Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 731/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 30 § 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz B.R. 3/4 oraz A.K. 1/4 nieruchomości oznaczonej jako działki nr 756, o pow. 0,2444 ha oraz nr 795/1, o pow. 0,1991 ha, obj. Kw nr [...], położonej w obr. [...] [...] oraz o zwrocie na rzecz Gminy Miasto [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w kwocie 3. 619 zł (słownie złotych: trzy tysiące sześćset dziewiętnaście) i umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu działek nr 756 i nr 795/1 w stosunku do J.P. i R.W. W decyzji stwierdzono, że stanowi podstawę ujawnienia nowego stanu prawnego ww. działek w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów.

Pismem z dnia [...] maja 2013r. Gmina Miasto [...] reprezentowana przez radcę prawnego T.C. wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia w całości. Zarzucono organowi I instancji: błędne określenie terminu zwrotu odszkodowania poprzez połączenie z wykonalnością decyzji, co nie znajduje umocowania w przepisach prawa, błędne ustalenia dotyczące zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia oraz sprzeczne z prawem uwzględnienie cesji praw, która zaszła pomiędzy osobami uprawnionymi do zwrotu.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2013r, nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" uchylił decyzję Starosty R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. w części dotyczącej pkt II, w którym orzeczono o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w kwocie 3. 619 zł oraz o terminie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania i w tym zakresie orzekł o zwrocie na rzecz Gminy Miasta [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w kwocie 3. 619 zł w następujących wysokościach: B.R. – kwota 2. 714, 25 zł, A.K. - kwota 904, 75 zł.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie tylko częściowo. W całości podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, a także uznał za zasadną argumentację prawną wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazał, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje treść art. 136 ust. 3 ustawy, który stanowi, iż nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości, a mianowicie pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei art. 216 wymienionej ustawy poszerza zakres stosowania wyżej wymienionego przepisu do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94 ze zm.).

W tym trybie, na podstawie aktu notarialnego nr Rep.[...] z dnia [...] maja 1971r., W.W. zbył na rzecz Skarbu Państwa działki nr 766/1 oraz 767/1 położone w gm. kat. D. Z treści tego aktu notarialnego wynika, iż ww. działki niezbędne były Skarbowi Państwa w związku z budową stopnia wodnego i zalewu na rzece [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] listopada 1967r., nr [...]. Ponadto na podstawie aktu notarialnego nr Rep [...] z dnia [...] lutego 1972r., W.W. zbył na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 23 położoną w R., obr. [...]. Z treści tego aktu notarialnego wynika, iż ww. działka niezbędna była Skarbowi Państwa w związku z budową zalewu na rzece [...] w R., zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] września 1967r., nr [...]. Działka nr 23 odpowiada aktualnie istniejącej działce nr 756 w obr. [...] [...], natomiast działki 766/1 i 767/1 odpowiadają aktualnie istniejącej działce nr 795/1 w obr. [...] [...].

Wnioskodawcy udokumentowali, iż są osobami uprawnionymi do występowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2001r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W.W. spadek po nim nabyli: J. P. w 2/4 cz. oraz A. K. i R.W. po 2/4 cz. każde. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2013r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J.P. spadek po niej nabył B.R. w całości. Oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2013r. złożonym w Starostwie Powiatowym w R. R.W. dokonał cesji uprawnień do ubiegania się o zwrot działek nr 756 i nr 795/1 na rzecz B.R.

