Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 378/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi G. R., S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] września 2019 r. znak:[...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących G. R. i S. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania G. R. i S. R., uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] września 2019 r. (znak: [...]) w całości i orzekło w tym zakresie:

1) stwierdzić, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O., wydana na wniosek M. K., z dnia [...] września 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego (część magazynowa, handlowa i administracyjno-biurowa) oraz zjazdu publicznego z drogi wojewódzkiej nr [...], położonej w miejscowości O. P. , na działkach nr [...] została wydana z naruszeniem prawa,

2) stwierdzić, że decyzja, o której mowa w pkt 1, nie może zostać uchylona z tego względu, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przywołaną wyżej decyzją z [...] września 2010 r. (znak: [...]; zwaną dalej "Decyzją WZ") Burmistrz Miasta i Gminy O. (dalej też jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") na wniosek M. K. ustalił warunki zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. do Urzędu Miasta i Gminy wpłynął wniosek S. R. i G. R. (zwanych dalej łącznie "Wnioskodawcami" lub "Skarżącymi") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem Decyzji WZ. Wnioskodawcy napisali, że nie brali udziału w postępowaniu i nie zostali o nim poinformowani, mimo że są najbliższymi sąsiadami.

Postanowieniem z [...] października 2014 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie.

Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania. Rozpoznawszy zażalenie Wnioskodawców, SKO postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z [...] listopada 2015 r. (nr [...]) Burmistrz, wskazując na art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej Decyzji WZ. Decyzję tę utrzymało w mocy SKO, decyzją z [...] lutego 2016 r. (nr [...]).

Wyrokiem z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt lV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w P., na skutek skargi Wnioskodawców, uchylił ww. decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] listopada 2015 r. WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ w szczególności ustali, czy Wnioskodawcy zachowali termin liczony od daty, w której dowiedzieli się o rodzaju rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji WZ, i w zależności od wyniku poczynionych ustaleń podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając.

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. (znak [...]) Burmistrz ponownie odmówił uchylenia Decyzji WZ. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją SKO z [...] marca 2018 r. (znak: [...]).

Na skutek skargi złożonej przez Wnioskodawców, WSA w Poznaniu, wyrokiem z [...] grudnia 2018 r. [sygn. akt IV SA/Po [...]] uchyliło decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] stycznia 2018 r. WSA w uzasadnieniu wskazał, że organ w pierwszej kolejności powinien zweryfikować, czy Skarżącym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. [...], [...] i [...], z którego to tytułu wywodzą interes prawny w sprawie postępowania zakończonego Decyzją WZ. Następnie, w przypadku pozytywnego zweryfikowania powyższej okoliczności, organ powinien dokonać weryfikacji obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, uwzględniając charakter oraz parametry przedmiotowej inwestycji.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2019 r. Burmistrz po raz kolejny odmówił uchylenia Decyzji WZ. Decyzję wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, iż w ocenie organu brak jest podstaw, aby uznać Wnioskodawców jako strony w sprawie ostatecznej Decyzji WZ, gdyż brak jest interesu prawnego ww. osób.

W odwołaniu od tej decyzji SKO, Wnioskodawcy zarzucili naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji odmowę wznowienia postępowania, mimo że toczyło się ono bez udziału strony nie z jej winy,

- art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę przyznania Skarżącym przymiotu strony postępowania,

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji nieusprawiedliwione uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie ujawniły się okoliczności nieznane organowi w chwili wydawania decyzji, uzasadniające wznowienie postępowania,

- art. 7, 8, 9 oraz art. 77 k.p.a. przez błędne uznanie, iż Skarżący nie byli stronami w postępowaniu dot. wydania warunków zabudowy,

