Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1113/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 4, art. 10, art. 7 art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 103, art. 104 ust. 3, art. 4, art. 46, art. 27 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 93 i 93 a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 174, art. 145, art. 151 art. 1 § 1 i 2, art. 134, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1226/14 w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1226/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. N. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2012r., znak: ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją Nr ... z dnia 4 kwietnia 2012r. M. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1-4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010r., Nr 136, poz. 914, ze zm.) oraz 104 k.p.a. - wymierzył "Firmie U. S. i T. N." sp.j. L. G. B. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a w/w ustawy.

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, złożonej przez S. N., następcę prawnego spółki jawnej "Firma U. S. i T. N." Główny Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia 31 sierpnia 2012r., znak: ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a

W decyzji organ wskazał, że udowodnione zostało, iż skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, tj. art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (dalej zw. ustawą), a naruszenie to polegało na nieprzestrzeganiu przepisów w zakresie znakowania środków spożywczych pn. "Pałeczki kukurydziane". Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. nr 137, poz. 966 ze zm.) opakowany środek spożywczy znakuje się, podając co najmniej informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia informację dotyczącą składników występujących w środku spożywczym podaje się w formie wykazu składników wykorzystanych do produkcji środka spożywczego i nadal w nim obecnych, nawet w zmienionej formie, zwanego "wykazem składników", z podaniem nazwy składnika, według masy tych składników, ustalonej w chwili ich użycia do wytworzenia środka spożywczego, w porządku malejącym. Według § 5 ust. 10 informacja dotycząca składników występujących w środku spożywczym obejmuje nazwę każdego składnika alergennego wykorzystywanego do produkcji środka spożywczego i nadal obecnego w gotowym środku spożywczym. Organ podniósł, że znajduje to potwierdzenie w przepisie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r., ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002, str. 1 z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), który stanowi, że "etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumenta w błąd".

W rozpoznawanej sprawie ustalono, iż skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego poprzez nieprzestrzeganie przepisów w zakresie znakowania środków spożywczych pn. "Pałeczki kukurydziane", a to oznacza, że wypełniona została przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżący poprzez zamieszczenie na opakowaniu informacji, że "produkt nie zawiera glutenu", wprowadził w błąd konsumentów narażając zdrowie osób z nietolerancją glutenu i naruszył obowiązujące przepisy. Przedmiotowe naruszenie zostało stwierdzone i udowodnione na podstawie wyników badań laboratoryjnych potwierdzających obecność glutenu w produkcie, co jest niezgodne z deklaracją producenta zawartą na opakowaniu o treści "Produkt nie zawiera glutenu".

Organ wskazał ponadto, że skarżący w odwołaniu podniósł, iż w zakresie firmy doszło do zmian, tj. rozwiązania spółki w drodze ugody sądowej, a następnie w piśmie z dnia 18 czerwca 2012r. stwierdził, iż jest następcą prawnym "Firmy U. - S. i T. N." spółka jawna. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007r. V CSK 343/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2005 r. II CK 275/05) organ wskazał, że wspólnik, któremu sąd przyznał prawo do przejęcia majątku spółki, wstępuje do sprawy w miejsce wykreślonej z rejestru spółki, jako jej ogólny następca prawny.

Odnosząc się do wyjaśnień S. N., dotyczących współpracy z podwykonawcą - Z. P. C. W. A. S. "B." A. B., organ podkreślił, iż kwestionowany wyrób był wyprodukowany na zlecenie skarżącego pod jego marką, ze wskazaniem na opakowaniu "Firmy U. S. i T. N." sp. j. jako podmiotu odpowiedzialnego za wyrób. Zgodnie z art. 17 w zw. z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie ponosi podmiot działający na rynku spożywczym. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie tym podmiotem jest "Firma U. - S. i T. N." sp. j.

