Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 175/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi H M i M M na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się bezczynności w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania aktu w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] solidarnie na rzecz skarżących H M i M M kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB) decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], powołując się o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej k.p.a.) nałożył na J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 90 dni licząc od dnia otrzymania w/w decyzji, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].

Rozpoznając odwołanie inwestora J. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...] WINB") decyzją z dnia [...]czerwca 2019 r., nr [...] z uchylił w całości ww. decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. orzekł: o nałożeniu na J. W. obowiązku sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2019 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K.-J., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzje wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

[...] WINB wyjaśnił, iż brak wskazania w podstawie prawnej art. 51 ust. 7 p.b. stanowiło uchybienie organu I instancji i zasadność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie [...] WINB w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż budowa budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] (poprzedni nr ew. [...]) została zrealizowana na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...]grudnia 1982 r., udzielającej J. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z rejestru decyzji wydanych w 1995 r. przez Urząd Gminy [...], wynika z kolei decyzja Nr [...] z dnia 20 lipca 1995 r., która przenosiła pozwolenie na budowę omawianego budynku na rzecz B i J W. Obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu 3 lutego 1999 r. Z planu realizacyjnego działek o nr ew. [...] położonych w [...] będącego załącznikiem do projektu budowlanego wynika, że sporny budynek mieszkalny został zaprojektowany w całości w granicach działki o nr ew. [...]. Ze szkicu inwentaryzacyjnego działek o nr ew. [...] (obecnie [...]) sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. D. wynika, że budynek został wybudowany z przekroczeniem granic sąsiedniej nieruchomości należącej do sąsiadów inwestora H. M. i M. m. na szerokości 0,44 m-0,62 m. Zatem zdaniem [...] WINB, z powyższych ustaleń wynika, że budynek mieszkalny inwestora został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i w takim kształcie został przyjęty do użytkowania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji. W sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego, PINB w [...] prawidłowo uznał, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. znak: [...]. W związku z powyższym zdaniem [...] WINB konieczne stało się przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego, w trybie art. 51 p.b. Przedłożenie przez inwestora do PINB w [...] projektu budowlanego zamiennego umożliwi ocenę prawidłowości wykonanych z odstępstwem robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami nadto umożliwi legalizację wykonanych samowolnie zmian. Natomiast niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie wystąpiły istotne odstępstwa, co skutkowało wdrożeniem procedury legalizacyjnej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (wybudowanie budynku z przekroczeniem granic nieruchomości należącej do małżonków M. na szerokości 0,44 m-0,62 m).

Po rozpoznaniu wniosku J. W. o wstrzymanie wykonania ww. decyzji [...] WINB z dnia 26 czerwca 2019 r., [...] WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji PINB.

J. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Sprawa została zarejestrowana pod sygn.. akt VII SA/Wa 1801/19. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji, a następnie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r. oddalił powyższą skargę J. W/.

Pismem z dnia [...]września J. W. zwrócił się do PINB z wnioskiem o wydłużenie terminu do złożenia projektu zamiennego budynku przynajmniej do dnia [...] grudnia 2019 r.

Przy piśmie z dnia [...]stycznia 2020 r. (wpłynęło do organu w dniu[...] stycznia 2020 r.) J. .i przedłożył projekt budowlany zamienny omawianego budynku.

H. M. i M. M. (dalej jako skarżący) w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. odnieśli się do ww. projektu budowlanego zamiennego.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] PINB w [...], powołując się na art. 35 ust. 3 związku z art. 51 ust. 4 p.b., nałożył na J. W. obowiązek usunięcia - w terminie 90 dni od daty doręczenia postanowienia – nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji dotyczącej zmian wynikających z wykonywanych robót budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w miejscowości Konstancin-Jeziorna. W obszernym uzasadnieniu wskazano na konieczność doprowadzenia dokumentacji do zgodności m.in. z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r, w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ustawą Prawo budowalne czy też rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowienie zostało doręczone w dniu 21 lipca 2020 r. pełnomocnikowi inwestora.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. zatytułowanym "Skarga na bezczynność" skarżący zawiadomili [...] WINB o "zatrzymaniu postępowania administracyjnego w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...].

