Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1535/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30b ust. 2, ust. 3, art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 oraz art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz del. WSA Jacek Czaja Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1367/12 w sprawie ze skargi I. Spółki z o.o. w W. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od I. Spółki z o.o. w W. na rzecz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę I. Sp. z o.o. w W. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: NCBiR) z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] października 2011 r. skarżąca złożyła w siedzibie [...] Fundacji Rozwoju Regionalnego w B. – działającej jako Regionalna Instytucja Finansująca (dalej: RIF) – wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pod tytułem "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 1. Oś priorytetowa: Badania i rozwój nowoczesnej technologii, Działanie 1.4: Wsparcie projektów celowych. W streszczeniu projektu wskazano, że jego przedmiotem jest dywersyfikacja działalności skarżącej poprzez zaprojektowanie, skonstruowanie, przebadanie oraz wieloaspektowe przetestowanie, a następnie wdrożenie do produkcji innowacyjnych produktów wykorzystywanych w branży wodnokanalizacyjnej do zastosowania w sieciach wodociągowych na całym świecie.

Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. RIF poinformowała Spółkę, że wniosek o dofinansowanie został pozytywnie oceniony pod względem formalnym i został przekazany do Komisji Konkursowej celem przeprowadzenia oceny merytorycznej.

Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP), Spółka została poinformowana pismem z dnia [...] lutego 2012 r., że jej wniosek o udzielenie wsparcia został oceniony pozytywnie i uzyskał 90 punktów, jednak, ze względu na wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach rundy aplikacyjnej, podpisanie umowy wsparcia było niemożliwe. Dalej przedstawiono oceny cząstkowe w poszczególnych kryteriach oceny merytorycznej wraz z uzasadnieniem. W ramach kryterium "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" przyznano projektowi łącznie 30 pkt. Podkryterium "Nowość" oceniono łącznie na 13,33 pkt, co stanowiło średnią ocen wystawionych przez trzech ekspertów.

W uzasadnieniu pierwszego z ekspertów stwierdzono, że proponowane rozwiązanie stanowi nowość na rynku polskim, jednakże będzie napotykać na opór ze strony tzw. "mafii wodociągowej". Ekspert ten przyznał w tym podkryterium 20 pkt. Zdaniem drugiego eksperta, który przyznał 10 pkt, wnioskodawca w ramach planowanej inwestycji wprowadzi na rynek całkowicie nowe, nieznane dotychczas rozwiązania, jednakże nie jest jasne czy produkty handlowe oferowane obecnie przez Spółkę są produkowane w tej samej technologii i na podstawie patentu producenta oraz na ile (jeżeli) się różnią. Trzeci ekspert stwierdził, iż projekt niesie ze sobą wiele innowacyjnych i ciekawych rozwiązań, podważył jednak zasadność wykorzystania urządzenia typu GPS do lokalizacji kluczy dynamometrycznych w terenie, a tym bardziej wykorzystania systemu DGPS do lokalizowania proponowanych "kluczy". Ekspert nr 3 przyznał w tym zakresie 10 pkt.

Podkryterium "Wzrost użyteczności produktu" oceniono na 10 pkt, bowiem wszyscy oceniający przyznali projektowi maksymalną ilość 10 pkt, a podkryterium "Możliwość wdrożenia i opłacalność" oceniono na 6,67 pkt, co stanowiło średnią ocen wystawionych przez trzech ekspertów.

Zdaniem pierwszego z oceniających, który przyznał 10 pkt, jeżeli wyeliminować opór wodociągowców do wprowadzania tego typu unowocześnień, opłacalność wdrażania produktu może być stosunkowo wysoka. Drugi ekspert wskazał, iż wnioskodawca postuluje opłacalność proponowanych rozwiązań, zaś za prawdziwością tego stanowiska przemawiają rozmowy kontraktowe w Kazachstanie. Ocena eksperta wyniosła 5 pkt. W ocenie trzeciego eksperta, wnioskująca planuje wdrożyć produkt na trudny pod względem politycznym i gospodarczym rynek Kazachstanu, zatem istnieje poważna obawa, iż nie zostanie osiągnięty odpowiedni, zaplanowany poziom zysków. Ekspert przyznał w tym zakresie 5 pkt.