Jako uzasadnienie dokonania zwrotu Starosta R. wskazał, że na przedmiotowych działkach nie zrealizowano celu związanego z ich wywłaszczeniem. Kwestią istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było więc ustalenie czy w stosunku do działek nr 756 i nr 795/1 zachodzą przesłanki określone w treści art. 137 ust. 1 ustawy. Celem wywłaszczenia była budowa stopnia wodnego i zalewu na rzece [...]. Organ odwoławczy podzielił wnioski organu I instancji sprowadzające się do stwierdzenia, iż na działkach nr 756 i nr 795/1 cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Oględziny przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2012r. wykazały, iż działka nr 795/1 stanowi teren porośnięty chwastami, ostrężynami i krzakami. Działka nr 756 stanowi natomiast teren trawiasty z samosiejkami olchy i wierzby, jest częściowo zalana wodą (nie stanowi jednak części zalewu na rzece [...], który znajduje się w znacznej odległości od przedmiotowej działki). Na żadnej z ww. działek nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek obiektów lub urządzeń, które mogłyby świadczyć o budowie zalewu lub stopnia wodnego na rzece [...]. Biorąc pod uwagę fakt, że celem wywłaszczenia była budowa stopnia wodnego i zalewu na rzece [...], należy stwierdzić, iż aktualny stan zagospodarowania ww. działek nie pozostawia wątpliwości, iż cel ten nie został zrealizowany. Powyższa argumentacja uzasadnia, iż nieruchomość podlegająca zwrotowi nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a tym samym powinna podlegać zwrotowi. Nie budzi także wątpliwości fakt, iż okres który upłynął od momentu uzyskania waloru ostateczności przez decyzje wywłaszczeniowe znacznie przekracza wskazany w treści art. 137 ustawy czas 10 lat. Wszystko to uzasadnia stwierdzenie, iż działki nr 756 i nr 795/1 należy uznać za zbędne na cel wywłaszczenia. Tym samym zarzuty odnoszące się do realizacji na wywłaszczonej nieruchomości celu wywłaszczenia należy uznać za nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu polegającego na sprzecznym z prawem uwzględnieniu przez organ I instancji cesji praw, która zaszła pomiędzy osobami uprawnionymi do zwrotu organ wskazał, że oświadczeniem z dnia 8 kwietnia 2013r. złożonym w Starostwie Powiatowym w R. R.W. dokonał cesji uprawnień do ubiegania się o zwrot działek nr 756 i nr 795/1 na rzecz B. R., a cesja praw dokonana została między spadkobiercami właściciela wywłaszczonej nieruchomościami, a więc osobami uprawnionymi do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy. Tym samym nie doszło do wprowadzenia do kręgu uprawnionych osoby, której prawo do uzyskania zwrotu nieruchomości nie wynikałoby z norm ustawowych. W powyższej czynności prawnej jako strona nie występuje osoba trzecia, na rzecz której nie może być przeniesione uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przysługujące poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy. Tym samym brak podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego cesji praw.

Organ II instancji uwzględnił zarzut Gminy Miasto [...] dotyczący ustalenia terminu zwrotu wypłaconego odszkodowania, określonego w zaskarżonej decyzji na "dwa miesiące od daty wykonalności decyzji". W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 142 w zw. z art. 130 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 9 ustawy. Przepis art. 142 ustawy stanowi, że o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w drodze decyzji. Z kolei z przepisu art. 9 tej ustawy wynika, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1 , art. 122, art. 124 ust. la, art. 124b ust 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Powyższe uregulowania znajdą zastosowanie w przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W przypadku gdyby nie wniesiono odwołania od decyzji organu I instancji, decyzja staje się wykonalna po upływie terminu do wniesienia odwołania (art. 130 § 1 k.p.a.). Oba przytoczone powyżej przepisy, dotyczące wykonalności decyzji nie dają organowi I instancji swobody w ustalaniu terminu wykonania decyzji, ściśle określając ten termin. Dlatego też zasadny jest wniosek, iż wszelkie rozstrzygnięcia sprowadzające się do dowolnego określenia terminu zwrotu odszkodowania naruszają ww. przepisy.

Niewątpliwie przytoczone uregulowanie zawarte w art. 9 ustawy ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż przepisy art. 136-142 tej ustawy, a stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji zamieszczone są w Rozdziale 6 Działu III ustawy. Oznacza to więc, że zgodnie z treścią art. 142 ust. 1 ustawy decyzja administracyjna winna orzekać o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, zwrocie odszkodowania oraz o terminach zwrotu określonych zgodnie z art. 9 ustawy oraz art. 130 § 1 k.p.a. Tego ostatniego wymogu nie spełnia decyzja organu I instancji w pkt II (dot. terminu zapłaty zwaloryzowanego odszkodowania).

