Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 607/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), działając na podstawie art. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: "k.p.a.") umorzył wszczęte na wniosek K. K. (dalej: "skarżący") postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z [...] sierpnia (GINB omyłkowo wskazuje miesiąc wrzesień) 2018 r., znak: [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organ

Decyzją z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] (dalej: "PINB") zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego przez inwestorów U. K. i P. K., w związku z dokonaną rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], na działce ew. nr [...], obręb [...], zrealizowaną na podstawie decyzji z [...] maja 2015 r., nr [...] Prezydenta Miasta [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], [...] WINB uchylił w całości ww. decyzję z [...] czerwca 2018 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zgłoszenia sprzeciwu.

Skarżący pismem z 7 maja 2020 r., uzupełnionym pismem z 27 maja 2020 r., wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. GINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na wniosek skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r.

Następnie GINB stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2018 r. wszczęte na ww. wniosek skarżącego nie może być kontynuowane, z uwagi na brak jego legitymacji, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

GINB odwołując się do treści art. 157 § 2 oraz art. 28 k.p.a. wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, istotą interesu prawnego w rozumieniu ww. art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Podniósł ponadto, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

GINB stwierdził, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją, będącą przedmiotem jego wniosku. Ponadto wyjaśnił, że nie jest on także stroną nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r. dotyczącej wniesionego sprzeciwu.

Wskazał jednocześnie, że decyzja w przedmiocie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego przez inwestorów U. K. i P. K., w związku z dokonaną rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], dotyczy w istocie wyłącznie interesu prawnego inwestorów, niezależnie od tego czy w postępowaniach poprzedzających to postępowanie (np. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę) uczestniczyły inne strony postępowania na zasadzie art. 28 k.p.a. Zdaniem GINB decyzja ta jest konsekwencją wniesionego przez inwestorów zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2019 poz. 1186 ze zm., dalej: "pr. bud."). W ocenie organu zawiadomienie to z formalnego punktu widzenia stanowi więc oświadczenie inwestorów o zrealizowaniu i ukończeniu inwestycji. Zatem przepis ten dotyczy obiektu wzniesionego na podstawie pozwolenia na budowę (w niniejszym przypadku na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2015 r., nr [...]), którego realizację inwestorzy ukończyli. Wskazany przepis art. 54 pr. bud. ma więc na celu umożliwić inwestorom rozpoczęcie użytkowania obiektu.

W związku z powyższym GINB stwierdził, że kwestionowana przez skarżącego decyzja WINB z [...] września 2018 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu, nie wpływa na sferę praw i obowiązków innych osób, oprócz inwestora, który złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy. Wskazał również, że decyzja ta nie rozstrzyga sprawy w sposób merytoryczny mający znaczenie dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.

GINB zaznaczył jednocześnie, że dopiero w sytuacji konieczności prowadzenia ewentualnego postępowania naprawczego w trybie art 50-51 pr. bud., w związku z wniesionym sprzeciwem krąg stron postępowania może być inny.

Zdaniem organu skoro decyzja w sprawie sprzeciwu nie wpływa na sferę praw i obowiązków właściciela sąsiedniej nieruchomości, nie można przypisać legitymacji strony skarżącemu (właścicielowi działki sąsiedniej nr [...] w [...]) w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WlNB z [...] sierpnia 2018 r.

W związku z powyższym GINB umorzył postępowanie nieważnościowe wszczęte z wniosku skarżącego, jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Pismem z 22 lutego 2021 r., skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GINB z [...] grudnia 2020 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r., a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nieuwzględnienie okoliczności w postaci nieuwzględnienia prowadzonego obecnie postępowania w sprawie odstępstw od projektu budowlanego obejmującego rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową według projektu indywidualnego, położonego na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], dotyczące powyższej sprawy. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie art. 50-51 pr. bud., przez PINB w [...]. Skarżący wskazał, że powyższe postępowanie, mające wpływ na wynik sprawy, PINB w [...] wszczął dopiero po jego ponagleniu, a dotyczy ono istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Odstępstwa zostały zgłoszone do nadzoru budowlanego w trakcie realizacji budowy, tj. w dniu 2 maja 2018 r., natomiast zgłoszenie przez inwestora chęci użytkowania budynku (objęte sprzeciwem PINB) nastąpiło w dniu 4 czerwca 2018 r., co skutkowało, wydaniem decyzji z pominięciem interesu prawnego strony postępowania - opisane jest to prawomocnych: wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 833/19; decyzji [...] WINB z [...] maja 2020 r., znak: [...];

- art. 8 ust. 1 k.p.a. poprzez działanie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego na niekorzyść strony, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego;

a) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i pozbawienie możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów,

b) art. 10 § 2 w zw. § 3 z k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, mimo że nie zachodziły ustawowe przesłanki, tj. załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną,

c) art. 28 k.p.a. poprzez nieuznawanie skarżącego jako Strony, pomimo zaniechania przez urząd podjęcia czynności prawnych, gdy zażądano pisemnie podjęcia działań z uwagi na wskazane odstępstwa - sprawa nieuznawania skarżącego jako strony, była podnoszona przez inwestora i została rozstrzygnięta ww. wyrokiem sądu administracyjnego w [...] , a opisana w decyzji [...] WINB z [...] maja 2020 r.

d) art. 79a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu,

e) art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, podczas, gdy z twierdzeń skarżącego wynika, że zachodziły ku temu przesłanki,

f) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa przejawiającego się między innymi w uniemożliwieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Ponadto uzasadniając skargę skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia dokonane przez organy. Poddał przy tym w wątpliwość dokonane przez organy ustalenia, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.

W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z [...] grudnia 2020 r., którą organ ten umorzył wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego przez inwestorów U. K. i P. K., w związku z dokonaną rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], na działce ew. nr [...], obręb [...], zrealizowaną na podstawie decyzji z [...] maja 2015 r., nr [...] Prezydenta Miasta [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zgłoszenia sprzeciwu.

Powodem umorzenia postępowania przez GINB było stwierdzenie, że jego wszczęcie nastąpiło z wniosku podmiotu nielegitymowanego. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny istnienia interesu prawnego skarżącego do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji WINB.

Organ administracji nadzoru budowlanego rozważając to zagadnienie i stosując art. 28 k.p.a., wskazał, że skarżący nie posiada interesu prawnego, który sprawiałby, że jest On stroną postępowania nieważnościowego. Stanowisko organu wynikające z zaskarżonej decyzji GINB w okolicznościach w tej sprawie występujących, Sąd w pełni podziela.

W zasadzie nie jest kwestionowany pogląd, że tylko strona może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne poprzez wniesienie podania, ale wyłącznie wówczas, gdy przepis dopuszcza działanie na wniosek. Inne podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., mogą domagać się wszczęcia postępowania tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa im na to zezwala.

Podkreślić przy tym należy, że status strony w tym postępowaniu reguluje co do zasady norma ogólna z art. 28 k.p.a. zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyznacznikiem istnienia legitymacji procesowej jest zatem interes prawny lub obowiązek, które to pojęcia nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, interes prawny odnosi się do etapu konkretyzacji normy prawnej w drodze decyzji administracyjnej, co następuje w toku postępowania administracyjnego, natomiast obowiązek jest efektem dokonanej konkretyzacji. W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, aby interes ten był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić. Nie może zatem być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi i niepewnymi, które wystąpią, lub mogą wystąpić w przyszłości (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06, Lex nr 274855). Źródłem interesu prawnego nie mogą być także zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa, a więc nie powinno się go wywodzić m.in. z umów, regulaminów, czy z toczących się w innych sprawach postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych, cywilnych, czy karnych, a także z zapadłych, w ramach tych postępowań, orzeczeń, które same w sobie nie stanowią źródła interesu prawnego (por. R. Hauser [w:] Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz red. R. Hauser, M. Wierzbowski - komentarz do art. 28, Legalis 2018; zob. też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 192/19).

Postępowanie administracyjne dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi więc samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania, a ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego.

Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. mi.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Lex nr 41301).

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej można wszcząć m.in. na żądanie strony. W związku z tym, jeżeli jakiś podmiot składa żądanie przeprowadzenia postępowania nieważnościowego to organ nadzorczy w pierwszej kolejności zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. winien ustalić, czy taka osoba ma przymiot strony w takim postępowaniu. Tych samych czynności procesowych winien również dokonać organ odwoławczy, który w przypadku ustalenia, że osoba wnosząca odwołanie nie jest stroną, może w zależności od okoliczności sprawy umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bądź - umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (jeśli wnoszący odwołanie nie jest stroną i nie był wnioskodawcą). Ustalając kręg stron w postępowaniu nieważnościowym organ administracyjny powinien przede wszystkim ustalić adresata decyzji oraz, zasadniczo podmioty, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją będącą przedmiotem postępowania. Tak ustalony krąg stron w postępowaniu nieważnościonym jest z reguły najczęstszy, jednak może on ulec zmianom ze względu na to, że organ w takim postępowaniu poza ww. sposobem ustalania kręgu podmiotów winien ustalić także, czy osoba, która żąda wszczęcia postępowania (a nie była wymieniona wśród adresatów decyzji) ma w tym interes prawny lub czy skutki stwierdzenia nieważności będą miały wpływ na powstanie obowiązku po stronie żądającego. Z powyższego wynika, że punktem odniesienia dla określenia kręgu stron w postępowaniu nieważnościonym są podmioty, które brały udział w postępowaniu zwykłym w związku z przyznanym im interesem prawnym przez przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej. Ponadto, organ administracyjny w postępowaniu nieważnościowym winien rozważyć przymiot strony podmiotu żądającego wszczęcia postępowania w oparciu o art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z tych względów, krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym. Organy nadzorcze rozpoznają bowiem nową sprawę w stosunku do załatwionej decyzją stanowiącą przedmiot postępowania nadzorczego. Organ administracyjny chcąc prawidłowo ustalić uprawnienie do wzruszenia decyzji ostatecznej winien dokonać nie tylko analizy formalnej strony legitymacji wnioskodawcy, ale przede wszystkim zbadania tej legitymacji w kontekście przepisów prawa materialnego, które były postawą decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Badania takiego należy dokonać szczególnie wówczas, kiedy żądanie składa podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zwykłym, lecz uważa się za uprawnionego do kwestionowania decyzji. Z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], uchylającą w całości decyzję z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego przez inwestorów: U. K. i P. K., w związku z dokonaną rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], na działce ew. nr [...], obręb [...], zrealizowaną na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2015 r., nr [...], i którą [...] WINB umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zgłoszenia sprzeciwu.

