Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 521/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42a
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 153; art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Protokolant Asystent Sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów studiów podyplomowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], znak [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Wojewoda Ł., po rozpoznaniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów studiów podyplomowych M. S.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie był wniosek M. S. o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości zarządczej i controllingu złożony w dniu 2 listopada 2005 r. W chwili złożenia wniosku skarżąca miała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku przyznany decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]) uznającą M. S. za osobę bezrobotną od dnia 19 października 2005 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wniosku M. S. powołała się na art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) [dalej ustawa o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy] i wniosła o dofinansowanie w maksymalnym dopuszczalnym wymiarze. Wskazała, że uzupełnienie przez nią kwalifikacji zwiększy jej możliwości zatrudnienia w wykonywanym dotychczas zawodzie. Do wniosku załączyła zaświadczenie, że jest słuchaczką 1 roku Podyplomowego studium rachunkowości zarządczej i controllingu, a koszt uczestnictwa wynosi 5900 zł. Wniosek ten został następnie uzupełniony pismem z dnia 11 lipca 2006 r.( początkowo potraktowanym jako nowy wniosek o dofinansowanie), do którego załączona została umowa przedwstępna z dnia 12 czerwca 2006 r., zawarta pomiędzy M. S. a A. - Spółką z o.o. w Ł., w której Spółka zobowiązywała się do zatrudnienia M. S. w charakterze głównej księgowej jeżeli ukończy ona wskazane wyżej studia podyplomowe i udokumentuje ten fakt do końca lipca 2006 r. Do pisma skarżąca załączyła ponadto świadectwo ukończenia Studiów Podyplomowych z dnia 22 czerwca 2006 r. Opłatę na rzecz Uniwersytetu Łódzkiego skarżąca uiściła w 15 ratach.

Organy administracji dwukrotnie odmówiły skarżącej dofinansowania studiów podyplomowych (pisma organu I instancji z dnia [...] i z dnia [...] – uznane za decyzje , utrzymane w mocy decyzjami Wojewody Ł. z dnia [...] [znak [...]] i z dnia [...] [znak [...]). Sprawa była też dwukrotnie rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (wyrok z dnia 30 sierpnia 2006 r. (sygn. akt III SA/Łd 117/06) oraz wyrok z dnia 25 kwietnia 2007 r. (sygn. akt III SA/Łd 51/07).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. (sygn. akt III SA/Łd 51/07) uchylił wymienione wyżej decyzje Wojewody Ł. i poprzedzające je decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że na bezrobotnym spoczywa, wynikający z treści przepisu art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wymóg uprawdopodobnienia, że ukończenie studiów podyplomowych zapewni mu uzyskanie odpowiedniej pracy. Podkreślił także, że o ile przesłanka ta zostanie spełniona, to organ może sfinansować koszty tych studiów, a decyzja organu w tym zakresie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Sąd przypomniał także jakie warunki musi spełniać taka decyzja, aby mogła być uznana z zgodną z prawem. Sąd zgodził się z oceną organu, że uzasadnienia wniosku skarżącej nie można uznać za uprawdopodobnienie, o którym mowa w przepisie. Podkreślił jednak, że określenie "uprawdopodobnienie" zawarte w treści tego przepisu jest pojęciem nieprecyzyjnym. Dlatego też, obowiązkiem organu jest poinformowanie bezrobotnego, na czym ww. uprawdopodobnienie ma polegać i w jaki sposób bezrobotny ma uprawdopodobnić, że ukończenie przez niego studiów podyplomowych zapewni mu pracę. Organ powinien więc wyjaśnić bezrobotnemu czy i ewentualnie jakie dokumenty są potrzebne do uprawdopodobnienia okoliczności, o której mowa w art. 42a, co wynika z art. 9 k.p.a. Sąd uznał, że organy administracji nie udzieliły skarżącej żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności, o której mowa w art. 42a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. i nie pouczono skarżącej na czym polega uprawdopodobnienie, zatem nie do przyjęcia jest stwierdzenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że ukończenie studiów podyplomowych zapewni jej uzyskanie odpowiedniej pracy. Skoro organy uchybiły swoim obowiązkom, to nie mogą obecnie powoływać się na to, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, o której mowa w art. 42a. Sąd zarzucił także, że organ odwoławczy pominął w sprawie dowód w postaci umowy przedwstępnej zawartej pomiędzy M. S., a spółką z o.o. A.

