Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 531/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 11, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i 4b
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58) – dalej: u.t.d., oraz lp. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...], nr [...] orzekającą o:

- umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.a., postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia MB kary pieniężnej za naruszenie wymienione w l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;

- nałożeniu na MB kary pieniężnej w łącznej wysokości 9.300 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego, określone w l.p.1.5, l.p. 1.12, l.p.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 16 kwietnia 2019 r. w [...], RP, kierujący samochodem osobowym marki Lexus IS, nr rej. [...], wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, na trasie: [...], al. [...] (Hotel BB) – [...] w [...]. Po zakończeniu przewozu kierujący został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji. Po sprawdzeniu dokumentów oraz stanu trzeźwości kierującego, w/w w asyście Policji przemieścił się na Dworzec Północny w [...], celem przeprowadzenia dalszych czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego w [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że wykonywany przez kierującego w dniu 16 kwietnia 2019 r. przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji UBER. Kierujący wyjaśnił, że przewóz wykonywał w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą MB [...], ul. [...],[...]. Z wyżej wymienionym zawarł w listopadzie 2018 r. umowę, której przedmiotem jest wynajem samochodu, stanowiącego własność kierującego oraz świadczenie przewozów za pośrednictwem aplikacji UBER. Aplikacja ta została zainstalowania na telefonie kierującego za pośrednictwem[...], który to podmiot został wskazany przez RP, jako podmiot "podpięty" pod aplikację UBER, co było jednym z warunków jej poprawnego działania. Jak wynika z oświadczenia kierującego rozliczenia za wykonane przewozy odbywają się w ten sposób, że należność pobierana jest z konta pasażera przez firmę UBER, która następnie rozlicza się z firmą [...], a która to firma rozlicza się końcowo z kierowcą, wysyłając przelew za wynajem i użytkowanie samochodu. Kierujący wyjaśnił także, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a przewozy wykonuje na podstawie licencji posiadanej przez [...].

Przesłuchany w dniu 16 kwietnia 2019 r., w charakterze świadka pasażer KB przedstawił sposób korzystania z aplikacji UBER, wskazał na okoliczności zamówienia przewozu w dniu 16 kwietnia 2019 r. oraz potwierdził bezgotówkowe rozliczenie opłaty za przewóz, która została pobrana przez firmę UBER z jego rachunku bankowego. Wyjaśnił, że nie zawierał z kierowcą żadnej umowy pisemnej, ani ustnej na przewóz.

Przebieg czynności kontrolnych został udokumentowany w protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2019 r., nr [...].

Zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił MB o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w dniu 16 kwietnia 2019 r. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d., za lp. 1.1. (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji) oraz za p.p. 2.11. (wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy). Ponadto jak wynika z akt administracyjnych sprawy w oparciu o dokonane ustalenia fatyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy organ prowadzący postępowanie, zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2019 r., rozszerzył jego zakres o stwierdzone dodatkowe naruszenia, to jest: niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy, z którego wynika, że MB prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] nr [...] posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. Przy czym jak wskazał organ wydający licencję, do dnia udzielenia informacji, to jest do 19 kwietnia 2019 r. przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Lexus IS o nr rej. [...] do udzielonej licencji.

Ponadto z załączonej do akt sprawy kserokopii, zawartej w dniu 20 listopada 2018 r. umowy zlecenia, pomiędzy RP (zleceniobiorcą), a [...] (zleceniodawcą) wynika między innymi, że zleceniobiorca zobowiązuje się do osobistego wykonywania zleceń jako kierowca, wyłącznie za pośrednictwem aplikacji wskazanej przez zleceniodawcę (pkt I-III umowy), w zamian za wynagrodzenie równe kwocie zarobionej za wykonanie przyjętych zleceń przejazdów w udostępnionej aplikacji, pomniejszone o: koszty wynajmu pojazdu, prowizji w wysokości 40 zł, należne podatki oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne , rozliczane przez zleceniodawcę (pkt IV umowy).

