Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1596/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 43 i  art. 134
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a."), stwierdził, że zażalenie B. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 lipca 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej, zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (dalej "Naczelnik") wydał w dniu 15 lipca 2021 r. postanowienie określające B. K. (dalej "skarżący", "spółka") wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej zajętej zawiadomieniem nr [...] z dnia 12 lipca 2019 r. w wysokości 172.485,83 zł.

Pismem z dnia 17 sierpnia 2021 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia 15 lipca 2021 r. Skarżący podał, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone K. G., będącej sąsiadką skarżącego, która przekazała stronie korespondencję dopiero 10 sierpnia 2021 r., czym uniemożliwiła skuteczne złożenie zażalenia przez skarżącego w terminie 7 dni. W dniu doręczenia postanowienia z dnia 15 lipca 2021 r., nie pozostawiono skarżącemu zawiadomienia o tym fakcie stosownie do treści art. 43 zdanie drugie k.p.a. W związku z powyższym skarżący nie wiedział, że przedmiotowa przesyłka została doręczona jego sąsiadce, a więc nie pytał jej, czy posiada przesyłkę do niej kierowaną. Strona wskazała, że pierwszym dniem, w którym dowiedział się o istnieniu postanowienia z dnia 15 lipca 2021 r., był 10 sierpnia 2021 r., kiedy K. G. przekazała mu doręczoną przesyłkę. Tym samym zachowany został termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Do wniosku skarżący załączył zażalenie oraz oświadczenie K. G. z dnia 16 sierpnia 2021 r. o odbiorze przesyłki poleconej w dniu 20 lipca 2021 r. i przekazaniu jej skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2021 r.

Naczelnik zwrócił się do Urzędu Pocztowego w sprawie doręczenia przesyłki adresowanej do skarżącego i wskazania czy została pokwitowana przez domownika (ze wskazaniem stopnia pokrewieństwa), czy też sąsiada adresata oraz podanie czy zawiadomienie o doręczeniu pisma wskazanej osobie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a jeżeli nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata.

W odpowiedzi na powyższe, wiadomością e-mail z dnia 10 września 2021 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego [...], wskazał że przesyłka polecona adresowana do skarżącego została doręczona w dniu 20 lipca 2021 r. K. G., która mieszka wspólnie z adresatem, nie są spokrewnieni. Natomiast w wiadomości e- mail z dnia 27 września 2021 r. operator pocztowy wskazał, że listonosz nie wystawił zawiadomienia o przesyłce poleconej zawierającej postanowienie Naczelnika, gdyż doręczył ją osobie wspólnie zamieszkującej z adresatem.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej "Dyrektor Izby", "organ odwoławczy") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ podniósł, że postanowienie Naczelnika z dni 15 lipca 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty, zostało doręczone stronie w dniu 20 lipca 2021 r. w trybie art. 43 k.p.a. Z dowodu doręczenia przesyłki wynika, że jej odbiór pokwitowała K. G.- dorosły domownik, który podjął się oddania pisma adresatowi.

Zdaniem Dyrektora termin do wniesienia zażalenia upływ w dniu 27 lipca 2021 r. Zażalenie strony zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 17 sierpnia 2021 r., a więc z uchybieniem terminu.

Jednocześnie postanowieniem z dnia 30 września 2021 r. Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Podejmując wskazane rozstrzygnięcie organ miał na uwadze, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego. Naczelnik postanowienie z dnia 15 lipca 2021 r. wysłał na adres korespondencyjny: [...] Adres ten jest jednocześnie adresem miejsca zamieszkania K. G.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierające rozstrzygniecie Naczelnika, znajduje się czytelny podpis osoby, która odebrała przesyłkę. Doręczyciel zaznaczył, ze osobą tą jest dorosły domownik, który podjął się oddania pisma adresatowi. Ponadto w złożonym w dniu 16 sierpnia 2021 r. oświadczeniu, K. G. stwierdziła, że jest sąsiadka strony.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby stanął na stanowisku, że odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Nie ma przy tym konieczności badania czy dorosły domownik, który odebrał przesyłkę właściwie wywiązał się z obowiązku w tym zakresie. Jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Strona ponosi natomiast konsekwencje wynikające z doręczenia pism nawet wówczas, gdy domownik nie wykonał należycie obowiązku przekazania pisma adresatowi. K. G., jako osoba zamieszkująca pod wskazanym przez skarżącego adresem do korespondencji (domownik) pokwitowała odbiór przesyłki. Zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 58 k.p.a. konieczne do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 w zw. z art. 141 i art. 144 k.p.a., polegające na stwierdzeniu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy strona złożyła zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, którego organ nie uwzględnił, w związku z czym wydanie postanowienia w tym przedmiocie uczyniło zbędnym celowość i konieczność wydawania kolejnego postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było zbędne, bowiem już samo postanowienie odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia z przyczyn określonych w jego uzasadnieniu wskazało, że strona wniosła środek odwoławczy z uchybieniem terminu. Tym samym nie mogła zachodzić konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 134 k.p.a. Zaskarżone postanowienie jest zbędne i niedopuszczalne oraz w zasadniczy sposób narusza przepisy postępowania administracyjnego, w związku z czym powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż podniesione przez

skarżącego.

