Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1579/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 179
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 15 , 16 , 107 , 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 6 czerwca

2014 r., na podstawie art. 156 § 1 oraz 158 kpa w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92 poz. 880 ze zmianami), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z 13 kwietnia 2007 r. sygn. [...] zezwalającej A.R. i S.R. na usunięcie 237 sztuk drzew na działkach nr [...] ,[...] ,[...] itd... położonych w R.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Burmistrza A. z 13 kwietnia 2007 r. zezwolono A.R. i S.R. na usunięcie 237 sztuk drzew z terenu działek stanowiących ich własność. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz A. wskazał, że przyczyną zamierzonego usunięcia drzew są zabiegi pielęgnacyjne w drzewostanie. Część drzew rośnie nierównomiernie, w skupiskach nie rokując szans na prawidłowy rozwój. W tym zakresie organ odstąpił na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 od naliczenia opłat za zezwolenie na usunięcie drzew.

W dniu 1 marca 2010 r. do Kolegium wpłynęło pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. wskazujące na szereg nieprawidłowości związanych z wydaniem przedmiotowej decyzji Burmistrza A. . W szczególności zarzucono: niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego A. ; brak opinii dyrektora Parku Krajobrazowego [...] ; brak naliczenia opłaty, mimo, że wycinka drzew była związana z celem prowadzenia działalności gospodarczej; brak podstaw do przyjęcia, że stan drzew przeznaczonych do usunięcia uzasadnia ich wycinkę. Ponadto do stanu drzew odniesiono się jedynie w sposób ogólny. W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 16 marca 2010 r. Kolegium wpłynęło pismo Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. zarzucając przedmiotowej decyzji: niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego A. ; brak naliczenia opłaty, mimo, że wycinka drzew była związana z celem prowadzenia działalności gospodarczej; nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji (nieprawidłowości we wszczęciu postępowania, brak należytego uzasadnienia decyzji, brak prawidłowego oznaczenia stron postępowania).

Kolegium w dniu 5 maja 2010 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W toku postępowania Kolegium zgromadziło materiał dowodowy obejmujący: mapy ewidencyjne działek [...] ,[...] ,[...] itd... wraz z zaznaczeniem terenów zalesionych; wypis z rejestru gruntów dla działek [...] ,[...] ,[...] itd... dokumentację fotograficzną terenu, na którym dokonano wycinki drzew wraz z mapą ewidencyjną, na której naniesiono kierunek wykonania zdjęcia, numer zdjęcia oraz orientacyjny przebieg istniejących w terenie wyciągów; protokół z oględzin terenu objętego wycinką drzew.

Organ podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że na znacznym obszarze obejmującym działki położone w miejscowości R. doszło do wycięcia drzew, miejscami tak, iż pozostały puste przestrzenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu 8 listopada 2010 r. wydało decyzję, którą stwierdziło z urzędu nieważność badanej decyzji Burmistrza A. . Decyzja ta została utrzymana w mocy przez ten sam organ decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r. znak [...] W wyniku skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 31 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1051/11 uchylił obydwie wydane w sprawie decyzje Kolegium. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż "charakter i waga przepisów naruszonych w toku postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanych decyzji Burmistrza, nie uzasadniały zastosowania wyjątkowego trybu pozwalającego na wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie powyższe wspiera fakt, że stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji wywołałoby szczególnie dotkliwe skutki dla adresatów objętych tymi decyzjami uprawnień. Także w perspektywie tych właśnie konsekwencji oceniać należało ewentualną konieczność odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie zestawienie ciężaru gatunkowego stwierdzonych uchybień ze skutkami, jakie dla adresatów decyzji Burmistrza A. nieść mogło wyeliminowanie tych decyzji z mocą wsteczną z obrotu prawnego, stanowiło dodatkowy argument na rzecz rozstrzygnięcia rysującego się konfliktu na korzyść zasady, o której mowa w art. 16 k.p.a".

Ponadto Sąd wskazał, że Kolegium było zobowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy będące przedmiotem kontroli decyzje wydane zostały w okolicznościach i warunkach wskazujących na istnienie którejkolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a, zwłaszcza, czy decyzje zostały wydane przez właściwy rzeczowo organ, a to z uwagi na fakt, że co najmniej część terenów, na których rosły podlegające wycince drzewa mogła mieć - według stanu na chwilę wydawania kwestionowanych rozstrzygnięć -charakter leśny. Ustalenia wymagało, czy grunt, na którym rosły będące przedmiotem kwestionowanych decyzji drzewa nie był lasem. Przy czym zasadniczo zapis ewidencji będzie miarodajny dla ustalenia charakteru danego gruntu. W przypadku jednak rozbieżności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym - tak jak może to mieć miejsce w rozpoznawanej sprawie - decydować powinien rzeczywisty stan gruntu.

