Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1489/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 1489/ 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., Nr: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego J..R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. S. w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...].03.2002 r. znak: [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. S. w K. wykonać prace w celu naprawy i doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego stropu w lokalu mieszkalnym Nr 7 w budynku przy ul S. w K. zalecone przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. E.K., z jednoczesnym określeniem, że roboty mają obejmować: skucie odspojonych tynków na sufitach mieszkania Nr 7, uszczelnienie rysy pomiędzy belką stropową a pustakami na suficie w mieszkaniu nr 7 zgodnie z propozycją zawartą w ocenie technicznej rzeczoznawcy, uzupełnienie odspojonych tynków zgodnie z propozycją zawartą w ocenie technicznej, z jednoczesnym nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności -utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja organu I instancji została podjęta w oparciu o przepisy art. 66 pkt. l, art. 80 ust. 2 pkt. l, art. 81 ust. 1 pkt. 2, art. 83 ustawy prawo budowlane , oraz art. . 108 § li art. 104 kpa. Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Na skutek interwencji J.R. organ I instancji przeprowadził w dniu 31.05.2001r. kontrolę, a w dniu 18.06.2001 r. oględziny w budynku wielorodzinnym przy ul. S. w K. stwierdzając, że w mieszkaniu Nr 7 stanowiącym własność J.R. występują na suficie pęknięcia tynku i odpadanie tynku, co jest skutkiem ugięcia stropu w środku jego rozpiętości.

W mieszkaniu nr 10 stanowiącym własność U.W. i znajdującym się nad mieszkaniem nr 7 stwierdzono, iż wykonany tam został remont polegający na wymianie parkietu w pokojach na płytki ceramiczne oraz wymianie starych płytek ceramicznych na nowe w kuchni, łazience i przedpokoju.

Ponadto stwierdzono wykonanie w mieszkaniu nr 10 ścianki działowej z drewna i płyt gipsowo kartonowych. Roboty wykonane w mieszkaniu nr 10 miały na celu przystosowanie tego lokalu do funkcji prywatnego gabinetu neurologicznego dla dzieci.

Podczas oględzin U.W. oświadczyła, że zobowiązuje się do skucia odpadających tynków w mieszkaniu nr 7 do dnia 22.06.2001r., ale następnie dostarczyła do organu I instancji ocenę techniczną istniejącego stropu typu DMS nad mieszkaniem J.R. opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. E.K.

W powyższej ocenie technicznej zapisano, że w stropach typu DMS w czasie użytkowania występują zarysowania wzdłuż belek i między pustakami i jest to zjawisko powszechne dla stropów tego typu.

Jednocześnie rzeczoznawca przytoczył w opinii uzyskaną od właściciela mieszkania nr 7 informację, że spękania i odpadanie tynku ze stropu wystąpiły już gdy mieszkanie nr 10 użytkowane było jako szwalnia, jednak występowały także nadal podczas remontu mieszkania nr 10.

Rzeczoznawca ustalił, że belka stropowa nie jest pęknięta, jest natomiast lekko obniżona w stosunku da pustaków pola przylegającego, czyli ugięta, a wzdłuż tej belki wystąpiła największa rysa. Rzeczoznawca stwierdził, że strop nad mieszkaniem Nr 7 nie zagraża zawaleniem, a zarysowania i ubytki tynku są zjawiskiem powszechnym dla stropów tego typu i należy je naprawić w specjalny sposób przy użyciu kitu akrylowego oraz kleju lateksowego z cementem oraz szczegółowo opisał sposób naprawy uszkodzeń.

Jednocześnie rzeczoznawca stwierdził, że tynk na suficie mieszkania nr 7 wykonany jest niestarannie jako dwuwarstwowy natomiast powinien być wykonany jako trójwarstwowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał decyzję z dnia [...].08.2001r. znak:[...], którą obciążył U.W., właścicielkę mieszkania nr 10 obowiązkiem dokonania naprawy stropu w mieszkaniu nr 7.

Organ II instancji rozpatrując odwołanie U.W. od powyższej decyzji wydał decyzję z dnia [...].10.2001r. znak [...], uchylającą decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność dokładnego ustalenia na kim spoczywa obowiązek dokonania naprawy złego stanu technicznego stropu w mieszkaniu nr 7. W toku dalszego postępowania organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny potwierdzające poprzednie ustalenia dot. stanu stropu w lokalu nr 7.

