Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 517/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1, ust. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania małoletniego do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego K. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 19 kwietnia 2019 r., którą organ odmówił skierowania małoletniego do domu pomocy społecznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 19 kwietnia 2019 r. (nr [...]) Wójt Gminy - działając na podstawie art. 54 i art. 59 w zw. z art. 106 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 – dalej w skrócie: "u.p.s."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") oraz ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – orzekł o odmowie skierowania małoletniego K. P. do domu pomocy społecznej. Adresatem tej decyzji była aktualna opiekunka prawna małoletniego – J. T. (zwana dalej także "stroną" lub "skarżącą").

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że właściwość organu wynikła z konieczności chwili i zapewnienia opieki małoletniemu K. P. (zwanemu dalej także "małoletnim"). Wyjaśnił, że małoletni przebywając w Zespole Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych. nie miał ustanowionego opiekuna. Opiekunem została z urzędu wychowawca z tej placówki na kilka tygodni, tak aby była ustanowiona jakaś osoba, która może reprezentować małoletniego i oficjalnie wystąpić z wnioskiem o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej - zwanym dalej także "DPS." (wniosek z dnia 2 października 2013 r.). Po umieszczeniu małoletniego w DPS jego opiekunem została J. T.

Organ zwrócił także uwagę na porozumienia zawarte między Powiatem a Powiatem, na mocy których wszelką odpłatność za pobyt małoletniego ponosić miał Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej.

Następnie wskazano, że małoletni obecnie przebywa w DPS od ponad 4 lat. W ocenie organu wydanie zatem decyzji pozytywnej co do skierowania i przyznania miejsca w domu pomocy społecznej, spowodowałaby konieczność przeniesienia i umieszczenia małoletniego w placówce na terenie powiatu [...]. Z uwagi na to, że małoletni od 2013 r. przebywa w placówce w Z. nie jest zasadne umieszczenie jego osoby w innym środowisku. Mogłoby to negatywnie wpłynąć na jego rozwój psychofizyczny związany ze zmianą otoczenia oraz spowodować nieodwracalne skutki dla jego osoby. Czułby się osamotniony w zupełnie nowym otoczenia. Dużo lepszym rozwiązaniem jest pozostawienie go w dotychczasowym otoczeniu i środowisku. Zasadne zatem byłoby złożenie kolejnego wniosku przez obecnego opiekuna o skierowanie i przyznanie miejsca w domu pomocy społecznej. W przypadku złożenia nowego wniosku przez opiekuna można by orzec o skierowaniu małoletniego do placówki, w której obecnie przebywa, tj. ośrodka w Z. Organ dodał, że wydając rozstrzygnięcie uwzględnił interes społeczny i słuszny interes małoletniego.

Strona odwołała się od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1 i 6 u.p.s. w zw. z art. 27 k.c. i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i twierdząc, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie skierowania małoletniego do DPS w Z. oraz ustalenia i ponoszenia odpłatności za jego pobyt w tej placówce jest Wójt Gminy (Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej).

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 czerwca 2019 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 3, art. 4, art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 102, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 107 u.p.s. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził m.in., że K. P. ma 13 lat, cierpi na upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania oraz zespół hiperkinetyczny. Schorzenia wywołują u niego agresję i autoagresję. Z tego powodu małoletni od 2013 r. przebywa w DPS w Z., gdzie ma zapewnione adekwatne dla jego stanu zdrowia warunki do życia i rozwoju.

