Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 110/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64c § 4 i § 7
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art. 64c § 1, § 4 i § 7 w zw. art. 17 § 1 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela - Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 października 2016 r., którym obciążono wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 27 kwietnia 2015 r. o numerach od [...] do [...] w łącznej kwocie 17.179,20 zł,

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego.

W dniu 27 kwietnia 2015 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. wystawił na M. Z. jako zobowiązaną tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące należność z tytułu decyzji karnej w łącznej wysokości 180.000 zł

Następnie dokumenty te zostały przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, celem prowadzenia na ich podstawie egzekucji administracyjnej.

Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w "A" S.A. w G., jednakże przeszkodą w realizacji zajęcia okazał się zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej.

W związku z uchyleniem decyzji karnych przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, wierzyciel w piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 r. wniósł do organu egzekucyjnego o wycofanie ww. tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. organ egzekucyjny, na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanej.

Po uprzednim doręczeniu wierzycielowi zawiadomienia z dnia 21 września 2016 r. o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. organ egzekucyjny obciążył Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 17.179,20 zł.

W zażaleniu na to postanowienie Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. zarzucił naruszenie:

- art. 64c § 4 u.p.e.a., bowiem postanowienie wydane zostało wobec podmiotu niebędącego wierzycielem, oraz

- art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP (pkt 1 i 2 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, publ. Dz.U. z 2016r.,poz. 1244).

W ocenie wierzyciela, organ egzekucyjny nieprawidłowo wskazał jako wierzyciela Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego w S., podczas gdy wierzycielem jest Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S.

Następnie szczegółowo przedstawił argumentację aprobującą stanowisko, iż co do zasady koszty postępowania egzekucyjnego ponosi zobowiązany, stąd to on powinien być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego nie zaś wierzyciel. Powołując się na wspomniany wyrok w sprawie sygn. akt [...], zakwestionował ponadto wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64c § 1 u.p.e.a., koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Do egzekucji kosztów stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z zasadą celowości i zasadą gospodarnego prowadzenia egzekucji, zobowiązany ponosi koszty celowe, niezbędne do przeprowadzenia egzekucji.

W myśl art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, stosownie do treści art. 64c § 7 u.p.e.a., wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.

Zatem wierzyciel pokrywa niekiedy całe koszty postępowania egzekucyjnego. Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego może nastąpić nie tylko z powodów faktycznych (zubożenie zobowiązanego), ale i z powodów prawnych. Bowiem zobowiązany, który co do zasady odpowiada z tytułu kosztów egzekucyjnych określonych w u.p.e.a., ponosić je może wyłącznie w trakcie postępowania egzekucyjnego.

W tym świetle nie bez znaczenia pozostaje przesłanka wycofania tytułów wykonawczych z dnia 27 kwietnia 2015 r. , a mianowicie uchylenie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzji karnych.

Organ podkreślił, że wierzytelność istniała wobec zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego i miała podstawę w tytułach wykonawczych wystawionych przez wierzyciela dochodzonej w tym postępowaniu należności pieniężnej. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie ma już podstawy do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, stąd zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a.

Przepis ten znajdzie zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy w toku postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie faktycznej możliwości ściągnięcia od niego kosztów egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy koszty egzekucyjne są w rzeczywistości ściągalne od zobowiązanego, ale wierzyciel odstąpił od egzekucji.

Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność (w analizowanym stanie faktycznym, decyzja karna w łącznej kwocie 180.000,00 zł), chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (art. 64c § 6 u.p.e.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.

W ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowe wskazanie wierzyciela jako Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego w S., zamiast Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. było oczywistym błędem pisarskim, przy czym w uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny przywołał już właściwą formę wierzyciela, oznaczonego w tytułach wykonawczych.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie wysokości kosztów egzekucyjnych, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, organ podkreślił, że w pkt 5 tego wyroku - określając skutki wyroku – Trybunał podniósł m.in., że dla właściwej realizacji wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który m.in. powinien określić w granicach norm konstytucyjnych maksymalną wysokość m.in. opłaty manipulacyjnej. TK wskazał również, że ustawodawca nadto powinien określić sposób obliczania wysokości tych opłat, gdyż on jako "ustawodawca negatywny" nie ma w tym zakresie kompetencji.

Dyrektor Izby Skarbowej przywołał fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 759/16, konstatując, iż na dzień złożenia zażalenia przez wierzyciela, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest aktem obowiązującym, stąd wierzyciel został prawidłowo obciążony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 17.179,20 zł.

Analizując wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych, organ podał, że w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.

Jak wynika z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia 27 kwietnia 2015 r. doręczono zobowiązanej w dniu 12 czerwca 2015 r. Zatem naliczenie opłat manipulacyjnych w łącznej wysokości 2.863,17 zł było prawidłowe w świetle art. 64 § 10 u.p.e.a., mimo iż błędnie wskazano datę naliczenia tejże opłaty.

W związku z dokonanym na podstawie zawiadomienia z dnia 9 czerwca 2015 r. zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego, organ egzekucyjny naliczył również opłaty za powyższą czynność egzekucyjną w łącznej wysokości 14.316,03 zł. Za dokonanie tej czynności egzekucyjnej organ egzekucyjny, stosownie do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. pobiera opłatę w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Obowiązek uiszczenia tej opłaty powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 czerwca 2015 r. doręczono do Banku "A" S.A. w G. ww. zawiadomienie. Wprawdzie organ egzekucyjny wskazał błędną datę naliczenia powyższej czynności, niemniej jednak opłata została naliczona prawidłowo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z art. 64c § 4 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, nie uwzględniającą zakresowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14.

Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 759/16 skarżący podniósł, że zakwestionowanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją mechanizmu ustalania wysokości opłat egzekucyjnych oznacza, że wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłaty egzekucyjnej ustalonej w oparciu o art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., którymi organ egzekucyjny obciążył stronę skarżącą stosując ten mechanizm należy uznać w niniejszej sprawie za ustalone w nieprawidłowej wysokości, choć samo obciążenie tymi opłatami było zasadne.

Zdaniem skarżącego, oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach prawa, które Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczne z Konstytucją, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu. W obrocie prawnym nie powinien bowiem pozostawać taki akt administracyjny, który oparty został na przepisach uznanych za naruszające zasady wyrażone w treści norm konstytucyjnych.

W ocenie skarżącego, organ winien dokonać oceny wysokości naliczonych kwot opłat za czynności egzekucyjne z uwzględnieniem rzeczywistych kosztów i niezbędnego nakładu pracy organu egzekucyjnego oraz efektów prowadzonego postepowania , a także tempa prowadzonej egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz przeprowadzenie rozprawy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.).

Orzekanie, w myśl art.135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontroli, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 §1 p.p.s.a.

Na wstępie odnieść się wypada do wniosku organu o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Należy w tym miejscu wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Oznacza to, że w przypadku skarg na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie - a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie - w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też mimo, że organ w odpowiedzi na skargę wniósł o przeprowadzenie rozprawy, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (por. B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str.527). Sąd wobec tego rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy.

Stan faktyczny sprawy jest w istocie bezsporny. Z uwagi na jego przedstawienie przy okazji opisywania stanowisk skarżącego i organów brak jest konieczności jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadnienia.

W rozpoznawanej sprawie, podstawę rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego stanowiły m. in. przepisy art. 64 u.p.e.a., w oparciu o które naliczono koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.).

W analizowanym w sprawie przypadku znajduje zastosowanie art. 64c § 4 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, iż wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W świetle stanowiska prezentowanego przez skarżącego w toku postepowania przed organami, zaakcentowania wymaga to, że ponieważ ustawodawca nie precyzuje przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, przyjmuje się, że art. 64c § 4 u.p.e.a. znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie on w stanie w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pokryć kosztów egzekucyjnych lub gdy wyegzekwowanie kosztów wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych. Do takich zaś przyczyn należy zaliczyć prawny nakaz nieobciążania kosztami zobowiązanego, wynikłymi z egzekucji prowadzonej w wykonaniu wadliwego, niezgodnego z prawem aktu administracyjnego (w realiach niniejszej sprawy - decyzji uchylonych przez organ odwoławczy) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3713/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.

Jednakże zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu, gdyż jak słusznie podnosi skarżący, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w Dz.U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., na podstawie których zostało wydane kontrolowane w sprawie postanowienie, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny jego prawidłowości.

W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną".

Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14; , publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.)

Stan faktyczny i stan prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co nie powinno ujść uwadze organów administracyjnych.

W oparciu o dokumenty zawarte w aktach postępowania egzekucyjnego można stwierdzić, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne, a zwłaszcza - opłaty za zajęcie rachunku bankowego, odpowiadają sytuacji, którą Trybunał Konstytucyjny wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Opłaty egzekucyjne za dokonanie czynności zajęcia rachunku bankowego w odniesieniu do poszczególnych tytułów wykonawczych kształtują się w niniejszej sprawie w wysokości przekraczającej czternaście tysięcy złotych. Trudno więc uznać, że wysłanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego pociąga za sobą nakład pracy odpowiadający takiej wysokości opłaty.

Okoliczność ta wskazuje na ewidentne naruszenie zasady zakazu nadmiernej ingerencji, polegające na naruszeniu proporcji pomiędzy, wynikającym z art. 84 Konstytucji obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych a prawem jednostki do własności (art. 64 § 1 Konstytucji), co stanowiło zasadniczy powód uznania powołanych przepisów za niekonstytucyjne.

Przy ocenie, czy zachowana została zasada proporcjonalności opłaty do rzeczywistych kosztów, można przykładowo wskazać na regulację przewidującą maksymalną stawkę opłaty za czynności egzekucyjne, jaką jest kwota za zajęcie nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), która to czynność wymaga nieporównywalnie większego nakładu pracy niż zajęcie innych wierzytelności, w tym - z rachunku bankowego. Z kolei art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a. przewiduje, że za spisanie na miejscu u zobowiązanego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego opłata wynosi 10 % kwoty egzekwowanej, nie więcej jednak niż 3 zł. Z drugiej strony kwoty minimalne za poszczególne czynności egzekucyjne, przewidziane przez ustawodawcę w art. 64 § 1 pkt 1-11, oscylują w kwotach kilku lub najwyżej kilkunastozłotowych.

Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że wskazując na skutki wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził w końcowej części uzasadnienia, że "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie".

Mając na uwadze wywody i stanowisko organu nadzoru zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu Sąd podkreśla, że bezczynność ustawodawcy nie może jednak prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności. Nakaz bezpośredniego odwołania się do Konstytucji obowiązuje nie tylko Sąd, ale także organy państwa, działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Ustalając zatem wysokość kosztów egzekucyjnych, w tym przypadku należnych od wierzyciela, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego.