Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1193/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis, WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym [...] zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. K. (skarżącego w rozpoznawanej sprawie), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], orzekającą o uchyleniu decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] i wymeldowaniu H. K. z pobytu stałego z budynku znajdującego się pod adresem P. [...], gmina T.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy T. wydał w stosunku do skarżącego dwie odrębne decyzje orzekające o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu pod ww. adresem w P.: decyzję z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] oraz decyzję z dnia [...] września 2013 r., nr [...].

W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego H. K. z budynku mieszkalnego nr [...] w P. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 641/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że w obrocie prawnym znajdują się dwie decyzje o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, wobec czego konieczne jest ustalenie, czy nie zachodzi przeszkoda w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy ze względu na powagę rzeczy osądzonej, której występowanie prowadziłoby do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w nowym postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Wykonując powyższy wyrok, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Wójt Gminy T. umorzył postępowanie w sprawie.

Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Wójt Gminy T. wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako "k.p.a.".

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Wójt Gminy T. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2012 r. i wymeldował H. K. z miejsca pobytu stałego pod ww. adresem w P.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przywołując treść art. 25 ust. 1 i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.), dalej jako "ustawa o ewidencji ludności" organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie mieszkał w miejscu zameldowania już przed aresztowaniem i osadzeniem w zakładzie karnym w 2002 r., gdzie przebywa do chwili obecnej. Powyższa okoliczność wynika z uzyskanej z Komendy Powiatowej Policji w T. informacji, że skarżący został zatrzymany przez policję w domu sąsiada w P. pod nr [...] i stamtąd doprowadzony do zakładu karnego. Fakt niezamieszkiwania skarżącego pod adresem zameldowania potwierdzają również jego synowie. Świadkowie wskazali, że skarżący rzadko przebywał w domu w P., a od czerwca 2000 r., po rozwodzie rodziców, całkowicie opuścił miejsce zameldowania i zamieszkał u sąsiadów. Przesłuchany w charakterze świadka Z. K., sąsiad skarżącego zeznał, że przed osadzeniem w zakładzie karnym skarżący mieszkał u różnych ludzi, czasami także u niego. Również sam skarżący przyznał, że przed aresztowaniem mieszkał u różnych osób.

Organ wskazał, że biorąc pod uwagę sytuację osobistą skarżącego, to że rozwiódł się z żoną, która na nowo ułożyła sobie życie, a także długoletni wyrok, jaki zapadł w stosunku skarżącego, nie istnieje realna możliwość ponownego zamieszkania przez skarżącego pod adresem zameldowania. Utrzymywanie zameldowania skarżącego, który odbywa długoletnią karę pozbawienia wolności, stanowiłoby utrzymanie fikcji meldunkowej, co mija się z intencją ustawy o ewidencji ludności.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] H. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł kwestie dotyczące jego prawa własności budynku, w którym był dotychczas zameldowany.

W uzupełnieniu skargi, ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego i dokładnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego niewłaściwą ocenę,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego błędna wykładnię skutkującą jego niewłaściwym zastosowaniem w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organy administracji publicznej są więc na podstawie przytoczonych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń.

Ustalenia dokonane przez organ wynikają z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji prawidłowo zastosowały się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 641/14. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., wskazując że w obrocie prawnym znajdują się dwie decyzje o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, wobec czego konieczne było ustalenie, czy nie zachodzi przeszkoda w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy ze względu na powagę rzeczy osądzonej, której występowanie prowadziłoby do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w nowym postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Wykonując powyższy wyrok, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości, który po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie. W ten sposób organ naprawił swój błąd, eliminując z obrotu prawnego późniejszą decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Nieprawidłowości postępowania, wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r. zostały zatem usunięte.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy wskazać, że w świetle art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. poz. 993, ze zm.), dalej jako "ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych" i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy uchylającej, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy. W świetle art. 80 ustawy o ewidencji ludności weszła ona w życie z dniem 1 marca 2015 r., z wyjątkiem art. 62, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Powyższy przepis określa regułę międzyczasową w zakresie właściwych przepisów do rozstrzygania spraw w toku, a więc tych, które nie zostały zakończone do chwili wejścia w życie ustawy z 2010 r. Ustawodawca przyjmuje w tym zakresie zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej.

