Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 43/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust.3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 lipca 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 lipca 2012 r. o umorzeniu w całości postępowania

w sprawie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł dla samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...].

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Pismem datowanym na dzień 30 maja 2012 r. K. N. wystąpił do Prezydenta Miasta Opola z żądaniem zwrotu kwoty 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami pobranej tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu m.in. dla samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że nadpłata uiszczonej opłaty za kartę pojazdu wynosi 425 zł. W przedmiocie zwrotu tej nadpłaty przed Sądem Rejonowym w Opolu zapadły już niekorzystne dla Gminy Opole nakazy zapłaty, w których podzielony został pogląd skarżącego, że w zakresie żądania zwrotu nienależenie pobranej części opłaty z tytułu wydania karty pojazdu dopuszczalna jest droga sądowa i stąd też stanowisko organu o bezzasadności żądania jest chybione.

Prezydent Miasta Opola w dniu 13 lipca 2012 r. wydał decyzję, nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej w dniu 21 lutego 2006 r. wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu podał, że K. N. w dniu 12 czerwca 2012 r. zwrócił się z wnioskiem o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 zł dla samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Za wydanie karty pojazdu wnioskodawca uiścił w dniu 21 lutego 2006 r. kwotę 500 zł, zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ze zm.). Powyższy przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, jednakże utrata jego mocy obowiązującej została ustalona przez Trybunał Konstytucyjny na dzień 1 maja 2006 r. Wskazując na przepisy ustawy o finansach publicznych, a to art. 60, art. 67 oraz przepisy art. 70 § 1, art. 72 § 1 i art. 79 § 2 ordynacji podatkowej stwierdził, że roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011 r. Skoro zatem wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o zwrot nadpłaty w dniu 12 czerwca 2012 r., to prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu wygasło, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniósł K. N., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu dowodził, że organ I instancji błędnie uznał opłatę za wydanie karty pojazdu za podatek , gdyż opłata za wydanie karty pojazdu nie stanowi świadczenia

o charakterze publicznoprawnym, lecz wprost o charakterze cywilnoprawnym. Wskazując na uchwałę SN z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt III CZP 67/11, stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu jest świadczeniem nienależnym

w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego i stąd też niezrozumiały jest dla niego upór organu publicznego dotyczący odmowy zwrotu części nienależnie pobranej opłaty. Podkreślał, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP

i ustawą Prawo o ruchu drogowym przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu

i niezgodność ta występowała również w dacie jego obowiązywania. Organ zatem

w sytuacji, gdy żądanie zwrotu zostało zgłoszone w okresie, gdy przepis nie obowiązywał winien dokonać zwrotu żądanej części opłaty, a nie wzbogacać się kosztem mieszkańców. Zauważył, że w kwestii 3 innych samochodów Sąd Rejonowy w Opolu wydał już prawomocny nakaz zapłaty w sprawie zwrotu skarżącemu nadpłaty za wydanie karty pojazdu.

Pismem z dnia 20 września 2012 r., skarżący poinformował SKO w Opolu, że Gmina Opole dokonała wypłaty na jego rzecz niesłusznie pobranej nadpłaty za wydanie kart pojazdu. Z opisu na potwierdzeniu przelewu wynika, że wypłata dotyczyła również spornego pojazdu.

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 lipca 2012 r. W uzasadnieniu organ przedstawił ustalenia stanu faktycznego, wskazał na przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym art. 77 ust. 3, art. 77 ust. 4 pkt 2, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U. nr 15, poz. 119) i stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Uzasadniał, że organ I instancji błędnie uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony winno zapaść w formie decyzji administracyjnej skoro niniejszą sprawę organ winien załatwić w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Organ I instancji nie miał podstaw prawnych do podjęcia kwestionowanej przez stronę decyzji o umorzeniu w całości postępowania w sprawie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Dalej przywołując przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uznał, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać m.in. z braku przesłanki przedmiotowej, a więc braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie żądania wnioskodawcy i taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, a zatem prowadzone przez organ I instancji postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu

w całości.

W wywiedzionej skardze domagał się K. N. stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, a to przepisów art. 105 § 1 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji podczas gdy zebrany w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy nakazywał umorzenie prowadzonego postępowania. Zarzucił, że: "Organ stwierdził, iż postępowanie w powyższej sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż może zostać ono rozstrzygnięte w drodze aktu lub czynności, następnie wskazał na podstawę prawną, która umożliwia jego umorzenie, po czym podtrzymuje zaskarżoną decyzję".

