Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 17/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r.,

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 130a pkt 10 h ustawy z dnia 21 marca 1985 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 260), art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018), art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) oraz § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2011 r., Nr 46, poz. 23) – uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Starosta postanowieniem z dnia [...] r.,

nr [...] wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpoznaniu wniosku M. P. z dnia [...]r. w sprawie wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów, w tym kosztów usunięcia z drogi, orzekł o przyznaniu M. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Usługowy Zakład Mechaniki Pojazdowej, wynagrodzenie w łącznej kwocie[...] zł, w tym: [...] zł za holowanie i [...] zł za przechowywanie, za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do upływu 6-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 zmienionej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Rozstrzygnięcie dotyczyło następujących pojazdów:

1. motorower [...] bez nr rej. - za okres od [...]

2. samochód [...], nr rej. [...];

3. samochód [...], nr rej. [...]

4. samochód [...], nr rej. [...]

5. motorower [...]nr rej. [...]

6. motorower [...] nr rej. [...]

7. samochód [...], nr rej. [...]

8. samochód [...], nr rej. [...]

9. samochód [...], nr rej. [...]

10. samochód [...] nr rej. [...]

11. samochód [...]nr rej. [...]

12. samochód [...], nr rej. [...]

13. samochód [...], nr rej. [...]

W punkcie 2 postanowienia Starosta odmówił zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, ponad kwotę orzeczoną w punkcie 1.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w dniu 24 czerwca 2013 r. M. P. złożył żądanie przyznania wynagrodzenia w kwocie [...]zł tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru [...] pojazdów [...] samochodów osobowych i [...] motorowerów), w tym kosztów usunięcia z drogi, za okres od dnia ich usunięcia z drogi do upływu 6-miesięcznego terminu przechowywania, tj. terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 zmienionej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Do wyliczenia należności wnioskodawca przyjął kwotę brutto [...] zł za jednorazową usługę holowania wraz z załadunkiem i wyładunkiem pojazdu oraz stawki[...] zł za jedną dobę przechowywania motoroweru i [...] zł za jedną dobę przechowywania samochodu osobowego, które to stawki wynikają z postanowień SKO z dnia [...] r. i z dnia [...] r.

Organ I instancji przyjął za zasadną zaproponowaną przez M. P. kwotę [...] zł za jednorazową usługę holowania pojazdu, a także stawkę [...] zł za jedną dobę przechowywania motoroweru. Natomiast stawkę zaproponowaną

w wysokości [...] zł za jedną dobę przechowywania samochodu osobowego, organ

I instancji uznał za zawyżoną i za podstawę obliczenia wynagrodzenia dla tych samochodów przyjął stawkę [...] zł brutto/doba.

Zażaleniem z dnia [...] r. M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wydanie orzeczenia przyznającego mu wynagrodzenie w kwocie [...] zł (brutto) oraz przyznanie odsetek ustawowych za zwłokę od [...] r. do dnia zapłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 oraz art. 144 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a pkt 10h ustawy z dnia 21 marca 1985 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 152, poz. 1018), uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że kwestia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów pozostaje wyłącznie domeną ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), jak też dalsze zmiany wprowadzone do dnia złożenia wniosku. Powołując się na dokonane zmiany ustawy oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, przy uwzględnieniu nadto przepisu art. 13 ustawy zmieniającej, za uprawnione uznało Kolegium przyjęcie, że w odniesieniu do postępowania wszczętego w obecnym stanie prawnym kwestia zapłaty kosztów, o jakich mowa w art. 130a pkt 10h podlega wyłącznej regulacji tego przepisu. W ocenie Kolegium, znowelizowane przepisy w sposób wyczerpujący uregulowały kwestię ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążając obowiązkiem ich poniesienia osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia powołał przepis

art. 130a pkt 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże podstawa ta nie uprawnia do powiązania żądania przyznania wnioskowanych kosztów z trybem opartym na przepisach art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011r. Nr 46, poz. 1137). Poszukiwanie innych dróg zapłaty kosztów na rzecz prowadzącego parking nie może być czynione na gruncie prawa administracyjnego. Ewentualna niewłaściwa praktyka organów w tym względzie nie może tworzyć prawa. Ustawodawca wskazał beneficjenta opłat, podmiot zobowiązany do uiszczenia opłat, stąd konsekwentnie pominął, jako uprawnionego do uzyskania kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10 prowadzącego parking strzeżony, kwestię sposobu ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów przez prowadzącego parking, uznając, że wyłącznie uprawnionym do ich uzyskania jest powiat, a ten realizując nałożone zadania publicznoprawne zobowiązany jest zapewnić wykonanie obowiązków z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, płacąc za to określoną w umowie z wyznaczonym podmiotem cenę usługi.

