Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1264/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1264/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Asesor: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009r., sprawy ze skargi W. G., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 24 lipca 2008r. Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące:, maj i październik 2002r., skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.107 § 1, art. 108 §1, art. 109, art. 116 § 1 i § 2, art. 51 § 1, art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) orzekł o solidarnej odpowiedzialności W. G. ze Spółką z o.o. Przedsiębiorstwo Produkcji i Wdrożeń "C" za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące maj i październik 2002r. w łącznej kwocie 10.514,90 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości, naliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji w wysokości 7.884,00 zł.

Organ opisał w uzasadnieniu przebieg postępowania podatkowego w sprawie, w tym m.in. wskazał na to, że W. G. wchodził w skład zarządu Przedsiębiorstwa Produkcji i Wdrożeń spółki z o. o. jako prezes zarządu (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, [...]. sygn. akt [...]) i pełnił tą funkcję do dnia [...].12.2002r. Aktem notarialnym Rep[...] z dnia [...].01.2002r. zmieniono nazwę firmy na "Przedsiębiorstwo Produkcji i Wdrożeń C" sp. z o.o. W dniu [...].07.2001 r. spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług - VAT-R. Wobec faktu, iż kwoty w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za maj oraz październik 2002r, nie zostały w całości uiszczone w terminie przewidzianym w art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej. Nieuregulowane zaległości zostały objęte tytułami wykonawczymi: [...], [...]. Postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania całości należności pieniężnych i zostało względem spółki umorzone postanowieniem nr [...] z [...]

Organ wskazał na treść art. 107 § 1 i § 2, art. 116 § 1 i § 2 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 1 § 1 i art. 5 § 1 i § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24.10.1934r. Prawo upadłościowe. Następnie organ dokonał analizy kondycji (płynności) finansowej spółki w przedmiotowym okresie 2002r. wskazując, że już z końcem roku Spółka nie dysponowała majątkiem pozwalającym na spłatę wszystkich swoich długów oraz utraciła zdolność do terminowego regulowania swoich zobowiązań. Trudności w regulowaniu zobowiązań względem Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego pojawiły się w trakcie 2002r. co potwierdza fakt, iż wnioskiem z dnia [...].06.2002r. spółka zwróciła się z prośbą o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2002r. Powyższy stan finansowy potwierdzony został przez samego zobowiązanego m.in. również w dniu złożenia przez W. G. ([...].12.2002r.) rezygnacji z funkcji prezesa zarządu na posiedzeniu Rady Nadzorczej.

Wskazując na powyższe organ uznał, że w przedmiotowej sytuacji wystąpiły przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a nie stwierdzono, aby w sprawie wystąpiły przesłanki negatywne, wymienione w art. 116 Ordynacji podatkowej wyłączające tą odpowiedzialność.

W. G. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając naruszenie art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu podniesiono, iż:

- zgromadzone w postępowaniu podatkowym materiały dowodowe nie są wystarczające do wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej oceny przez organ podatkowy zaistnienia w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki,

- organ podatkowy nie uwzględnił faktu, iż spółka podjęła spłatę rozłożonych na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za m-ce V/2002 i X/2002,