Z powyższego wynika zatem, że decyzja organu II instancji jest nie tylko sprzeczna

z prawem lecz również posiada ona wewnętrzną niezgodność. Zdaniem skarżącego, organ winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., a skoro powyższego nie uczynił to tym samym naruszył przepisy postępowania i wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło

o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 5 marca 2013 r. skarżący zwolniony został

z kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zakres kognicji sądu administracyjnego, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej i opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie

w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 1). Z kolei, po myśli art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona w wyżej wskazany sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej wykazała, iż nie odpowiadają one prawu.

Przedmiot postępowania stanowiła decyzja SKO w Opolu z dnia 23 października 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 lipca 2012 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie zwrotu skarżącemu nadpłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł wydaną dla samochodu marki [...]. Poza sporem jest, że opłata ta została uiszczona przez skarżącego w wysokości 500 zł i że ustalona została na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), zwanego w dalszym ciągu również rozporządzeniem oraz, że skarżący dokonał jej uiszczenia w dniu 21 lutego 2006 r. Pojazd zaś został zarejestrowany pod numerem [...].

Z uwagi przedmiot zaskarżenia oraz przebieg postępowania administracyjnego,

w pierwszej kolejności rozważenia wymagał charakter opłaty za kartę pojazdu oraz forma procesowa, w jakiej winien wypowiedzieć się organ w zakresie odmowy zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu.

Zdaniem Sądu, w sprawie decydujące znaczenie ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07 (ONSAiwsa 2008 r. nr 2, poz. 21), w której wyrażono pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak i wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Z tego względu również obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.)

w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów K.p.a. nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej, ani ustawy Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 K.p.a., a nie egzekwowanie uiszczenia tej opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się zatem do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, a które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu, aczkolwiek jest sprawą administracyjną, nie uruchamia jednak postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej.

W tym miejscu odnotowania wymaga, że w myśl art. 187 § 2 P.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Związanie uchwałą odnosi się przy tym również do innych spraw sądowoadministracyjnych, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje ocenę NSA wyrażoną w powołanym orzeczeniu, uznając, że zaprezentowany pogląd jest nadal aktualny i znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Zaakcentować należy, że pobranie opłaty, której częściowego zwrotu domaga się skarżący, nastąpiło w stanie prawnym, na tle którego wydano powyższą uchwałę.

W odniesieniu do tejże opłaty za kartę pojazdu nie została wydana decyzja administracyjna dotycząca ustalenia jej wysokości, gdyż żaden z aktów normatywnych nie przewidywał decyzyjnej formy rozstrzygnięcia w tym zakresie. Obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynikały wszak wprost z przepisów prawa, tj. z art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącego, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzący od producenta lub importera nowych pojazdów wprowadzonych do obrotu handlowego na terytorium RP, wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP. Z kolei wysokość opłaty w sposób kategoryczny określał akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Natomiast sprawa dotycząca zarejestrowania samochodu [...] nr rej. [...] została zakończona prawomocną decyzją administracyjną.

Zdaniem Sądu, kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), które stanowiły podstawę materialnoprawną decyzji, a dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy.

W tym zakresie wskazać należy, że w przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241 z późn. zm.) zawarto normę intertemporalną, wedle której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta z całą pewnością nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia "luki normatywnej", gdyż powinna ona zostać wypełniona w drodze wykładni przez organy stosujące prawo, jednak regułą w tym zakresie nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, ONSAiwsa 2006 nr 3, poz. 71; uchwała składu pięciu sędziów NSA z 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998 z. 1, poz. 10 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura). W tym zakresie kierować należy się poszanowaniem podstawowej zasady prawa międzyczasowego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), sprowadzającej się w istocie do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Sytuacja, w której prawo działa wstecz, jest też niezgodna z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawa.

Gdyby do zwrotu należności pobranej – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – w roku 2006, pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie, stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas – jak wywodzi organ – postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu w art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.), i – co istotne – skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Byłoby to sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które – jak wskazano już wyżej – nie obwarowywały czynności zwrotu opłaty jakimkolwiek terminem przedawnienia; jednocześnie prowadziłoby do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej.

