Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 9/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2002 r. Burmistrz Gminy [...], działając na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustalił dla E. K. warunki zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego z częścią gastronomiczną i wypożyczalnią sprzętu wodnego na części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Burmistrz Gminy [...], działając na podstawie przepisów Prawa budowlanego, zatwierdził dla E. K. projekt budowy i wydał pozwolenie na budowę budynku w tej lokalizacji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego, zezwolił E.K. na użytkowanie budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] obr. [...] przy ulicy róg [...] i [...] w [...].

Trzema zezwoleniami z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezydent [...]. wyraził zgodę E.K. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w trzech asortymentach w barze gastronomicznym "[...]" przy ul. [...] w [...] od [...] czerwca 2007 r. do [...] czerwca 2011 r.

Umową nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. [...] oddało w dzierżawę E.K. grunt o powierzchni [...] m2 stanowiący część działki nr [...] w obrębie [...] w [...] w celu prowadzenia pawilonu handlowo-usługowego z częścią gastronomiczną i wypożyczalnią sprzętu wodnego wybudowanego przez Dzierżawcę. Umowę zawarto na okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] sierpnia 2011 r. z możliwością rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, jeżeli dzierżawca zalega z zapłatą czynszu co najmniej za dwa okresy płatności, czyli dwa miesiące (§ 7 ust. 1). W przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania umowy Dzierżawca zobowiązał się do opuszczenia przedmiotu dzierżawy w terminie 30 dni (§ 8).

Pismem sygn. [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie art. 672 kc, wypowiedział umowę nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. z dniem [...] stycznia 2011 r. w związku z zaległością zapłaty czynszu i wezwał E.K. do zwrócenia przedmiotu umowy w terminie określonym w § 8 umowy. Wypowiedzenie doręczono w dniu [...] lutego 2011 r.

W dniu [...] maja 2011 r. E.K. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających 4,5 % alkoholu oraz piwa w barze przy ul. [...]w [...]. Do wniosku załączyła: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], decyzję nr [...] Prezydenta [...]. z dnia [...] lipca 2003 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] z obrębu [...], decyzję Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającą "[...]" przy ul. [...] w [...] do prowadzenia działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu.

Pismem sygn. [...] z dnia [...] maja 2011 r. E.K został wezwana do uzupełniającego złożenia w terminie 7 dni dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawczym do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Wezwanie doręczono w dniu [...] maja 2011 r. i w odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2011 r. E.K. przekazała operat szacunkowy określenia wartości odtworzeniowej prawa własności tego budynku handlowo-usługowego na [...] zł.

Pismem sygn. [...] z dnia [...] maja 2011 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] wystąpił do E.K. o wydanie części działki nr ewid. [...] z obrębu [...] oraz usunięcie wszystkich naniesień na niej usytuowanych w terminie 10 dni od dnia otrzymania wezwania. Zastrzeżono także wszczęciem postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. pełnomocnik E.K. złożyła wyjaśnienie do wniosku z dnia [...] maja 2011 r. wskazując, że wezwanie z [...] maja 2011 r. jest bezprzedmiotowe, gdyż wnioskodawczym załączyła do wniosku pozwolenie na użytkowanie budynku - dysponuje ona prawem użytkowania wniesionego przez siebie budynku.

W dniu [...] czerwca 2011 r. przeprowadzono oględziny tego punktu gastronomicznego i stwierdzono spełnianie wymogów art. 18 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, lecz nie art. 18 ust. 6 pkt 2 tej ustawy - z powodu braku tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaż napojów alkoholowych; ten zarzut zakwestionowała wnioskodawczym.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych [...] zaopiniowała pozytywnie wniosek E.K. o wydanie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa w "[...]".

W dniu [...] czerwca 2011 r. E.K. złożyła do Sądu Rejonowego dla [...] pozew przeciwko [...] o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy nr [...] i ukształtowanie tej umowy przez zmianę wysokości umownego miesięcznego czynszu. W odpowiedzi na pozew wskazano, że powódka nie płaciła czynszu od lipca 2010 r. Pismem sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy dla [...] zawiadomił, że w dniu [...] sierpnia 2011 r., odbędzie się posiedzenie w tej sprawie.