Odpowiedzialność ponoszona na podstawie art. 103 ustawy ma charakter obiektywny i wypływa z samego faktu naruszenia przepisów, nie jest przy tym oparta na zasadzie winy. Stopień zawinienia karanego podmiotu uwzględniany jest wyłącznie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej - zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2012r. wniósł S. N.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego, co uniemożliwiło wniesienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy w przebadanej partii "Pałeczek kukurydzianych" znajduje się gluten kukurydziany, czy też gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych lub pochodne takiej frakcji białka, których to frakcji i pochodnych niektóre osoby nie tolerują oraz które to frakcje i pochodne nie rozpuszczają się w wodzie ani roztworze chlorku sodu 0,5 M; 2. oraz przesłuchania w charakterze świadka producenta kwestionowanej partii "Pałeczek kukurydzianych" A. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. P. C. W. A. S. B., na okoliczność ustalenia, z jakich surowców wyprodukowano kwestionowaną partię "Pałeczek kukurydzianych". Uchybienie to miało wpływ na wynik postępowania w sprawie, gdyż nie pozwoliło na ustalenie, czy w przebadanej partii towaru wykryto gluten w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

Zdaniem skarżącego w toku postępowania odwoławczego doszło też do naruszenia art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu zawartego w odwołaniu, dotyczącego okoliczności, iż wykryty w badanej partii towaru gluten jest glutenem kukurydzianym, który nie jest przeciwwskazany dla osób chorujących na celiakię, a co za tym idzie uprawnione było oznaczenie produktu jako bezglutenowy. Organ nie odniósł się też do zarzutu dotyczącego oparcia decyzji organu I instancji o nieobowiązującą w 2011r. podstawę prawną, tj. o rozporządzenie Komisji (WE) Nr 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009r. dotyczące składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu.

S. N. zarzucił ponadto, iż organ odwoławczy naruszył również przepis art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy w przebadanej partii "Pałeczek kukurydzianych" znajduje się gluten kukurydziany, czy też gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych, stanowiący czynnik alergenny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Podkreślił, iż to do organu należało wykazanie, że przebadany produkt zawierał gluten w rozumieniu załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia. Wskazał także, że wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego, w świetle przepisu art. 77 k.p.a. wyraża się również w tym, iż organ odwoławczy nie zbadał w ogóle kwestii prawidłowości pobrania próbek do badań laboratoryjnych.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisu art. 103 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez wymierzenie mu kary pieniężnej za działania, których miała dokonać Firma U. S. i T. N. sp. j., w sytuacji, gdy odpowiedzialność określona w przepisie art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia może być przypisana jedynie podmiotowi, który dokonał naruszenia. S. N. wskazał, iż o ile jest rzeczywiście następcą prawnym Firmy U. S. i T. N. sp. j., zgodnie z treścią przepisu art. 66 kodeksu spółek handlowych, to nie może odpowiadać osobiście za działania samej spółki. Podniósł, że nałożenie kary pieniężnej jest rodzajem sankcji za działanie określonego podmiotu i odpowiedzialność ta ma charakter wyłącznie indywidualny, niepodlegający sukcesji generalnej, odpowiedzialność za uchybienia określona w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie jest przedmiotem sukcesji uniwersalnej. Podkreślił też, iż nawet w przypadku wymierzenia kary pieniężnej względem Firmy U. S. i T. N. sp. j., skarżący nie ponosiłby odpowiedzialności za tak nałożoną karę pieniężną, gdyż przepisy działu III ustawy ordynacja podatkowa, a w szczególności przepis art. 93 i 93a, nie przewidują następstwa prawnego osoby fizycznej za spółkę prawa handlowego, w przypadku przejęcia określonym w przepisie art. 66 k.s.h.

W skardze podniesiono również zarzut przedawnienia kary pieniężnej orzeczonej wobec skarżącego na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że wbrew zarzutom skarżącego organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. W ocenie Sądu I instancji, zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne.

Sąd wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność (art. 103 ust. 2).

Okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wymierzaniu kary określone są w art. 104 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.), opakowany środek spożywczy znakuje się, podając co najmniej informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia informację dotyczącą składników występujących w środku spożywczym podaje się w formie wykazu składników wykorzystanych do produkcji środka spożywczego i nadal w nim obecnych, nawet w zmienionej formie, zwanego "wykazem składników", z podaniem nazwy składnika, według masy tych składników, ustalonej w chwili ich użycia do wytworzenia środka spożywczego, w porządku malejącym. Według § 5 ust. 10 rozporządzenia, informacja dotycząca składników występujących w środku spożywczym obejmuje nazwę każdego składnika alergennego wykorzystywanego do produkcji środka spożywczego i nadal obecnego w gotowym środku spożywczym. Jak trafnie wskazał organ znajduje to potwierdzenie w przepisie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002, str. 1 z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), który stanowi, że "etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumenta w błąd".

Przytoczone regulacje prawne, w ocenie Sądu, stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. Zebrany i opisany w decyzji materiał dowodowy wykazał, że skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, tj. art. 46 ust 1 pkt 1 lit a ustawy poprzez niewłaściwe oznakowanie środka spożywczego pn. "Pałeczki kukurydziane". Na opakowaniu skontrolowanej partii produktu "Pałeczki kukurydziane" zawarto informację o treści: "Produkt nie zawiera glutenu" (kserokopia opakowania produktu znajduje się w aktach administracyjnych przesłanych Sądowi). Przeprowadzone badania wykazały natomiast obecność glutenu w ilości 172+/-41 mg/kg.

Sąd wskazał, że słusznie skarżący stwierdził, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych, określenie "gluten" odnosi się do glutenu zawartego w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie, pszenicy orkisz, kamucie lub ich odmianach hybrydowych, nie odnosi się natomiast tego określenia do glutenu zawartego w kukurydzy, czyli do tzw. glutenu kukurydzianego. Ale, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, termin gluten kukurydziany, który jak twierdzi skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze znajdował się w badanej partii towaru, jest stwierdzeniem nieprawidłowym i nie powinien być stosowany, bowiem dotyczy wyłącznie produktów roślinnych, takich jak pszenica, jęczmień czy owies. Pomimo, że w kukurydzy nie powinien znajdować się gluten, badania wykazały jego obecność. Zamieszczenie zatem na opakowaniu informacji, że "Produkt nie zawiera glutenu" jest wprowadzeniem w błąd konsumentów, a tym samym naruszeniem przepisów wskazanych przez organ.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego wskazania niewłaściwego podmiotu, który dokonał naruszenia. Skarżący jest następcą prawnym spółki jawnej, która dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jak wynika z KRS-u Spółka jawna "Firma U. - S. i T. N." była spółką składającą się z dwóch wspólników. Do rozwiązania spółki doszło w drodze ugody sądowej. Rozwiązana spółka podlega wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców w KRS bez przeprowadzenia likwidacji, a były wspólnik, który przejął majątek spółki, obowiązany jest rozliczyć się z drugim wspólnikiem, zgodnie z art. 66 k.s.h. Jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007r. (V CSK 343/07, Lex 394751) wspólnik, któremu sąd przyznał prawo do przejęcia majątku spółki, wstępuje do sprawy w miejsce wykreślonej z rejestru spółki jako jej ogólny następca prawny. Jak stwierdził Sąd Najwyższy, w doktrynie trafnie podkreśla się, że w tej sytuacji (rozwiązanie dwuosobowej spółki) dochodzi do swoistego przekształcenia spółki jawnej dwuosobowej w przedsiębiorcę jednoosobowego. Podnosi się także, że przepis ten ma na celu ochronę przedsiębiorstwa spółki, umożliwia bowiem rozwiązanie jej bez przeprowadzenia likwidacji. Taki sposób rozwiązania spółki pozwala nie tylko na utrzymanie przedsiębiorstwa spółki w dotychczasowym kształcie, ale także umożliwia kontynuowanie prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, która przybiera inną formę organizacyjną.

