Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 97/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b  ust. 1-5
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZSADNIENIE

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. (znak [...].ZS), wydaną na podstawie art. 124 b ust. 1 - 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].01.2017 r. E.-O. SA, odmówiono zobowiązania G. M. i W. M.- współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], położonej w obrębie ewidencyjnym T. , gmina B., dla której w Sądzie Rejonowym we [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta numer [...], do udostępnienia części tej nieruchomości w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ L. - P. .

W toku prowadzonego postępowania organ wezwał wnioskodawcę do:

1) wskazania powodu przeprowadzenia remontu linii, popartego odpowiednią dokumentacją sporządzoną przez uprawnioną osobę (np. ekspertyzą);

2) szczegółowego opisu robót, które mają być wykonywane na ww. działce - wskazania rodzaju przewodów i izolatorów starych jak i tych nowo wymienianych;

3) oświadczenia czy w wyniku remontu nastąpi zmiana parametrów technicznych lub użytkowych linii takich jak: długość linii napowietrznej, zmiana napięcia, zmiana jej przebiegu, zwiększenie pola elektromagnetycznego; jeśli tak, to na czym polegać będzie zmiana parametrów użytkowych i technicznych linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ L. - P. związanych z jej remontem;

4) oświadczenia czy remontem zostanie objęta cała linia elektroenergetyczna SN 15 kV relacji GPZ L. - P..

W odpowiedzi, wnioskodawca w pismach z dnia [...].02.2017 r. i [...].03.2017 r. wskazał, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych przedstawiania konkretnych okoliczności potwierdzających wyeksploatowanie i wysoką awaryjność linii. Ponadto oświadczył, że ww. remont nie zmieni parametrów technicznych linii napowietrznej SN, tj. wartości napięcia, oddziaływania pola elektromagnetycznego, zmianie nie ulegnie również przebieg linii napowietrznej (trasa linii pozostanie bez zmian). Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że remont nie obejmie całej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ L. - P. tylko jej fragmenty będące w złym stanie technicznym.

Wnioskodawca przedstawił też zakres prac obejmujących planowany remont linii energetycznej SN-15 kV:

1 dzień roboczy:

- demontaż linii napowietrznej SN,

- demontaż osprzętu ze słupów SN,

- demontaż słupów SN

2 dzień roboczy:

- montaż i stawianie nowych słupów SN,

- montaż uziemień,

- montaż linii napowietrznej SN,

- montaż osprzętu na słupach linii napowietrznej SN,

- badania i próby pomontażowe.

Wskazany w wytycznych inwestora zakres prac obejmuje modernizację linii napowietrznej SN 15kV GPZ L. - P. na odcinku o długości 10,3 km (od odłącznika 5168 do odłącznika 6641) oraz od stanowiska nr [...] (odłącznik 5213) do stanowiska nr [...] (odłącznik 5180) na długości 11,7 km. Modernizacji podlega linia SN 15 kV o długości 22 km. Zgodnie z wytycznymi inwestora w opracowanym projekcie wymiany przewodów należy ująć istniejące odgałęzienia linii nie wyszczególnione w wytycznych w zakresie wymiany przewodów od stanowiska linii głównej do pierwszego odłącznika (jedno przęsło). Ponadto w wytycznych wskazano, że modernizacja związana jest z polepszeniem warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszeniem awaryjności oraz dla poprawy przyszłych potrzeb przepustowości sieci.

Na przedmiotowej linii, jak wynika z "Wytycznych programowych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L. - P." ma nastąpić wymiana przewodów z typu AFL-6 o przekroju 35 mm˛ i AFL-6 o przekroju 25 mm˛ na GREEN PAS o przekroju 70 mm˛. Zdaniem organu, nie może więc budzić wątpliwości, co wynika również z wytycznych programowych, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. Inwestor zapewnia o braku zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, jednak te zapewnienia nie mogą się ostać co do wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż umożliwią to zwiększone przekroje przewodów. Zastosowanie nowych przewodów o większym przekroju umożliwi zwiększenie przesyłu energii elektrycznej.

Odnosząc te ustalenia do podstawy prawnej warunkującej wydanie nakazu udostępnienia terenu organ wskazał, że elementy objęte hipotezą art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozwalające wraz z innymi przesłankami na wydanie nakazu udostępnienia terenu, wymagają przeprowadzenia procesu wykładni co do używanych w nim pojęć, w tym pojęcia "remontu" przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.) przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Za remont uznawane są wszystkie zmiany trwale przywracające pierwotny poziom techniczny danego środka trwałego, pierwotną zdolność użytkową utraconą na skutek upływu czasu i eksploatacji. Z treści definicji legalnej remontu wynika też w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. To zaś oznacza, że remontem nie mogą być roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego i nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. Stąd też remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi w istniejącym obiekcie budowlanym. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową".

