Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 534/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148, 149, 150
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek – sprawozdawca, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant: Anna Terlecka, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości na 2007 r.: oddala skargę


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. w W. (dalej: strona skarżąca, spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] stwierdzające, że odwołanie strony z dnia 23 listopada 2011 r. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2007 rok wniesione zostało z uchybieniem terminowi.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 3 lipca 2009r., w oparciu o art. 150 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 749, w skrócie: OP lub Ordynacja podatkowa), w trybie zastępczym, stronie skarżącej doręczono decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r.. w sprawie określenia podatku od nieruchomości. Zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki, doręczyciel urzędu wobec niemożności bezpośredniego doręczenia, w dniu 19 czerwca 2009r. pozostawił na drzwiach biura adresata zawiadomienie, że przesyłka została złożona na okres 14 dniu w Urzędzie Miasta W. i w tym samym dniu pozostawił ją w urzędzie. Następnie, wobec niepodjęcia przesyłki, doręczyciel w dniu 29 czerwca 2009r. pozostawił kolejne zawiadomienie na drzwiach biura strony, z informacją, że przesyłkę będzie można odebrać do dnia 3 lipca 2009r. Przesyłkę doręczono na adres siedziby strony w W., przy ul. [...].

W dniu 23 listopada 2011r. od ww. decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012r. Samorządowego Kolegium stwierdziło, że odwołanie strony wniesione zostało w uchybieniem terminowi, który upłynął w dniu 17 lipca 2009r., tj. po upływie 14 dni od doręczenia stronie skarżonej decyzji w trybie zastępczym, na adres siedziby strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium stwierdzającego uchybienie terminowi, zarzucając wadliwe doręczenie decyzji podatkowej.

W uzasadnieniu wskazano, że w okresie, kiedy zgodnie ze stanowiskiem organu nastąpiło doręczenie w trybie zastępczym, pod adresem strony ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, w godzinach od 09.00 do 16.00 było czynne biuro zarządu, a w godzinach 10.00.-18.00 był czynny prowadzony przez stronę sklep. Nie było więc, zdaniem strony, możliwe, żeby doręczyciel urzędu nie miał możliwości doręczenia przesyłki w trybie zwykłym. Wskazała również strona, że w przeszłości na adres strony urząd wielokrotnie bez przeszkód doręczał korespondencję oraz podniosła, że organowi znany był adres zamieszkania prezesa zarządu strony, gdzie również w przeszłości wielokrotnie kierowano do skarżącej korespondencję.

Podała także strona - powołując się na przesłane organowi zawiadomienie z dnia 23 grudnia 2009r. - że organowi znany był nowy adres, który spółka wskazała do korespondencji.

Skarżąca podniosła nadto, że przedstawiona jej do wglądu w siedzibie urzędu dokumentacja była w nieładzie i brak w niej było wówczas potwierdzeń odbioru decyzji, które zostały przesłane przez organ I instancji wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pracownik organu I instancji wyjaśnić miał stronie, że dokumenty te znajdują się w innych wydziałach. Nie przedłożył ich jednak do wglądu.

Strona zarzuciła nadto, że powszechnym sposobem dokumentowania pozostawienia zawiadomień na drzwiach adresatów jest fotografowanie takich zawiadomień. W przedmiotowej sprawie organ takiego dowodu doręczenia nie przedstawił. Strona zaprzeczyła, że jakiekolwiek zawiadomienia na drzwiach biura zostały dostrzeżone.

W odpowiedzi organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom podniesionym przez stronę skarżącą, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości. Organ podatkowy uznał, że decyzja wymiarowa została doręczona stronie prawidłowo w trybie art. 150 OP.

Wskazać należy, że doręczenie decyzji powinno nastąpić według zasad określonych w Ordynacji podatkowej. W literaturze i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna (Nowosielska Małgorzata, Pasternak Robert, Monitor Podatkowy 2000/6/25, artykuł, numer publikacji: 26057, Doręczenie w postępowaniu podatkowym; por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1094/04, LEX nr 222371 oraz z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1278/07, niepubl.). Tylko zatem prawidłowe doręczenie pism z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 144-154 OP, będzie skuteczne.

W myśl art. 144 OP organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego oraz w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji lub na wskazany adres poczty elektronicznej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 1, § 2 i § 3 OP). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 149 OP).

Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 OP w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 1a i § 2 OP).

Powyższy przepis umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub urzędzie gminy w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Taki tryb doręczenia - na zasadzie fikcji prawnej - jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skuteczność doręczenia zastępczego zależy zatem od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, które zostały określone w art. 150 OP.

Przyjęcie fikcji doręczenia pisma możliwe jest więc po uprzednim ustaleniu, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy adresat został niewątpliwie zawiadomiony w sposób określony w art. 150 § 2 OP. Ustalenie spełnienia tego warunku umożliwia przyjęcie, że adresat miał autentyczną okazję powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. W świetle powyższego, istotne jest zatem, czy pismo złożono na czas określony w powołanym przepisie w placówce pocztowej lub urzędzie gminy i czy dwukrotnie pozostawiono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienia (awizo) o miejscu złożenia pisma (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1962/06 LEX nr 301841; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 565/05, LEX nr 187585; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1094/04, LEX nr 222371).

W rozstrzyganej sprawie dla uznania, że decyzja podatkowa została skutecznie doręczona skarżącej w trybie art. 150 OP, konieczne było wykazanie przez organ podatkowy, że zawiadomiono skarżącą o nadejściu przesyłki w sposób niebudzący wątpliwości co do miejsca oraz terminu odbioru pisma.

Jak wynika z nadesłanych przez organ akt sprawy, wobec niezastania adresata, doręczyciel organu w dniu 19 czerwca 2012r. pozostawił na drzwiach biura skarżącej spółki zawiadomienie, że przesyłka została złożona w urzędzie gminy na okres 14 dni i w tym samym dniu pozostawił przesyłkę w urzędzie, a następnie wobec nieodebrania przesyłki w terminie 7 dni, w dniu 29 czerwca 2012r. ponownie zostawił w drzwiach siedziby spółki, pod adresem figurującym w Krajowym Rejestrze Sądowym (ul. [...] ), stosowne zawiadomienie. Zawiadomienie zawierało również informację, że przesyłka będzie przechowywana w urzędzie gminy do dnia 3 lipca 2009r. Świadczą o tym adnotacje na potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach administracyjnych. Uznać wobec powyższego, w ocenie Sądu, należy, że organ prawidłowo przyjął skutek doręczenia na dzień 3 lipca 2009r., tj. z upływem 14 dnia od złożenia przesyłki w urzędzie gminy i prawidłowo przyjął, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 17 lipca 2009r.

Wskazane okoliczności, potwierdzone dokumentami, nie zostały podważone przez stronę w toku postępowania. Domniemanie doręczenia pisma adresatowi, jako ustanowione przez ustawę, stanowi domniemanie prawne, podlegające wzruszeniu, jeśli adresat wywiedzie, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Nie jest jednak wystarczające samo zaprzeczenie strony, że nie powzięła wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10.11.2010r., I SA/Lu 348/10, opublikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA).

Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie, strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że doręczyciel organu nie wywiązał się ze swojego obowiązku, a dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń lub zawiadomienia po ich umieszczeniu zostały przez osoby trzecie usunięte. Z akt administracyjnych wynika, że na adres siedziby strony skarżącej, organ, w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, wielokrotnie skutecznie dostarczał korespondencję przez tego samego doręczyciela (B. G.). Osoba ta znała więc z pewnością adres siedziby strony i prawidłowo wywiązywała się ze swoich obowiązków. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki, której prawidłowość doręczenia strona kwestionuje, znajduje się wyraźna adnotacja, że zawiadomienia dwukrotnie pozostawiono na drzwiach biura siedziby strony. Zauważa również Sąd, że dla potwierdzenia czy też stwierdzenia skuteczności doręczenia nie jest wymagane udokumentowanie pozostawienia zawiadomienia poprzez zdjęcie (fotografię) pozostawionego pisma.

W przeszłości przesyłki w niniejszej sprawie doręczane były skutecznie, a strona wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu (świadczą o tym inne pisma doręczone przez organ w toku tego postępowania, na ten sam adres).

Wskazać także należy, że podniesiona przez stronę okoliczność, iż organowi znany był prywatny adres jej prezesa, w sytuacji, kiedy nie wskazała tego adresu jako właściwego do korespondencji - jest w sprawie bez znaczenia. Kwestię doręczenia korespondencji osobom prawnym reguluje art. 151 OP, który przesądza, że miejscem doręczenia pism jednostkom organizacyjnym i osobom prawnym jest lokal ich siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Doręczenie na prywatny adres prezesa spółki kierowanej do niej korespondencji, nie znajduje więc oparcia w przepisach prawa. Nie wynika również z przepisów, którą to kwestię podniosła w skardze strona, obowiązek dokumentowania pozostawienia zawiadomień na drzwiach adresatów przez fotografowanie takich zawiadomień. Oczywiście bez znaczenia jest także podniesiona przez skarżącą okoliczność, że organowi w dniu 23 grudnia 2009r. został wskazany inny adres do korespondencji. Organ wydał i doręczył decyzję, przed poinformowaniem go o nowym adresie do korespondencji.

Podobnie jako niemające wpływu na wynik sprawy ocenia Sąd podnoszone przez stronę okoliczności nieładu w aktach. Akta, którymi dysponuje Sąd nie zawierają braków i nie znajduje Sąd podstaw do podważenia ich wiarygodności.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości została skutecznie doręczona stronie skarżącej w trybie art. 150 OP we wskazanym wcześniej terminie. Zgodnie art. 223 § 2 pkt 1 OP odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Brak podważenia okoliczności, że nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji sprawia, że przyjąć należy, iż w rozstrzyganej sprawie rozpoczął bieg i upłynął termin przewidziany do wniesienia odwołania, przed dokonaniem tej czynności przez stronę. W konsekwencji nastąpiło również uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z tych względów uznać należy, że zaskarżona decyzja stwierdzająca wniesienie odwołania z uchybieniem terminowi - nie narusza prawa.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.