Organ podkreślił, że ww. małoletni jest osobą doświadczoną przez życie - wzrastał w dysfunkcyjnej rodzinie biologicznej i przeszedł nieudaną aklimatyzację w rodzinie zastępczej. Zdiagnozowano u niego upośledzenie umysłowe, zaburzenia emocjonalne i ataki agresji. Te ostatnie były szczególnie widoczne w pierwszych dniach po zamieszkaniu w rodzinie zastępczej i prawdopodobnie wynikały ze stresu związanego ze zmianą otoczenia. Nie ulega wątpliwości, że chłopiec potrzebuje poczucia stabilności, bezpieczeństwa. Każda zaś pochopna zmiana jego dotychczasowego otoczenia, do którego przez prawie 6 lat zdążył się już przyzwyczaić, może narazić go na dodatkowy stres i negatywnie oddziaływać na jego stan psychiczny i dalszy rozwój. W tej sytuacji wyrwanie go ze znanego mu otoczenia i umieszczenie w nieznanej mu placówce może stanowić dla niego szok. Tym bardziej, że na chwilę obecną brak jest jednoznacznych argumentów, które by za tym przemawiały. Stąd też Kolegium stoi na stanowisku, że w ustalonych realiach konieczne jest utrzymanie istniejącego status quo i zagwarantowanie małoletniemu w jak najszerszym zakresie stabilności i poczucia bezpieczeństwa.

Organ wskazał także, że kwestia właściwości do wydania decyzji w niniejszej sprawie została ostatecznie rozstrzygnięta postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 maja 2017 r. (nr [...]), którym uznano, że organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest Wójt Gminy C.

W ocenie Kolegium organ I instancji orzekając w niniejszej sprawie dokonał zatem właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie ulega bowiem wątpliwości, że obecne potrzeby małoletniego są w pełni zaspokajane w DPS w Z.

J. T. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 ust. 1 u.p.s. poprzez nieuwzględnienie obowiązku prawnego wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do domu pomocy społecznej przez organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej;

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i błędne przyjęcie, że skoro małoletni znajduje się w domu pomocy społecznej to nie trzeba wydawać decyzji administracyjnej o skierowaniu jego osoby do tej placówki oraz, że strona kwestionowała właściwość Wójta Gminy do wydania decyzji;

b) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, a także pozostawieniu poza rozważaniem organu argumentów podnoszonych przez stronę dotyczących enigmatycznego uzasadnienia decyzji przez organ I instancji w tym niewyjaśnieniu dlaczego pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa decyzja została wydana dopiero w 2019 r., wpływu zawartego porozumienia pomiędzy Powiatem C. a Powiatem D. na wydanie decyzji odmownej przez organ I instancji oraz faktu zbierania dowodów przez ten organ po wydaniu decyzji i otrzymaniu odwołania od decyzji;

c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed organem odwoławczym.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w związku z trwającym przed Sądem Rejonowym w D. postępowaniem o pozbawienie rodziców małoletniego władzy rodzicielskiej, na podstawie postanowienia tego Sądu z dnia 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt [...]) umieszczono małoletniego K. P. w Zespole Placówek Opiekuńczo–Wychowawczych w C. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 2 lipca 2013 r. (sygn. akt [...]) zezwolono opiekunowi prawnemu małoletniego na umieszczenie go w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży. Na podstawie zgody Sądu ówczesny opiekun prawny dziecka w dniu 2 października 2013 r. zwrócił się z wnioskiem o umieszczenie małoletniego w DPS w Z. (został przyjęty do ośrodka w dniu 18 października 2013 r.). Opiekun prawny małoletniego – B. M. zarówno w dniu wydania wymienionego postanowienia Sądu, jak i w dniu wystąpienia z wnioskiem o umieszczenie w DPS w Z. zamieszkiwała na terenie gminy C.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej i już w tym momencie - czyli w dniu 2 października 2013 r. - organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do DPS w Z. był Wójt Gminy C., co potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w postanowieniu z dnia 24 maja 2017 r. (nr [...]) rozstrzygając spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem C. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w C. a Wójtem Gminy C. - Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w C. Tego faktu nigdy skarżąca nie kwestionowała. Wręcz przeciwnie w odwołaniu wskazywała, że organem właściwym w tej sprawie jest Wójt Gminy C. i stanowisko to nadal podtrzymuje w świetle przepisów art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 3 i art. 101 ust. 1 i ust. 6 u.p.s. w zw. z art. 27 k.c. W przedmiotowej sprawie do ustalenia organu gminy właściwego dla małoletniego w dniu jego kierowania do domu pomocy społecznej decydującym jest przepis art. 101 ust. 1 u.p.s., z którego wynika, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, natomiast miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest zawsze miejsce zamieszkania opiekuna (art. 27 k.c.). W dniu kierowania małoletniego do DPS w Z. było to miejsce zamieszkania B. M.