W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi, wskazać należy w orzecznictwie sądów administracyjnych, pojawiały się rozbieżności dotyczące kolejności postanowień o stwierdzeniu uchybienia terminu i odmowie przywrócenia terminu. Skarżący stoi na stanowisku, że w wypadku złożenia zażalenia po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia zażalenia. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.

Według dominującego poglądu, który i sąd w niniejszej sprawie podziela odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zwalnia organu z obowiązku wydania następnie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 151/12, postanowienie NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 141/13, wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1581/12, wyrok NSA z 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 50/05). Według drugiego poglądu, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu (wyrok NSA z 29 września 2010 r., sygn. akt I OSK 478/10, wyrok NSA z 24 września 2008 r., sygn.. akt I OSK 1490/07).

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę stwierdzenie uchybienia terminu wymaga jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia, o czym stanowi art. 134 k.p.a. Dzieje się tak dlatego, że wydanie postanowienia na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia załatwia tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu. W postanowieniu tym organ odwoławczy nie wypowiada się natomiast co do czynności, jaką jest wniesienie zażalenia. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera natomiast drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ wypowiada się co do czynności wniesienia środka odwoławczego - zażalenia bądź odwołania. Nie można zatem przyjąć, że w razie wydania przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wykluczone jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie tego terminu (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 134 - teza 15; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II OSK 588/12, wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., I OSK 1832/18).

W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu i postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu tego samego dnia tj. 30 września 2021 r. W takiej sytuacji i na takim etapie postępowania brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia jako niedopuszczalnego czy przedwcześnie wydanego. Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 k.p.a. dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie, a nawet ich połączenie (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 1565/20). Sąd podkreśla przy tym, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie stanowi przeszkody do załatwienia (również sposób pozytywny) wniosku o przywrócenie terminu.

Z powyższego wynika więc, że w przypadku złożenia zażalenia po terminie obowiązkiem organu było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazuje na to wprost art. 134 k.p.a.

Należy zauważyć, że na potrzeby postępowania o stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia ocenie podlega jedynie kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia Naczelnika oraz zachowanie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia zażalenia wiążąco przesądza więc, kiedy doszło do skutecznego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, a w następstwie tego, od kiedy należy liczyć ustawowy termin na złożenie od niej zażalenia oraz że zostało złożone już po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę, a więc jest spóźnione. Trzeba również pamiętać, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oznacza, że została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia otwiera stronie drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego. Wbrew twierdzeniu strony, nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do zaskarżenia.

Przechodząc dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Jednocześnie art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134 k.p.a. Stosownie zaś do art. 144 k.p.a. powyższe znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

Sąd dostrzega także, że postępowanie zażaleniowe oparte jest na zasadzie skargowości i dopiero czynność strony, którą jest skuteczne wniesienie środka zaskarżenia powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie zostały przewidziane dla organu drugiej instancji w przepisach art. 138 k.p.a. Ustalenie zaś, że zażalenie zostało wniesione z naruszeniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a., zobowiązuje organ drugiej instancji do wydania postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., a tym samym - nie uprawnia do merytorycznego rozpatrzenia "sprawy". Podkreślić jednak należy, że wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania/zażalenia, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami po pierwsze - co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz, po drugie - ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 141 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany.

W świetle art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w mieszkaniu adresata lub miejscu jego pracy. Ze względu na fakt, że wspomniany przepis prawa wyraźnie wskazuje na miejsce zamieszkania, a nie miejsce zameldowania, przyjmuje się zarówno w doktrynie, jak i judykaturze, że miejscem, w którym należy doręczyć pismo jest miejsce, w którym adresat rzeczywiście (faktycznie) zamieszkuje (tak m.in. P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 217 i powołane tam orzecznictwo; podobnie np. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Op 74/11). Niewątpliwie doręczenie decyzji administracyjnej bądź postanowienia musi nastąpić ze ścisłym zachowaniem wszelkich zasad doręczania pism organu uregulowanych szczegółowo w przepisach art. 39 - art. 49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywierało określone skutki prawne.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 43 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia postanowienia stronie. Wskazuje się, że skoro przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, to dlatego doręczyciel musi ściśle dochować wszelkich wymogów wynikających z przepisu art. 43 k.p.a. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona zeń korzystająca nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 695/12).

Warunkiem doręczenia (a także skutecznego zastosowania fikcji prawnej tzw. doręczenia zastępczego uregulowanej w przepisie art. 43 k.p.a.) jest to, że, podmiot doręczający pismo musi pozytywnie zweryfikować fakt nieobecności adresata pisma w mieszkaniu, w chwili doręczania pisma we właściwy sposób, na podstawie normy z art. 42 k.p.a. Po drugie, pismo ma zostać zastępczo doręczone dorosłemu domownikowi, dorosłemu sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Po trzecie, osoba odbierająca pismo w sposób zastępczy musi pokwitować jego odbiór w sposób zgodny z regułami wynikającymi z art. 46 k.p.a. Po czwarte wreszcie, w sytuacji gdy odbierającym pismo był sąsiad lub dozorca o doręczeniu zastępczym pisma temu sąsiadowi lub dozorcy doręczający pismo zawiadamia adresata pisma, co odbywa się poprzez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub w sytuacji, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania (vide: P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 i powołane tam orzecznictwo i literatura, w tym m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1036/15, czy też wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 858/10; podobnie: J. Borkowski, /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 244).