Dalej Sąd wskazał, że wprowadzenie art. 42a do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy miało na celu udzielenie pomocy finansowej bezrobotnym, którzy posiadają już kwalifikacje w jakimś zawodzie. Dlatego też, fakt ukończenia studiów wyższych i posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu głównego księgowego nie może przesądzać o odmowie przyznania pomocy finansowej, o której mowa w treści art. 42a ustawy, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z ratio legis tego przepisu. W ocenie Sądu, również fakt podejmowania przez skarżącą krótkotrwałych prac nie może automatycznie przesądzać o odmowie sfinansowania kosztów podjętych przez nią studiów podyplomowych. Organy odmawiając dofinansowania kosztów studiów podyplomowych z uwagi na to, że M. S. w czasie studiów podejmowała zatrudnienie na krótkie okresy czasu nie wzięły pod uwagę jej wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Tym samym naruszyły one przepisy procedury administracyjnej, gdyż nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, ani nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, a zatem ich rozstrzygnięcie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Tym samym skarga na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] oceniona została jako uzasadniona,

Sąd uwzględnił także skargę na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] (znak [...]), która utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów studiów podyplomowych. W tej sprawie, z uwagi na fakt, iż dla zasadności tej skargi istotne znaczenie miała ocena prawna pisma zainteresowanej z dnia 11 lipca 2006 r., którego charakter nie został wyjaśniony przez organy zatrudnienia w instancyjnym toku postępowania, sąd zobowiązał organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy do wezwania skarżącej, w celu ustalenia czy pismo to zostało wniesione do sprawy, w której została wniesiona skarga do sądu, czy też stanowi ono nowy wniosek o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych bądź czy intencją skarżącej było wznowienie zakończonego już postępowania.

W dniu 7 sierpnia 2007 r. M. S. w przekazanym do Powiatowego Urzędu Pracy Nr 1 w Ł. piśmie poinformowała, że "obecnie rola pisma z dnia 11 lipca 2006 r. jest nieaktualna i stanowi wraz z załącznikami materiał dowodowy".

W dalszym toku postępowania Prezydent Miasta Ł. trzykrotnie odmawiał przyznania skarżącej dofinansowania kosztów studiów podyplomowych.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] (znak [...]) organ stwierdził, że załączona przez skarżącą 11 lipca 2006 r. umowa przedwstępna stanowi uprawdopodobnienie uzyskania odpowiedniej pracy, ale załączonego przez nią zaświadczenia wynika równocześnie, że 11 lipca 2006 r. ukończyła ona studia podyplomowe i pokryła w całości ich koszt. Przepis art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia /../ daje możliwość sfinansowania z Funduszu Pracy części kosztów studiów podyplomowych , ale nie daje podstawy do refundacji studiów. Kwestionując zasadność ww. rozstrzygnięcia M. S. złożyła odwołanie do Wojewody Ł. Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] (znak [...]) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Kolejną decyzją z dnia [...] (znak [...]), Prezydent Miasta Ł. ponownie odmówił M. S. przyznania dofinansowania kosztów studiów podyplomowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż m.in. odstąpił od przeprowadzenia czynności wyjaśniających mających na celu ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, gdyż okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jako przesłankę negatywną, uniemożliwiającą stronie dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych, organ uznał bowiem brak podjęcia pracy w firmie A. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy został wprowadzony do ww. ustawy w dniu 1 listopada 2005 r. na mocy nowelizacji tej ustawy. Nie ma zatem, w ocenie organu I instancji, możliwości przyznania takiego dofinansowania bezrobotnym podejmującym studia podyplomowe przed datą 1 listopada 2005 r., a skarżąca rozpoczęła studia podyplomowe 1 października 2005 r.

Od powyższej decyzji M. S. ponownie złożyła odwołanie do Wojewody Ł.

