Wyrok NSA, sygn. akt III SA 548/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 106 poz. 489
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych.
article: art. 2, art. 8
journal: Dz.U. 1995 nr 142 poz. 702
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
Teza: Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106 poz. 489 ze zm./ organem administracji /specjalnym organem administracji rządowej/ jest izba skarbowa, którą kieruje dyrektor; on też reprezentuje ten organ podpisując decyzje i inne pisma przez izbę skarbową "firmowane".

Prawo zastępcy dyrektora do podpisywania pism wychodzących z organu wynika z samej istoty zastępstwa. Dla zakwestionowania prawa zastępcy dyrektora izby skarbowej do podpisania decyzji izby skarbowej należałoby wykazać, że regulamin organizacyjny izby wyłączył z jego kompetencji podpisywanie decyzji.

TEZY

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106 poz. 489 ze zm./ organem administracji /specjalnym organem administracji rządowej/ jest izba skarbowa, którą kieruje dyrektor; on też reprezentuje ten organ podpisując decyzje i inne pisma przez izbę skarbową "firmowane".

Prawo zastępcy dyrektora do podpisywania pism wychodzących z organu wynika z samej istoty zastępstwa. Dla zakwestionowania prawa zastępcy dyrektora izby skarbowej do podpisania decyzji izby skarbowej należałoby wykazać, że regulamin organizacyjny izby wyłączył z jego kompetencji podpisywanie decyzji.


UZASADNIENIE

7 Października 1996 r. wpłynęły do Urzędu Skarbowego W. zgłoszenie identyfikacyjne /NIP-3/ Małgorzaty M. i Bogusława W., złożone za pośrednictwem płatnika Biura "B." Sp. z o.o.

Urząd Skarbowy decyzjami z dnia 5 listopada 1996 r. doręczonymi w dniu 25 listopada 1996 r., nadał każdemu z podatników Numer Identyfikacji Podatkowej /NIP/.

W odwołaniach oboje wnieśli o ponowne rozpoznanie spraw, ponieważ decyzje wydane zostały z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. Wraz ze zgłoszeniami identyfikacyjnymi podatnicy dostarczyli Urzędowi Skarbowemu odpisy pozwu przeciw Skarbowi Państwa o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przez funkcjonariuszy państwowych - pracowników Urzędu Skarbowego W. przy wykorzystaniu powierzonych tym funkcjonariuszom czynności urzędowych. Wniesienie pozwu zobowiązuje urząd skarbowy do zawieszenia postępowania w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd pozwu wnioskodawcy.

Decyzjami z dnia 26 lutego 1997 r., wydanymi na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, Izba Skarbowa w W. decyzje Urzędu Skarbowego W.-U. nadające Numery Identyfikacji Podatkowej Małgorzacie M. i Bogusławowi W. utrzymała w mocy, bowiem zgodnie z art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników osoby fizyczne, które na podstawie odrębnych przepisów są podatnikami, podlegają obowiązkowi identyfikacyjnemu. Oboje odwołujący się otrzymują wynagrodzenie ze Spółki "B." i są z tego tytułu podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych; mają do nich zatem zastosowanie przepisy ustawy o NIP. Bez znaczenia dla sprawy są - stwierdziła Izba - podnoszone zarzuty, że przeciwko Skarbowi Państwa zostały złożone pozwy do Sądu, w których podatnicy domagają się, m.in. zaniechania ustalania i poboru podatków począwszy od 1995 r.

W skargach skierowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzata M. i Bogusław W. wnieśli o uchylenie decyzji jako niezgodnych z prawem, a w szczególności z art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 i art. 80 oraz art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

Urząd Skarbowy załatwia sprawę przez wydanie decyzji, po zbadaniu z urzędu wszystkich okoliczności na tle stanu faktycznego ujawnionego w aktach sprawy administracyjnej, bowiem istotnym naruszeniem procedury jest orzekanie w sprawie administracyjnej na podstawie niepełnego stanu faktycznego.

