Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2623/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].07.2011[...] nakazującej inwestorowi Panu J. G. usunięcie nieprawidłowości polegającej na zabudowie części ogólnodostępnego korytarza znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał J. G. usunięcie nieprawidłowości zabudowy części korytarza ogólnodostępnego znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W. poprzez zamontowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia powstałego w wyniku zabudowy w sposób wskazany w aneksie do opinii sporządzonej 22.06.2004 r. a dotyczącej dokonanej zabudowy części przedmiotowego korytarza w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 23 października 2003 r. J. G. zwrócił się do PINB o zalegalizowanie zabudowy części korytarza w budynku przy ul. Z. w W., podając, iż "orientacyjnie zabudowy dokonano w 1992 roku".

W związku z ww. pismem przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w dniu [...]listopada 2003 r. przeprowadził oględziny zabudowy korytarza utrwalone protokołem Nr [...] stwierdzającym istnienie zabudowy o wymiarach 300 cm x 188 cm polegającej na wykonaniu ścianki gr. 15 c. przy lokalu nr [...] oraz wykonaniu ścianki gr. 15 cm wraz z otworem drzwiowym o wymiarach 85/200 cm, a ponadto zawierającym zapis oświadczenia p. G. o powstaniu zabudowy w 1992 r.

Pismem z dnia 9.02.2004 r. organ powiatowy zawiadomił, że toczy się wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące samowolnej zabudowy części korytarza przyległego do lokalu [...]w budynku mieszkalnym przy ul. Z. w W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2004 r. nałożył na J. G. obowiązek dostarczenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanej zabudowy, uwzględniającej kwestię, czy w obecnym stanie nie powoduje ona niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z opinią rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych odnoszącej się do wykonanej zabudowy.

W dniu 19.07.2004 r. zobowiązany przedstawił dokumenty żądane powyższym postanowieniem.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...].07.2004 r. nakazał Panu J. G. rozbiórkę dwóch ścianek grubości 0.15 m (jedna z otworem drzwiowym 80/200) wybudowanych samowolnie na korytarzu ogólnodostępnym znajdującym się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ww. ulicy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].11.2004 r. uchylił decyzję organu powiatowego nr [...] z dnia [...].07.2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] ponownie rozpoznając sprawę decyzją nr [...] z dnia [...].03.2006 r. nakazał inwestorowi Panu J. G. usunięcie nieprawidłowości polegającej na zabudowie części ogólnodostępnego korytarza znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W.

W wyniku rozpoznania odwołania od ww. rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję organy powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] r. nakazał inwestorowi Panu J. G. usunięcie nieprawidłowości polegającej na zabudowie części ogólnodostępnego korytarza znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W.

J. G. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] września 2011r. podkreślił, iż postępowanie toczyło się w sprawie na skutek wniosku J. G. dotyczącego zalegalizowania dokonanej w warunkach samowoli zabudowy korytarza. Organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2004 r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia stosownej oceny technicznej wraz z opinią rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych.

Inwestor przedstawił - Opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia z dnia 08.07.2004 r. z której wynika, iż przedmiotowa zabudowa nie narusza przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Jednoznacznego ustalenia zatem wymagała osoba inwestora, czas wykonania inwestycji oraz ustalenie i poparcie stosownym materiałem dowodowym czy inwestor posiadał decyzję udzielającą pozwolenia na budowę.

Organ wskazał ponadto, iż w aktach sprawy znajduje się także Opinia z dnia 22.06.2004 r. dotycząca dokonanej zabudowy części korytarza, sporządzona również przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, stwierdzająca, że zabudowa korytarza z przeznaczeniem na pomieszczenie gospodarcze w budynku przy ul. Z. (piętro XI) w W. pod względem bezpieczeństwa konstrukcji została wykonana prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami prawa. Opinia ta została uzupełniona o aneks, z treści którego wynika, że skrzydło drzwiowe otwierające się na zewnątrz powoduje kolizję ze skrzydłem drzwiowym dźwigu towarowo-osobowego znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego pomieszczenia. Aneks do w/w opinii zawiera propozycję przełożenia skrzydła drzwiowego, tak aby otwierała się do wewnątrz pomieszczenia.