Z nieznanych skarżącej i nie wyjaśnionych w trakcie postępowania przyczyn małoletni skierowany został do placówki w Z. na podstawie decyzji Burmistrza D. z dnia 8 października 2013 r. (nr [...]), której nieważność – z powodów naruszenia przepisów o właściwości - została stwierdzona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 stycznia 2017 r. (nr [...]). Z tych samych powodów Kolegium decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. (nr [...]) stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza D. w dniu 24 października 2013 r. (nr [...]) o ustaleniu opłaty za pobyt małoletniego w DPS w Z. w wysokości 2.869,14 zł miesięcznie. O fakcie uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji Burmistrza D. Wójt Gminy C. wiedział od dnia 2 lutego 2017 r., kiedy to wpłynęło do niego pismo Wójta Gminy W. z dnia 30 stycznia 2017 r., przekazujące według właściwości decyzje SKO w K. Stwierdzenie nieważności wyżej wskazanych decyzji spowodowało skutki prawne z mocą ex tunc, które to skutki prawne w postaci skierowania K. P. do DPS w Z. zostały zniesione od dnia 8 października 2013 r. Od dnia uprawomocnienia się decyzji SKO w K. małoletni K. P. przebywa w DPS w Z. bez formalno-prawnej decyzji podjętej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. przez właściwy organ, tj. Wójta Gminy C. To na tym organie ciążył i nadal ciąży obowiązek wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do DPS w Z. oraz decyzji o ustaleniu odpłatności za jego pobyt w tym domu.

Małoletni od dnia uprawomocnienia się decyzji SKO w K. stwierdzających nieważność decyzji Burmistrza D. przebywa bez formalnej decyzji o jego skierowaniu do placówki oraz bez decyzji o ustaleniu odpłatności za ten pobyt. Z tego powodu placówka nie może wykazywać jego osoby w ewidencji mieszkańców domu, czyli można stwierdzić, że małoletni przebywa w DPS w Z. "nielegalnie", a koszty jego utrzymania ponosi DPS pomimo, że powinna ponosić je zgodnie z obowiązującymi przepisami Gmina C.

Wydanie pozytywnej decyzji przez Wójta Gminy C. o skierowaniu małoletniego do DPS w Z. nie spowoduje konieczności opuszczenia przez niego tego domu i przeniesienia do innego, a tym samym zmiany otoczenia co mogłoby spowodować u niego szok, ale decyzja ta ureguluje sprawę pobytu małoletniego w placówce pod względem formalno-prawnym.

Nadto organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości wpływu faktycznego i prawnego porozumienia zawartego pomiędzy i Powiatem C. a Powiatem D., na mocy którego wszelką odpłatność za pobyt małoletniego miał jakoby ponosić ośrodek w D. Organy powinny wskazać stronie czego konkretnie dotyczy zawarte porozumienie, na jakiej podstawie prawnej zostało zawarte i czy faktycznie wymieniony ośrodek miał ponosić zawsze i wszelką odpłatność za pobyt małoletniego w domu pomocy społecznej, tym bardziej, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują takiej możliwości prawnej.