Skarga kasacyjna od ww. wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1445/12.

Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium podniosło, że kwestia istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z 13 kwietnia 2007 r. została oceniona w opisanym wyżej wyroku Sądu. W związku z brzmieniem przepisu art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Kolegium uznało za wyjaśnione i przesądzone, iż w niniejszej sprawie brak przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na niestwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ wydający badaną decyzję.

Rozważając kwestię istnienia pozostałych przesłanek nieważności wynikających z art. 156 § 1 kpa organ odwołał się do treści art. 83 ust. 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym na chwilę wydawania decyzji przez Burmistrza A. ) oraz art. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 45, po. 435 z późn. zm.). W ocenie Kolegium materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na gruncie będącym lasem. Działki ewidencyjne [...] ,[...] ,[...] itd... położone w R. zgodnie z informacją z rejestru gruntów stanowią łąki trwałe - w części lasy i grunty leśne. Z uwagi na stanowisko orzecznictwa, iż informacje z ewidencji mają charakter informacji pomocniczych, a przesądzające znaczenie ma faktyczny stan gruntu organ stwierdził, że zasadne jest sięgniecie do definicji lasu określonej w art. 3 o lasach. Wskazał, że w doktrynie podaje się, że "pojęcia lasu nie należy utożsamiać z pojęciem nieruchomości gruntowej czy też gruntu leśnego. Są to bowiem różne pojęcia. Punktem wyjścia jest wskazanie przez prawodawcę, że las jest gruntem. Dalej pojęcie lasu obejmuje dwa elementy wymienione w pkt 1 i 2. Pierwszy element jest związany z określoną powierzchnią. Ustawodawca bowiem wyraźnie wskazuje, że lasem jest określony grunt, który ma powierzchnię co najmniej 0,10 ha. Drugi element dotyczy związku tego gruntu z gospodarką leśną, względnie wykorzystywania dla potrzeb gospodarki leśnej: budynków i budowli, urządzeń melioracji wodnych, linii podziału przestrzennego lasu, dróg leśnych, terenów pod liniami energetycznymi, szkółek leśnych, miejsc składowania drewna, a także wykorzystywanych na parkingi leśne i urządzenia turystyczne". Zatem zasadne jest ustalenie, czy wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na terenie pokrytym roślinnością leśną (uprawami leśnymi) -drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawionym i czy tworzyły zwartą powierzchnię 0,10 ha.

Organ podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza A. nie dokonywano ustaleń dotyczących miejsc usytuowania poszczególnych drzew na konkretnych działkach. W decyzji wydanej w tej sprawie w sposób zbiorczy określono, iż zezwolenie dotyczy 237 drzew położonych na siedemdziesięciu trzech wymienionych działkach ewidencyjnych. W wyjaśnieniu jakie organ skierował w tej sprawie do Kolegium w dniu 28 czerwca

2010 r. stwierdzono, iż drzewa przeznaczone do usunięcia w chwili wydawania zaskarżonych decyzji zostały wyznaczone w terenie w czasie przeprowadzanych wizji lokalnych z udziałem organu i wnioskodawcy. Nie wykonywano schematu mapy uwzględniającej lokalizacje usuniętych drzew. Brak jest również możliwości ustalenia położenia drzew - i w wyniku tej operacji ustalić, czy drzewa te stanowiły jakieś zwarte kompleksy o powierzchni 0,10 ha na podstawie zdjęć załączonych do akt sprawy z uwagi na brak określenia umiejscowienia uwidocznionego na zdjęciu drzewa w odniesieniu do konkretnej działki ewidencyjnej. Obszar zaś, na którym wnioskowano o usunięcie drzew to powierzchnia 10,6353 ha. W chwili obecnej z uwagi na upływ czasu i wykonanie decyzji przez wnioskodawców również brak jest możliwości stwierdzenia czy drzewa usuwane na podstawie badanej decyzji rosły na gruncie będącym w istocie lasem - a więc na terenie pokrytym roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym w zwartych powierzchniach. Przesądzającą kwestią jest jednak okoliczność, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, iżby teren ten spełniał pozostałe przesłanki dla istnienia "lasu" zawarte w art. 3 ustawy lasach - to znaczy czy był przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowił rezerwat przyrody lub wchodził w skład parku narodowego albo był wpisany do rejestru zabytków, czy też był związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Właściciele gruntu nie prowadzili gospodarki leśnej lecz zajmowali się innym rodzajem działalności - nie związanej z produkcją drewna w lasach. Świadczy o tym tak treść wniosku o usunięcie drzew - gdzie jako przyczynę usunięcia drzew wskazano prace porządkowe w drzewostanie powstałym w wyniku samoistnego nasiania na gruntach rolnych i łąkach tj. usunięcie drzew suchych, uszkodzonych, pokrzywionych, złamanych, przywrócenie charakteru łąkowego terenu jak i całość dokumentacji w sprawie.

