Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1330/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Fundacji [...] z siedzibą w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/16 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do akt stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia postanawia: dopuścić [...] Fundację [...] z siedzibą w [...] do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/16, oddalił skargę M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do akt stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła M. Z.

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1330/17, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: Czy przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. 2014 r. poz. 1741 ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792), dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Fundację [...] z siedzibą w [...].

Pismem z dnia 5 września 2019 r. [...] Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej: Fundacja) zwróciła się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Do wniosku załączono m.in. kopię statutu Fundacji i informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu wniosku Fundacja powołała się m.in. na swoje cele statutowe oraz interes społeczny i wskazała, że występujący w niniejszej sprawie problem prawny, czyli kwestia dopuszczalności dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodziców dziecka wpisano osoby tej samej płci, jest zasadniczo związany ze statutowymi celami Fundacji, którymi są m.in. działanie na rzecz ochrony praw człowieka (§ 8 pkt 4 statutu Fundacji), realizowane m.in. przez wstępowanie do postępowań sądowych w charakterze przedstawiciela społecznego na podstawie przepisów prawa (§ 9 pkt 1a statutu Fundacji). Niniejsza sprawa rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy ochrony praw człowieka, gdyż odnosi się do chronionego standardami konstytucyjnymi i międzynarodowymi prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego V. Z. (m.in. art. 47 Konstytucji RP, art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Ponadto w sprawie istotny jest kontekst dotyczący zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną (m.in. art. 32 Konstytucji RP, art. 14 EKPC). Okoliczności te uzasadniają, zdaniem Fundacji, jej udział jako uczestnika niniejszego postępowania. Nadto Fundacja podniosła, że uczestniczyła m.in. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 2552/16 dotyczącej odmowy dokonania transkrypcji brytyjskiego aktu urodzenia, w którym jako rodzice zostały wskazane dwie kobiety oraz w sprawach dotyczących odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez dzieci, których rodzicami, zgodnie z zagranicznymi aktami urodzenia, były osoby tej samej płci (sygn. akt II OSK 1868/16, II OSK 1869/16, II OSK 1870/16, II OSK 187/16), w których nakazano potwierdzić obywatelstwo tym dzieciom.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) - dalej: P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

W świetle tego przepisu każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, a może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego.

Zwrócić także należy uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2015 r., sygn. akt II OPS 4/05, w której stwierdzono, że "udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i sądowych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie. Taki też jest cel udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 25 § 4 i art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za udziałem [...] Fundacji [...] z siedzibą w [...] w przedmiotowym postępowaniu przemawia zarówno interes społeczny, jak i fakt, że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy jej działalności statutowej.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., uwzględnił wniosek.