Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 902/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105  pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Janusz Walawski Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania J. M., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował J. M. o wszczęciu postępowanie w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

W toku postępowania J. M. złożył wyjaśnienia i uwagi do prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego oraz postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby. Wniósł również o uwzględnienie dowodów z przesłuchania w charakterze świadka bezpośrednich przełożonych oraz B. S. – przewodniczącej związku zawodowego oraz arkuszy opinii służbowych i ocen za ostatnie 5 lat służby.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. J. M. złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby do czasu prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie karnej.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stwierdzając, iż nie zostały spełnione przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W wyniku złożonego przez stronę zażalenia, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby zostało utrzymane w mocy postanowieniem Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2010 r.

J. M. złożył na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1442/10 oddalił skargę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 105 pkt 10, art. 188 ust. 2 i ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił J. M. ze służby z dniem doręczenia decyzji. Decyzja ta zaś została doręczona w dniu 9 grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że na skutek prowadzenia przeciwko J. M. postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy.

Okres zawieszenia został następnie przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] .

Pismem z dnia 15 lutego 2010 r. nr [...] prokurator Prokuratury Apelacyjnej w [...] - Wydział V do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji poinformował, że postępowanie przygotowawcze prowadzone przeciwko J. M., nie zostało dotychczas zakończone. Następnie w dniu 1 września 2010 r., w związku z pismem Prokuratury Apelacyjnej w [...] o skierowaniu przeciwko J. M. do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia, organ wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z prośbą o udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowe. Z uzyskanej w dniu 8 września 2010 r. odpowiedzi wynika, iż sprawa przed Sądem nie została zakończona – nie wyznaczono terminu rozprawy.

Organ podał również, że dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego trwał od 20 listopada 2008 r. a przyczyna zawieszenia trwa nadal, gdyż postępowanie karne w stosunku do J. M. jest w toku. Organ uznał związku z tym, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, a zatem uzasadnionym było podjęcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze Służby Celnej.

Organ wskazał ponadto na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej. Podał, że prawidłowa i terminowa realizacja nałożonych na Służbę Celną zadań wymaga jak najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów. Ponadto organ I instancji przedstawił sytuację kadrową w Urzędzie Celnym w [...], wskazując na duże braki kadrowe związane z zawieszeniem funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, co w konsekwencji powoduje blokadę etatu uniemożliwiającą jego obsadzenie przez inną osobę oraz dodatkowe obciążenie pracą innych funkcjonariuszy. Organ zwrócił również uwagę na aspekt finansowy, związany ze sprawą zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariuszy celnych, w postaci obowiązku wypłacania w okresie długotrwałego zawieszenia 50% uposażenia funkcjonariusza celnego.

Odnosząc się zaś do złożonych wniosków dowodowych organ stwierdził, że treść tych dowodów znana jest organowi z urzędu. Odnośnie zaś wniosku o przywrócenie do służby czynnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że przywracanie do służby czynnej funkcjonariusza z zarzutami korupcyjnymi nie jest zasadne, z uwagi na kształtowanie postaw wewnętrznych Służby Celnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji. Ponadto, na podstawie art. 135 k.p.a., zwrócił się o wstrzymanie wykonania tej decyzji.

W odwołaniu zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, również z uwzględnieniem słusznego interesu strony w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy. Zarzucił również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przyczyn odmowy możliwości pełnienia służby na stanowisku niezwiązanym bezpośrednio z obsługą celną. W uzasadnieniu odwołania podał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej i uzasadnił ją ponad 12 miesięcznym okresem zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, z powodu toczącego się postępowania karnego, a do dnia dzisiejszego nie otrzymał nawet aktu oskarżenia. Zarzucił organowi również sprzeczność polegającą na niekwestionowaniu posiadanych przez niego pozytywnych opinii, a jednocześnie odmawianie mu możliwości pełnienia służby.

Szef Służby Celnej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r.

W ocenie organu odwoławczego, w stanie faktycznym sprawy, spełnione zostały przesłanki fakultatywnego zwolnienia ze służby wskazane w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. J. M. zawieszony został w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. przedłużono okres zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego. Przyczyną zawieszenia J. M. było wszczęcie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Podał też, że Sąd Rejonowy w [...] , pismem z dnia 7 września 2010 r. poinformował, że sprawa dotycząca oskarżenia funkcjonariusza Izby Celnej w [...] J. M. nie została zakończona i nie wyznaczono jeszcze terminu rozprawy.