W złożonym w toku postępowania administracyjnego piśmie z dnia 14 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego podniosła, że MB wykonywał transport drogowy osób, a nie przewóz okazjonalny osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego umorzył, na podstawie art. 105 § 1 i § 2 k.p.a. prowadzone wobec MB postępowanie administracyjne w zakresie wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, to jest naruszenie wymienione w lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.; oraz na podstawie art. 92a ust. 1u.t.d. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł za pozostałe stwierdzone naruszenia to jest: niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7ai art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.); niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.); wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia w części nakładającej karę pieniężną MB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie:

- art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i przyjcie, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu;

- art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80m k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań KB na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe, ustaleń, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny z naruszeniem przepisów u.t.d.;

- niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędne przypisanie protokołowi kontroli cechy dokumentu urzędowego, w sytuacji, gdy nie został on podpisany przez skarżącego;

- niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. zamiast art. 5b u.t.d.;

- art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez bezzasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o zmianę decyzji w zaskażonej części i umorzenie postępowania. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka- KB, na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w dniu 16 kwietnia 2019 r., załączonej do odwołania.

Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzonego postępowania dowodowego, wskazując w tym zakresie na niezastosowanie przez organ administracji znowelizowanych przepisów Kodeksu cywilnego, w tym wprowadzających nową formę czynności prawnych, tzw. formę dokumentową. Odwołując się do cywilistycznej definicji pojęcia "dokument", zawartej w art. 773 k.c. oraz do treści art. 781 § 2 k.c., zgodnie z którym oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, pełnomocnik wywiódł, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym do kategorii dokumentu zaliczyć można obraz, dźwięk, czy grafikę, utrwaloną na jakimkolwiek nośniku, z tym tylko zastrzeżeniem, aby nośnik umożliwiał zapoznanie się z treścią tego dokumentu. Co więcej, zdaniem pełnomocnika mając na uwadze treść art. 97 k.c., skoro "lokalem" jest miejsce zwyczajowo używane do obsługi klienta danego przedsiębiorstwa, to w przypadku skarżącego prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego osób oznacza, iż miejscem, w którym obsługuje on zwyczajowo swojego klienta jest właśnie samochód. Tym samym w ocenie strony skarżącej nie sposób uznać, że umowa zawarta za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej na urządzeniu elektronicznym, pomiędzy dwiema osobami znajdującymi się w tym samym miejscu – samochodzie, jako lokalu przeznaczonym do obsługi klientów, zawarły umowę na odległość. W konsekwencji powyższego organ wadliwie uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenia opłaty ryczałtowej za przewóz, przed jego rozpoczęciem.

Z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację, co do wykonywania przez skarżącego transportu drogowego osób na podstawie posiadanej licencji, a nie przewozu okazjonalnego osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., a tym samym brak było podstaw do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na wstępie na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów u.t.d. regulujących obowiązki i uprawienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób, w tym przewóz okazjonalny, kary pieniężne za naruszenie przepisów u.t.d., a nadto przedstawił argumentację dotyczącą braku zastosowania w sprawie przepisów działu IVa k.p.a.

W oparciu o ustalony w sprawie stan fatyczny organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na MB kary pieniężnej w wysokości 500 zł, za naruszenie opisane w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87u.t.d. Bezsporne jest bowiem, że momencie przeprowadzanej kontroli kierujący pojazdem RP nie przedstawił wypisu z posiadanej przez skarżącego licencji na przewóz osób samochodem osobowym, pomimo, że jak ustalono w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżący w dniu kontroli posiadał aktualną licencję nr [...].