W ocenie organu wskazane prace nie polegają jedynie na wymianie poszczególnych elementów obiektu budowlanego i zastąpieniu ich nowymi o zwiększonym przekroju, ale polegają w istocie na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu nowego obiektu. Wymianie podlegają bowiem wszystkie istotne elementy istniejącej linii energetycznej na długości 22 km, tj. jak wynika z wniosku wszystkie słupy, fundamenty, izolatory i przewody.

Naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie przy zastosowaniu nowych, innych wyrobów budowlanych niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont, gdyż wtedy zbędne by było takie pojęcie jak odbudowa (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 281/11).

Mając powyższe na uwadze, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 124 b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN-15kV relacji GPZ L. - P., polegających na wymianie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej.

Zdaniem organu wykonanie przedmiotowych prac mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył inwestor, który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 124 b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 ust. 8 ustawy Prawo budowlane przez ich błędną interpretację w zaistniałym stanie faktycznym, polegającym na nie uznaniu planowanej inwestycji jako remont istniejącej sieci energetycznej lecz jako przebudowy. Planowane przedsięwzięcie polega na wymianie istniejących elementów sieci na nowe i w następstwie prac nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Ponadto jak podkreślił, wymiana istniejących elementów obiektu budowlanego stanowi remont.

Podnosząc powyższe zarzuty, odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji zobowiązującej G. i W. M. do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją Wojewody z [...] listopada 2017 r. (znak [...]), utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. (znak [...]).

Z brzmienia art. 124b ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być nałożony, gdy w sprawie zostaną łącznie spełnione następujące warunki ; a) podmiot, który wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji jest podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w tym przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) wystąpi konieczność wykonania w/w czynności, c) właściciel, użytkownik wieczysty lub inna osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża zgody na jej udostępnienie. Wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić zatem wyłącznie w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, w tym spełnienia przesłanki polegającej na tym, iż planowane przedsięwzięcie ograniczać się będzie do podjęcia "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii".

W przedmiotowej sprawie okolicznością sporną jest remontowy charakter planowanych prac, pozostałe przesłanki dotyczące udostępnienia nieruchomości nie budzą wątpliwości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia remontu, o którym w art. 124b ust. 1. W związku z powyższym, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, należy posiłkować się w tym zakresie definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z tym przepisem roboty budowlane w istniejącym obiekcie budowlanym polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiące bieżącej konserwacji, są remontem. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Remontowany obiekt musi istnieć, aby można było mówić o jego remoncie dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., II OSK 1835/10).

Ocena czy mamy do czynienia z remontem jest uzależniona od zakresu planowanych prac. Przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniających uprzednio elementów obiektu ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu.

Prace takie nie będą mieściły się w definicji remontu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności "Wytycznych programowych na modernizację odgałęzień linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L. - P." wynika, że aktualne odgałęzienia linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L. - P. wykonane są przewodami typu AFL-6 35 mm˛ natomiast odgałęzienia linii z przewodów AFL-6 35 mm˛ i AFL -6 25 mm˛, na żerdziach wsporczych typu BSW-13.5, ŻN-10, ŻN-12, ŻS-10 i ŻS-12.

Zakres modernizacji będzie natomiast obejmował wymianę przewodów typu AFL-6 o przekroju 25 mm˛ i 35 mm˛ na przewody niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST o przekroju 70 mm˛. Ponadto zaleca się stosowanie żerdzi żelbetowych napowietrznych typu ŻN oraz strunobetonowych wirowanych typu E o długościach 12m, 13,5 m, 15 m i wymaganej wytrzymałości.

W związku z powyższym, jak stwierdził organ, na przedmiotowej linii przewody gołe AFL -6-25 mm˛ i AFL-6-35 mm˛ zostaną zastąpione przez przewody o większym przekroju niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST 70 mm2. Nie może więc budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu (zwiększenie przepustowości sieci). Potwierdza to sam Inwestor w "Wytycznych programowych ..." deklarując, że modernizacja ma na celu "poprawę przyszłych potrzeb przepustowości sieci".

W świetle powyższych ustaleń nie mogą się ostać zapewnienia pełnomocnika inwestora zawarte w pismach skierowanych do Starosty [...], że remont nie zmieni parametrów technicznych linii napowietrznej. Wraz ze zwiększeniem przekroju przewodów zwiększą się bowiem możliwości przesyłowe, a tym samym i natężenia prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek.