W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje również podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w [...] . Organ I instancji wykazał bowiem, że zawieszenie w obowiązkach służbowych skarżącego, poprzez "blokadę etatu" związaną z jednoczesnym odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, powoduje utrudnienie w organizacji pracy w Izbie Celnej w [...]. Istniejące niedobory kadrowe w stosunku do planowanej obsady uległy dodatkowemu zwiększeniu wskutek zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariuszy. Organ podał, że np. w Oddziale Celnym w [...] , w którym pełnił służbę J. M., obsada etatowa wynosi 38 funkcjonariuszy, w tym 7 funkcjonariuszy jest zawieszonych w pełnieniu obowiązków służbowych. Taka sytuacja powoduje zaś konieczność zlecania dodatkowych zadań, przypisanych do etatów funkcjonariuszy zawieszonych, innym osobom pełniącym służbę.

Organ zwrócił też uwagę na aspekt finansowy wynikający z faktu, że przez cały okres zawieszenia w czynnościach funkcjonariusz otrzymuje 50 % uposażenia nie wykonując żadnych obowiązków służbowych.

Na poparcie zasadności swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 319/07. Dodatkowo podniósł, że przepisy ustawy o Służbie Celnej nie przewidują możliwości pełnienia służby przez innego funkcjonariusza, który byłby przyjmowany na zastępstwo funkcjonariusza nie mogącego pełnić służby. Istnieje zatem związek między okresem zawieszenia funkcjonariusza celnego, a wpływem tego zawieszenia na organizację służby.

W ocenie Szefa Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] przeprowadził również wystarczające postępowanie dowodowe, podejmując zgodnie z art. 7 k.p.a. wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Organ wskazał również na art. 109 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusz celny ma zagwarantowane prawo powrotu do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego, uniewinnienia lub uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.

Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę, że zwolnienie ze służby dotyczy funkcjonariusza celnego, zobligowanego do przestrzegania zasad etyki zawodowej i takiego postępowania, które nie narusza podstawowych wartości i dobrego imienia służby, sytuacja, w której występują uzasadnione wątpliwości co do takiego postępowania, uniemożliwia dopuszczenie funkcjonariusza do pełnienia służby. W związku z tym, mimo zgłoszenia gotowości do wykonywania obowiązków służbowych, nie był możliwy jego powrót do służby.

Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3 oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji. Oznacza to, iż decyzja w sprawie zwolnienia ze służby wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest natychmiast wykonalna i w rozpoznawanej sprawie decyzja ta wykonana została z dniem jej doręczenia, tj. z dniem 9 grudnia 2010 r. bowiem tego dnia nastąpiło zwolnienie ze służby. W sytuacji zatem, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania stał się bezprzedmiotowy.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. M., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M. C., zarzucił organowi:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej w zw. z przepisem art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej poprzez błędne jego zastosowanie - wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, oraz wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ewentualnie błędną wykładnię - uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wskutek powyższego wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 6, 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom; brak udowodnienia, że wskazywany, jako przyczyna zwolnienia fakt "blokowania etatów" stanowi rzeczywisty i racjonalny powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego; brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego,

• art. 7 k.p.a. poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, podczas gdy organ, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

• art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, tj. dokonania zwolnienia skarżącego ze służby celnej z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej.

Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przypomniał stan faktyczny sprawy i podniósł, iż organ w niniejszej sprawie, stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, nie zrealizował swej kompetencji w zakresie obowiązków wynikających z uznania administracyjnego, tym samym nie zrealizował tego upoważnienia, co do istoty. Organ przyjął bowiem, iż zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej może nastąpić, mimo iż sytuacja skarżącego nadal spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", stanowiącą podstawę zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (obecnie art. 103 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej). Wskutek powyższego, wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych. W efekcie, w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne w treści decyzje - jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego oraz druga decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Pełnomocnik zarzucił również, że organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Celem tego przepisu nie jest bowiem sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, objętego domniemaniem niewinności i będącego w sytuacji stanowiącej przypadek szczególny, uprawniający organ do przedłużenia zawieszenia tego funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Takie działanie organu II instancji wprost narusza, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywateli do państwa.