Za uzasadnione organ odwoławczy uznał także nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 800 zł, za stwierdzone naruszenie opisane w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. W sprawie bezsporne jest bowiem, że skontrolowany w dniu 16 kwietnia 2019 r. pojazd marki Lexus IS, nr rej. [...], którym RP wykonywał przewóz osób na rzecz i w imieniu skarżącego, nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr [...], do dnia 19 kwietnia 2019 r. Zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Natomiast, co do nałożonej na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł za stwierdzone naruszenie opisane w lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że pojazd, którym wykonywany był w dniu 16 kwietnia 2019 r. przewóz okazjonalny osób nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż jest on przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a w/w przepis dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto przewóz ten nie spełniał warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdyż jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a opłata za przewóz nie została ustalona w formie ryczałtowej przed jego rozpoczęciem.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego nałożenie na skarżącego, na podstawie art. 92a u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł jest w pełni uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwie dokonanych ustaleń faktycznych i przeprowadzonego postępowania dowodowego organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału wynika bezspornie, że kierujący pojazdem w dniu 16 kwietnia 2019 r. RP wykonywał zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz MB, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] , na trasie z ul. [...] w [...] do [...] w [...]. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji UBER zainstalowanej w telefonie kierowcy przez MB i za pośrednictwem tej aplikacji została rozliczna należność za wykonany przewóz, w kwocie 17 zł. Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy: protokół kontroli nr [...], protokół przesłuchania świadka – RP z dnia 16 kwietnia 2019 r., kserokopia umowy zlecenia z dnia 20 listopada 2018 r., protokół przesłuchania świadka – KB (jednego z pasażerów, zamawiającego przewóz). Organ odwoławczy podkreślił, że załączony do akt protokół kontroli z 16 kwietnia 2019 r. jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym. Kierowca, wykonujący zarobkowy przewóz osób w imieniu skarżącego, podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, której organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować. Organ wskazał również, że podstawę prawną wdanej decyzji, w dacie kontroli, stanowiły przepisy u.t.d., która nie przewidywała możliwości zawarcia umowy dotyczącej przewozu okazjonalnego w innej formie, niż forma pisemna w lokalu przedsiębiorstwa, co oznacza, że każda inna forma takiej umowy naruszała obowiązujące prawo. Tym samym powołane przez stronę przepisy k.c. pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Ponadto uwzględniając nawet treść znowelizowanego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r., art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d., w którym dodano możliwość zawarcia umowy o przewóz okazjonalny w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c., organ odwoławczy wskazał, iż dla skuteczności tej umowy niezbędne jest opatrzenie jej podpisem elektronicznym przez strony umowy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tym samym zarzuty odwołania, co do naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 76 §1, art. 80i art. 81 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, organ uznał za nieuzasadnione. Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż strona miała zapewniony czynny udział na każdym etapie prowadzonego postępowania.

Natomiast, co do zarzutu odwołania dotyczącego niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z u.t.d. i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Ponadto organ odwoławczy wskazał na celowe rozróżnienie przez ustawodawcę licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.

Natomiast, co do zawartego w odwołaniu wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka KB, organ wyjaśnił, że w/w złożył już zeznania w dacie kontroli, to jest 16 kwietnia 2019 r., z których wynika sposób i forma zamówienia przewozu, sposób jego rozliczenia, a nadto okoliczność, że świadek nie zawierał jakiejkolwiek umowy o przewóz z kierującym pojazdem.

Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działań skarżącego, dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.

W skardze na powyższą decyzję MB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1.rażące naruszenie prawa procesowego, to jest:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8,art.7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1,art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

a) art. 18 ust.4a i ust.4b pkt2 w zw. z art.4 pkt 11oraz art. 5b ust. 1pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowymi w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;

b) art. 5b ust 1w zw. z art. 18ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;

c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2 b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;

d) ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;

e) błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust 1, art 18 ust 4a i 4b w związku z art 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.