Kolegium konkludowało, że nie zachodzi więc przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji zawarta w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Kolegium nie stwierdziło również innych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z 13 kwietnia 2007 r.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie złożył Prokurator Okręgowy w K. , a także Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B.

Prokurator decyzji wydanej w pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że teren objęty decyzją Burmistrza A. nie stanowił lasu, na co zdaniem Prokuratora wskazywały rozliczne dowody - zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rejestru gruntów, wniosek o stwierdzenie nieważności skierowanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. , protokół oględzin z dnia 5 września 2006 r., wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.

Stowarzyszenie odwołało się do orzecznictwa Sądu Najwyższego w przedmiocie uznania powierzchni gruntu za las. Wskazało, że samo Kolegium przyznało, że działki ewidencyjne objęte kontrolowaną decyzją stanowiły w części lasy i grunty leśne, co wynikało z rejestru gruntów. Podkreśliło, że nieprawdą jest, iż nie dało się ustalić, czy grunt był lasem na podstawie dokumentacji fotograficznej, gdyż do dokumentacji załączono mapę ewidencyjną, na której zaznaczono kierunek wykonania zdjęcia. Do odwołania załączono dwie ortofotomapy w skali 1:5000 obrazujące działki objęte postępowaniem w 2003 r. i 2009 r. Wskazano przy tym, iż na podstawie tych map można wywnioskować, że drzewa, na których usunięcie zezwolono rosły w lesie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 25 sierpnia 2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 156 § 1, art. 157, art. 158 § l w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że kwestia istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, jako podstawy stwierdzenia nieważności "decyzji Burmistrza A. z 25 czerwca 2008 r. sygn [...] ", została wiążąco oceniona we wyroku Sądu. W związku z powyższym Kolegium, związane wyrokiem sądu w sprawie do sygn. II SA/Kr 1051/11, nie było już zobligowane, ani nawet uprawnione do badania istnienie tej przesłanki. Dlatego też zarzut pominięcia w analizowanym materiale dowodowym treści wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który wskazywał na wady powodujące stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa jest chybiony.

Sąd nakazał natomiast, by Kolegium skupiło się na problemie naruszenia właściwości przy wydaniu kontrolowanej decyzji z uwagi na to, iż wymogu wydania zezwolenia przez wójta burmistrza prezydenta miasta nie stosuje się do drzew lub krzewów w lasach (art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.). Dla drzew rosnących w lasach nie są wydawane decyzje o zezwoleniu usunięcia wskazanych, konkretnych okazów drzew, a usuwanie drzew z zasobów leśnych odbywa się na zasadach pozyskiwania drewna, zgodnie z ustawą o lasach i właściwy jest Starosta.