Ponadto skarżący zakwestionował wiarygodność co do protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej z dnia [...].12.2002r.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 24 lipca 2008r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ustawy z dnia 12.09.2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002r. Nr 169 poz. 1387), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12.09.2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 108 § 1, 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wskazując przy tym, iż regułą jest solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z o.o., jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (lub wszczęcie postępowania układowego), lub że nie ponosi on winy za zaniechanie w podjęciu tych działań. Może też uwolnić się od odpowiedzialności gdy wskaże mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób właściwy. Decyzje określające zobowiązania podatkowe za miesiąc maj i październik 2002r. zostały spółce doręczone (w dniu [...].04.2007r. oraz [...]].01.2003r.). Egzekucja administracyjna do majątku spółki okazała się nieskuteczna, czego wyrazem było umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...].02.2006r. Organ pierwszej instancji dokonał ponadto analizy zebranych w sprawie dokumentów, z którego wynika, iż w 2002r. spółka utraciła zdolność do terminowego regulowania swoich zobowiązań, a co za tym idzie wystąpiły przesłanki do wystąpienia z wnioskiem wszczęcie postępowania układowego bądź o ogłoszenie upadłości. Strona nie wskazała mienia spółki z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą zatem przesłanki do odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności W.G. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres maj i październik 2002r. gdyż we właściwym czasie nie wszczęto postępowania układowego, nie zgłoszono wniosku o upadłość spółki, nie wskazano mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, a strona jako członek zarządu pełniący funkcję w czasie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych miała wpływ na wymienione okoliczności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł W. G. wskazując, że w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu nie było podstaw do złożenia wniosku o upadłość, ponieważ spółka częściowo regulowała zaległości podatkowe rozłożone na raty, a ponadto większość jej zobowiązań dotyczyło spółki-matki. Skarżący zarzucił również, iż organy podatkowe oparły się jedynie na protokole Rady Nadzorczej z dnia 18.12.2002r., który jego zdaniem jest nierzetelny. Ponadto nie wydano postanowienia o bezskuteczności egzekucji.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do brzmienia art. 116 Ordynacji podatkowej członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu tej spółki. Celem normy wyrażonej w tym przepisie jest zaistnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą powstania tejże jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Dodatkową przesłanką odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciw spółce. Członek zarządu może się zwolnić od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że albo we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło nie z jego winy. "Właściwy czas" na zgłoszenie odpowiednich wniosków powinien być rozumiany, jako okres, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami istnieje obowiązek zgłoszenia takiego wniosku. Zgodnie z art. 5 § 1 i 2 - obowiązującego w okresie powstania zobowiązań podatkowych w rozpoznawanej sprawie - rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, podmiot gospodarczy był zobowiązany, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów, a reprezentant spółki, w tym samym czasie, od ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, chyba że wniesiono podanie o otwarcie postępowania układowego. A zatem "właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o upadłość oznacza moment, kiedy wartość zobowiązań spółki przekroczy wartość jej majątku. Wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższyły wartość jego majątku. Inną możliwością uniknięcia odpowiedzialności byłoby wskazanie majątku spółki, z którego możliwa będzie egzekucja.

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy uczyniło zadość wymogom art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe za pomocą dostępnych środków dowodowych ustaliły jaka była rzeczywista sytuacja finansowa spółki Przedsiębiorstwo Produkcji i Wdrożeń "C" w przedmiotowym okresie i jednoznacznie wykazały w uzasadnieniu decyzji słuszność swojego stanowiska w tym zakresie. Organy również prawidłowo zebrały materiał dowodowy, dokonały jego wnikliwej oceny oraz szczegółowo uzasadniły motywy rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że obiektywny miernik jakim jest analiza płynności finansowej wskazuje, że w przedmiotowym okresie spółka utraciła zdolność do terminowego regulowania swoich zobowiązań, a zatem wystąpiły przesłanki do wystąpienia z wnioskiem wszczęcie postępowania układowego bądź o ogłoszenie upadłości. Na zaistnienie powyższych przesłanek, w sposób nie budzący wątpliwości, wskazują również zapisy protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej spółki z dnia [...].12.2002r., podczas którego skarżący złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu (k. 38 akt administracyjnych). Należy mieć przy tym na uwadze, że przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Nieistotne jest przy tym, czy nie realizuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. A zatem nawet częściowe regulowanie zaległości podatkowych nie może prowadzić do uznania, iż nie zaistniała przesłanka niewypłacalności, o istnieniu której de facto decyduje całościowa analiza sytuacji finansowej spółki, o której skarżący jako prezes zarządu i kierujący spółką powinien był wiedzieć. W związku z tym wskazywana przez skarżącego częściowa spłata rozłożonych na raty zaległości podatkowych nie może prowadzić do wyłączenia jego odpowiedzialności. Wskazanie przez członka zarządu na jakiekolwiek praktyki przekazywania składników majątkowych pomiędzy spółkami powiązanymi, nie może powodować wyłączenia odpowiedzialności.

Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego w zakresie braku wydania postanowienia o bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki. Warunkiem koniecznym, a zarazem przesłanką pozytywną orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej jest wprawdzie bezskuteczność egzekucji do majątku spółki, ale okoliczność tą organy podatkowe władne są wykazać za pomocą wszelkich dowodów potwierdzających fakt niemożności zaspokojenia całości bądź części publicznoprawnych roszczeń Skarbu Państwa. Wymóg formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej nie znajduje przy tym jakiegokolwiek umocowania w treści obowiązującego prawa. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się zatem na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 LEX nr 465091). W niniejszej sprawie bezskuteczność egzekucji względem spółki została wykazana postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 7.02.2006r.

Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wykazał, w kontrolowanym postępowaniu, zaistnienia przesłanek wyłączenia jego odpowiedzialności, wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, należało skargę oddalić, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.