W sytuacji, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielał stanowiska skarżącego, iż cytowane powyżej przepisy u.t.d., a w szczególność art 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE3 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik wnosił o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do:

- Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b3 oraz art 5 b ust 1 Ustawy o Transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE3 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej;

- na podstawie art 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust 4a i 4b pkt u.t.d. z art. 20 w zw. z art 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ przedstawił swoje stanowisko, co do zarzutów braku notyfikacji przepisów u.t.d. Komisji Europejskiej, uznając je za bezzasadne.

Z akt sprawy wynika także, że Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia 20 lipca 2020 r. wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.

Dokonując kontroli sądowo administracyjnej w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionej skargi MB uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9 300 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58) – dalej: u.t.d.

Zaznaczyć na wstępie należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f k.p.a.

W myśl art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Wskazać również należy, że nakładane na przewoźników, na podstawie przepisów u.t.d. kary pieniężne, jak i ich wysokość są ściśle uregulowane ustawowo, co oznacza, że brak jest możliwości ich miarkowania. W przepisie art.92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art.189a §2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa k.p.a.

Zgodnie z treścią art.92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art.92a ust.3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.

Jak wynika z art. 92 ust.6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 16 kwietnia 2019 r. w [...], przy [...], funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki Lexus IS, nr rej. [...], którym kierował RP. Z uwagi na fakt, iż przed rozpoczęciem kontroli kierowca, zgodnie z jego oświadczeniem, wykonywał odpłatnie przewóz osób, po sprawdzeniu dokumentów oraz stanu trzeźwości kierującego, pojazd w asyście Policji przemieścił się na Dworzec Północny w [...], celem przeprowadzenia dalszych czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego w [...]. W toku przeprowadzonych czynności RP potwierdził, że w momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji wykonywał odpłatny przewóz osób na trasie z ul. [...] (Hotel BB) w [...] do [...] w [...]. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji UBER i był wykonywany w imieniu i na rzecz MB prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] nr [...]. Świadek zeznał, że z w/w osobą zawarł w listopadzie 2018 r. umowę, której przedmiotem jest wynajem samochodu osobowego Lexus IS, nr rej. [...] (stanowiącego własność świadka) oraz świadczenie usług przewozu osób za pośrednictwem aplikacji UBER. Aplikacja ta została zainstalowana na telefonie kierującego za pośrednictwem MB, który jest wskazany jako podmiot "podpięty" pod aplikację, a co było warunkiem jej poprawnego działania. Świadek wyjaśnił także, że zapłata za wykonany przewóz została uregulowana bezgotówkowo poprzez pobranie należnej kwoty z rachunku pasażera przez firmę UBER, która po potrąceniu należnych jej kwot, rozlicza się następnie z firmą MB. Następnie MB po odliczeniu należności wynikających z zawartej umowy, końcowo końcowo rozlicza się z kierującym, przelewając na jego konto należność za wynajem i użytkowanie samochodu. Świadek wyjaśnił, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a przewozy wykonuje na podstawie licencji udzielonej spółce [...].

Przesłuchany w dniu 16 kwietnia 2019 r., w charakterze świadka pasażer KB przedstawił sposób korzystania z aplikacji UBER, okoliczności zamówienia przewozu w dniu 16 kwietnia 2020 r. oraz sposób rozliczenia należności za wykonany przewóz. Oświadczył, że nie zawierał z kierującym żadnej, pisemnej ani ustnej, umowy na przewóz.

Z uwagi na stwierdzone w wyniku kontroli naruszenia przepisów transportu drogowego w stosunku do skarżącego wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy ustalając, że MB prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] nr [...] posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z dnia 16 kwietnia 2019 r., nr [...] wynika, że kierujący pojazdem nie okazał do kontroli stosownej licencji. Ponadto zgodnie z informacją organu wydającego licencję, do dnia udzielenia informacji, to jest do 19 kwietnia 2019 r. przedsiębiorca nie zgłosił do udzielonej licencji pojazdu marki Lexus IS, nr rej. [...]. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że w/w pojazd, którym wykonywano w dniu 16 kwietnia 2019 przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W oparciu o powyższe ustalenia na MB została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:

1. niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2. niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.);

3. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnośnie pierwszego z w/w naruszeń wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art.8 ust.2 pkt.6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Zgodnie z treścią art.8 ust.3 pkt.5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Natomiast jak wynika z art.14 ust.1 pkt. 2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano, w sposób bezsporny ustalono, że wykonywany w dniu 16 kwietnia 2019 r., w imieniu i na rzecz MB przewóz osób odbywał się pojazdem marki Lexus IS, nr rej. [...], pozostającym w dyspozycji skarżącego na podstawie zawartej w dniu 20 listopada 2018 r. umowy zlecenia, który to pojazd nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do udzielonej mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Powyższe naruszenie uzasadniało zdaniem Sądu nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Natomiast, co do drugiego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust.1 pkt.1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art.87 ust.3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Na gruncie niniejszego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że w dacie przeprowadzenia kontroli drogowej, to jest w dniu 16 kwietnia 2019 r., kierujący pojazdem RP nie przedstawił wypisu z licencji udzielonej MB, na rzecz i w imieniu którego wykonywał w tym dniu przewóz drogowy osób. Stwierdzone w tym zakresie naruszenie czyniło zasadnym wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 500 zł ( lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się natomiast, do trzeciego z zarzucanych skarżącemu naruszeń wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt.3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym jak wynika z art. 4 pkt.11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego;

Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art.18 ust.4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. RP wykonywał w imieniu i na rzecz MB. przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art.4 pkt. 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Lexus IS, nr rej. [...] został on zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust.4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, gdyż jak wynika z zeznań świadka RP usługa wykonanego w dniu 16 kwietnia 2019 r. przewozu została zamówiona i rozliczona za pośrednictwem aplikacji UBER. Co więcej zamawiający przewóz w dniu 16 kwietnia 2019 r. KB oświadczył, że nie zawierał z kierującym jakiejkolwiek, pisemnej czy ustnej, umowy o przewóz. Wskazać należy, że pojazd marki Lexus IS, nr rej. [...] w dniu wykonywania przedmiotowego przejazdu nie był wyłączną własnością przedsiębiorcy, jak również nie stanowił przedmiot leasingu zawartego przez tego przedsiębiorcę. Pojazd ten jak wynika z akt sprawy stanowi własność RP, który na podstawie zawartej w dniu 20 listopada 2018 r. umowy wynajął przedmiotowy pojazd MB, celem realizacji wiążącej strony umowy zlecenia wykonywania przez RP przewozu drogowego osób na rzecz i w imieniu MB.

Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Mając powyższe na uwadze Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, iż skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.

W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. 5 stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z puntu widzenia charakteru prowadzonej działalności np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał lub występował o licencję na wykonywanie przewozów taksówką.

Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie. Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.

Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego.

Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE ta została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.

Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1;04.2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z 10.03.2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z 28.11.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.

Reasumując Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, czym zadość uczyniły ciążącym na nich wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w dniu 16 kwietnia 2019 r przewozu, roli kierującego pojazdem RP, jak i roli MB, stosunku prawnego wiążącego w/w wynikającego z zawartej w dniu 20 listopada 2018 r. umowy zlecenia, a także sposobu rozliczania opłaty za wykonywany przewóz, jak również mechanizm wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym, a RP, tytułem rozliczeń za zlecane przewozy oraz korzystanie z samochodu osobowego Lexus IS, nr rej. [...]. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, iż przedsiębiorcą wykonującym w dniu 16 kwietnia 2019 r. przewóz osób był MB, a kierujący w tym dniu pojazdem RP świadczył te usługę w imieniu i na rzecz skarżącego. Natomiast odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy wskazać, że z zasady wyrażonej w powołanym przepisie. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W ocenie Sądu prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie w niniejszej sprawie odpowiadało powyższym wymogom. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne pozwalały na wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842).

AB/