Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 1196/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. U. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 169/21 w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu gminy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 169/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pkt 1. oddalił skargę A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu gminy i w pkt 2. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

A. U. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą A A. U., która doznaje daleko idących ograniczeń w zakresie swego funkcjonowania, a tym samym możliwości zarobkowych skarżącej. Jest to spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, tj. wprowadzeniem w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19, a także ogłoszenia przez Światową Organizację Zdrowia stanu globalnej pandemii. Powyższe okoliczności wpłynęły na kondycję finansową przedsiębiorstwa skarżącej, a tym samym również na jej osobistą sytuację majątkową. W związku z globalną pandemią i całokształtem ograniczeń jej towarzyszących, obroty przedsiębiorstwa skarżącej zmniejszyły się o 40% w stosunku do roku poprzedniego. Jeśli Sąd nie przychyli się do niniejszego wniosku, skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty 175 770,37 zł, co bez wątpienia wyrządzi jej znaczną szkodę majątkową, o ile nie doprowadzi wręcz do całkowitego załamania finansowego prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa. Panująca sytuacja pandemiczna w sposób niezwykle dotkliwy utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia szerokorozumianych szkoleń coachingowych (ograniczenia zgromadzeń, brak możliwości bezpośredniej komunikacji), zaś konieczność zwrotu dotacji tylko ten stan pogłębi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "ppsa") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo).

Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności (w niniejszej sprawie 175 770,37 zł).

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącej (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Trudno bowiem uznać, że ogólne twierdzenia skarżącej, że "(...) wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego wpłynął na kondycję finansową przedsiębiorstwa skarżącej, a tym samym również na jej osobistą sytuację majątkową" oraz, że "gdy skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty 175 770,37 zł, co bez wątpienia wyrządzi jej znaczną szkodę majątkową, o ile nie doprowadzi wręcz do całkowitego załamania finansowego prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa" stanowią uprawdopodobnienie wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niewątpliwie obecna sytuacja w kraju związana z panującą epidemią w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19, wpływa negatywnie na sytuację ekonomiczną wielu przedsiębiorstw niemniej jednak, bez stosownej dokumentacji trudno ocenić jej wpływ na sytuację skarżącej.

Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku. Brak jest podstaw by stwierdzić, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskowanie takie uznać należy, za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości pełnej sytuacji finansowej skarżącej, tym bardziej, że skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 2000 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy podsumowania księgi przychodów i rozchodów za rok 2019 i 2020 (k. 11-12 akt sądowych) wynika jedynie, że w 2019 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 394 695,96 zł, natomiast w 2020 r. dochód w wysokości 282 071,14 zł. Na tej tylko podstawie nie jest możliwe ustalenie, czy skarżąca ma problemy z terminowym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nie dołączono bowiem żadnych dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości posiadanych środków pieniężnych (np. wyciągów z rachunków bankowych).

Ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Podsumowując, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, wobec braku szczegółowej dokumentacji.

Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.