W dniu [...] czerwca 2011 r. [...] złożyło w Sądzie Rejonowym dla [...] pozew przeciwko E.K. o wydanie nieruchomości o powierzchni [...] m2 ([...]) i zapłatę kwoty [...] zł. wraz z odsetkami.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 2, ust. 7 pkt 5 i ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, odmówił E.K. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w barze gastronomicznym przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę odmowy wskazano niewykazanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Od tej decyzji odwołała się E.K. wskazując na błędną wykładnię art. 18 ust. 6 pkt 2, ust. 7 pkt 5 i ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez przyjęcie, że decyzja o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowaniu budynku przy ul. [...]nie stanowią "dokumentów potwierdzających tytuł prawny E.K. do wybudowanego legalnie, z własnych środków, i użytkowanego nieprzerwanie od 2003 r. przez Skarżącą lokalu". Podniesiono takie zarzut naruszenia przepisów procesowych art. 7, 8 i 77 kpa.

Decyzją sygn. [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Kolegium uchyliło decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie, nie stanowią ustalenia odnoszącego się do praw własnościowych, lecz stanowią skwitowanie dokonanych wcześniej czynności faktycznych i prawnych, które zamykają konkretna fazę postępowania budowlanego, zaś przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wymaga dołączenia do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Jednakże dokonanie czynności w zakresie sporu prawnego w sprawie obowiązywania umowy dzierżawy, która wygasa w dniu [...] sierpnia 2011 r., może mieć dla tego postępowania znaczenie incydentalne i nie jest rzeczą organu administracyjnego przesądzać przyszłe ustalenie uprawnionej do tego instytucji. Biorąc pod uwagę taki stan faktycznym oraz niepewność ustalenia obowiązującego stanu prawnego przez sąd powszechny, należało wówczas rozważyć możliwości do zawieszenia tego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.

Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy dla [...], działając w sprawie z powództwa [...] przeciwko E.K. o wydanie nieruchomości i zapłatę należności (sygn. akt [...]), odroczył rozpoznanie sprawy z powodu nieobecności pełnomocnika pozwanej.

Pismem sygn. [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. pełnomocnik pani E.K. została zawiadomiona o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami i złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. W odpowiedzi z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik pani E.K. zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 kpa i wniosła o dopuszczenie dowodu z odpowiedzi na pozew z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sygn. akt [...]. W odpowiedzi tej zgłosiła powództwo wzajemne i wniosła o zobowiązanie [...] do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej części nieruchomości, przeniesienie na E.K. prawa własności budynku posadowionego na tym gruncie oraz zasądzenia na jej rzecz [...]zł. z odsetkami - stwarza to nowy stan sprawy. Jako podstawę prawną przywołała pogląd wyrażony w wyroku sygn. akt VI SA/Wa 1758/05 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2006 r. "Uprawnienie do władania zbudowanym ze środków własnych lokalem, będące źródłem roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego, stanowi tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu do czasu, gdy sprawa o ustanowienie użytkowania wieczystego zostanie rozstrzygnięta negatywnie. Do czasu zakończenia sprawy sądowej wnioskodawca nie ma tytułu prawno-rzeczowego do nieruchomości, ma natomiast niekwestionowany dotychczas przez właściciela gruntu tytuł do władania lokalem i lokalem włada. Ten tytuł może być podstawą do wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu" (teza w LEX nr 271465).

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 2, ust. 7 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi tj. (Dz. U. z 2007 r., nr 70, poz. 473 ze zm.) odmówił pani E.K. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w barze gastronomicznym usytuowanym przy ul. Z. [...] w [...]. Jako podstawę odmowy wskazano niewykazanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, czego nie zmienia wniesienie powództwa wzajemnego. Przywoływane orzeczenie sygn. akt VI SA/Wa 1758/05 nie może mieć zastosowania w tym przypadku, gdyż ten wyrok zapadł w innym stanie faktycznym. Umowa z [...] sierpnia 2008 r. wygasła z dniem [...] sierpnia 2011 r. i pani E.K. nie ma tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych.

Od tej decyzji odwołała się pani E.K. wskazując na błędną wykładnię art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez przyjęcie, że umowa dzierżawy wygasła z dniem [...] sierpnia 2011 r. i decyzje o pozwoleniu na budowę oraz pozwoleniu na użytkowanie budynku nie stanowią potwierdzenia tytułu prawnego do lokalu - "dokumentów, potwierdzających tytuł prawny E.K. do wybudowanego legalnie, z własnych środków, i użytkowanego nieprzerwanie od 2003 r. przez Skarżącą lokalu". Podniesiono także zarzut naruszenia przepisów procesowych art. 7, 8 i 77 kpa. Zarzut naruszenia prawa materialnego uszczegółowiono przez wskazanie, że art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który nie wskazuje, jakim dokumentem powinien legitymować się podmiot ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, odniesienie się do prawa rzeczowego wskazuje na posiadanie takiego tytułu przez panią E.K.; na co wskazuje wyrok sygn. akt III GSK 944/08 Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2009 r. Wskazano także na niewykonanie dyspozycji organu odwoławczego w zakresie podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego oraz naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających 4,5 % alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.