Wojewoda decyzją z dnia [...] (znak [...]) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda podkreślił, że organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien kierować się dokonaną przez Sąd oceną prawną oraz wykonać wszystkie zalecenia sądu i organu odwoławczego. Podkreślił, że nie ma żadnych podstaw do stosowania restrykcji wobec osoby, która po ukończeniu studiów podyplomowych nie podejmie zatrudnienia pomimo wcześniejszego uprawdopodobnienia jego podjęcia odpowiednim zaświadczeniem. Stwierdził także, że wniosek o dofinansowanie studiów podyplomowych osoba zainteresowana może złożyć zarówno przed ich rozpoczęciem, jak i w trakcie ich trwania. Uznał też, że skoro ustawa wprowadzająca przepis art. 42a do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawierała przepisów przejściowych, nie można wyciągać żadnych negatywnych konsekwencji wobec osób, które rozpoczęły studia podyplomowe przed 1 listopada 2005 r. (tj. tak jak skarżąca 1 października 2005 r.) Organ odwoławczy nakazał przeanalizować sytuację materialną i rodzinną skarżącej w czasie kiedy odbywała studia podyplomowe, która to okoliczność może mieć decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] (znak [...]) ponownie odmówił M. S. przyznania dofinansowania kosztów studiów podyplomowych. Organ ustalił, że skarżąca odbyła studia podyplomowe w okresie 1.10.2005 r. - 29.06.2006 r. i w 15 ratach pokryła związane z tym koszty uczestnictwa w kwocie 5900 zł. Organ ustalił w jakich okresach, w trakcie trwania studiów podyplomowych, M. S. pozostawała w ewidencji prowadzonej przez PUP Nr 1 w Ł. Ustalił również, że w tym okresie podejmowała ona pracę zarobkową w B. Spółka z o.o. w Ł., w C. i D., a wysokość uzyskanych z tego tytułu dochodów określają włączone do akt informacje o dochodach i pobranych zaliczkach. Wskazał także, że skarżąca uzyskuje alimenty na syna w wysokości 351zł. Prezydent Miasta Ł. uznał, że skarżąca nie była w tym okresie pozbawiona dochodów, a środki, które w tym okresie otrzymywała mogły stanowić źródło finansowania rat za studia. W świetle takich okoliczności organ I instancji nie stwierdził okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę sfinansowania studiów podyplomowych. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła, że ukończenie studiów podyplomowych umożliwi jej podjęcie zatrudnienia, uczyniła to bowiem dopiero po ich ukończeniu, choć umowa przedwstępna zawarta została jeszcze w czasie ich trwania. W końcowej części uzasadnienia organ I instancji zaznaczył, że rozstrzyganie w zakresie dofinansowania studiów podyplomowych jest zdeterminowane faktem bieżącego rozdysponowania środków Funduszu Pracy na inne działania w sferze przeciwdziałania bezrobociu.

Nie zgadzając się z treścią przedmiotowego rozstrzygnięcia M. S. ponownie złożyła odwołanie do Wojewody Ł., wnosząc o zmianę tej decyzji i przyznanie dofinansowania kosztów studiów podyplomowych.

Wojewoda Ł. rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podkreślił, że zgodnie z tym przepisem dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych może być dokonane na wniosek osoby bezrobotnej przez starostę do wysokości 75%, pod warunkiem uprawdopodobnienia, iż dane studia zapewnią uzyskanie odpowiedniego zatrudnienia. Przepis ten więc, jak podnosi organ, wskazuje jedynie na możliwość sfinansowania kosztów studiów podyplomowych, jeżeli osoba bezrobotna złoży taki wniosek oraz spełni wszystkie wskazane w ustawie warunki. Przy czym, decyzja o dofinansowaniu studiów podyplomowych nie ma charakteru obligatoryjnego lecz uznaniowy.

