Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 894/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 28, art. 77, art. 138 par. 1 pkt 3, art. 156 par. 1 pkt 2, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant sekretarz sądowy Anna Tuczek – Podczaska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi L. B. i H. W. A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu nieruchomości za mienie opuszczone 1. oddala skargę H. W. A. N.; 2. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi L. B. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr [...]; LS


UZASADNIENIE

W dniu 27 sierpnia 2001r. H. W. i L. B. złożyły do Ministerstwa Gospodarki Departamentu Prawnego i Legislacji wniosek o stwierdzenie nieważności:

1. decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...] w sprawie uznania nieruchomości położonej Ł. przy ul. G. 56 za majątek opuszczony w rozumieniu przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946r.;

2. orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] ([...]) o przejęciu na własność Skarbu Państwa w/w nieruchomości.

We wniosku tym wnioskodawczynie domagały się także – zwrotu nieruchomości oraz wstrzymania sprzedaży lokali położonych na tejże nieruchomości.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów z dnia 2 sierpnia 2002r. wynika, iż właścicielem wchodzącej w skład nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 56 – działki nr [...] o pow. 0,0211 ha jest Gmina Miejska Ł., zaś poszczególnym osobom fizycznym przysługuje własnościowe prawa do lokali oraz odpowiadające im prawo użytkowania wieczystego o odpowiednich udziałach. Co działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,0690 ha wynika jedynie, iż jest ona własnością Gminy Miejskiej Ł.

Z pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia 9 października 2002r. wynika, że nieruchomość położna w Ł. przy ul. A 56, oznaczona jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 901 m2 uregulowana była w księdze wieczystej [...] hip. [...] i stanowiła własność M. vel. M. K. Aktem notarialnym z dnia 4 listopada 1946r. sporządzonym w L. miał on przekazać swoje prawa, tytuły i korzyści do tej nieruchomości swojemu bratu M. vel M. K. Z księgi wieczystej rep. hip. [...] hip. [...] odłączono do Kw [...] działkę pod budynkiem nr [...] i do Kw [...] działkę nr [...]. W zbiorze dokumentów tej księgi wieczystej miały też znajdować się wnioski o wpisy hipotek z lat pięćdziesiątych XX w. na A. W. Podstawą prawną wpisania Skarbu Państwa jako właściciela tej nieruchomości było orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...], [...] wydane na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. nr 11, poz. 37 ).

Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził na wniosek L. B. nieważność decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...], zaś decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję.

Wyrokiem z dnia 7 maja 2004r., sygn. akt IV SA 872/03 na skutek skargi Gminy Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż u jego podstaw legło stwierdzenie przez Sąd, że w/w decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1160/08.

Postanowieniem z dnia [...] Minister Infrastruktury przekazał wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] do rozpoznania zgodnie z właściwością SKO w Ł.

Decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...], nr [...] o uznaniu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 56 za mienie opuszczone. Organ ustalił, że H. W. jest córką właścicieli nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 56 – A. W. i J. W. Spadek po nich na podstawie testamentów z dnia 27 marca 1984r. nabyła w całości ich wnuczka L. P. (obecnie B., córka E. P.), co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], sygn. akt [...]. H. W. przysługuje jedynie roszczenie o zachowek, wobec nabycia całości spadku po tych osobach przez wnuczkę. W związku z tym organ administracji uznał, iż nie ma ona interesu prawnego, a zatem nie jest stroną postępowania administracyjnego legitymowaną do skutecznego domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Z akt sprawy wynika, że decyzję tę doręczono w trybie doręczenia przez "awizo" pełnomocnikowi skarżącej – adw. J. P.

Decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku L. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...], nr [...] o uznaniu nieruchomości położnej w Ł. przy ul. A 56 za mienie opuszczone została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówiło stwierdzenia jej nieważności z uwagi na to, że wywołała nieodwracalne skutki prawne. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 158 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust.1 i art. 15 dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. nr 13, poz. 87 ze zm.).