Zdaniem wnioskodawcy przewody nie zwiększą możliwości przesyłania prądu, natomiast ich większy przekrój wynika z zastosowanej izolacji, która ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa i wytrzymałości linii. Wnioskodawca nie dostarczył jednak na poparcie swoich twierdzeń żadnych dowodów mogących potwierdzić aktualny stan i zaprzeczyć opisowi stanu znajdującego się w "Wytycznych na modernizację odgałęzień linii napowietrznej SN-15 kV GPZ. W związku z powyższym organ odwoławczy nie dał wiary stanowisku wnioskodawcy.

Jednym z parametrów mający wpływ na fakt nieremontowego charakteru przedmiotowej linii jest jej moc. Definicja mocy prądu elektrycznego określana jest jako iloczyn napięcia prądu do jego natężenia. Natomiast natężenie prądu (I) jest to określana ilość ładunków (Q) elektrycznych przepływający przez przekrój poprzeczny przewodnika w jednostce czasu (t). Z definicji natężenia prądu elektrycznego (I = Q/t –jednostka miary A amper) bezspornie wynika, że im większy przekrój przewodnika tym więcej elektronów przepłynie w jednostce czasu co jednocześnie zwiększy moc linii przy jednoczesnym zwiększeniu pola elektromagnetycznego (D. Haliday, R. Resnick, J. Walker Postawy fizyki - PWN Warszawa 2015 r.; M. Marzanowicz, W. Wróbel –Podstawy fizyki-Politechnika Warszawska 2010, Rozdział 11, Prąd elektryczny s. 188- 200). W związku z powyższym już sama wymiana przewodów linii elektrycznej nie spełniała definicji remontu, gdyż dojdzie do zmiany parametrów takich jak zwiększenie mocy i pola elektromagnetycznego linii napowietrznej SN 15 kV relacji L. – P..

Zmianie zgodnie z załączonymi do wniosku dokumentami ulegną także kubatura, przekrój, powierzchnia zabudowy słupów. Na linii zostaną bowiem zamontowane słupy wirobetonowe typu E o innych parametrach niż dotychczas funkcjonujące na żerdziach ŻN. Nie sposób również zgodzić się ze stwierdzeniem, że jedynym parametrem, który powinien podlegać weryfikacji w kontekście ustalania charakteru planowanych robót jest długość obiektu liniowego.

Nie ma przy tym znaczenia podnoszony przez pełnomocnika spółki fakt, że nie zmieni się przebieg linii, długość ani jej napięcie, gdyż cechy te nie wyczerpują znamion remontu. Podobnie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje okoliczność, że zgodnie z zapewnieniami pełnomocnika - planowane prace nie wymagają pozwolenia na budowę ani też decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznej

Remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu liniowego, a następnie jego wznoszeniu od nowa i to ze zmienionymi parametrami (wyrok WSA w Bydgoszczy z 5. 4. 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 333/17). Jednoczesna wymiana fundamentów, słupów, przewodów i izolatorów oznacza bowiem, że obiekt liniowy na określonym odcinku przestaje istnieć, a następnie wznosi się go w tym samym miejscu. Niemożliwe jest bowiem zamontowanie tych wszystkich elementów w tym samym miejscu bez rozbiórki dotychczasowego obiektu.

W przedmiotowej sprawie nie mają przesądzającego znaczenia okoliczności, że linia charakteryzuje się złym stanem technicznym. Istotne jest bowiem, czy na skutek planowanych prac dojdzie do odtworzenia stanu, a zatem do stanu, jaki istniał przed wykonaniem prac, czy też powstanie nowa substancja w obrębie istniejącego na przedmiotowym odcinku obiektu budowlanego, czy to zamiast, czy też obok, dotychczas istniejących elementów.

We wniesionej skardze inwestor zarzucił:

naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 84 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

a) utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, co doprowadziło do błędnego

uznania planowanych prac za przebudowę, a nie za remont,

b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego planowane prace nie mogą być

zakwalifikowane jako remont,

c) błędne przyjęcie, iż planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii,

d) nieuzasadnioną odmowę dania wiary wyjaśnieniom wnioskodawcy, które potwierdzały, iż prace winny zostać zakwalifikowane jako remont oraz brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonym wyjaśnieniom.

2) naruszenie przepisu art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) oraz przepisu art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (dalej jako p.b.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 relacji GPZ Lubień-Patrówek, mimo że mimo remontu będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg co obecnie.