W uzasadnieniu organ wskazał między innymi, że:

Element sporny w niniejszym postępowaniu stanowi ocena spełnienia przez wnioskodawczynię obowiązku załączenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, czego wymaga przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. O ile w toku postępowania i w odwołaniu pani E.K. wskazuje na wypełnienie tego obowiązku przez złożenie dokumentów pozwolenia na budowę oraz zezwolenia na użytkowanie budynku handlowo-usługowego, o tyle Zarząd Dzielnicy [...] stoi na stanowisku niewykonania tego obowiązku, gdyż nie został do wniosku załączony dokument potwierdzający ten tytuł prawny.

Wnioskodawczym dla wykazania spełnienia swojego obowiązku przywołuje stanowisko orzecznictwa zawarte w wyroku sygn. akt VI SA/Wa 1758/05 z dnia 13 lipca 2006 r. i wyroku sygn. akt III GSK 944/08 z dnia 19 maja 2009 r. W zakresie pierwszego wyroku kwestionowana decyzja właściwie podważa ten argument przez wskazanie wydania wyroku w innym stanie faktycznym, a pogląd zawarty w zaprezentowanej tezie wyroku dla zamierzonego celu wyraźnie podważa zawarty w niej zwrot, że stan ten jest "niekwestionowany dotychczas przez właściciela" - co w tej sprawie nie zachodzi. Natomiast przywołany w odwołaniu wyrok NSA (faktycznie sygn. akt II GSK 944/08) dotyczył innego trybu postępowania administracyjnego (nadzór pozainstancyjny z zarzutem rażącego naruszenia prawa) i dotyczył istniejącego sporu związanego z uprawnieniami wspólnoty gruntowej. Dlatego trzeba przedstawić pełne brzmienie fragmentu uzasadnienia wyroku, który posłużył pełnomocnikowi na wykazywanie prawa pani E.K.: "należy podkreślić, że karta środka trwałego jest dowodem zaewidencjonowania w księgach rachunkowych jej składnika majątku trwałego. Oznacza to, że jest dokumentem finansowo-księgowym i pełni już funkcję dokumentu. Dokument ten został wprowadzony do dokumentów finansowo-księgowych w związku ze sporządzonym protokołem odbioru robót budowlano-montażowych na skutek wybudowania przedmiotowego budynku ze środków własnych skarżącej. Trafnie zatem skarżąca w zarzucie skargi kasacyjnej rozwinęła wątek budowy, pominięty zupełnie przez Sąd I instancji przy ocenie karty jako środka trwałego. O ile skarżąca na gruncie należącym do wspólnoty wzniosła z własnych środków przedmiotowy budynek, to niewątpliwie weszła w posiadania, a więc w prawo rzeczowe, które daje już tytuł prawny do tej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że uprawnienia właścicielskie nie są potwierdzone, skoro ustawa nie obliguje do posiadania takiego tytułu prawnego. W sytuacji gdy skarżąca poza płaceniem podatków od działalności handlowej płaci także podatek od nieruchomości, to fakt posiadania tytułu prawnego jest niewątpliwy". Tak więc jest tu opisany całkiem inny stan faktyczny, oparty na innych środkach dowodowych, które nie istnieją w tym postępowaniu. Oczywiście poszukiwanie argumentów dla wykazania uprawnienia strony do jej uprawnienia nie jest wadliwe, przywołując jednak orzecznictwo trzeba pamiętać, że w systematyce prawa istnieje pojęcie łaski sędziowskiej i działania o uzyskanie takiej łaski mogą być zawsze podejmowane w postępowaniach sądowych i sądowo-administracyjnych, nie dotyczy to jednak procedury administracyjnej, gdyż w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej został wprowadzony zakaz stosowania łaski administracyjnej.