W uzasadnieniu tej decyzji SKO podniosło, że na mocy umowy sprzedaży z dnia 21 grudnia 1946r. A. W. i J. W. nabyli od M. K. własność nieruchomości położonej w Ł. (akt notarialny rep. nr [...]). Postanowieniem Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...], [...] przywrócono nabywcom posiadanie tej nieruchomości (pismo Zarządu Miejskiego w Ł. z dnia 15 listopada 1947r.). Właściciele nieruchomości zostali wprowadzeni w jej posiadanie (protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 29 grudnia 1947r.). W tej sytuacji organ administracji uznał, iż decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...], nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na sprzeczność z art. 1 ust. 1 dekretu, w myśl którego majątkiem opuszczonym jest majątek osób, które w związku z wojną utraciły jego posiadanie, a następnie go nie odzyskały. Organ administracji uznał, iż przepis ten odnosi się także do następców prawnych tych osób, w tym nabywców majątku. Pomimo istnienia podstawy do stwierdzenia nieważności w/w decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie można jednak stwierdzić jej nieważności. Decyzja ta wywołała bowiem nieodwracalne skutki prawne, gdyż "jak wynika ze znajdującego się w aktach wypisu z ewidencji gruntów oraz oświadczenia przedstawiciela Gminy Ł. zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w I instancji decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, nieruchomość przy ul. A 56 została oddana w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, a lokale mieszkalne zostały sprzedane". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez H. W. i L. B. We wniosku tym skarżące wniosły o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Zdaniem skarżących nie jest bowiem nieodwracalnym skutkiem prawnym tej decyzji oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobom trzecim i sprzedaż osobom trzecim znajdujących się na niej kilku lokali mieszkalnych. Ponadto zarzuciły one naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004r., sygn. akt IV 872/03 i NSA z dnia 6 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1160/08.

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 28, art. 127 § 3, art. 140, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 i art. 15 dekretu z dnia 8 marca 1945r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. nr 13, poz. 87 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekło:

1. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. B. o utrzymaniu w mocy ostatecznej decyzji SKO w Ł. z dnia [...], nr [...];

2. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. W. o umorzeniu postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na brak przymiotu strony;

W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji:

odnośnie rozstrzygnięcia wniosku H. W. powołał się na okoliczność wydania decyzji z dnia [...], nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] z uwagi na brak przymiotu strony. Decyzja ta stała się ostateczna na skutek nie złożenia w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, zdaniem organu, H. W. nie może skutecznie złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...], której nie była stroną. Organ podniósł także, iż nie ma interesu prawnego osoba, która nie została powołana do spadku, a przysługuje jej wyłącznie roszczenie o zachowek. Tego rodzaju uprawnienie nie wynika z norm materialnego prawa administracyjnego, lecz z przepisów spadkowych stanowiących część prawa cywilnego. Dlatego też nie można uznać, ze posiada ona interes prawny w sprawie, a zatem jest stroną postępowania administracyjnego. Konsekwencją tego jest konieczność umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy wszczętego wnioskiem H. W. z uwagi na brak przymiotu strony we wszczętym na wniosek L. B. postępowaniu nadzwyczajnym.

W zakresie wniosku L. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO podtrzymało swoje stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...], iż mimo istnienia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł., to jednak nie można stwierdzić jej nieważności z uwagi na to, że wywołała nieodwracalne skutki prawne. Powołało się przy tym ponownie na wypis z ewidencji gruntów oraz oświadczenia przedstawiciela Gminy Ł. zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w I instancji decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, iż nieruchomość przy ul. A 56 została oddana w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, a lokale mieszkalne zostały sprzedane. Za oczywiste uznało, że wskutek wydania weryfikowanej decyzji doszło do przejścia własności nieruchomości na własność Państwa (orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...], [...]), a następnie na własność Gminy Ł. Ta jako właściciel ustanowiła prawo użytkowania wieczystego i sprzedała prawo do lokali osobom fizycznym wymienionym w ewidencji gruntów, a tego skutku na drodze postępowania administracyjnego cofnąć się nie da. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. SKO zauważyło, iż zawarta w w/w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004r., sygn. akt IV SA 872/03 i NSA z dnia 6 listopada 2008r., I OSK 1160/08 ocena prawna i wskazania odnosiły się do kwestii właściwości organu, który winien był wnioski o stwierdzenie nieważności rozpoznać.

W skardze od tej decyzji L. B. i H. W. wniosły o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 28, art. 127 § 3, art. 140, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 i art. 15 dekretu z dnia 8 marca 1945r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez ich zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia [...]. To wykluczało możliwość zastosowania art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 k.p.a., które to przepisy, mają zastosowanie wyłącznie do przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a.

