Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1035/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany trybu odbywania studiów oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1035/04

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Rektor Uniwersytetu [...] po rozpatrzeniu odwołania Z.S. od decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o oddaleniu wniosku z dnia 16 listopada 2003 r. w sprawie wyrażenia zgody na zmianę trybu odbywania studiów [...] z wieczorowego na dzienny, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że podane przez skarżącego zarzuty przeciwko decyzji jednoznacznie świadczą o niezadowoleniu z rozstrzygnięcia, natomiast nie dają się one zakwalifikować do żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 kpa.

Odnosząc się do zarzutu odwołania o braku uzasadnienia prawnego decyzji, organ wskazał na pkt 4 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz akapit pkt 6 tego uzasadnienia, które objaśniają znaczenie przepisów powołanych w rozstrzygnięciu. Organ wskazał, że powołana w decyzji Dziekana Wydziału uchwała Rady Wydziału z dnia [...] listopada 1995 r. jest źródłem prawa mającym zastosowanie w sprawie.

Poza tym organ podniósł, że w decyzji wskazano, jakie przepisy mają zastosowanie, podano ich interpretację, a przypadku uchwały Rady Wydziału, przytoczono jej treść. Nie przytoczono jedynie treści § 27 Regulaminu Studiów z uwagi na to, że z treści wniosku wynika, że jest ona wnioskodawcy znana.

Organ wskazał, że uchwała Rady Wydziału z dnia [...] listopada 1995 r. wyznacza przesłanki i tryb stosowania § 27 Regulaminu Studiów. Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania organ podniósł, że okoliczność rozpoczęcia przez wnioskodawcę studiów w trybie dziennym w 1979 r. nie ma znaczenia w sprawie wobec faktu skreślenia wnioskodawcy z listy studentów w 1985 r., jak również nie ma to wpływu na ocenę zasadności żądania wniosku.

Organ podniósł, że również bezprzedmiotowe dla tej oceny jest postępowanie w sprawie opłaty za studia.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożył Z.S.. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, m.in., że powoływana w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej i drugiej instancji uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 1995 r., według informacji uzyskanej przez niego w sekretariacie Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...], w ogóle nie istnieje.

Podniósł, że skutkiem tego braku jest niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia stanowi rażące naruszenie prawa, a organy obydwu instancji powołując się w decyzji na nie istniejącą uchwałę Rady Wydziału przekroczyły swoje uprawnienia. Skarżący podkreślił, że obowiązkiem organu jest powołać zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne swojej decyzji, jak i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Skarżący podniósł, że bezzasadnie organ uznał za bezprzedmiotowe poruszone w odwołaniu kwestie rozpoczęcia studiów przez skarżącego, statusu studenta, dyskryminacji studentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm) nie regulują kwestii zmiany trybu odbywania studiów. Możliwość taka wynika z § 27 ust. 1 lit. b) Regulaminu Studiów w Uniwersytecie [...], wydanym na podstawie art. 143 ustawy. Regulamin Studiów stanowi, iż dziekan wydziału może wyrazić zgodę na zmianę trybu odbywania studiów na danym kierunku. Jest to więc czynność uznaniowa dziekana w toku studiów, która nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja administracyjna to władcza i jednostronna czynność organu administracji publicznej, skierowana do oznaczonego indywidualnie adresata, gdzie podstawę rozstrzygnięcia stanowi powszechnie obowiązujący przepis prawa. Regulamin Studiów w Uniwersytecie [...] jest natomiast wewnętrznym aktem władztwa zakładowego.

Organ podniósł, że rozstrzygnięcie przez dziekana wniosku studenta odmawiające zgody na zmianę trybu odbywania studiów, jest jedną ze spraw dotyczących "toku studiów", które nie wymagają od dziekana działania w drodze wydawania decyzji administracyjnej.