- art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [w skrócie "u.p.z.p."] w zw. z § 3, § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [dalej w skrócie jako "rozporządzenie MI"], przez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż Decyzja WZ została wydana w sposób prawidłowy, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów, jak i zasady dobrego sąsiedztwa.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, z ostrożności zaś o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że ich interes prawny to prawo do istnienia ładu przestrzennego w miejscu zamieszkania, a także prawo do niezakłóconego wykonywania prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, które zostało skonkretyzowane w przepisach art. 140 k.c. i art. 144 k.c. Skarżący swój interes prawny wywodzili z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ich ocenie na uwadze organu winny być immisje, które spowodowane zostały wybudowaniem budynku usługowego – hali przemysłowej na sąsiedniej działce, które organ I instancji przy wydawaniu Decyzji WZ winien przewidzieć lub przynajmniej liczyć się z ich pojawieniem. Dodali, że zrealizowanie inwestycji wpłynęło negatywnie na stosunki wodne panujące w obszarze oddziaływania. Zdaniem Skarżących wybudowanie hali o powierzchni [...] m2 spowoduje, że jej oddziaływanie wykroczy poza teren inwestycyjny. Nadto zdaniem Skarżących organ wadliwie określił funkcję terenu. Wskazali, że przedmiotowa hala jest jedynym obiektem tego typu posadowionym wśród zabudowy mieszkaniowej domków jednorodzinnych, co wyklucza prawdziwość stwierdzenia, że wpisuje się w charakter sąsiedniej zabudowy. Zdaniem Skarżących nie można się zgodzić z organem I instancji, że przedmiotowa inwestycja nie występuje jako dominanta przestrzenna. Zasada dobrego sąsiedztwa określa konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy. Powstająca w sąsiedztwie nowa zabudowa winna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy już istniejącej. W ocenie Skarżących w niniejszej sprawie nie można mówić o spełnieniu wymogu wynikającego z zasady dobrego sąsiedztwa, ponieważ inwestycja powstała na działce sąsiadującej z działką Skarżących nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji i wykracza poza dopuszczalne parametry. Mając na uwadze powyższe Skarżący, w ich ocenie, wykazali swój interes prawny do bycia stroną i żądania uchylenia Decyzji WZ.

Uchylając decyzję Burmistrza z [...] września 2019 r. i orzekając co do istoty sprawy – przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2020 r. – SKO oceniło, że w rozpatrywanej sprawie stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, właściciel nieruchomości i użytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości, ale także właściciel działki niesąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, przy czym o interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Skoro zatem – jak dalej wywiódł organ II instancji – Skarżący są współwłaścicielami działek nr [...], [...] i [...] bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym Decyzją WZ, to zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie SKO przeanalizowało Decyzję WZ pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, by w konkluzji stwierdzić, że warunki zabudowy ustalone dla planowanej inwestycji w Decyzji WZ nie naruszają obowiązujących przepisów prawa. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby funkcję terenu i zabudowy interpretować zawężająco, jako możliwość powstania budynków tylko tego samego rodzaju, co już istniejące. Jeżeli wnioskowana inwestycja dostosowana jest do dotychczasowej zabudowy pod względem urbanistycznym i architektonicznym, a nadto można ją pogodzić z istniejącą funkcją, to organ nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. W obowiązującym stanie prawnym przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być planowanie zabudowy sprzecznej z dotychczasową funkcją terenu, czyli nie dającej się w praktyce z nią pogodzić. W ocenie organu II instancji taka sprzeczność w omawianej sprawie nie zachodzi.

