Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 556/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania dr M. D. od uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie niedopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego dr M. D., utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Centralna Komisja podniosła, iż Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem dr M. D. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...], której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 1 głos, przeciw 35 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania 0 głosów, przeciw 11 głosów, wstrzymujących się 0 głosów).

Centralna Komisja uznała, że uchwała Rady Wydziału została podjęta po rzetelnym i wnikliwym postępowaniu poprawnym formalnie, które dowiodło, iż skarżący dokonał w pracy habilitacyjnej autoplagiatu, którego podstawą była wcześniejsza rozprawa doktorska. W tym stanie rzeczy należało utrzymać zaskarżoną uchwałę w mocy.

Decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez dr M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z powodu niezgodności uzasadnienia decyzji ze stanem rzeczywistym i prawem.

W uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, iż zawarte w uzasadnieniu stwierdzenie: "Postępowanie to dowiodło, że Habilitant dokonał w pracy habilitacyjnej autoplagiatu, którego podstawą była wcześniejsza rozprawa doktorska" jest niezgodne z prawdą. Jego praca doktorska pt. "[...], która ukazała się drukiem w 2000 r. w [...] pod tytułem "[...]", nie ma nic wspólnego z książką będącą podstawą do wszczęcia przewodu habilitacyjnego, która została opublikowana pod tytułem "[...]" ([...] 2010). Z powyższego wynika, że decyzja Centralnej Komisji została wydana na podstawie nieprawdziwej przesłanki o autoplagiacie pracy doktorskiej. Nie dokonano także analizy porównawczej książki doktorskiej i habilitacyjnej. Tym samym członkowie Centralnej Komisji zostali wprowadzeni w błąd.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Centralna Komisja zwróciła uwagę, iż w skardze skarżący polemizuje z konkluzją decyzji Centralnej Komisji z [...] grudnia 2011 r., iż habilitant dokonał w pracy habilitacyjnej autoplagiatu, którego podstawą była wcześniejsza rozprawa doktorska. Wbrew twierdzeniom skarżącego Centralna Komisja przeprowadziła postępowanie wyjaśniające i na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji stwierdziła, iż trudno uznać pracę habilitacyjną kandydata jako oryginalną, samodzielną publikację naukową skarżącego, a tym samym — w świetle art. 16-18 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r., nie może ona zostać potraktowana jako podstawa do nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Akta sprawy wykazują szczególną staranność Centralnej Komisji w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Zawierające najistotniejszy materiał dowodowy opinie recenzentów Centralnej Komisji jednoznacznie wskazały – do czego ich autorzy byli w pełni kwalifikowani – fakt popełnienia przez skarżącego autoplagiatu, przy czym opierały się na wyraźnie formułowanej przez ich autorów, znawców tej materii (takim jest ponad wszelką miarę prof. [...]), konstrukcji tego czynu. Zdaniem Centralnej Komisji, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Akademii [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08, publikowany w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy. Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Przejście do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego stadium postępowania kwalifikacyjnego. Zasada ta odnosi się także do etapu dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego.

Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter, wynikający ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06 publikowany jak wyżej). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie w tej samej lub innej jednostce organizacyjnej.

Z tego rozwiązania, w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. W razie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego przez Radę Wydziału kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału.

Zwrócić uwagę także należy, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny (§ 23 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów), a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu (§ 15 ust. 2 tego statutu). W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania nie może być uznane za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (patrz wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09 – tam też publikowany).

W świetle postanowień art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, przewód habilitacyjny przeprowadza i stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Do głosowania, o którym mowa w ust. 1, uprawnieni są członkowie właściwej rady jednostki organizacyjnej posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje ponadto osobom wymienionym w art. 10 oraz recenzentom, a w czynnościach przewodu doktorskiego - także promotorowi rozprawy doktorskiej (ust. 3). W przewodach doktorskich powołuje się co najmniej dwóch recenzentów, a w przewodach habilitacyjnych powołuje się czterech recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej uczelni lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, albo będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód (ust. 5). Recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołują: 1) rada właściwej jednostki organizacyjnej - w liczbie dwóch; 2) Centralna Komisja - w liczbie dwóch (ust. 5a).

Analiza akt sprawy wskazuje, iż powyższe wymogi zostały spełnione. Przed pojęciem negatywnej dla skarżącego uchwały Rady Wydziału prawidłowo powołano 4 recenzentów. Dwóch recenzentów rekomendowanych przez Radę Wydziału: [...] oraz dwóch recenzentów powołanych przez Centralną Komisję – [...]. Trzy opinie recenzentów były dla skaczącego korzystne. Opinia prof. [...] zaś negatywie oceniła rozprawę habilitacyjną wymienionego. Zespół ds. Habilitowania powołanego w przewodzie dr M. D., na posiedzeniu z dnia [...] marca 2011 r. w głosowaniu (3 głosy przeciw, 1 wstrzymujący się od głosu) wypowiedział się za odmową dopuszczenia kandydata do przewodu habilitacyjnego. Następnie Rada Wydziału, po zapoznaniu się opiniami recenzentów (o posiedzeniu Rady Wydziału recenzenci zostali skutecznie powiadomieni), w głosowaniu tajnym (za dopuszczeniem do kolokwium habilitacyjnego głosowało 14 osób, przeciw 10, 6 osób wstrzymało się od głosu – tym samym nie osiągnięto wymaganej bezwzględnej większości głosów) podjęła uchwałę o niedopuszczeniu dr M. D. do kolokwium habilitacyjnego (wyciąg z protokołu posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2011 r.).

Biorąc powyższe pod uwagę należy zgodzić się z oceną wyrażoną przez Centralną Komisję, że w toku postępowania przed Radą Wydziału ww. Akademii nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie dopuszczenia skarżącego do kolokwium habilitacyjnego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie w głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

W postępowaniu odwoławczym Centralna Komisja działa w oparciu o tryb określony statutem tej Komisji. Przepis § 19 ust. 1 i 4 statutu nakazuje powołanie w postępowaniu opiniodawczym co najmniej jednego recenzenta spośród osób mających tytuł naukowy. Recenzentem może być członek Komisji. W postępowaniu opiniodawczym sekcji, po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta, powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba niebędąca członkiem Komisji.

Z materiału aktowego jednoznacznie wynika, iż powołani przez Centralna Komisję kolejni recenzenci: [...] i prof. [...] przedstawili negatywne opinie pracy habilitacyjnej skarżącego. Stanowisko zajęte w sprawie przez recenzentów zostało przez nich przedstawione na posiedzeniu Sekcji Nauk Medycznych Centralnej Komisji w dniu [...] grudnia 2011 r. (§ 21 statutu), po czym w głosowaniu tajnym (§ 17 ust. 1 statutu). Sekcja opowiedziana się za nieuwzględnieniem odwołania skarżącego (35 głosami, na 36 osób uczestniczących w posiedzeniu). Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie (§ 22 statutu), jednogłośnie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także postanowieniami statutu Centralnej Komisji. Podkreślenia wymaga, iż Sąd nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydania uchwały przez organ I Instancji i decyzji Centralnej Komisji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na trafny pogląd Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 (publik. OSNP 96/21/315) stwierdził, iż cyt.: "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy."

Ponadto w postępowaniu przed Centralną Komisja, a wcześniej przed Radą Wydziału, nie doszło także do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie, w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Tym samym należało stwierdzić, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centralna Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.