Dodatkowo skarżąca wskazała, że już po wydaniu decyzji i otrzymaniu wniesionego odwołania do Kolegium, organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące pobytu małoletniego K. P. w Zespole Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych Powiatu C. i w dniu 9 maja 2019 r. zwrócił się do dyrektora tej placówki o wskazanie informacji w sprawie pobytu małoletniego w placówce. W tej sytuacji skarżąca wyraziła pogląd, że zajęcie stanowiska przez nią przed wydaniem decyzji przez organ II instancji mogło mieć znaczenie na treść wydanej decyzji i wynik postępowania odwoławczego, tym bardziej, że w odwołaniu wskazywała, że do decyzji organu I instancji załączona była kopia pisma PCPR w C. z dnia 3 kwietnia 2019 r., z którego wynikało, iż PCPR przekazał organowi I instancji kopie porozumień z lat 2010, 2011 i 2012, natomiast organ I instancji przekazał skarżącej tylko kopie przedmiotowego pisma bez załączników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 12 czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r. odmawiającą skierowania małoletniego K. P. do domu pomocy społecznej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm. – dalej jako: "u.p.s.").

Zgodnie z art. 54 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (ust. 1). Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (ust. 2). W przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące (ust. 2a).

Stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

W myśl natomiast art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

W rozpoznawanej sprawie osobą kierowaną do domu pomocy społecznej był małoletni – K. P.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, decyzją Burmistrza D. z dnia 8 października 2013 r. (nr [...]), na podstawie m.in. art. 54 i art. 59 w zw. z art. 106 ust. 1, 3, 4 oraz art. 110 ust. 7 u.p.s. – po rozpatrzeniu wniosku opiekuna prawnego B. M. z dnia 2 października 2013 r. o skierowanie i przyznanie miejsca w domu pomocy społecznej dla małoletniego K. P. – orzeczono o skierowaniu małoletniego K. P. (PESEL [...]) do właściwego ze względu na stan zdrowia Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z.

Następnie, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 stycznia 2017 r. (nr [...]), na podstawie 156 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdzona została nieważność ww. decyzji Burmistrza D. z dnia 8 października 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organu nadzoru wskazano m.in., że B. M. - jako opiekun prawny małoletniego K. P., którego rodzice postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]) zostali pozbawieni praw rodzicielskich - wystąpiła z wnioskiem o skierowanie małoletniego do domu pomocy społecznej (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w D.; sygn. akt [...]). Ponieważ stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do tego domu, natomiast o miejscu zamieszkania dziecka niepełnosprawnego, którego rodzice pozbawieni są praw rodzicielskich decyduje miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego, to organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia o skierowaniu ww. małoletniego do domu pomocy społecznej winien być wójt właściwy ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego B. M. (miejscowość W.), nie zaś Burmistrz D. a zatem ww. decyzja z dnia 8 października 2013 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji o skierowaniu małoletniego K. P. do właściwego ze względu na stan zdrowia Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. doprowadziło do konieczności ponownego rozpoznania wniosku opiekuna prawnego B. M. z dnia 2 października 2013 r. o skierowanie i przyznanie miejsca w domu pomocy społecznej wskazanej osobie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro pierwotnie małoletni został skierowany do domu pomocy społecznej decyzją z dnia 8 października 2013 r., to – w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – właśnie ten dzień należy przyjąć za "dzień kierowania do domu pomocy społecznej", o którym mowa w art. 59 ust. 1 in fine u.p.s., a w konsekwencji za dzień wyznaczający właściwość miejscową organu pomocy społecznej do rozpoznania ww. wniosku opiekuna prawnego B. M. i wydania decyzji kierującej K. P. do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży. Stosownie bowiem do art. 27 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej w skrócie "k.c.") miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna, a zatem organem miejscowo właściwym – stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. - do wydania decyzji o skierowaniu K. P. do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży jest Wójt Gminy C., jako organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego małoletniego w dniu jego kierowania - tj. w dniu 8 października 2013 r. - do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z.