Z tych to powodów Kolegium uznało, że podmiotowi prowadzącemu parking

strzeżony, za usługę usunięcia pojazdu i przechowywania na parkingu strzeżonym należy się wynagrodzenie ustalone ze starostą w ramach nawiązania stosunku wyznaczenia podmiotu, a spory w tym względzie winien rozstrzygać sąd cywilny.

Pismem z dnia [...] r. M. P. złożył skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 368/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wskutek rozpoznania skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia

[...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd podzielił stanowisko organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw przyznania skarżącemu kosztów objętych unormowaniem art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym w trybie przewidzianym w art. 102 § 2 ustawy z dnia

17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 t.j.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46,

poz. 1137) oraz art. 130 a ust. 10f ustawy. W ocenie Sądu, znowelizowane przepisy

w sposób wyczerpujący uregulowały kwestię ponoszenia kosztów związanych

z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążając obowiązkiem ich poniesienia osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d

i 10, co wynika z treści art. 130a ust. 10h.

Uznając za słuszne - co do zasady - stanowisko organu II instancji w aspekcie formy i zakresu realizacji uprawnienia prowadzącego parking strzeżony do zapłaty kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na tymże parkingu, Sąd stwierdził jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do przepisu przejściowego (art. 13 ustawy zmieniającej) i nie wyraziły stanowiska odnośnie jego zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy, a przynajmniej nie dały temu wyrazu w uzasadnieniach ocenianych przez Sąd postanowień.

Zdaniem Sądu, żaden z organów orzekających nie zwrócił uwagi, że - jak wynika z dokumentów zebranych w aktach sprawy - w stosunku do 8 spośród 13 pojazdów, których dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] r., (tj. motorower [...], samochód [...], motorower [...], samochód [...] oraz samochód [...]) 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] r., czyli do dnia wejścia w życie ustawy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest stwierdzenie, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania ww. pojazdów, które powstały po upływie 6 miesięcy od ich usunięcia do dnia wejścia w życie ustawy.

Z powyższych względów Sąd uznał za uzasadniony zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, świadczącego o naruszeniu podstawowych zasad procedury administracyjnej, określonych w art. art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a

pkt 10h ustawy z dnia 21 marca 1985 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 260), art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji

w całości.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że przepis art. 13 ustawy zmieniającej stanowi doprecyzowanie reguły z art. 130a pkt 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zakresie li tylko obciążenia kosztami usuwania i przechowywania pojazdów ich właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu,

w uwzględnieniu faktu przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Zdaniem Kolegium zestawienie powyższych przepisów pozwala na wniosek

o objęciu nową regulacją zdarzeń prawnych mających początek przed wejściem w życie przepisów nowelizujących, których skutki nastąpiły w czasie obowiązywania nowych przepisów, a podstaw ku temu upatruje Kolegium "w uwzględnieniu w przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów powstałych od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, przy nadto doprecyzowaniu art. 13 ustawy zmieniającej podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu w okresie wskazanym tym przepisem, kończącym się dniem wejścia w życie (4 września 2010 r.) znowelizowanych przepisów, a zatem sięgającym do okresu poprzedzającego wejście w życie analizowanego przepisu art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym".

W ocenie Kolegium norma kompetencyjna, z której wynika upoważnienie dla starosty do orzekania w drodze decyzji o kosztach usunięcia, przechowywania, nadto kosztach oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania zawarta w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym obejmuje również zakres przepisu art. 13 ustawy zmieniającej, który w sposób odrębny nie ustanawia normy kompetencyjnej, a wyłącznie wskazuje na podmiot, który w oznaczonym przepisem okresie i przy ziszczeniu się określonych tymże przesłanek ponosi odnośne koszty. Tym podmiotem jest Skarb Państwa. O kosztach usuwania i przechowywania pojazdów w ich całokształcie rozstrzyga przepis art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, z tym to przepisem należy powiązać art. 13 ustawy zmieniającej, albowiem stanowi doń dopowiedzenie w zakresie podmiotu zobowiązanego do poniesienia tych kosztów. Z analizowanego przepisu wynika także tryb i właściwość organu do orzekania o tych kosztach. Ustawodawca wprost wyznaczył, jako uprawnionego do wydania decyzji starostę. Koszty, o jakich mowa w art. 13 ustawy zmieniającej należne są powiatowi (art. 130 ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym) i nie mają powiązania z odrębnymi kosztami wynikającymi ze stosunku powstałego pomiędzy prowadzącym parking strzeżony, a (starostą) powiatem.