Tutejszy organ odwoławczy po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego stwierdza, iż przełożenie skrzydła drzwiowego przedmiotowego pomieszczenia doprowadzi wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem.

Przedmiotowa zabudowa z drzwiami otwierającymi się do wewnątrz pomieszczenia nie będzie naruszała przepisów obowiązującego prawa, w tym również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ podkreślił nadto, iż w sytuacji, w której przedmiotowe roboty budowlane zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej, zastosowanie będzie miał art. 50 i 51 zamiast art. 66, który dotyczy utrzymania obiektów budowlanych wyraził pogląd, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, zmierzającym do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych nie polegających na budowie nowego obiektu lub jego części, nie jest zobligowany do badania posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestie te mogą być przedmiotem odrębnego postępowania cywilnoprawnego.

Oran rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] września 2011 r. wydane na postawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił w całości decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał J. G. usunięcie nieprawidłowości zabudowy części korytarza ogólnodostępnego znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W. poprzez zamontowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia powstałego w wyniku zabudowy w sposób wskazany w aneksie do opinii sporządzonej 22.06.2004 r. a dotyczącej dokonanej zabudowy części przedmiotowego korytarza w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji. Końcowo wyjaśniając swoje stanowisko stwierdził, iż skoro "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, a wydana decyzja nie narusza przepisów procedury – organ odwoławczy zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postępowania i orzeczenia tego samego obowiązku dokładnie sprecyzowanego z powołaniem właściwej podstawy prawnej".

Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie interesu prawnego MSM [...]

2. naruszenie interesu faktycznego MSM [...]

3. naruszenie art. 51 i 52 oraz 71 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.

4. naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z 16.08.1999 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca, wniosła o uchylenie decyzji [...]WINB nr [...] i utrzymanie w mocy decyzji PINB nr [...] nakazującej rozbiórkę samowolnie dokonanej zabudowy korytarza.

Podniosła, iż w skarżonej decyzji znalazł się zapis, iż "jednoznacznego ustalenia zatem wymaga osoba inwestora, czas wykonania inwestycji oraz ustalenie i poparcie stosownym materiałem dowodowym czy inwestor posiadał decyzję udzielającą pozwolenia na budowę". Z dalszej części uzasadnienia nie wynika, aby ustalenia takie zostały poczynione przez wydającego decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Poza przesłanym do wiadomości Spółdzielni pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego adresowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, informującym , że w związku z wniesionym przez Pana J. G. odwołaniem PINB nie znajduje podstaw do zmiany swojego postanowienia w trybie art. 132 k.p.a., MSM [...] nie była wzywana do złożenia, jako strona posiadająca interes prawny, dodatkowych oświadczeń lub zajęcia stanowiska w sprawie. Przesłane z inicjatywy Spółdzielni stanowisko nie zostało uwzględnione w uzasadnieniu decyzji. Spółdzielnia nie była więc traktowana jako strona zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. w toczącym się postępowaniu, czym naruszony został jej interes prawny jako współwłaściciela budynku przy ul. Z.

Zdaniem skarżącej z uzasadnienia decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wynika, że organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie ewidentnej samowoli budowlanej dokonanej na terenie nie należącym do osoby jej dokonującej "nie jest zobligowany do badania posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Naruszony został w ten sposób interes zwykły (faktyczny) współwłaścicieli części wspólnej budynku, jakich stanowią: Spółdzielnia oraz 17 właścicieli lokali wyodrębnionych jako własność.

W jej ocenie organ odwoławczy zaniechał poszukiwania rozwiązań, które, w ustawie Prawo budowlane lub w innych przepisach powszechnie obowiązującego prawa, stanowiły by bezwzględne powiązanie osoby inwestora z własnością budynku lub gruntu na którym powstaje inwestycja.

Zdaniem skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w uzasadnieniu swojej decyzji nr [...] arbitralnie i niesłusznie uznał, że:

1. z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowego postępowania wynika w sposób jednoznaczny, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie zmierzające do doprowadzenia robót budowlanych związanych z zabudową korytarza do stanu zgodnego z prawem,

2. opinia z zakresu ochrony przeciwpożarowej sporządzona w dniu 08.07.2004, stanowiąca jedną z dwóch podstaw wydania decyzji, jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami p.poż.,

3. pełnej legalizacji, wymagającej zaświadczenia o dysponowaniu terenem na cele budowlane, wymagają jedynie roboty polegające na budowie nowego obiektu lub jego części, a nie polegające także na np. przebudowie istniejącego obiektu.