Gmina Miasto [...] reprezentowana przez radcę prawnego A.N. złożyła skargę na ww. decyzję organu II instancji zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych;

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia co do całości sprawy;

2. naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy w zw. z art. 509 kc;

3. naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu podała, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W zakresie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to naruszenie rażące albowiem skoro zaskarżono tą część decyzji, która orzekała o zwrocie nieruchomości to w decyzji II instancji powinno się znaleźć rozstrzygnięcie także co do tego punktu. Organ odwoławczy natomiast orzekł tylko o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania. Organ II instancji powinien orzekać merytorycznie w takim zakresie w jakim była wydana decyzja (jeżeli przyjąć przeważającą w orzecznictwie koncepcję, iż odwołanie obejmuje zawsze całość decyzji) albo w przynajmniej takim zakresie w jakim nastąpiło odwołanie (jeśli przyjąć koncepcję, iż można odwołać się od części decyzji, a pozostała staje się ostateczna). Wynika to z natury środka zaskarżenia, jakim jest odwołanie. Skuteczne wniesienie odwołania powoduje, że sprawą jest rozpatrywana jeszcze raz, w jej pełnym zakresie przedmiotowym, a nie w zakresie wynikającym z ustaleń czy ocen organu I Instancji (jak wynika z lektury uzasadnienia decyzji Wojewody, organ ten zajął się sprawą w całym jej zakresie, i temu zakresowi powinna odpowiadać też sentencja jego decyzji). Konsekwencją władczego rozstrzygnięcia organu II instancji winien być więc akt, który orzeka co do całej objętej odwołaniem decyzji. Brak w sentencji decyzji rozstrzygnięcia organu odwoławczego w części nieuchylonej decyzji pierwszoinstancyjnej jest w ogóle brakiem orzeczenia w zakresie, który był objęty postępowaniem administracyjnym.

Skarżąca podtrzymała zarzuty odwołania odnośnie braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie realizacji celu wywłaszczenia. Organ nie wyjaśnił czy teren objęty wnioskiem o zwrot jest terenem zalewowym rzeki [...].

Niedopuszczalne było również orzeczenie o zwrocie na rzecz tylko kilku spośród spadkobierców W.W.. W uchwale z dnia 18.04.1996 r. sygn. akt III CZP 29/96 nie chodzi tyle bowiem o to, iż niedopuszczalny jest przelew na rzecz osoby trzeciej spoza kręgu spadkobierców (jak chciałby to widzieć organ II instancji) ale o to, iż roszczenie o zwrot w ogóle nie jest wierzytelnością ("...uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest wierzytelnością w ścisłym znaczeniu tego słowa, i to nie tylko z tego względu, że nie wynika ono bezpośrednio z prawa zobowiązań...").

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania, a ustalenia poczynione przez organy administracji Sąd uznaje za własne.

Skarga jest uzasadniona, ale nie wszystkie jej argumenty zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Analiza materiału dowodowego, a w szczególności przeprowadzone oględziny bezspornie wykazały, że cel na który zostały wywłaszczone nieruchomości nie został na nich zrealizowany. Potwierdza to również treść pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] listopada 2009r., że zbiornik wodny "żwirownia" nie jest związany z zalewem na rzece [...]. Z tych przyczyn Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut dotyczący niewyjaśnienia wszystkich okoliczności w zakresie stwierdzenia, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Za zasadny natomiast uznać należy zarzut dotyczący uznania za dopuszczalną cesję uprawnień do zwracanych nieruchomości między spadkobiercami, gdyż nie polega to na wprowadzeniu osoby trzeciej spoza kręgu stron postępowania.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 stałą się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zawrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Przepis ten jednoznacznie określa osoby uprawnione, które mogą wystąpić z wnioskiem o zwrot nieruchomości, a w orzecznictwie ukształtował się niebudzący żadnych wątpliwości, że taki wniosek ma pochodzić od właściciela, czy współwłaścicieli, albo od wszystkich spadkobierców. Konsekwencją powyższego jest fakt, że wnioskodawcom przysługuje z mocy art. 28 k.p.a. przymiot strony postępowania i automatycznie wnioskodawcy stają się adresatami decyzji wydanej w sprawie o zwrot nieruchomości. Przywołany przepis, ani żaden inny ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje żadnych przekształceń podmiotowych, czy też możliwości scedowania swoich uprawnień na współwłaścicieli czy spadkobierców. Zauważyć również wypada, że na etapie złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie powstaje prawo zbywalne w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

