Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1162/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 125
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. S. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r. Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] stycznia 2012 r. Nr [...].

Wymienionym postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 17, art. 20 § 1 pkt 4, art. 125 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej na Z. S. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] października 2010 r. Nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ powiatowy wskazał, iż decyzją z [...] lutego 2010 r. Nr [...] nakazał rozbiórkę odbudowanej werandy w budynku mieszkalnym na posesji przy ul. [...] w P. W związku z powyższym przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ww. decyzji. W dniu 24 czerwca 2010 r. do zobowiązanej zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonana decyzji o rozbiórce, a następnie w dniu 15 września 2010 r. został wystawiony tytuł wykonawczy. W dniu [...] października 2010 r. zostało zaś wydane postanowienie Nr [...] nakładające na Z. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 9.309,30 zł, za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ww. decyzji z [...] lutego 2010 r. I dalej organ podał, że pismem z 28 listopada 2011 r., sprecyzowanym na wezwanie organu pismem z 20 grudnia 2011 r., Z. S. wniosła o umorzenie grzywny w celu przymuszenia. Odnosząc się do tego żądania, organ przywołał treść art. 125 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Podał też, że zważywszy, iż obowiązek rozbiórki odbudowanej werandy budynku mieszkalnym nie został wykonany, nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie grzywny. Dlatego też należało orzec jak w sentencji.

W zażaleniu na postanowienie organu powiatowego z [...] stycznia 2012 r. Z. S. wniosła o jego uchylenie i umorzenie nałożonej grzywny podnosząc, że materiał dowodowy zebrany w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wskazuje, że nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek działania zmierzającego do rozbiórki odbudowanej werandy w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. pomimo, że jest współwłaścicielką nieruchomości. W uzasadnieniu pisma Z. S. wskazała, że od wielu lat toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności ww. nieruchomości oraz, że druga współwłaścicielka J. M. uzurpuje sobie prawo własności do całej nieruchomości i nie wpuszcza jej na teren posesji. Bez jej wiedzy i zgody dokonuje prac remontowych i budowlanych.

Po rozpatrzeniu tego zażalenia, postanowieniem z [...] marca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy i podtrzymał stanowisko w nim zaprezentowane. Podał, że stosownie do treści art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Podkreślił jednocześnie, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania obowiązku. I w końcu podniósł, że PINB w P. nie stwierdził zaistnienia wskazanej przesłanki, tj. wykonania decyzji Nr [...] z [...] lutego 2010 r., a to uzasadniało wydanie orzeczenia o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r. skarżąca – Z. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie nałożonej na nią grzywny.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie jest w stanie wykonać nałożonego na nią zobowiązania, albowiem nie zamieszkuje w budynku (którego zobowiązanie to dotyczy), jedyna osoba, która tam mieszka nie wpuszcza jej na teren posesji i uniemożliwia wykonanie jakichkolwiek prac. Podniosła, iż nie powinna być karana w sytuacji, gdy nie ma żadnej możliwości działania. Wskazała, że czuje się obciążona za działanie drugiej osoby, na którą to nie ma żadnego wpływu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż zostały w niej podniesione.

W ocenie Sądu, zaskarżone w sprawie postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 i art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), Sąd orzekł o wyeliminowaniu tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Przypomnienia wymaga, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie zapadłe w postępowaniu egzekucyjnym, tj. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego o odmowie umorzenia -na wniosek skarżącej- grzywny w celu przymuszenia. Z żądaniem takim skarżąca zwróciła się w piśmie z 28 listopada 2011 r., sprecyzowanym następnie pismem z 19 grudnia 2011 r. Akta administracyjne sprawy bezspornie wskazują zaś, iż wobec skarżącej uruchomione zostało postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego organ wydał postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 119 ustawy egzekucyjnej, tj. grzywny w celu przymuszenia. Wyjaśnić przy tym należy, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec skarżącej tytułem wykonawczym z [...] września 2010 r., wobec niewykonania obowiązku rozbiórki odbudowanej werandy w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P., wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] lutego 2010 r. Nr [...].

