Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 884/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1  i ust. 1b
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna NSA Krystyna Kutzner Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. O. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 104 kpa, art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1 b, art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 23 ust. 1-4, art. 25 ust. 1 i 3, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952), § 10 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta z dnia 1 grudnia 2015 r. w sprawie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu Świadczeń rodzinnych i pomocy osobom uprawnionym do alimentów Burmistrz Miasta odmówił B. O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 wnioskowanego na B. S.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 1 lutego 2018 r., B. O., złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad matką B. S. W związku z tym ustalono, że na podstawie decyzji nr [...] z dnia 4 lutego 2010 r. B. O. nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad matką, przyznane na B. S., w kwocie 520,00 zł miesięcznie, na okres od 2010-01-01 do bezterminowo. Pismem nr [...] z dnia 16-01-2013 r., strona została poinformowana o zmianie ustawy i jednoczesnym wygaśnięciu z mocy prawa decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 30-06-2013 r. Decyzja nr [...] z dnia [...] 2010 r., wygasła z mocy ustawy.

Dnia 12-09-2014 r. B. O. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna. Na mocy decyzji nr [...] z dnia 29-09-2014 r., postanowiono przyznać B. O. świadczenie w postaci zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przyznany w związku z opieką nad B. S., w kwocie 520,00 zł miesięcznie, na okres od 2014-09-01 do bezterminowo. Dnia 01-02-2018 r., B. O. złożyła wniosek o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna. Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie ustalono, że na mocy orzeczenia nr [...] z dnia 03-06-1994r, Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia postanowiła zaliczyć osobę wymagającą opieki, tj.: B. S. do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Ustalona niepełnosprawność istnieje od dnia 01-03-1994 r., a inwalidztwo jest trwałe. Z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż B. O. sprawuje opiekę nad swoją matką B. S. B. O. spełnia przesłanki zachodzące w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, natomiast w ocenie organu strona nie spełnia przesłanki zachodzącej w art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż niepełnosprawność B. S. powstała w wieku 70 lat. Wobec powyższego odmówiono B. O. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wnioskowanego na matkę B. S.

Od powyższej decyzji B. O. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Decyzją z dnia 30 maja 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 1 pkt 1 kpa, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 2, 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2015.1659) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje:

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na B. O. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U. 2012.788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do matki – B. S. (wdowy). Ponadto z akt sprawy, a w szczególności z przeprowadzanej w dniu 31 stycznia 2018 r. ostatniej aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia odwołującej z dnia 5 czerwca 2017r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej wynika, iż B. O. sprawuje opiekę nad swoją matką. W/w pozostaje w stałym leczeniu z powodu chorób przewlekłych, regularnie zażywa leki. B. S. jest osobą kontaktową i porusza się samodzielnie po domu, jednak z mieszkania nie wychodzi. Ze względu na istniejącą niepełnosprawność oraz podeszły wiek wymaga całodobowej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. W ramach sprawowanej opieki odwołująca pomaga matce w utrzymaniu higieny osobistej, podawaniu leków, robieniu zakupów, zamawianiu wizyt lekarskich. Ponadto w/w wykonuje wszystkie czynności domowe: tj. pranie, sprzątanie, gotowanie. Z powodu sprawowanej opieki B. O. nie pracuje zawodowo, czym wypełnia kolejną przesłankę warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. B. S. zgodnie z wypisem z treści orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 3.06.1994 r. została na trwałe zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Z przedmiotowego orzeczenia niespornie wynika, iż niepełnosprawność u B. S. istnieje od 1 marca 1994 r, a zatem powstała w późniejszym okresie niż wymaga tego przepis art. 17 ust. 1 b ustawy. Zatem w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się zaś do podniesionej w treści odwołania kwestii kryterium momentu powstania niepełnosprawności wyjaśnić należy, iż wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W punkcie 8 uzasadnienia wyroku Trybunał wyraźnie wskazał, że "skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki." Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił zatem dostatecznie i wiążąco, że skutkiem tego wyroku nie jest powstanie prawa opiekuna do żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, niepełnosprawność chorego powstała w wieku dorosłym. Tym samym z uwagi na niespełnienie warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności matki strony nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem regulacji art. 17 ust. 1 b ustawy, która nadal obowiązuje, a skutkiem wyroku Trybunału nie jest uchylenie tego przepisu, ani powstanie prawa opiekunów dorosłych niepełnosprawnych do świadczenia.