Konsekwencją przyjętego przez Sąd stanowiska jest konieczność zachowania dotychczasowego trybu rozstrzygania przez organ w przedmiocie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie – jak odmiennie przyjmuje się w zarysowanej linii orzeczniczej niektórych sądów administracyjnych – w drodze decyzji opartej o przepis art. 61 ustawy o finansach publicznych (por. wyroki: WSA w Gorzowie z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Go 913/11, WSA w Poznaniu z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 777/11, WSA w Bydgoszczy z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 828/11, opubl. na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Powyższe powoduje, że rozstrzygnięcie o zwrocie części opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia następuje w formie czynności materialno-technicznej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie w formie decyzji administracyjnej. Skutkiem takiego stanowiska jest z kolei uznanie, że Prezydent Miasta Opola nie mógł zakończyć postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego decyzją i stąd decyzja organu

I instancji, jako wadliwa winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. SKO wprawdzie prawidłowo wskazało w zaskarżonej decyzji, że legalność § 1 ust. 1 rozporządzenia zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia

17 stycznia 2006 r., w sprawie U 6/04, orzekł, że przepis ten jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, jak i że traci on moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., jak również, że Prezydent Miasta Opola błędnie uznał, iż rozstrzygnięcie

w przedmiocie żądania strony winno zapaść formie decyzji administracyjnej, lecz pomimo tego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z powodu upływu 5 letniego okresu przedawnienia, o którym stanowi art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Przypomnieć należy, że decyzja organu II instancji o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Przepis art. 138 K.p.a. określa możliwe sposoby zakończenia postępowania toczącego się przed organem II instancji w sytuacji, gdy odwołanie jest dopuszczalne

i zostało wniesione w ustawowym terminie. SKO rozpoznając przedmiotową sprawę

w oparciu o art. 138 K.p.a. uprawnione było zatem do wydania decyzję, w której:

- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1), albo

- uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji

w całości albo w części (§ 1 pkt 2), albo

- umarza postępowanie odwoławcze (§ 1 pkt 3).

- uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2).

– uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji

o określonej treści jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji (§ 4).

Zadaniem organu odwoławczego, działającego w oparciu o zasadę dwuinstancyjności postępowania unormowaną w art. 15 K.p.a. nakładającą na organ obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, było zatem ustalenie stanu faktycznego sprawy, który nota bene nie budził wątpliwości, określenie którym przepisom prawa należy taki stan przyporządkować, a następnie rozstrzygnięcie sprawy. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza, że rozstrzygnięcie organu II instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy "pokrywa się"

z rozstrzygnięciem organu I instancji. Rozstrzygnięcie więc organu I instancji jest

w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności

z prawem, jak i pod względem celowości. Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń przepisów prawa popełnionych przez organ I instancji, to utrzymując w mocy bez zmian decyzję naruszającą prawo wydaje również decyzję naruszającą prawo (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986 r., sygn. akt II SA 1829/83; ONSA 1986, Nr 2, poz. 43). Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji dostrzegł, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie w sprawie winno nastąpić w formie czynności materialno-technicznej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie w formie decyzji administracyjnej, lecz mimo to utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy okazuje się, że dla ustalonego stanu faktycznego należy zastosować inną podstawę prawną niż przyjęta

w postępowaniu przed organem I instancji, to powyższe nie oznacza, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdyż sprawa ma nadal swój przedmiot, tyle że podlegający innej kwalifikacji prawnej. Prawidłowym działaniem organu odwoławczego winno być więc uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, celem przeprowadzenia postępowania zgodnie

z przepisami właściwymi procedurze. Nadto, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a okoliczność taka zostanie stwierdzona na etapie postępowania odwoławczego przez organ

II instancji, organ ten uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Z tych względów wniesioną w niniejszej sprawie skargę uznać należało za zasadną. Dostrzec przy tym trzeba, że stanowisko i ocena prawna, prezentowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, są konsekwentne i zbieżne z poglądami wypracowanymi dotychczas w orzecznictwie na tle zwrotu opłaty za kartę pojazdu

w sprawach rozpoznawanych przez tut. Sąd, które znalazły akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2012 r.: I OSK 2203/12, I OSK 2201/12, I OSK 2195/12, I OSK 2194/12 oraz z 19 grudnia 2012 r.: I OSK 2190/12, I OSK 2188/12, I OSK 2184/12, I OSK 2115/12, wszystkie dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.

-----------------------

10