Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 454/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1,7,10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia WSA Danuta Oleś, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Gd 454/10

UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., nr [...] uznał zarzuty zgłoszone przez skarżacego P. K. w sprawie prowadzonej egzekucji za nieuzasadnione. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazano art. 17, art. 33 pkt 7 i 10 oraz art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie P. K. wskazał, że nie zostały mu doręczone upomnienia, których kosztami został obciążony, pozbawiono go prawa do ustosunkowania się do powstałych zaległości, gdyż w okresie od dnia likwidacji działalności gospodarczej, tj. 31 lipca 2007 r. do 25 czerwca 2008 r. nie otrzymał wezwania z ZUS celem złożenia wyjaśnień. Natomiast zarówno decyzja z dnia 2 lipca 2008 r. określająca wysokość zaległości, jak i tytuły wykonawcze wysłane zostały na niewłaściwy adres. Zakwestionował także wykazaną w tytułach wykonawczych kwotę odsetek za zwłokę, która – w jego ocenie – została niewłaściwie naliczona i znacznie przewyższa kwotę należności głównej.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 34 § 1, § 4 i § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy dokonał następujących ustaleń stanu faktycznego:

- Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 2 lipca 2008 r., nr [...], doręczoną skarżącemu w dniu 19 września 2008 r., określił skarżącemu wysokość zaległości z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, kwotę odsetek za zwłokę oraz obciążył go kosztami upomnień,

- Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ egzekucyjny) na wniosek wierzyciela na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 17 września 2009 r. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego P. K. co do zaległości z ww. tytułu,

- odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 30 września 2009 r. jednocześnie z zawiadomieniami z dnia 17 września 2009 r., nr [...] o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę,

- pismem z dnia 6 października 2009 r. zobowiązany, powołując się na art. 33 pkt 7 i 10 w związku z art. 27 u.p.e.a., wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji,

- postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., nr [...] wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za bezzasadne.

Dyrektor Izby Skarbowej w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zgłoszone przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, których podstawa określona została w art. 33 pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a. są niezasadne. Przywołał brzmienie art. 33 u.p.e.a. Wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., w zakresie zarzutów określonych w pkt 1-5 art. 33 u.p.e.a., organ egzekucyjne rozpatruje je po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które ma charakter wiążący.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że tytuły wykonawcze z dnia 17 września 2009 r. wystawione zostały na podstawie decyzji Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lipca 2008 r., którą określono skarżącemu kwotę zaległości z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnień. Wniesione przez skarżącego odwołanie od powyższej decyzji zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w G. XV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 10 lutego 2009, sygn. akt XV U 2403/08. Tym samym decyzja, na podstawie której wszczęto egzekucję administracyjną była wykonalna, a obowiązek z niej wynikający – wymagalny.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał wskazane w tytułach wykonawczych: podstawę prawną, rodzaj i kwotę należności oraz kwotę odsetek za zwłokę, które wynikają z decyzji Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także termin, od którego nalicza się odsetki za zwłokę oraz ich stawkę.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł P. K., żądając umorzenia odsetek za zwłokę i kosztów niedoręczonych upomnień. Podniósł zarzut prowadzenia egzekucji z naruszeniem prawa. Wskazał, że tytuły wykonawcze jak i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostały mu doręczone przed doręczeniem decyzji określającej egzekwowane należności. Wprawdzie nieprawidłowość takiego postępowania potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia 29 lipca 2009 r., nr [...] i zajęte kwoty zostały skarżącemu zwrócone, to jednak w dniu 30 września 2009 r. doręczono mu nowe tytułu wykonawcze z dnia 17 września 2009 r., w których wykazano wyższe kwoty odsetek za zwłokę. Zakwestionował działanie organu egzekucyjnego, podnosząc brak swojej winy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

I.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a., lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję art. 134 § 2 P.p.s.a., który stanowi, iż Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Cytowany przepis reguluję zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony postępowania sądowoadministracyjnego (zakaz reformationis in peius). Zgodnie z tą zasadą Sąd nie może uchylić rozstrzygnięcia organu administracyjnego, które byłoby zgodne z przepisami prawa, a także obiektywnie korzystne dla strony.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

II.

