Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 200/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia WSA del. Marian Wolanin (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Burmistrzem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. R. o skierowanie do domu pomocy społecznej i ustalenie opłaty za pobyt postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 października 2014 r. Prezydent [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim, a Burmistrzem Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku A. R. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i ustalającej odpłatność za pobyt A. R. w takim domu.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 25 września 2014 r. do [...] Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęła dokumentacja zebrana w sprawie wniosku A.R. o skierowanie do domu pomocy społecznej. A.R. posiada zameldowanie w W. przy ul. [...]. W miejscu zameldowania nie przebywa przynajmniej od grudnia 2013 r., co wynika z załączonych do sprawy umów z prywatnym domem opieki w R. Natomiast od kwietnia 2014 r. zamieszkuje w miejscowości O. przy ul. [...]. A.R. nie jest w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej osobą bezdomną. Za osobę bezdomną, w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182), przyjmuje się bowiem osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.), zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Brak jest zatem podstaw prawnych do przyjęcia, że A.R. jest osobą bezdomną lub jego miejscem zamieszkania jest W. Zainteresowany posiada bowiem zameldowanie na pobyt stały w W., ale miejscem jego zamieszkania jest O. w gminie H. Zgodnie z art. 25 kc, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. A.R., pomimo wskazania we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, że w miejscowości O. przebywa chwilowo i grzecznościowo, zamieszkuje tam przynajmniej od kwietnia 2014 r.

Niemniej jednak, przyjmując, że nie da się ustalić miejsca zamieszkania A.R. w rozumieniu art. 25 kc oraz że nie jest on osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, uznać trzeba, że nie ma możliwości ustalenia organu - powołując się na art. 101 ustawy o pomocy społecznej. W związku z powyższym poprzez art. 14 ustawy o pomocy społecznej odwołać należy się do przepisów kpa dotyczących właściwości organu. Zgodnie z art. 21 § 1 właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. W § 2 przewidziane jest, że jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 21 § 2. Zdarzeniem powodującym wszczęcie postępowania jest bowiem złożenie w dniu 9 kwietnia 2014 r. przez A.R. wniosku w MOPS w H. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Właściwym do wydania decyzji w sprawie skierowania A.R. do domu pomocy społecznej będzie więc Burmistrz Gminy [...].

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Burmistrz Gminy [...] w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. stwierdził, że A. R. przez całe swoje życie – do listopada 2013 r. zamieszkiwał na terenie W., najpierw przy ul. [...], a następnie przy ul. [...]. Korzystał ze świadczeń pomocy społecznej udzielanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. został mu przyznany na okres od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. zasiłek stały. Od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 31 marca 2014 r. A.R. przebywał na ternie Gminy [...] w Domu Pomocy w R. prowadzonym przez M.B. Na początku kwietnia 2014 r. znalazł się w O. na terenie Gminy H. nie sygnalizując jednak zamiaru stałego pobytu. Przebywał gościnnie po kilka dni u swojej znajomej. Swoje wystąpienie o umieszczenie w domu opieki społecznej uzasadnił natomiast stwierdzeniem, że: "Ponieważ nie mam gdzie mieszkać i mój stan zdrowia mi nie pozwala być samemu". A.R. od września 2014 r. przebywa w noclegowni [...] w O., gdzie został skierowany przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Z tego względu, A.R. jest osobą bezdomną, dlatego gminą właściwą do rozpoznania jego wniosku jest gmina ostatniego miejsca jego zameldowania na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.

W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem [...], działającym na obszarze położonym we właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, a Burmistrzem Gminy [...], działającym na obszarze położonym we właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. Organy obu gmin nie mają zatem wspólnego organu wyższego stopnia właściwego - w ramach art. 22 §1 pkt 1 kpa - do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu o właściwość, dlatego właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z art. 101 ust. 2 powołanej ustawy wynika jednak, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Z przedłożonego przez Burmistrza Gminy [...] pisma Domu dla Osób Starszych [...] w G., [...] z dnia 1 grudnia 2014 r. wynika, że A.R. przebywał w tej placówce w okresie od dnia 22 października 2014 r. do dnia 28 listopada 2014 r. ze skierowania OPS [...], natomiast aktualne miejsce jego pobytu nie jest znane.

O ile więc uprzednio, od kwietnia 2014 r., A.R. zamieszkiwał czasowo w O. przy ul. [...], o tyle obecne miejsce jego zamieszkania nie jest znane. Ostatnim znanym miejscem jego pobytu był natomiast ośrodek dla osób bezdomnych. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego należy zatem uznać, że A.R. jest osobą bezdomną, dlatego zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz ustalenie odpłatności za pobyt w takim domu, jest organ ostatniego miejsca zameldowania A.R. na pobyt stały – w niniejszej sprawie Prezydent [...], ponieważ ostatnim miejscem zameldowania A.R. na pobyt stały było Miasto [...] przy ul. [...].

W związku z powyższym, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.