Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 916/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 12 ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1219
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 9
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Zofia Borowicz Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.-P. S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1552/10 w sprawie ze skargi B.-P. S.A. w R. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów badań laboratoryjnych próbki niespełniającej wymagań jakościowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B.-P. S.A. w R. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1552/10, wydanym w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów badań laboratoryjnych próbki niespełniającej wymagań jakościowych, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] października 2009 r. przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w hurtowni artykułów spożywczych [...] Oddział L., należącej do [...] w R., zwanej dalej "skarżącą", pobrano do badań laboratoryjnych, m.in. próbki [...] o masie netto 200 g, wyprodukowanego przez [...]

W świetle wyników badania wspomnianego masła, przeprowadzonego przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w O. (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] października 2009 r.), masło nie odpowiadało wymaganiom jakościowym określonym w oznakowaniu wyrobu oraz wymaganiom zawartym w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. L 88 z 29.03.2008 r. s. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem 273/2008", z uwagi na wyższą zawartość wody oraz niższą zawartość tłuszczu, a także wymaganiom jakościowym zawartym w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. (zał. XII i XV) ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku"; Dz. U. L 299 z 16.11.2007, s. 1 ze zm.), zwanym "rozporządzeniem 1234/2007", a to wobec obecności steroli pochodzenia roślinnego, tj. niedopuszczalnego tłuszczu obcego w ilości 62,51%.

Ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w L. z dnia [...] marca 2010 r., nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie w kwocie [...] zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, jakim było wspomniane [...] o masie netto 200 g.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł.

Niezależnie od powyższego, co ma związek z postępowaniem sądowoadministarcyjnym w niniejszej sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w L. wszczął przeciwko skarżącej postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu przez skarżącą kosztów badania laboratoryjnego, w tym m.in. [...] 82%.

Ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zobowiązano skarżącą do uiszczenia kwoty [...] zł stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych omawianego masła.

Jako materialnoprawną podstawę decyzji wskazano powołane już przepisy art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2, a także art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522). Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. W myśl § 9 wspomnianego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ustawy, ustala kierownik laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 1); Wysokość należności pieniężnej za przeprowadzone badania ustala się z uwzględnieniem: 1) rodzaju badanego produktu, 2) rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, 3) uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin, 4 uzasadnionego kosztu pracy laboratorium (ust. 2); Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (ust. 3); Wysokość należności pieniężnej nie może przekraczać wysokości opłat za takie same badania takiego samego produktu, określonych w ofercie akredytowanego laboratorium (ust. 4); W przypadku przeprowadzenia badań przez inne wyspecjalizowane laboratorium wysokość należności pieniężnej ustala wojewódzki inspektor na podstawie faktury wystawionej przez laboratorium organowi Inspekcji zlecającemu badania (ust. 5); Właściwy wojewódzki inspektor wystawia rachunek dla kontrolowanego na podstawie ustaleń, o których mowa w ust. 1 albo 5 (ust. 6); Kontrolowany jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia otrzymania rachunku, uiścić należność pieniężną, o której mowa w art. 30 ustawy, na rachunek bankowy wojewódzkiego inspektoratu, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa (ust. 7).

W następstwie skargi na powyższą decyzję wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1552/10, oddalono skargę skarżącej.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w nałożeniu na skarżącą zwrotu kosztów badania wspomnianego zafałszowanego masła w świetle powołanego art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z § 9 cytowanego rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu produkty nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badań należy obciążyć kontrolowanego;

2) art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 40j ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że zobowiązanym do uiszczenia równowartości kosztów badań jest skarżąca, a nie producent, pomimo iż to producent wprowadził kwestionowany produkt do obrotu oraz że niewłaściwość jakościowa produktu powstała na etapie produkcji na co skarżąca nie miała wpływu, w szczególności w sytuacji, gdy skarżąca uczyniła wszystko by zapobiec wprowadzeniu do obrotu produktu nieodpowiadającego wymaganiom dotyczącym jakości handlowej;

3) art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 822/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywieniowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyniki badań częściowo nie objęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia przepisanych wymogów, a w konsekwencji obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzenia badań.

Skarga kasacyjna zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 oraz art. 138 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że organ w sposób prawidłowy nałożył na skarżącą zobowiązanie do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych produktu [...] 82% tłuszczu a 200g (nr partii [...]) wyprodukowanego przez [...].

Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej szczegółowo odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, jak wskazał organ, na gruncie rozporządzenia Nr 882/2004, na co wskazuje przepis art. 12 ust. 1 tego rozporządzenia, istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Jednakże takiego obowiązku nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Tym niemniej, jak wynika z końcowej oceny produktu, za podstawę do stwierdzenia, że omawiane masło nie spełniało wymagań określonych w przepisach odrębnych przyjęto wyniki badań przeprowadzonych metodami akredytowanymi, tj.: oznaczenie ilościowe tłuszczu obcego, zawartość tłuszczu i zawartość wody. Wynik badania współczynnika S dla formuły ogólnej (nieznany tłuszcz), na który najprawdopodobniej wskazuje skarżąca, nie stanowił podstawy do stwierdzenia niewłaściwej jakości badanego masła, co jednoznacznie wynika z prowadzonego postępowania. Ponadto należy również wyjaśnić, że wartość współczynnika S dla formuły ogólnej (nieznany tłuszcz) jest ustalana metodą obliczeniową, a nie parametrem świadczącym o ilości i rodzaju tłuszczu obcego otrzymywanym w drodze badań laboratoryjnych. Metodę obliczenia tego współczynnika określa pkt 9.2 załącznika XX do rozporządzenia 273/2008, a wartości parametrów niezbędnych do obliczenia tego współczynnika zostały wykonane metodami akredytowanymi na podstawie procedury PB-37 podanej w uwagach sprawozdania 3253-3257/2009 z 30 października 2009 r., spójnej z rozporządzeniem 273/2008.

Również, w ocenie Prezesa UOKiK, błędny jest zarzut naruszenia przez organy Inspekcji Handlowej art. 30 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 40j ust. 1 powołanej ustawy o systemie oceny zgodności. W myśl art. 40j ust. 1 ustawy o systemie, w przypadku stwierdzenia, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wyrób wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku. Jak zauważył pełnomocnik organu konstrukcja powyższych przepisów jest bardzo podobna z tą tylko różnicą, że w przypadku art. 30 ustawy i Inspekcji Handlowej zobowiązanie do uiszczenia kosztów badań dotyczy kontrolowanego (skarżącej), a w przypadku art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności wspomniany obowiązek dotyczy osoby, która dokonała wprowadzenia produktu do obrotu w rozumieniu art. 5 pkt 2 tej ustawy lub oddała wyrób do użytku w rozumieniu art. 5 pkt 19 ustawy. Skoro zatem skarżąca była podmiotem kontrolowanym w sprawie ma zastosowanie art. 30 ustawy o Inspekcji Handlowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Z uwagi na oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. w pierwszej kolejności rozpatrzenia wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy nie został skutecznie podważony stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku.

Kluczową dla sprawy kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy skarżąca wprowadziła do obrotu zafałszowane masło, a w szczególności, czy na tę okoliczność miarodajne jest sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] października 2009 r., które oceniało próbki pobrane w przedsiębiorstwie skarżącej w dniu [...] października 2009 r., przeprowadzone przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Laboratorium Kontrolno-Analityczne w O. Wspomniane laboratorium, co jest bezsporne w sprawie, posiada wymaganą akredytację.

Przepis art. 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia 882/2004, w myśl którego akredytacja i ocena laboratoriów badawczych, mogą odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie daje podstaw dla przyjęcia stanowiska, iż konieczna jest akredytacja do poszczególnych metod badawczych. Natomiast jest możliwe ustanowienie takiej akredytacji. Jednakże, przynajmniej w stanie faktycznym sprawy, nie było takiego obligatoryjnego wymogu.

Wspomniane sprawozdanie laboratorium, jak to wynika z jego treści, zawiera wyniki badań objęte zakresem akredytacji AB 433 oraz badań nieakredytowanych. Wyniki spoza zakresu akredytacji zostały oznaczone normalną czcionką.

W świetle badań objętych zakresem akredytacji sporne masło nie spełniało wymagań jakościowych, gdyż co najmniej: średnia zawartość tłuszczu wynosiła 79%, podczas, gdy masło powinno posiadać zawartość tłuszczu nie mniejszą niż 82%; średnia zawartość wody wynosiła 19,2%, podczas, gdy nie powinno być jej więcej niż 16%; zawierało niedopuszczalną obecność tłuszczu obcego w ilości 62,51%. Z powyższych względów omawiane sprawozdanie, dotyczące badania spornego masła, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzysta z domniemania wiarygodności stwierdzonych w nim ustaleń, a mianowicie w kwestii zafałszowania spornego masła.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, akceptujące odmowę dopuszczenia dowodu z wyniku badań przeprowadzonych na zlecenie producenta omawianego masła dla podważenia badania przeprowadzonego przez wspomniane laboratorium. Zgodzić się bowiem należy z poglądem Sądu pierwszej instancji w kwestii istnienia procedury ukierunkowanej na podważenie wyników badań dotyczących jakości żywności wprowadzonej do obrotu, poprzez przeprowadzenie badań kontrolnych z wykorzystaniem próbki kontrolnej, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej. Takie jest bowiem zadanie próbki kontrolnej, którą pobiera się równocześnie z próbką produktu z tej samej partii towaru. Co więcej, przepis art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej można traktować jako nawiązanie do legalnej (formalnej) teorii dowodów, nakazującej w omawianej sytuacji wykorzystanie próbki kontrolnej jako materiału badawczego dla przeprowadzenia badań i ekspertyz mających na celu podważenie wcześniejszego badania organu. Skorzystanie przez stronę z tego samego źródłowego materiału dowodowego, z jakiego wcześniej skorzystał organ przeprowadzający badanie, jest rozwiązaniem racjonalnym, nie stwarzającym stronie zbędnych utrudnień dla dochodzenia swoich racji, a zarazem chroniącym zasadę prawdy materialnej. Takie podejście w pełni mieści się w ramach konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Natomiast, gdyby miałoby być inaczej, jak tego domagała się skarżąca, wówczas nie ma żadnej pewności w jaki sposób i z jakiej partii towaru została pobrana próbka na potrzeby przeprowadzenia badania kontrolnego, weryfikującego wcześniejsze badanie organu. Takie badania, gdyby miano je dopuścić jako materiał dowodowy w sprawie, jak można sądzić, powołując się na doświadczenie życiowe, byłyby obarczone znacznym ryzykiem niewiarygodności. Zresztą, niniejsza sprawa może być tutaj takim przykładem. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu, zostało przeprowadzone dochodzenie dla ustalenia źródła próbek stanowiących podstawę dla przeprowadzenia na zlecenie producenta badania masła, z pominięciem próbki kontrolnej. W świetle tych wyjaśnień, a wbrew stanowisku skarżącej, sprawozdanie z badań masła nr [...], dokonane na zlecenie producenta, nie bazowało na próbkach z tej samej partii masła, która była przedmiotem badania wspomnianego laboratorium w O. Próbki kontrolne wówczas pobrane, z uwagi na ich przeterminowanie, zostały bowiem zniszczone. Tym samym nie zostały wydane skarżącej lub producentowi masła. Ponadto, w wyniku kontroli skarżącej rozpoczętej w dniu [...] listopada 2009 r. na jej stanie magazynowym nie stwierdzono już istnienia masła pochodzącego z kwestionowanej partii. Toteż, próbki masła przekazane w dniu [...] listopada 2009 r. na potrzebę przeprowadzenia późniejszego badania jakości masła na zlecenie producenta masła nie mogły pochodzić z zakwestionowanej wcześniej partii masła. Takich i podobnych wątpliwości nie byłoby, gdyby badanie kontrolne, mające na celu zweryfikowanie poprawności badania przeprowadzonego przez organ, bazowało na próbkach kontrolnych pobranych z tej samej partii towaru. Dlatego, pomijając wyjątki, które należałoby dopuścić dla ewentualnego podważenia wyniku badania przeprowadzonego przez organ, jak przykładowo brak akredytacji przez laboratorium, czy też naruszenie obowiązujących przepisów przy dokonywaniu badań, w pozostałych przypadkach należałoby co do zasady opowiedzieć się za niedopuszczalnością korzystania przez stronę z innych środków dowodowych, które bazują na badaniu towaru w oparciu o inne próbki, niż próbka kontrolna pobrana przez organ. Reasumując, próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, która jest pobierana równocześnie z próbką produktu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady stanowi jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia w sprawie przepisów postępowania w ustaleniu istotnego dla wyniku sprawy faktu wprowadzenia przez skarżącą do obrotu zafałszowanego masła.

Odnosząc się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, zarzuty te należy uznać za niezasadnie postawione.

Powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w realiach niniejszej sprawy adresatem decyzji opartej na tym przepisie jest skarżąca, skoro była ona kontrolowanym podmiotem w związku z dalszym wprowadzeniem przez nią do obrotu masła, którego wadliwość potwierdziło badanie, których zwrot kosztów stanowi przedmiot sprawy. Skarżąca, co można dodać, spełnia również kryteria producenta. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przez "producenta" należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która: a) produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub b) wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Działalność skarżącej stanowiła kolejne ogniwo obrotu omawianym masłem. Tym niemniej, biorąc pod uwagę dwa zbiegające się przepisy, normujące kwestię obowiązku zwrotu kosztów badania wadliwego towaru, jakimi są art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, w odniesieniu do skarżącej obowiązek zwrotu kosztów badania wadliwego masła wynika z przepisu art. 30 ust. 1 ustawy, skoro działalność skarżącej stanowiła przedmiot kontroli.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Przepis ten nie przewiduje możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu wprowadzającego zafałszowany towar do obrotu kosztami badania takiego produktu. Z tych względów nie można dopatrzyć się podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia wskazanego wyżej przepisu poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu produkty nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badań należy obciążyć kontrolowanego. Gdyby nawet, nie zgadzając się ze stanowiskiem skarżącej, spróbować zrozumieć intencję skarżącej, że nie każdy przypadek wadliwości produktu wprowadzanego do obrotu uzasadnia obciążenie kosztami badań takiego produkt, to trudno byłoby to odnieść do realiów niniejszej sprawy. Nasuwa się bowiem retoryczne pytanie, jak wielkie musiałoby być zafałszowanie produktu, usprawiedliwiające obciążenie skarżącej kosztami badania, jeżeli wprowadzenie przez nią do obrotu masła o niedopuszczalnej zawartości obcego tłuszczu, w ilości 62,51%, pomijając inne wady, nie uzasadnia jeszcze obciążenia jej wspomnianymi kosztami.

W tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa, akceptując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, nakładające na skarżącą obowiązek zwrotu kosztów badania zafałszowanego masła wprowadzanego do obrotu. Toteż, skarga kasacyjna, jako oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.