Z mocy art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej jako u.p.e.a.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Skarżący pismem z 6 października 2009r., uzupełniony pismem z 20 października 2009 r., wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej do jego majątku egzekucji administracyjnej (tytuły wykonawcze nr P-1133 do P-1148/2009 z 17 września 2009r.) w zakresie dyspozycji art. 33 pkt 7 i 10 u.p.e.a. (k. 58 i 62 II tom akt postępowania egzekucyjnego). Pismem z 23 listopada 2009r. skarżący, składając zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wskazał, że nie doręczono mu upomnień, których kosztami - zgodnie z treścią tytułów wykonawczych - został obciążony, a ponadto błędnie naliczono mu odsetki, których wysokość przekracza kwotę należności głównej (k. 64, tom II). W skardze do WSA w Gdańsku skarżący zarzucił niewłaściwe działanie Inspektoratu ZUS, który powinien wcześniej uprzedzić go o powstałej zaległości wobec ZUS.

Skarżący podkreślając, że nie podważa zasadności należności głównej, wnosi o umorzenie odsetek i kosztów upomnienia wobec zgłaszanej swej trudnej sytuacji majątkowej i finansowej.

III.

Podstawą prawną wystawienia tytułów wykonawczych j.w., na podstawie których wszczęto w tej sprawie postępowanie egzekucyjne była prawomocna decyzja Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008r., którą wierzyciel określił stronie skarżącej wysokość nieopłaconych składek między innymi na ubezpieczenie społeczne za okres od marca do lipca 1999r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do lipca 1999r. i od listopada 2000r. do lipca 2001r.

W ww. decyzji określono kwotę należności głównej, kwotę odsetek oraz kwotę kosztów upomnień, doręczonych stronie w trybie zastępczym w dniu 31 grudnia 2007r.

Decyzja Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008r. została skarżącemu doręczona 19 września 2008 r.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z 10 lutego 2009r. w sprawie XV U 2403/08 odwołanie skarżącego zostało oddalone; jednocześnie odrzucony został pozew strony o ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty składek i zwrot pobranych składek (k. 100 I tomu akt).

IV.

1/ w zakresie zarzutu objętego przepisem art. 33 pkt 7 u.p.e.a., z mocy którego brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazać należy – mając na uwadze zakres zarzutu strony – że wbrew twierdzeniom strony skarżącej upomnienie, objęte decyzją wymiarową Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008r. (k. 23 I tomu akt postępowania), jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego zostało mu doręczone, w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu 31 grudnia 2007r. (por. k. 1-20 I tomu akt postępowania egzekucyjnego).

Należy w tej jednak sprawie podkreślić, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią podstawy do podważenia zasadności wydanej decyzji wymiarowej stanowiącej z kolei podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Koszt upomnień 158,40 zł objętych decyzją wymiarową Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008 r. (k. 23 I tomu akt postępowania) podlegał kontroli sądu powszechnego – jak już wskazano Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z 10 lutego 2009r. w sprawie sygn. akt XV U 2403/08 oddalił odwołanie skarżącego oraz odrzucił pozew strony o ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty składek i zwrot pobranych w toku postępowania egzekucyjnego składek.

Odnosząc zgłoszony zarzut do etapu postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że Minister Finansów rozporządzeniem z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), wydanym w oparciu o art. 15 § 5 u.p.e.a., w § 13, zawarł katalog należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, między innymi gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu tj. w decyzji, postanowieniu lub innym akcie indywidualnym będącym źródłem obowiązków objętych egzekucja administracyjną. Przyjąć należy, iż użycie w ww. przepisie wykonawczym zwrotu należność określona w orzeczeniu oznacza, że upomnienie nie jest wymagane w przypadku gdy chodzi o egzekucję należności powstałych z mocy prawa, których wysokość została określona w deklaratoryjnym orzeczeniu.

Powyższe oznacza, iż nawet gdyby odczytywać zgłoszony przez stronę zarzut jako brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przez organ egzekucyjny (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.) zarzut ten uznać należy za bezpodstawny.

