Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 289/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1, par. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t. j. Dz.U. 2013 r., poz.267), art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25/8,str.8-23.- dalej jako Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011), art. 7 ust. 1 i 2, art. 7, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), § 2, § 4, § 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. - w tekście określane Rozporządzenie), §2, § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 r., poz.361), art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 roku r., Nr L 316, str. 65), po rozpatrzeniu odwołania W. Ś. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok, od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. nr [...] z dnia [...]października 2015 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w pomniejszonej wysokości, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 6 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. We wniosku wnioskodawca zadeklarował działki rolne w następujący sposób:

1. działki rolne ( D,F,I,K) o powierzchni 2,06 ha, w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne, wariancie 2.1 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności),

2. działki rolne ( A,B) o powierzchni 1,26 ha, w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne, wariancie 2.3 (Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności),

3. działki rolne( C,E,G,J) o powierzchni 1,41 ha, jako uprawy rolnicze w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne, wariancie 2.5 (uprawy warzywne z certyfikatem zgodności),

4. działki rolne (H) o powierzchni 1,35 ha, jako uprawy rolnicze w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne, wariancie 2.9 ( uprawy sadownicze + jagodowe z certyfikatem zgodności).

Organ I instancji w dniu [...] grudnia 2013r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w kwocie 5 867,00 zł.

Przyznane środki zostały przekazane na rachunek wskazany przez producenta we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych w dniu 8 stycznia 2014 r.

Pismem z dnia 19 marca 2014 r W. Ś. został wezwany do okazania protokołu kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą, celem uwzględnienia jego wyników w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

W dniu 2 kwietnia 2014 r. rolnik złożył kserokopie 2 protokołów: z kontroli z dnia 3 lipca 2013 r. i z kontroli wyrywkowej z dnia 10 września 2013 r. przeprowadzonych przez jednostkę certyfikującą A Sp. z o.o. wraz z oświadczeniem, wyjaśniającym, z jakiego powodu doszło w roku 2013 do zachwaszczenia na działce H, czyli części sadu jabłoniowego na pow. 1ha. Podał, że przed pierwszą kontrolą wskutek opadów nie można było wejść ze sprzętem na w/w działkę , w lecie od początku czerwca zaczął poważnie chorować, co może potwierdzić zaświadczeniem lekarskim. Ponadto wskutek dużej wilgotności musiał podjąć działania żeby nie zarosły działki, na których były warzywa oraz posiać tam, gdzie wcześniej z powodu stojącej wody nie mógł wejść . Drzewka już w 2011 i 2012 r. zaczęły podsychać, a dosadzenia się nie przyjmowały . Po obfitych deszczach nastąpiła susza i w efekcie w/w hektar sadku będzie zmuszony zlikwidować .W związku z tym i chorobą ten sadek nie został wykoszony na pow. 1ha. "Jednostka certyfikująca uznała ponieważ obsada była wystarcz. tylko to wykoszeni".

Z protokołu z dnia 3 lipca 2013 r. wynika m.in. ( str. 9), że "stwierdzono nadmierne zachwaszczenie plantacji, co dotyczy wszystkich działek oprócz działki J i ubytki w nasadzeniach – dotyczy sadu jabłoniowego, saradela dz. J i całkowity brak deklarowanej uprawy dotyczy buraków dz. G ok 0,06ha i dz. E". Zawarta na stronie 1 analiza wyeliminowania nieprawidłowości, które zostały stwierdzone u producenta podczas ostatniej kontroli informuje, że nie zostało wyeliminowane zachwaszczenie plantacji jabłoni – w sadzie nadal jest zachwaszczenie. Producent nie zgłosił uwag do zapisów protokołu i podpisał protokół.

