Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 685/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w [.] jest decyzja Burmistrza [.] z dnia [.] listopada 2014 r. nr M[.], wydana w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ przyznał JT zasiłek rodzinny m.in. na urodzone w trakcie jednego porodu dzieci: ST i KT w kwocie po 77 zł miesięcznie na osobę oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 400 zł miesięcznie.

W skardze Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji argumentując, że została wydana z naruszeniem art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."). Zdaniem skarżącego przyjęcie, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje w stałej wysokości 400 zł, stanowiło błędną wykładnię wskazanych wyżej uregulowań u.ś.r. Prawidłowa interpretacja przepisów winna natomiast prowadzić do uznania, że dodatek ten przysługuje do każdego z przyznanych zasiłków rodzinnych, a zatem na każde z dzieci, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wyjaśnił, że dodatek do zasiłku rodzinnego w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w stałej ilości i stałej wysokości 400 zł, tyle że w zależności od liczby urodzonych dzieci podczas jednego porodu może być on przyznany na okres dłuższy niż 24 miesiące. Wysokość dodatku nie jest uzależniona od liczby dzieci, nad którymi sprawowana jest opieka w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, ani od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Wynika to z treści art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i taką wykładnię zastosowano przy wydaniu decyzji.

Na rozprawie przed WSA prokurator doprecyzował, iż przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydana z upoważnienia Burmistrza [.].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga Prokuratora została przez Sąd uwzględniona gdyż okazała się w pełni zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja wydana przez Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Burmistrza [.]. Na jej mocy Organ przyznał JT zasiłki rodzinne na czwórkę jej dzieci. Organ postanowił przyznać JT dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem KT w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie. Takiego dodatku nie przyznano zaś na dziecko ST, chociaż urodził się on wraz z KT w dniu 12 listopada 2012 r.

Dodatek do zasiłku rodzinnego o jakim mowa wyżej zgodnie z art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 114, ze zm. – "u.ś.r.") przysługuje do zasiłku rodzinnego matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeśli pozostaje ono pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1) 24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wysokość dodatku określa art. 10 ust. 2 u.ś.r. – wynosi ona 400 zł miesięcznie.

Na tle stosowania tej regulacji pojawiły się rozbieżności dotyczące przyznania dodatku przysługującego w przypadku porodów wielodzietnych. Kwestia ta jest również przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie, a skarżący Prokurator Rejonowy dla miasta [.] wyraża pogląd, że dodatek taki przysługuje na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu, podkreślając, że w obecnej regulacji dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego został powiązany z zasiłkiem rodzinnym przysługującym na dziecko. Jego rola jest zatem inna od tej, jaką pełnił uprzednio zasiłek wychowawczy, którego celem było częściowe zrekompensowanie utraty przez osobę uprawnioną zarobków w okresie korzystania przez nią z urlopu wychowawczego.

Ta zasadnicza w rozpoznawanej sprawie kwestia została rozstrzygnięta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, w której NSA przesądził, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci.

NSA uznał, iż konstrukcja dodatku do zasiłku rodzinnego wyraźnie wskazuje, że przesłanką jego przyznania jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Nie jest przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu, przez jaki dodatek przysługuje, który to okres jest zróżnicowany w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.ś.r., ani też określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2 u.ś.r. Z przepisu tego nie można zatem wyprowadzać wniosku, że ogranicza on prawo do tylko jednego dodatku, co wiązać by się musiało z wyborem dziecka, na które przysługiwać będzie dodatek do zasiłku rodzinnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "chociaż bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu uprawnionemu pracownikowi przysługuje na podstawie art. 186 § 1 Kodeksu pracy prawo do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to okoliczność ta nie może przesądzać interpretacji omawianych przepisów poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługiwać jej będzie tylko jeden dodatek do jednego z zasiłków rodzinnych w wysokości określonej w art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jakkolwiek pracownik korzysta z prawa do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to jednak w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, ma prawo do tego urlopu i korzysta z niego w celu sprawowania opieki nad każdym z tych dzieci".

Przytoczona uchwała NSA ma istotne znaczenie z uwagi na przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., I OSK 254/07, LEX nr 453451). Dopóki więc nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego we wskazanej uchwale, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., I OSK 1817/10, LEX nr 1131489).

Dodatkowo należy nadmienić, że po podjęciu przedmiotowej uchwały wojewódzkie sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują stanowisko w niej zawarte (por. wyrok WSA w Lodzi z dnia 11 sierpnia 2014 r., I SA/Łd 119/14, LEX nr 1499159, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1321/14, LEX nr 1625626).

Kierując się zatem treścią przedmiotowej uchwały NSA, a jednocześnie podzielając jej argumentację, stwierdzić należy, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, przyznając JT dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie, a zatem wyłącznie na jedno z dwojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu, naruszył przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie.

Wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zarzut Burmistrza podnoszący błędne wskazanie Organu, który wydał decyzję nie został przez Sąd zaakceptowany. Ze skargi, akt administracyjnych oraz udzielonych na rozprawie wyjaśnień wynika ponad wszelką wątpliwość, iż zaskarżoną decyzję wydał Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza [.].

Ponownie rozpatrując sprawę przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r., organ zastosuje wykładnię tego przepisu dokonaną przez NSA w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 15/13.