Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 978/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124,  art. 128, art. 129 ust. 5 pkt 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. F. i T. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Pani M. F. i Pana T. F. (zwani dalej stroną lub skarżącymi), reprezentowanych przez zawodowego pełnomocnika, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2019 r. znak [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz P. M. i T. F. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w obrębie miejscowości K., g. L., oznaczonej numerem ewidencyjnym jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] w związku z wykonaniem decyzji wywłaszczeniowej wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady N. w C. z dnia [...] lutego 1964 r (sygn. [...] na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

W dniu [...] lutego 2019 r. radca prawny M. C., reprezentujący pp. F. , wniósł o ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cele przesyłowe, stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], położoną w obrębie miejscowości K.. gm. L., dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], w związku z wykonaniem decyzji wywłaszczeniowej, wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady N. w C. z dnia [...] lutego 1964 r. (sygn. [...]) oraz o zobowiązanie spółki firma A sp. z o.o. do wypłaty tego odszkodowania.

Organ wszczął postępowanie w sprawie [...] marca 2019 r.

Rozpoznając wniosek organ ustalił, że decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1964 r. Wydział Spraw Wewnętrznych Prezydium Powiatowej Rady N. w C. zezwolił Zakładowi Energetycznemu P. -T. na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji W. – C.. Inwestycja swym zasięgiem objęła nieruchomość należącą aktualnie do skarżących. Wydział Spraw Wewnętrznych Prezydium Powiatowej Rady N. w C. na mocy decyzji z dnia [...] lutego 1964 r., wydanej w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1958, nr 17, poz. 70 oraz nr 5 poz. 32, dalej u.w.n.), zezwolił ówczesnemu właścicielowi Zakładowi Energetycznemu P. -T. na przeprowadzenie przewodów nadziemnej linii energetycznej służącej do przesyłania energii elektrycznej oraz innych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów, zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] listopada 1962 r.

W dacie wydania ww. decyzji, właścicielem nieruchomości, w skład której wchodziła między innymi działka nr [...], był Skarb Państwa, co wynika z księgi wieczystej KW nr K. tom [...] wykaz [...] prowadzonej przez Państwowe Biuro Notarialne w C. . W ww. księdze wieczystej zawarty jest zapis z [...] stycznia 1947 r., że Skarb Państwa przejął przedmiotową nieruchomość "na podstawie zaświadczenia Wojewody z dnia [...] stycznia 1947 r. L.dz. 210 wydanego na zasadzie art. 2 lit. b dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr 3 z 1945 r. poz. 19 [...]";

Organ ustalił, że prawo własności nieruchomości skarżący nabyli na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1983r. W § 2 aktu notarialnego z [...] maja 1983 r., repertorium [...] Nr [...], zawarto zapis o treści: "Przedstawiciel Banku [...] w imieniu Skarbu Państwa oświadczył, że na zasadzie ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) i zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8.09.1982 w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. 23 poz. 205) powyższą nieruchomość opisaną w § 1 tego aktu, sprzedaje małżonkom F. , którzy tę nieruchomość kupują i wyjaśniają, że nabywają z majątku dorobkowego oraz, że umowy majątkowej małżeńskiej nie zawierali";

Z zapisu w dziale II księgi wieczystej KW nr [...] (stan na [...].02.2019) wynika, że aktualnie właścicielami gruntów rolnych (działka nr [...], nr ewidencyjny [...] K. ) są Pani M. F. i Pan T. F. (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska).

W dniu [...] maja 2019 r. Starosta [...] przeprowadził oględziny działki nr [...]. Organ ustalił, że na działce tej usytuowane są 2 słupy elektroenergetyczne średniego napięcia 110 kV (pierwszy przy ogrodzeniu na polu szparagowym, drugi wśród krzewów borówkowych). Organ I instancji ustalił, że słupy te umiejscowiono na ww. działce w 1960 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Starosta [...], działając na art. 128 i art. 129, ust. 5, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. dalej u.g.n.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz P. M. i T. F., z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, że w świetle art. 36 u.w.n., o odszkodowaniu za starty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 właściwy organ orzeka na żądanie właścicieli. Również na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie o odszkodowanie przysługuje osobom, które poniosły szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n. Sporna działka w dacie wydania decyzji zezwalającej na wykonanie przedmiotowej linii energetycznej nie stanowiła własności wnioskodawców. Prawo własności nieruchomości objętych postępowaniem skarżący nabyli na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego rep. [...] nr [...] z dnia [...] maja 1983 r. P. F. nie dotyczyło zatem arbitralne rozstrzygnięcie organów administracji - nabyli oni przedmiotową działkę na zasadzie swobody umów. Prawo do nieruchomości wnioskodawcy nie nabyli w drodze sukcesji uniwersalnej po osobach, które w dniu wydania decyzji byli ich właścicielami. Kupując nieruchomość o określonym stanie faktycznym, wnioskodawcy musieli liczyć się z ograniczeniami wynikającymi z usytuowania linii. Zatem odszkodowanie wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oparte na art. 124 u.g.n., zdaniem organu skarżącym nie przysługuje. W ocenie Starosty przepisy art. 130 ust. 1 i art. 132 ust. 6 i 7 u.g.n. nie mogły w tym przypadku znaleźć zastosowania.

Organ wskazał, iż wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony dopiero [...] lutego 2019 r. przez osoby niebędące właścicielami nieruchomości w dacie ograniczenia prawa własności. Roszczenia odszkodowawcze przysługują tym osobom, które zostały wywłaszczone, a ich zaspokojenie wyklucza dopuszczalność zgłoszenia roszczenia w przyszłości przez następców prawnych osób uprawnionych. Jeżeli jednak roszczenie, jak w przedmiotowej sprawie, nie zostało dotychczas zgłoszone, a nieruchomość została zbyta na rzecz kogoś innego, to następca prawny może zgłosić takie roszczenie jednakże tylko pod warunkiem, że jest sukcesorem uniwersalnym. Wnioskodawcy nabyli prawo własności nieruchomości pod tytułem szczególnym (umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego rep. [...] nr [...] z dnia [...] maja 1983 r.). W realiach przedmiotowej sprawy doszło więc do nabycia indywidualnie oznaczonego prawa, w którym nie zawiera się roszczenie przysługujące wywłaszczonemu. Sumując organ wskazał, że wnioskodawcy nie mogą skutecznie domagać się odszkodowania na podstawie art. 129 ust 5 pkt 3 u.g.n.

P. F., reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Starosty. W odwołaniu zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z jednoczesnym zobowiązaniem organu pierwszej instancji do ustalenia wymiaru należnego odszkodowania. W odwołaniu podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego: art. 128 ust. 1 i 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., art. 36 ust. 1 u.w.n., art. 65 § 1 i 2 "k.c." oraz przepisy proceduralne: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem skarżących organ w sposób nieuprawniony uznał, że wnioskodawcy, jako sukcesor syngularny przedmiotowej nieruchomości, każdorazowo wykluczony jest z kręgu podmiotów uprawnionych do odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji gdy roszczenie to nie zostało zaspokojone względem właściciela nieruchomości z daty wywłaszczenia. Skarżący podkreślili, że ich zdaniem jest możliwa cesja wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, co miało miejsce w drodze aktu notarialnego z [...] maja 1983 r. mocą którego przeniesiono wszelkie prawa związane z nieruchomością, w tym zdaniem skarżących prawo do odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec tego zdaniem pp. F. organ nie dokonał prawidłowej wykładni postanowień umowy przeniesienia własności nieruchomości, bowiem zamiarem stron było także przeniesienie wierzytelności o ustalenie odszkodowania.

Opisaną we wstępie decyzją Wojewoda nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Zdaniem Wojewody istotą prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania odwoławczego jest ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wnioskodawca posiada legitymację prawną do wniesienia roszczenia o odszkodowanie. Ograniczenie praw do przedmiotowej nieruchomości zostało dokonane w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady N. w C. z [...] lutego 1964 r. znak [...] wydaną w trybie przepisu art. 35 u.w.t. Ustawa ta w art. 36 ust. 1 przewidywała prawo do odszkodowania za straty związane z przeprowadzaniem przez teren nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych lub nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Odszkodowanie przysługiwało również za straty związane z koniecznością zapewnienia dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. W ocenie Wojewody Starosta [...] zasadnie odmówił wnioskodawcom ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, ponieważ ww. wnioskodawcy nie byli osobami wywłaszczonymi. Osoby te nabyły działkę nr [...] w drodze umowy kupna-sprzedaży. Stanowisko to znajduje oparcie w treści art.128 ust. 1 u.g.n., z którego wynika, że roszczenia odszkodowawcze przysługują wyłącznie osobom, które zostały wywłaszczone. Wojewoda wskazał, że z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika jednoznacznie, że niedopuszczalne jest domaganie się odszkodowania przez każdego z kolejnych nabywców nieruchomości. W świetle powyższego bezzasadne jest twierdzenie zawarte w odwołaniu, że decyzja Starosty narusza przepisy art. 128 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. oraz art. 36 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Zdaniem Wojewody nie został również naruszony wskazany w odwołaniu art. 65 § 1 i 2 k.c. Bezspornym jest bowiem, że celem zawarcia umowy był zakup przez skarżących działki nr [...].

W ocenie Wojewody bezzasadny jest zarzut, że organ I instancji wydal przedmiotową decyzję z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponadto Starosta [...] nie naruszył przepisów art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej, dotyczących dopuszczalności wywłaszczenia oraz wolności i praw ekonomicznych. Przepisy te adresowane są do osób wywłaszczonych, a wnioskodawcy nie posiadają - co wykazano powyżej - takiego statusu w przedmiotowej sprawie.

Końcowo Wojewoda zwrócił uwagę, że ustalenia z [...] maja 2019 r. z oględzin działki nr [...] utrwalono w aktach sprawy w formie niezgodnej z obowiązującym prawem. Z ww. czynności sporządzono jedynie notatkę służbową podczas, gdy zgodnie z przepisem art. 67 § 2 pkt 3 K.p.a. należało sporządzić protokół. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że opisane uchybienie nie ma wpływu na treść wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia i nie może stanowić podstawy do jego uchylenia lub zmiany.

W skardze do WSA skarżący reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika powielili zarzuty wskazane w odwołaniu, wnosząc o uchylenie decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozwiązania i zobowiązanie organu do ustalenia odszkodowania. W ocenie skarżących organy błędnie przyjęły, iż nie mają oni legitymacji do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Przepisy ustawy u.g.n. nie wprowadzają żadnych ograniczeń co do możliwości obrotu roszczeniami odszkodowawczymi z tytułu wywłaszczenia. Wobec tego jako następcy prawni mają prawo wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, a decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżącym, którzy nabyli nieruchomość od Skarbu Państwa, w drodze umowy sprzedaży z dnia [...] maja 1983 r. (sukcesja syngularna) przysługuje roszczenie o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele przesyłowe, które miało miejsce w latach 60 – tych ub. wieku ( decyzja z [...] lutego 1964r.)

Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis ten ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 120 i art. 124 – 126 u.g.n., a odszkodowanie, o jakim w nim mowa wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1 u.g.n. w sytuacji pozbawienia prawa, jak i z art. 128 ust. 4 u.g.n. w razie jego ograniczenia. Wskazuje się przy tym, że art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (powoływana w tekście jako u.w.n.) należy zaś kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia i do zagadnień odszkodowawczych powstałych na tle tego szczególnego sposobu wywłaszczenia stosować przepisy u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2018 r. sygn. I OSK 2899/16 oraz przywołane tam bogate orzecznictwo – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do tych wszystkich stanów faktycznych, w których nastąpiło odjęcie lub ograniczenie prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Posadowienie linii energetycznej na cudzej nieruchomości niewątpliwie jest ograniczeniem prawa własności.

Z akt sprawy wynika, że ograniczenie praw do nieruchomości nastąpiło w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady N. w C. z [...] lutego 1964r., zezwalającą Zakładowi Energetycznemu P. - T. na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji W. i- C. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Z ustaleń poczynionych przez organy wynika przy tym, że w dacie ograniczenia prawa własności skarżący nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Na dzień wydania ww. decyzji właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] był Skarb Państwa (por. księga wieczysta KW nr K. tom [...] wykaz [...], prowadzona przez Państwowe Biuro Notarialne w C. ).

Własność wskazanej we wniosku nieruchomości skarżący – pp. F. nabyli na podstawie umowy sprzedaży (akt notarialny rep. [...] nr [...]) z dnia [...] maja 1983 r. W umowie zawarto zapis, że na nabywców z dniem podpisania umowy przechodzą korzyści i ciężary (§ 4). Uprawnienia do żądania przedmiotowego odszkodowania skarżący wywodzą właśnie z tej czynności uważając, że na mocy dokonanej cesji wierzytelności mogą ubiegać się o odszkodowanie z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości.

Rozstrzygając powstały w sprawie spór Sąd przyznaje rację organom. Niezależenie od dwóch obecnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądów, co do tego czy nabywcy pod tytułem ogólnym (spadkobiercy) przysługuje prawo do żądania odszkodowania (por. wyrok NSA z 10 listopada 2017r., sygn. I OSK 793/17, pogląd odmienny wyrok z 28 maja 2019r., sygn. I OSK 993/19, wyrok z 29 maja 2019r I OSK 740/19) w orzecznictwie uznano bezspornie, że uprawnień takich nie posiadają nabywcy nieruchomości pod tytułem szczególnym.

Jedną z podstawowych zasad rządzących ustalaniem i wypłatą odszkodowania za wywłaszczenie jest zasada jednorazowej wypłaty odszkodowania. W odniesieniu do ingerencji określonej w art. 124 u.g.n. a wcześniej w art. 35 ustawy wywłaszczeniowej - oznacza to w szczególności, że roszczenie o odszkodowanie związane jest z faktem założenia (przeprowadzenia) na nieruchomości urządzeń przesyłowych i od razu obejmuje całość wynikłych stąd szkód, w tym związanych z ewentualnym zmniejszeniem się wartości nieruchomości, i przysługuje osobie będącej właścicielem nieruchomości w chwili uskutecznienia tej ingerencji. Za sam fakt i okres późniejszego (dalszego) utrzymywania urządzeń na nieruchomości nie przysługuje jej aktualnemu właścicielowi odrębne odszkodowanie (które przybierałoby w takim przypadku postać swoistego wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego). "Nowe" odszkodowanie może przysługiwać aktualnemu właścicielowi nieruchomości tylko za ewentualne szkody wynikłe w związku z incydentalnym udostępnianiem przezeń nieruchomości przedsiębiorcy przesyłowemu w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń - o czym stanowi art. 124 ust. 6 w zw. z ust. 4 u.g.n. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 maja 2017r., sygn. IV SA/Po 1041/16, oraz z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po 456/19). Nabywcy syngularni nie byli adresatami "szkody" czy "strat" związanych z posadowieniem słupów i linii energetycznej, nie doznali z tego tytułu szkody. Nabyli nieruchomość z ograniczeniami związanymi z tym i bez znaczenia dla oceny ich uprawnień w kwestii odszkodowania pozostaje kwestia zawartych w umowie sprzedaży z dnia [...] maja 1983 r. uregulowań co do przejścia ciężarów i korzyści na nowych nabywców. W ocenie Sądu obowiązujące przepisy prawa nie przewidują, aby przejście prawa do uzyskania odszkodowania wynikało z faktu nabycia prawa własności konkretnej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej.

Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawnia organ do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania, w związku z uprzednim wydaniem wobec nieruchomości decyzji wywołującej skutek ograniczenia praw rzeczowych do niej przysługujących. Skutek decyzji zezwalającej na realizację linii energetycznej, a tym samym ograniczającej prawo własności nieruchomości, przez którą owa linia miała przebiegać, nastąpił w czasie wydania tej decyzji, a tym samym należy go odnieść do podmiotu, któremu przysługiwało owe prawo w czasie wydania tej decyzji. Podmiotem tym był Skarb Państwa. Skarżący nabywając nieruchomość w 1983 r. nabyli ją już wraz z urządzeniami przesyłowymi. Skarżący jako późniejsi nabywcy przedmiotowej nieruchomości uzyskali prawo rzeczowe już ograniczone orzeczonym w 1964 r. wywłaszczeniem, a tym samym dokonane wcześniej wywłaszczenie nie wyrządza szkody w ich prawach majątkowych (por. wyrok NSA z 11 października 2018 r. sygn. I OSK 2899/16).

Reasumując zdaniem Sądu sukcesja syngularna nie może być źródłem przejścia roszczeń odszkodowawczych i stanowić podstawy do domagania się przez nabywcę nieruchomości ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości (ograniczenie prawa własności), które nastąpiło względem poprzedniego jej właściciela.

Wobec tego organy zasadnie uznały, że skarżący nie mieli legitymacji do wystąpienia z żądaniem o zapłatę odszkodowania. Zdaniem Sądu organy również zasadnie nie uwzględniły twierdzeń skarżących, że na mocy umowy sprzedaży z 1983 r. doszło do cesji wierzytelności. Jak już wcześniej wskazano istota roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (lub też ograniczenia prawa do nieruchomości) wyklucza możliwość jego nabycia w drodze cesji przez następnych właścicieli nieruchomości.

Wobec tego argumenty skargi Sąd uznał za niezasadne. Sąd nie podzielił odmiennej linii orzeczniczej (co do cywilnoprawnego charakteru roszczenia), na którą powołali się skarżący i za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego.

Końcowo Sąd wskazuje, że z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżących organy winny na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie, niemniej jednak uchybienie to (w sytuacji wydania decyzji odmownej) pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Jako, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.