W ocenie Kolegium przepis art. 13 ustawy zmieniającej nie wpływa na sytuację prawną prowadzącego parking strzeżony, w odniesieniu do kosztów przechowywania pojazdów w okresie wskazanym w powołanym przepisie, dlatego też Kolegium nie uznało za zasadne rozstrzygnięcie o tych kosztach w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

M. P. zaskarżył w całości powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez błędną ich wykładnię.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi II instancji celem wydania rozstrzygnięcia w trybie drugoinstancyjnym.

W uzasadnieniu wskazał, że był wyznaczony do prowadzenia parkingu strzeżonego i usuwania pojazdów w trybie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. "Zatem, to stosunek administracyjny, a nie cywilny łączył skarżącego - dotyczy wykonywania czynności w trybie art. 130a wspomnianej ustawy - również za sporny okres 6 miesięcy od [...] r. do dnia wejścia ustawy nowelizującej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Sz 209/15) uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w rozpatrywanej sprawie, w związku z wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 368/14, Sąd zobowiązany był wziąć również pod uwagę przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.". W wymienionym wyroku Sąd wskazał, że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie odniósł się do przepisu art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i nie wyraził stanowiska odnośnie jego zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy. W takiej sytuacji, ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium ustosunkowało się do tej kwestii i uznało, że przepis art. 13 ustawy zmieniającej nie wpływa na sytuację prawną prowadzącego parking strzeżony, w odniesieniu do kosztów przechowywania pojazdów w okresie wskazanym w tym przepisie.

Sąd wyjaśnił, że niezależnie od powyższego podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie, które przepisy obecnie mogą stanowić podstawę orzekania o kosztach związanych z usunięciem pojazdu z drogi i z dozorem nad pojazdem, w sytuacji gdy zdarzenia te miały miejsce przed wejściem w życie zmiany ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. przed dniem 4 września 2010 r., oraz czy dla orzekania o tych kosztach właściwa jest droga postępowania cywilnego, czy też droga postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko Kolegium nie zasługuje na aprobatę. Analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzi do odmiennego wniosku, tj. na administracyjnoprawny charakter sprawy.

Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, a w szczególności do uchwały NSA z dnia 20 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 1/10 oraz postanowienia SN z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt II CSK 284/08, Sąd wskazał, że z obu tych orzeczeń wynika, iż celem regulacji zawartej w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest szeroko pojęta ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, co jest wykonywaniem zadania publicznego i w efekcie powoduje, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz powiatu, jest stosunkiem administracyjnym. Nie ma także racjonalnych podstaw do tego by ten stosunek, powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu, a tym samym możliwość otrzymania zapłaty za świadczone usługi, różnie kwalifikować w zależności od tego, czy właściciel odbierze pojazd lub czy da się ustalić jego tożsamość.

Zdaniem Sądu, to na Staroście , zważywszy na ustawowe kompetencje przyznane temu organowi ustawą zmieniającą ustawę – Prawo o ruchu drogowym (z 22 lipca 2010 r.), spoczywa obowiązek rozliczenia należności przysługującej podmiotowi wyznaczonemu do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z drogi. Przepis art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym przed zmianą nie zawierał norm, które określały prawa i obowiązki w zakresie wynagradzania jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów i prowadzenia dla nich parkingu. Również obowiązujące brzmienie art. 130a, chociaż wskazuje na starostę jako podmiot zobowiązany, nie określa sposobu obliczenia tego wynagrodzenia.

Ze względu na zmianę ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. właściwości organu orzekającego w sprawie zapłaty wynagrodzenia i zwrotu wydatków z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi, nie jest właściwe rozstrzyganie tych kwestii na podstawie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Kompletną i wystarczająca podstawę do prowadzenia postępowania pomiędzy starostą i podmiotem świadczącym usługi w zakresie usuwania pojazdów i ich parkowania, stanowi przepis art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Sąd podkreślił, że - wbrew wywodom Kolegium - nie budzi wątpliwości administracyjnoprawny charakter stosunku łączącego starostę z podmiotem prowadzącym z jego wskazania parking strzeżony i obowiązanym do przechowywania pojazdów do czasu uiszczenia opłaty za usunięcie i parkowanie, sprzedaży lub zniszczenia. W odróżnieniu od stosunków cywilnoprawnych, dla których charakterystyczna jest zasada równości, zważywszy na jednoznaczne podporządkowanie prowadzącego parking organowi powiatu, ten brak równości wprost wskazuje, na administracyjnoprawny charakter stosunku łączący strony.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po ponownej analizie stanu faktycznego