Skarżąca podkreśliła, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję nr [...] nakazującą Panu J. G. usunięcie nieprawidłowości polegającej na zabudowaniu części ogólnodostępnego korytarza wyraźnie zaznaczył, że korytarz ten stanowi drogę ewakuacyjną, wszelkie przeszkody i zabudowy stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa, w tym życia i zdrowia osób tam zamieszkałych, dlatego też dokonaną zabudowę należy rozebrać. Decyzja PINB wskazuje jednoznacznie na konieczność rozbiórki istniejącej zabudowy, a nie na jej adaptację do poprawnego stanu technicznego, ponieważ nawet po zmianie kierunku otwierania drzwi, zabudowa ta nadal będzie stwarzać zagrożenie.

Skarżąca podniosła, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę oparł się jedynie na dwóch dokumentach wykonanych w 2004 roku, z których jeden stanowi opinia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stwierdzająca, iż przedmiotowa zabudowa nie narusza przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Skarżąca poddała w wątpliwość aktualność wykonanej w 2004 roku opinii. Skarżąca podniosła także, że decyzja uchylająca decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu winna być wydana po starannym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności w tym także, jak ma się samowolnie wybudowany obiekt do aktualnych przepisów p.poż. W jej ocenie działania organu polegające na nie dokonaniu oceny przedłożonej opinii technicznej oznacza, że w istocie sprawę rozstrzygnął autor opinii, a nie powołany do tego organ administracji. Wymóg wszechstronnego rozpatrzenia wszelkich aspektów sprawy, tak aby stan faktyczny był zgodny z rzeczywistością a także uwzględniał interes społeczny i słuszny interes obywateli nakłada art. 7 k.p.a., którego wskazania w tym przypadku nic zostały dochowane.

Spółdzielnia zakwestionowała pogląd organu, zgodnie z którym w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, zmierzającym do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych robót budowlanych nie polegających na budowie nowego obiektu lub jego części, organ nadzoru budowlanego nie jest zobligowany do badania posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca podniosła, iż poza niewłaściwą interpretacją art. 51 ustawy Prawo budowlane rozpatrywana decyzja nr [...] narusza, jak niżej.

1. Art. 71 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zmieniony został sposób użytkowania części obiektu, tj. z korytarza ogólnodostępnego na pomieszczenie gospodarcze, bez uzyskania zgody przez właściwy organ tj. Delegaturę Biura Naczelnego Architekta Miasta Urzędu [...]w Dzielnicy [...] ul. R. O laką zgodę MSM [...] nie występowała, ponieważ jako współwłaściciel obiektu nie udzieliła zgody lokatorowi na przedmiotową zabudowę.

2. Zabudowa narusza w sposób istotny przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16.08.1999 w sprawie warunków technicznych użytkowania obiektu i znajdujących się w nim pomieszczeń zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania obiektu w odpowiednim stanie estetycznym, higieniczno-sanitarnym oraz możliwości spełniania założonych funkcji przez cały okres użytkowania budynku.

a) zabudowa stworzyła zagrożenie pożarowe mieszkańców poprzez przecięcie systemu komunikacyjnego na piętrze (zmiana funkcji korytarza na pomieszczenie gospodarcze)

b) część korytarza została pozbawiona dostępu światła dziennego i wystąpiła konieczność całodobowego doświetlenia (na koszt lokatorów)

c) brak dostępu do okna pozbawił korytarz możliwości wietrzenia

d) po wykonaniu zabudowy powstały ograniczone warunki bezpieczeństwa dla lokatorów, szczególnie dotyczy to lokatorki mieszkania nr [...], ponieważ wejście do jej mieszkania, po wykonaniu zabudowy, znalazło się w głębi nieoświetlonej części korytarza.

W ocenie skarżącej należy zwrócić uwagę na następujące fakty, które wpływają na ocenę sprawy.

1. W opinii skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję nr [...] z [...].07.2011 r. nakazującą inwestorowi usunięcie (rozbiórkę) nieprawidłowości polegającej na zabudowaniu części korytarza zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył cały materiał dowodowy — to, że nie uwzględnił wniosku i argumentów Pana J. G. a Spółdzielni, którą reprezentują Zarząd oraz 17 współwłaściciel, i nie może być dowodem, że PINB nie dochował art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. Poza uzasadnieniem merytorycznym PINB w swojej decyzji uwzględnił także interes społeczny wskazując na "zawłaszczenie" rzeczy wspólnej mieszkańców budynku Z. i związane z tym zagrożenia.

2. Zabudowa wykonana została nie przy lokalu nr [...] zajmowanym przez Pana J. G., lecz przy lokalu nr [...], powodując, że lokatorka lok. nr [...]pozbawiona została naturalnego oświetlenia korytarza przy wchodzeniu i wychodzeniu z lokalu oraz wydłużona została jej droga do windy.

3. Wykonana zabudowa pełni funkcję dodatkowego schowka użytkowanego przez Pana J. G., pomimo tego, że posiada on schowek przynależny do lokalu nr [...]w innym miejscu (umowa) oraz piwnicę. Wykonana zabudowa nie stanowi więc pomieszczenia niezbędnego do właściwego funkcjonowania lokalu nr [...]- jest "elementem" jego osobistego wzbogacenia się (na rynku nieruchomości zabudowane korytarze stanowią dodatkową wartość i podwyższają wartość mieszkań w transakcjach zbycia lokali)

4. Rozpatrywane zabudowanie fragmentu korytarza budzi sprzeciw najbliższych lokatorów oraz organu reprezentującego mieszkańców nieruchomości, jakim jest Rada Domu.

Skarżąca powołała się nadto na fakt, iż w toczącej się sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoich decyzjach z lat 2004, 2006 oraz 2011 wnosił o rozbiórkę samowolnie wzniesionej zabudowy korytarza, które to decyzje były każdorazowo uchylane decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., co w jej ocenie winno skutkować korzystnym dla niej rozstrzygnięciem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż w sprawie toczyło się postępowanie w kierunku doprowadzenia robót budowlanych związanych z zabudową korytarza – nie polegających na budowie nowego obiektu lub jego części - do stanu zgodnego z prawem. Decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia do WSA została wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. Bud. Przepis ten nie stanowi zaś podstawy do żądania od inwestora przedłożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. Bud. Oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie strony prezentowały dotychczasowe stanowiska. Nadto pełnomocnik uczestnika postępowania J. G., wnosząc o oddalenie skargi, złożył m.in. odpis umowy najmu zawartej w dniu 10 lutego 2000 r. na okoliczność, iż Skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową [...] łączy stosunek obligacyjny, Spółdzielnia ma pełną świadomość zabudowy i czerpie z tego tytułu korzyści majątkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Oceniając sprawę w świetle powyższych przepisów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest obarczona wadami istotnego naruszenia procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Przedmiot oceny Sądu stanowiła decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2011 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wydana na skutek uwzględnienia odwołania J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].07.2011 [...] nakazującej inwestorowi Panu J. G. usunięcie nieprawidłowości polegającej na zabudowie części ogólnodostępnego korytarza znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W. Na mocy kontrolowanej decyzji [...]WINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał J. G. usunięcie nieprawidłowości zabudowy części korytarza ogólnodostępnego znajdującego się na XI piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. Z. w W. poprzez zamontowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia powstałego w wyniku zabudowy w sposób wskazany w aneksie do opinii sporządzonej 22.06.2004 r. a dotyczącej dokonanej zabudowy części przedmiotowego korytarza w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji.

Decyzja organu odwoławczego miała charakter stricte reformatoryjny. Istotą decyzji I instancji był bowiem nakaz rozbiórki dokonanej zabudowy korytarza Nie jest zatem tak, jak stwierdził organ odwoławczy w końcowej części zaskarżonej decyzji, zmiana dotyczyła wyłącznie podstawy prawnej, o którym to poglądzie organu świadczy następujący akapit: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, a wydana decyzja nie narusza przepisów procedury – organ odwoławczy zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postępowania i orzeczenia tego samego obowiązku dokładnie sprecyzowanego z powołaniem właściwej podstawy prawnej".