Kontrola wyrywkowa niezapowiedziana z 10 września 2013 r., została przeprowadzona z powodu , jak zaznaczono na str. 1 protokołu z powodu braku uprawy buraka ćwikłowego na działce rolnej E i braku obsady jabłoni na działce rolnej H. Wykazała ona, że producent wysiał nasiona buraka czerwonego na działce E . Brak wpisów rejestrze działań agrotechnicznych, brak dokumentów zakupu nasion, brak opakowania po nasionach. Uprawa w dobrym stanie, odchwaszczona , na działce E producent wysiał nasiona marchwi jadalnej . Gdy chodzi o działkę rolną H , przeprowadzający kontrolę inspektor rolnictwa ekologicznego stwierdził, że na działce rolnej H ( dz. ew. 26,27,28) figurują nasadzenia jabłoni – pow. 1,35 ha Na pow. 0,35ha jest sad jabłoniowy – 56 szt. wiek ok 40 lat ok 50% nasadzeń rolnik odnowił przez silne przycięcie koron . Nasadzenia te w roku 2013 dały plon 0, 3 t. Na pozostałej powierzchni 1ha w 2011 r wiosną rolnik posadził 600 sztuk ( 400 szt. jabłoni i 200 szt. grusz ). Posadzony materiał był zlej jakości (poza wyborem). Pozostało kilkanaście sztuk ( w większości odrosty podkładek). Cały obszar silnie zadarniony, bez koszenia . Producent nie posiada kopii wniosku o płatności składanego do ARiMR . Skarżący bez zastrzeżeń podpisał protokół z kontroli.

W dniu [...] czerwca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR na podstawie art. 156 § pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2013r. z uwagi na rażące naruszenie przepisów dotyczących ustaleń stanu faktycznego sprawy tj. nieuwzględnienie wyników kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą A.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w dniu [...]lipca 2014r. wydał decyzję [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r., w pomniejszonej wysokości 4 327,08 zł.

W dniu [...] maja 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR na podstawie art. 156 § pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] lipca 2014 r. o przyznaniu stronie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. z uwagi na rażące naruszenie prawa, tj. przepisu § 50 ust. 3 i § 58 Rozporządzenia z 2013 oraz art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR w dniu [...]lipca 2015 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora OR ARiMR w Ł. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...]lipca 2014 r. o przyznaniu stronie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.

W dniu [...] października 2015 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w pomniejszonej wysokości 3.788,00 zł. Organ wskazał, że z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości na działce H płatność w wariancie 2.9 nie została przyznana.

W odwołaniu skarżący wskazał, że na 1ha wysadzono 600 drzew, a następnie w roku 2011 z powodu wyschnięcia około 200 drzew, zakupił nowe i uzupełnił stan. Kontrolujący uznał, że drzewka nie spełniają wymogów i przeliczył drzewa w starej części tj. 35 arów. W ocenie skarżącego stosownie do załącznika nr 8 do rozporządzenia z 2009 r. na działce H była wystarczająca obsada drzewek.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor OR ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności rolnośrodowiskowej regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 r., poz. 361ze zm.)

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 4ust. 2 Rozporządzenia PRŚ:

2. Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1) Zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit, c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;

3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do przepisu § 50 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r., rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizacje tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58. Przepis § 58 odsyła do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Stosownie do przepisu § 50 ust. 3 rozporządzenia z 2013 roku do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w §58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust.1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58, czyli przepisy rozporządzenia z 2009 r.

W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie w zakresie wariantów 2.1, 2.3 i 2.5 zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia z 2013 r., a w zakresie wariantu 2.9 - również przepisy Rozporządzenia z 2009 r.

Organ wskazał, że rozporządzenie z 2009 r. określa warunki i wymogi, jakie rolnik powinien przestrzegać podczas realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantów poszczególnych pakietów. Organ przytoczył treść §4 ust. 2 i 3 oraz § 7 rozporządzenia

Organ wyjaśnił również, że w myśl § 8 rozporządzenia: płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do:

1) działek rolnych - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1 -6 i 8;

2) krów, klaczy, loch lub owiec matek ras wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

3) stref buforowych - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9.

Zgodnie z § 3 Rozporządzenia podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia są:

1) wymogi i normy określone w. przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

Podstawowymi wymaganiami, o których mówi powyższy przepis to między innymi wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§3 ust.1l rozporządzenia), odsyłające do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. 2010, Nr 39, poz. 211).

Zasady ekologicznej produkcji roślinnej określa rozporządzenie Rady (WE) 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Art. 12 ust. 1 lit. g tego rozporządzenia wskazuje, że przy produkcji ekologicznej powinno zapobiegać się szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty przede wszystkim przez ochronę ich naturalnych wrogów, dobór gatunków i odmian, stosowanie płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i zabiegów termicznych.