Podkreślić w tym miejscu należy, że właściwość miejscową w niniejszej sprawie potwierdza także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 maja 2017 r. (nr [...]), w którym – po rozstrzygnięciu sporu o właściwość – wskazano, że organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego K. P. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. jest Wójt Gminy C. – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C.

Mając powyższe na uwadze – w kontekście określenia właściwości miejscowej organów w niniejszej sprawie - nie mogą mieć jakiegokolwiek znaczenia wyjaśnienia organów, a w szczególności organu I instancji (Wójta Gminy C.), że właściwość organu wynikała z konieczności chwili i zapewnienia, przebywającemu w Zespole Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych w C. małoletniemu K. P., opiekuna prawnego, którym została wyznaczona z urzędu wychowawca z tej placówki – B. M. (tak aby była ustanowiona jakaś osoba, która może reprezentować małoletniego i oficjalnie wystąpić z wnioskiem o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z.). B. M. była prawnym opiekunem małoletniego K. P. w momencie kierowania go do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. w dniu 8 października 2013 r., czego zresztą nie kwestionują organy, i to właśnie ten fakt – w świetle art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 27 k.c. - miał istotne i wyłączne znaczenie dla przypisania Wójtowi Gminy C. kompetencji do wydania decyzji o skierowaniu ww. małoletniego do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży. Bez znaczenia zatem, w kontekście ustalenia właściwości organu w przedmiotowej sprawie, pozostają wszelkie porozumienia zawarte między Powiatem C. a Powiatem D., na mocy których wszelką odpłatność za pobyt małoletniego K. P. ponosić miał Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D. Z obowiązujących przepisów nie wynika, by fakt zawarcia na szczeblu powiatowym określonych porozumień co do odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w sposób szczególny determinował właściwość miejscową organów pomocy społecznej w sprawie wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Okoliczności te nie mogły w żaden sposób prowadzić do zmiany właściwości miejscowej organu pomocy społecznej właściwego na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.p.s.

W zaskarżonych decyzjach organy obu instancji odmówiły jednak skierowania K. P. do domu pomocy społecznej, uzasadniając swoje stanowisko w istocie dobrem osoby małoletniego. Organy zwróciły uwagę na to, że małoletni (cierpiący na upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania oraz zespół hiperkinetyczny, które to schorzenia wywołują u niego agresję i autoagresję) od 2013 r. przebywa w placówce w Z., gdzie ma zapewnione adekwatne dla jego stanu zdrowia warunki do życia i rozwoju i w tej sytuacji nie jest zasadna zmiana jego dotychczasowego otoczenia (do którego przez prawie 6 lat zdążył się już przyzwyczaić) i umieszczenie jego osoby w innym środowisku. Mogłoby to bowiem negatywnie wpłynąć na jego rozwój psychofizyczny związany ze zmianą otoczenia, gdyż wyrwanie go ze znanego mu otoczenia i umieszczenie w nieznanej mu placówce może stanowić dla niego szok. Wskazano zatem, że w ustalonych realiach konieczne jest utrzymanie istniejącego status quo i zagwarantowanie małoletniemu w jak najszerszym zakresie stabilności i poczucia bezpieczeństwa, doprowadzając do pozostawienia go de facto w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z., gdzie obecnie przebywa i gdzie – jak stwierdziły organy – w pełni są zaspokajane jego obecne potrzeby.

W ocenie Sądu – mając na uwadze szczególne okoliczności zaistniałe w rozpoznawanej sprawie – należy uznać, że w istocie stanowisko organów wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji (akcentujące konieczność dobra małoletniego K. P. rozumianego, jako pozostawienie go we właściwym, sprzyjającym i aktualnym dlań środowisku, tj. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z., w którym został de iure umieszczony decyzją Starosty K. z dnia 14 października 2013 r.; nr [...]) pozostaje w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem o odmowie skierowania ww. osoby do domu pomocy społecznej.