Skargę na opisaną decyzję SKO z [...] stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli G. i S. małżonkowie R., reprezentowani przez adw. Z. K., który zaskarżył ww. decyzję w części – tj. w pkt 2 – podstaw skargi upatrując w wadliwym przyjęciu, iż Decyzja WZ nie może zostać uchylona z tego względu, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, w sytuacji gdy w przypadku wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ jest zobowiązany rozpoznać sprawę ponownie w pełnym zakresie i może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej wówczas, gdy wynik ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy uzasadniałby wydanie decyzji odpowiadającej treści dotychczasowej decyzji ostatecznej. W związku z tym pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wytknął, że organ II instancji nie uwzględnił w przedmiotowej sprawie upływu czasu, jaki nastąpił od ostatniej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. W aktach sprawy bowiem znajduje się analiza wydana na potrzeby budowy biogazowi, która na szczęście nie doszła do skutku, a która została wydana ponad 7 lat temu. Niewątpliwie znaczący upływ czasu ma wpływ na przedmiot sprawy. W takiej sytuacji należało – jak wynika z przywołanego w skardze wyroku NSA z [...] marca 2015 r. sygn. akt II OSK [...] – co najmniej ustalić, czy w obszarze objętym poprzednią analizą urbanistyczno-architektoniczną nastąpiła jakakolwiek zmiana zabudowy oraz biorąc pod uwagę, czy z tej przyczyny jest dalej dopuszczalne korzystanie będącej już w aktach sprawy analizy urbanistyczno-architektonicznej. W przeciwnym przypadku konieczne będzie opracowanie nowej – aktualnej. Tymczasem, zdaniem pełnomocnika Skarżących, SKO w przedmiotowej sprawie nie dostrzegło potrzeby wnikliwego i pełnego przeanalizowania wszystkich okoliczności sprawy. Niewątpliwie, mając na uwadze upływ czasu, a ponadto brak możliwości składania przez Skarżących wniosków i podnoszenia zarzutów wobec materiału zgromadzonego w sprawie, nie można twierdzić, iż został zebrany pełny materiał dowodowy. Autor skargi wytknął także, iż analiza parametrów dokonana przez organ II instancji jest czystą wyliczanką poszczególnych wartości, przy jednoczesnym braku oceny własnej organu. SKO nie odniosło się nawet do zastosowanego odstępstwa, o którym mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia MI. Stwierdzono, co przyjął organ I Instancji oraz jaka jest jego ocena. Pełnomocnik Skarżących podkreślił, że kluczowym dla niniejszej sprawy jest określenie funkcji terenu. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazywał, iż inwestycja "wpasowuje się w charakter sąsiedniej zabudowy" oraz "iż powierzchniowo jest obiektem dość sporym, jednak nie występuje w otoczeniu jako dominanta przestrzenna bądź dominanta architektoniczna". Z powyższego wyraźnie wynika – zdaniem autora skargi – nierozumienie problematyki przez organ I instancji oraz wadliwe określenie funkcji terenu. Formułując powyższe, organ dał jasno do zrozumienia, iż poza dokumentacją przedłożoną przez inwestora, żaden z pracowników upoważnionych do prowadzenia tej sprawy nie widział "na własne oczy", jak wygląda przedmiotowa hala. Tymczasem jest to jedyny obiekt tego typu, posadowiony wśród zabudowy mieszkaniowej w postaci domów jednorodzinnych, co automatycznie wyklucza prawdziwość stwierdzenia, iż wpasowuje się w charakter sąsiedniej zabudowy. Tak samo nie można się w żadnej mierze zgodzić z Burmistrzem, że przedmiotowa inwestycja nie występuje jako dominanta przestrzenna architektoniczna. Z okien salonu Skarżących, które wychodzą na halę, oprócz niej Skarżący nie widzą nic innego, gdyż jest ona tak wielka, że przesłania pozostały widok. Na potwierdzenie powyższego do odwołania zostały dołączone zdjęcia hali i otoczenia. Tymczasem organ II instancji nie odniósł się do powyższego w żadnym zakresie. W ocenie pełnomocnika Skarżących w przedmiotowej sprawie niestety nie można mówić o spełnieniu wymogu wynikającego z zasady dobrego sąsiedztwa, ponieważ inwestycja powstała na działce sąsiadującej z działką Skarżących nie spełnia wymogów co do kontynuacji funkcji i wykracza poza dopuszczalne parametry. Ponadto stoi w sprzeczności z istniejącą zabudową mieszkaniową, która jest dominująca i która stanowi wzorzec dla nowych inwestycji, które chcą powstać w tej okolicy.

W konkluzjach skargi jej autor stwierdził, że organy obu instancji nie przeanalizowały wnikliwie parametrów planowanej inwestycji, jej rozmiarów, cech i charakteru. Organ II instancji nie dokonał własnej oceny parametrów inwestycji, a ponadto nie zauważył konieczności sporządzenia nowej analizy. Poza sporem pozostaje kwestia tego, iż Decyzja WZ została wydana z naruszeniem prawa. Jednakże nie można twierdzić, iż nowa decyzja wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego odpowiadałaby w swej istocie poprzedniej decyzji, dopóki nie zostanie przeprowadzone pełne i wnikliwe postępowanie dowodowe w zakresie warunków zabudowy, parametrów inwestycji, jej oddziaływania na działki sąsiednie oraz spełnienia wymogu zasady dobrego sąsiedztwa z u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] września 2019 r. (znak: [...]), Sąd doszedł do przekonania, że skarga S. R. i G. R. zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wszakże wyjaśnić, że w skardze tej przedmiot zaskarżenia nie został określony w sposób do końca prawidłowy. Zaskarżona decyzja SKO zawierała bowiem trzy rozstrzygnięcia, a mianowicie rozstrzygnięcia w przedmiocie: (i) uchylenia decyzji Burmistrza z [...] września 2019 r. (zob. wprowadzenie do wyliczenia w sentencji decyzji SKO), a także – w zakresie orzeczenia co do istoty sprawy – (ii) stwierdzenia, że decyzja Burmistrza z [...] września 2010 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy ["Decyzja WZ"] została wydana z naruszeniem prawa (zob. pkt 1 sentencji decyzji SKO) oraz (iii) określenia przyczyny, z powodu której Decyzja WZ nie może zostać uchylona (zob. pkt 2 sentencji decyzji SKO). W skardze przedmiotem zaskarżenia został wyraźnie objęty jedynie pkt 2 tej decyzji. Tymczasem w świetle art. 151 § 1 pkt 2 i ust. 2 k.p.a. żadne z ww. trzech rozstrzygnięć [pkt (i)-(iii)], nie może funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym. W konsekwencji żadne z nich nie może być też przedmiotem odrębnego zaskarżenia, bez jednoczesnego zaskarżenia pozostałych rozstrzygnięć (nawet jeśli są one po myśli Skarżących), gdyż ewentualne uchylenie przez Sąd tylko tego jednego zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadziłoby do niedopuszczalnego skutku w postaci pozostawienia w obrocie prawnym decyzji "niepełnej", złożonej jedynie z pozostałych dwóch, formalnie niezaskarżonych rozstrzygnięć. Godzi się zauważyć, że działanie pełnomocnika Skarżących było dodatkowo niekonsekwentne, gdyż zaskarżywszy expressis verbis jedynie pkt 2 decyzji SKO, jednocześnie zawnioskował o jej uchylenie bez ograniczenia tylko co do tej części, a więc o jej uchylenie w całości. Zresztą zawnioskował zarazem o uchylenie decyzji organu I instancji "oraz przekazanie sprawy po ponownego rozpoznania".

Mając powyższe na względzie Sąd, pomimo wskazanych błędów i niekonsekwencji skargi, uznał, że przedmiotem zaskarżenia została objęta decyzja SKO w całości.

Decyzja ta została wydana na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją WZ. W związku z tym godzi się od razu zauważyć, że do wznowienia doszło w wyniku wydania przez Burmistrza postanowienia z [...] października 2014 r. (znak: [...]), w którym jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie to nie zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani wzruszone przez organ II instancji. Co więcej, w zapadłym uprzednio w tej sprawie prawomocnym wyroku z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...], WSA w Poznaniu wyraźnie wskazał w swych wytycznych, że przedmiotem dalszych dociekań organu ma być właśnie ta przesłanka wznowieniowa [cyt.: "organ uwzględni powyższe uwagi a w szczególności ustali (...) czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a."]. W konsekwencji tylko kwestie ewentualnego zaistnienia w odniesieniu do Skarżących tej przesłanki wznowieniowej, oraz jej ewentualnych skutków, mogą być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Poczynienie tego zastrzeżenia było niezbędne w szczególności w kontekście podniesienia w odwołaniu od decyzji Burmistrza z [...] września 2019 r. zarzutu naruszenia m.in. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Był to zarzut ewidentnie chybiony z tego względu, że ewentualne zaistnienie tej przesłanki przy wydaniu Decyzji WZ, z wyżej przywołanych względów nie mogło być badane w niniejszej sprawie wznowieniowej.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji SKO, Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko tego organu, że w odniesieniu do Skarżących zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż bez własnej winy zostali oni pozbawieni udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną Decyzją WZ. Wyrażając odmienny pogląd – o braku posiadania przez Skarżących interesu prawnego w tej sprawie – organ I instancji argumentował m.in., że: "Na etapie ustalania warunków zabudowy nie ma zastosowania art. 140 KC (który jest doprecyzowany przez art. 144). Przepisy Kodeksu Cywilnego dotyczące negatywnego oddziaływania inwestycji na otoczenie nie dotyczą bowiem zagadnień związanych z kształtowaniem ładu przestrzennego". Uszło jednak uwagi Burmistrza, że powołując się na ten argument, organ naruszył w stopniu istotnym art. 153 p.p.s.a., gdyż popadł w sprzeczność z oceną prawną wyrażoną we wcześniej zapadłym w tej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z [...] grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...], w którym wyraźnie opowiedziano się za koniecznością dokonywania "oceny ewentualnego oddziaływania planowanej inwestycji na sferę prawa właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości sąsiedniej", w ramach badania, czy ma on przymiot strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. I to właśnie w takim istotnym oddziaływaniu inkryminowanej inwestycji (budynku usługowego: magazynowo-handlowo-administracyjno-biurowego) na uprawnienia właścicielskie Skarżących (art. 140 i art. 144 k.c.) – oddziaływaniu, podkreślmy, wynikającym przede wszystkim z charakteru i znacznych gabarytów spornego obiektu oraz jego lokalizacji w niewielkiej odległości od granicy z nieruchomością Skarżących (do której tytuł prawny został należycie udokumentowany w aktach sprawy, zgodnie z wytycznymi z ww. wyroku WSA, i jest w tej sprawie okolicznością bezsporną) – SKO trafnie dostrzegło źródeł interesu prawnego Skarżących w postępowaniu zakończonym Decyzją WZ. Godzi się w tym miejscu dodatkowo zauważyć, że już w zapadłym uprzednio w tej sprawie wyroku o sygn. akt IV SA/Po [...] WSA w Poznaniu niedwuznacznie stwierdził, że: "W ocenie Sądu charakter planowanej inwestycji może powodować, iż wbrew twierdzeniom Kolegium obszar oddziaływania planowanej inwestycji będzie wykraczać poza granice nieruchomości, na której będzie ona realizowana."