Przy ustalaniu kręgu podmiotów w postępowaniu nieważnościowym na gruncie Prawa budowlanego, interes prawny strony postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest związany ściśle z prawem materialnym, z którego wywodzi się legitymację do bycia stroną takiego postępowania. Tymczasem w sprawie zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2018 r., wydaną w związku z wniesieniem sprzeciwu do zgłoszenia zakończenia budowy, za strony postępowania mogli być uznani wyłącznie inwestorzy. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 57 ust. 1 pr. bud. W judykaturze zgodnie przyjmuje się bowiem, że stroną w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 ust. 1 w związku z art. 57 ust. 1 pr. bud. w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy jest jedynie inwestor (zob. np.: wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 462/16, CBOSA; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 935/10, LEX nr 754115). Brak zaś legitymacji skarżącego w postępowaniu związanym ze zgłoszeniem budynku do użytkowania uniemożliwia wniesienie przez ten podmiot o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie sprzeciwu do użytkowania tego obiektu. Jest tak dlatego, że procesem budowlanym w rozumieniu art. 17 pr.bud. jest także etap nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, np. postępowanie wznowieniowe czy też postępowanie nieważnościowe (por. A. Plucińska-Filipowicz, Komentarz do art. 17 pr.bud. w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021).

Ponadto skarżący nie wykazał w sprawie, że ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Okoliczności podnoszone przez skarżącego w żaden sposób nie wskazują, że decyzja, której stwierdzenia nieważności się domaga, dotyczy jego praw lub obowiązków i oddziałuje na sposób zagospodarowania należącej do niego nieruchomości. Jak już wyjaśniono, skarżący nie mógł też być uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją, będącą przedmiotem jego wniosku. W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu, że kwestionowana przez skarżącego decyzja [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu, nie wpływa na sferę praw i obowiązków innych osób, oprócz inwestorów, którzy złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy. Ponadto decyzja ta nie rozstrzyga sprawy w sposób merytoryczny mający znaczenie dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Nie ma racji wnioskodawca podnosząc, że o jego interesie prawnym w rozpoznawanej sprawie przesądza wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Go 833/19), w którym ww. Sąd uchylił decyzję [...] WINB z [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej istotnych odstępstw od projektu budowlanego obejmującego rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową, położonego na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący zdaje się nie zauważać, że w przywołanym wyżej orzeczeniu Sąd po pierwsze nie stwierdził, że ma On indywidualny interes prawny w ww. sprawie, lecz jedynie uznał, że kwestia oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie wskutek zaistniałych odstępstw wymaga ponownej i wnikliwej analizy organów nadzoru budowlanego. Po wtóre, skarżący nie dostrzega, że całkowicie inny, oparty na zupełnie odmiennych przepisach Prawa budowlanego, był przedmiot sprawy rozpoznawanej przez WSA w Gorzowie Wlkp. pod sygn. akt II SA/Go 833/19 i wydanej w wyniku zapadłego wyroku – decyzji [...] WINB z [...] maja 2020 r., znak: [...]. Jak natomiast wyjaśniono we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, tego rodzaju przymiot strony nie przysługuje skarżącemu w sprawie dotyczącej zgłoszenia zakończenia robót budowlanych, prowadzonej w trybie art. 54 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pr. bud.

Badając okoliczności sprawy i dowody zgormadzone w aktach sprawy Sąd uznał również, że w toczącym się postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2020 r. została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę akt sprawy i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy.

Sąd doszedł ponadto do przekonania, że na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a., polegający na braku zapewnieniu skarżącemu przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd pragnie bowiem wyjaśnić, że jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, który tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por: np.: wyroki NSA: z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, opubl. ONSA i WSA 2006/6/157 oraz OPS 2007/3/26; z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853; z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, Lex 2108318; z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1027/17, Lex 2641938; zob. też wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16, Lex 2152094). Skarga nie wskazuje na takie konkretne czynności procesowe, których z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji ostatecznej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący nie mógł dokonać, a które mogłoby istotnie wpłynąć na wynik postępowania. Poza tym należy podkreślić, że uprawnienie przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje wyłącznie stronie postępowania, co jasno wynika z treści tej normy prawnej. W sytuacji zaś, gdy organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że przymiot taki nie przysługuje skarżącemu w prowadzonym postępowaniu, to nie może On skutecznie powoływać się na naruszenie ww. przepisu.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił sprawę w sposób właściwy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.