Kolegium ponownie przeanalizowało materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy i stwierdziło, iż brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na gruncie będącym lasem. Działki ewidencyjne [...] ,[...] ,[...] itd... położone w R. zgodnie z informacją z rejestru gruntów stanowią łąki trwałe, grunty orne - w części lasy i grunty leśne. Zgodnie z Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części gminy A. w zakresie parceli położonych w miejscowości R. (Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w A. z 31 sierpnia 2006r., Dz. Urz. Woj. [...] .) działki nr [...] ,[...] ,[...] itd... położone w R. mają przeznaczenie ZL2 co oznacza przeznaczenie nie pod lasy (oznaczenie ZLI), a zieleń leśną. Przy czym Kolegium podkreśliło, że przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wbrew stanowisku Prokuratora Okręgowego w K. i Stowarzyszenia, a także informacji z rejestru gruntów (ta informacja a nie Kolegium wskazuje, iż działki objęte postępowaniem mogą w części stanowić lasy i grunty leśne) nie przesądza o tym, co faktycznie rośnie na danym terenie, a zatem, czy dany teren stanowi las. Odwołując się do definicji lasu wynikającej z art. 3 ustawy o lasach organ podał, że las jest gruntem. Grunt ten musi mieć powierzchnię co najmniej 0,10 ha. Ponadto musi istnieć związek tegoż gruntu z gospodarką leśną, względnie wykorzystywania dla potrzeb gospodarki leśnej: budynków i budowli, urządzeń melioracji wodnych, linii podziału przestrzennego lasu, dróg leśnych, terenów pod liniami energetycznymi, szkółek leśnych, miejsc składowania drewna, a także wykorzystywanych na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. W związku z tym Sąd orzekający w sprawie postawił przed Kolegium zadanie wyjaśnienia, czy wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na terenie pokrytym roślinnością leśną (uprawami leśnymi) -drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawionym i czy tworzyły zwartą powierzchnię 0,10 ha.

Organ ponownie wskazał, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza A. nie dokonywano ustaleń dotyczących miejsc usytuowania poszczególnych drzew na konkretnych działkach, w tym tego, czy rosną one w skupiskach będących lasem. Ponadto w decyzji wydanej w tej sprawie w sposób zbiorczy określono, iż "zezwolenie dotyczy 86 drzew położonych na szesnastu wymienionych działkach ewidencyjnych". W wyjaśnieniu jakie organ skierował w tej sprawie do Kolegium w dniu 28 czerwca 2010 r. stwierdzono, iż drzewa przeznaczone do usunięcia w chwili wydawania zaskarżonych decyzji (lata 2006-2008) zostały wyznaczone w terenie w czasie przeprowadzanych wizji lokalnych z udziałem organu i wnioskodawcy. Nie wykonywano schematu mapy uwzględniającej lokalizacje usuniętych drzew, w związku z czym brak jest również możliwości ustalenia położenia drzew. Zatem nie sposób, zdaniem Kolegium, na podstawie zdjęć załączonych do akt sprawy odpowiedzieć na pytanie, czy drzewa objęte postępowaniem stanowiły jakieś zwarte kompleksy o powierzchni 0,10 ha oraz na której dokładnie działce rosły. Jest tak z uwagi na brak określenia umiejscowienia uwidocznionego na zdjęciu drzewa w odniesieniu do konkretnej działki ewidencyjnej, a określeniu jedynie kierunku robienia zdjęcia. Obszar, na którym wnioskowano o usunięcie drzew to powierzchnia 2,3619 ha obejmująca: łąki trwałe, grunty orne, pastwiska trwałe. Jedynie niewielka część działek nr [...] i [...] stanowiła lasy i grunty leśne - 0,4466 ha. Również wniosek o usunięcie drzew z 4 września 2006 r. wskazywał, że drzewa rosły w lesie - wskazano w nim jedynie, że przeznaczeniem gruntu są łąki trwałe, pastwiska trwałe i grunty orne. Decyzja Starosty W. z 12 sierpnia 2008 r. (dowód 1 z akt sprawy) wskazuje, że lasem były działki nr [...] ,[...] ,[...] itd... we wsi R. , gmina A. , a zatem nie działki objęte postępowaniem w niniejszej sprawie. Na podstawie notatki z 2 lipca 2010 r. (dowód 3 z akt sprawy) można wywnioskować, że wizję tę przeprowadzono w lasach, ale nie wskazano w niej, które dokładnie działki objęte zostały tą wizją i które działki stanowią lasy. Na podstawie dowodu 6, dotyczącego obszaru Natura 2000, Kolegium nie było w stanie wywnioskować jakichkolwiek istotnych w sprawie informacji (dotyczących położenia lasu). Kolejno, z załącznika do umowy użyczenia z 1 maja 2010 r. wynika jedynie, które działki stanowią łąki i pastwiska (dowód 7 w aktach sprawy). Artykuł stanowiący dowód 8 nie zawiera żadnej informacji, która pomogłaby w określeniu, czy tereny objęte postępowaniem stanowiły lasy. Podobnie jest z "Opinią w sprawie ośrodka turystycznego "[...] " i innymi dokumentami dotyczącymi budowy ośrodka narciarskiego (dowód [...] w aktach sprawy).