2/ Zgodnie z dyspozycją art. 27 § 1 i 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy winien zawierać oznaczenie wierzyciela, wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela, pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego, zarzut ten, zresztą nie uzasadniony przez stronę, nie zasługuje na uwzględnienie. Określenie egzekwowanego obowiązku w tytułach wykonawczych nr [...] z 17 września 2009r. nastąpiło zgodnie z treścią obowiązku wynikającego ze wskazanej decyzji Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008 r. (k. 23 I tomu akt postępowania). Treść tego obowiązku, podstawa prawna, wysokość należności pieniężnej, a także termin od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaj i stawka tych odsetek zostały określone w ww. tytułach wykonawczych.

3/ Biorąc pod uwagę stanowisko strony skarżącej prezentowane w uzasadnieniu skargi (k. 3 akt sądowych) należy odnieść się w tym miejscu do kwestii przedawnienia. Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.; dalej jako u.s.u.s.), która w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowiła, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (...). Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie.

W związku z tym pojawiły się w wątpliwości dotyczące kwestii, czy niekorzystna dla dłużnika zmiana terminu przedawnienia wydłużała dotychczasowe – krótsze – terminy przedawnienia, a tym samym czy wierzytelności nieprzedawnione podlegały dłuższemu okresowi przedawnienia. Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco.

Upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas – przedawnieniu 5-letniemu. Taki pogląd wyrażony został m.in. w dwóch uchwałach Sądu Najwyższego: z 2 lipca 2008 r. (II UZP 5/08, OSNP Nr 1-2/2009, poz. 17) i z 8 lipca 2008 r. (I UZP 4/08, OSNP Nr 1-2/2008, poz. 19, również w: Biuletynie SN 2008/7/17 i systemie LEX pod nr 396249).

Należy przy tym wyjaśnić, że zasada nieretroakcji, jako fundamentalna zasada państwa demokratycznego, odnosi się do stanu, w którym nowa ustawa miałaby zmienić sytuację prawną obywatela, którą dotychczasowe prawo regulowało jako bardziej korzystną. W dacie wejścia w życie przepisów o 10-letnim terminie przedawnienia nie nastąpiło jeszcze przedawnienie składek na podstawie wcześniejszych przepisów ustawy, a skoro termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, to nadal nie zaistniały skutki przedawnienia.

Powyższe oznacza to, że w sprawie rozpoznawanej nie naruszono zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz) – taki zarzut byłby uzasadniony tylko w przypadku, gdyby doszło do wydłużenia do lat 10 terminu przedawnienia w stosunku do zobowiązań przedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. (co nin. sprawy nie dotyczy); por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, publ. Biul. Sąd. 2008/7/16, LEX nr 396253.

Stanowisko WSA w Gdańsku w rozpoznawanej sprawie zostało utrwalone w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 338/06; z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 505/07; z

6 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 447/08; dostępne w Internecie), jak i Sądu Najwyższego, w tym w wyroku z 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt I UK 232/04 (publ. OSNP 2006/1-2/26, LEX nr 166470). Sąd Najwyższy stwierdził, że zmiana art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tym dniem. Z kolei w wyroku z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I UK 37/07 (publ. OSNP 2008/17-18/266, LEX nr 447764) SN przyjął, że dziesięcioletni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wprowadzony od dnia 1 stycznia 2003 r. odnosi się także do należności powstałych przed tym dniem i wówczas nieprzedawnionych. W orzeczeniu tym wyjaśniono ponadto, że prawo zmiany terminów przedawnienia jest domeną ustawodawcy i skoro ma w ten sposób wpływ na stosunki cywilnoprawne, to obejmuje ono również stosunki publicznoprawne (należności składkowe); inaczej mówiąc dłużnik musi się poddać terminom przedawnienia wydłużanym przez ustawodawcę w czasie trwania stosunku prawnego.

W ww. uchwale Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r., w sprawie sygn. akt II UZP 5/08, uznano, że dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem

1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych.

Tym samym w niniejszej sprawie uzasadnionym staje się zastosowanie nowego prawa, a więc art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą – co oznacza, że okres przedawnienia wynosi więc 10 lat, licząc od dnia, w którym należności Skarżącego stały się wymagalne.

Reasumując

upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem

1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas – przedawnieniu 5-letniemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie posiada kompetencji do rozpoznania w niniejszej sprawie wniosku o umorzenie kwot odsetek i kosztów upomnienia określonych w prawomocnej decyzji Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 lipca 2008r.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

EK