Proceduralnie właściwą formą oczekiwania na orzeczenie sądu powszechnego było zawieszenie postępowania administracyjnego przewidziane w art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 1998 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - decyzji Ministra Finansów z dnia 20 lipca 1998 r., w przedmiocie postawionego zarzutu braku kompetencji Wicedyrektora Izby Skarbowej w W. do podpisania i wydania zaskarżonej decyzji, dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzenie nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, ze skargi nie są zasadne.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym dające podstawę do wznowienia postępowania bądź inne naruszenie przepisów proceduralnych mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność decyzji jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonym decyzjom Izby Skarbowej zarzucić nie można.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników /Dz.U. nr 142 poz. 702 ze zm./ "osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej (...), które na podstawie odrębnych przepisów są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej, zwane "NIP".

Oboje skarżący dokonali zgłoszeń identyfikacyjnych /według wzoru NIP-3/ za pośrednictwem płatnika - Biura "B." Sp. z o.o. w W., czyli w trybie art. 8 ustawy o identyfikacji podatników. W takim wypadku decyzję o nadaniu NIP /art. 3 ust. 2/ wydaje urząd skarbowy właściwy w sprawie podatku dochodowego /art. 4 pkt 3 lit. "a"/, czyli urząd skarbowy właściwy dla miejsca zamieszkania osoby fizycznej - par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1992 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych /Dz.U. nr 16 poz. 62 ze zm./.

Zaskarżona decyzja odpowiada wskazanym przepisom.

Jeśli chodzi o zawieszenie postępowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 Kpa to "zagadnienie wstępne" dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest /podkr. NSA/ od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego, sądu i arbitrażu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. /Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński Wydawnictwo Prawnicze. Warszawa 1985 r. str. 182, także B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck - Warszawa 1996 r. str. 419 i nast./.

Z przedstawionych Sądowi akt nie wynika aby wydanie decyzji o nadaniu skarżącym numerów identyfikacji podatkowej NIP wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia jakiegokolwiek zagadnienia wstępnego przez inny organ administracji lub Sąd. Skarżący sami zadeklarowali, że są podatnikami dokonując zgłoszenia ewidencyjnego w opisanym wyżej trybie. Skoro zgłoszenie nie budziło wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym to stanowiło wystarczający materiał uzasadniający wydanie decyzji przez Urząd Skarbowy. Obowiązek podatkowy określają bowiem ustawy /art. 2 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm., od 1 stycznia 1998 r. art. 4 Ordynacji podatkowej - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926 ze zm./, a nie decyzje "innych" organów administracji czy orzeczenia sądów.

Jeśli zaś chodzi o nieważność zaskarżonych decyzji z tego tylko powodu, że zostały podpisane przez Zastępcę Dyrektora Izby Skarbowej to Sąd uznał ten zarzut za chybiony.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106 poz. 489 ze zm./ organem administracji /specjalnym organem administracji rządowej/ jest izba skarbowa, którą kieruje dyrektor; on też reprezentuje ten organ podpisując decyzje i inne pisma przez izbę skarbową "firmowane". Prawo zastępcy dyrektora do podpisywania pism wychodzących z organu wynika z samej istoty zastępstwa. Dla zakwestionowania prawa Zastępcy Dyrektora Izby Skarbowej w W. do podpisania decyzji Izby Skarbowej /podkr. NSA/ skierowanych do skarżących należałoby wykazać, że regulamin organizacyjny Izby wyłączył z jego kompetencji podpisywanie decyzji w sprawie nadawania numerów identyfikacji podatkowej NIP. Gdyby tak było miałoby miejsce przekroczenie kompetencji przez tę konkretną osobę, a nie nieważność decyzji Izby Skarbowej, która była organem II instancji w sprawie decyzji wydanych przez Urząd Skarbowy W. /por. wyroki SN z dnia :11 października 1996 r. III RN 8/96, III RN 5/96, III RN 6/96, III RN 7/96, III RN 9/96 - OSNAPU 1997 nr 9 poz. 144 i 145 i 18 grudnia 1996 r. III RN 42/96 i III RN 43/96 - OSNAPU 1997 nr 15 poz. 264/.

Skoro zaskarżone decyzje odpowiadają prawu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, miał obowiązek orzec jak w sentencji wyroku.