Wszystko to, w ocenie Sądu, uprawnia do wniosku wyrażonego w pkt 1 sentencji zaskarżonej decyzji SKO, zgodnie z którym Decyzja WZ została wydana z naruszeniem prawa.

Mimo to zaskarżona decyzja SKO nie mogła się ostać w obrocie prawnym, i to – w ocenie Sądu – już z tego względu, ze została ona wydana z istotnym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 in principio k.p.a.).

Godzi się bowiem zauważyć, że wydając decyzję z [...] września 2019 r., organ I instancji skoncentrował się wyłącznie na rozpatrywaniu tego, czy Skarżący dysponowali interesem prawnym, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu zakończonym Decyzją WZ. Odpowiedziawszy na to pytanie negatywnie, a więc przyjąwszy (skądinąd błędnie), że w sprawie nie zachodziła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Burmistrz – mając na względzie dyspozycję art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. – w ogóle nie zajmował się badaniem merytorycznej prawidłowości Decyzji WZ, ta bowiem może podlegać badaniu jedynie w przypadku stwierdzenia przez organ wystąpienia przesłanki wznowieniowej, uzasadniającego zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Z kolei SKO – uznawszy, inaczej niż Burmistrz, że wobec Skarżących ziściła się przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – dokonało następnie merytorycznej oceny Decyzji WZ (inna rzecz, że niepełnej, o czym niżej). W konsekwencji istotna i obszerna kwestia prawidłowości ustalenia inkryminowanych warunków zabudowy w Decyzji WZ została rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie w jednej, i to odwoławczej instancji – przez SKO – a więc z jednoczesnym pozbawieniem Skarżących możliwości kwestionowania ustaleń i ocen organu w tym zakresie w administracyjnym toku instancji. W ocenie Sądu rozpoznanie i rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu sprawy "co do istoty", w rozumieniu art. 149 § 2 in fine i art. 151 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., po raz pierwszy i jedyny przez organ odwoławczy – do czego doszło w kontrolowanej sprawie – co do zasady uchybia ogólnej zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a decyzja obarczona taką wada nie może się ostać w obrocie prawnym.

I to pomimo że w kontrolowanej sprawie jest poza sporem, iż upłynęły już terminy tzw. przedawnienia, przewidziane w art. 146 k.p.a. W świetle tego przepisu uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W kontrolowanej sprawie tych lat upłynęło już dziesięć, skoro Decyzja WZ stała się ostateczna z dniem [...] października 2010 r. (k. 58 akt adm. dot. Decyzji WZ). W orzecznictwie sądowym brak jednolitości poglądów co do tego, czy w przypadku stwierdzenia upływu ww. terminu "przedawnienia", organ może (i powinien) dokonywać także merytorycznej kontroli decyzji dotychczasowej, czy poprzestać jedynie na stwierdzeniu jej wydania z naruszeniem prawa i na podaniu jako przyczyny uzasadniającej odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej właśnie upływu owego terminu (por. szerzej np. wyrok WSA z [...].07.2019 r, IV SA/Po [...], dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Godzi się jednak podkreślić, że w niniejszej sprawie taki dylemat nie występuje, gdyż w uprzednio zapadłym w tej sprawie wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po [...] zostało wiążąco (art. 153 p.p.s.a.) przesądzone, że: "upływ terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie zwalnia (...) organu od obowiązku oceny meritum sprawy".

Zatem organ II instancji zasadnie przyjął, że w kontrolowanej sprawie, pomimo upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., zachodziła konieczność również rozpoznania sprawy co do istoty.