Ponadto wymogi dla Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9 określone zostały w załączniku nr 3 Rozporządzenia.

Załącznik nr 3 do Rozporządzenia z 2009 r. zawiera wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów.

Dla wariantu 2.9 zadeklarowanego przez stronę wymogi są następujące:

II. Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne

Wymogi dla: Pkt 2 wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania. wariantu 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), wariantu 2.11. Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) oraz wariantu 2.12.

Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania):

a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w poniższej tabeli, a w przypadku równoczesnej realizacji na tych samych użytkach rolnych wariantu czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 - utrzymywanie obsady drzew, której poziom mieści się w ramach poziomu obsady drzew obliczonej na podstawie rozstawy drzew, jaka należy stosować w ramach tego wariantu,

zgodnie z częścią V Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie ust. 4 pkt 1:

Minimalna obsada szt./ha drzewek owocowych zadeklarowanych przez wnioskodawcę jabłoń domowa to 125 szt./ha.

Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że na podstawie § 27 ust. 1 rozporządzenia w sprawie programu rolnośrodowiskowego jeśli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu (§ 27 ust. 2).

II. Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne Wszystkie warianty

Prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby – 100%.

Nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) 100%.

Ponadto organ wskazał, że stosownie do przepisu § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia:, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. l pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1) grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia

- w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego;

2) trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego;

3) sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego,

b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

- w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w oparciu o deklarację strony z wniosku na 2013r. oraz protokół Jednostki Certyfikującej, organ I instancji przyznał płatność w ramach poszczególnych wariantów w następujący sposób:

Pakiet Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.1 Uprawy rolnicze ( z certyfikatem zgodności ) - organ I instancji przyznał wnioskodawcy płatność w wysokości 1627,40 zł, stosownie do stawki płatności 790 zł za 1 ha, zgodnie z żądaniem z wniosku.

Pakiet Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności ) - organ I instancji przyznał wnioskodawcy płatność w wysokości 327,60 zł, stosownie do stawki płatności 260 zł za 1 ha, zgodnie z żądaniem z wniosku.

Pakiet Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.5 Uprawy warzywne ( z certyfikatem zgodności) organ I instancji przyznał wnioskodawcy płatność w wysokości 1833,00 zł, stosownie do stawki płatności 1300 zł za 1 ha, zgodnie z żądaniem z wniosku.

Pakiet Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe ( z certyfikatem zgodności). W tym wariancie strona zadeklarowała działkę rolną "H" o powierzchni 1,35 ha. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że Jednostka Certyfikującą A przeprowadziła w gospodarstwie strony w dniu 3 lipca 2013 r. kontrolę obligatoryjną, na podstawie Rozporządzenia Rady ( WE) 834/2007, Rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 i na podstawie przepisów ustawy o rolnictwie ekologicznym oraz na podstawie tych samych przepisów, w dniu 10 września 2013 r., kontrolę wyrywkową, niezapowiedzianą.

W wyniku kontroli z dnia 3 lipca 2013 r. Jednostka stwierdziła nieprawidłowości, opisane w protokole nr [...]. W zakresie działki rolnej "H" stwierdzono zachwaszczenie i ubytki w nasadzeniach. W wyniku kontroli z dnia 9 września 2013 r. (powinno być 10 września ) w zakresie działki rolnej "H" stwierdzono brak obsady jabłoni. Stwierdzono około 40-letni sad jabłoniowy, na powierzchni 0,35 ha. Na pozostałej powierzchni 1,00 ha stwierdzono silnie zadarniony obszar, bez koszenia, "wypady" drzew w związku z posadzeniem materiału złej jakości (protokół [...]). W związku z powyższym w zakresie działki rolnej "H" stwierdzono prowadzenie produkcji rolnej niezgodne z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby zastosowano kod: E6.