Sąd nie podzielił także zarzutu przedawnienia kary pieniężnej. W ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia, brak jest przepisów o przedawnieniu. Skarżący stawiając ten zarzut nie wskazał przepisu z którego wywiódł ten zarzut.

Sąd nie podzielił również zarzutu niezbadania kwestii prawidłowości pobrania próbek do badań laboratoryjnych. Tryb pobierania próbek jest przewidziany w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2003r., Nr 59 poz. 526, z późn. zm.). Stosownie do § 2 rozporządzenia, próbki pobiera się w sposób: (1) zapewniający uzyskanie próbek charakteryzujących właściwości organoleptyczne, fizykochemiczne i mikrobiologiczne danej partii produkcyjnej; (2) uniemożliwiający zanieczyszczenie partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane; (3) dostosowany do postaci i rodzaju artykułu rolno-spożywczego oraz wielkości partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane. Pobranie próbki, tj. jednego firmowego opakowania produktu, jakim były "Pałeczki kukurydziane", zdaniem Sądu, spełnia ww. wymagania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., Sąd wskazał, że jest on słuszny, bowiem organ nie powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego, jednak nie mógł stanowić przesłanki do uwzględnienia skargi. Skarżący stawiając ten zarzut wskazał, że zamierzał wnieść wnioski o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przesłuchania świadka na okoliczność ustalenia, czy w przebadanej partii towaru wykryto gluten w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Organ uzasadnił, że samo zamieszczenie nieprawdziwej informacji na opakowaniu, że produkt nie zawiera glutenu jest naruszeniem wskazanych wyżej przepisów. Skarżący nie podważył samego faktu, że na opakowaniu produktu znajdował się ten napis. Organ nie miał również obowiązku przeprowadzania z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy w przebadanej partii "Pałeczek kukurydzianych" znajduje się gluten kukurydziany, czy też gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w innych zbożach. Na opakowaniu zamieszczono napis "Produkt nie zawiera glutenu", a nie napis "Zawiera gluten kukurydziany". Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta.

Sąd wskazał, że okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej określone są w art. 104 ust. 2 ustawy, zgodnie z którymi właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Stosownie do treści art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy wysokość kary za czyn polegający na nieprzestrzeganiu wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego. W ocenie Sądu, organy ustalając wymiar kary za stwierdzone naruszenie, wskazały i wyjaśniły, w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a., jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015r. S. N., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to :

1) art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 oraz w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 (obowiązującego do dnia 12 grudnia 2014r. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, że M. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał decyzję zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 (obowiązującego do 13 grudnia 2014r.) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w której wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, której wysokość przekracza stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia oraz nieuwzględnienie tego, iż to skarżący został wprowadzony w błąd przez firmę "B.", co do składu dostarczonego produktu, a także tego, iż gluten kukurydziany nie jest szkodliwy dla osób z nietolerancją glutenu,

2) art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 grudnia 2014r., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący narusza ten przepis w ten sposób, że umieścił na opakowaniu produktu "Pałeczki kukurydziane" informację, że produkt nie zawiera glutenu, co może wprowadzać konsumenta w błąd, podczas gdy oznaczenie produkt bezglutenowy odnosi się do braku glutenu w postaci białka zawartego w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie, pszenicy orkisz, karmicie lub ich odmianach hybrydowych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych, nie dotyczy ono zaś glutenu kukurydzianego,

3) art. 46 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 oraz art. 46 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 grudnia 2014r. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zamieszczenie na opakowaniu produktu "Pałeczki kukurydziane" informacji, że produkt nie zawiera glutenu wprowadzają konsumentów w błąd, podczas gdy w przedmiotowym produkcie brak jest glutenu definiowanego jako frakcja białka znajdująca się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych lub pochodne takiej frakcji białka, których to frakcji i pochodnych niektóre osoby nie tolerują oraz które to frakcje i pochodne nie rozpuszczają się w wodzie ani roztworze chlorku sodu 0,5 M, a stwierdzony składnik jest glutenem kukurydzianym, który nie jest przeciwwskazany dla osób chorujących na celiakię,