Wreszcie właściciele gruntu nie prowadzili gospodarki leśnej lecz zajmowali się innym rodzajem działalności - nie związanej z produkcją drewna w lasach. Świadczy o tym tak treść wniosku o usunięcie drzew - gdzie jako przyczynę usunięcia drzew wskazano zabiegi pielęgnacyjne - zły stan zdrowotny drzew, zagrożenie bezpieczeństwa -usunięcie drzew rosnących blisko wyciągu i trasy, jak i całość dokumentacji w sprawie. W przedmiocie przedstawionych dowodów z ortofotomapy z 2003 i 2009 r. Kolegium podało, że nie znając miejsca usunięcia drzew (gdyż nie było ono wskazane w kontrolowanej decyzji -wskazywano jedynie zbiorczo działki objęte decyzją, a ponadto nie wynika z materiałów zgromadzonych w sprawie), jak również nie będąc w stanie dokładnie wskazać i odróżnić pojedynczych drzew na przedstawionych dowodach, nie było w stanie przeprowadzić ustaleń w oparciu o ten dowód.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Kolegium nie jest w stanie jednoznacznie ustalić, czy drzewa, na których usunięcie zezwolono decyzją Burmistrza A. z 25 czerwca 2008 r. sygn. [...] znajdowały się na gruncie stanowiącym las. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika taka możliwość, ale do stwierdzenia nieważności w/w decyzji należałoby to jednoznacznie przesądzić, co w sprawie nie jest możliwe.

Stowarzyszenie [...] w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:

- art. 3 ustawy o lasach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że według tego przepisu lasem jest grunt, o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony i dodatkowo spełniający jedną z przesłanek określonych w art. 3 pkt. 1 lit. a

- art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przeprowadzenie

nowych dowodów w sprawie stanowiłoby naruszenie zasady związania Organu

oceną prawną sądu;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak powołania biegłego celem określenia dokładnego położenia drzew i ich odróżnienia od siebie na ortofotomapach powołanych jako dowody we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że organ oparł zaskarżoną decyzję na błędnej wykładni definicji lasu. Jak wskazał SN w wyroku z 28 stycznia 2009 r. (sygn. akt [...] ), lasem jest także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium przewidzianego w art. 3 pkt 1 lit. a, b i c u.o.l. Jak wskazał SN, konieczność dokonania interpretacji definicji lasu ma swoją przyczynę w tym, że jej wykładnia gramatyczna nie prowadzi do jednoznacznych wniosków. Łączne potraktowanie tych trzech kryteriów (przyrodniczego, przestrzennego i przeznaczenia) a contrario prowadzi bowiem do wniosku, że nie byłaby lasem np. nieruchomość o obszarze 10 ha, pokryta roślinnością leśną, krzewami oraz runem leśnym, jeśli nie byłaby przeznaczona do produkcji leśnej, nie stanowiłaby rezerwatu przyrody lub nie byłaby wpisana do rejestru zabytków. Taki wniosek trudno zaakceptować, gdyż zgodnie z art. 2 u.o.l. jej przepisy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności, a ponadto nie ma w ustawie definicji produkcji leśnej. Do takiego samego wniosku, badając definicję lasu, doszedł SN w wyroku z 28 stycznia 2010 r. (sygn. akt l CSK 258/2009), wskazując, że zastosowanie kryterium dodatkowego przeznaczenia do produkcji leśnej jest konieczne tylko przy ocenie, czy grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej jest gruntem leśnym. Pozwala bowiem ono odróżnić taki grunt od innych, nie pokrytych roślinnością leśną, a będących, np. gruntami rolnymi. Natomiast kryterium to nie ma znaczenia w odniesieniu do gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokrytego roślinnością leśną, bowiem taki grunt z istoty rzeczy jest lub może być przeznaczony do produkcji leśnej. Wykładnia ta została potwierdzona w postanowieniu SN z 20 września 2012 r. (sygn. akt IV CSK 41/2012). W związku z powyższym, definicja lasu zaprezentowana przez organ jest niezgodna z utrwaloną linią orzecznictwa SN. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 5 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II SA/Bk 132/12) podzielił stanowisko SN. Dlatego bez znaczenia pozostaje okoliczność, że właściciele gruntu objętego postępowaniem nie prowadzili gospodarki leśnej.