Ze względu na prowadzenie produkcji rolnej niezgodne z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby płatność powinna być zmniejszona o 100% zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia. W zakresie działki rolnej "H" stwierdzono również nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów, zastosowano kod E7. Minimalna obsada wynosi dla jabłoni domowej 125 szt./ha. (Załącznik nr 8 Rozporządzenia). Rolnik zadeklarował powierzchnię 1,35 ha, tymczasem stwierdzono 0,35 ha . Wymaganą liczbę drzew ustalono na 168, tymczasem stwierdzono 56. Z uwagi na brak minimalnej obsady wynikającej z Załącznika 8 do Rozporządzenia, płatność powinna podlega pomniejszeniu o 100%, stosownie do zapisu w Załączniku nr 7 do Rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i obowiązujące przepisy prawa, Dyrektor ARiMR uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił wnioskodawcy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w protokole z kontroli z dnia 10 września 2013 r. w rubryce powód kontroli podano właśnie m.in. brak obsady jabłoni na działce "H". Dalej w treści protokołu w rubryce nr 4 i 5 inspektor wskazał, że: " Na pozostałej powierzchni 1,00 ha w 2011 r. (wiosną) rolnik posadził 600 sztuk jabłoni i 200 sztuk grusz. Posadzony materiał był złej jakości ( poza wyborem, pozostało kilkanaście sztuk w większości odrosty podkładek). Cały obszar silnie zadarniony, bez koszenia. (...) " Organ wyjaśnił, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2009 r, że każda ze stwierdzonych nieprawidłowości z osobna, czyli brak minimalnej obsady drzew i prowadzenie produkcji rolnej niezgodne z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby płatność powoduje zmniejszenie płatności o 100% zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia. Organ I instancji prawidłowo przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w łącznej wysokości 3 788,00 zł, w ramach wariantów 2.1, 2.3 i 2.5 w pełniej wysokości, zgodnie z żądaniem strony oraz nie przyznał płatności w ramach wariantu 2.9 z uwagi na wyżej opisane nieprawidłowości, stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą A.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że samo zaistnienie "siły wyższej" w postaci zaprzestania produkcji rolnej, z powodów o których mowa w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. może mieć znaczenie z punktu widzenia wyłączenia obowiązku zwrotu płatności. Niezbędne jest wtedy zawiadomienie na piśmie organu w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik był w stanie dokonać tej czynności, o zaistnieniu przypadku siły wyższej. W aktach sprawy brak jest przedmiotowego oświadczenia strony o wystąpieniu przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności w wymaganym terminie. Strona dopiero w oświadczeniu z złożonym w dniu 12 stycznia 2014 r. powołała się na okoliczności związane z niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi panującymi w 2013 r., jak również wskazała na problemy zdrowotne.

W skardze skierowanej do Sądu na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Nr [...] W. Ś. wskazał, że w 2013 r. Jednostka certyfikująca stwierdziła uchybienia w jego gospodarstwie, ale inspektor uznał, że działka kwalifikuje się do pełnych dopłat. I dostał pełne dopłaty . Następnie ARiMR bez sprawdzenia stanu rzeczy postanowiła zażądać zwrotu płatności. W jego ocenie, skoro opinia Jednostki certyfikującej uznała działkę do dopłat, oznacza to, że powinien otrzymać dopłaty. Skarżący podkreślił, że organ sam nie przeprowadził kontroli na miejscu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) – dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora OR ARiMR w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] października 2015 r. przyznającą W.Ś. płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej, w stosunku do wnioskowanej, wysokości tj. w kwocie 3788 zł, w związku z pomniejszeniem o 100% płatności z tytułu prowadzenia na działce H upraw w wariancie 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe ( z certyfikatem zgodności) niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod:E6) oraz brak minimalnej obsady drzew .

Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że nie naruszają one przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania ani przepisów prawa materialnego, a zatem skarga W. Ś. jest nieuzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy zasadności odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 do działki H o powierzchni 1,35ha, na której rolnik zadeklarował realizację pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe ( z certyfikatem zgodności) – sad jabłoniowy. Odmowa przyznania płatności do działki H opiera się na ustaleniach poczynionych na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu 3.07.2013 r., a następnie w dniu 10.09.2013 r. przez inspektorów rolnictwa ekologicznego z jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. . Sporządzone protokoły z kontroli zostały podpisane przez W. Ś. bez uwag w dniu kontroli . W ocenie Sądu, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny został ustalony prawidłowo, nie budzi wątpliwości w zakresie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i nie został przez skarżącego skutecznie podważony, a organy Agencji zastosowały właściwe przepisy prawne ustanowione na poziomie krajowym i unijnym, które określają zasady i warunki dotyczące składania i przyznawania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013.