4) art. 103 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy i wymierzenie kary pieniężnej S. N., za działania których miała dokonać Firma U. S. i T. N. sp. j., w sytuacji gdy odpowiedzialność określona w przepisie art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia może być przypisana jedynie podmiotowi, który dokonał naruszenia,

5) art. 93 i 93a ustawy ordynacja podatkowa w zw. z art. 104 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a to poprzez przyjęcie, iż skarżący – S. N. może odpowiadać jako następca prawny za karę pieniężną nałożoną na Firmę U. S. i T. N. sp. j., w sytuacji gdy przepisy ustawy ordynacja podatkowa nie przewidują sukcesji takiego obowiązku osoby fizycznej wstępującej w prawa i obowiązki spółki jawnej,

6) art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przyjęcie, że fakt wcześniejszego naruszania przez skarżącą przepisów ustawy jest wystarczającą przesłanką do zastosowania tak wysokiej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy przepis ten wskazuje także inne przesłanki, jakie winny być brane pod uwagę przy określaniu wysokości kary, a które zostały pominięte, w tym okoliczność eliminowania przez skarżącego w terminie wszystkich zaleceń organów sanitarnych

II) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo wystąpienia w niej przesłanek nieważności, a to z uwagi na naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez skierowanie decyzji organu odwoławczego do osoby skarżącego, który nie może być stroną postępowania dotyczącego nałożenia kary pieniężnej tytułem uchybień popełnionych przez odrębny podmiot

2) art. 134 p.p.s.a., poprzez:

a) pominięcie zarzutów i brak odniesienia się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącego w skardze - w szczególności w zakresie przedstawionej argumentacji dotyczącej uzasadnienia użytych braku szkodliwości glutenu kukurydzianego dla osób cierpiących na celiakię,

b) nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącego i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy,

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji pomimo, iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazanie w uzasadnieniach obu decyzji, na jakich dowodach oparły organy ustalenia faktyczne sprawy,

4) art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono, co stanowiło ów materiał dowodowy w sprawie, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez pominięcie wniosków dowodowych strony skarżącej w tym:

a) niepowołanie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy w przebadanej partii "Pałeczek kukurydzianych" znajduje się gluten kukurydziany, czy też gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych, stanowiący czynnik alergenny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych,

b) nieuwzględnienie, przy dokonywaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy, iż do badań na obecność glutenu pobrano próbkę tylko z jednego opakowania w partii, podczas gdy prawidłowa metoda badań powinna polegać na zabezpieczeniu przynajmniej dwóch próbek z różnych opakowań w danej partii towaru, celem uzyskania miarodajnego wyniku badań, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż przeprowadzone przez organ I instancji badania nie mogą być podstawą do nałożenia kary pieniężnej,

5) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że zachodziły przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przez strony przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy orzekające wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania, pomimo że przed wydaniem decyzji strona nie została poinformowana o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie, a wbrew stanowisku Sądu I instancji wcześniejsza aktywność strony nie zwalnia organu z obowiązku zawiadomienia jej o zgromadzeniu materiału dowodowego, zaś zaniechanie tego obowiązku może mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia stronie zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie,

