Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 106/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.        183 par. 1 i  2    art. 174 art. 176 art. 145 oar, 1 pkt 1 li c art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2560/12 w sprawie ze skargi Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2560/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie o nr [...] o stwierdzenie nabycia przez gminę Konstancin-Jeziorna z mocy prawa, z dniem 1 lipca 2000 r. własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, położonych w gminie Konstancin-Jeziorna, pow. piaseczyński, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami szczegółowo wymienionymi w decyzji. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 13 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i stwierdził, że zgodnie z przytoczonym przepisem własnością gminy mogła stać się nieruchomość rolna Skarbu Państwa w rozumieniu art. 46¹ kodeksu cywilnego, położona jednocześnie na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej. W ocenie organu treść wypisu z rejestru gruntów, według stanu na dzień 1 lipca 2000 r., dowodzi, że przedmiotowe nieruchomości stanowiły nieruchomości rolne w rozumieniu art. 46¹ kodeksu cywilnego. Z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy Konstancin-Jeziorna z 22 grudnia 2010 r. wynika, że w dniu 1 lipca 2000 r. przedmiotowe działki znajdowały się na terenie objętym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Konstancin-Jeziorna, potwierdzonym uchwałą nr IX/34/85 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Konstancinie-Jeziornie z dnia 17 lipca 1985 r. Tylko działka nr 1 znajdowała się częściowo na terenie objętym tym planem, zaś częściowo na terenie objętym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i stołecznego Uzdrowiska Konstancin-Jeziorna, zatwierdzonym uchwałą nr 63/XIX/87 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Konstancinie Jeziornie z dnia 29 stycznia 1987 r. Z zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego wynika, że przedmiotowe działki w planie zagospodarowania przestrzennego były przeznaczone na cele gospodarki rolnej. W ocenie organu spełniono więc przesłanki określone w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. do nabycia przez gminę Konstancin-Jeziorna z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. własności tych nieruchomości rolnych stanowiących dotychczasową własność Skarbu Państwa.

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego podnosiła w odwołaniu zarzut naruszenia art. 10 § 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a.").

Organ odwoławczy przyznał, że jak w wynika z akt sprawy odwołujący się nie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu przed organem I instancji w myśl przepisów art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie okoliczność ta, zdaniem organu, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że doszło do rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W sytuacji postawienia organowi tego zarzutu koniecznym jest wykazanie jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawienie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Odwołujący nie wykazał, że naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a. faktycznie uniemożliwiło jej podjęcie określonej czynności procesowej, która mogłaby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia Wojewody Mazowieckiego.

W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia a mianowicie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia zarzutu, iż organ I instancji uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r. stwierdził, iż skarga jest bezzasadna. Sąd wyjaśnił, iż Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa, przez gminę Konstancin-Jeziorna własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, położonych w gminie Konstancin Jeziorna, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami wymienionymi szczegółowo w decyzji, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. nr 208, poz. 2128, ze zm.). Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nie przekazane do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., stają się z mocy prawa własnością gmin, na których są położone. Nabycie to wymaga potwierdzenia deklaratoryjną decyzją właściwego wojewody, zgodnie z art. 13 ust. 4 powołanej ustawy. Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przepisie to nieruchomości, o jakich stanowi art. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położone na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 46¹ stanowi, że nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. W ocenie Sądu pierwszej instancji z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z dnia 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy, położone na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest spełnienie powyższych warunków w dniu 30 czerwca 2000 r. Sąd wojewódzki stwierdził, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły, że przedmiotowe nieruchomości spełniają warunki określone w art. 13 ust. 2 powołanej ustawy, a zatem stały się własnością gminy Konstancin-Jeziorna z dniem 1 lipca 2000 r. Wskazują na to zapisy w ewidencji gruntów oraz w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Konstancin-Jeziorna. Dla stwierdzenia nabycia własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa z mocy prawa w trybie art. 13 ust. 2 powołanej ustawy istotne jest by w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r. nieruchomości te nie były przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami. Natomiast rzeczą organów administracji orzekających w tej sprawie nie było dokonywanie oceny okoliczności braku przekazania tych gruntów do Zasobu do dnia 30 czerwca 2000 r. ostatecznymi decyzjami, gdyż nie stanowi to przesłanki komunalizacji w trybie art. 13 ust. 2 powołanej ustawy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż niezasadnie skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia tego przepisu skarżąca podniosła również w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że faktycznie w postępowaniu przed organem I instancji skarżąca, która była użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją, nie została zawiadomiona w myśl powołanego przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Wobec tego organ odwoławczy przed wydaniem decyzji, pismem z dnia 18 września 2012 r., zawiadomił strony w trybie art. 10 § 2 k.p.a. i udzielił terminu 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia na wypowiedzenie się co do całości postępowania dowodowego, zgromadzonych dokumentów i materiałów, a także na zgłoszenie twierdzeń, wyjaśnień i dowodów w sprawie. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że skarżąca odebrała to zawiadomienie w dniu 8 października 2012 r., a w dniu 11 października 2012 r. zapoznała się z aktami sprawy (notatka służbowa). Do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. do dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca nie zgłosiła żadnych żądań, wyjaśnień ani dowodów w sprawie. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik spraw, a tylko w tej sytuacji sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie reprezentowana przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 10 k.p.a. polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, iż nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie stanowiło naruszenia uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ odwoławczy sam przyznał, iż doszło do naruszenia tego przepisu, statuującego jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego;

