Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1291/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmawiającą zwrotu R. Ś. prawa jazdy kategorii: C, C+E.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. R. Ś. wystąpił do Starosty W. o zwrot, w zakresie kategorii C, C+E, zatrzymanego prawa jazdy. Starosta W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627), § 10 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) odmówił zwrotu prawa jazdy w/w kategorii. W uzasadnieniu decyzji opisał przebieg postępowania stwierdzając, że w dniu [...] listopada 2015 r. z Prokuratury Rejonowej K. – W. do Starosty W. wpłynęło pismo z załączonym zatrzymanym prawem jazdy kategorii B, B+E, C, C+E. Pismem tym organ został poinformowany o zatrzymaniu postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – W. w K., prawa jazdy R. Ś. Następnie, w dniu [...] maja 2016 r. wpłynął do urzędu odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt [...] z orzeczonym w nim wobec wyżej wymienionego środkiem karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy m.in. art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Artykuł 12. ustawy o kierujących pojazdami wskazuje negatywne przesłanki wydania prawa jazdy stwierdzając w ust. 1 pkt 2, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, a w ust. 2, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Brzmienie tego przepisu nadane zostało ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970), obowiązującym od dnia 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej). Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w znowelizowanym brzmieniu ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. W rozpatrywanej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w K., sygn. akt [...] został wydany w dniu [...] marca 2016 r. Zatem zgodnie z przytoczonym przepisem intertemporalnym, w sprawie należało stosować art. 12 ustawy w brzmieniu znowelizowanym. W świetle powołanych przepisów nie można zatem uznać, że decyzja odmawiająca wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C, C+E odwołującemu się w stosunku do którego prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i w okresie obowiązywania tego zakazu, została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Organ wskazał, że nowelizując (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca wyraził w sposób jednoznaczny wolę, aby osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m.in. kategorii B nie mogło być zarówno wydane, jak również zwrócone prawo jazdy, a także - przywrócone uprawnienia w zakresie m.in. kategorii D. Potwierdza to treść uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, w którym wskazano, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami (Sejm VII kadencji, druk sejmowy nr 1957).

Jak stwierdził organ wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc wyraźne rozciągnięcie względem osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na inne kategorie niż objęte zakazem, a także racje celowościowe omawianych rozwiązań legislacyjnych, wyrażające się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji nakazują przyjąć, iż w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami "wyrażony został jednoznaczny nakaz nie wydawania przez organ administracyjny osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, C+E, w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego m.in. kategorię B, wprost wyszczególnioną w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Wyrokiem sądu karnego zostało skarżącemu zakazane prowadzenie "wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C, C+E, w zakresie której skarżący domaga się zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Nie oznacza to, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne nie objęte orzeczonym zakazem i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych wyłączonych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do nie zwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego, nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie.

W ocenie organu nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut odwołujący się do przepisów art. 42 k.k. oraz art. 182 § 2 k.k.w. Jak podkreśla w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, wyjaśniając relacje miedzy orzeczeniem sądu karnego, a przepisami ustawy o kierujących pojazdami, decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego. Przy tym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14). Przyjęcie przeciwnej wykładni art. 12 ust. 2 stanowiłoby zaprzeczenie naczelnej wartości bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej mają służyć zarówno przepisy karne, sankcjonujące przestępstwa godzące w tę wartość, jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy, których naczelnym rado legis również jest gwarancja bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Takie stanowisko znajduje jeszcze silniejsze uzasadnienie w aktualnym stanie prawnym, po wejściu w życie nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami z 2014 r. Nowelizacja art. 12 ust. 2 tej ustawy poprzez dodanie do jego treści instytucji zwrotu prawa jazdy i instytucji przywrócenia uprawnień była świadomym i zamierzonym zabiegiem ustawodawcy. Celem tych zmian było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w stanie nietrzeźwości. Z analizowanych przepisów wynika jednoznaczny nakaz dla organu administracji publicznej niewydawania, niezwracania i nieprzywracania uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych np. kategorii B (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 listopada 2015 r., III SA/Kr 679/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r., III SA/Lu 1153/15).

