczała nie tylko ugrupowania niepodległościowe ale także oddziały UPA (od stycznia do grudnia 1948 r.) Do tych kluczowych, dla rozpatrywanej sprawy, rozbieżności organ nie odniósł się, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że w 1947 r. na terenach południowo-wschodnich akcja "[...]" została zakończona, a UPA rozbita. Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przeprowadzić wnikliwe postępowanie mające na celu wyczerpujące rozpatrzenie i zweryfikowanie materiału dowodowego wskazującego na możliwość uczestnictwa E. L. w walkach z UPA, tym bardziej, że jak wynika z pisma CAW z dnia 20.11. 2000 r. walki takie były prowadzone z udziałem żołnierzy 3 Brygady, w której służył E. L. Analogiczne stanowisko znalazło potwierdzenie w m. in. w wyroku NSA z 25.03. 2003 r. V S.A. 145/02 LEX nr 149683. Zdaniem NSA, jakkolwiek art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach nakłada obowiązek wskazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich na osobę zainteresowaną, to jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, stosownie do dyspozycji art. 7 k.p.a..

Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych rozbieżności dotyczących ewentualnego udziału E. L w walkach z oddziałami UPA, a nie można wykluczyć, nie przesądzając kwestii wiarygodności faktów wskazanych przez skarżącego, że w przypadku ich wnikliwego zbadania, mogłyby one stworzyć podstawę do ewentualnego zachowania przez niego uprawnień kombatanckich.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 4, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w zw. z art. 200 ustawy z 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzającą ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127hz późn. zm).