W ramach pozostałych kryteriów przyznano projektowi maksymalną ilość punktów. W konsekwencji projekt uzyskał 90 pkt na 100 możliwych. Jednocześnie poinformowano Spółkę, iż do dofinansowania zostały zatwierdzone projekty, które otrzymały minimum 97,67 pkt.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżąca wniosła protest, zarzucając bezpodstawne obniżenie punktacji w ramach kryterium merytoryczno fakultatywnego: "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" w zakresie następujących podkryteriów:

1: "Nowość" poprzez:

a) bezpodstawne stwierdzenie drugiego z oceniających, że nie jest jasne, czy oferowane produkty handlowe są produkowane w tej samej technologii i na podstawie patentu producenta i na ile (jeżeli) się różnią, podczas, gdy ze szczegółowych opisów produktów w ofercie handlowej (str. 10 Biznes Planu) oraz tych będących przedmiotem prac badawczo-rozwojowych w ramach ewentualnej realizacji projektu (str. 21-29 Biznes Planu) wynika, iż są to urządzenia zupełnie różne, inne są ich funkcjonalności, parametry i przeznaczenie,

b) bezzasadne podważenie przez trzeciego z ekspertów konieczności wykorzystania urządzenia typu GPS do lokalizacji "kluczy", a także bezpodstawny zarzut, iż Spółka nie posiada wiedzy w zakresie proponowanych rozwiązań nawigacyjnych ze względu na to, że we wniosku nie została przewidziana budowa stacji bazowych dla systemu GPS oraz nie omówiono wykorzystania dla tego systemu już istniejących na terenie kraju stacji bazowych;

2. "Możliwość wdrożenia i opłacalność" poprzez:

a) nieuzasadnione obniżenie przez drugiego z ekspertów punktacji, w sytuacji gdy uzasadnienie oceny nie wskazuje żadnych zarzutów w zakresie możliwości wdrożenia projektu, czy też jego opłacalności,

b) bezpodstawne przyjęcie przez trzeciego z oceniających, że wnioskująca w zakresie możliwości osiągnięcia przychodów za granicą zakłada jedynie wdrożenie produktu w Kazachstanie, pominięcie alternatywnych partnerów projektu. Ponadto zwrócono uwagę, iż specjalna strefa ekonomiczna Ałma-aty mimo ewentualnych problemów politycznych Kazachstanu jest stabilna gospodarczo, z uwagi również na rozliczne kontakty i projekty gospodarcze międzynarodowe tam realizowane, stanowi swoistą enklawę dla przedsiębiorców.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. NCBiR poinformowało wnioskującą, iż protest nie został uwzględniony. Wskazano przy tym, że w celu dokonania rzetelnego i bezstronnego rozstrzygnięcia podniesionych zarzutów, powołany został ekspert zewnętrzny, którego opinia stanowiła podstawę rozstrzygnięcia protestu. Odnosząc się do kryterium "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" NCBiR wskazało, że przychyliło się do opinii eksperta zewnętrznego i uwzględniło zarzuty strony. W konsekwencji projekt uzyskał 36 pkt, w tym w zakresie poszczególnych podkryteriów: “Nowość" – 19 pkt, “Wzrost użyteczności produktu" – 10 pkt oraz “Możliwość wdrożenia i opłacalność" – 7 pkt. Maksymalną liczbę punktów powinien uzyskać projekt, którego rezultaty stanowią innowację o znaczeniu dla rynku w skali większej niż rynek polski. Priorytetem jest tutaj wspieranie innowacji o możliwie krótkim okresie stosowania na świecie lub tych, które cechują się największym potencjałem rozprzestrzeniania, gdyż te mają największe znaczenie dla polskiej gospodarki jako całości, dla jej unowocześnienia, poprawy jej konkurencyjności na rynku międzynarodowym. Jednocześnie ekspert zaznaczył, że dyskusyjne jest, czy proponowane rozwiązania cechują się największym potencjałem rozprzestrzeniania, gdyż te mają największe znaczenie dla polskiej gospodarki jako całości. Odnosząc się do podkryterium “Możliwość wdrożenia i opłacalność" ekspert podzielił dotychczasową opinię, że istnieje poważna obawa, iż w związku z trudną sytuacją w Kazachstanie nie zostanie osiągnięty zaplanowany poziom zysków z wdrożenia opisanego produktu, bowiem nie wiadomo jak sytuacja polityczna w tym kraju odbije się na przychodach ze sprzedaży produktów na rynki zagraniczne. W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż ekspert zwrócił uwagę, że projekt wykazuje wysoką opłacalność, aczkolwiek nazbyt optymistyczną, biorąc pod uwagę, iż omawiana branża w kraju nie dokonywała i nie dokonuje szybkich zmian. W konsekwencji ponownie przeprowadzonej oceny projekt uzyskał 96 pkt i został umieszczony na “Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania", bowiem ostatni projekt umieszczony w pierwotnej “Liście rankingowej projektów rekomendowanych do dofinansowania" uzyskał 97,67 pkt.