Podstawą odmowy przyznania płatności do działki H zadeklarowanej w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) było stwierdzenie na działce nieprawidłowości tj. zachwaszczenia i ubytków w nasadzeniach. Powyższe ustalenia mają pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym . Nie ulega wątpliwości, w świetle treści dokumentów jakim są protokoły z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą, że działka H ani w dniu 3 lipca 2013 r. ani w dniu 10.09.2013 r. nie była skoszona (w tym na obszarze 1ha silnie zadarniona – darń zwarta okrywa łąk i pastwisk składająca się głównie z trawy i roślin motylkowatych) .Okoliczności tej nie podważa także sam skarżący wyjaśniając jedynie przyczyny takiego stanu rzeczy. Jednoznaczne są także ustalenia, że występowały ubytki w nasadzeniach na działce H, bo było to jedną z przyczyn powtórzenia kontroli w dniu 10.09.2013r. Protokół z kontroli wyrywkowej niezapowiedzianej z 10.09.2013r opisuje szeroko stan istniejący na działce H podając, że na powierzchni 0,35ha r. rosną ok 40-letnie jabłonie , a na pozostałej powierzchni z posadzonych w 2011 r. sadzonek jabłoni i grusz (400 i 200) pozostało kilkanaście sztuk. W związku z tym fakt, iż skarżący w ostatnim zdaniu swojego oświadczenia z dnia 2 kwietnia 2014 r. stwierdza, że obsada na działce H była jednak wystarczająca, jest gołosłownym stwierdzeniem i stoi w sprzeczności z treścią protokołów, które skarżący osobiście podpisał. Ponadto w złożonym oświadczeniu skarżący sam przyznaje, że "drzewka już w 2011 i 2012 r zaczęły przysychać , a dosadzenia się nie przyjmowały. Po obfitych deszczach nastąpiła susza i w efekcie w/w hektar sadku będę zmuszony zlikwidować"

Z raportów z czynności kontrolnych załączonych do akt kolejnej sprawy ze skargi W. Ś., toczącej się pod sygn.. III SA/Łd 167/16 , r wynika, że w ramach nowego zobowiązania podjętego w 2014r. zgłoszona do płatności działka H , na której rośnie jabłoń domowa posiada tylko 0,35ha, a na działce HA o pow. 1ha zadeklarowana została jako uprawa facelia błękitna, co oznacza, że w 2014 nie ma tam sadu jabłoniowego.

Przypomnieć należy, że zgodnie art. 10 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. jedn.: Dz. U. z 2013r., poz. 173) pomoc jest przyznawana

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

W rozpatrywanej sprawie, tak jak wskazał organ, zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych określają przepisy wydanego na podstawie art. 29 ust. 1pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.) tj. § 2ust. 1 , § 4 ust. 1 pkt 2 , ust 2 , § 11 .

Skarżący realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe od 2009 r. do 2013r., a więc złożony 6 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności był wnioskiem kontynuacyjnym.

Skarżący był zobowiązany do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach pakietu wskazanego w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ( Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne) na działce rolnej H o powierzchni 1,35 ha w wariancie 2.9 . , a na pozostałych działkach w wariancie 2.1,2.3 i 2.5. Płatności do działek zadeklarowanych w pozostałych wariantach zostały przyznane w pełnej wysokości, zgodnie z żądaniem wniosku i nie budzą wątpliwości. Do nich zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z 2013 r. Sporna jest jedynie odmowa przyznania płatności do działki H. W związku z tym należy wskazać, że podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe rolnik m.in. określił rodzaj realizowanego na działce pakietu i rodzaj uprawy i zobowiązał się do przestrzegania norm i wymogów określonych w przepisach regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Należy zaznaczyć, że z uwagi na rozpoczęcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2009 r. w zakresie działek zadeklarowanych w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe, na podstawie § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), które zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r. ( m.in. § 2, § 4 ust 2, § 7,§ 8, § 9, § 27 i załącznik nr 3 i 7 i 8 )

Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26.02.2009 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1/ został mu nadany numer identyfikacyjny /../ ;

2/ łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych /../,na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1ha:

3/ realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich warunków, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej/../;

4/ spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu..