Dalej organ wskazał na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2007 r., w którym to wyroku sąd zawarł – co podkreślił organ – nie tylko ocenę prawną, ale także dokładne wskazania co do sposobu prowadzenia dalszego postępowania przed organami zatrudnienia w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda Ł. stwierdził, że organ I instancji, w oparciu o zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy, ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że M. S. w okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 29 czerwca 2006 r. była słuchaczką Podyplomowego Studium Rachunkowości Zarządczej i Controllingu oraz że uiściła opłatę za studium w wysokości 5.900,00 zł w 15 ratach. Ponadto z dokumentów przedłożonych przez skarżącą w urzędzie pracy wynika, iż w czasie studiów podyplomowych podejmowała pracę zarobkową, bądź zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w niżej wymienionych firmach: 1) B. Sp. z o. o. z siedzibą w Ł. od 01.12.2005 r. do 12.02.2006 r.; 2) C. w Ł. od 20.03.2006 r. do 30.04.2006 r.; 3) D. w Ł. od 13.05.2006 r. do 25.05.2006 r. Skarżąca doręczyła m.in. następujące dokumenty: kserokopie informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT- 11) dotyczące okresów: 01.01.2005 r. -31.12.2005 r.; 01.01.2006 r. - 31.12.2006 r.; 20.03.2006 r. - 10.05.2006 r., kopię raportu miesięcznego dla osoby ubezpieczonej w ZUS RMUA z 3 01.2007r. oraz kserokopie przekazów pocztowych. Odwołująca się przedłożyła również oświadczenie majątkowe dotyczące jej sytuacji rodzinnej i majątkowej w okresie odbywania studiów podyplomowych. W odwołaniu wskazała zaś, że kwoty na sfinansowanie poszczególnych rat za studia pożyczała od rodziny.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w okresie od 01.10.2005 r. do 29.06.2006 r. odwołującej się były wypłacane, jako przedstawicielowi ustawowemu osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych - alimenty na dziecko w kwocie około 351,00 zł.

W ocenie organu odwoławczego, na podstawie przedstawionych dokumentów organ I instancji ustalił, że M. S. w trakcie odbywania studiów podyplomowych nie była pozbawiona środków finansowych, co uzasadniało odmowę sfinansowania studiów podyplomowych.

Wojewoda zauważył ponadto, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie zbadania sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej stosownie do przekazanych mu zaleceń. Wskazał w związku z tym, że organ I instancji jako kryterium przyznania dofinansowania studiów podyplomowych przyjął kryterium dochodowe i uznał, że skarżąca posiadała środki finansowe pozwalające na utrzymanie siebie i syna oraz sfinansowanie studiów podyplomowych. Ocenił także, że uzasadnienie decyzji organu I instancji zawiera motywy przyjęcia określonego rozstrzygnięcia i wskazuje dowody popierające tok przyjętego rozumowania.

Z tych też względów, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Prezydenta Miasta Ł. odmawiająca dofinansowania studiów podyplomowych wydana została prawidłowo z uwzględnieniem obowiązującego stanu prawnego i ustalonego stanu faktycznego.

Za nietrafny Wojewoda Ł. uznał argument, dotyczący uprawdopodobnienia przez skarżącą możliwości podjęcia zatrudnienia dopiero po ukończeniu studiów podyplomowych. Jak wskazał w związku z tym Wojewoda, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25.04.2007 r. sąd wskazał wyraźnie, iż organy administracji nie udzieliły skarżącej żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności, o której mowa w art. 42a ustaw o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W szczególności nie pouczono skarżącej na czym polega uprawdopodobnienie oraz w jaki sposób można uprawdopodobnić okoliczność wymienioną art. 42a powoływanej ustawy. Zdaniem Wojewody, w tej sytuacji, gdy organy administracji nie udzieliły M. S. żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności wymienionych w art. 42a, ani nie poinformowały ją jakie ewentualnie dokumenty należny złożyć, aby dokonać takiego uprawdopodobnienia, nie do przyjęcia jest stwierdzenie organu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, o której mowa w art. 42a ustaw o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z powyższym, jak stwierdził organ odwoławczy, skoro organy uchybiły temu obowiązkowi to nie mogą obecnie powoływać się na to, że skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób okoliczności, o której mowa w art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, strona stwierdził, że nie istnieje żaden przepis, który uzależniałby przyznanie dofinansowania do studiów podyplomowych od sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zdaniem skarżącej, przyznanie dofinansowania uzależnione jest od "uprawdopodobnienia", a to – jak wskazuje skarżąca w treści skargi – nastąpiło, co jej zdaniem, przyznał sam organ.