Wnosząc o umorzenie grzywny w celu przymuszenia skarżąca wskazała, iż nie ma możliwości wywiązania się z obciążającego ją obowiązku, jak i nie posiada środków finansowych pozwalających na uiszczenie grzywny. Tak w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze zaznaczyła, że jest współwłaścicielką spornej nieruchomości w P., ale od lat stara się o zniesienie współwłasności tej nieruchomości, do której to nie ma żadnego dostępu i wpływu na wykonywane prace budowlane. Organy orzekające w sprawie w obu instancjach przyjęły, że wobec treści żądania, wniosek skarżącej należy załatwić kierując się przepisem art. 125 § 1 ustawy egzekucyjnej, regulującym umorzenie grzywien. Przypomnieć trzeba, iż zgodnie z jego treścią w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Organ powiatowy, a za nim organ wojewódzki podniosły, że wobec niezaistnienia sytuacji opisanej w tym przepisie, wniosek skarżącej nie mógł być pozytywnie załatwiony.

Dostrzegając powyższe, Sąd przede wszystkim zauważa, iż co do zasady stanowisko organów w sprawie jest prawidłowe. Wniosek o umorzenie grzywny w celu przymuszenia należy załatwić w oparciu o wyżej cyt. przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tylko w sytuacji wypełnienia dyspozycji tego przepisu, wniosek taki może być pozytywnie załatwiony. To zaś oznacza, że tylko w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, organ egzekucyjny może umorzyć wymierzoną grzywnę w celu przymuszenia. Żadne inne okoliczności nie mogą uzasadniać i przemawiać za wydaniem takiego orzeczenia. Wyraźnie przesądza o tym wskazana powyżej norma prawna. Tym samym argumenty przedstawiane przez skarżącą tak w postępowaniu administracyjnym, jak i przed Sądem nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Bez znaczenia dla umorzenia grzywny w celu przymuszenia pozostaje bowiem, czy wnoszący takie żądanie ma środki finansowe na uiszczenie grzywny, jak również z jakich powodów nie może wykonać obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

Kontrolując zaskarżone w sprawie postanowienie Sąd uznał jednak, że orzekając w oparciu o ww. art. 125 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ odwoławczy nie ustrzegł się błędu, a to skutkować musiało uwzględnieniem skargi. Uwzględnienie skargi wynika z niewyjaśnienia w sprawie, na jakiej podstawie przyjęto, iż obowiązek określony w tytule wykonawczym nie został wykonany (a więc nie zaistniała przesłanka do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej). Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w żaden sposób tej podstawowej w sprawie kwestii nie wyjaśnia. Powtarza jedynie za organem I instancji, iż do wykonania obowiązku nie doszło. Nie dostrzega jednak, iż z akt sprawy nie wynika, aby organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienia w dniu [...] stycznia 2012 r. (a po wpłynięciu wniosku skarżącej), poczynił jakiekolwiek ustalenia w tym przedmiocie. Sam również organ powiatowy na takie ustalenia nie wskazuje. Podanie o umorzenie grzywny w celu przymuszenia skarżąca złożyła 20 listopada 2011 r., a ostatnie oględziny przedmiotowego w sprawie obiektu budowlanego przeprowadzone zostały na kilka miesięcy przed tą datą, bo w dniu 29 marca 2011 r. (k. 89 akt adm.). Trzeba też mieć na względzie, iż -jak twierdzi skarżąca- nie ma ona żadnego dostępu do posesji, na której to prace winny być przeprowadzone, a wobec tego nie wykluczone, że nie ma również wiedzy o stanie nieruchomości i ewentualnym wykonaniu obowiązku przez drugą z osób do tego zobowiązaną.

Brak wyjaśnienia podstawowej w sprawie okoliczności (okoliczności o charakterze prawotwórczym), dotyczącej wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, stanowić w konsekwencji musiał o wadliwości zaskarżonego postanowienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie tylko naruszył w sprawie art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., a te w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, poprzez brak wyczerpującego wyjaśniania sprawy i właściwego uzasadnienia wydanego orzeczenia, ale też w konsekwencji co najmniej przedwcześnie utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego z [...] stycznia 2012 r.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż organ odwoławczy mógł działać w sprawie merytorycznie tylko po uprzednim ustaleniu, iż zażalenie na postanowienie organu I instancji zostało wniesione z zachowaniem 7-dniowego ustawowego terminu. Akta administracyjne przekazane do Sądu nie zawierały dowodu potwierdzającego doręczenie postanowienia z [...] stycznia 2012 r. skarżącej, a wobec tego Sąd nie mógł w sposób jednoznaczny ustalić wskazanej kwestii. Dlatego też zauważa, iż przed przystąpieniem do orzekania w sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy ma obowiązek przede wszystkim sprawdzić, czy wskazany wymóg formalny został zachowany. Sąd dostrzega przy tym, iż zażalenie zostało wniesione osobiście przez skarżącą w dniu 30 stycznia 2012 r.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt II.