Należy również zauważyć, że decyzja objęta wznowieniem postępowania została wprawdzie wydana w dniu [...] marca 2012 r., jednak po wznowieniu postepowania, rozpoznając sprawę na nowo, stosuje się przepisy obowiązujące w czasie orzekania. Innymi słowy, skoro postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem administracyjnym, to organ administracji publicznej, wydając nową decyzję w sprawie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydawania tej nowej decyzji (zob. Cz. Martysz, Komentarz do art. 151 k.p.a., LEX-el.).

Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o ewidencji ludności.

Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Tak rozumiany pobyt stały wiąże się z elementem faktycznego przebywania w danym miejscu z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05). Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu.

W tym miejscu należy wskazać, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną, potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przesłanką wymeldowania danej osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę dotychczasowego miejsca pobytu z zamiarem nieprzebywania w tym miejscu. Co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej. Jednakże w pewnych przypadkach wola osoby zameldowanej nie ma wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Taka sytuacja wystąpi w przypadku eksmisji, kiedy to wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje orzeczenie wydane przez sąd lub w przypadku skazania tej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywania wobec niej tego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., II OSK 2573/12).

Brak cechy dobrowolności nie zawsze zatem stanowi przeszkodę do wymeldowania. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu było następstwem zawinionych działań osoby, której dotyczy postępowanie, bez znaczenia jest, czy było ono dobrowolne. W szczególności wola opuszczenia miejsca zamieszkania przez osobę zameldowaną nie ma znaczenia w przypadku skazania tej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywanie wobec niej tego orzeczenia. W tym przypadku wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje podlegający wykonaniu wyrok sądu (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie sygn. akt II OSK 2573/12, SIP Lex nr 1488184).

W sytuacji gdy osoba podlegająca wymeldowaniu przebywa w zakładzie karnym w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, należy przede wszystkim ocenić, czy okoliczności zmieniające się w związku z upływem czasu przemawiają za ustaleniem, że przebywający w zakładzie karnym trwale opuścił swoje dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Długotrwały, wieloletni pobyt w zakładzie karnym, któremu towarzyszą zmiany w sytuacji osobistej osadzonego, a także zmiany w stanie faktycznym związanym ze statusem czy nawet istnieniem danego mieszkania, może uzasadniać dokonanie wymeldowania, gdy powrót do miejsca zameldowania w świetle zasad doświadczenia życiowego i przepisów prawa, budzi wątpliwości (wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 września 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 138/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taką sytuacją będzie tworzyć również zaszła w czasie odbywania kary pozbawienia wolności zmiana stosunków osobistych i rodzinnych, która uniemożliwia zamieszkanie skazanego z osobami pozostałymi w lokalu (wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie II OSK 2573/12, SIP Lex nr 1488184). Wprawdzie trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego zwykle nie zależy wyłącznie od długości kary pozbawienia wolności, jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że najwyższy wymiar kary pozbawienia wolności, a nawet kara niższa, lecz długotrwała, w zasadzie przesądza o definitywności opuszczenia miejsca pobytu (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. w sprawie II OSK 2407/11, SIP Lex nr 1337360, wyrok NSA z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1251/06, SIP Lex nr 927461, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1236/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawsze należy mieć jednak na uwadze konkretne okoliczności sprawy. Nie można poprzestać na ustaleniu, że strona przebywa w zakładzie karnym, w szczególności jeżeli nie została skazana na najwyższą lub długotrwałą, to jest kilkunastoletnią lub niewiele mniejszą karę pozbawienia wolności. Okolicznością, która może dawać podstawę do oceny charakteru opuszczenia miejsca pobytu jako nietrwałego jest utrzymywanie w lokalu centrum życiowego przez zachowanie więzi z lokalem i z osobami tam zamieszkującymi, na przykład przez powroty do lokalu w czasie przepustek i ewentualnych przerw w odbywaniu kary. Natomiast okolicznością, która może przemawiać przeciwko ocenie charakteru opuszczenia miejsca pobytu jako nietrwałego może być takie ułożenie się stosunków osobistych między małżonkami, które wskazują na całkowite zerwanie więzi małżeńskich, wynikające na przykład z charakteru przestępstwa popełnionego na szkodę małżonka, faktycznego założenia przez małżonka nowej rodziny i zamieszkanie z członkami tej rodziny w domu, z którego ma nastąpić wymeldowanie strony.

W przypadku wymeldowania danej osoby z pobytu stałego konieczne jest również ustalenie, że opuszczenie miejsca zameldowania nastąpiło w sposób trwały. Trwałości tej nie należy jednak oceniać wyłącznie na podstawie zamiaru osoby zainteresowanej, ale trzeba uwzględnić również okoliczności faktyczne, uzasadniające utrzymywanie danych ewidencyjnych w określonym stanie. Jak już wyżej bowiem wskazano, dokonanie wymeldowania może uzasadniać długotrwały, wieloletni pobyt w zakładzie karnym, w trakcie którego doszło do zmian sytuacji osobistej osadzonego, gdy powrót do miejsca zameldowania w świetle zasad doświadczenia życiowego i przepisów prawa, budzi wątpliwości.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należało uznać, że organy obu instancji zasadnie orzekły o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie przebywa w miejscu swego zameldowania. Od [...] września 2002 r. skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, której zakończenie przewidywane jest na dzień [...] listopada 2017 r.

Z przeprowadzonych w toku postępowania dowodów wynika również, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu, w którym dotychczas był zameldowany, już przed zatrzymaniem i osadzeniem w zakładzie karnym we wrześniu 2002 r. Organ ustalił, że skarżący przebywał wówczas na wolności tylko przez około 4 miesiące, bowiem wcześniej, do [...] maja 2002 r., odbywał karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W tym okresie skarżący nie mieszkał już w lokalu o nr [...] w P.

Przesłuchany w charakterze świadka M. S. – syn skarżącego, zeznał, że skarżący nie mieszkał w lokalu nr [...] w P. od rozwodu rodziców, który miał miejsce w 2000 r., zaś przed rozwodem rzadko bywał w domu. Powyższe potwierdziła D. K. – była żona skarżącego oraz S. K. – syn skarżącego wskazując, że od [...] czerwca 2000 r. skarżący całkowicie opuścił miejsce zameldowania. Ponadto, gdy skarżący przebywał na wolności, mieszkał u sąsiadów. Z kolei H. K. – sąsiad D. K. zeznał, że przed osadzeniem w zakładzie karnym skarżący czasem u niego nocował i pracował w gospodarstwie rolnym. Obecnie w jego domu znajdują się rzeczy skarżącego, które ten pozostawił przed aresztowaniem.

Również sam skarżący, w pismach kierowanych do organu przyznał, że od 1996/1997 r. pomieszkiwał u kolegów, zaś przed aresztowaniem nocował u sąsiadów, u których pracował (k. 16, 49 akt administracyjnych).

Z powyższego wynika zatem, że już przed aresztowaniem w 2002 r. skarżący nie przebywał na stałe w lokalu nr [...] w P., w tym w szczególności nie nocował i nie posiadał w nim należących do niego rzeczy.

Powyższe okoliczności, wynikające z zeznań świadków oraz przyznane przez samego skarżącego, dawały zatem podstawę do uznania, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego.

Ponadto w toku postępowania, D. K. wskazała, że skarżący nie przebywa w domu w P. od 16 lat. W tym okresie świadek ułożyła sobie życie z innym mężczyzną, dzieci stały się pełnoletnie założyły swoje rodziny. W chwili obecnej wraz z nią w domu mieszka również synowa i wnuczka. Wobec tego nie ma możliwości, aby skarżący zamieszkał w domu w P. po opuszczeniu zakładu karnego.

Sam zamiar powrotu skarżącego do spornego lokalu nie odgrywa w tym zakresie decydującego znaczenia. Należy bowiem podkreślić, że zamiar stałego pobytu, o jakim mowa w ustawie o ewidencji ludności, nie może być oceniany jedynie w kategoriach subiektywnych pragnień osoby zainteresowanej, ale winien być weryfikowany poprzez odniesienie do zobiektywizowanych czynników.

