Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 36/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Związku [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada

2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia Związek [...] (dalej jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...], zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nabycie przez [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb ewidencyjny [...], nr działki [...] o powierzchni [...]. Nieruchomość opisana jest w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część ww. decyzji. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją Wojewoda [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją

z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r.

Kwestionując powyższą decyzją skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W efekcie rozpatrzenia wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję I instancji, wskazując, że z przeprowadzonego postępowania oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżący nie posiada legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r.

Organ przywołał treść art. 28 k.p.a., wskazując, iż o posiadaniu przez podmiot interesu prawnego, a tym samym o posiadaniu przez zainteresowanego uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, rozstrzyga istnienie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wyprowadzić można legitymację podmiotu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.

Organ wyjaśnił, że stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych są Skarb Państwa jako właściciel mienia i właściwa gmina, która mienie to przejmuje. Poza tym stroną tego postępowania może być również podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Tylko taki podmiot będzie obok Skarbu Państwa i gminy stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej.

Organ zauważył, że nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] objęta była dekretem z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Na mocy art. 1 tego dekretu wszelkie grunty położone na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy [...]. Natomiast w myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stały się one własnością Skarbu Państwa. Przejście własności gruntu nie obejmowało własności budynków położonych na gruncie, gdyż budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na gruntach przechodzących na własność gminy [...] pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli pod warunkiem złożenia przez nich lub ich następców prawnych — w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia gruntów w posiadanie przez gminę — wniosku o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (zmienionej potem na własność czasową, a następnie na wieczyste użytkowanie). Prawo własności budynków byłych właścicieli gruntów wygasało (przechodziło na własność gminy, a następnie na Skarb Państwa) dopiero z chwilą uprawomocnienia się decyzji o odmowie przyznania im prawa własności czasowej, a obecnie prawa wieczystego użytkowania, albo w razie niezłożenia we wskazanym wyżej terminie wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy.

Organ podał, że z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony, co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa stała się własnością gminy, a następnie Skarbu Państwa. W razie bowiem niezłożenia wniosku o przyznanie prawa na gruncie, przejście budynków położonych na tym gruncie na własność Skarbu Państwa następuje z chwilą upływu terminu do wystąpienia

z wnioskiem.

Organ ustalił, że dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona była księga wieczysta [...] położona przy ulicach [...]. Zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego [...] z dnia [...] listopada 1981 r. tytuł własności tej nieruchomości uregulowany był jawnym wpisem na rzecz Związku [...], natomiast na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2001 r. księga hipoteczna pod nazwą [...] przy ulicach [...] utraciła moc księgi wieczystej stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141). Dla przedmiotowej nieruchomości została założona księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy [...], gdzie jako właściciel ujawniona jest Gmina [...], a podstawą tego wpisu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...] oraz art. 1 dekretu z dnia 26 października 1946r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Minister odnosząc się do kwestii przejęcia przedmiotowej nieruchomości na mocy ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez gminę [...] zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia 16 sierpnia 1948r., w sytuacji braku upoważnienia dla Wiceprezydenta B. J. do podpisania tego ogłoszenia wskazał, że Prezydent Miasta mógł upoważnić do podpisywania w swoim zastępstwie - ściśle określonych rodzajów pism

i dokumentów - wiceprezydentów oraz poszczególnych pracowników miejskich. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938r. o samorządzie gminy m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 63, poz. 479), która to ustawa regulowała ustrój Warszawy do dnia 13 kwietnia 1950r., Zarząd Miejski reprezentował na zewnątrz Prezydent Miasta i upoważnieni przez niego wiceprezydenci lub pracownicy miejscy. Przy czym m.in. dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisywał Prezydent Miasta, który również mógł upoważnić do ich podpisywania w swoim zastępstwie wiceprezydentów lub poszczególnych pracowników miejskich. Prezydent Miasta wydawał również Dziennik Zarządu [...].

Zdaniem Ministra z przepisów tych wynika, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł również upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu. Zarząd Miejski składał się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników (art. 40 ww. ustawy

z dnia 16 sierpnia 1938r.). Przy czym zgodnie z art. 45 ust. 2 ww. ustawy, prezydenta

w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępował wyznaczony przez niego wiceprezydent, na którego przechodziły wszystkie prawa i obowiązki prezydenta, a pozostali wiceprezydenci byli pomocnikami prezydenta i zastępowali go w ustalonym zakresie. Wynika z tego zatem jednoznacznie, że taka regulacja prawna nie pozwala na stwierdzenie,

że wiceprezydent nie posiadał stosownego pełnomocnictwa do podpisania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów przez gminę. Organ przytoczył w tym zakresie wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1817/12.