Skarżące podniosły również, iż w niniejszej sprawie organ administracji jednoznacznie stwierdził, że decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, która to przesłanka jest wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże w sytuacji zaistnienia w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. brak było podstaw do zastosowania art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 k.p.a. i w konsekwencji uznania, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, lecz z uwagi na nieodwracalne skutki nie można stwierdzić jej nieważności. Skarżące podniosły także, iż decyzja z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Ł. nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu stycznia 2010r. pełnomocnik skarżących, popierając skargę oświadczył nadto, iż w październiku 2009 roku zwrócił się do SKO o nadanie biegu wnioskowi obydwu skarżących z dnia 27 sierpnia 2001r. w zakresie żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...], [...]. SKO stwierdziło swą niewłaściwość i przekazało sprawę do rozpoznania Ministrowi Infrastruktury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), dalej powoływaną jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.

Kontroli sądu zostało poddane postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. prowadzone z wniosku L. B. i H. o stwierdzenie nieważności aktów wskazanych we wniosku z roku 2004. Zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] organy pominęły orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] ([...]) o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości wydane na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. nr 11, poz. 37). Jednak jak oświadczył na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010r. pełnomocnik skarżących, postępowaniu w sprawie tego orzeczenia nadano już bieg. Uznać zatem można, iż błąd organu – nierozpoznanie całości żądania – został w ten sposób naprawiony.

Wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji opiera się na zarzucie rażącego naruszenia praw przy wydawaniu decyzji . Organy zatem badały istnienie przesłanek pozytywnych i negatywnych wskazanych w art. 156 k.p.a. Także i w takim postępowaniu organ winien zbadać, czy żądanie stwierdzenia nieważności zgłasza osoba, której służy przymiot strony, a więc która ma interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Legitymację strony w niniejszym postępowaniu należy oceniać według treści art. 28 k.p.a., przy czym krąg podmiotów posiadających interes prawny w tej sprawie tworzyć będą podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, bądź te, które taki tytuł by posiadały, gdyby nie kwestionowana decyzja.

Z powyższych uwag wynika, że sytuacja prawna każdej ze skarżących jest odmienna. Trafne jest stanowisko SKO, iż H. W. nie przysługuje przymiot strony. Bezspornie H. W. nigdy nie była właścicielką nieruchomości przy ul. A 56, w przeciwieństwie do L. B. nie jest spadkobierczynią byłych właścicieli, nie wykazała tym samym interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postępowaniu. Z całą pewnością ewentualne roszczenie o zachowek nie przesądza o interesie prawnym w niniejszym postępowaniu. Te przesłanki legły u podstaw decyzji SKO z dnia [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania z jej wniosku. Wbrew twierdzeniom podnoszonym przez pełnomocnika skarżących w niniejszym postępowaniu decyzja ta jest decyzją ostateczną. Doręczono ją bowiem w dniu 27 maja 2009r. w trybie awizo. Postępowanie z wniosku H. W. zostało więc ostatecznie zakończone i w decyzji z dnia [...] organ trafnie rozstrzygnął jedynie wobec L. B., uznając, iż H. W. nie jest już stroną tego postępowania

Zasadnie w tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze z wniosku H. W. o ponowne rozpoznanie sprawy

Mając na uwadze powyższe, skargę H. W. należało oddalić na podstawę art. 151 p.p.s.a. jako pozbawioną podstaw prawnych.