Obowiązki rolnika w zakresie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego określone zostały, jak już wskazano wyżej, w §4 ust. 2 i 3 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. . Wynika z nich, że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe :

1/ zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone /../, oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2/prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin,/../;

3/ przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów , w myśl § 4 ust. 3, są określone w załączniku nr 3.

Jak stanowi § 7 pkt 2 , płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 jest przyznawana jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r./../ oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych w przypadku pakietów wymienionych w § 4ust. 1 pkt 1-6 i 8 (§ 8 pkt 1).

Wskazać także należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2009 r. Podstawowymi wymaganiami o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 są:

1/ wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2/ minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozowa i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005 wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia

3/ inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 .

Wymogi takie zostały określone m.in. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. 2010, Nr 39 poz., 211 ze zm.), która w § 1 pkt 2 b stanowi, że grunty rolne na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy są utrzymywane zgodnie z normami jeżeli okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym. Ponadto w przypadku wieloletnich plantacji trwałych uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym. Stanowi o tym § 6 ust. 2 wskazanego rozporządzenia. Zasady ekologicznej produkcji roślinnej określa rozporządzenie Rady (WE) 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej /.../ ( Dz. U. UE. L.2007.189.1), które w art. 12 ust. 1 lit g wskazuje , że przy ekologicznej produkcji roślinnej zapobieganie szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty polega przede wszystkim na ochronie ich naturalnych wrogów, doborze gatunków i odmian, stosowania płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i zabiegów termicznych .

Wynikające z Załącznika nr 3 do rozporządzenia (pkt II Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne) wymogi dla wariantu 2.9. zadeklarowanego przez stronę na działce H to :

a/ wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b/ utrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów określonej , która zgodnie zamieszczoną poniżej tabelą wynosi dla jabłoni domowej 125 szt./ha.

Dla wszystkich wariantów w ramach tego pakietu wymogiem jest prowadzenie produkcji roślinnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a tego rozporządzenia: "W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 [tj. pakietu Rolnictwo ekologiczne] płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, (...),

- w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.".

Wskazane w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a wymagania określone zostały w części B poz. II pkt 1 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. nr 29 poz. 189 ze zm.). W myśl tego przepisu, elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien spełniać minimalne wymagania jakościowe:

1) wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej;

2) średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania;

3) powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

Stosownie do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2009 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

W myśl § 27 ust. 2 ww. rozporządzenia, wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Dla Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne (pkt II) wszystkie warianty, prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby przewidziane jest zmniejszenie płatności 100%

Ponadto, dla wariantu 2.9 dla upraw sadowniczych i jagodowych "nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady)" również skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności.

Rozporządzenie z 2009 r. zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r. przez § 59 rozporządzenia z 2013 r., jednak wskazano wyżej, zgodnie z § 50 ust. 1 tego rozporządzenia: "Rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58".

W myśl ust. 3 tego paragrafu: "Do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58".

Odnosząc przytoczony stan prawny do stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy ARiMR należało, w ocenie sądu uznać, że organ prawidłowo przyjął, iż w przypadku działki H zachodzą dwie niezależne podstawy do odmowy przyznania płatności. Dopuszczenie bowiem do tego, że teren sadu, na którym powinny znajdować się młode drzewka jabłoni jest cały zadarniony i bez koszenia, gdy na rolniku ciążył obowiązek utrzymywania plantacji w stanie niezachwaszczonym oznacza brak należytej dbałości o stan fitosanitarny i ochronę gleby, co należy uznać za prowadzenie produkcji niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną. Podobnie za uzasadnione należało przyjąć uznanie przez organ, że na działce H nieutrzymana została minimalna obsada drzew. Na 1,35 ha , tak jak organ podał powinno się znajdować 168 drzew, a można było uznać, że znajdowało się tam tylko 56 drzew ( (dotyczy drzew.ok.40 letnich). Młodych sadzonek pozostało kilkanaście sztuk z posadzonych w 2011 r ( 400 jabłoni i 200 grusz). , jak wynika z zapisów protokołu, nawet gdyby zatem sadzonki te spełniały wyżej wskazywane wymogi jakościowe ich ilość po doliczeniu 56 starych jabłoni nie daje wymaganej minimalnej obsady drzew. Oznacza to także podstawę do zmniejszenia płatności do działki H o100 %. , zgodnie z Załącznikiem 7 do rozporządzenia z 26.02.2009 r.