Pełnomocnik zarzucił organowi popełnienie szeregu naruszeń przepisów postępowania, które mają wpływ na treść wydanego orzeczenia. Wskazał, że organ, realizując upoważnienie do rozstrzygania w drodze uznania administracyjnego, wziął jedynie pod uwagę rzekomy interes społeczny, nie kierując się również słusznym interesem skarżącego. W przypadku zaś kolizji interesu społecznego i interesu obywatela, obowiązkiem (a nie uprawnieniem) organu administracji jest wyważenie tych dwóch interesów, a nie automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu.

Zarzucił, że organ bezzasadnie przywołał orzeczenie NSA z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 319/07, które dotyczy radykalnie odmiennego stanu faktycznego - długotrwałych, powtarzających się nieobecności funkcjonariusza, a nie zawieszenia. Ten rodzaj posługiwania się tezą wskazanego orzeczenia wskazuje na instrumentalizm działania organu albo kompletny brak wyjaśnienia sprawy.

Pełnomocnik podniósł, że postępowanie dowodowe w sprawie zostało przez organ ograniczone do stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, bez jakiegokolwiek wskazania na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ nie rozważył wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, w kontekście złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych (wskazał świadków oraz dokumenty, w tym protokoły kontroli, oceny okresowe na okoliczność braku nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków służbowych).

Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji podano ogólną sytuację w Służbie Celnej, w zakresie "blokowania etatów". Indywidualne rozpoznanie sprawy wymagało natomiast analizy sytuacji w Oddziale Celnym w [...], w którym skarżący pełnił służbę, gdzie na łączną liczbę około 140 osób pracujących, zawieszonych było tylko 7 osób.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, podkreślając, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym to nie kwestia winy, czy niewinności skarżącego legła u podstaw skarżonej decyzji o zwolnieniu (art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej), lecz długość okresu zawieszenia zależna od okresu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego (art. 105 pkt 10 tejże ustawy). Zarzut skarżącego, że bezzasadnie przywołano w skarżonej decyzji wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 319/07, dotyczący odmiennego stanu faktycznego, w ocenie organu jest także nieuzasadniony. Wprawdzie orzeczenie to dotyczy zwolnienia ze służby, dokonanego na innej podstawie prawnej niż w przedmiotowej sprawie, jednakże pogląd Sądu, że długotrwałe nieobecności w służbie wymagają podejmowania działań organizacyjnych, mogą dezorganizować pracę służb celnych i uniemożliwiać wywiązywać się przez te służby z ustawowych obowiązków, w pełni odnosi się do niniejszej sprawy.

Nieuzasadniony jest też zarzut skarżącego, że organ nie wskazał na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie. W skarżonej decyzji, przedstawiając stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy wskazywał bowiem na dokumenty zawarte w aktach administracyjnych z przywołaniem numerów poszczególnych kart dokumentów. Zasadnym była też odmowa przez organ I instancji przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego na okoliczność braku nieprawidłowości w wykonywaniu przez niego obowiązków służbowych. W przypadku skarżącego, w związku z przedstawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa związanego ze służbą, do czasu zakończenia postępowania karnego, niemożliwe jest bowiem ustalenie i przyjęcie, że służba skarżącego wykonywana była w sposób nienaganny. W stanie faktycznym sprawy przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był natomiast interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 76 ustawy o Służbie Celnej, a zatem wszelkie zarzuty skarżącego odnoszące się do tej kwestii nie są uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu J. M. ze Służby Celnej stanowił przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, przesłanki te zostały spełnione, a orzekające w sprawie organy prowadząc postępowanie nie uchybiły przepisom postępowania, w tym art. 6, 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że funkcjonariusz w stosunku do którego wydana została decyzja o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego pozostające w związku ze służbą, przez okres 2 lat. Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło najpierw na okres 3 miesięcy, decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2008 r., a następnie okres zawieszenia w czynnościach służbowych został przedłużony kolejną decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2009 r., do czasu zakończenia postępowania karnego. Bezspornym jest też, iż postępowanie karne przeciwko skarżącemu toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych. Powyższe okoliczności uprawniały zatem organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu J. M. ze służby w oparciu o przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze Służby Celnej.

Nie ma racji skarżący, zarzucając organowi błędną wykładnię art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 103 ust. 3 tej ustawy.

