Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 463/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.48 ust.4 pkt 5 lit.a
journal: Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Brzezińska – Rawa, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 688 zł (sześćset osiemdziesiąt osiem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za miesiąc maj 2002r. w wysokości [...] zł oraz kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wymieniony okres w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku kontroli stwierdzono ujęcie w ewidencji zakupu prowadzonej dla potrzeb podatku od towarów i usług zakupu przyczepy niskopodwoziowej (o numerze nadwozia [...]) na podstawie faktury VAT Nr [...] z dnia [...] 2002r. Faktura wystawiona została przez K. D. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w A. W ocenie organu pierwszej instancji przedmiotowa faktura stwierdzała czynności niedokonane przez co w myśl par. 48 ust.4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie uprawniała nabywcy do odliczenia zawartego w niej podatku naliczonego VAT.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zarzuciła błędną ocenę stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i jednolitości stosowania prawa. Podkreślono, że przy ocenie skuteczności zawartej umowy sprzedaży organ podatkowy oparł się jedynie na zeznaniach świadka R. J. , który – z uwagi na konflikt z udziałowcami Spółki – miał interes w składaniu niekorzystnych dla strony oświadczeń. Podniesiono także , iż w dniu 03 stycznia 2005r. przyczepa została przez spółkę sprzedana , co w ocenie strony bez legalnego tytułu jej własności byłoby niemożliwe.

Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazał, iż odbiór faktury z dnia 09 maja 2002r. dokumentującej sprzedaż (nabycie) przyczepy niskopodwoziowej o numerze podwozia [...] został potwierdzony przez byłego prezesa zarządu Spółki R. J. Jednocześnie ze złożonych w charakterze świadka zeznań R. J. (protokół z dnia 29 września 2004r.) wynika , że od wiosny 2000r. do 01 lutego 2002r. rzeczywiście pełnił funkcję prezesa zarządu spółki L. (zarząd był wówczas jednoosobowy). Z dniem 01 lutego 2002r. świadek zaprzestał wykonywania jakichkolwiek funkcji zarządczych a co za tym idzie reprezentowania spółki oraz podpisywania umów i dokumentów ( w tym również kwestionowanej faktury). Pomimo widniejącej na fakturze imiennej pieczątki prezesa zarządu L. i podpisu R. J. kategorycznie zeznał, iż po dniu 01 lutego 2002r. niczego już nie podpisywał.

W ocenie organu odwoławczego istota sporu sprowadza się do analizy dokonanej przez Spółkę transakcji kupna – sprzedaży i zasadności odliczenia kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej tę sprzedaż w kontekście unormowań zawartych w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług w powiązaniu z par. 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r.

Przytaczając treść wskazanych przepisów Dyrektor Izby podkreślił, że uzależniają one możliwość uwzględnienia w rozliczeniach podatkowych kwot podatku naliczonego wynikającego wyłącznie z tych faktur, które potwierdzają rzeczywiste transakcje gospodarcze. W przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało że jedyną osobą umocowaną do reprezentowania Spółki był R. J., skoro zaś z jego oświadczenia wynikało, iż nie uczestniczył przy czynności zakupu przyczepy oraz sporządzenia dowodu jej zakupu to w rzeczywistości nie doszło do skutecznego zawarcia przedmiotowej umowy . Dalej organ drugiej instancji wywodził, iż faktura wystawiona przez "C. z dnia [...] 2002r. dokumentuje czynność której faktycznie nie dokonano związku z czym zgodnie z par. 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego przez nabywcę.

Odnośnie sformułowanych w odwołaniu uwag dotyczących wiarygodności zeznań złożonych przez R. J. i rzekomego działania świadka na niekorzyść Spółki Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że strona nie uprawdopodobniła podniesionych w tym zakresie zarzutów jak również nie podważyła w sposób skuteczny przeprowadzonych czynności dowodowych. Wskazano również, iż uwzględniając żądanie strony organ podatkowy pierwszej instancji w dniu 04 stycznia 2005r. przeprowadził wniosek dowodowy w zakresie przesłuchania w charakterze świadka K. L. na okoliczność sprzedaży przyczepy niskopodwoziowej. Przesłuchiwana korzystając z uprawnienia przysługującego na podstawie art. 196 par. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa odmówiła składania zeznań i odpowiedzi na pytania.

Końcowo odpowiadając na zarzut naruszenia zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz jednolitości stosowania prawa wskazano, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w oparciu o którą strona sformułowała powyższe argumenty – rozstrzygnięciem z dnia [...] 2005r. Nr [...] została uchylona (postępowanie umorzono) przez co rozważania o zawartych w niej ustaleniach stają się bezprzedmiotowe.