- art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie uchylenie skargi w sytuacji istnienia podstaw do jej całkowitego uchylenia, tj. naruszenia przy wydawaniu decyzji przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na jego wynik, gdyż SGGW w Warszawie jako podmiot, któremu przysługiwało prawo do czynnego udziału w sprawie już od momentu wydawania decyzji przez Wojewodę Mazowieckiego, na którym to etapie Uczelnia mogła składać wnioski dowodowe i przedsiębrać inne czynności procesowe, które przysługują stronie biorącej udział w postępowaniu. W szczególności Uczelnia mogłaby składać wnioski na wykazanie, iż poszczególne działki ewidencyjne nie powinny zostać poddane komunalizacji w drodze ustawy o własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, a brak pominięcia tego faktu i utrzymanie w mocy decyzji wadliwej, wydanej z naruszeniem art. 10 k.p.a. powoduje, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bezpośrednio naruszył art. 145 § 1 p.p.s.a. przez co popełnił istotny błąd proceduralny.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od niniejszej skargi w całości lub w części; wstrzymanie, do czasu rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej w całości wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...]; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność Skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach podkreślając, iż pozbawienie strony możliwości brania aktywnego udziału w toku postępowania administracyjnego, co miało miejsce niniejszej sprawie, uznać należy za ciężkie naruszenie procedury administracyjnej. Za powyższą argumentacją przemawia fakt, iż pozbawienie strony możności brania udziału w postępowaniu jest przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. prowadzącym do stwierdzenia nieważności. Dokonując wykładni tegoż przepisu zwrócić należy szczególną uwagę na fakt, iż ustawodawca nakazuje umożliwić stronie wzięcie czynnego udziału w każdym stadium postępowania nie przewidując wyjątków ani ograniczeń, a obowiązek zawiadomienia strony i wyznaczenia jej odpowiedniego terminu w celu umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz głoszonych żądań jest bezwarunkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, podkreślić trzeba, że przedmiotem oceny tegoż Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej stwierdzenia takiego skutku zarzucanego uchybienia zabrakło, natomiast wywody zamieszczone w jej motywach nie pozwalają na wysnucie takiej konkluzji. Tymczasem zarzut naruszenia przepisów postępowania – zarówno zresztą przed sądami pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – dla swej skuteczności wymaga wykazania przez stronę skarżącą wpływu naruszenia przepisów prawa na wynik sprawy. Upraszczając zagadnienie oznacza to obowiązek wykazania, że gdyby do naruszenia nie doszło, wynik sprawy mógłby być inny. W niniejszej sprawie zatem miałoby dojść do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wskazać w pierwszej kolejności należy, że w niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej nie odpowiadają w pełni wymogom określonym w art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. I tak podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został już pogląd, iż z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że jej podstawą winno być naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny tj. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast zarzut skargi kasacyjnej został oparty na naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. bez powiązania z przepisem ustawy p.p.s.a. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej został oparty na naruszeniu art. 145 § 1 p.p.s.a. bez wskazania konkretnych jednostek tego przepisu. Zatem prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. powinien być postawiony w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W świetle jednak postanowień uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 zgodnie, z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, należało uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów (tak też NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 634/09, dostępny w CBOSA: https://cbois.nsa.gov.pl).

Istota sprawy sprowadza się do tego, iż skarżąca kasacyjnie stara się dowieść, że wbrew Sądowi pierwszej instancji uniemożliwienie wypowiedzenia się przez stronę przed wydaniem decyzji - przez organ I instancji - co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań miało wpływ na wynik sprawy.

Uregulowana w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 78 § 1, art. 79), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konkludując, zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od umożliwienia wypowiedzenia się stronom w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn, niż wymienione w art. 10 § 2. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Okoliczność naruszenia tego przepisu została prawidłowo stwierdzona przez Sąd pierwszej instancji, bowiem faktycznie strona skarżąca nie została poinformowana przez Wojewodę Mazowieckiego o zebraniu materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji i o możliwości zapoznania się przez skarżącą ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Jednakże, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, czym innym jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia wspomnianego przepisu procesowego, a czym innym zagadnienie jego wpływu na wynik sprawy. Nie każde bowiem naruszenie musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że uchylenie przez sąd decyzji lub postanowienia możliwe jest w razie stwierdzenia co najmniej jednego z trzech niżej wymienionych naruszeń prawa: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracyjny miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się nadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji w oderwaniu od faktu, czy dokonane naruszenie mogło albo nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Wszak pozostało ono poza niniejszymi rozważaniami z braku zarzutu w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zawarte w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. II OSK 831/05 (dostępny w CBOSA: https://cbois.nsa.gov.pl) stanowisko, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa więc ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Gd 199/00 (Przegląd Podatkowy 2004 nr 1, str. 43). Innymi słowy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Taka okoliczność nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Należy wszak zauważyć, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 i art. 138 § 1 i 2 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania – obowiązkiem organu, do którego wpływa środek odwoławczy jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, a zatem organ odwoławczy nie może jedynie poprzestać na ocenie legalności rozstrzygnięcia organu I instancji. Ten obowiązek został przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykonany również w zakresie nałożonym w art. 10 § 1 k.p.a. Organ zawiadomił bowiem stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do całości postępowania dowodowego oraz zgłoszenia żądań (pismo z dnia 28 września 2012 r.). Pełnomocnik strony skarżącej z prawa takiego skorzystał, tj. zapoznał się z aktami sprawy nie złożył jednak żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień (notatka służbowa z dnia 11 października 2012 r.). W tej sytuacji żadną miarą nie można uznać, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ I instancji miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, tym bardziej że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji konwalidował omawiane naruszenie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.