Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1059/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Przyznano wynagrodzenie płatne z budżetu państwa
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr.sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o nr sprawy: [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku J.M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] odmawiającą J. M. umorzenia należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek w łącznej wysokości [...] zł za okres od lutego 2005 do września 2007.

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i wskazano, że strona [...] zwróciła o umorzenie należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek w łącznej wysokości [...] zł wskazując na sytuację bytową i zdrowotną swojej rodziny i podkreślając, iż uregulowanie zadłużenia w znacznym stopniu ograniczyłoby możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Jednakże organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

1) ubezpieczenia społeczne – łącznie [...] zł, tj.: składki - [...] zł, odsetki -[...] zł,

2) Fundusz Pracy – łącznie [...] zł, tj.: składki - [...] zł, odsetki -[...] zł.

Argumentując to rozstrzygnięcie organ, opierając się na brzmieniu art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podkreślił fakt nie wystąpienia całkowitej nieściągalności oraz nie wykazania w pełni przez J.M., iż uregulowanie zadłużenia w znacznym stopniu ograniczyłoby możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podtrzymała swój wniosek o umorzenie należności uzasadniając to trudną sytuacją materialną i bytową rodziny znajdującej się na granicy bankructwa. Podkreśliła, iż ma na utrzymaniu całą rodzinę składająca się z żony oraz czwórki dzieci; nie posiada majątku, który możnaby zbyć w celu zaspokojenia roszczeń ZUS; posiada jedynie samochód ciężarowy [...] z [...] roku służący do wykonywania usług w zakresie remontów, a zbycie samochodu spowoduje, iż nie będzie mogła prowadzić działalności. Nadto zaznaczono, że J. M. do dnia [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim; żona R.M. leczy się stale w Poradni [...], nie pracuje, opiekuje się czteroletnią córką; z MOPS-u w M. otrzymuje zasiłek rodzinny [...] zł.

W wyniku powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień skarżący dostarczył decyzje MOPS w M. o przyznaniu zasiłku okresowego; na zakup posiłku lub żywności; zasiłku celowego; poinformował o zaprzestaniu prowadzenia działalności i braku dochodów z tego tytułu (k.138 akt admin).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia [...] o nr sprawy: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podzielając dotychczasowe stanowisko. Opierając się na art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zaakcentował, że należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Natomiast po przeanalizowaniu okoliczności sprawy stwierdzono, iż nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 ww. ustawy. Podkreślono, że działalność gospodarcza jest nadal prowadzona, a naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić skuteczne postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Skoro więc nie wystąpiła całkowita nieściągalność organ przeanalizował podstawy z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W konkluzji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż strona nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności w dłuższym okresie czasu w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny; nie przedstawiono aktualnych dochodów gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. M. podał jako bieżące wydatki gospodarstwa domowego: opłatę czynszową za mieszkanie w wys. [...] zł (zaległości z tytułu czynszu wynoszą [...] zł), opłatę za energię w wys. [...] zł, opłatę za telefon w wys. [...] zł, opłatę za garaż w wys. [...] zł (zaległość wynosi [...]), spłatę kredytu w wys. [...] zł, spłatę zaległego kredytu w wys. [...] zł, spłatę karty kredytowej [...] w wysokości około [...] zł, spłatę kredytu i karty kredytowej w [...] w wysokości około [...] zł; żona R.M. w listopadzie i grudniu 2009 korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. w formie zasiłku okresowego, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności oraz zasiłku celowego w wys. [...] zł łącznie; J. M. do dnia [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast żona R.M. leczy się u lekarza [...]. Na koniec organ podkreślił uznaniowy charakter decyzji w przedmiotowym zakresie oraz niedopuszczalność zaakceptowania regulowania zobowiązań cywilno-prawnych w postaci kredytów bankowych, a uchylanie się od płatności publiczno-prawnych w postaci składek ZUS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie należności ZUS. Zarzuciła niedostateczną ocenę sytuacji bytowej i życiowej skarżącego i jego rodziny. Powtórzono dotychczasową argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo przedstawiono roczne zeznanie podatkowe i decyzje MOPS-u.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie pełnomocnik z urzędu skarżącego podkreślił uznaniowość decyzji i konieczność zbadania zgodności z prawem prowadzonego przez organ postępowania dowodowego.

Pełnomocnik ZUS zaakcentował specyficzny charakter decyzji o umorzeniu składek i brak podstaw do stosowania ogólnych zasad postępowania dowodowego twierdząc, że ciężar dowodzenia obciąża wnioskodawcę, gdyż de facto żąda on zwolnienia z długu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjne-go; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało konieczność uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów proceduralnych, co mogło z kolei mieć wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny jego prawidłowości w pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.

Na wstępie należy zauważyć, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku strony skarżącej z dnia [...], którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 z dnia 13 u.s.u.s. należności z tytułu składek (pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę - art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Natomiast w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Do warunków tych ustawodawca zaliczył sytuacje, w których: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;_@POCZ@__@KON@_ sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; _@POCZ@__@KON@_nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; _@POCZ@__@KON@_naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W rozpatrywanej sprawie jak słusznie zauważył organ nie zaistniała żadna z powyższych przesłanek z poz. 5 i 6; pozostałe zaś warunki z poz. 1,2,4 i 4a nie mają zastosowania do niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z akt posiadane przez skarżącego samochody nie przedstawiają żadnej wartości rynkowej – [...] rok prod. [...] i [...] (k.117-118) stąd brak ruchomości mogących stanowić zabezpieczenie; również brak nieruchomości. Jednakże strona poinformowała w toku postępowania odwoławczego o zawieszeniu z dniem [...] prowadzenia działalności i braku dochodów z tego tytułu; dostarczyła także decyzje MOPS w M. z [...] o przyznaniu zasiłku okresowego; na zakup posiłku lub żywności; zasiłku celowego. Zatem jedyne źródło utrzymania jej i rodziny to środki z pomocy społecznej. Wobec powyższego koniecznym było rozważenie przez organ II instancji ewentualnego zaistnienia podstawy z art. 28 ust. 3 pkt. 3 ustawy.

Zauważyć także należy, że w przypadku nie stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek z ustawowych przesłanek organ ma także obowiązek rozważyć możliwość zastosowania szczegółowej normy z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w myśl której należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania w tym zakresie reguluje § 3 ust.1 powoływanego wyżej aktu wykonawczego, zgodnie z którym _@POCZ@_Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: _@POCZ@__@KON@_gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; _@POCZ@__@KON@_przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

_@POCZ@__@KON@_

Organ wprawdzie przeprowadził analizę sytuacji majątkowo – bytowej skarżącego i członków jego rodziny, jednakże poczynione konkluzje są ogólnikowe, a stwierdzenia organu świadczą o pominięciu niektórych dowodów w sprawie. Natomiast wszechstronne przeanalizowanie sytuacji bytowej, materialnej i życiowej strony jest niezbędne dla jednoznacznego ustalenia zaistnienia bądź nie ustawowych przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Przede wszystkim przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ma obowiązek ponownie dokonać wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego a nie opierać się na ustaleniach pierwszej instancji. Natomiast strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności zaakcentowała trudną sytuacją materialną i bytową rodziny, znajdującą się na granicy bankructwa; poinformowała, iż na jej utrzymaniu jest cała rodzina składająca się z żony oraz czwórki dzieci; nie posiada żadnego majątku, który mógłby zbyć w celu zaspokojenia roszczeń ZUS; posiadane samochody nie przedstawiają żadnej wartości rynkowej – [...] rok prod. [...] i [...]. Nadto z dniem [...] zawiesiła prowadzenia działalności i nie osiąga już żadnych dochodów z tego tytułu; jedyne źródło utrzymania to środki z pomocy społecznej.

Natomiast organ II instancji ustalając okoliczności sprawy stwierdził jedynie, że J.M. nie przedstawił aktualnych dochodów gospodarstwa domowego; w pozostałym zakresie oparł się na uzasadnieniu pierwszoinstancyjnym. Nie było w tym zakresie żadnego wezwania strony celem uzupełnienia danych skoro organ stwierdził brak dokumentów dot. dochodu pomimo, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podnosiła okoliczność braku dochodu, wyłączne utrzymywanie się z zasiłków; następnie zawieszenie działalności i pozbawienie rodziny zasiłku rodzinnego – co w konsekwencji powoduje brak jakichkolwiek źródeł dochodu rodziny.

Analizując sprawę oparto się na zadłużeniu bankowym strony, spłacaniu zobowiązań cywilno-prawnych i uchylaniu się od ciężarów publiczno-prawnych. Pominięto udzielaną żonie R.M. w listopadzie i grudniu 2009 pomoc PMOPS w M. w formie zasiłku okresowego, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności oraz zasiłku celowego, a ta forma wsparcia obejmuje wyłącznie osoby znajdujące się w niedostatku, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, której nie są w stanie zapewnić z posiadanych środków pieniężnych. W tym zakresie organ zupełnie nie ustosunkował się do tej okoliczności.

Reasumując powyższe Sąd w składzie orzekającym w sprawie stwierdził istotne rozbieżności między przedstawionym przez stronę stanie materialnym rodziny, niemożliwą jej samodzielną egzystencją a wnioskami zawartymi w zaskarżonej decyzji.

Wskazać także należy, że przepis art. 28 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który może ale nie musi umorzyć zaległości. Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2009 r. o sygn. akt III SA/Gl 1421/2008 wyrażono pogląd, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany do zapłaty składek wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Na zakończenie jeszcze za całkowicie chybioną należy uznać argumentację pełnomocnika ZUS o braku podstaw do stosowania ogólnych zasad postępowania dowodowego w tym przedmiocie spraw, gdyż ciężar dowodzenia obciąża wnioskodawcę. Odesłanie w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych do regulacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej - "k.p.a.") jest jednoznaczne, podobnie jak k.p.a. przesądza zakres obowiązywania i stosowania przepisów procesowych. Natomiast zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

Natomiast brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez ZUS wszystkich okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, życiową i majątkową skarżącego i jego rodziny, czyli związanych z przesłanką umorzenia należności, stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Tym bardziej, że strona wskazywała konkretne okoliczności i przedstawiała dowody na poparcie swych twierdzeń. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. (vide: Wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008r. o sygn. akt V SA/Wa 2429/07).

Zatem w przypadku skarżącego należy w szczególności dokładnie wyjaśnić aktualną sytuację zdrowotną, bytową i majątkową oraz potencjale możliwości uzyskiwania dochodu oraz czy i w jakim stopniu zapłata zaległych składek nie narazi jego i rodziny na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w odrębnym postanowieniu. Z uwagi zaś na treść wydanych przez organ rozstrzygnięć Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ppsa i wstrzymania wykonania wydanego wyroku.