Odnosząc się do istniejącego stanu faktycznego w tej sprawie i możliwości właściwego stosowania prawa trzeba podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym należy stosować przepis wprost, czyli zgodnie z ich literalnym zapisem, gdyż stosowanie analogii w postępowaniu administracyjnym jest istotnie ograniczone. Jeżeli więc przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wprowadza obowiązek załączenia do wniosku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, to dopóki taki dokument, o treści wyrażającej wprost istnienie takiego prawa, nie zostanie załączony, dopóty organ administracyjny ma podstawę do odmownego rozstrzygnięcia wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Podnoszone zarzuty formalne dotyczące uchybień proceduralnych nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Strona była informowana o wszczętym postępowaniu i miała możliwość zapoznawania się z istniejąca dokumentacją. Zarzut nieprawidłowych ustaleń dowodowych (art. 77 kpa) faktycznie nie dotyczy naruszenia procedury, lecz innej oceny materiału dowodowego. Taka inna ocena strony postępowania administracyjnego nie przesądza nieprawidłowości oceny tego materiału przez organ administracji publicznej.

Zarzut nieprawidłowego wykonania wcześniejszego orzeczenia Kolegium w tej sprawie też nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wskazany tam przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa miał istotne znaczenie w sytuacji oceny skuteczności wypowiedzenia umowy nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., stracił natomiast znaczenie przesądzające po jej wygaśnięciu.

Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż przepis ten nie ma bezpośredniego zastosowania do prowadzenia działalności licencjonowanej. W takich przypadkach nie może być mowy o wolności jej prowadzenia na wolnych i równych dla każdego prawach. Natomiast domaganie się przedstawienia dokumentu o prawie do lokalu stanowi właśnie element żądania i uzależnienia swojej decyzji zgodnie z przepisami prawa.

Trzeba też wskazać, że istnienie sporu co do ustalenia w przyszłości prawa użytkowania wieczystego gruntu lub prawa własności, w przypadku ustanowienia takich prawa na rzecz pani E.K., będą mogły skutkować w postępowaniu administracyjnym kiedy sporne postępowanie cywilne zostanie zakończone i gdy zostaną inaczej ukształtowane obowiązujące stany prawne.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Pani E.K. (dalej skarżąca). Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Zarządu Dzielnicy [...].

W uzasadnieniu podniosła, że organy całkowicie pominęły fakty poczynienia przez nią ogromnych nakładów na nieruchomość ponad [...] zł. W ocenie skarżącej fakt, że jej uprawnienie do dzierżawy działki nie jest obecnie potwierdzone, jest bez znaczenia ponieważ przepisy nie wymagają posiadania prawa do dzierżawy. Nawet gdybym była obecnie jedynie użytkownikiem lokalu i gruntu, to jako użytkownik posiadam tytuł prawny do wybudowanego za wiedzą i zgodą Zarządu Dzielnicy [...] budynku i do zajmowanego gruntu.

Dodatkowo wskazała, że zgodnie z uzasadnieniem decyzji Zarządu Dzielnicy [...] "umowa dzierżawy gruntu zawarta w dniu [...].08.2008 r. pomiędzy [...] a E.K. wygasła z [...].08.2011 r. a nowa nie została zawarta." Skarżąca po dniu [...].08.2011 r. nadal użytkuję działkę bar, należy więc uznać, że obecnie umowa dzierżawy z [...].08.2008 r. została przedłużona na czas nieokreślony.

W 2007 r. ([...].)[...] wydał skarżącej trzy zezwolenia (sprzedaż napojów o zaw. ponad 18% alkoholu, na sprzedaż napojów o zaw. powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz na sprzedaż napojów o zaw. do 4,5% alkoholu i piwa) w identycznej sytuacji, tj. po wygaśnięciu umowy dzierżawy, przy pozostawaniu działki i lokalu w jej władaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez Sąd Administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone przez Sąd w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga jest nieuzasadniona.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca E.K. wystąpiła do Zarządu Dzielnicy [...] z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających 4,5 % alkoholu oraz piwa w barze przy ul. [...]w [...]. Do wniosku załączyła:

1) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...],

2) decyzję nr [...][...] z dnia [...] lipca 2003 r. o pozwolenie na użytkowanie budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] z obrębu [...],

3) decyzją Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć następujące dokumenty:

- dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych,

- pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,

- decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 125).