i prawnego rozpoznawanej sprawy - uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty z dnia 25 października 2013 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2015 r. wskazał na brak podstaw do rozstrzygania kwestii zapłaty wynagrodzenia i zwrotu wydatków z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Jako kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia postępowania pomiędzy starostą i podmiotem świadczącym usługi w zakresie usuwania pojazdów i ich parkowania wskazał Sąd przepis art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego, legalność rozpatrzenia niniejszego zażalenia w trybie powołanego w podstawie prawnej postanowienia przepisu prawa nie podlega ponownemu osądowi, w sytuacji niezmienionego stanu prawnego obowiązującego

w chwili orzekania w relacji do ocenionego przez Sąd. Ten stan rzeczy wiąże organy obu instancji z chwilą uprawomocnienia się wskazanego wyroku, skutkując koniecznością rozpoznania wniosku M. P. we wskazanym przez Sąd trybie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kolegium uznało, że wobec braku podstaw do orzekania na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w rozpatrywanym stanie faktycznym, konieczne jest umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego

w zakwestionowanym trybie. Organ odwoławczy wskazał, że powinnością organu

I instancji będzie rozpatrzenie wniosku M. P. z dnia 24 czerwca 2013 r.

w sprawie wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów, w tym kosztów usunięcia z drogi, jak należy domniemywać z treści cytowanego wyroku, na podstawie art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, M. P. wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów, w tym kosztów usunięcia z drogi lub

o przekazanie sprawy organowi I instancji celem wydania decyzji przyznającej skarżącemu wspomniane wynagrodzenie.

Zdaniem skarżącego Kolegium mogło wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, ewentualnie jeżeli "nie mogło sobie poradzić", miało też możliwość przekazania sprawy organowi I instancji celem wydania decyzji przyznającej wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów w trybie art. 104 K.p.a. i art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący podkreślił, że jego wniosek z dnia [...] r. jest wciąż aktualny.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz.270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 tej ustawy, sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie prawidłowość rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego – uchylających w całości postanowienie Starosty Ł. z dnia [...]r., (przyznające M. P. kwotę [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdów wymienionych w tym postanowieniu) oraz umarzających postępowanie organu

I instancji w całości – dwukrotnie już była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Wyrokami z dnia 7 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Sz 368/14) oraz z dnia 21 maja 2015 r. (sygn. akt II SZ/Sz 209/15) Sąd ten uchylał zaskarżone postanowienia (z dnia 17 marca 2014 r. oraz z dnia 15 grudnia 2014 r.), wskazując na naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W ostatnim z wymienionych wyroków Sąd jednoznacznie wskazał, że – wbrew poglądom Kolegium – to na Staroście, zważywszy na ustawowe kompetencje przyznane temu organowi ustawą zmieniającą ustawę – Prawo o ruchu drogowym (z 22 lipca 2010 r.), spoczywa obowiązek rozliczenia należności przysługującej podmiotowi wyznaczonemu do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z drogi. Jednocześnie kompletną i wystarczająca podstawę do prowadzenia postępowania pomiędzy starostą i podmiotem świadczącym usługi w zakresie usuwania pojazdów i ich parkowania, stanowi przepis art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Sąd podkreślił, że nie budzi wątpliwości administracyjnoprawny charakter stosunku łączącego starostę z podmiotem prowadzącym z jego wskazania parking strzeżony i obowiązanym do przechowywania pojazdów do czasu uiszczenia opłaty za usunięcie i parkowanie, sprzedaży lub zniszczenia.

Powyższym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie związane jest tak Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Sąd w składzie aktualnie orzekającym w niniejszej sprawie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por.

S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jaki wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.

Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 1261/10, ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 7, ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319).

Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 maja 2015 r. wskazał na przepis art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym jako kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia postępowania pomiędzy starostą i podmiotem świadczącym usługi w zakresie usuwania pojazdów i ich parkowania zatem w oparciu o ten właśnie przepis należało rozpoznać żądanie skarżącego zawarte we wniosku z dnia 24 czerwca 2013 r.

Zdaniem Sądu, jak słusznie podnosi skarżący, jego wniosek z dnia 24 czerwca 2013 r. pozostaje aktualny wobec czego – wbrew stanowisku Kolegium – brak jest podstaw do umorzenia postępowania organu I instancji wywołanego tym wnioskiem.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Cytowany przepis wskazuje na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 tej ustawy. Prowadzi to do wniosku,

że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem.

Postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1, gdy (jedyna) strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28, lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić także wtedy, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16, w którym stwierdzono, że: "Jeżeli żądanie strony (art. 61 § 1 K.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem".

Zdaniem Sądu, taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, skoro cytowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 maja 2015 r. przesądził o administracyjnym charakterze sprawy będącej przedmiotem orzekania przez organy. Wobec powyższego brak było podstaw do umorzenia postępowania organu I instancji jako bezprzedmiotowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniało to jego uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z wywodów niniejszego uzasadnienia.