Pomijając w tym miejscu zasygnalizowaną już wyżej okoliczność, że w tym celu SKO, co do zasady, powinno na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (w związku z art. 15 in principio k.p.a.) uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania – to trzeba zauważyć, że uszło uwagi SKO, iż w przypadku, gdy dochodzi do wznowienia postępowania, właściwy organ, rozpatrując i rozstrzygając sprawę co do istoty, orzeka już według stanu prawnego i faktycznego z daty wydawania nowej decyzji, a nie decyzji dotychczasowej (tu: Decyzji WZ). W konsekwencji należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w przywołanym w skardze wyroku NSA z [...] marca 2015 r. sygn. akt II OSK [...] (CBOSA), zgodnie z którym z tego, że w przypadku wznowienia postępowania właściwy organ orzeka już według stanu prawnego i faktycznego z daty wydania nowej decyzji w tej sprawie, wypływa wniosek, iż "ustalenie stanu faktycznego sprawy zawsze w takim przypadku wymaga co najmniej ustalenia czy w obszarze objętym poprzednią analizą urbanistyczno-architektoniczną nastąpiła jakakolwiek zmiana zabudowy oraz biorąc pod uwagę czy z tej przyczyny jest dalej dopuszczalne wykorzystanie będącej już w aktach sprawy analizy urbanistyczno-architektonicznej. W przeciwnym przypadku konieczne będzie opracowanie nowej – aktualnej w tym zakresie przedmiotowym analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu będącego w granicach obszaru analizowanego czyli w istocie także nowej analizy urbanistyczno-architektonicznej." Ponadto – jak dalej trafnie zauważył NSA – jeżeli strona "nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to została także pozbawiona możliwości składania wniosków i podnoszenia zarzutów wobec dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stąd tak ważne jest to uprawnienie dla strony postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., które musi być także zabezpieczone w postępowaniu wznowieniowym" (wyrok NSA z [...].03.2015 r., II OSK [...], CBOSA).

W kontrolowanej sprawie SKO, nie dość, że – jak trafnie wytknięto w skardze – dokonało jedynie pobieżnej, a wręcz pozornej (bo rzeczywiście stanowiącej li tylko "czystą wyliczankę poszczególnych wartości przy jednoczesnym braku oceny własnej organu") analizy meritum sprawy, to przede wszystkim w ogóle nie zbadało – a powinno to stanowić punkt wyjścia do ewentualnych dalszych merytorycznych rozważań – czy analiza architektoniczno-urbanistyczna sporządzona na potrzeby Decyzji WZ nadal zachowała swą aktualność, a więc w szczególności, czy od czasu wydania Decyzji WZ (tj. od [...] września 2010 r.) w obszarze analizowanym nie zaszły takie zmiany, które mogłyby dyskwalifikować wyniki tamtej analizy, jako nieodzwierciedlające aktualnego stanu zabudowy i zagospodarowania przestrzennego tego obszaru, a co za tym idzie – ukształtowanego obecnie na tym obszarze ładu przestrzennego.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżących koszt wpisu ([...] zł), należne pełnomocnikowi Skarżących wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), w wysokości [...] zł, oraz koszt opłaty skarbowej od udzielonych przez Skarżących pełnomocnictw ([...] zł) – łącznie: [...] zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni uwagi, wskazania i oceny prawne, zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim zbada dalszą aktualność analizy architektoniczno-urbanistycznej sporządzonej na potrzeby Decyzji WZ, a następnie w oparciu o tę analizę – o ile okaże się ona nadal aktualna – albo, w przeciwnym wypadku, w oparciu o analizę na nowo sporządzoną, wnikliwie zweryfikuje prawidłowość i aktualność ustaleń zawartych w Decyzji WZ. Następnie, jeśli dojdzie do przekonania, że w wyniku wznowienia mogłaby obecnie zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej Decyzji WZ, to stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. poprzestanie na orzeczeniu, iż Decyzja WZ została wydana z naruszeniem prawa oraz wskaże na powyższą okoliczność z art. 146 § 2 k.p.a. – a także na okoliczność z art. 146 § 1 k.p.a. (upływ wskazanego w tym przepisie terminu "przedawnienia") – jako na przyczyny, z powodu których nie mogło dojść do uchylenia Decyzji WZ. Natomiast jeśli organ uzna, że w wyniku wznowienia nie mogłaby obecnie zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej Decyzji WZ, to stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. również orzeknie, iż Decyzja WZ została wydana z naruszeniem prawa, ale jako przyczynę, z powodu której nie mogło dojść do uchylenia tej decyzji, wskaże jedynie upływ terminu z art. 146 § 1 k.p.a.