Jak wyżej wskazano skarżąca pomimo wezwania o uzupełnienie wniosku o tytuł prawny do lokalu tytułu takiego nie przedłożyła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, że z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika wprost, że do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. W ocenie Sądu brak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowi negatywną przesłankę do wydania zezwolenia. Posiadanie tytułu prawnego do lokalu jest przesłanką ustawową, bez której spełnienia organ nie może wydać zezwolenia.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera definicji "tytułu prawnego do lokalu". W ocenie składu orzekającego w tej sprawie w takim wypadku należy odwołać się do systemu prawa polskiego. Pojęcie tytułu prawnego jest pojęciem bardzo szerokim, gdyż może wywodzić się zarówno z prawa rzeczowego (własność, użytkowanie wieczyste) jak również mieć charakter obligacyjny wynikający z umowy (umowa najmu, dzierżawy, użyczenia, inne umowy).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych do [...] stycznia 2011 r. Skarżąca miała zawartą z Zarządem Dzielnicy [...] umowę dzierżawy gruntu o powierzchni [...] m2, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] w [...] przy ul. [...]. Umowa ta została wypowiedziana w dniu [...] stycznia 2011 r. (doręczono [...] lutego 2011 r.). W ocenie Sądu z tym dniem skarżąca straciła tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości tj. lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napoi alkoholowych

W dniu [...] maja 2011 r. została wezwana do usunięcia wszelkich naniesień usytuowanych na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w ciągu 10 dni od dnia otrzymania wezwania.

W dniu [...] czerwca 2011 r. skarżąca złożyła pozew przeciwko wydzierżawiającemu tj. [...] Dzielnica [...] o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy i ukształtowanie stosunku prawnego.

Natomiast w dniu [...] czerwca 2011 r. [...] złożyło pozew przeciw skarżącej o wydanie nieruchomości i zapłatę.

Załączona do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku handlowo-usługowego, usytuowanego na działce [...] z obrębu [...] przy ul. [...] nie stanowi tytułu prawnego do lokalu o jakim mowa w art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Podstawa udzielenia zezwolenia na użytkowanie obiektu pozostaje bez związku ze sferą uprawnień do korzystania z rzeczy.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej wyrażonego w skardze, że z uwagi na fakt, iż po upływie umowy dzierżawy nadal użytkuje działkę to umowa dzierżawy została przedłużona na czas nieokreślony.

Zgodnie z art. 674 kc "Jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem zostaje przedłużony na czas nieoznaczony. Przepis art. 674 kc stosuje się odpowiednio na podstawie art. 694 kc do umowy dzierżawy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 maja 1983 r. IV CR 569/82 decydującą przesłanką dla osiągnięcia skutku przedłużenia umowy dzierżawy na podstawie art. 674 kc w zw. z art. 694 kc, jest dalsze używanie przedmiotu dzierżawy przez dotychczasowego dzierżawcę, choćby za domniemaną zgodą wydzierżawiającego.

W niniejszej sprawie brak jest zgody wydzierżawiającego na dalsze używanie przedmiotu dzierżawy przez skarżącą, co znajduje wyraz w wypowiedzeniu umowy dzierżawy z dniem [...] stycznia 2011 r., a także wystąpieniem przez wydzierżawiającego do Sądu o wydanie nieruchomości i zapłatę. W wypadku wypowiedzenia umowy i podjęcia działań mających na celu zwrot nieruchomości trudno uznać, że nieruchomość pozostawała za zgodą wydzierżawiającego w rękach skarżącej.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie miały obowiązku ustalenia ważności ww. umowy dzierżawy. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte i toczyło się w oparciu o postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napoi alkoholowych do 4,5 % oraz piwa. Zatem mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym, w ramach którego nie mogą być rozstrzygane stosunki cywilnoprawne.

W ocenie Sądu wyżej wskazane pozwy nie stanowią również zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż ewentualne ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz skarżącej nastąpi dopiero w przyszłości a nie z datą wsteczną na chwilę złożenia wniosku o wydanie zezwolenia.

Reasumując należy wskazać, że Sąd podziela w pełni stanowisko organu obu instancji, że w dacie złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napoi alkoholowych do 4,5 % oraz piwa skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do lokalu, gdyż utraciła dzierżawę terenu na którym lokal został wniesiony.

W ocenie Sądu stanowi to podstawę dla odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napoi alkoholowych w oparciu o art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zgodnie z § 27b pkt 1 uchwały Nr [...] Rady [...]z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...], zadania z zakresu wydawania, cofania i stwierdzania wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży zostały przekazane do wykonywania dzielnicom [...], zatem Zarząd Dzielnicy [...] był organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji. [...].

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.