Skargę na powyższą informację wniosła I. Sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że przedmiot sporu sprowadza się do oceny dokonanej w ramach kryterium merytorycznego fakultatywnego: "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych". Sąd uznając, że nie dokonuje kontroli merytorycznej oceny ekspertów, a jedynie bada czy zachowane zostały w tym zakresie wszelkie wymogi proceduralne, stwierdził że działanie PARP było zgodne z prawem. Po dokonaniu wyliczenia oceny końcowej z ocen trzech ekspertów, instytucja ta prawidłowo poinformowała Spółkę, że projekt został oceniony pozytywnie, jednakże podpisanie umowy wsparcia jest niemożliwe. W tym zakresie Sąd powołał się na § 7 ust. 2 pkt 16 Regulaminu konkursu.

W dalszej kolejności Sąd uznał, że również procedura odwoławcza uruchomiona przez skarżącą została przeprowadzona prawidłowo. Kontrolując legalność zaskarżonej informacji w oparciu o opinię przygotowaną przez czwartego w sprawie eksperta, Instytucja Pośrednicząca dokonała ponownej oceny projektu w zakresie objętym protestem, uznając określone zarzuty za uzasadnione. Następnie pisemnie ustosunkowała się do podniesionych w proteście zarzutów i przekazała stronie skarżącej informację o swoim stanowisku wraz z uzasadnieniem. W ocenie Sądu, informacja NCBiR zawarta w zaskarżonym piśmie jest kompletna, odnosi się do podniesionych zarzutów, nie nosi znamion dowolności i nie wykracza poza zakres objęty protestem. Z tego względu zarzut naruszenia art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), dalej: u.z.p.p.r., uznano za nieuzasadniony. NCBiR uzasadniając negatywne rozpatrzenie protestu mógł odnieść się do okoliczności wskazanych przez eksperta. W ocenie Sądu takie działanie odpowiada prawu i nie narusza wskazanych regulacji.

Za chybiony WSA uznał także zarzut naruszenia art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. polegający na braku zapewnienia możliwości odwołania od zarzutów sformułowanych przez NCBiR po raz pierwszy w rozstrzygnięciu o nieuwzględnieniu protestu. W wyniku rozpatrzenia protestu Instytucja Pośrednicząca może go uwzględnić bądź nie uwzględnić. W razie nieuwzględnienia protestu stosowne regulacje nie przewidują możliwości dalszej drogi odwoławczej, a jedynie dają możliwość wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego. Zatem działanie NCBiR jest zgodne z § 9 ust. 9 Procedury odwoławczej PO IG i według WSA nie narusza art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r.

Z omówionych przyczyn Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia wytycznych zawartych w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013". Uznał bowiem, ze rolą sądu administracyjnego nie jest polemizowanie z ocenami ekspertów, którzy posiadają stosowną wiedzę i doświadczenie w zakresie oceny wniosków o dofinansowanie realizacji projektów ze środków unijnych. Wątpliwości Sądu nie budziła zaś ani analiza ocen ekspertów ani zarzutów stawianych przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym.

