Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 184/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1053/17 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1053/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 4 października 2017 r. K. K. wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku podniosła, że zwrot stypendium w kwocie 5.884,60 zł rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazała, że jako osoba młoda nie ma możliwości uregulowania jednorazowo takiej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami, albowiem jest to dla niej znaczny wydatek, przekraczający jej możliwości majątkowe i finansowe. Skarżąca wyjaśniła, że zarówno w dacie pobierania przedmiotowego stypendium, jak i aktualnie kwota kilku tysięcy złotych jest dla niej znacząca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, by konieczność zwrotu przez nią kwoty 5.884,60 zł może oznaczać wyrządzenie jej znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Poza ogólnym stwierdzeniem skarżącej, że byłby to dla niej ogromny wydatek, nie przedstawiła ona – na poparcie tej tezy – żadnej argumentacji. W szczególności nie ujawniła swej aktualnej sytuacji materialnej, dochodowej i majątkowej. Nie podała, czy aktualnie pracuje, jakie uzyskuje dochody, jakie ma ewentualnie oszczędności lub zobowiązania lub czy może pozostaje na czyimś utrzymaniu. Nie podała też, jakie ponosi koszty swego utrzymania. Skarżąca nie wyjaśniła też, dlaczego w jej przekonaniu wykonanie zaskarżonej mogło spowodować trudne do odwrócenia skutki.

W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie jest w stanie bez poniesienia znacznej szkody wykonać zaskarżonej decyzji, tj. zwrócić nienależnie pobrane stypendium w kwocie 5.884,60 zł. Sąd nie stwierdził też, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że nie jest ona w stanie jednorazowo uiścić ww. kwoty należy wskazać, że stosownie do treści art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.) Sąd wskazał, że może ona zwrócić się do starosty z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty, względnie o umorzenie nienależnie pobranego stypendium w całości albo w części.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. K., wskazując że zwrot świadczenia w kwocie 5.884,60 zł rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wnosząca zażalenie podkreśliła, że jako osoba młoda (w chwili obecnej mająca 24 lata), borykająca się z problemami zatrudnienia (w okresie od maja 2016 r. do sierpnia 2016 r. pozostawała bez pracy) powinna być postrzegana przez Sąd jako osoba, dla kogo jednorazowa zapłata kwoty 5.884,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami będzie rodziła ogromne trudności. Na obszarach wiejskich, z których pochodzi osiąganie wynagrodzenia na poziomie ww. kwoty jest praktycznie niemożliwe, stąd zawsze stanowi ono równowartość co najmniej dwóch pensji. Z tego też względu uważała, że Sądowi powyższe okoliczności będą powszechnie znane i nie ma potrzeby uprawdopodobniania, że jednorazowy zwrot tak dużej gotówki jest ciężarem, który ciężko jest ponieść bez uszczerbku dla własnej sytuacji finansowej.

Z tego też względu w uzupełnieniu wcześniejszych twierdzeń wskazała, że zarówno w dacie otrzymania stypendium stażowego, jak i w dniu złożenia zażalenia, kwota kilku tysięcy złotych jest dla niej bardzo dużą należnością, gdyż obecnie jest zatrudniona w Fabryce Mebli "[...]" na stanowisku pomocnik stolarza – tapicera. Nie ma żadnych większych oszczędności na koncie, żadnych nieruchomości czy bardziej cennych rzeczy nieruchomych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. i wynikającego z niego obowiązku strony przedstawienia okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącej. Nie zawierał on bowiem dostatecznego uzasadnienia wskazującego na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2017 r.

Mając jednak na uwadze treść zażalenia, a zwłaszcza podniesione w jego uzasadnieniu okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Kierując się zasadą szybkości postępowania określoną w art. 7 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zauważyć bowiem trzeba, że skarżąca jest osobą o niskich dochodach, nieposiadającą oszczędności, nieruchomości czy też cennych rzeczy ruchomych. Bez wątpienia konieczność uiszczenia kwoty 5.884,60 zł stanowić będzie obciążenie dla jej budżetu, które w sposób istotny wpłynie na jej sytuację majątkową. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wysokość kwoty zwrotu nienależnie pobranego stypendium, przyjąć należy, że wykazana przez skarżącą sytuacja majątkowa w dostateczny sposób uzasadnia możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej codziennej egzystencji. Podkreślić także należy, że art. 61 § 3 P.p.s.a. nie wymaga udowodnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania, a jedynie ich uprawdopodobnienia. W tej sytuacji przyjąć należało, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.