Organ podkreślił, że powinien istnieć przepis prawa materialnego, który przewiduje powinność działania organu administracji w drodze wydania decyzji administracyjnej. Decyzja wydana w sytuacji, gdy żaden z przepisów prawa nie upoważnia organu do działania w tym trybie, jako wydana bez podstawy prawnej, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Przepisy prawa materialnego nie wymagały od dziekana i rektora działania w trybie wydania decyzji administracyjnej, a forma i pouczenie w rozstrzygnięciu było błędne. Tym samym skarga do sądu jest niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi. Sądowa kontrola jest więc ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Z powyższych względów sąd administracyjny nie mógł rozpatrzyć żądania skarżącego o przyznanie mu odszkodowania z tytułu poniesionych - w ocenie skarżącego - strat moralnych powstałych wskutek wydania decyzji odmownej jak również nakazać Uczelni zmianę trybu odbywania studiów przez skarżącego.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że uznaniowa decyzja nr [...] rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2004 r. nie narusza prawa.

Wbrew twierdzeniu skarżącego - zaskarżona decyzja spełnia w podstawowym zakresie wymagania art. 107 § 1 i § 3 kpa. Zwiera bowiem oznaczenia organu, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej do jej wydania, jak również zawiera pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu.

Sąd nie dopatrzył się dowolności działania organów Uczelni, odejścia od zasady prawdy obiektywnej. W zaskarżonej decyzji wskazane zostały przyczyny, z powodu których organy Uczelni nie wyraziły zgody na zmianę trybu odbywania studiów.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd miał na względzie treść art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), z którego wynika, że do decyzji podjętych przez organ Uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto w orzecznictwie i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że z uwagi na autonomię uczelni wyższych, decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Ponadto nakaz odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć w ten sposób, że użytkownikowi zakładu, jakim jest uczelnia, zapewnia się niezbędne gwarancie procesowe przysługujące w postępowaniu administracyjnym. Skarżący w pełni skorzystał z tych gwarancji, np. z prawa odwołania i prawa do sądu administracyjnego.

Dokonując analizy tego zagadnienia sąd uwzględnił wywody Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku sygn. SK 19/98 z listopada 2000 r. (OTK nr 7, poz. 258) oraz podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku I SA 106/02 z dnia 25 czerwca 2002 r., że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić minimum procedury, niezbędne do załatwienia spraw i zachowania proceduralnych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej.

W toku postępowania sądowego skarżący przyznał, że udostępniona mu została uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] cytowana na stronie 2 w pkt 4 decyzji organu pierwszej instancji.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że uchwała Rady Wydziału nie jest źródłem prawa zakładowego publicznego.

Należy podkreślić, że stosownie do art. 54 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym uchwały rady wydziału są wiążące dla dziekana. Uchwały te wydawane są wprost na podstawie ustawy i odnoszą się do społeczności studenckiej (użytkowników zakładu) mając cechy aktu normatywnego z uwagi na swój ogólny i abstrakcyjny charakter.

Zarzuty skargi odnoszące się do relacji pomiędzy uchwałami Senatu i Rady Wydziału należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż zaskarżona decyzja nie powołuje się na uchwałę Senatu.

Sprawy zmiany trybu studiów należą do właściwości dziekana na podstawie § 27 regulaminu studiów w Uniwersytecie [...]. Regulamin ten został wydany na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 143 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowi, że prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin.

Z przyczyn wyżej omówionych sąd uznał za wadliwe stanowisko pełnomocnika organu, przedstawione w odpowiedzi na skargę, że zaskarżona decyzja nie jest aktem władztwa zakładowego. Przedmiotem bowiem rozstrzygnięcia tej decyzji jest przekształcenie stosunku zakładowego, a więc wymaga rozpatrzenia sprawy w drodze decyzji.

Sąd nie dopatrzył się przekroczenia zakresu kompetencji przez organy Uczelni.

Konieczne jest ponadto podkreślenie, że zmiana trybu studiowania nie jest prawem podmiotowym studenta, bowiem prawo to nie jest zagwarantowane ustawowo. Zmiana, jakiej domagał się skarżący łączy się z zagadnieniami: gospodarki finansowej, kadrowymi i organizacyjnymi Uczelni. Może dotykać praw innych osób do bezpłatnego kształcenia.

Winny więc zaistnieć szczególne okoliczności uzasadniające zmianę trybu wieczorowego na stacjonarny. Organ takich szczególnych okoliczności nie dopatrzył się w stosunku do skarżącego.

Sąd nie znalazł podstaw prawnych do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w wyroku.