Pismem z dnia[...] sierpnia 2020 r. [...], powołując się na art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k.p.a. zawiadomił skarżących, że ich skarga na bezczynność PINB w [...] w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] jest zasadna. [...] WINB wskazał, że PINB w [...] od dnia złożenia przez J. W. omawianego projektu budowlanego zamiennego (tj, od dnia 9 stycznia 2020 r.) do dnia 14 lipca 2020 r. (data wydania postanowienia nr 85/2020) nie podjął jakichkolwiek czynności z zakresu nadzoru budowlanego w tej sprawie. Bezczynność organu powiatowego trwała pół roku, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów procedury administracyjnej. [...] WINB zobowiązał PINB do podjęcia odpowiednich kroków zapobiegających występowaniu podobnych przypadków w przyszłości.

W dniu [...]sierpnia 2020 r. J. W. wypożyczył od PINB 4 egzemplarze projektu zamiennego celem wykonania ww. postanowienia PINB z dnia z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...].

J.W. pismem z dnia [...]października 2020 r. wystąpił z wnioskiem o zawieszenie omawianego postępowania do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid., o którą to zmianę inwestor wystąpił do Rady Miasta i Gminy [...]. PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną J. W. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1801/18, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn.. akt II OSK 3292/20 odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] WINB z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...].

PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] po rozpoznaniu kolejnego wniosku inwestora, odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, że fakt toczącego się przed Sądem rejonowym w [...] I Wydział Cywilny sygn.. akt IC 1899 postępowania z powództwa J. W. o wykup nieruchomości nie zawiesza biegu terminu w sprawie postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 p.b.

W dniu 20 kwietnia 2021 r. skarżący złożyli kolejne pismo zatytułowane "Skarga na bezczynność". [...] WINB uznał to pismo za zażalenie złożone w trybie art. 37 § 2 k.p.a. i postanowieniem z dnia [...]maja 2021 r. nr [...] uznał za zasadne zażalenie skarżących na bezczynność PINB w [...] w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] i wyznaczył PINB dodatkowy 30-dniowy termin liczony od dnia doręczenia postanowienia, na załatwienie sprawy.

PINB w [...] pismem z dnia [...] lipca 2021 r. zwrócił się do Starosty [...] o uchylenie w trybie art. 36a ust. 2 p.b. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1982 r., udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Natomiast pismem z dnia 29 lipca 2021 r. PINB zwrócił się do Starosty [...] o uchylenie w trybie art. 36a ust. 2 p.b. również decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr 1323/2012 zezwalającej na przebudowę budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] przy ul. [...] w [...].

Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr 1677, na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. uchylił decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1982 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. H. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, której przedmiotem uczynili bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. Wnieśli o wyznaczenie przez sąd 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania.

Skarżący podkreślili, że postanowieniem z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] stwierdził bezczynność PINB w [...] w przedmiotowej sprawie i wyznaczył dodatkowy 30 dniowy termin na załatwienia sprawy. Od dnia wydania wskazanego wyżej postanowienia upłynęło przeszło 2,5 miesiąca (83 dni) a PINB pozostaje nadal w bezczynności. Mimo upływu czasu PINB nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji. Materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy został już zebrany, co oznacza że nie ma przeszkód do wydania rozstrzygnięcia.

Skarżący podnieśli ponadto, że PINB decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nałożył na J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 90 projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Z akt sprawy wynika, że uczestnik mimo upływu zakreślonego mu terminu, przedmiotowego projektu nie przestawił. Wobec powyższego PINB winien wdrożyć procedurę opisaną w art. 51 ust. 3 p.b.

W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że nie może wydać decyzji w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] z uwagi na to iż, Starosta [...] uchylił tylko decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1982 r., natomiast nie uchylił decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] zezwalającej na przebudowę budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ww. nr [...], która również musi być wyeliminowana z obiegu prawnego przed wydaniem decyzji zna podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 p.b. Wydanie decyzji nakładającej projekt zamienny na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 powinno stanowić sygnał dla Starosty [...] o uchylenie również ww. decyzji. W związku z tym. iż Starosta [...] dnia dzisiejszego nie uchylił decyzji, skargę o bezczynność należy odrzucić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi H. M. i M. M. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]

Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Należy zauważyć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu. Bezczynność jest kategorią obiektywną, zachodzi zawsze wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania), lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedyne upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) a chwilą orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).

Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

W przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. orzekł: o nałożeniu na J. W. obowiązku sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2019 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. [...] WINB podkreślił, że w niniejszej sprawie wystąpiły istotne odstępstwa, co skutkowało wdrożeniem procedury legalizacyjnej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (wybudowanie budynku z przekroczeniem granic nieruchomości należącej do małżonków M. na szerokości 0,44 m - 0,62 m).

J. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. WSA w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...]stycznia 2020 r. sygn. akt oddalił powyższą skargę J. W.. Jednakże omawiana decyzja [...] WINB z dnia 26 czerwca 2019 r., nr [...] podlega wykonaniu, bowiem wstrzymania wykonania tej decyzji odmówił:

- [...] WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...],

- WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1801/19,

- NSA postanowieniem z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn.. akt II OSK 3292/20.

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. (wpłynęło do organu w dniu 9 stycznia 2020 r.) J. W. przedłożył projekt budowlany zamienny. Jednakże PINB postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] PINB, powołując się na art. 35 ust. 3 2 związku z art. 51 ust. 4 p.b. nałożył na J. W. obowiązek usunięcia - w terminie 90 dni od daty doręczenia postanowienia – nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji dotyczącej zmian wynikających z wykonywanych robót budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Postanowienie zostało doręczone w dniu 21 lipca 2020 r. pełnomocnikowi inwestora. Termin na usunięcie ww. nieprawidłowości upłynął w dniu 19 października 2020 r.

Podkreślić należy, że w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b., że jeżeli po upływie terminu wskazanego w decyzji I instancji organ I instancji stwierdzi wykonanie nałożonego obowiązku to, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 51 ust. 4), wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany (po wcześniejszej analizie dokumentacji projektowej w świetle art. 35 ust. 1 p.b.). Jednakże niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku (przez co rozumie się również przedłożenie projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania pozostające w sprzeczności z przepisami szczególnymi) skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w myśl art. 35 ust. 3 p.b. w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Z akt sprawy wynika, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, pomimo upływu ponad roku od wyekspirowania terminu na uzupełnienie przez inwestora nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji dotyczącej zmian wynikających z wykonywanych robót budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, PINB w [...] nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, czy to wynikającego z art. 51 ust. 4 czy też art. 51 ust. 5 p.b.

Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że przepisy prawa administracyjnego nie znają pojęcia "wyczekiwania" przez organ administracyjny na wydanie przez inny organ rozstrzygnięcia, które pozwoliłoby na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie przez organ "wyczekujący". Jeżeli w ocenie PINB wydanie przez niego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest uzależnione od uchylenia przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] (co organ sugeruje w odpowiedzi na skargę), to winien rozważyć ewentualne zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże wyraźnie podkreślić należy, że Sąd nie przesądza, czy takie zawieszenie jest zasadne, gdyż przekraczałoby to granice rozpoznania skargi w niniejszej sprawie

W ocenie Sądu, w świetle powyższego, stwierdzić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się bezczynności w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] (pkt I sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Ponadto zgodnie z art. 149 § 1a tej ustawy, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przystępując do oceny, czy bezczynność miała charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W omawianej sprawie w ocenie Sądu przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy jest znaczne i niezaprzeczalne. Jak już wyżej wskazano, organ do dnia wydania niniejszego wyroku, pomimo upływu ponad roku od wyekspirowania terminu na uzupełnienie przez inwestora nieprawidłowości w przedstawionej dokumentacji dotyczącej zmian wynikających z wykonywanych robót budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Podkreślić należy, że czynności zmierzające do załatwienia sprawy, jakie podejmował PINB, były wymuszone kolejnymi interwencjami organu wyższego stopnia.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd przyjął, iż stwierdzona bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Ponadto konieczne jest zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.) – pkt III sentencji wyroku.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, § 1a orzekł jak w pkt I, II, III sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).