Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 796/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 5c pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy w C. z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu ... 2015 r. Rada Gminy w C., działając na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 2 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej także: u.s.o.), art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm., dalej: u.s.g.) podjęła uchwałę nr ... w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej w C.

W § 1 pkt 1 uchwały określono, że z dniem 31 sierpnia 2015 r. likwiduje się Publiczną Szkołę Podstawową w K.. W ust. 2 tego artykułu stwierdzono zaś, że: "W miejsce zlikwidowanej szkoły, o której mowa w ust. 1 z dniem 1 września 2015 r. tworzy się Filię Publicznej Szkoły Podstawowej w C. w Zespole Szkolno-Gimnazjalnym w C. z siedzibą w K. o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-III wraz z oddziałem przedszkolnym.

W dniu 2 lipca 2015 r. A. K. działając na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wezwała Radę Gminy w C. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego powyższej uchwały. Podniosła, iż wbrew art. 59 ust. 1 u.s.o. organ prowadzący Szkołę nie zawiadomił rodziców uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej w K. o podjęciu przez Radę Gminy uchwały z dnia ... 2015 r. o zamiarze likwidacji Szkoły.

W odpowiedzi z dnia 10 lipca 2015 r. Rada Gminy w C. wskazała, że z art. 59 u.s.o. wynika, że na organie prowadzącym szkołę ciąży obowiązek zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły w terminie 6 miesięcy przed jej likwidacją i obowiązek ten został w niniejszej sprawie dochowany. Część rodziców dowiedziała się o zamiarze likwidacji Szkoły na zebraniu w dniu 19 stycznia 2015 r., część zaś – w przypadku ich nieobecności na zebraniu - poprzez pisemne zawiadomienie. Następnie w dniu ... 2015 r. Rada Gminy w C. podjęła uchwałę potwierdzającą zamiar likwidacji Szkoły. Podkreślono, że zawiadomienie skierowane do rodziców uczniów uczęszczających do Szkoły odpowiada treści powołanej uchwale z ... 2015 r.

W dniu 31 lipca 2015 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Gminy w C. z dnia 25 lipca 2015 r. nr ... w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w K. i utworzenia filii Szkoły Podstawowej w C.. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 59 u.s.o. polegające na braku zawiadomienia rodziców uczniów uczęszczających doi Szkoły w K. o podjęciu przez Radę Gminy w C. uchwały z dnia ... 2015 r. o zamiarze likwidacji tej szkoły. Skarżąca powołała przepis art. 59 ust. 1 u.s.o. i podniosła, że zawiadomienie rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły powinno nastąpić po podjęciu przez Radę Gminy uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, tymczasem w niniejszej sprawie organ prowadzący przed podjęciem uchwały intencyjnej z ... 2015 r. zawiadomił rodziców uczniów o zamiarze likwidacji Szkoły. Tym samym zdaniem skarżącej dopuścił się rażącego naruszenia procedury opisanej w powołanym przepisie. Skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały celem zapobieżenia usankcjonowania sytuacji niezgodnej z prawem.

W odpowiedzi Rada Gminy w C. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 stycznia 2016 r. Przewodnicząca odczytała fragmenty pisma z dnia ... 2015 r. skierowanego przez organ do Wielkopolskiego Kuratora Oświaty. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie kwestionuje tego, że organ w toku postępowania likwidacyjnego szkoły zawiadomił związki zawodowe o toczącym się postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że rozstrzygana sprawa dotyczy skargi A. K., wniesionej, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., z zachowaniem wymaganego ustawą trybu i terminu oraz przez podmiot do tego legitymowany. Skarżąca jest matką ucznia M. D. K., który w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały uczęszczał do VI klasy likwidowanej Szkoły. Tym samym zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny.