Za niezasadny WSA uznał również zarzut naruszenia art. 30b ust. 3 oraz art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i § 13 Procedury odwoławczej PO IG poprzez utajnienie nazwisk ekspertów dokonujących oceny wniosku. Niezależnie od tego, iż według Sądu obowiązku informowania o danych personalnych ekspertów nie można wyprowadzić z powołanych przepisów, art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), dalej: u.z.f.n., przewiduje, że dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 nie są udostępniane wnioskodawcom. Mając zatem na uwadze to, że nie można było stwierdzić naruszenia prawa przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej, WSA w W. orzekł powołując w podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. Sp. z o.o. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w razie uznania iż zachodzą przesłanki z art. 188 p.p.s.a., o uchylenie wyroku WSA w W. w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

a) § 9 pkt 10 ppkt 3 i 4 w zw. z § 14 Procedury odwoławczej w ramach PO IG stanowiącej załącznik 4.4. do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (dalej: Procedura odwoławcza), poprzez stwierdzenie, że Instytucja rozpatrująca protest nie wyszła poza zakres rzeczowy zaskarżenia podczas rozpatrywania protestu i pominięcie faktu, że podczas ponownej oceny projektu skarżącej pod kątem spełnienia kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1 Instytucja odniosła się do okoliczności niepodnoszonych w proteście i pierwotnej ocenie wniosku;

b) art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r., przez stwierdzenie, że podczas rozpatrywania protestu nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu, mimo, że skarżącej nie zapewniono możliwości odwołania od zarzutów sformułowanych przez NCBiR po raz pierwszy w rozstrzygnięciu o nieuwzględnieniu protestu;

c) art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. przez stwierdzenie, że ocena wniosku dokonana została w sposób rzetelny mimo, że w sprawie nie uzasadniono w sposób pełny, jasny i logiczny negatywnego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji naruszona została zasada równego dostępu do pomocy stronie skarżącej w ramach programu;

d) art. 30b ust. 3 oraz art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i § 13 Procedury odwoławczej polegające na utajnieniu nazwisk ekspertów dokonujących oceny wniosku;

e) wytycznych zawartych w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013" (dalej: Przewodnik), a określających wymogi do spełnienia w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1: Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo - rozwojowych, podkryterium: nowość oraz możliwość wdrożenia i opłacalność;

2. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a także niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącego i nieuwzględnienie naruszeń prawa mających miejsce w toku oceny Projektu, czego konsekwencją było niestwierdzenie nieprawidłowości w działaniu organów.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej z § 9 ust. 10 i § 14 ust. 1 Załącznika Nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG 2007-2013 Spółka wywiodła, że Instytucja dokonuje ponownej oceny wniosku wyłącznie w zakresie objętym protestem, nie natomiast w ramach zakwestionowanych kryteriów w ogólności. Skarżąca w proteście wyznaczyła zakres swoich zarzutów, podając nie tylko kryteria, ale i precyzując to, co w opiniach ekspertów nie odpowiadało treści wniosku. Ekspert zewnętrzny oceniający ponownie projekt, a za nim Instytucja rozpatrująca protest podzieliła w całości zarzuty protestu. Jednakże ekspert podniósł nowe okoliczności, które nie były wskazywane przez oceniających przy pierwotnej ocenie, stwierdzając że "Maksymalną liczbę punktów powinien uzyskać projekt, którego rezultaty stanowią innowację o znaczeniu dla rynku w skali większej niż rynek polski" oraz że "dyskusyjne jest, czy proponowane rozwiązania cechują się największym potencjałem rozprzestrzeniania, gdyż te mają największe znaczenie dla polskiej gospodarki jako całości". Kwestia przeszacowania prognoz w ogólności, a nie tylko tych dotyczących przychodów ze sprzedaży poza teren Polski nie była podnoszona wcześniejszym etapie. Nadto Instytucja nie przedstawiła własnej oceny przedstawionej przez czwartego oceniającego opinii, a to instytucja zarządzająca, a nie powołani przez nią eksperci, podejmuje ostateczną decyzję co do zakwalifikowania danego projektu do dofinansowania. Uwzględniając, że od wyniku ponownej oceny projektu nie przysługują żadne środki odwoławcze wnosząca skargę kasacyjną wywiodła, że w istocie byłaby pozbawiona możliwości wniesienia środków odwoławczych od ponownej oceny, w zakresie w jakim odbiegałaby ona od pierwotnej oceny, co prowadziło do naruszenia art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. Skarżącej trudno ustosunkować się do stwierdzenia, w którym ekspert, a za nim Instytucja rozpatrująca protest stwierdzają, że dyskusyjne jest, czy proponowane rozwiązania cechują się największym potencjałem rozprzestrzeniania. Nieostre sformułowanie, które było podstawą obniżenia punktacji o 1 punkt, było w ocenie skarżącej tylko polemiką z jej twierdzeniami. Ekspert nie przywołał żadnego rzeczowego argumentu, który wykluczałby znaczenie rozwiązań zaproponowanych przez skarżącą w skali światowej, a co za tym idzie wpływałby na konkurencyjność oferty polskiej. Nadto na stronie 32 Biznesplanu Spółka uzasadniła, dlaczego rozwiązania, które objęte są projektem będą miały znaczenie również dla gospodarki światowej.