Kierując się powyższymi względami Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy.

R. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2016 r., zarzucając decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a) art. 42 § 2 k.k. i art. 182 § 2 k.k.w. poprzez ich błędną wykładnię i orzeczenie de facto przez organ administracji, a nie sąd o zakazie prowadzenia pojazdów polegający na rozszerzeniu zastosowanego przez sąd prawomocnym wyrokiem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B o kategorie nie objęte wyrokiem tj. kategorie C, C+E i w konsekwencji działanie w sposób sprzeczny z zasadami sprawiedliwości społecznej, praworządności oraz legalności naruszając art. 2 i 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.;

b) art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej w/w przepisów polegającej na przyjęciu, iż prawo jazdy nie może być wydane w każdym wypadku wobec osoby, co do której orzeczono prawomocnym wyrokiem Sądu zakaz prowadzenia pojazdów tylko kategorii B i w konsekwencji odmowie zwrotu Skarżącemu prawa jazdy kategorii C i C + E, mimo że uregulowania zawarte w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami powinny być stosowane jedynie do osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy określonych kategorii nigdy ich nie posiadając lub takich, które utraciły uprawnienia w określonych kategoriach, czy też osób, którym zostały cofnięte określone uprawnienia, natomiast Skarżący w/w uprawnienia posiada, nigdy ich nie utracił oraz nie zostały mu one cofnięte; ponadto przepis ten legalizuje jedynie utrzymanie stanu zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, C + E na potrzeby wdrożenia działań nadzorczych organu administracji publicznej, w tym kompetencji orzeczniczych (skierowania strony na badania lekarskie, badania psychologiczne), w celu rozważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu Skarżącego do odwieszenia uprawnień kategorii C, C+E;

c) art. 107 § 3 Kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, a w szczególności nie odniesienie się do całokształtu zarzutów podniesionych w odwołaniu i zawartych tam wniosków dowodowych, nie odniesienie się przez organ II instancji do zarzutu naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego przez organ I instancji polegający na rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny z góry zakładając już na etapie wszczęcia postępowania jakie będzie jego rozstrzygniecie, co stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu według wskazanych kryteriów kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organy administracji publicznej są więc na podstawie przytoczonych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Organy w należyty i wyczerpujący sposób uzasadniły także wydane decyzje (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) wskazując ustalone w postępowaniu okoliczności faktyczne, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak też wyjaśniając podstawy prawne decyzji wraz z przytoczeniem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. por. 155 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970), obowiązującym od dnia 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej).

W związku z tym w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w znowelizowanym brzmieniu ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wyrok Sądu Rejonowego w K. w sprawie sygnatura akt [...], którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat, z zaliczeniem na poczet orzeczonego środka karnego okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] października 2015 r., został wydany w dniu [...] marca 2016 r. Zatem zgodnie z przytoczonym przepisem intertemporalnym, w sprawie należało stosować art. 12 ustawy w brzmieniu znowelizowanym.

Z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 października 2014 r. wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przy tym ustawa przewiduje wprost, że art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2), a także kategorii: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 pkt 3).

W świetle powołanych przepisów nie można zatem uznać, że decyzja odmawiająca zwrotu skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii: C, C+E, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i w okresie obowiązywania tego zakazu, została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Trzeba zauważyć, że nowelizując (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca wyraził w sposób jednoznaczny wolę, aby osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m.in. kategorii B nie mogło być zarówno wydane, jak również zwrócone prawo jazdy, a także przywrócone uprawnienia w zakresie m.in. kategorii: C i C+E. Potwierdza to treść uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, w którym wskazano, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami (Sejm VII kadencji, druk sejmowy nr 1957).

Przy tym już w odniesieniu do zastosowania art. 12 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2014 r. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był wyrażany pogląd, zgodnie z którym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami (por. m.in. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14, z dnia 29 października 2015 r., I OSK 382/14 i z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 603/14, z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14).

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że za taką interpretacją omawianego przepisu przemawia nie tylko wykładnia językowa, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić, by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kategorii B) zezwolił na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kategorii C i C+E).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu wymienionych przepisów należy mieć na względzie, iż przepisy i zasady ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela przedstawione stanowisko oraz powołaną dla jego uzasadnienia argumentację.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut odwołujący się do przepisów art. 42 k.k. oraz art. 182 § 2 k.k.w.

Stosownie do art. 42 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Sąd Rejonowy w K. wyroku w sprawie sygnatura akt [...], sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.

Powołany art. 42 § 2 k.k. daje zatem podstawy do orzeczenia zarówno całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jak i pojazdów określonego rodzaju.

Z kolei art. 182 k.k.w. w § 1 stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. W myśl zaś § 2 art. 182 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Nie można jednak podzielić stanowiska skarżącego, iż w świetle przywołanych przepisów kodeksu karnego oraz kodeksu karnego wykonawczego brzmienie art. 12 ust. 2 podważa treść i powagę wyroku karnego orzekającego o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B.

Jak podkreśla w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, wyjaśniając relacje miedzy orzeczeniem sądu karnego, a przepisami ustawy o kierujących pojazdami, decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego. Przy tym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14).

Wymaga podkreślenia, że kwestionowane decyzje organów obu instancji nie zostały wydane w wykonaniu wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie sygnatura akt [...]. Te kwestie zostały uregulowane w decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, B+E. Natomiast w niniejszej sprawie organ administracji publicznej w zakresie swojej kompetencji ustawowej rozpatrzył złożony przez skarżącego wniosek. Organy nie orzekały zatem w sprawie karnej, czy też sprawie karnej wykonawczej, lecz w odrębnej od tych spraw sprawie administracyjnej. Nie można więc przyjąć, że odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii: C, C+E stanowi niedopuszczalne decyzją administracyjną rozszerzenie sankcji orzeczonej wyrokiem sądu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14).

W ocenie Sądu przyjęcie przeciwnej, niż zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, wykładni art. 12 ust. 2 stanowiłoby zaprzeczenie naczelnej wartości bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej mają służyć zarówno przepisy karne, sankcjonujące przestępstwa godzące w tę wartość, jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy, których naczelnym ratio legis również jest gwarancja bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Takie stanowisko znajduje jeszcze silniejsze uzasadnienie w aktualnym stanie prawnym, po wejściu w życie nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami z 2014 r. Nowelizacja art. 12 ust. 2 tej ustawy poprzez dodanie do jego treści instytucji zwrotu prawa jazdy i instytucji przywrócenia uprawnień była świadomym i zamierzonym zabiegiem ustawodawcy. Celem tych zmian było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w stanie nietrzeźwości. Z analizowanych przepisów wynika jednoznaczny nakaz dla organu administracji publicznej niewydawania, niezwracania i nieprzywracania uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych np. kategorii B (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 listopada 2015 r., III SA/Kr 679/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r., III SA/Lu 1153/15).

Nie ma także podstaw do uznania sprzeczności przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 z przepisami art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 zawiera ogólny zakaz wydania prawa jazdy osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, co odnosi się do praw jazdy każdej kategorii, w zakresie której sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Natomiast w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy wprowadzono dodatkowe zakazy wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenia uprawnienia w zakresie prawa jazdy w odniesieniu do wymienionych w tych przepisach konkretnych kategorii, mających charakter kategorii "wyższych", w okresie obowiązywania wynikającego z wyroku karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy konkretnych kategorii "niższych".

Mając powyższe na względzie uznać należy, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji i właściwie zastosowały przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Nie zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.