W prawie publicznym generalnie obowiązującą regułą jest, że uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty. Od tej reguły art. 30 § 4 k.p.a. wprowadza wyjątek stanowiąc "W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni". Po zakończeniu postępowania administracyjnego nie wygasa reguła następstwa prawnego, które należy wyprowadzić z regulacji materialnoprawnej prawa administracyjnego w związku z przepisami prawa cywilnego (wyrok NSA z 10.02.2011 r. sygn. akt I OSK 329/08 LEX nr 515989).

Konsekwencją błędnego zastosowania reguły wynikającej z art. 30 § 4 k.p.a. jest umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku J. P., która zmarła 22 grudnia 2012r., czyli przed wydaniem przez organ I instancji decyzji. Znajdujące się w aktach postanowienie Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że spadek po J.P. w całości nabył na podstawie testamentu jej wnuk B.R. Skoro doszło do następstwa prawnego w wyniku spadkobrania w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a., to zbędnym było umarzanie postępowania w stosunku do J.P., która w dacie wydania decyzji przez organ I instancji nie żyła. Zatem organ naruszył przepis art. 105 k.p.a. Stanowisko to zaakceptował również organ II instancji.

Natomiast uznając za dopuszczalną cesję praw pomiędzy osobami, które złożyły wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organy obydwu instancji naruszyły przepis prawa materialnego to jest art. 136 ust. 3 ustawy oraz art. 105 § 1 k.p.a. umarzając postępowanie administracyjne w stosunku do R.W., gdy nie istniały ku temu przesłanki zakreślone tym przepisem.

Sąd doszedł również do przekonania, że nie zaistniały warunki do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej Gminy Miasto [...] o stwierdzenie nieważności decyzji, z tej przyczyny, że decyzja reformatoryjna wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w przypadku, gdy odwołanie dotyczy całej decyzji I instancji, a organ II instancji uchyla tylko część sentencji decyzji i w tym zakresie winna również zawierać rozstrzygnięcie co do pozostałej części decyzji, czyli że w pozostałym zakresie decyzję utrzymuje w mocy, gdyż tylko takie orzeczenie potwierdza rozpoznanie sprawy administracyjnej w toku instancji w całości.

Analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez Sąd doprowadziła do stwierdzenia, że orzecznictwo to nie jest jednolite, a skoro tak to zaistniała różnica poglądów wykluczała stwierdzenie nieważności (por. np wyrok NSA z 20.03.2012 r. sygn. akt II OSK 19/11 LEX nr 1296070; wyrok NSA z 23.07.2009 r. sygn. akt I OSK 798/08 LEX nr 552326 i wyrok WSA w Szczecinie z 12.11.2011 r. sygn. akt II SA/Sz 846/11 LEX nr 1084622).

Stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego dawały podstawę do uchylenia decyzji obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy orzekające uwzględnią uwagi i wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku w szczególności, co do określenia adresatów decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i konsekwencji wynikających z określenia w odpowiednich proporcjach zwrotu wypłaconego poprzednikom prawnym odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Nadto w przypadku uprawomocnienia się wyroku wiążącą stanie się ocena prawa dotycząca prawidłowo wykazanej przesłanki zwrotowej w zakresie zbędności nieruchomości dotycząca zbędności nieruchomości.