Ponieważ doręczenie zastępcze wywołuje takie same skutki, jak doręczenie zwykłe do rąk adresata, to przyjęty przez ustawodawcę tryb doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. wymaga bezwzględnego przestrzegania jego warunków. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 43 k.p.a. zostały spełnione. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. III FSK 3834/21). Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 131 akt administracyjnych) wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie Naczelnika z dnia 15 lipca 2021 r. adresowana do skarżącego, została odebrana w dniu 20 lipca 2021 r. przez K. G. Na druku potwierdzenia odbioru przesyłki wskazano, że przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi. Z postępowania wyjaśniającego Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłkę poleconą doręczono osobie wspólnie zamieszkującej z adresatem (niespokrewnionej) wobec czego listonosz nie umieścił zawiadomienia o doręczeniu przesyłki w oddawczej skrzynce adresata.

Natomiast skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jednoznacznie wskazał, że K. G. jest jego sąsiadką, a nie dorosłym domownikiem. Powyższe znajduje potwierdzenie w załączonym do wniosku oświadczeniu z dnia 16 sierpnia 2021 r., w którym K. G. wprost wskazuje, że jako sąsiadka skarżącego odebrała kierowaną do niego przesyłkę poleconą i przekazała ją dopiero w dniu 10 sierpnia 2021 r.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nie pozostawia wątpliwości, że organ odwoławczy uznał K. G. za dorosłego domownika, podnosząc, że mieszka pod tym samym adresem co skarżący i posiłkując się opisem zwrotnego potwierdzenia odbioru przez doręczyciela. Natomiast Dyrektor Izby zupełnie zignorował zarzut skarżącego i przedłożonego na tę okoliczność dowodu, że przesyłka polecona została odebrana przez sąsiada, a nie dorosłego domownika.

W tym stanie rzeczy stanowisko Dyrektora Izby, że doszło do prawidłowego doręczenia przesyłki skarżącemu, a w konsekwencji, że należy wobec niego wywodzić negatywne konsekwencje procesowe, o jakich mowa w art. 134 k.p.a., jest nieprawidłowe.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem w pełni okoliczności doręczenia przesyłki poleconej i nie ocenił dowodów przedłożonych przez stronę. Nie wiadomo czy oświadczenie z dnia 16 sierpnia 2021 r. zostało uznane przez organ jako wiarygodne, w kontekście odbiorcy przesyłki poleconej (jak twierdzi skarżąca - nie dorosłemu domownikowi, a sąsiadce) w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy i złożonych wyjaśnień przez Pocztę Polską.

Zważyć należy, że uznanie K. G. za sąsiada i niepoinformowanie skarżącego o pozostawieniu przesyłki odbiorcy w dniu 20 lipca 2021 r. skutkuje tym, że nie można przyjąć, iż od tego dnia rozpoczął się dla niego termin na wniesienie zażalenia. Termin ten należy wówczas liczyć od dnia, w którym skarżący faktycznie dowiedział się o pozostawieniu przesyłki u sąsiada. Z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, pisemnego oświadczenia K. G. wynika, że postanowienie Naczelnika przekazała skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2021 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia upływałby w dniu 17 sierpnia 2021 r.

W tym miejscu Sąd zaznacza, że organ nie może z góry i bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osoby składającej oświadczenie o faktach, wykluczyć możliwości zaistnienia przedstawionych okoliczności. Jeżeli oświadczenie takie oferuje strona dla wykazania prawdziwości swoich twierdzeń o możliwym błędzie przy odbiorze przesyłki, to organ nie może zakwestionować oświadczenia, bez przeprowadzenia dowodu z zeznania osoby je składającej. Oświadczenie złożone przez osobę trzecią stanowi bowiem w istocie substytut dowodu, który może być wskazówką do przeprowadzenie dowodu w określonej prawem formie. Organ może nie dać wiary zeznaniom świadka, ale nie może dezawuować oświadczenia, bez przesłuchania świadka. Nie może także z góry zakładać, że przesłuchanie będzie bezcelowe. Dopiero po przeprowadzeniu dowodu, może wyrazić swoje stanowisko, odnosząc się do niego w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydano w nie do końca wyjaśnionym stanie faktycznym, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co może mieć - w okolicznościach badanej sprawy - istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe przedwcześnie doszło do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia zażalenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni ocenę prawną Sądu przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

Końcowo należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1597/21 uchylił postanowienie Dyrektora Izby z dnia 30 września 2021 r., w którym odmówiono przywrócenia terminu.

Mając na uwadze zaprezentowaną w uzasadnieniu argumentację, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

[pic]