Zauważyć należy, że art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarowe wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. 2013, poz. 173 ze zm.) stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 , do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W ust. 2 art. 21 ustawa istotnie w stosunku do reguł określonych w K.p.a. modyfikuje obowiązki organu. Otóż postępowanie dotyczące przyznania płatności w tym wypadku rolnośrodowiskowej, charakteryzuje się odrębnością w odniesieniu do zasad ogólnych obowiązujących w kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom - na ich żądanie - niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom - znów na ich żądanie - czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie więc z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. we wskazanych postępowaniach ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do art. 77 k.p.a. to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, tutaj jednak obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

Z powyższego wynika, że to wnioskodawcę obciążał obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W tym postępowaniu, to nie organ, ale rolnik powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ administracji, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności, opiera rozstrzygnięcie na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, zarówno tych, co do których strona się wypowiedziała, jak też i tych, co do których strona nie składała żadnych oświadczeń.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. Akt I GSK 241/12 ( LEX nr 1337138): "W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności."

W tej sprawie dowodami, które miał obowiązek rozpatrzeć organ były dowody z dokumentów – protokołów z kontroli przeprowadzonych przez jednostkę certyfikującą, organ bowiem w 2013 r. nie przeprowadzał kontroli w gospodarstwie skarżącego. Kontrola jak wynika z akt sprawy III SA/Łd 167/ 16 przeprowadzona była dopiero w 2014 r. Nie oznacza to jednak, że informacje zawarte w protokołach jednostki certyfikującej nie mogą stanowić podstawy ustaleń, o ile okażą się, tak jak w niniejszej sprawie wystarczające. Stanowią bowiem dokument w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. , a w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem . W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków , opinie biegłych oraz oględziny. Z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym z dnia 25 czerwca 2009r. ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 stycznia 2015 r.) wynika zakres kompetencji jednostki certyfikującej, która prowadzi kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 i powiadamia Głównego Inspektora i pozostałe jednostki certyfikujące o odmowie wydania certyfikatu, bądź zaistnieniu stwierdzonych nieprawidłowości. Z takim powiadomieniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co wynika z treści wezwania skierowanego do skarżącego w dniu 19.03.2014 r. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, jednostka certyfikująca przekazuje wskazanym podmiotom , w tym Prezesowi ARiMR wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej , a wykaz ten dla celów dowodowych stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a. Jednostka certyfikująca dokonuje kontroli ekologicznych metod prowadzenia upraw i oczywiście nie zastępuje kontroli wykonywanych przez Agencję. Wyniki kontroli jednostek certyfikujących, które, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym działają w zakresie udzielonego im upoważnienia i prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu , nie zastępują wprawdzie kontroli wykonywanych przez Agencję, ale zawarte w protokołach kontroli ustalenia mogą być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o płatności. Ignorowanie zawartych w nich zapisów dotyczących stwierdzonych nieprawidłowości nie znajdowałoby żadnego uzasadnienia.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, fakt podpisania przez skarżącego bez zastrzeżeń obu protokołów kontroli.

Gdy zaś chodzi o wyjaśnienia skarżącego zawarte w oświadczeniu z dnia 2.04. 2014 r. dotyczące pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego w 2013r. , co miało uniemożliwić dotrzymanie warunków prowadzenia produkcji rolnej na działce H oraz warunki pogodowe, wskazać należy, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi poinformowania organu we właściwym czasie o okolicznościach, na które się powołuje i nie przedstawił na te okoliczności żadnych dowodów. Art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) przewiduje możliwość uznania m.in. długotrwałej niezdolności beneficjenta do wykonywania zawodu lub katastrofy naturalnej poważnie dotykającej grunty gospodarstwa , jako wyjątkowej okoliczności lub siły wyższej , w których nie będzie się wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy, ale przypadki te są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Skarżący niewątpliwie nie dopełnił tych wymogów.

Z powyższych względów uznając, że prowadząc postepowanie organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i zastosował do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego właściwe przepisy prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

k.ż.