Skutkiem decyzji odwoławczej jest – przeciwnie, aniżeli wynika to z treści decyzji I instancji - otwarcie możliwości zalegalizowania samowolnie poczynionej przez J. G. zabudowy korytarza należącego do budynku Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. Jak zostało wyżej wskazane, decyzją odwoławczą organ nakazał usunięcie nieprawidłowości poprzez wykonanie określonej przeróbki technicznej (zamontowanie drzwi w sposób wskazany w aneksie do opinii technicznej z dnia 22.06.2004 r.). Wprowadził także nową podstawę materialnoprawną decyzji – o ile w decyzji I instancji stanowił ją przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, to obecnie wskazaną podstawą jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Przede wszystkim jednak organ pominął całkowicie fakt, iż zgodnie z oświadczeniami J. G. zabudowa korytarza miałaby nastąpić w 1992 r. czyli w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak wynika z treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), do omawianej sytuacji mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowego obiektu. Należy zauważyć, iż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. Zbadanie przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego nie może opierać się wyłącznie na wnioskach zawartych w ocenie technicznej opracowanej na zlecenie strony, bez ustosunkowania się do tych wniosków i skonfrontowania ich z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a także bez wnikliwego rozważenia zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą. Kwestia zastosowania odpowiedniego reżimu prawnego winna jednak być poprzedzona adekwatnymi ustaleniami organu w przedmiocie jednoznacznego ustalenia czasu wykonania inwestycji, jak również osoby inwestora, oraz ustalenia i poparcia stosownym materiałem dowodowym czy inwestor posiadał decyzję udzielającą pozwolenia na budowę.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł także do przekonania o nie wyjaśnieniu całokształtu okoliczności sprawy oraz o niedostatecznie wnikliwej ocenie materiału dowodowego dotychczas zgromadzonego w sprawie, w tym twierdzeń skarżącej spółdzielni, odnoszących się do nieuwzględnienia przy jej wydawaniu przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16.08.1999 w sprawie warunków technicznych użytkowania obiektu i znajdujących się w nim pomieszczeń zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania obiektu w odpowiednim stanie estetycznym, higieniczno-sanitarnym oraz możliwości spełniania założonych funkcji przez cały okres użytkowania budynku. (Dz.U. Nr 74 poz. 836). W tym zakresie – w ocenie Sądu – nie było wystarczającym odwołanie się w treści decyzji do złożonej przez J. G. w toku postępowania opinii z dnia 22.06.2004 r. opatrzonej późniejszym aneksem. Opinia jest lakoniczna, nie odnosi się w ogóle do istotnych kwestii, które winny być przedmiotem analizy organu mianowicie – czy przedmiotowa zabudowa narusza przepisy Rozporządzenia MSW i A z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania warunków mieszkalnych, zarówno w zakresie użytkowania obiektu i znajdujących się w nim pomieszczeń zgodnie z przeznaczeniem, jak i ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, utrzymania obiektu w odpowiednim stanie estetycznym, higieniczno – sanitarnym o możliwości spełniania założonych funkcji budynku . Należy podkreślić, iż powyższe okoliczności zostały wskazane jako niezbędne do wyjaśnienia sprawy w ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. [...]WINB (rozstrzygnięcie kasatoryjne). Obecnie ten sam organ odstąpił od poglądów wyrażonych w powyższym rozstrzygnięciu, nie podając jednak przyczyn zmiany swojego stanowiska, co nastąpiło z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. jak również art. 8 kpa.

Wymaga dodania, iż organ w przytoczonej decyzji wyraził również pogląd – który w niniejszej sprawie Sąd podziela, iż treść złożonej przez stronę opinii technicznej budzi wątpliwości i również z tego powodu jest niewystarczająca dla oceny czy nie zachodzi przypadek niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia i funkcji użytkowych korytarza ogólnodostępnego.

Nadto w ocenie Sądu zasadnym będzie przeprowadzenie postępowania celem wyjaśnienia stanowiska osób trzecich, których uzasadnionego interesu dotyczy przedmiotowa zabudowa korytarza: właścicieli poszczególnych lokali budynku, a przede wszystkim skarżącej Spółdzielni. Podmioty te są współwłaścicielami części wspólnych budynku, a zatem zabudowa korytarza może wpływać bezpośrednio na zakres ich uprawnień.

W szczególności należy wyjaśnić, czy rzeczywiście postępowanie legalizacyjne toczy się przy konsekwentnym sprzeciwie spółdzielni – czy też równolegle wyrażała ona konkludentną zgodę na istnienie przedmiotowej zabudowy, pobierając z tego tytułu czynsz, na co wskazywałaby treść umowy najmu zawartą z J. G. w dniu 10 lutego 2000 r. Należy przy tym zauważyć, iż ww. umowa nie koreluje z aktami sprawy, w tym z oświadczeniami samego J. G., który w żadnym ze składanych pism nie powołuje się na fakt jej zawarcia ze Spółdzielnią – choć miałby niewątpliwy interes w ujawnieniu ww. stosunku cywilnoprawnego.

Organ winien ocenić wszelkie oświadczenia spółdzielni, a także J. G. , mając na uwadze treść ww. umowy, dokonując oceny jej wartości dowodowej.

Najdalej idącym zarzutem skarżącej jest nie respektowanie jej praw jako strony toczącego się postępowania. Należy stwierdzić, iż zarzut ten nie jest zasadny. Już z samych twierdzeń skarżącej zawartych w skardze wynika, iż MSM [...] uczestniczyła w postępowaniu, wykazując w tym zakresie inicjatywę. Fakt , iż Spółdzielni stanowisko nie zostało uwzględnione w uzasadnieniu decyzji nie oznacza, że jej prawa nie były zagwarantowane. Przeciwnie, była traktowana jako strona, przy czym decyzje obydwu instancji zostały jej doręczone. Nie bez znaczenia jest fakt, iż postępowanie toczyło się od 2003 r, kiedy to wpłynął wniosek J. G. o zalegalizowanie zabudowy korytarza, a zatem trwało aż 8 lat, a sprawa była Spółdzielni doskonale znana, co wynika z licznych znajdujących się w aktach pism. W tym kontekście również należy wskazać na złożony do akt dokument –umowę najmu z dnia 10 lutego 2000 r., której zapisy świadczą o fakcie pełnej wiedzy skarżącej o zabudowie i jej charakterze.

Kontrolowana decyzja była wynikiem ustalenia – na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy iż organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2004 r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia stosownej oceny technicznej wraz z opinią rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych.

J. G. przedstawił korzystne dla siebie dokumenty: Opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 08.07.2004 r. z której wynika, iż przedmiotowa zabudowa nie narusza przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz opinię z dnia 22.06.2004 r. dotyczącą dokonanej zabudowy części korytarza uzupełnioną o aneks, z treści którego wynika, że skrzydło drzwiowe otwierające się na zewnątrz powoduje kolizję ze skrzydłem drzwiowym dźwigu towarowo-osobowego znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego pomieszczenia. Aneks do w/w opinii zawiera propozycję przełożenia skrzydła drzwiowego, tak aby otwierała się do wewnątrz pomieszczenia.

Dokonując oceny ww. dokumentów organ przyjął, iż treść ich pozwala na wydanie decyzji tzw. naprawczej – zmierzającej do wyeliminowania nieprawidłowości z zakresu przepisów prawa budowlanego, a tym samym "zalegalizowania" samowolnie wzniesionego zabudowania korytarza.

Sąd uznał, iż organ dokonał takiej interpretacji dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, z naruszeniem procedury administracyjnej, w tym - prawa swobodnej oceny dowodów ( art., 7, 77 §. 1, 80 oraz 107 par. 3 k.p.a).

Z tego powodu Sąd uznał za przedwczesną ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego w kontrolowanej sprawie, ograniczając się w tej mierze wyłącznie do stwierdzenia, iż jeżeli potwierdzą się oświadczenia J. G. o powstaniu obiektu przed datą 1 stycznia 1995 r., to zastosowanie w sprawie mają przepisy poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane.

Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało w pkt I uchylić zaskarżoną decyzję - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt II, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt III na podstawie art. 200 p.p.s.a.