b) błędnym uznaniu, że materiał dowodowy w zakresie wymierzenia kary pieniężnej i jej wysokości został zgromadzony i rozważony w sposób wyczerpujący, w szczególności co do zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości oraz nagminności naruszeń dokonanych przez skarżącego mimo, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka nagminności naruszeń uzasadniająca wymierzenie surowej kary.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej co oznacza, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Odnosząc się na wstępie do zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo wystąpienia w niej przesłanek nieważności z uwagi na naruszenie art. 28 k.p.a. - poprzez skierowanie decyzji organu odwoławczego do osoby skarżącego, który nie może być stroną postępowania dotyczącego nałożenia kary pieniężnej tytułem uchybień popełnionych przez odrębny podmiot (pkt II.1 skargi kasacyjnej) wskazać należy, że decyzją z dnia 4 kwietnia 2012r. organ I instancji wymierzył karę pieniężną spółce jawnej – "Firma U. S. i T. N. sp. j. L. G. B.", a nie S. N. Spółka jawna została wykreślona jako podmiot z Krajowego Rejestru Sądowego dopiero 1 czerwca 2012r.. Spółka jawna "Firma U. S. i T. N. sp. j." była dwuosobowa i ugodą pomiędzy wspólnikami S. N. i T. N., zawartą w sprawie ... Sądu Okręgowego w ... została rozwiązana, a majątek spółki przejął S. N. Stanowiło to podstawę wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 1 czerwca 2012r. o jej wykreśleniu. Wykreślenie spółki jawnej z rejestru przedsiębiorców nie ma wpływu na utrzymanie się odpowiedzialności wspólników spółki (p. wyrok z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt I ACa 978/09 Sądu Apelacyjnego w Warszawie). Wspólnik spółki jawnej, który ma przyznane prawo do przejęcia spółki (art. 66 w zw. z art. 103 k.s.h.) wstępuje do sprawy w miejsce wykreślonej z rejestru spółki jako jej następca prawny (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt V CSK 343/07). Wykreślenie z rejestru przedsiębiorców spółki jawnej skutkuje utratą przez spółkę podmiotowości prawnej i zdolności sądowej.

Należy mieć na uwadze, że spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową; każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22, art. 31 k.s.h.).

Słusznie wskazał Sąd I instancji, że przejście na rzecz dotychczasowego wspólnika majątku spółki na podstawie orzeczenia sądu, czy też zawartej przed sądem ugody powoduje, że majątek spółki jawnej staje się jego własnością, co oznacza, że od tej chwili przedsiębiorstwo spółki staje się przedsiębiorstwem prowadzonym przez byłego wspólnika indywidualnie. Rozwiązana spółka podlega wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym bez przeprowadzenia likwidacji, a były wspólnik, który przejął majątek spółki, obowiązany jest rozliczyć się z drugim wspólnikiem, zgodnie z art. 65 k.s.h. W doktrynie podkreśla się, że w tej sytuacji dochodzi do swoistego przekształcenia spółki jawnej dwuosobowej w przedsiębiorstwo jednoosobowe, co umożliwia kontynuowanie prowadzonej przez niego działalności, która przybiera inną formę organizacyjną. W przypadku tego swoistego przekształcenia na podstawie art. 66 k.s.h. spółki osobowej w przedsiębiorstwo jednoosobowe ma miejsce następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna), która polega na tym, że sukcesor wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub część prawnie wyodrębnionego majątku poprzednika. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt V CSK 343/07 (OSNC 2009/2/34) na kontynuację prowadzonej działalności spółki wyraźnie wskazuje, mający w tym przypadku odpowiednie zastosowanie, art. 65 § 5 k.s.h., traktujący o rozliczeniach miedzy wspólnikami. W myśl tego przepisu, drugi ze wspólników uczestniczy w zysku i stracie ze spraw jeszcze niezakończonych, przy czym nie ma on wpływu na ich prowadzenie. Tak więc, wspólnik który przejął majątek spółki, prowadzi sprawy niezakończone i w tym zakresie kontynuuje działalność rozwiązanej spółki. Użyte w tym przepisie sformułowanie "prowadzenie spraw" należy rozumieć szeroko, mogą tu wchodzić w grę zarówno czynności sądowe, jak i pozasądowe, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na uwadze uznać należy za nieusprawiedliwiony wyżej wymieniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz powiązany z nim zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 103 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (dalej zw. ustawa), poprzez wymierzenie kary pieniężnej S. N. za działania, których miała dokonać Firma U. S. i T. N. sp.j., w sytuacji gdy odpowiedzialność określona w przepisie art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia może być przypisana jedynie podmiotowi, który dokonał naruszenia (pkt I.4 skargi kasacyjnej). Jak wspomniano wyżej, kara pieniężna była wymierzona Spółce jawnej i jej odpowiedzialność za naruszenie przepisów była badana w sprawie.