Opinia eksperta w odniesieniu do prognoz nie została umotywowana, ani poparta danymi liczbowymi lub choćby wskazaniem źródeł tych twierdzeń. Dzięki zaś takiemu stanowi branży, jaki występuje w ocenie eksperta, skarżąca jest w stanie osiągnąć dwie podstawowe korzyści. Po pierwsze, produkty będą w stanie uzyskać znaczącą przewagę konkurencyjną na rynku bez obawy o szybką reakcję pozostałych podmiotów, jak to ma miejsce w bardziej innowacyjnych branżach. Stworzy to możliwość dłuższego korzystania przez przedsiębiorstwo z "rentowności i innowacyjności". Po drugie, stan branży daje olbrzymie możliwości negocjacyjne przy ustalaniu cen wykonania opracowanych produktów w systemie outsourcingu. Dzięki stanowi branży opisanemu przez eksperta możliwe jest bowiem wykonanie produktów w stosunkowo niskich cenach, co pozwoli na zrealizowanie wysokich marż handlowych przez przedsiębiorstwo. Sąd I Instancji nie musiał mieć fachowej wiedzy, aby stwierdzić, czy opinia Eksperta przystaje do treści wniosku, gdyż skarżąca wskazała na fragmenty wniosku, które pominął ekspert, a za nim Instytucja oceniająca. Sąd I Instancji nie zbadał jednak tych zarzutów.

Sądowi I Instancji zarzucono również mylne przyjęcie, że z art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. nie da się wyprowadzić zasady dotyczącej ujawnienia nazwisk ekspertów oceniających wniosek. Obowiązek utajnienia nazwisk ekspertów oceniających WSA wyprowadza natomiast z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, które z kolei w ocenie kasatora, do postępowania w ramach konkursów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka nie mają zastosowania, zaś weryfikacja, czy została zachowana zasada bezstronności, może nastąpić jedynie poprzez ujawnienie nazwisk ekspertów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a ze sformułowanych w ramach tej podstawy zarzutów wynika, iż zdaniem skarżącej Spółki, Sąd I instancji błędnie odmówił uwzględnienia skargi, uznając dokonaną przez Instytucję Pośredniczącą - Narodowe Centrum Bdań i Rozwoju (NCBiR) ocenę projektu za prawidłową. Zdaniem kasatora, Sąd nie dostrzegł, że ponownie przeprowadzona ocena projektu wykroczyła poza materię objętą protestem bez zapewnienia skarżącej możliwości odwołania od nowych, sformułowanych dopiero w proteście zarzutów, a poza tym ocena projektu dokonana w sposób nierzetelny, z pominięciem jasnego uzasadnienia, naruszyła zasadę równego dostępu do pomocy finansowej.

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

Wiodącym zarzutem jest naruszenie art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. przez, jak twierdzi kasator, niezapewnienie skarżącej możliwości odwołania od zarzutów sformułowanych przez NCBiR po raz pierwszy w rozstrzygnięciu protestu. Powyższy zarzut łączy się w istocie z zarzutem naruszenia wskazanych w pkt 1a skargi kasacyjnej przepisów Procedury odwoławczej.

Zgodnie z art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. Skarżąca nie kwestionuje, że właściwa dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013 Procedura Odwoławcza przewidziała protest na negatywny wynik oceny projektu jako przysługujący wnioskodawcom środek odwoławczy, lecz naruszenia prawa upatruje w dokonaniu ponownej oceny poza zakresem wynikającym z protestu.

Zarzut jest niezasadny. Po pierwsze, trafna jest uwaga Sądu I instancji, że Procedura Odwoławcza Programu obejmuje wyłącznie jeden środek odwoławczy, którego nieuwzględnienie zamyka dalszą drogę odwoławczą, pozostawiając niezadowolonym z rozstrzygnięcia protestu wnioskodawcom jedynie prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Prowadzi to do wniosku, że podstawę do ponownej oceny projektu stwarza tylko stwierdzenie naruszenia prawa przy ocenie projektu i uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny. Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia, które przekroczyło zdaniem skarżącej ramy protestu, podlegają ocenie sądu administracyjnego, nie stanowią zaś okoliczności do przyznania wnioskodawcy dodatkowego środka odwoławczego i traktowania go inaczej, niż pozostałych uczestników postępowania konkursowego. Niezależnie od tego, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zawartego w skardze kasacyjnej przekonania, iż przy rozpatrywaniu protestu doszło do naruszenia dyspozycji § 9 pkt 10 ppkt 3 i 4 Procedury Odwoławczej. Instytucja pośrednicząca uwzględniła przecież zarzuty skarżącej, bowiem dokonała ponownej oceny projektu, podwyższając znacznie punktację i uzasadniając poprawioną ocenę wraz z odniesieniem się do postawionych przez Spółkę zarzutów. Nie stanowi o wyjściu poza zakres protestu, posiłkowanie się dodatkową stosunku do pierwotnej argumentacją, bo przecież przedmiot protestu sprowadza się do kontestacji punktacji projektu w ramach określonych kryteriów i podkryteriów i w tych granicach powinno pozostawać jego rozstrzygnięcie, odpowiadając na konkretne zarzuty przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu może być różne. Odnosząc się do wywodów skargi kasacyjnej dotyczących uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu należy po pierwsze stwierdzić, iż stanowi ona polemikę z odmienną od oceny skarżącej oceną instytucji oceniającej i opinii eksperta. Po drugie wypada zauważyć, iż trudno wymagać, aby kolejna, wydana w wyniku uwzględnienia protestu ocena projektu – w dalszym ciągu nieuprawniająca do dofinansowania – powielała argumentację oceny pierwotnej w części, co do której NCBiR, korzystając z opinii eksperta zewnętrznego, podtrzymał punktację lub niewiele ją podwyższył. Dokonana w ramach kryterium "poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" ocena podkryterium "Wzrost użyteczności produktu" utrzymała tę samą punktację, co nie oznacza, że uzasadnienie dla takiej punktacji nie mogło być uzupełnione lub że nie mogło być po części inne. W dalszym ciągu ocena dokonywana w ramach zaskarżonego kryterium i podkryteriów dotyczyć będzie prawidłowości przyznanej w tych ramach punktacji, co jak już zostało powiedziane, nie oznacza wyjścia poza zakres protestu.

Na marginesie dodać wypada, iż sam obowiązek uzasadnienia ponownej oceny projektu nie wynika z przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, bowiem jak stanowi art. 30b ust. 4 tej ustawy wnioskodawcę informuje się na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w danym systemie realizacji programu operacyjnego, która to informacja uzupełniona być musi o pouczenie o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powyższy zapis nie niesie z sobą obowiązku sporządzenia uzasadnienia ponownej oceny. Regulacja odwoławcza Programu, w którym uczestniczyła skarżąca Spółka, jest w tym zakresie korzystniejsza dla wnioskodawców, niż przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie przyjętymi na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zasadami PO IG, w szczególności z Procedurą Odwoławczą (§ 9 pkt 10 ppkt 3 i 4), rozpatrujący protest musi odnieść się do zarzutów i uzasadnić swoje stanowisko. Z tego obowiązku NCBiR wywiązał się w pełni. Jak stwierdził Sąd I instancji, dokonana ocena pod względem zupełności i odpowiedniości (zgodności z protestem) nie budzi zastrzeżeń i tę ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela. Z tego powodu kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 oraz art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. należało uznać za chybiony.