Zarówno organ l jak i II instancji będąc związany powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a takimi są również przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobligowany jest stosować je w brzmieniu aktualnie obowiązującym, gdyż powoływany wyrok TK - jak wynika z powyższego - nie spowodował żadnej zmiany normatywnej, w szczególności derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności nakłada na ustawodawcę obowiązek zmiany przepisu, co nie oznacza jednak dopuszczalności stosowania przez organ art. 17 ust. 1 b ustawy w takim kształcie, jakby ten przepis już został zmieniony bądź uchylony przez ustawodawcę. Nadto wskazać należy, iż stanowisko TK zostało wyrażone w odniesieniu do zasadniczo innego stanu faktycznego, aniżeli występujący w przedmiotowej sprawie, gdyż w stanie faktycznym odnoszącym się do opieki rodzica nad dorosłym dzieckiem, gdy ta niepełnosprawność powstała tuż po ukończeniu przez dziecko nauki w szkole (lub w szkole wyższej) bądź po ukończeniu wieku uprawniającego do świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie marny do czynienia z sytuacją, kiedy osoba wymagająca opieki zmienia status (z dziecka) pozwalający na zaliczenie jej do osób dorosłych w rozumieniu przyjętym przez ustawodawcę. Jednocześnie podnieść należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie pozostawia luki prawnej jeśli chodzi o świadczenia dla osób sprawujących opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną, kiedy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała już w wieku dorosłym. Skoro ustawodawca wyraźnie przewidział dwa rodzaje świadczeń w sytuacji rezygnacji bądź nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bliską osobą niepełnosprawną, różnicując je w szczególności z uwagi na czas powstania niepełnosprawności, to nie można w trybie administracyjnym dokonywać takiej interpretacji art. 17 ust. 1 b ustawy, aby z kolei instytucja specjalnego zasiłku opiekuńczego przewidziana w art. 16a ustawy traciła znaczenie normatywne. Zakładając bowiem racjonalność działania ustawodawcy nie można przyjąć, że oba te świadczenia dotyczą w istocie tożsamych stanów faktycznych, a jedynie od wnioskodawcy zależy wybór jednego z nich.

Orzekając o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Trybunał Konstytucyjny nie usunął go jednak z ustawy. Również na dzień wydania niniejszej decyzji ustawodawca nie dokonał zmiany omawianego przepisu i mimo iż, jest on niezgodny z Konstytucją RP, to nadal obowiązuje w stanie prawnym. Zgodnie zaś z treścią art. 6 K.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że mają obowiązek stosować akty normatywne wprowadzone do porządku prawnego.

Opisany w odwołaniu stan zdrowia B. S. potwierdzony stosownym orzeczeniem wiąże się z koniecznością sprawowania opieki przez inną osobę, w tym przypadku przez odwołującą, która jest zobowiązana do alimentacji względem niepełnosprawnej matki. Jednakże przepis art. 17 ustawy ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, co oznacza, że przyznanie wnioskowanego świadczenia uzależnione jest od spełnienia wszystkich zawartych w nim ku temu przesłanek. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej. W niniejszej sprawienie zostało spełnione nadal obowiązujące kryterium określone w art. 17 ust. 1b ustawy. W tej sytuacji przy ustalonym stanie faktycznym przyznanie wnioskowanego przez stronę świadczenia byłoby niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz pozostawałoby w rażącej sprzeczności z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Na powyższą decyzję B. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. sygn. K 38/13 uznano za niekonstytucyjną część wywodzonej z tego przepisu normy prawnej, tj. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art.190 ust. 1 Konstytucji RP,

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt. 1 b ustawy oświadczeniach rodzinnych poprzez pominięcie celów ustawy;

- art. 27 ust. 5 w związku z art. 17 ust. 5 pkt. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie i przez to nie uwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, osoba ma prawo wyboru jednego ze świadczeń;

- art. 6, 8, 9, 77, art. 7 i art. 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności

istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017.2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017.1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżąca kwestionuje jednakże stanowisko prawne organów wynikające ustalonego stanu faktycznego i jego skutki w postaci odmowy przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Matka skarżącej została na trwałe zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia (orzeczenie Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia, k. 26 akt adm.) a inwalidztwo istnieje od 1 marca 1994 r. Skarżąca sprawuje opiekę nad matką i ciąży na niej obowiązek alimentacyjny. Z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia i pobierała świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2010 r. przyznane bezterminowo, a następnie zasiek dla opiekuna przyznany decyzją z dnia [...] 2014 r. na podstawie art. 2 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. ). W dniu 1 lutego 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, oraz wniosek o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna.

| Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ I i II instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy z dnia|

|28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2016. 1518), dalej u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1 ww. ustawy, w dacie |

|rozstrzygania przez organ I instancji stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy |

|zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w |

|rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z |

|przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym |

|stopniu niepełnosprawności; |

|- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się |

|orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub|

|długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności |

|stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Obowiązek alimentacyjny jest |

|pojęciem prawnym, uregulowanym w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017.682). Stosownie|

|do art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i |

|ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Jako podstawę odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia organy wskazały|

|art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki |

|powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, |

|jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 2 ustawy). Organy stanęły na stanowisku, że wnioskowane przez |

|skarżącą świadczenie nie przysługuje z uwagi na datę powstania niepełnosprawności u matki. Niepełnosprawność ta istnieje od 1 marca |

|1994 r. a więc od 70 – go roku życia. |

|Okolicznością uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz decyzji organu pierwszej instancji jest nieuwzględnienie wyroku |

|Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b |

|ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą|

|niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest |

|niezgodny z zasadą równości o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten jest tzw. wyrokiem zakresowym, na co wskazuje |

|użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje", którego skutkiem jest zmiana zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim|

|ujętej. Wyrok ten nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego |

|przepisu. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku |

|Trybunału, a to zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika zasada bezpośredniego stosowania |

|Konstytucji przez sądy, a oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stanowi przejaw bezpośredniego |

|stosowania Konstytucji. Uwzględnianie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia z treścią art. 32 ust. 1 Konstytucji|

|RP oraz z funkcją i modelem ochrony praw jednostki realizowanej przez sądy administracyjne. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska obu |

|organów, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził nieważności art. 17 ust. 1b u.ś.r., to przepis ten winien być stosowany tak, |

|jakby żadnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie było. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Trybunał wskazał, że stosowanie w |

|dotychczasowym brzmieniu art. 17 ust. 1b ww. ustawy prowadzi do sytuacji, w której osoba rezygnująca bądź nie podejmująca pracy |

|zarobkowej w celu sprawowania opieki nad najbliższą osobą niepełnosprawną w wieku powyżej 25 r. życia może być traktowana w odmienny |

|sposób - z punktu widzenia prawa do świadczeń opiekuńczych - w zależności od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej |

|opieki. W ocenie Trybunału stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jako kryterium identyfikacji beneficjentów |

|świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do takiego zróżnicowania w obrębie prawa do świadczeń opiekuńczych, które traci swoje |

|konstytucyjne uzasadnienie. Dzieje się tak wówczas, kiedy osoba wymagająca opieki zmienia status umożliwiający zaliczenie jej do |

|kategorii dzieci w rozumieniu przyjętym przez ustawodawcę. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wyróżniającym taką |

|kategorię jest ukończenie 18 roku życia, ewentualnie ukończenie 25 roku życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. |

|Przekroczenie tak wyznaczonej granicy wieku sprawia, że od tego momentu można mówić wyłącznie o jednej grupie podmiotów podobnych. |

|Tworzą ją wówczas opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych. Tymczasem brak jest konstytucyjnego uzasadnienia zróżnicowania |

|podmiotów należących do tej kategorii. Z powyższego wynika, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób |

|niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 r. życia lub w trakcie nauki w szkole lub w |

|szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 r. życia, przepis art. 17 ust. 1b ww. ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma|

|przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała |

|później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot|

|konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia |

|pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji |

|odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której |

|niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (tak też NSA w wyroku z |

|dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1614/16; NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16; NSA w wyroku z dnia 2 |

|sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16; NSA w wyroku z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 755/16). Choć w uzasadnieniu |

|przedmiotowego wyroku Trybunału stwierdzono, że skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani |

|uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób |

|niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa". Trybunał nie skorzystał z możliwości |

|odroczenia utraty mocy obowiązującej derogowanej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Powyższe |

|oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez art. 17 ust. 1b ustawy we wskazanym zakresie domniemania |

|konstytucyjności z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, a okoliczności tej - jak już wyżej wskazano - Sąd nie może nie brać pod uwagę. |

|Sąd orzekający uwzględniając ten pogląd stwierdza, że rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez |

|opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w takim stanie prawnym organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do |

|przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. |

|została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Stwierdzenie niekonstytucyjności określonego przepisu ustawy ze swej istoty tworzy nowy|

|stan prawny od chwili wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, chyba, że Trybunał skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 |

|Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej u.ś.r. Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z tej możliwości. Wyrok o |

|sygnaturze K 38/13 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału |

|Konstytucyjnego weszło w życie. Skutkiem ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b|

|u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po |

|ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, począwszy od dnia jego |

|ogłoszenia, to jest od dnia 23 października 2014 r. i ukształtowanie w tym zakresie nowego stanu prawnego. Orzeczenia Trybunału |

|Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie |

|przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w |

|życie. Podkreślenia wymaga, że analogiczną ocenę prawną zaprezentowano również w licznych wyrokach sądów administracyjnych (por. NSA w |

|wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1614/16; NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16; NSA w wyroku z |

|dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16; NSA w wyroku z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 755/16). Ocenę tę Sąd w pełni |

|podziela. |

|Z powyższych względów, ponownie rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, |

|organy będą miały na uwadze przedstawione wyżej stanowisko. |

|Uznając zatem zarzuty skargi za uzasadnione, oraz stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały |

|wydane z naruszeniem art. art. 17 ust. 1b u.ś.r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. należało, mając |

|na względzie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w |

|sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. |