Z tych względów nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 93 i 93a ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 104 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przyjęcie, iż skarżący – S. N. może odpowiadać jako następca prawny za karę pieniężną nałożoną na Firmę U. S. i T. N. sp. j., w sytuacji gdy przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują sukcesji takiego obowiązku osoby fizycznej wstępującej w prawa i obowiązki spółki jawnej (pkt I.5). W niniejszej sprawie kontrolowana była decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej Spółce jawnej - Firma U. S. i T. N. sp.j. oraz jej odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a nie odpowiedzialność S. N., jako osoby fizycznej.

Należy zauważyć, że S. N., składając odwołanie od decyzji organu I instancji, już po rozwiązaniu spółki jawnej prezentował stanowisko, że jest następcą prawnym rozwiązanej spółki i ma legitymację do zaskarżenia decyzji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że zachodziły przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przez strony przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy orzekające wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania (pkt II.5).

Sąd I instancji, wbrew temu zarzutowi uznał, że organ naruszył art. 10 k.p.a., tyle że naruszenie przepisu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. tylko naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uwzględnieniem skargi. Skarżący stawiając ten zarzut podniósł, że uniemożliwiono mu zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie, podczas gdy z akt sprawy wynika, że brał on aktywny udział w postępowaniu i w skardze kasacyjnej nie wskazał jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że organ właściwie ustalił stan faktyczny i nie zachodziła potrzeba jego uzupełnienia.

Nie są także usprawiedliwione pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 134 p.p.s.a. (pkt II.2), art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (pkt II.3), art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. (pkt II.4). Sprowadzają się one do twierdzenia, że organ nie zebrał i nie rozważył pełnego materiału dowodowego, nie uwzględnił wniosków dowodowych, w tym nie powołał z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy w przebadanej partii Pałeczek kukurydzianych znajduje się gluten kukurydziany, czy gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w zbożach stanowiący czynnik alergenny, pobrał tylko jedną próbkę z jednego opakowania i w konsekwencji wydał rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organ nie miał obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy w przebadanej partii Pałeczek kukurydzianych znajduje się gluten kukurydziany, czy gluten stanowiący frakcję białka znajdującą się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub innych odmianach krzyżowych, stanowiący czynnik alergenny. Organ oceniał wyniki badania pobranej próbki z oznakowaniem widniejącym na opakowaniu środka spożywczego. Wynik badania wskazywał na to, że w pobranej próbce znajduje się "gluten", zaś na opakowaniu znajdowała się informacja "produkt nie zawiera glutenu".

Z tym zarzutem wiąże się zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący narusza ten przepis w ten sposób, że umieścił na opakowaniu produktu "Pałeczki kukurydziane" informację, że produkt nie zawiera glutenu, co może wprowadzać konsumenta w błąd, podczas gdy oznaczenie produkt bezglutenowy odnosi się do braku glutenu w postaci białka zawartego w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie, pszenicy orkisz, karmicie lub ich odmianach hybrydowych i nie dotyczy glutenu kukurydzianego (pkt I.2) oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zamieszczenie na opakowaniu produktu "Pałeczki kukurydziane" informacji, że produkt nie zawiera glutenu wprowadzają konsumentów w błąd, podczas gdy w przedmiotowym produkcie brak jest glutenu definiowanego jako frakcja białka znajdująca się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych lub pochodne takiej frakcji białka, których to frakcji i pochodnych niektóre osoby nie tolerują oraz które to frakcje i pochodne nie rozpuszczają się w wodzie ani roztworze chlorku sodu 0,5 M, a stwierdzony składnik jest glutenem kukurydzianym, który nie jest przeciwwskazany dla osób chorujących na celiakię (pkt I.3).