Należy również zgodzić się ze stanowiskiem WSA odmawiającym słuszności zarzutowi naruszenia wytycznych zawartych w przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG 2007–2013. Wyjaśnienia poczynione w tym względzie przez Sąd I instancji są wystarczająco jasne i nie ma potrzeby ich powtarzać.

Prawidłowo przeprowadzona procedura odwoławcza, w wyniku której, jak podkreślił Sąd I instancji, skarżąca Spółka otrzymała ostatecznie podwyższoną, choć nieuprawniającą do dofinansowania punktację za złożony projekt, nie pozwala także na postawienie Sądowi zarzutu, że naruszył art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. przez jego niezastosowanie. Ocenie tej nie stoi na przeszkodzie nieprawidłowy pogląd Sądu, że dopuszczalne było utajnienie nazwisk ekspertów dokonujących oceny wniosku ze względu na art. 15 ust. 3 u.z.f.n. Jak stanowi wskazany przepis dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 u.z.f.n. nie są udostępniane wnioskodawcom. Należy przyznać rację składającej skargę kasacyjną Spółce, że cyt. norma nie może mieć zastosowania, bowiem powołana ustawa określa zasady finansowania nauki za środków finansowych ustalanych na ten cel w budżecie państwa, ujętych w wyodrębnionej części budżetu "Nauka", którymi dysponuje minister właściwy do spraw nauki (art. 1 u.z.f.n.). Dofinansowanie projektów w ramach Działania 1.4 PO IG dokonuje się głównie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, zaś brak jest danych że przewidziany § 3 pkt 2 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG "wkład krajowy" pokrywany jest ze środków budżetowych "Nauka". Nawet jednak wówczas brak byłoby podstaw do stosowania art. 15 ust. 3 u.z.f.n., skoro nie wynika to z zasad przyjętych Systemem realizacji, a podstawowy dla realizacji Programu akt prawny jakim jest ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju reguluje tak kwestię powołania ekspertów i zasad korzystania z ich usług. Z obowiązku prowadzenia przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego jawnej bazy ekspertów należy wnosić, że nazwiska ekspertów nie powinny być utajniane, szczególnie z uwagi na treść art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. Na marginesie dodać można, iż WSA nie uzasadnił w żaden sposób przyjętego twierdzenia o zastosowaniu art. 15 ust. 3 u.z.f.n.

Powyższe nie może jednak zmienić oceny, że kontrolowany kasacyjnie wyrok jest prawidłowy. Postawiony przez kasatora zarzut naruszenia art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. nie może znaleźć uznania, bowiem kasator nie uzasadnił jaki wpływ na wynik sprawy miał fakt braku możliwości zapoznania się przez Spółkę z danymi eksperta. Nie można nie zauważyć, iż co wynika z zasad dokonywania oceny merytorycznej zawartych w Regulaminie przeprowadzania konkursu, pierwotnie oceniającą merytorycznie projekt jest Komisja Konkursowa i osoby nazwane ekspertami tworzące jej skład (§ 7 ust. 2 pkt 4), zaś ekspert powołany do sporządzenia opinii w celu rozstrzygnięcia protestu był, jak podkreślone zostało to w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czego kasator nie negował, ekspertem zewnętrznym, a więc spoza grona osób wchodzących w skład Komisji Konkursowej. Takie rozróżnienie w procedurze konkursu ekspertów członków Komisji Konkursowej od ekspertów zewnętrznych powoduje, że trudno przyjąć tożsamość oceniających projekt osób, a tym samym trudno uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 30b ust. 3 i art. 3i ust. 1 u.z.p.p.r. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, że autor skargi kasacyjnej nie zarzucił, że protest był, jego zdaniem, rozpatrzony przez osobę, która brała lub choćby prawdopodobnie brała udział w pierwotnej ocenie projektu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).