W obszernej odpowiedzi na skargę, Wojewoda Ł. podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się zatem do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [dalej p.p.s.a.], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie oznacza to jednak, że należy podzielić wszystkie argumenty przedstawiane przez skarżącą.

Przede wszystkim wskazać należy, że organy administracji orzekające w sprawie po dniu 25 kwietnia 2007 r. były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA/Łd 51/07 (art. 153 p.p.s.a). W uzasadnieniu tym Sąd wyjaśnił jakie wymogi muszą być spełnione, aby decyzji wydanej na podstawie art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415) [dalej ustawa] nie można było zarzucić dowolności w sposobie załatwienia sprawy. Jak zaznaczył już Sąd wydający wyrok w sprawie III SA/Łd 51/07 decyzja wydawana na podstawie art. 42a wskazanej wyżej ustawy jest decyzją uznaniową. Zgodnie z tym przepisem starosta, na wniosek bezrobotnego, może sfinansować z Funduszu Pracy koszty studiów podyplomowych do wysokości 75%, jeżeli bezrobotny uprawdopodobni, że ukończenie danych studiów zapewni uzyskanie odpowiedniej pracy.

O ile zatem spełniona zostanie przesłanka uprawdopodobnienia przez bezrobotnego, że ukończenie studiów zapewni mu uzyskanie odpowiedniej pracy, to starosta może sfinansować część kosztów studiów podyplomowych. Innymi słowy nawet po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych warunkujących uzyskanie dofinansowania (status bezrobotnego w chwili składania wniosku, uprawdopodobnienie, że ukończenie danych studiów zapewni uzyskanie odpowiedniej pracy) po stronie organu brak jest obowiązku wydania orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Występuje natomiast możliwość wyboru czy i w jakiej wysokości takie dofinansowanie przyznać. W tym sensie nie jest zasadne stanowisko skarżącej, że przesądzone zostało przez Sąd i Wojewodę Ł., że organ I instancji ma przyznać dofinansowanie, tylko musi rozważyć w jakiej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, tak jak to podkreślił Wojewoda Ł. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przesądził jedynie, że w sytuacji, gdy organy administracji nie udzieliły M. S. żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności wymienionych w art. 42a ani nie poinformowały ją jakie ewentualnie dokumenty należy złożyć , aby dokonać takiego uprawdopodobnienia, to nie do przyjęcia jest stwierdzenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, o której mowa w art. 42a ustawy. Stwierdził również, że fakt podejmowania krótkotrwałych prac przez skarżącą, najczęściej na umowę zlecenia, nie może automatycznie przesądzać o odmowie dofinansowania. Podkreślił , że organy nie wzięły pod uwagę wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej oraz nie ustosunkowały się do złożonej przez nią umowy przedwstępnej i nakazał ponowną ocenę i ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę zalecenia te (szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu wyżej wskazanego wyroku) nie zostały wykonane w całości, co uzasadnia zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 153 p.p.s.a. oraz art. art. 7, 8, 77 §1 i 80 k.p.a.

Ustalenia poczynione przez organ I instancji i ich ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] uzasadniają w dalszym ciągu zarzut, że decyzja odmawiająca przyznania dofinansowania wykracza poza granice uznania administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że to, czy i w jakiej wysokości przyznane zostanie dofinansowanie należy, zgodnie z brzmieniem art. 42a ustawy, do wyłącznych kompetencji Starosty (Prezydenta Miasta Ł.). Uznaniowość nie oznacza jednak niekontrolowanej dowolności organu w tej kwestii. Organ odwoławczy mógł i powinien bowiem oceniać, czy spełnione zostały przesłanki normatywne z art. 42a ustawy, czy w toku postępowania respektowane były reguły procedury określone w kodeksie postępowania administracyjnego i czy organ I Instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Taka również ocena dokonywana jest przez Sąd rozpoznający skargę na taką decyzję. Wyposażenie organu w luz decyzyjny oznacza, iż Sąd administracyjny , badając zgodność z prawem takiej decyzji, nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sąd nie bada bowiem samego wyniku ale ocenia proces dochodzenia przez organ do takiego rozstrzygnięcia.

Obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie jej zgodnie z żądaniem obywatela ( domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy) o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i o ile pozytywne załatwienie wniosku nie przekracza możliwości organu tak w zakresie uprawnień jak i przyznanych mu do dyspozycji środków (patrz wyrok NSA z 19.01.2006 r. I OSK 777/05, LEX nr 194414, wyrok NSA z 27.02.2007 r. I OSK 579/06, LEX nr 341251, wyrok WSA z 2.02.2007 r. II SA/Wa 2032/06).

W przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 51/07 Sąd poprzednio rozpoznający sprawę zawarł dokładne wskazania, co do dalszego postępowania przed organami zatrudnienia. Podkreślał również jakie wymogi musi spełnić uzasadnienie takiej decyzji. W tym zakresie jednak zalecenia Sądu nie zostały dostatecznie starannie wykonane.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej w czasie składania wniosku i trakcie odbywania studiów podyplomowych, zawarte w uzasadnieniu decyzji obu instancji są nie dość wnikliwe i nie dają podstaw do wyciągnięcia takich wniosków, jak to uczynił organ I instancji i zaakceptował organ odwoławczy. Przede wszystkim organ nie ustalił nawet jakie kwoty skarżąca zarobiła podejmując pracę w tym okresie i jaką kwotą średnio miesięcznie dysponowała mając na utrzymaniu syna, dlatego stwierdzenie, że skarżąca posiadała środki finansowe pozwalające na utrzymanie siebie i syna i sfinansowanie studiów należy uznać za dowolne. Powołanie się na treść umów i dane z kopii informacji o dochodach bez wskazania konkretnych kwot jakie organ brał pod uwagę, nie pozwala na ocenę przeprowadzonego rozumowania i zastosowanych kryteriów (kwotowo wskazywane są tylko alimenty, które są dla syna skarżącej). Organ wskazuje w swoich ustaleniach, że skarżąca oświadczyła, iż pożyczała pieniądze na kolejne raty za studia, ale nie ocenia tej okoliczności w świetle innych dowodów stwierdzając iż skarżąca nie była ona pozbawiona środków finansowych. Taki sposób wnioskowania trudno zaakceptować z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Reasumując, zdaniem Sądu, ustalenie, że skarżąca posiadała środki finansowe pozwalające na utrzymanie siebie i syna i sfinansowanie studiów podyplomowych nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i jest zupełnie dowolne.

Organ odwoławczy stwierdza, że organ I instancji jako kryterium przyznania dofinansowania przyjął kryterium dochodowe. Stwierdzenie to nie znajduje jednak oparcia w uzasadnieniu decyzji wydanej przez ten organ. Decyzja ta nie wskazuje w istocie żadnych kryteriów jakie zostały przyjęte i od spełnienia których uzależnione było ewentualne przyznanie dofinansowania i jego wysokość.

W związku z tym wskazać należy, że uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy oceniać przy uwzględnieniu ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, w tym wypadku przy aktywizacji zawodowej i posiadanych na ten cel środków, a także sytuacji tych osób. Dane w tym zakresie i ich ocena powinny jednak znajdować się w uzasadnieniu decyzji.

Organ winien zatem wskazać, jakim środkami w ramach Funduszu Pracy dysponował na ten cele aktywizacji zawodowej, wyjaśnić jakie zasady i kryteria przyjął przy ich rozdysponowywaniu i czy skarżąca je spełnia, a jeżeli nie, to dlaczego? Uzasadnienie decyzji winno bowiem wyjaśniać wszystkie przesłanki wnioskowania oraz zawierać czytelne motywy takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Tego wymogu nie spełnia ogólnikowe stwierdzenie zawarte w decyzji organu I instancji, że odmowa dofinansowania studiów podyplomowych jest zdeterminowana faktem rozdysponowania środków na inne działania .

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien w sposób wnikliwy, zgody z zasadami logiki i doświadczenia życiowego rozpatrzyć cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, w odniesieniu do sytuacji skarżącej. Winien także wskazać kryteria jakie stosuje dysponując środkami na aktywizację zawodową i ocenić czy skarżąca je spełnia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

RA