W następstwie, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...].03.2002r. Znak: [...], która nakazała Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. S. w K. naprawę stropu w mieszkaniu Nr 7, i która jest przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego. W odwołaniu od decyzji Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. S. w K. zarzuciła, że nie jest właścicielem mieszkania nr 7, w którym wystąpiły przedstawione w decyzji usterki, nie jest także właścicielem mieszkania nr 10 i nie ponosi odpowiedzialności za zakres prac remontowych przeprowadzonych tym mieszkaniu, które to prace według wszelkiego prawdopodobieństwa były przyczyną powstania szkód w mieszkaniu nr 7. W odwołaniu zarzucono nadto, że szkody, które według zaskarżonej decyzji miałyby być skutkiem wadliwego wykonania tynków stropowych, wystąpiły tylko w mieszkaniach położonych bezpośrednio pod remontowanym lokalem nr 10 w okresie prowadzenia tam prac remontowych, a jeżeli przyczyną odpadania tynku ze stropu mieszkania nr 7 jest wyłącznie wadliwe wykonanie tynku, to nonsensem jest domaganie się od wspólnoty poniesienia kosztów naprawy, gdyż wspólnota nie była stroną w transakcji kupna sprzedaży albo też gwarantem stanu technicznego lokalu.

W odwołaniu zawarto żądanie doprowadzenia do usunięcia szkód w mieszkaniu nr 7 na koszt właściciela mieszkania nr 10 jako prowadzącego prace budowlane wywołujące szkody, albo na koszt Gminy K. jako sprzedającej mieszkanie z wadą budowlaną.

Organ II instancji utrzymał powyższą decyzję w mocy, w uzasadnieniu swojego stanowiska powołując się na treść przepisu art. 66 prawa budowlanego, który stanowi m. in. iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowym przypadku strop typu DMS, ulega takim odkształceniom w czasie przenoszenia obciążeń, że powoduje odpadanie tynku z tego stropu w miejscach największych odkształceń, a tynk odpadający z sufitu mieszkania nr 7 stanowi zagrożenie i uniemożliwia prawidłowe użytkowanie tego lokalu; W uzasadnieniu powołano się dalej na opinię wykonaną przez rzeczoznawcę, stwierdzając, że podał on właściwy technicznie i uzasadniony finansowo sposób doprowadzenia stropu do stanu zapewniającego możliwość bezpiecznego dla wszystkich użytkowania tego elementu.

Organ II instancji uznał ponadto, że zgodnie z zapisami Ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994r. /Dz. U. z 2000r. Nr 80 poz. 9037, każdemu członkowi wspólnoty mieszkaniowej - właścicielowi odrębnego lokalu mieszkalnego przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu.

Nieruchomość wspólną stanowią między innymi części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku jednego właściciela lokalu: ściany oddzielające dwa mieszkania, stropy, przewody wentylacyjne, kominowe, dach, fundamenty itp.

Przedmiotowy strop stanowi więc z mocy prawa przedmiot współwłasności wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej.

Przepis art. 61 prawa budowlanego stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym.

Organ II instancji podzielił pogląd organu I instancji, że obowiązek naprawy w przedmiotowej sprawie spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej, nie uznając odwołania wspólnoty za uzasadnione. Uznał nadto, że żądania obciążenia obowiązkiem naprawy osoby, która wywołała zły stan techniczny są niezasadne, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w sprawach dotyczących naruszenia własności. Naprawy musi dokonać właściciel lub zarządca obiektu tak jak to stanowi prawo budowlane.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.R. Zarzucił naruszenie art. 2 ustawy własności lokali poprzez błędną interpretację, przedmiotowy że strop stanowi z mocy prawa przedmiot współwłasności wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej , z przywołaniem jedynie przepisów kompetencyjnych i procesowych. Zarzucił nadto nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, zwłaszcza w aspekcie zmiany sposobu użytkowania mieszkania poprzez przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skrócie ppsa.

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy ppsa uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi.

Skarga jest uzasadniona, jednak nie z powodu zarzutów w niej zawartych. Zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, a to przepisu art. 66 prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym /m. in./. Przepis ten ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jej funkcjom, oraz umożliwienie organowi administracji publicznej podejmowanie działań, mających na celu zapewnienie prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 66 pr. bud. może dotyczyć wyłącznie nakazu dokonania niezbędnych zmian w samym obiekcie budowlanym, przy czym polecenie skierowane do właściciela lub zarządcy budynku , powinno się opierać na ustaleniu wady tego obiektu budowlanego jako całości lub części. Organ nadzoru stosując ten przepis winien wykazać, że wada, jaka została stwierdzona dotyczy obiektu lub jego części, a nie ograniczać się do poszczególnych lokali. Powyższa interpretacja przepisu art. 66 pr. bud. znalazła wielokrotnie wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak w Wyroku NSA z dnia 20.07.1994r., SA/Gd 568/94 /OSP 9/1995, póz. 190/, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego, stanowiącej jednocześnie wyodrębniony lokal mieszkalny, skierowany na podstawie art. 46 ustawy z dnia 24. 10. 1974 r. prawo budowlane /Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm./ do właściciela lub zarządcy obiektu, może dotyczyć wyłącznie samego obiektu. Nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane szeroko rozumianymi przepisami prawa cywilnego. Wyrok powyższy wydany został w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę prawo budowlane, jednak funkcja omawianego przepisu nie uległa zmianie i zachowało swoją aktualność orzecznictwo NSA dotyczące art. 46 ustawy z 1974 r.