W oparciu o powyższe, wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] (znak [...].ZS),

2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania,

Zdaniem skarżącej, organy obydwu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych decyzji w dostateczny sposób dlaczego planowane prace nie mieszczą się w kategorii remontu. Wskazując nie na brak zmiany charakterystycznego elementu obiektu, jakim jest długość linii, lecz na zmiany w odniesieniu do słupa i przewodów, a także w mocy i polu elektromagnetycznym.

Wywody organów obydwu instancji nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a., stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno pozwalać organowi odwoławczemu i sądowi administracyjnemu na "sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne powinno być wywodem prawniczym, którego celem jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego, logicznego procesu stosowania normy materialnej w danej sytuacji faktycznej. Chodzi o umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2007 r., wydany w sprawie II SA/Łd 1098/06).

Wojewoda K. - P. dokonał również błędnej oceny argumentu Skarżącego, że na skutek przeprowadzonych prac parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg co obecnie.

W odniesieniu do naruszenia art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 p.b. skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Starosty nietrafnie określa, że zakres prac wskazany we wniosku wykracza poza prace związane z konserwacją, remontem bądź usuwaniem awarii urządzenia stanowiącego element linii elektroenergetycznej.

Błędnie Wojewoda [...] - P. podał, że planowane prace stanowią przebudowę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 7a p.b. Należy zgodzić się z Wojewodą, że w sprawie rozpoznawanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. istotny jest zakres prac planowany na nieruchomości. Nietrafnie jednak Wojewoda uważa planowane prace za polegające na całościowej rozbiórce obiektu budowlanego i wzniesieniu go od nowa z nowymi parametrami.

Planowane prace mieszczą się w zakresie pojęcia remontu linii elektroenergetycznej zawartego w art. 3 pkt 8.p.b., a zaskarżona decyzja nietrafnie utrzymuje w mocy wadliwą decyzję Starosty [...].

Zgromadzony materiał dowodowy, dotyczący planowanych prac na nieruchomości nie uzasadnia stanowiska, że parametry linii zostaną zmienione i w miejscu istniejącej linii powstanie nowy obiekt budowlany czy też, że istniejący obiekt podlega przebudowie. Nie można podzielić argumentacji Wojewody, że planowane prace prowadzą do zwiększenia mocy przesyłanej energii bądź zwiększenia pola elekromagnetycznego. Takie wnioski z pewnością nie wynikają z materiału dowodowego. Oznacza to, że organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i k.p.a., przeprowadzając postępowanie niedokładnie i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Użycie nowych przewodów oraz słupów jest istotne z uwagi na zapewnienie bezpiecznej i niezakłóconej pracy linii. W tym celu do wykonania prac powinny zostać użyte nowoczesne urządzenia, spełniające aktualnie obowiązujące standardy techniczne.

Należy zaznaczyć, iż wymiana słupów polegająca na usunięciu starych słupów i posadowieniu nowych, w żaden sposób nie oznacza demontażu linii i budowy nowego obiektu ani przebudowy linii.

Remont linii energetycznej polega na wymianie jej elementów, jak wskazano we wniosku Nie jest możliwe dokonanie prac remontowych bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii jakimi są słupy o wyeksploatowanej konstrukcji. Niemożliwym i nieuzasadnionym technologicznie jest, aby obecnie w celu remontu linii zastosowano dokładnie takie same słupy. Nie ma konieczności wymiany przewodów i słupów na identyczne jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez Skarżącego są zgodne z aktualnie obowiązującymi [...] Normami, a zastosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto pierwotnie, dopuszcza wprost przepis art. 3 pkt 8 p.b.

Remont może polegać na wymianie niektórych elementów obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna. Dopuszczalna jest zatem wymiana starych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi w ramach dokonywanego remontu.

Wykładnia zastosowana przez organy obu instancji prowadziłaby do wniosku, że każda wymiana elementu linii energetycznej stanowi jej przebudowę. Jest to stanowisko nietrafne prowadzące do stwierdzenia, że w odniesieniu do linii może wystąpić albo przebudowa (wymiana słupa) albo konserwacja (np. pomalowanie słupa), natomiast nie ma uzasadnionych technologicznie czynności, które mogłyby zostać uznane za remont.

Wykładnia organów administracji w świetle art. 124b ust. 1 u.g.n. jest zatem nietrafna, bo oznaczałaby, że przepis ten - w zakresie odnoszącym się do remontu – w istocie nie może być zastosowany. W sprawie rozpoznawanej przez organy administracji, wymiana elementów linii nie powoduje zmiany jej przebiegu, długości ani napięcia, zatem powinna być uznana za remont, co uprawnia do zastosowania trybu z art. 124b ust. 1 u.g.n.