Należy również zauważyć, że od czasu opuszczenia lokalu do chwili wydania decyzji o wymeldowaniu, skarżący ani nie podejmował działań świadczących o utrzymywaniu kontaktu ze spornym lokalem, czy też traktowaniu lokalu jako centrum spraw życiowych, ani też nie zgłaszał roszczeń cywilnoprawnych do lokalu. W szczególności, z akt sprawy nie wynika, by skarżący podejmował działania mające na celu chociaż częściowe pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym, nawet za pośrednictwem innych osób. Co więcej, po rozwodzie doszło do podziału majątku byłych małżonków. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...], sąd zasądził od D. K. na rzecz skarżącego spłatę służącego mu udziału oraz zwrot nakładów poczynionych przez skarżącego w postaci wybudowania budynku mieszkalnego o nr [...] w P. w wysokości 5.025,00 zł. Nie ma też dowodów, by podejmował starania o utrzymanie lub uzyskanie tytułu do lokalu, bądź uzewnętrzniał wolę powrotu do lokalu przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie.

Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący braku przesłuchania K. W., J. G. i Z. K. stwierdzić należy, że wszystkie te osoby zostały wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., które złożone zostało w sprawie nr [...], w której postępowanie umorzono postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. (k.103 akt administracyjnych nr [...]). Osoby te wskazane zostały zatem w innej sprawie administracyjnej, niż ta, w której wydano decyzję objętą kontrolą Sądu. Zauważyć należy także, że w piśmie tym skarżący nie wnosił o przesłuchanie tych osób, lecz jedynie wyjaśniał, że osoby te wiedziały o okolicznościach podnoszonych w piśmie.

W kwestii zarzutów podnoszonych w uzupełnieniu skargi odnośnie nieprzebywania skarżącego w miejscu zamieszkania z uwagi na to, że skarżący ukrywał się przed organami ścigania, wyjaśnić należy, że okoliczności takie oceniać należy w kontekście potencjalnej bezprawności działań, które leżały u podstaw opuszczenia miejsca zamieszkania przez skarżącego.

Oczywiście ze względów czysto ludzkich zachowanie skarżącego, który ukrywał się przed organami ścigania karnego, może zostać uznane za zrozumiałe, jednakże w żadnym razie nie można przyjąć, że działania organów ścigania karnego podejmowane w celu zatrzymania skarżącego i osadzenia go w areszcie są działaniami bezprawnymi. Z tych też przyczyn nie można uznać, że powyższe można utożsamić z bezprawnym zmuszeniem skarżącego do opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Trafnie bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że osoba, która kierując się wolną wolą dopuszcza się czynu zagrożonego sankcją karną, musi liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa. W tym też przejawia się element dobrowolności i trwałości opuszczenia przez sprawcę miejsca dotychczasowego pobytu.

Podkreślić należy także, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, by z miejsca swego dotychczasowego pobytu stałego wyprowadził się w wyniku bezprawnych działań D. K. lub innych osób.

W szczególności zaś skarżący nie przedstawił dowodów tego rodzaju, z których możnaby wywieść wniosek, że skarżący wyprowadził się z miejsca swego dotychczasowego pobytu z uwagi na fakt znęcania się nad skarżącym przez D. K.

Prawidłowo okoliczności takich nie ustaliły także organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie, albowiem nie da się ich wyprowadzić z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Nie można zatem przyjąć, ażeby wyprowadzenie się skarżącego z miejsca jego dotychczasowego pobytu stałego nastąpiło pod przymusem wynikającym z bezprawnych działań innych osób, w tym w szczególności z bezprawnych działań D. K.

Podobnie podnoszony przez pełnomocnika skarżącego fakt wykonywania przez skarżącego krótkotrwałych prac poza domem nie może świadczyć o braku opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania skoro nieobecność skarżącego w tym miejscu ma charakter permanentny i tak długotrwały.

W zakończeniu należy jeszcze raz podkreślić, że zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Literalne brzmienie art. 35 ustawy o ewidencji ludności sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu, a która to czynność ma charakter czynności materialno-technicznej i ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego. Wymeldowanie w żaden sposób nie dotyczy ani nie niweczy praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Tych ostatnich należy dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny i prawny należało uznać, że przesłanki wskazane w art. 35 ustawy o ewidencji ludności zostały spełnione w niniejszej sprawie, w związku z czym organy zasadnie orzekły o wymeldowaniu skarżącego z budynku nr [...] w P.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).