Przepis art. 46 ust. 2, podobnie jak ust. 1 pkt 2 ustawy nie miał w sprawie zastosowania, więc nie mógł być naruszony. Natomiast art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakteru środka spożywczego, w tym m.in. składu. Skoro, z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że Pałeczki kukurydziane zawierały gluten, a oznakowanie tego środka spożywczego wskazywało, że nie zawierają one tego czynnika alergennego, to oznakowanie wprowadzało konsumenta w błąd. Zatem wykładnia i zastosowanie tego przepisu było prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje za usprawiedliwiony zarzut naruszenia - art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 oraz w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 ustawy, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, że organ I instancji wydał decyzję zgodnie z dyspozycją powołanych przepisów, w której wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, której wysokość przekracza stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia oraz nieuwzględnienie tego, iż to skarżący został wprowadzony w błąd przez firmę "B.", co do składu dostarczonego produktu, a także tego, iż gluten kukurydziany nie jest szkodliwy dla osób z nietolerancją glutenu (pkt I.1).

Przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych wskazują na obowiązek informowania konsumenta m.in. o zawartych w środku spożywczym składnikach alergennych, określając w załączniku nr 1, że jest nim m.in. gluten występujący w zbożach, tj. pszenicy, życie, owsie, pszenicy, orkiszu, kamucie lub innych odmianach hybrydowych. Nie chodzi tu oczywiście o gluten, który skarżący kasacyjnie określa jako gluten kukurydziany. Przy badaniu próbki nie zachodziła potrzeba ustalania wystąpienia w środku spożywczym innego glutenu, poza glutenem wstępującym w zbożach, określonym w ustawie. Nie było także rolą organu ustalanie z jakich przyczyn w produkcie wystąpił składnik, który tam nie powinien się znajdować. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, podzielając stanowisko organu, kwestia winy producenta produktu (Firma "B.") nie miała znaczenia, gdyż odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzonego przez Spółkę oraz treść zawartej informacji na jego opakowaniu ponosiła Spółka, jako podmiot działający na rynku spożywczym. Podmiotem działający na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany jest na rynek dany środek spożywczy lub, jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii – importer danego środka na rynek Unii. Podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywienia zgodnie z mającym zastosowanie prawem, dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Trzeba podkreślić, że chodzi tu o odpowiedzialność administracyjną, która ma charakter obiektywny, zatem już sam fakt zachowania wypełniającego przesłanki odpowiedzialności, uzasadnia jego zastosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania.

Nie zostało wykazane w skardze kasacyjnej, że materiał dowodowy w zakresie wymierzenia kary pieniężnej i jej wysokości nie został zgromadzony i rozważony w sposób wyczerpujący. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zbadały i uzasadniły przesłanki mające wpływ na wysokość wymierzonej kary. Organ w decyzji podał, że przy miarkowaniu kary uwzględnił dotychczasową działalność spółki, polegającą na eliminowaniu w wyznaczonych terminie nieprawidłowości, zakres naruszenia, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, wielkość produkcji zakładu. Fakt wcześniejszego naruszenia przez spółkę przepisów ustawy nie był jedyną przesłanką przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej.

Nie jest w związku z tym usprawiedliwiony także zarzut naruszenia art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przyjęcie, że fakt wcześniejszego naruszania przez skarżącą przepisów ustawy jest wystarczającą przesłanką do zastosowania tak wysokiej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy przepis ten wskazuje także inne przesłanki, jakie winny być brane pod uwagę przy określaniu wysokości kary, a które zostały pominięte, w tym okoliczność eliminowania przez skarżącego w terminie wszystkich zaleceń organów sanitarnych (pkt I.6).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

-----------------------

19