Natomiast skarga L. B. podlega uwzględnieniu. Niesporne w rozpatrywanej sprawie jest, że decyzja z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Ustalenia faktyczne SKO znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Wynika z nich niezbicie, że sporna nieruchomość nie była nieruchomością opuszczoną w rozumieniu przepisów dekretu, na co wskazuje chociażby przejęcie jej przez właścicieli w 1947r. i objęcie w posiadanie. Doszło zatem do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji zaskarżonej w trybie nadzwyczajnym, zatem spełniona została przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sporne jest natomiast, czy zaistniała przesłanka negatywna, o której stanowi przepis art.156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Organ wskazał, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne – osoby trzecie nabyły od Gminy Miasto Ł. własność lokali znajdujących się na tej nieruchomości i są użytkownikami wieczystymi odpowiadających powierzchni tych lokali części tej nieruchomości. Z uzasadnień decyzji SKO wynika, iż dokonując tego ustalenia oparło się ono na wypisie z ewidencji gruntów i budynków oraz twierdzeniu zawartym we wniosku o ponownym rozpatrzenie sprawy złożonym przez Gminę Ł. w toku postępowania przed Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia 9 października 2002r. wynika przede wszystkim, że nieruchomość przy ul. A 56 została podzielona na dwie działki gruntu: nr [...] znajdującą się pod budynkiem o pow. 211 m2 i nr [...] niezabudowaną o powierzchni 690 m2. Działki te stanowią własność Gminy Miasto Ł. Istotnie z wypisu wynika, że na działce zabudowanej budynkiem wyodrębniono lokale stanowiące własność osób trzecich i jest ona obciążana przysługującym im prawem użytkowania wieczystego, lecz nie wiadomo, bo organ zaniechał tych ustaleń, czy wszystkie lokale znajdujące się w tym budynku zostały sprzedane przez Gminę Miasto Ł. osobom trzecim, zaś we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 18 grudnia 1953r. z dnia 27 sierpnia 2001r. skarżące domagały się wstrzymania sprzedaży znajdujących się tam lokali mieszkalnych. Wobec takiego żądania ustalenie, kiedy doszło do sprzedaży lokali może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ponadto skoro niezabudowana działka nr [...] stanowi własność Gminy Miasto Ł., a w stosunku do zabudowanej działki nie wiadomo, czy Gmina Miasto Ł. wyzbyła się całkowicie własności znajdujących się w tym budynku lokali mieszkalnych (sprzedała je osobom trzecim), to za przedwczesną należy uznać odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] oraz poprzestanie na stwierdzeniu, że została ona wydana z naruszeniem prawa. SKO należy więc zarzucić niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, 77 k.p.a.), w szczególności stanu prawnego nieruchomości i przedwczesne stwierdzenie, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Ponadto z pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia 9 października 2002r. wynika, iż na podstawie badania zbioru dokumentów do księgi wieczystej tej nieruchomości ustalono, że podstawą wpisu jako jej właściciela Skarbu Państwa była nie decyzja z dnia [...], lecz orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...]. Okoliczność ta również świadczy o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy przez organ administracji, w szczególności kwestii wzajemnych relacji tych dwóch rozstrzygnięć, a w konsekwencji tego, czy zaistniały w stosunku do całej nieruchomości nieodwracalne skutki prawne decyzji z dnia [...] stające na przeszkodzie stwierdzeniu jej nieważności. Dopiero wyczerpujące ustalenie powyższych okoliczności winno stanowić podstawę do rozstrzygnięcia o zasadności żądania L. B. Należy przy tym uwzględnić, że jako kryterium nieodwracalnego skutku prawnego decyzji o przejęciu nieruchomości, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. nie można przyjmować istnienia możliwości rozporządzania nieruchomością, zaś stwierdzenie nieważności decyzji przejmującej własność nie musi oznaczać odzyskania własności przez poprzedniego właściciela. Przy ocenie ujemnej przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a., nie chodzi o "odwracalność" skutków prawnych w ogóle, lecz o odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności (tak NSA w wyroku z dnia 8 marca 2006r. w sprawie OSK 1773/04). W wyroku z 8 sierpnia 2005r. Naczelny Sąd Administracyjny również orzekł, iż przy ocenie czy określona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie powinno brać się pod uwagę późniejszych zdarzeń, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Jedynie wówczas, gdy brak jest przepisów dających organowi podstawę prawną do zniweczenia skutków wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością, można stwierdzić, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. W wyroku z dnia 5 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie IV SA/Wa 431/07 stwierdził z kolei, że nieodwracalne skutki prawne przy ocenie legalności decyzji administracyjnej w trybie postępowania administracyjnego określonego w art. 156 i nast. k.p.a. wiążą się właśnie z tym, czy istnieje prawna możliwość aby w trybie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego można było poddać ocenie legalności lub skuteczności czynność zbycia nieruchomości, jeżeli takie zbycie nastąpiło po wydaniu decyzji przejmującej nieruchomość lub potwierdzającej przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa. W przypadku bowiem, gdy zbycie nieruchomości poprzedzone zostało aktem administracyjnym, z którego następnie wynika dokonanie zbycia w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta nie pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości, i wtedy nie stanowi ona nieodwracalnego skutku prawnego ocenianej decyzji o przejęciu tej nieruchomości. Jeżeli natomiast zbycie nieruchomości nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości w taki sposób, iż nie można tej czynności, a także jej skutków, oceniać w trybie administracyjnym.

Organ winien zatem w sposób wyczerpujący uzupełnić postępowanie wyjaśniające w zakresie określonym wyżej i rozważyć ponownie, czy w sprawie rzeczywiście zachodzą przesłanki do stwierdzenia, ze decyzja wydana na mocy dekretu o majątkach opuszczonych przyniosła nieodwracalne skutki prawne.

Z uwagi na powyższe, rozpoznając skargę L. B. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 200, 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).