Minister dodał, że karta inwentaryzacyjna Nr [...], będąca załącznikiem do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...], na której widniał zapis: "wniosek o własność czasową był złożony w terminie i nie został rozpatrzony" została zmieniona na kartę inwentaryzacyjną nr [...] mocą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], która takiego zapisu już nie zawiera. Przy czym fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie może być domniemany, a powinien zostać udowodniony w formie przewidzianej prawem.

Organ podtrzymał zawarte w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji wyjaśnienia zagadnienia dopuszczenia dowodu z zeznań świadka oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Minister, mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdził, że skarżący nie posiada i nie posiadał w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, a skomunalizowanej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...], zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r.

Minister podkreślił, że kontrola decyzji komunalizacyjnej na wniosek innego podmiotu aniżeli Gmina czy Skarb Państwa jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot wykaże, że w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.) legitymował się tytułem prawnorzeczowym uniemożliwiającym komunalizację. Skarżący natomiast zarówno na dzień komunalizacji, jak i obecnie, nie ma tytułu prawnego do spornej działki. Ponadto w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną w I instancji organ nadzoru zebrał kompletny materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej oceny,

a także wyjaśnił stan faktyczny oraz znaczenie poszczególnych okoliczności. Organ przeprowadził również analizę przepisów prawa, wskazał podstawę rozstrzygnięcia i w sposób szczegółowy wyjaśnił przyczyny, dla których nie uznał przymiotu strony skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2015r.

Minister zaznaczył, że w świetle powyższych faktów oraz obowiązujących przepisów prawa organ, który podjął czynności na wskutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, przy czym w toku prowadzonego postępowania brak było wniosku pochodzącego od strony uprawnionej, powinien postępowanie takie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi

art. 105 § 1 k.p.a., występuje wówczas, gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, w wyniku czego nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W niniejszej sprawie miała miejsce bezprzedmiotowość podmiotowa, skoro z żądaniem wystąpił podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu nadzorczym.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wniósł skarżący: zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że skarżący nie posiada interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, bowiem nie ma przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym,

w sytuacji gdy skutki stwierdzenia nieważności decyzji dotyczą interesu prawnego skarżącego, który wykazuje, że jest właścicielem budynku położonego na nieruchomości chociażby z uwagi na złożenie w terminie wniosku w trybie

art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co potwierdza karta inwetaryzacyjna nr [...];

2. art. 7 k.p.a. normującego zasadę prawdy obiektywnej, polegające na nie dokonaniu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy poprzez odmówienie wiarygodności dokumentowi urzędowemu (karta inwetaryzacyjna nr [...]), brak przesłuchania świadka (L.W.) i dowolne przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości, gdyż takiego wniosku nie ma w aktach i nie można go odnaleźć,

w sytuacji gdy w aktach znajduje się dokument urzędowy (karta inwentaryzacyjna

nr [...]) potwierdzający, że taki wniosek został złożony i nie został rozpatrzony;

3. art. art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia rozprawy i nie przeprowadzenie na rozprawie wnioskowanego dowodu z zeznań świadka L. W., w sytuacji gdy świadek ten został powołany na okoliczności mające istotne znacznie dla niniejszej sprawy, a mianowicie na okoliczność potwierdzenia, że skarżący złożył w terminie wniosek zgodnie z art. 7 dekretu i że wniosek ten nie został rozpatrzony;

4. art. 8 k.p.a. normującego zasadę zaufania obywateli do organów państwa, poprzez prezentowaną przez organ zmienność poglądów wyrażonych w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji umarzającej w odniesieniu do tego samego adresata, wydanej na tle takich samych stanów faktycznych i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany -

tj. przyjęcie, że z faktu braku dokumentu pełnomocnictwa dla Wiceprezydenta B. J. nie wynika, że takie pełnomocnictwo nie zostało udzielone, a z drugiej strony przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie własności czasowej nieruchomości, gdyż nie ma takiego wniosku w aktach sprawy, mimo jednoznacznej adnotacji na dokumencie urzędowym - na karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2016 r.,

nr [...];

2. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka L.W. na okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie własności czasowej wobec nieruchomości w terminie i jego nierozpoznanie;

3. zobowiązanie Urzędu [...] do udostępnienia danych (nr PESEL, miejsce zamieszkania, imiona rodziców itp.) świadka L.W., który w 1992 r. wchodził w skład Komisji Inwetaryzacyjnej sporządzającej m.in. kartę inwentaryzacyjną nr [...] oraz był radnym Dzielnicy [...] w latach 1990-1994, w celu jego wezwania i przeprowadzenia dowodu z jego zeznań na okoliczności wskazane w punkcie 2 powyżej;

4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2016 r. odpowiadają prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy skarżący posiada interes prawny legitymujący do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Stroną zaś, stosownie do art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, to jest sytuacji, w której dany podmiot jest zainteresowany

w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie można jednakże wskazać przepisu materialnego prawa, z którego wypływałoby prawo do żądania działania w określony sposób przez organ administracji. A zatem, skarżący powinni byli wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie naruszyło ich uprawnienia.

Z utrwalonego w sprawie komunalizacji orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika również, że stronami postępowania komunalizacyjnego są - Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia, oraz gmina, która mienie to przejmuje, ponieważ postępowanie to dotyczy interesu prawnego tych podmiotów. Inne osoby natomiast mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, gdy wykażą, że to im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności komunalizowanego mienia, a zatem, że postępowanie komunalizacyjne jest bezprzedmiotowe, ponieważ mienie to stanowi ich własność, a nie własność Skarbu Państwa, czyli odpada zasadnicza przesłanka umożliwiająca przeprowadzenie komunalizacji. Wyjątkowo, w postępowaniu komunalizacyjnym może wziąć udział także inny podmiot, ale tylko wówczas, gdy wykaże, iż skomunalizowane mienie stanowiło w istocie jego własność, a zatem nie powinno ulec komunalizacji. Brak wykazania się przez taki podmiot tytułem prawnorzeczowym do mienia, będącego przedmiotem komunalizacji, wyklucza możliwość prowadzenia postępowania w trybie nadzoru

o stwierdzenie nieważności decyzji. O tym czy interes lub obowiązek ma charakter prawny, czy tylko faktyczny przesądza treść przepisów prawa materialnego, z których wynikają obowiązki lub prawa pozostające w związku z rozstrzygnięciem. Natomiast pojęcie interesu faktycznego nie może być utożsamiane z pojęciem interesu prawnego.

Minister ustalił, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony, a więc przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa stała się własnością gminy, a następnie Skarbu Państwa. Dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona była księga wieczysta [...] położona przy ulicach [...]. Zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego [...] z dnia [...] listopada 1981 r. tytuł własności tej nieruchomości uregulowany był jawnym wpisem na rzecz Związku [...], natomiast na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2001 r. księga hipoteczna pod nazwą [...] przy ulicach [...] utraciła moc księgi wieczystej stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141). Dla nieruchomości została założona księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy [...], gdzie jako właściciel ujawniona jest Gmina [...], a podstawą tego wpisu jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 1992r. oraz art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Minister słusznie stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy nie wykazuje, aby skarżący posiadał tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości ani na datę komunalizacji, tj. na dzień [...] maja 1990 r. ani obecnie. Skoro bowiem wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony, to przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa stała się własnością gminy, a następnie Skarbu Państwa. Skarżący natomiast nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o tym, że to jemu właśnie, a nie Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł własności do skomunalizowanej nieruchomości.

Skarżący podnosi, że organ błędnie uznał, iż nie został złożony wniosek

o przyznanie prawa własności czasowej wobec nieruchomości, a zatem, organ przedwcześnie uznał, że budynek położony na nieruchomości przeszedł na własność Skarbu Państwa z chwilą upływu terminu do wystąpienia z takim wnioskiem. Powołuje się przy tym na dokument urzędowy - kartę inwetaryzacyjną nr [...] założoną dla nieruchomości z adnotacją urzędnika L.W. potwierdzającą, że wniosek o przyznanie własności czasowej został wobec nieruchomości złożony w terminie i nie został rozpatrzony.

Skarżący pomija jednak okoliczność, że karta inwetaryzacyjna nr [...] stanowiącą integralną część decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., na której widnieje zapis: "wniosek o własność czasową był złożony w terminie i nie został rozpatrzony" została zmieniona na kartę inwentaryzacyjną nr [...], na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Z karty inwentaryzacyjnej nr [...] wynika, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem i garażami, równocześnie usunięto powyższy zapis o tym, że wniosek o własność czasową był złożony w terminie i nie został rozpatrzony.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r. nie wniesiono odwołania. Zatem stała się ona ostateczna, wywołuje skutki prawne i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie przysługuje odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzje ostateczne, nie mogą być wzruszane dowolnie, lecz tylko w przypadkach i trybie określonym przez k.p.a. Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2017 r., I OSK 1545/15).

Skoro zatem brak jest w aktach sprawy wniosku o przyznanie własności czasowej oraz zmieniono kartę inwentaryzacyjną nr [...] na kartę inwentaryzacyjną

nr [...], z której zniknął zapis o tym, że wniosek o własność czasową był złożony w terminie i nie został rozpatrzony, to organ nadzoru trafnie stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w dniu 27 maja 1990 r., jak również obecnie, skarżącemu przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, co w konsekwencji oznacza, że nie posiada on przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Zgodzić należy się z organem, iż faktu złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie można domniemywać, powinien on zostać udowodniony

w formie przewidzianej prawem. Wynika to z doniosłości skutków prawnych, jakie wiążą się z istnieniem takiego wniosku w sferze prawnorzeczowej danej nieruchomości.

Również za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący braku umocowania Wiceprezydenta B. J. do podpisania i wydania ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę [...]. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 63, poz. 479), która to ustawa regulowała ustrój Warszawy do dnia 13 kwietnia 1950 r., Zarząd Miejski reprezentował na zewnątrz Prezydent Miasta i upoważnieni przez niego wiceprezydenci lub pracownicy miejscy. Przy czym m.in. dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisywał Prezydent Miasta, który również mógł upoważnić do ich podpisywania w swoim zastępstwie wiceprezydentów lub poszczególnych pracowników miejskich. Prezydent Miasta wydawał również Dziennik Zarządu [...]. Z przepisów tych wynika wprost, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł również upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu. W tym miejscu należy wskazać, że Zarząd Miejski składał się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników (art. 40 ww. ustawy z dnia 16 sierpnia 1938r.) Przy czym zgodnie z art. 45 ust. 2 ww ustawy Prezydenta w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępował wyznaczony przez niego wiceprezydent, na którego przechodziły wszystkie prawa i obowiązki prezydenta, a pozostali wiceprezydenci byli pomocnikami prezydenta i zastępowali go w ustalonym zakresie. Przy takiej regulacji prawnej nie można zarzucić braku stosownego pełnomocnictwa dla wiceprezydenta do podpisania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów przez gminę. Każdy bowiem z wiceprezydentów posiadał określone upoważnienia, a jednemu z nich jako zastępującemu prezydenta przysługiwały nawet wszystkie jego uprawnienia i obowiązki.

W aktach sprawy wprawdzie brak jest stosownych dokumentów dotyczących podziału obowiązków pomiędzy poszczególnych wiceprezydentów i w związku z tym nie można stwierdzić, czy podpisujący przedmiotowe ogłoszenie wiceprezydent działał jako zastępca prezydenta we wszystkich sprawach, czy też jako jego pełnomocnik zstępujący prezydenta w określonym zakresie. Niemniej jednak należy stwierdzić, że generalnie wiceprezydent posiadał uprawnienie do podpisania przedmiotowego ogłoszenia, a uprawnienie to wynikało z powołanego wyżej przepisu ustawowego. Dodatkowo wskazać należy, że kwestia ta była poruszana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdza się, że brak możliwości odnalezienia przedmiotowych dokumentów po tak długim czasie (po 70 latach) nie może być identyfikowany z sytuacją braku stosownego upoważnienia w dacie podpisywania przedmiotowego ogłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1321/13; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1817/12; wyrok NSA

z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2684/13, wyrok NSA z dnia 16 marca 2018 r., I OSK 2114/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nietrafny jest zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy przez organ. Zgodnie

z art. 89 § 2 k.p.a. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Przy czym wniosek strony

o przeprowadzenie rozprawy nie jest wiążący dla organu. W okolicznościach sprawy wobec zmiany karty inwentaryzacyjnej nr [...], na której widnieje wpis: "wniosek

o własność czasową był złożony w terminie i nie został rozpatrzony", stanowiącej integralną część decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. na kartę inwentaryzacyjną nr [...], która tego wpisu już nie zawiera, na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. wyznaczenie przez organ rozprawy i przeprowadzenie na niej dowodu z zeznań świadka L.W. na okoliczność potwierdzenia, że skarżący złożył w terminie wniosek o przyznanie własności czasowej nie mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i wpłynąć na treść rozstrzygnięcia organu. Okoliczność, że wniosku takiego nie złożono wynika z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r.

Zdaniem Sądu, organ, ustalając stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy i dokonał jego oceny

z zachowaniem zasad postępowania określonych w art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a., a jego wyniki znalazły odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia według wymogów z art. 107

§ 3 k.p.a.

W odniesieniu do sformułowanych w pkt 2 i 3 wniosków skargi (przedstawionych na stronie 6 niniejszego uzasadnienia) zauważyć należy, że przepisy ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, jak również zobowiązania organu do udostępnienia danych świadka. W związku z tym wnioski te nie mogły być uwzględnione.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.