W skardze do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Podkreślono, iż ustalenia organów oparto w całości na zeznaniach świadka R. J., którego zeznanie w ocenie skarżącej nie jest wiarygodne. Analizując jego zeznania należy bowiem wziąć pod uwagę fakt, że jako osoba pełniąca funkcje prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność cywilną i prawno-karną ( w tym również odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe) za następstwa swojego działania przewidzianą przez przepisy kodeksu spółek handlowych. Mając to na względzie zasadnym w ocenie skarżącej jest twierdzenie , że R. J. miał interes w składaniu zeznań , w których przeczył rzeczywistemu sprawowaniu funkcji zarządczych w imieniu skarżącej. Wskazano także na konflikt między panem Jarskim a udziałowcami spółki L.

Skarżąca podtrzymała także swoje stanowisko , że ustalenia organów kwestionujące nabycie przyczepy naruszają zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz stoją w sprzeczności z zasadą jednolitości stosowania prawa. Wskazała, że decyzja z dnia [...] 2005r. uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. nie zmieniła ustaleń faktycznych dotyczących dokonania przez skarżącą zakupu przyczepy niskopodwoziowej. Również w niej stwierdza się , że "przedsiębiorstwo "L." sp. z o.o. z/s T., ul. [...] w dniu 09 maja 2002r. nabyło od Pani K. L. przyczepę niskopodwoziową – nr nadwozia [...] (rok produkcji [...]). Niniejsza transakcja została udokumentowana fakturą VAT z dnia [...] 2002r. nr [...]."

Ponownie podniesiono, że w dniu 03 stycznia 2005r. skarżąca dokonała sprzedaży przyczepy, co zostało udokumentowane fakturą VAT [...]. Gdyby skarżąca nie posiadała legalnego tytułu własności , powyższa umowa nie mogłaby dojść do skutku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna .

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w związku z tym nie może pozostać w obrocie prawnym.

Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania.

Należałoby także wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać , że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego.

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązków ciążących na nich z mocy powołanego wyżej przepisu.

Podstawę prawną dokonanego rozstrzygnięcia stanowił § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2002r. zgodnie z którym w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności , które nie zostały dokonane , faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Ustalenia niniejszej sprawy oparto wyłącznie na zeznaniach świadka - byłego prezesa zarządu R. J. nie dokonując jednak ich weryfikacji i oceny w świetle pozostałych dowodów. Z zeznania spisanego do protokołu w dniu 11stycznia 2005r. (k-236 akt administracyjnych) wynikało, iż R. J. nie odbierał faktury z dnia [...] 2002r. albowiem w tym okresie nie pełnił już faktycznie czynności prezesa zarządu spółki. Nie mniej skarżąca w trakcie postępowania podatkowego wskazywała na dowody potwierdzające fakt nabycia przyczepy niskopodwoziowej o numerze podwozia [...] ( rok produkcji [...]) tj. dowód rejestracyjny, ewidencję środków trwałych (k-157 akt administracyjnych), sprzedaż przyczepy przez skarżącą udokumentowana fakturą VAT (k-278 akt administracyjnych). Organy obu instancji nie przeanalizowały wskazanych dowodów a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniono dlaczego odmówiono im wiarygodności. Organy nie podjęły również działań w celu dokonania innych ustaleń pozwalających ustalić czy doszło do nabycia na podstawie danej faktury przyczepy choćby przez sprawdzenie czy dokonano zapłaty, bądź czy zbywca faktycznie był właścicielem przyczepy.

Słusznie skarżąca podnosiła, iż okoliczność uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] 2004r. w sprawie odpowiedzialności podatkowej "L." sp. o.o. jako nabywcy środka trwałego, za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez zbywcę Panią K. L., nie czynią zarzutu naruszenia zasady zaufania obywateli do organów podatkowych bezzasadnym. Decyzja z dnia [...] 2005r. w uzasadnieniu potwierdza fakt nabycia przyczepy niskopodwoziowej nr podwozia [...] (rok produkcji [...]) przez skarżącą a uchylenie decyzji (z dnia [...] 2004r.) i umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na nie udowodnienie okoliczności ujęcia przyczepy w ewidencji środków trwałych zbywcy (K. L.). Nie jest dopuszczalne aby w praworządnym państwie postępowania dotyczące tej samej transakcji gospodarczej zakończono decyzjami , które w swej treści przeczą sobie nawzajem. Narusza to bowiem niewątpliwie zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych .

Sąd w przedmiotowej sprawie nie przesadza czy skarżąca nabyła przyczepę niskopodwoziową na podstawie faktury z dnia [...] 2002r. Stwierdza jedynie , że zebrany i przedłożony materiał dowodowy nie dawał organom podatkowym podstawy do oparcia rozstrzygnięcia na § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. i w konsekwencji pozbawienia skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy wobec czego podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); na podstawie art. 152 ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Mając na uwadze art. 200 w zw. z art. 205 § 2cyt. ustawy orzeczono o kosztach postępowania.