Ustawodawca, poprzez treść art. 105 pkt 10, w powiązaniu z treścią art. 103 ustawy o Służbie Celnej (art. 23 poprzednio obowiązującej ustawy), dał organom Służby Celnej możliwość zwolnienia tych funkcjonariuszy celnych, którzy, z uwagi na wyjątkowo długi okres zawieszenia (trwający ponad 1 rok) i toczące się w dalszym ciągu postępowanie karne, nie mogą pełnić służby do czasu jego zakończenia.

Wcześniejsza decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, nie stanowiła tym samym przeszkody do podjęcia decyzji o zwolnieniu tego funkcjonariusza ze służby. Decyzje te rozstrzygały o dwóch różnych kwestiach i wydane zostały w oparciu o odrębne przesłanki ustawowe. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego, a zatem dalsze istnienie tej właśnie przyczyny organ był zobligowany wykazać w postępowaniu o zwolnienie ze służby, a nie brak przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 103 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej.

Sąd nie dopatrzył się także przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało 2 lata i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Służby Celnej, zawieszonego w czynnościach służbowych przez tak długi czas. Organ, podejmując decyzję, w należyty sposób wyważył interes społeczny i słuszny interes strony, i w sposób przekonujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Wskazał na trudności w wykonaniu zadań nałożonych na administrację celną, w tym na Izbę Celną w [...] , wynikające z braków kadrowych, spowodowanych m.in. przez długotrwałe zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariuszy celnych. Przywołany przez organ w decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 319/07 wydany został wprawdzie w innym stanie faktycznym, jednak poruszona w nim kwestia negatywnego wpływu długotrwałych nieobecności funkcjonariuszy w służbie na funkcjonowanie Służby Celnej jest jak najbardziej aktualny także w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, uzasadnienia zaskarżonych decyzji, w których organy obu instancji obszernie przedstawiły problemy kadrowo-organizacyjne, związane z niewykonywaniem przez funkcjonariusza celnego obowiązków służbowych, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działania organu.

Organy kierowały się dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. W wyroku z dnia 19 października 2004 r. w sprawie o sygn. akt K 1/04 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "Każdy funkcjonariusz Służby Celnej, z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową, co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby, jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie".

Organ, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby wyjaśnił, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 76 ustawy o Służbie Celnej, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię.

W tym zakresie orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że skoro skarżącemu jako funkcjonariuszowi publicznemu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowej – w tym konkretnie przypadku Służby Celnej – której jest funkcjonariuszem, to waga i rodzaj zarzuconego czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego) przemawiały za zwolnieniem ze służby. Co więcej, organy słusznie zwróciły uwagę, że przejawem interesu społecznego w tej sprawie były także względy natury organizacyjnej - przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce, w której pełnił służbę i utrudniała prawidłową realizację nałożonych na Służbę Celną zadań.

W tym kontekście za prawidłowe należy uznać także stanowisko organu o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, po pierwsze jako znane organowi z urzędu, a ponadto jako niemających znaczenia w sprawie.

Wskazany przez skarżącego argument, iż nie ponosi on winy za przewlekłość toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego, także nie mógł być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Sposób prowadzenia postępowania karnego nie może być przedmiotem oceny organów Służby Celnej. Organy Służby Celnej, prowadząc postępowanie w oparciu o przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, ustalają jedynie, czy upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia i czy w dalszym ciągu istnieją przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z akt sprawy wynika, że w obydwu przypadkach istnienie powyższych przesłanek zostało przez organy prawidłowo ustalone.

Należy też podkreślić, że organ w tym postępowaniu nie był uprawniony ani zobowiązany do rozstrzygania o winie funkcjonariusza w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z tego powodu organy nie mogły również ustalać prawdopodobieństwa skazania funkcjonariusza za zarzucany czyn, ani oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności.

Zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza celnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi celnemu w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej – funkcjonariusz może być przywrócony do służby na poprzednich warunkach, z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 130 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 108 k.p.a. należy natomiast zwrócić uwagę na treść regulacji szczególnej zawartej w art. 188 ust. 2 i ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, z której wynika, że wniesienie odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby nie wstrzymuje jej wykonania. Dyrektor Izby Celnej w [...] był tym samym uprawniony orzec w decyzji, że podlega ona wykonaniu z dniem jej doręczenia.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku .