Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 686/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 104 par. 1 art. 127 par. 1-3, art. 129 par. 1, art. 132, art. 133, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wójt Gminy S. nakazał T. K., właścicielowi działki o nr ew. [...] w S. przy ul. [...], przywrócenie stanu poprzedniego z uwagi na kierowanie odpływu wody opadowej za pomocą węży ogrodowych, ze szkodą dla sąsiednich działek.

Decyzja ta została sprostowana postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., którym sprostowano oczywistą omyłkę pisarską poprzez dodanie do "Pouczenia" ww. decyzji zdania dotyczącego prawa wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.

Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Wójt Gminy S. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w rozstrzygnięciu decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. w ten sposób, że zakazał zmiany stanu wód na gruncie (dz. ew. nr [...] obręb S.), a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej za pomocą węży ogrodowych, ze szkodą dla sąsiednich działek.

W dniu [...] maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zawiadomiło strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójt Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej Kolegium) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium rozważyło wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności organ dokonał analizy przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium wskazało na ukształtowane w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" zgodnie, z którym rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej interpretacji przepisu, przy czym błąd ten jest oczywisty.

Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż decyzja Wójt Gminy S. została wydana z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie ustalono bowiem, jaki był stan poprzedni wód na gruncie T. K. W konsekwencji nie wykazano, że strona postępowania – T. K. dokonał zmiany istniejącego stanu wód. Tym samym, nie można było przedmiotową decyzją nakazać przywrócenia stanu poprzedniego wód na działce o nr ew. [...]. Tym bardziej, nie można było zakazać zmiany stanu wód na gruncie (dz. ew. nr [...] obręb S.) a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej za pomocą węży ogrodowych, ze szkodą dla sąsiednich działek (sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r.). Powyższe rozstrzygnięcie, nakładające na stronę określony obowiązek postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi przepisie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który stanowi o nakazie czyli działaniu strony, a nie zakazie - zaniechaniu określonych działań. W ocenie tutejszego Kolegium, naruszenie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne stanowi o materialnoprawnej wadliwości decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli R. i E. G. Zdaniem wnioskodawców stan faktyczny sprawy, sprowadzający się do spowodowania przez T. K. zmian stanu wody na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie jest bezsporny. Okoliczności owe są udokumentowane m.in. dokumentem urzędowym w postaci notatki z dnia [...] listopada 2010 r. sporządzonej przez pracowników Urzędu Gminy S. oraz Straż Gminną w S.

Wystąpiły zatem wszelkie przesłanki do zastosowania przez Wójta Gminy S. art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej.

Jakkolwiek postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2010 r. jest wadliwe, bowiem rzeczywiście, po pierwsze ingeruje w merytoryczną treść decyzji, a pod drugie stoi w sprzeczności z treścią art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Niemniej sama decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. w swej pierwotnej treści nie jest obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.

Decyzja została wydana zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, który to przepis przewiduje możliwość "nakazania przywrócenia stanu poprzedniego", a nie "zakazania zmiany stanu wód".

Zdaniem R. i E. G. decyzja z dnia [...] listopada 2010 r., w pełni odpowiada przepisom prawa, albowiem jej treść była i jest zgodna z normami obowiązującymi w dniu jej wydania. Dodatkowo zgodnie z ustalonym stanem faktycznym T. K., samowolnie zmienił stan wód na gruncie, które to zmiany miały szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Nawet gdyby przyjąć, iż miały miejsce pewne braki w postępowaniu dowodowym lub drobne uchybienia formalne to nie mogą one skutkować zastosowaniem wobec decyzji instytucji stwierdzenia nieważności decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] uchyliło swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ wskazał, iż pierwotnie decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], wydana na skutek wniosku E. i R. G. - właścicieli sąsiedniej nieruchomości, nakazywała T. K., właścicielowi działki o nr ew. [...] w S. przywrócenie stanu poprzedniego.

Decyzja ta była dwukrotnie zmieniana przez Wójta Gminy S.: postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. - poprzez dodanie pouczenia o możliwości zaskarżenia, oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej poprzez zmianę rozstrzygnięcia. W wyniku sprostowania rozstrzygnięcie otrzymało brzmienie: "zakazuję zmiany stanu wód na gruncie (dz. ew. nr [...] obręb S.) a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej za pomocą węży ogrodowych, że szkodą dla sąsiednich działek".

Dalej Kolegium wskazało, iż postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r. badane było przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności ww. postanowienia jako rażąco naruszającego prawo.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r. spowodowało, że decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] funkcjonuje w swoim pierwotnym brzmieniu: "nakazuję Panu T. K., właścicielowi działki o nr ew. [...] w S. przy ul. [...] przywrócenie stanu poprzedniego".

Tymczasem treść osnowy zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011 r. wskazuje na to, że skład orzekający, mimo stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r., nadal badał w trybie stwierdzenia nieważności decyzję o zakazie T. K. zmiany stanu wód na gruncie.

W ocenie składu Kolegium orzekającego po ponownym rozpoznaniu sprawy, przedmiotem postępowania Kolegium, prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności, powinna być decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] nakazująca T. K., właścicielowi działki o nr ew. [...] w S. przywrócenie stanu poprzedniego.