Motywem takiego rozstrzygnięcia nie może być w żadnym razie fakt wydania i istnienia w obrocie prawnym decyzji o umieszczeniu już uprzednio w domu pomocy społecznej danej osoby. Okoliczność ta nie wyłącza bowiem możliwości – a wręcz konieczności – wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Wydanie takiej decyzji istotne jest bowiem chociażby z uwagi na treść art. 101 ust. 6 u.p.s., który stanowi, że dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Gmina, która spowodowała umieszczenie danej osoby w domu pomocy społecznej pozostaje bowiem właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OW 56/12, LEX nr 1332353).

W ocenie Sądu wydaniu decyzji przez Wójta Gminy C. o skierowaniu K. P. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. nie może stać na przeszkodzie także treść art. 54 ust. 2 u.p.s. Co prawda przepis ten co do zasady nakazuje skierowanie osoby do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, to jednak z uwagi na zamieszczony w tym przepisie zapis "chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej", przyjąć należy, że w szczególnie uzasadnionych okolicznościach ustawodawca dopuszcza możliwość wydania decyzji kierującej daną osobę do danego typu domu pomocy społecznej, który nie jest zlokalizowany jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej.

W ocenie Sądu taka szczególna sytuacja – co wynika z uzasadnień kontrolowanych decyzji – niewątpliwie ma miejsce w przypadku małoletniego K. P., który od ponad 6 lat przebywa w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. i dla którego najlepszym – jak się powinno wydawać - rozwiązaniem byłoby pozostawienie go w dotychczasowym otoczeniu i środowisku.

W orzecznictwie wskazuje się, że organ pomocy społecznej dokonując wyboru domu pomocy społecznej, do którego ma być kierowana osoba, zobowiązany jest wziąć okoliczności z art. 54 ust. 1 i 2 u.p.s. pod uwagę, nie ograniczając się w tym zakresie tylko do typu domu pomocy społecznej, czasu oczekiwania na miejsce w tym domu, czy zakresu świadczonych w nim usług. Zobowiązany jest bowiem uwzględniać również indywidualne potrzeby osoby kierowanej, a zatem i jej poczucie bezpieczeństwa, które wiąże się m.in. z nastawieniem do danej placówki, jej personelu i może mieć związek z faktem wcześniejszego pobytu w konkretnej placówce. To zaś w pełni może uzasadniać zmianę decyzji i skierowanie zgodnie z wolą samego zainteresowanego do innego, nawet dalej położonego od dotychczasowego miejsca zamieszkania, domu pomocy społecznej, pod warunkiem, że zostały spełnione pozostałe przesłanki, łącznie interpretowane z przepisów art. 54 ust. 2 i 2a u.p.s. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 204/14, LEX nr 1539218; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 957/17, LEX nr 2445774).

Z powyższych powodów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 54 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.s. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na braku rozważenia przez organy możliwości wydania – zgodnie z przysługującą tym organom właściwością - decyzji kierującej K. P. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z. i nieprzeprowadzenie należytej oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 2 u.p.s., a w szczególności przesłanki dającej podstawę do umieszczenia małoletniego – w szczególnych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – w domu pomocy społecznej, w którym od lat już przebywa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C..

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w niniejszej sprawie (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności w toku ponownego rozpoznania sprawy ww. organy - mając na uwadze konieczność wydania zgodnie z przysługującą im właściwością rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania K. P. do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży – winny dokonać wszechstronnego rozpoznania niniejszej sprawy w oparciu o przesłanki określone w art. 54 ust. 2 u.p.s., kierując się przy jej rozpoznaniu przede wszystkim dobrem małoletniego pensjonariusza Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży Intelektualnie Niepełnosprawnej w Z., uzasadniającym możliwość nie kierowania go do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu zlokalizowanego na terenie gminy czy powiatu [...], tj. odstąpienia od konieczności jego przenoszenia do innej placówki lecz pozostawienia go w placówce, w której obecnie przebywa.