Zagadnienia dotyczące uchwał o zamiarze likwidacji i o likwidacji szkoły określa art. 59 ust. 1 i art. 5c pkt 1 u.s.o. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy samorządu terytorialnego właściwy do prowadzenia szkół danego typu. Przepis ten zawiera zasady i tryb postępowania zmierzającego do likwidacji szkoły, określa etapy tego postępowania, czynności, które należy wykonać oraz ramy czasowe działania.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały stwierdzić należy, że spełnione zostały wszystkie z wymienionych powyżej wymogów ustawowych, przewidzianych w art. 59 u.s.o. oraz w przepisach ustawy o samorządzie gminnym, jak też ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że podjęcie uchwały o likwidacji szkoły poprzedziło poinformowanie rodziców o rozpoczęciu procedury zmierzającej do podjęcia uchwały w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w K. W pierwszej kolejności organ prowadzący Szkołę – Wójt Gminy w C. pismem z dnia 8 stycznia 2015r. zwrócił się do Dyrektora Szkoły o zorganizowanie spotkania z nauczycielami i z rodzicami celem poinformowania o zamiarze likwidacji Szkoły tj. przekształceniu jej w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej w C.. Następnie w dniu 19 stycznia 2015 r. odbyło się spotkanie rodziców uczniów uczęszczających do tejże Szkoły z Wójtem Gminy w C., którego przedmiotem było poinformowanie o zamiarze likwidacji Szkoły i powołania filii SP w C. z siedzibą w K. i strukturze organizacyjnej filii. Rodzice uczniów SP w K., którzy nie brali udziału w tym spotkaniu i nie potwierdzili pisemnie swego udziału zostali następnie pismami z dnia 20 stycznia 2015 r. zawiadomieni o zamiarze likwidacji Szkoły. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r. I OSK 2826/14 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził zaś, że przepis art. 59 ust. 1 u.s.o. pozostawia organowi prowadzącemu szkołę swobodę wyboru sposobu zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły, pod warunkiem, że umożliwia ona rodzicom uczniów zapoznanie się z przekazaną informacją.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, w świetle przepisu art. 59 ust. 1 u.s.o. nie wpływu na wynik sprawy okoliczność, że Rada Gminy w C., dopiero po dokonaniu powyższych czynności informacyjnych przez Wójta Gminy w C., ale z zachowaniem 6-miesięcznego terminu, podjęła w dniu ... 2015 r. uchwałę nr VII/23/15 o zamiarze likwidacji Szkoły. W zdaniu drugim art. 59 ust. 1 u.s.o. wskazuje się, że organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie z art. 5c pkt 1 u.s.o. w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w m.in. art. 59 ust. 1 i 10 wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Oznacza to, że to na Radzie Gminy w C. spoczywał obowiązek zawiadomienia rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji Szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Zważywszy jednak, że zgodnie z art. 31 u.s.g. wójt gminy reprezentuje gminę na zewnątrz, a w świetle art. 26 ust. 1 u.s.g. jest organem wykonawczym gminy, nie sposób uznać, że dokonanie zawiadomień o zamiarze likwidacji Szkoły zarówno skierowanych do rodziców uczniów, jak i do Wielkopolskiego Kuratora Oświaty przez Wójta Gminy w C. można było uznać za bezskuteczne w światle art. 59 ust. 1 zd. drugie u.s.o. Skierowane do rodziców uczniów zawiadomienie o zamiarze likwidacji SP w K. odpowiadało treści późniejszej uchwale Rady Gminy w C. z dnia ... 2015 r. nr VII/23/15, wobec czego należy uznać, że rodzice uczniów zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji Szkoły.

Sąd pragnie również podkreślić, że stosownie do treści art. 59 ust. 1 u.s.o. przed upływem 6 miesięcy przed terminem likwidacji – bowiem w dniu 26 lutego 2015r. Wielkopolski Kurator Oświaty został zawiadomiony o zamiarze likwidacji Szkoły (k. 61 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia 5 marca 2015 r. wyraził on pozytywną opinię o zamiarze likwidacji Szkoły z dniem 31 sierpnia 2015 r., uznając motywy przedstawione przez Gminę.

Należy również stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło też do naruszenia wynikającego z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych obowiązku poddania opiniowaniu projektu uchwały przez władze statutowe związku zawodowego nauczycieli. Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy, organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego mają obowiązek kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni (ust. 2). Warto przypomnieć, że uchwałą z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011/1/2, LEX nr 621106) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów orzekł, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 u.s.o., są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), z tym że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2. W okolicznościach niniejszej sprawie ustalono, że doszło do zaopiniowania zamiaru likwidacji Szkoły przez związki zawodowe nauczycieli. Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 stycznia 2016 r. Przewodnicząca składu orzekającego odczytała treść pisma Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 5 marca 2015 r., w którym wskazuje się, że w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone konsultacje m.in. ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli szkół prowadzonych przez Gminę C. i związki te wyraziły opinię w formie pisemnej. Strony postępowania okoliczności tych zaś nie podważyły.

Zaznaczyć należy, że z treści zaskarżonej uchwały wynika, że Rada Gminy C., równocześnie z podjęciem uchwały o likwidacji Szkoły Podstawowej w K., orzekła o zapewnieniu najmłodszym uczniom tej szkoły (kl. I-III i oddziałowi przedszkolnemu) możliwości kontynuowania nauki w tym samym miejscu, a jedynie w inne strukturze organizacyjnej – w Filii Publicznej Szkoły Podstawowej w C., a jedynie najstarsze dzieci z tejże likwidowanej Szkoły (kl. IV-VI) zmienią miejsce nauki na Szkołę Podstawową w C. należącą do Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w C. Dodać przy tym należy, że kwestie dotyczące celowości likwidacji szkoły nie są objęte sądową kontrolą legalności uchwały o likwidacji szkoły. Ocena ta nie obejmuje kontroli racjonalności działań organu prowadzącego, a w konsekwencji oceny potrzeby likwidacji szkoły. Organ prowadzący szkołę samodzielnie analizuje stan placówki oświatowej i jej zdolność do należytego wykonywania zadań statutowych, biorąc przy tym pod uwagę ekonomiczną racjonalność utrzymywania danej szkoły. Sąd nie może brać ponadto pod uwagę aspektu społecznego likwidacji szkoły, okoliczności takich jak trudności w dowozie uczniów do innej placówki, czy obaw rodziców co do realizacji obowiązku szkolnego przez dzieci w nowych warunkach szkolnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.