Na uwagę zasługuje również fakt, że Wnioskodawca był przekonany, iż złożone w toku postępowania wyjaśnienia pozwolą na zakwalifikowanie robót jako remontu, a nie przebudowę. "W postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 KC). Zgodnie z art. 77 § 1 KPA to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego" (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r. I SA/Wa 34/07). Organ administracji powinien więc odnieść się do każdego z argumentów skarżącego, popierając swoje twierdzenia stosownymi elementami materiału dowodowego.

W świetle powyższego, błędnie przyjęto, że planowane prace nie mieszczą się w zakresie pojęcia remontu, co w konsekwencji doprowadziło do nietrafnego przyjęcia, że nie została spełniona dyspozycja przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę E. - O. S.A. z siedzibą w G., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Wynika z tego, że udostępnienie nieruchomości na rzecz podmiotu zawiadującego instalacją służącą do dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, oraz niezbędnymi do jej działania obiektami i urządzeniami następuje na wniosek tego podmiotu w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwujących lub eliminujących skutki zaistniałej awarii.

Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie, w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Okoliczność, że mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności, determinuje ścieśniającą wykładnię ww. przepisu.

Zasadnie organ wskazał, że w celu określenia pojęcia "remontu" należy odwołać się do definicji "remontu" zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332). Zgodnie z tym przepisem, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy powyższej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Przebudowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Jak wynika z zestawienia ww. przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, która wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych niż obiekt pierwotny (por. np. wyroki NSA: z 8.04.2011 r., II OSK 610/2010; z 25.01.2008 r., II OSK 1945/2006 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych.

Jak wynika z treści wniosku i wytycznych, zamiarem inwestora jest modernizacja linii napowietrznej SN 15kV GPZ L. - P. na odcinku o długości 10,3 km (od odłącznika 5168 do odłącznika 6641) oraz od stanowiska nr [...] (odłącznik 5213) do stanowiska nr [...] (odłącznik 5180) na długości 11,7 km. Modernizacji podlega linia SN 15 kV o długości 22 km. Zgodnie z wytycznymi inwestora w opracowanym projekcie wymiany przewodów należy ująć istniejące odgałęzienia linii nie wyszczególnione w wytycznych w zakresie wymiany przewodów od stanowiska linii głównej do pierwszego odłącznika (jedno przęsło). Ponadto w wytycznych wskazano, że modernizacja związana jest z polepszeniem warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszeniem awaryjności oraz dla poprawy przyszłych potrzeb przepustowości sieci.

Na przedmiotowej linii, jak wynika z "Wytycznych programowych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L. - P." ma nastąpić wymiana przewodów z typu AFL-6 o przekroju 35 mm˛ i AFL-6 o przekroju 25 mm˛ na GREEN PAS CCST o przekroju 70 mm˛. Nie może więc budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. Inwestor zapewnia o braku zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, jednak te zapewnienia nie zmieniają możliwości zmiany wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż umożliwią to zwiększone przekroje przewodów. Zastosowanie nowych przewodów o większym przekroju umożliwi zwiększenie przesyłu energii elektrycznej.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – napowietrzną linią elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpienie jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por. wyrok NSA z 6.12.2016 r., I OSK 1509/16).

Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej, która ma być objęta wskazanym przez skarżącą remontem. Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w znacznej części linii, słupów, wymiana linek wraz ze zmianą ich średnicy), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii, tj. wyłącznie na przedmiotowej działce.

Słusznie wskazuje skarżąca, że art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto pierwotnie podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych materiałów, jak w czasie jej powstania oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie, (rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi [...] Normami) – to skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów niż użyto pierwotnie, jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych niż obiekt pierwotny.

Słusznie natomiast wskazał Wojewoda, że do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju linek właściciel obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie niż dotychczas (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie jest istotne to, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta.

W tym stanie organ zasadnie uznał, że nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Zmiana parametrów użytkowych obiektu budowlanego, będącego obiektem liniowym, stanowi natomiast kwalifikację zamierzonych przez inwestora prac jako mieszczących się w kategorii rozbudowy ewentualnie przebudowy.

Nie sposób zatem podzielić zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz przepisów postępowania, ponieważ organ w prawidłowy sposób zebrał niezbędny dla rozpoznania sprawy materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 3 K.p.a.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), Sąd oddalił skargę.