Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 470/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 7 ust. 1,  art. 14 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 1983 nr 45 poz 207
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2009r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. nr [...]w sprawie ustalenia L. S. podatku od spadków i darowizn z tytułu zniesienia współwłasności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 42 położonego w K. przy ul. T. [...] w kwocie 147,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 30 października 2007r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział VII Cywilny z dnia 7 września 2007r., sygn. akt: VII Ns 284/06, w którym Sąd postanowił w drodze częściowego działu spadku po M. S. oraz zniesienia współwłasności przyznać L. S. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K.przy ul. T. [...], bez obowiązku spłat. Wartość częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności Sąd ustalił na kwotę 100.000,00 zł. Przedmiotowe postanowienie uprawomocniło się z dniem 29 września 2007r. Z uwagi na to, że L. S. nie złożył zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności, do czego był zobowiązany na podstawie art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...]. wymierzył podatek od spadków i darowizn w kwocie 147,00zł. Podstawa opodatkowania została ustalona na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn w oparciu o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 września 2007r., w przedmiocie zniesienia współwłasności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. T. [...], tj. na kwotę 9.375,00 zł. Przy wymiarze podatku uwzględniono kwotę wolną dla nabywcy z II grupy podatkowej wynoszącą 7.276 zł. Od pozostałej kwoty obliczono podatek według skali określonej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych tytułem zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 4 tej ustawy podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczpospolitej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczpospolitej tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Kielcach postanowieniem z dnia 7 września 2007r., najpierw dokonał częściowego działu spadu po M. S. (żonie podatnika), a następnie zniósł współwłasność spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. T. [...]przyznając je w całości L. S., bez obowiązku spłat. Dział spadku dokonany pomiędzy spadkobiercami M. S.: L. S., A. T., C. T. oraz J. T. nie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Nieodpłatny dział spadku nie został bowiem wymieniony w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w którym ustawodawca określił zakres przedmiotowy opodatkowania tym podatkiem. Przed zniesieniem współwłasności własność w/w lokalu mieszkalnego przysługiwała w 87/96 części L. S. (na udział podatnika składał się udział własny w wysokości 48/96 części, udział wynoszący 24/96 części nabyty w spadku po żonie, udział wynoszący 15/96 części nabyty w wyniku częściowego działu spadku po M. S. od braci zmarłej) oraz w 9/96 części A. T.. A. T. swój udział nabył w dniu 22 listopada 2004r. w spadku po matce K. T. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 03 października 2002r. Sąd Rejonowy w Kielcach stwierdził nabycie spadku po K. T.j postanowieniem z dnia 30 grudnia 2004r., sygn. akt: VII Ns 937/04.

L. S. ze względu na pokrewieństwo łączące go z A. T. (brat zmarłej żony podatnika – M. S.) należy do nabywców z II grupy podatkowej (art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nabycie rzeczy lub praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności pomiędzy osobami z II grupy podatkowej nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania. W myśl natomiast art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 8 ust. 3 w/w ustawy). Zgodnie z art. 7 ust. 6 w/w ustawy przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Ustalając podstawę opodatkowania przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności w pierwszej kolejności należy zatem określić wartość rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności - według zasady generalnej ustalonej w art. 7 ust. 1 (czysta wartość według cen rynkowych na dzień powstania obowiązku podatkowego). W drugim etapie - ustala się udział, jaki przysługiwał dotychczas nabywcy i jego wartość. Podatkowi podlega nadwyżka ponad wartość udziału we współwłasności.

Obowiązek podatkowy, jak podkreślił organ podatkowy, w przedmiotowej sprawie powstał zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 września 2007r., sygn. akt: VII Ns 284/06, tj. w dniu 29 września 2007r. Zgodnie z art. 5 w/w ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Wartość własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. T. [...]została ustalona przez organ na podstawie w/w prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach wydanego w przedmiocie zniesienia jego współwłasności. Sąd ten ustalił wartość częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności na kwotę 100.000,00zł (pkt II w/w postanowienia). Postanowienie to było dla organów wiążące. Dodatkowo organ wskazał, że ze względu na wzrost cen lokali mieszkalnych kwota jaką małżonkowie S. zapłacili za mieszkanie w 2003r. nie odzwierciedla wartości rynkowej podobnych mieszkań na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. na dzień 29 września 2007r. Również zastrzeżenia podatnika co do okoliczności sprawy sądowej o dział spadku i zniesienie współwłasności nie mogą być uwzględnione przez organ odwoławczy. Wszelkie bowiem ewentualne nieprawidłowości w tym postępowaniu nie mogą mieć wpływu na decyzje organów podatkowych. Dopóki bowiem orzeczenie sądowe nie zostanie wzruszone, stanowi ono podstawę do określenia wymiaru podatku. Strona dążąc do uchylenia czy zmiany wydanej w sprawie decyzji powinna starać się o zmianę postanowienia Sądu, a w przypadku gdyby do tego doszło, będzie to stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Organ odwoławczy również podkreślił, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie otrzymał informacji o tym, że przedmiotowe postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach zostało wycofane z obrotu prawnego.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wynika z niej, że skarżący nie zgadza się z przyjętą przez organy za podstawę opodatkowania wartością mieszkania, która została jego zdaniem nieprawidłowo ustalona przez Sąd Rejonowy. Podał, że mieszkanie zostało zakupione w 2003r. za 65 tys. zł. Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego w sprawie stwierdzenia praw do spadku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że wbrew intencjom skargi sąd administracyjny nie posiada kompetencji do kontroli i ewentualnego weryfikowania ustaleń sądu powszechnego (tu: Sądu Rejonowego w Kielcach) w zakresie podejmowanych przez niego rozstrzygnięć cywilnoprawnych.

Kontrolowana natomiast decyzja organu podatkowego jest prawidłowa. Z chwilą bowiem uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach (z dnia 7 września 2007r.) o zniesieniu współwłasności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. T. [...]przyznającego go w całości L. S. powstał po stronie przysporzonego obowiązek podatkowy. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczpospolitej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczpospolitej tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Przed zniesieniem współwłasności, czego skarżący nie kwestionuje, własność w/w lokalu mieszkalnego przysługiwała mu w 87/96 części oraz w 9/96 części A. T., który to swój udział nabył w dniu 22 listopada 2004r. w spadku po matce K.t. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 03 października 2002r. Fakt ten potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2004r stwierdzające nabycie spadku po K.T.

Skarżący ze względu na pokrewieństwo łączące go z A.T. (brat zmarłej żony skarżącego) należy więc do nabywców z II grupy podatkowej (art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nabycie rzeczy lub praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności pomiędzy osobami z tej grupy podatkowej, jak słusznie przyjęły organy podatkowe, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 września 2007r., tj. w dniu 29 września 2007r. Zgodnie natomiast z art. 5 tej ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Z kolei wartość przedmiotowego prawa do lokalu mieszkalnego została w tymże postanowieniu Sądu Rejonowego w Kielcach ustalona na kwotę 100.000,00 zł. Stąd organ nie miał żadnych podstaw dla kwestionowania tej wartości. Przy czym należy podkreślić, że wartość ta odnosi do momentu zniesienia współwłasności i nabycia udziału przez skarżącego, i jest właściwa dla momentu powstania obowiązku podatkowego. Nie można, natomiast jak chce tego skarżący posłużyć się wartością przedmiotowego mieszkania z okresu poprzedzającego zniesienie współwłasności i powstanie obowiązku podatkowego. Dlatego nie ma znaczenia w niniejszej sprawie dla ustalenia podstawy opodatkowania za jaką kwotę mieszkanie zostało zakupione w 2003r. Argumentację skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezzasadną.

Należy również zgodzić się z organem odwoławczym, że zastrzeżenia podatnika co do okoliczności sprawy sądowej o dział spadku i zniesienie współwłasności nie mogły być uwzględnione przez organy podatkowe. Wszelkie bowiem ewentualne nieprawidłowości w tym postępowaniu nie mogą mieć wpływu na decyzje organów podatkowych.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.