Według organu omówiona wyżej wada, mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie może być naprawiona w postępowaniu II instancyjnym, w związku z tym sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez inny skład Kolegium, wyznaczony przez Prezesa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] oraz utrzymanie w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...].

Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem art. 127 § 3 i art. 28 k.p.a. bowiem została wydana po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez osoby nie będące stroną w postępowaniu.

Działka należąca do E. i R. G. nie sąsiaduje z działką T. K., a E. i R. G. nie wykazali związku przyczynowego szkód powstałych w ich domu z działaniami osób trzecich a w szczególności skarżącego. Nie mogą zatem na podstawie art. 28 k.p.a. być uznani za strony w tym postępowaniu.

Skarżący podniósł, iż decyzja Wójta Gminy S. mimo treści art. 29 ust 3 ustawy Prawo wodne jedynie ogólnikowo zobowiązała skarżącego do przywrócenia stanu poprzedniego, skutkiem czego decyzja od początku, mimo nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, była trwale niewykonalna, bo w sytuacji braku zmian na gruncie, na co wskazano w decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011 r., nie można było wykonać żadnych czynności ani w momencie wydania decyzji przez Wójta, ani w czasie późniejszym. Wójt Gminy S. wiedział, że decyzja wydana przez niego bezpodstawnie, jest niewykonalna. Z tego powodu sam również wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji i odstąpił od egzekucji przywrócenia stanu poprzedniego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 9 grudnia 2012 r. E. i R. G. wnieśli o oddalenie skargi. Ponieśli, iż posiadają interes prawny w postępowaniu administracyjnym, gdyż są właścicielami nieruchomości na której nastąpiła szkoda w skutek działalności T. K. Ponadto są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, której właściciel swoim działaniem spowodował szkodę, mimo, iż ich działka nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącego.

Dalej uczestnicy postępowania przedstawili okoliczności związane z zakłóceniem stosunków wodnych wywołanych działalnością skarżącego, które m.in. wywołały szkodę na należącej do nich działce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z powodów w niej podniesionych.

Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, iż na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest ocena prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. mocą którego uchylono decyzję Kolegium z dna [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy S. nakazującej T. K., właścicielowi działki o nr ew. [...] położonej w S. przy ul. [...] przywrócenie stanu poprzedniego.

Zaskarżona decyzja został wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Zgodnie z tym przepisem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem zaskarżenia przysługującym stronie od decyzji wydanej w I instancji przez ministra bądź samorządowe kolegium odwoławcze. Wniosek o ponowne rozpatrzenie tym różni się od odwołania (art. 127 § 1 i 2 k.p.a.), że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej – tzn. środek ten rozpoznaje ten sam organ, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji. W konsekwencji do wniosku nie będą miały zastosowania przepisy art. 129 § 1 k.p.a. (ustanawiający pośredni tryb wnoszenia odwołania), art. 132 i art. 133 k.p.a. (regulujące kompetencje organu I instancji w toku postępowania odwoławczego), art. 136 k.p.a. in fine (przewidujący możliwość uzupełnienia materiału dowodowego za pośrednictwem organu I instancji) oraz art. 138 § 2 k.p.a. (umożliwiający uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) Kodeksu postępowania administracyjnego (por. B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, Komentarz do art. 127 str. 490).

Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a. Zaskarżona decyzja ma bowiem charakter kasacyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazało sprawę sobie do ponownego rozpoznania. W tym miejscu Sąd pragnie wskazać, iż podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 950/05, zgodnie z którym ten sam organ, który rozpoznał już sprawę ma możliwość na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dokonać samokontroli wydanego rozstrzygnięcia. Organ taki nie może przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), bowiem przekazać można sprawę tylko innemu organowi. Nie można przekazać sobie sprawy, którą się ten organ zajmuje i którą ma obowiązek rozstrzygnąć decyzją (art. 104 § 1 k.p.a.) Skoro nie budzi wątpliwości, że nie można przekazać do ponownego rozpoznania sprawy, ponieważ już się ten organ tą sprawą zajmuje, a miał jedynie ocenić w drodze samokontroli, czy wydał trafne rozstrzygnięcie, to nie powinno budzić wątpliwości, że przekazanie sprawy sobie stanowi rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten takiej sytuacji w ogóle nie przewiduje (orzeczenie dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten podzielany jest również w doktrynie. Istota decyzji kasacyjnej wyraża się bowiem w "przekazaniu" sprawy do ponownego rozpatrzenia, a to może mieć miejsce jedynie w instancyjnym układzie dwóch różnych organów. Organ rozpatrujący wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., nie może być traktowany jako organ zarazem I i II instancji, ponieważ pojęcie toku instancji jest nieaktualne w postępowaniu prowadzonym przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Zatem należy odrzucić możliwość przyjęcia swoistej "fikcji przekazania sprawy" w ramach tego samego organu. Zasada dwuinstancyjności nie ucierpi bowiem w sytuacji, gdy organ rozpatrujący wniosek w trybie art. 127 § 3 uzupełni materiał dowodowy o dowody pominięte podczas rozpatrywania sprawy po raz pierwszy, ponieważ i tak zasada ta podlega ograniczeniom wynikającym z samej istoty instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. Robert Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. 3, C.H. BECK 2011, komentarz do art. 127 ).

Ze wskazanych wyżej przyczyn stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 k.p.a. i z tej przyczyny podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Brak jest powiem podstaw prawnych do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sobie przez Kolegium sprawy do ponownego rozpoznania.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać trzeba, iż w ocenie Sądu naruszenie to nie miało jednak charaktery rażącego. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie wyklucza bowiem wprost jego zastosowania w przypadku rozpoznawania środka zaskarżenia jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustalenie, iż jego zastosowanie jest wyłączone wymaga dokonania wykładni systemowej przepisów postępowania administracyjnego, natomiast o rażącym naruszeniu prawa może być mowa przypadku oczywistej sprzeczności rozstrzygnięcia sprawy z treścią przepisu.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż niewłaściwie zastosowany w zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Przesłanką zastosowania tegoż przepisu jest zatem ustalenie przez organ odwoławczy, iż zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania. Pomimo takowego wymogu w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie wskazano jakiegokolwiek konkretnego przepisu k.p.a., do którego naruszenia miałoby dojść przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Również z tego powodu decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. uznać trzeba za wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

W decyzji tej Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało także wyczerpującej oceny jaki wpływ na ocenę zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. mogło mieć wydanie w tym samym dniu postanowienia stwierdzającego nieważność postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w rozstrzygnięciu decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzające nieważność postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r. nie miało zatem w momencie wydawania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. charakteru ostatecznego.

Niezależnie od powyższego uchybienia Sąd zauważył, iż prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga prawidłowego ustalenia stron postępowania.

Jak wynika z akt sprawy decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. została skierowana wyłącznie do skarżącego T. K. Tymczasem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz zaskarżona decyzja zostały skierowane zarówno do skarżącego oraz Wójta Gminy S., jak i E. i R. G., a więc właścicieli nieruchomości, która nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością skarżącego. Sąd wskazuje, że postępowanie o którym mowa w art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. 2012 poz. 145 ze zm) jest postępowaniem prowadzonym z urzędu, przy czym stronami tego postępowania są: właściciel o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy oraz władający gruntami o których mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy Prawo wodne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/GI 147/11, - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rodzi to po stronie organu prowadzącego postępowanie, w tym postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, obowiązek wskazania właściciela gruntu i władających gruntami określonymi w powyższym przepisie, z powiązaniem właściciela i władających z określonymi gruntami. Jak wynika z akt sprawy w rozpoznawanej sprawie nie zostało to uczynione w sposób wyraźny. W szczególności nie wyjaśniono, dlaczego za stronę postępowania uznano właściciela nieruchomości, która nie sąsiaduje z nieruchomością skarżącego, a pominięto właścicieli działki nr [...], a więc właścicieli nieruchomości, która ma być również zalewana skutek działań skarżącego. Równocześnie brak rozważania powyższej okoliczności uniemożliwia Sądowi zajęcie jednoznacznego stanowiska, co do podnoszonego przez skarżącego zarzutu braku przymiotu strony przez E. i R. G.

Taki sposób procesowania uznać należy za naruszający szereg przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż poczynienie powyższych ustaleń przez Sąd na obecnym etapie sprawy byłoby przedwczesne i prowadziłoby do zastąpienia organu administracji przez Sąd w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Rolą sądów administracyjnych jest zaś wyłącznie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 259/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zaś prawidłowe przeprowadzenie postępowania oraz wyczerpujące i odnoszące się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy uzasadnienie decyzji.

Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno uwzględnić powyższe poglądy prawne Sądu.

Niezależnie od powyższego Sąd pragnie zasygnalizować konieczność dokonania przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. pogłębionej oceny, czy rzekome wydanie decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. bez poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych odnośnie zaistnienia przesłanek zastosowania stanowiącego materialnoprawną podstawę tej decyzji art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne może być oceniane w kategoriach naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też w kategoriach naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. winno także rozważyć czy w realiach konkretnej sprawy sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji w formie nakazu bądź zakazu miało istotne znaczenia, czy też stanowiło jedynie wyraz zredagowania sentencji orzeczenia, które to orzeczenia bez faktycznej zmiany jego merytorycznej treści mogłoby zostać sformułowane również w odwrotnej formie.

Inaczej rzecz ujmując organ administracji winien rozważyć czy w świetle art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne stanowiącego, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, zachodzi istotna różnica pomiędzy sposobem wysłowienia rozstrzygnięcia nakazującym przywrócenie stanu poprzedniego na przykład poprzez demontaż jakiś urządzeń, a sposobem wysłowienia zakazującym dokonywania zmian stanu wód na gruncie poprzez korzystanie z tychże urządzeń.

Sformułowanie nakazujące komuś określone zachowanie może bowiem przybierać zarówno formę nakazu jak i zakazu, przy czym sposób sformułowania nie stanowi co do zasady zasadniczej różnicy logicznej.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.