Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 585/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 4,  art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościam - tekst jedn.
article: art. 7,   art. 64 par. 2,  art. 77 par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 12 i 14
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 43-45
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi D. S., A. S. i J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. S., A. S. i J. S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia D. i A. S. oraz J. S., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] o negatywnym zaopiniowaniu projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 16 marca 2006 r. A. S. złożył wniosek o wydanie postanowienia co do możliwości podziału działki nr [...], położonej przy ul. [...].

W dniu 16 sierpnia 2006 r. A. S. i D. S. ponowili wniosek o wydanie postanowienia o możliwości podziału działki [...].

Pismem z dnia [...] października 2006 r. Biuro Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] zaopiniowało negatywnie przedstawiony wstępny projekt podziału. W opinii tej wskazano, że na terenie obejmującym działkę nr [...] od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązują ustalenia żadnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Przedstawiony wstępny projekt podziału jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Projektowana działka [...], mająca zapewnić dostęp do ulicy [...] projektowanym działkom nr: [...],[...],[...],[...], nie spełnia parametrów drogi wewnętrznej. Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), do działek budowlanych dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość [...] m, podczas gdy szerokość działki nr [...] zaprojektowano na [...] m. Nie zostały również zachowane wymogi z § 12 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ budynki znajdujące się na działkach nr [...],[...] i [...] są usytuowane w odległości mniejszej niż [...] m od projektowanych granic działek budowlanych. Żadnego uzasadnienia prawnego nie znajduje wydzielenie działki nr [...], która z uwagi na swoje parametry nie może stanowić działki budowlanej bądź działki wydzielonej pod poszerzenie ulicy, wobec braku planu miejscowego.

Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. negatywnie zaopiniował projekt podziału działki nr [...]. W uzasadnieniu organ powołał się na stanowisko wyrażone przez Biuro Naczelnego Architekta Miasta Delegatura w Dzielnicy [...] w piśmie z dnia [...] października 2006 r.

Od powyższego postanowienia zażalenie wnieśli D. i A. S. oraz J. S. W uzasadnieniu podnieśli, że sugerowany dojazd o szerokości [...] m do dwóch domów przebiegałby bezpośrednio przy schodach wejściowych i wjeździe do garażu. Wskazali również, że prawomocna decyzja budowlana nr [...] pozwalała na takie usytuowanie budynku. Prawomocne decyzje na budowę przyłącza gazowego i szafek licznikowych oddalonych od siebie o [...] m wyznaczają pas dojazdowy o tej szerokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na terenie, na którym położona jest działka nr [...] nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, nie ma też obowiązku sporządzenia takiego planu, zatem zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi. Przepisem takim jest m. in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu zaproponowany podział jest niezgodny z jego przepisami w zakresie szerokości drogi wewnętrznej oraz odległości budynków od granic działek. Zdaniem Kolegium nie jest zasadne twierdzenie, że nie jest możliwe wydzielenie działki nr [...]. W przypadku gdy na danym terenie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma obowiązku sporządzenia takiego planu, możliwe jest po podziale nieruchomości różne zagospodarowanie nowopowstałych działek.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. D. i A. S. oraz J. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili Kolegium naruszenie § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez niewłaściwe jego zastosowanie, § 14 pkt 1 tego rozporządzenia przez jego niezastosowanie. Ponadto zarzucili naruszenie art. 7 KPA przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu stron, art. 8 KPA przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, art. 9 KPA przez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie stron postępowania o okolicznościach prawnych, na podstawie których podjęto skarżone postanowienie. W uzasadnieniu podnieśli, że wydzielona działka [...] występuje jako wspólny dla trzech właścicieli wewnętrzny pas dojazdowy do drogi publicznej. Dodatkowo wskazali, że wszystkie nieruchomości posiadają własne miejsca postojowe położone w obrębie nowo utworzonych działek. Zdaniem skarżących przepis § 14 pkt 1 rozporządzenia jest to przepis podstawowy, którego dyspozycja ogranicza się do stworzenia jezdni o szerokości 3 m. § 14 pkt 2 stanowi zaś normę, w myśl której ciąg pieszo - jezdny powinien mieć co najmniej 5 m. szerokości. Większa szerokość wynika z odmiennej funkcji, jaką ma pełnić ciąg pieszo-jezdny określony w § 14 pkt 2 rozporządzenia. Celem stworzenia takiego ciągu jest umożliwienie m. in. postoju pojazdów. W przedmiotowej sprawie me ma takiej konieczności. Zostało już podkreślone, że miejsca postojowe i garaże są przy każdym z budynków. Nie ma więc potrzeby rezerwowania dodatkowego miejsca na "parking". Zaproponowana przez skarżących droga czyni zadość wymogom stawianym w § 14 pkt 1 rozporządzenia, gdyż jej planowana szerokość wynosi 4 m. Proponowaną drogę pozytywnie zaopiniował Inżynier Ruchu Urzędu Miasta. Planowana do podziału działka nr [...] występuje w tym przypadku jako wspólny wewnętrzny pas dojazdowy do drogi publicznej, więc nie może być uznana jako działka budowlana, a zatem odległość od budynków nie powinna być przeszkodą w podziale. Ich zdaniem zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęli wszelkich możliwych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji spowodowało zastosowanie w przedmiotowej sprawie niewłaściwych przepisów prawa materialnego. Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało podstawy prawnej, która potwierdziłaby słuszność podjętego rozstrzygnięcia. Organ w uzasadnieniu powołuje się na przepis, jakim jest rozporządzenie. Przy czym rozporządzenie nie jest przepisem, lecz aktem prawa powszechnie obowiązującym. Po drugie, tak ogólnie sformułowana podstawa utrudnia sądowi kontrolę wydanego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia § 14 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ do 3 m jezdni należy doliczyć chodniki, co w konsekwencji daje łącznie 5 m szerokości.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zgodność proponowanego podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W tym przypadku opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.

Z ostatniego z wyżej wymienionych przepisów wynika, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu, a gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.

Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami koresponduje z art. 97 ust. 1a tej ustawy, z którego wynika, że do wniosku o podział nieruchomości w tym trybie, oprócz dokumentów o których mowa w pkt 1-2 i 4, należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku o podział, obowiązującą w dniu złożenia wniosku.

Z powyższych przepisów wynika, że organ administracji publicznej opiniujący proponowany podział nieruchomości w pierwszej kolejności musi wyjaśnić, czy, w sytuacji określonej w art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawca ubiegający się o podział nieruchomości dysponuje wydaną przed dniem złożenia wniosku o podział decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązującą w dacie złożenia wniosku. Ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ ocena zgodności podziału z przepisami wynikającymi z innych aktów prawnych niż ustawa o gospodarce nieruchomościami jest możliwa dopiero wtedy, gdy okaże się że wnioskodawca takiej decyzji nie przedłożył wraz z wnioskiem bądź na wezwanie organu dokonane w trybie art. 64 § 2 KPA.

Tymczasem z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w sprawach zakończonych zaskarżonym postanowieniem oraz poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tej kwestii, mimo że - według wypisu z ewidencji gruntów, opinii wewnętrznej z dnia [...] października 2006 r. Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] oraz wstępnego projektu podziału - działka nr [...] stanowi grunt zabudowany budynkami mieszkaniowymi (symbol B), a na części działek proponowanych do wydzielenia znajdują się budynki. Oświadczenia złożone przez A. S. i J. S. do protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 września 2006 r. potwierdziły, że skarżący dysponują decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanymi przed dniem złożenia wniosku o podział działki nr [...].

Wobec powyższego należało uznać, że Prezydent W. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – wydając postanowienia w przedmiocie opiniowania podziału – naruszyli przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów Sąd stwierdził, że przepisy § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidujące wymogi techniczne w zakresie dojść i dojazdów do działek budowlanych i związanych z nimi budynków jednorodzinnych i urządzeń należy rozpatrywać łącznie, ponieważ przepisy te wzajemnie się nie wykluczają. W § 14 wskazano, że ciąg pieszo-jezdny do drogi publicznej musi być odpowiedni do przeznaczenia i sposobu użytkowania działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nimi związanych oraz do wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, przy czym:

1) szerokość samej jezdni (części drogi wewnętrznej przeznaczonej do ruchu pojazdów) zawierającej się w ciągu pieszo-jezdnym nie może być mniejsza niż 3 m;

2) szerokość całego ciągu pieszo-jezdnego musi mieć co najmniej 5 m;

3) szerokość ciągu pieszego, który jednocześnie pełni funkcję ciągu jezdnego (dojazdu) musi mieć co najmniej 4,5 m.

Z przepisu tego wynika więc, że błędne jest stanowisko skarżących w tej kwestii. Działka nr [...] wydzielona jako droga wewnętrzna została zaprojektowana jako ciąg pieszo – jezdny, umożliwiający dojście i dojazd do budynków usytuowanych na działkach nr [...],[...] i [...] (projekt nie przewiduje samodzielnego ciągu jezdnego – dojazdu i osobnego ciągu pieszego - dojścia). Droga ta spełnia zatem wymogi techniczne z ust. 1 § 14 rozporządzenia, natomiast nie spełnia wymogów zawartych w ust. 2 i 3 § 14 tego aktu, zwłaszcza, że przepis § 14 nie przewiduje możliwości urządzenia wyłącznie ciągu jezdnego pełniącego funkcje dojścia o minimalnej szerokości 4 m.

Nie można się również zgodzić z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., że szerokość ciągu pieszo-jezdnego wskazanego na wstępnym projekcie podziału musi uwzględniać szerokość chodników. Uszło uwadze organu, że przepisy regulujące usytuowanie chodnika względem jezdni i jego minimalną szerokość nie odnoszą się do dróg wewnętrznych, lecz wyłącznie do dróg publicznych (§ 1 w związku z § 43-45 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430).

Rację mają natomiast skarżący twierdząc, że przy projektowaniu podziału nie zostały naruszone wymagania w zakresie odległości budynków od granic działki nr [...], ponieważ w sprawie nie miał zastosowania § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., normujący wyłącznie odległości budynków w sąsiedztwie działek budowlanych. Taką działką nie jest natomiast wydzielona droga wewnętrzna, ponieważ nie spełnia ona wymogów z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i z art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.