Zdaniem strony skarżącej, organ błędnie zanalizował zakres związania oceną prawną w/w wyroku WSA w Krakowie w kwestii dowodów, na podstawie których powinien był ustalić, czy grunt objęty postępowaniem jest lasem. Organ miał bowiem możliwość przeprowadzenia także innych dowodów, jeśli te, w których był posiadaniu, uznał za niewystarczające. Wreszcie mimo że organ uznał, iż jest związany oceną prawną przedstawioną w wyroku WSA w Krakowie z 31 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 1051/11), który to według Organu przekreślił możliwość przeprowadzenia nowych dowodów w sprawie, to jednocześnie pochylił się nad ortofotomapami przesłanymi wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z 23 lipca 2014 r. Organ stwierdził jednak, że nie znając miejsca usunięcia drzew, ani nie będąc w stanie dokładnie wskazać i odróżnić pojedynczych drzew na ortofotomapach, nie był w stanie przeprowadzić ustaleń w oparciu o te dokumenty. Zdaniem strony skarżącej powyższe trudności mogłyby zostać przez organ przezwyciężone, gdyby skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 84 § 1 k.p.a. i powołał biegłego celem wydania przez niego stosownej opinii.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Odpowiedź na skargę wniósł równie uczestnik postępowania – S.R. domagając się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów, niż zostały w niej podniesione.

Na wstępie należy wskazać, ze zarówno z przepisu art. 176 ust. 1 Konstytucji RP jak z przepisu art. 15 k.p.a. wynika zasada dwuinstancyjności, zgodnie z którą sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.

Zgodnie z treścią art. 16 § 1 i 2 k.p.a. do sądu administracyjnego mogą być zaskarżane decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z przepisami w Kodeksu postępowania administracyjnego wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji zobowiązuje organ lub przenosi na organ odwoławczy kompetencję merytorycznego rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej, względnie gdy od decyzji I instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - ten sam organ ma obowiązek ponownego merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją pierwszej instancji.

Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji.

Co do zasady także orzeczenie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Nadto trzeba podkreślić, że wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ odwoławczy – analogicznie jak organ I instancji - winien uzewnętrznić nie tylko w rozstrzygnięciu (art. 107 § 1 k.p.a. ) ale także w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej spełniającym wymogi określone w art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu bowiem organ wskazuje jednoznacznie fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. W uzasadnieniu poza składnikami expressis verbis wskazanymi w art. 107 § 3 k.p.a. organ winien nadto szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych w odwołaniu lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nawet jeżeli decyzja II instancji utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji nie można uznać, że uzasadnienie nie jest konieczne.

Podsumowując, treść uzasadnienia obrazująca szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, wskazująca i wyjaśniająca przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie jest istotna dla badania legalności zaskarżonej decyzji i nie może zostać pominięta lub zastąpiona uzasadnieniem decyzji I instancji także w sytuacji, gdy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w K. z 25 sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z 6 czerwca 2014 r. należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, ponieważ jak stwierdził Sąd uzasadnienie skarżonej decyzji stanowi w istocie uzasadnienie innej decyzji. O ile bowiem decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z 6 czerwca 2014 r. i skarżona decyzja z 25 sierpnia 2014 r. odmawiają stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z 13 kwietnia 2007 r. zezwalającej A.R. i S.R. na usunięcie 237 sztuk drzew na działkach nr [...] ,[...] ,[...] położonych w R. to uzasadnienie decyzji skarżonej odnosi się do decyzji Burmistrza A. wydanej w dniu 25 czerwca 2008 r. , która zezwala na usunięcie 86 drzew położonych na szesnastu wymienionych w ww. decyzji działkach ewidencyjnych.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z 16. 04. 2014 r ( sygn. akt VIII SA/wa 839/13), zgodnie z którym uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, strony powinny poznać argumenty i przesłanki podejmowanych rozstrzygnięć, a w decyzji wydanej na skutek odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy także ustosunkowanie się organu do podniesionych przez stronę zarzutów – nie można uznać skarżonej decyzji za prawidłową, w sytuacji gdy jej uzasadnienie dotyczy innej decyzji niż ta decyzja, co do której Stowarzyszenie [...] i Prokurator Okręgowy w K. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Decyzja taka narusza bowiem ogólną zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia naruszają wskazane przepisy w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz uniemożliwiają Sądowi kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Z tych racji Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.