Na gruncie prawa budowlanego z 1994 r. zapadło m.in. następujące orzeczenie: Art. 61 i art. 66 prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych , a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 tego Prawa mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu jednak o takie roboty, 'które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości - Wyrok NSA z dnia 13.02.1998 r. sygn. akt IV SA 757/96 .

Jak wykazała kontrola zaskarżonej decyzji, utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji nakazującą wykonanie określonych robót w lokalu mieszkalnym należącym do skarżącego. Postępowanie prowadzone przez organy toczyło się z wniosku właściciela lokalu mieszkalnego i dotyczyło wyłącznie wady, usterki części stropu w tym lokalu. Przeprowadzona w trakcie postępowania administracyjnego ekspertyza biegłego, sporządzona opinia, oraz dokonane oględziny dotyczą wyłącznie stanu lokalu mieszkalnego nr 7, nie dotyczą stanu obiektu budowlanego, w którym ten lokal się znajduje, tj. budynku położonego przy ul. S. w K. Wobec treści przepisu art. 66 pr. bud. oraz obowiązującej jego wykładni, wydanie w stanie faktycznym, będącym podstawą orzekania organu, decyzji w oparciu o ten przepis jest jego naruszeniem, poprzez rozszerzającą interpretację, nie mającą uzasadnienia w jego literalnym brzmieniu, funkcji i obowiązującej wykładni. Jest zatem naruszeniem prawa materialnego.

Poza powyższym naruszeniem prawa skutkującym uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, sąd stwierdził: zgodnie z treścią art. 21 ust. l Ustawy z dnia 24. 06. 1994 r. o własności lokali /Dz.U. z 2000 r. , nr 80 poz. 903 ze zm./ zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Z przepisu tego wynika, że organem wspólnoty mieszkaniowej, który powinien ją reprezentować w postępowaniu administracyjnym jest zarząd wspólnoty. Organy prowadzące sprawę nie dokonały niezbędnych ustaleń w przedmiocie reprezentacji Wspólnoty będącej stroną postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja doręczona została przedstawicielowi Wspólnoty p. T.I., przy czym brak w aktach administracyjnych dokumentu wskazującego w jakim charakterze p. I. działa. Oprócz tego w aktach znajduje się niepodpisany wykaz właścicieli lokali mieszkalnych /teczka :wykaz akt I-szej instancji , k. nienumerowana , między k. 16 i 187, z którego wynikałoby, że właściciele dwóch lokali mieszkalnych wchodzą w skład zarządu wspólnoty. Jeżeli więc Wspólnota Mieszkaniowa budynku Mieszkalnego przy ul. S. w K. posiada organ w postaci zarządu, to organy prowadzące postępowanie administracyjne winny były ten fakt uwzględnić, a ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Ostatecznie kwestia reprezentacji Wspólnoty nie została przez organy wyjaśniona, co jest uchybieniem procesowym i naruszeniem przepisów art. 29 i 30 kpa.

Przepis art. 145 § 1 pkt. 1 a/ ustawy ppsa stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a pkt. l c/ tego przepisu stanowi, że taki sam skutek powoduje naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 135 ustawy ppsa stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Ponieważ wyżej wykazaną wadą, tj. naruszeniem prawa materialnego- art. 66 pr. bud. obarczona jest także decyzja organu I instancji, podlega ona również uchyleniu. Odnosząc się do zawartego w skardze żądania orzeczenia o naprawieniu i doprowadzeniu do odpowiedniego stanu technicznego stopu w lokalu stanowiącym własność skarżącego, przez U.W. stwierdzić należy, że działalność sądów administracyjnych nie polega na merytorycznym rozstrzyganiu spraw, lecz na kontroli działalności administracji publicznej, której zakres określa przepis art. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec wskazanych wyżej uchybień, w oparciu o przepisy art. 145 § l pkt l a i c, oraz przepis art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji . O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy.