Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2063/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 393 ust. 4 art. 400 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Asesor WSA Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Wód Polskich na rzecz skarżącej G. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...]marca 2021 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na podstawie art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5, art. 400 ust. 2, ust. 4, art. 403 ust. 1, ust. 2 pkt 3, w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 1 lit a) tiret pierwsze ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.), § 5 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311) oraz art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2135 ze zm.):

1. Udzielił [...] S.A. w [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z Oczyszczalni Ścieków "[...]" do [...], w ilości:

[...]

za pomocą istniejącego wylotu ścieków oczyszczonych (zakończenie tzw. instalacji dyfuzorowej), znajdujących się na morskich wodach wewnętrznych [...] o współrzędnych geodezyjnych [...].

Dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach nie może przekraczać parametrów określonych szczegółowo przez organ w tabeli.

2. Zobowiązał wnioskodawcę do:

- prawidłowej eksploatacji i utrzymywania w należytym stanie technicznym instalacji do odprowadzania ścieków, urządzeń oczyszczających oraz systematyczne prowadzenie prac konserwacyjnych, w celu niepogorszenia jakości i zmiany stanu wód powierzchniowych,

- prowadzenia przeglądów stanu technicznego wylotu, co najmniej 1 raz w roku,

- niezwłocznego informowania tutejszego organu oraz Wojewódzkiego inspektora Ochrony Środowiska w [...] o każdym przypadku wystąpienia awarii urządzeń oczyszczających i odprowadzających ścieki, w tym konieczności zrzutu ścieków do [...], poprzez przelew awaryjny przy przepompowni "[...]", czasie trwania awarii oraz ilości odprowadzonych ścieków,

- prowadzenie i ewidencjonowanie ilości odprowadzanych ścieków,

- poboru próbek ścieków komunalnych i wykonywania analiz stężeń substancji objętych pozwoleniem wodnoprawnym w miejscu reprezentatywnym dla odprowadzania ścieków, a także ich ewidencjonowania:

1) dwa razy w miesiącu, w regularnych odstępach czasu, w przypadku zawartości ChZT, BZT5, Zawiesiny ogólne, Azot ogólny, Fosfor ogólny, które są substancjami zanieczyszczającymi;

2) raz na dwa miesiące, w regularnych odstępach czasu, w przypadku pozostałych substancji wymienionych w punkcie 1 orzeczenia, które są substancjami szczególnie szkodliwymi dla środowiska wodnego.

3. Pozwolenie wodnoprawne w punkcie 1 udzielono od [...] kwietnia 2021 r. do [...] marca 2031 r.

4. Miejscem poboru prób ścieków oczyszczonych do badań określono jako kanał doprowadzający ścieki do przepompowni "[...]" w miejscu przejścia kanału otwartego w dzwonowy [...] poprzez stacjonarny próbopobierak (autosampler).

II.

Prezes Wód Polskich, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w [...], decyzją (bez daty dziennej) nr [...] na podstawie art. 389 pkt 1, art. 35 ust. 3 pkt 5, art. 400 ust. 2 P.w. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalonego w punkcie 3 czasu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i:

1. ustalił okres ważności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w punkcie 1 decyzji na czas określony, tj. 10 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna,

2. dodał do ww. decyzji punkt 5 o następującej treści: "Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.",

3. w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione ustalenia.

Wyjaśnił, że jakkolwiek odwołanie zarzucało wadliwość decyzji jedynie co do czasu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, co należałoby traktować jako zaskarżenie jej w części, to jednak nie sposób przyjąć, że zaskarżona decyzja Dyrektora RZG[...] zawierała tak wyodrębnioną część, która mogła stać się przedmiotem samodzielnego postępowania. To z kolei upoważniało Prezesa Wód Polskich do całościowego przeanalizowania zaskarżonego aktu i dokonać oceny tego rozstrzygnięcia w granicach określonych art. 138 k.p.a.

W warstwie merytorycznej skontrolowanej decyzji organu I instancji Prezes Wód Polskich nie dopatrzył się naruszeń prawa.

Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem administracyjnym i sądowym organ administracyjny, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę zgodnie z wnioskiem, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień. Żadna z okoliczności wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 399 P.w. stanowiących o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

Decyzja nie stoi w sprzeczności z treścią aktów regulujących gospodarowanie wodami w tym rejonie.

Przedsięwzięcie nie narusza w żaden sposób wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Jak dalej wskazał Prezes Wód, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zarzutu naruszenia kwestionowaną decyzją przysługującego skarżącej Spółce prawa własności do urządzeń infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej. Kwestia ta nie może być jednak przedmiotem rozważań w sprawie, z uwagi na treść art. 393 ust. 4 P.w., który przewiduje, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.

Powyższe oznacza, że jeżeli brak jest innych przeszkód, to organ może udzielić pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków poprzez wylot urządzeń kanalizacyjnych stanowiący własność osób trzecich, ale właściciel wylotu może uniemożliwić to odprowadzanie, jeżeli zakład odprowadzający ścieki w drodze umowy cywilnoprawnej nie uzyska na to zgody właściciela urządzenia.

Wyjaśnienia wymaga, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego uprawnia jedynie do korzystania z wód w sposób i na warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, Kwestia ta nie stanowi zatem przedmiotu oceny w postępowaniu w zakresie pozwolenia wodnoprawnego, jako że pozwolenie wodnoprawne nie dotyczy prawa własności. Oznacza to, że podmiot ubiegający się o pozwolenie wodnoprawne przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie nie ma obowiązku legitymowania się tytułem do tej nieruchomości lub urządzenia wodnego.

Zarzuty przytoczone w odwołaniu opierające się na naruszeniu prawa własności nie mają znaczenia prawnego w sprawie, ponieważ decyzja udzielająca przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie narusza prawa własności przysługującego Skarżącej.

Nadto organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 400 ust. 1 i 2 P.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony w jednostkach czasu, a początkiem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w tym pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest dzień, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji wydanej w dniu [...] marca 2021 r. nieprawidłowo ustalił czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wskazując jako początek obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dzień [...] kwietnia 2021 r. Organ I instancji w dniu wydania decyzji z [...] marca 2021 r. nie posiadał wiedzy dotyczącej dnia, w którym wyżej oznaczona decyzja stanie się ostateczna.

Organ I instancji nie zamieścił w decyzji wymaganej art. 393 ust. 4 P.w. informacji o następującej treści: "Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń". Informację o ww. treści organ I instancji zamieścił jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] września 2021 r. znak: [...] Prezes Wód Polskich sprostował decyzję własną w zakresie daty jej wydania, określając ją na [...] sierpnia 2021 r. Postanowienie nie zostało zaskarżone.

III.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako Skarżąca), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1. art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niezawierającej daty wydania, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji,

2. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego i prawnego a także brak należytego ustosunkowania się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu spraw,

3. art. 400 ust. 2 i 8 P.w. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz nieustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno zostać oparte rozstrzygnięcie, a oparcie się wyłącznie na treści wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i dokonanie jego analizy w sposób dowolny i sprzeczny z przepisami Prawa wodnego.

Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych a w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że brak umieszczenia w decyzji daty jej wydania narusza art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż data rozstrzygnięcia należy do elementów istotnych decyzji administracyjnej. Istnienie w obrocie prawnym decyzji bez daty wydania stanowi rażące naruszenie prawa, które nie może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. organ może bowiem sprostować błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki.

Nadto organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji Dyrektora RZGW w [...], czym naruszył art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a.

Prezes Wód Polskich błędnie przyjął, że meritum sprawy opiera się na zarzucie naruszenia przysługującego Skarżącej prawa własności urządzeń infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej. Istota sprawy dotyczy bowiem kwestii rozważenia celu wydawania pozwolenia wodnoprawnego na okres 10 lat, co byłoby zgodne z wolą wnioskodawcy, jednak prowadziłoby do wydawania decyzji, która za ok. 15 miesięcy nie będzie mogła być wykonywana. Objęcie czasem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego okresu wykraczającego poza obowiązywanie umowy dzierżawy urządzeń wchodzących w skład [...] systemu wodociągowo-kanalizacyjnego jest sprzeczne z celem jaki owo pozwolenie ma realizować, tj. umożliwienie świadczenia przez wnioskodawcę usług związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków. Nieprawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji prowadzi w końcu do uzależnienia ewentualnego przeniesienia przedmiotowej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na nowego dzierżawcę infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej w [...] od zgody [...] S.A. zgodnie z art. 411a ust. 1 P.w. Prawa wodnego. Taka sytuacja narusza słuszny interes społeczny.

Prawo wodne w art. 400 ust. 2 określa, że pozwolenie wodnoprawne może być wydane na okres nie dłuższy niż 10 lat co nie wyklucza wydania pozwolenia na okres krótszy. W przypadku uzasadnionego stanowiska właściciela infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej organ powinien dokładniej rozważyć cel pozwolenia na okres dłuższy niż zawarta umowa dzierżawy a nie poprzestać na argumentacji, że pozwolenie jest wydane na maksymalny przewidziany przez ustawę Prawo wodne czas.

Strona skarżąca wniosła o merytoryczne ustosunkowanie się do jej argumentów, twierdzeń i wniosków oraz o przeprowadzenie ustaleń faktycznych i prawnych, mających na celu uwzględnienie prawnie chronionego interesu społecznego w przedmiotowej sprawie. Pomimo tego organ odwoławczy w żadnym punkcie swojego uzasadnienia nie odniósł się do argumentów Skarżącej, skupiając swoje rozważania wyłącznie na stwierdzeniu, że zarzuty opierające się na naruszeniu prawa własności nie mają znaczenia prawnego w rozpoznawanej sprawie.

Organ nie podjął żadnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechał ustalenia zasadniczych kwestii, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Oparł swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim o analizę przesłanek odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie takie przesłanki nie zachodziły, więc organ rozpoznając sprawę rozstrzygnął ją zgodnie z wnioskiem, przy czym nie wziął pod uwagę zgromadzonych w toku postępowania informacji. W konsekwencji pominięto zupełnie kwestię, że po dniu 23 stycznia 2023 r. wnioskodawca nie będzie świadczył na terenie [...] usług związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków.

Organ działając zgodnie ze słusznym interesem społecznym nie powinien wydawać pozwolenia na okres 10 lat skoro posiadał informację, że po 23 stycznia 2023 r. wnioskodawca nie będzie mógł realizować swoich uprawnień.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V.

Skarga jest częściowo uzasadniona.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że nie zasługiwał na uwzględnienie najdalej idący zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. połączony z żądaniem stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.

Niewątpliwie zaskarżona decyzja nie zawiera daty dziennej jej wydania, co stanowiło naruszenie wskazanego przepisu, jednakże w ocenie Sądu nieistotne i usuwalne w trybie rektyfikacji, który został w sprawie zastosowany.

Po pierwsze, Strona otrzymała postanowienie prostujące tę oczywistą nieścisłość do jakiej doszło w wydanej decyzji, zatem Skarżąca Spółka miała możliwość - jeżeli taka była jej wola - złożenia zażalenia na to postanowienie i poddania kwestii sprostowania daty decyzji ocenie organu wyższej instancji a następnie Sądu. Podnoszenie obecnie zarzutów dotyczących niewłaściwego sprostowania daty rozstrzygnięcia, mające nadto mieć w ocenie Strony charakter rażący, nie może być oceniane w niniejszej sprawie i przede wszystkim nie ma jakiegokolwiek wpływu na ważność wydanej decyzji.

Po drugie, nawet gdyby nie sprostowano daty decyzji, akt ten nie byłby dotknięty wadą rażącego naruszenia prawa, albowiem ustalenie daty jej wydania jest możliwe na podstawie akt sprawy. Jakkolwiek więc nastąpiło naruszenie, które wyeliminowano w wyniku sprostowania, to wada ta nie stanowiła istotnego naruszenia prawa.

Poprzez wydanie decyzji niezawierającej daty dziennej, możliwej jednak do ustalenia na podstawie akt, nie doszło do rażącego naruszenia prawa. O ile bowiem zaistniało uchybienie art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., następnie usunięte w wyniku sprostowania, o tyle brak jest podstaw do stwierdzenia, że miało ono jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że nie można przyjąć, aby uchybienie w tym zakresie i w takiej postaci było nie do pogodzenia w państwie praworządnym.

VI.

Zasadny jest natomiast zarzut nr 2 skargi a częściowo również zarzut nr 3 wskazujące w istocie na niedostatecznie skrupulatne rozpatrzenie sprawy i twierdzeń Skarżącej Spółki.

Niewątpliwie poza sporem pozostaje techniczna strona wydanej decyzji, a więc wszystkie te kwestie, które odnoszą się wprost do sposobu wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, częstotliwości obowiązkowych badań wody, jakości wprowadzanych ścieków oczyszczonych, jak również i obowiązków podmiotu uprawnionego w innych aspektach korzystania z wód, itp.

Organ słusznie również wskazuje, że decyzja wodnoprawna nie przyznaje podmiotowi uprawnionemu prawa do nieruchomości ani też prawa do urządzeń wodnych należących do innych podmiotów, tj. Skarżącej. Wynika to wprost z art. 393 ust. 4 P.w. wskazującego, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym. Słusznie zatem organ odwoławczy orzekł reformatoryjnie w tym zakresie.

Rzecz w niniejszej sprawie tkwi jednak w tym, że Skarżącej Spółce nie chodziło w ogóle o to, czy decyzja wodnoprawna wpływa na własność urządzeń wodnych jakimi się ta Strona sporu legitymuje (ta okoliczność jest niekwestionowana), a w tym czy wydane na maksymalny okres 10 lat pozwolenie wodnoprawne w rzeczywistości, w skrajnym przypadku, zablokuje możliwość efektywnego korzystania z tych urządzeń, bez względu na to, do kogo one należą, tworząc stan swoistego "wyczerpania możliwości wodnoprawnych" w danym okresie, terenie i przy wykorzystaniu ściśle określonej infrastruktury technicznej.

Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do twierdzeń Spółki co do celowości udzielenia zgody wodnoprawnej na maksymalny możliwy ustawowo okres, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., które w tych okolicznościach sprawy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 400 ust. 2 P.w. pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ wprawdzie słusznie modyfikuje datę początkową ważności pozwolenia, jednak nie odnosi się w ogóle do zarzutów skargi podnoszących argument zbędności wydawania pozwolenia wodnoprawnego na maksymalny dopuszczalny okres a nie na czas na jaki [...] S.A. w [...] dysponuje zgodą na używanie urządzeń wodnych należących do Skarżącej.

Sąd nie przesądza tego w jaki sposób kwestię czasowej ważności decyzji wodnoprawnej należy w niniejszej sprawie ocenić i rozstrzygnąć, jednakże zwraca uwagę na brak jakiegokolwiek odniesienia się do tego zagadnienia, zwłaszcza w sytuacji faktycznej i układu infrastrukturalnego jakiego dotyczy sprawa wyrażenia zgody na wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód poprzez istniejące urządzenia wodne Skarżącej.

W kontekście tego należy zwrócić uwagę przede wszystkim na aspekt braku powiązania przez organ ważności wydanej zgody wodnoprawnej z kwestią, czy po utracie przez podmiot uprawniony z tej decyzji prawa do korzystania z urządzeń wodnych należących do Skarżącej, możliwe będzie dalsze nieskrępowane korzystanie z tych urządzeń, wymagających zawsze posiadania pozwolenia wodnoprawnego. W tym przypadku kwestia własności samych urządzeń, jakkolwiek zawsze istotna w stosunkach cywilnoprawnych, musi być zestawiona i widziana również w aspekcie administracyjnej procedury wyrażania zgody przez organ na określone działanie z wykorzystaniem wód, w szczególności na to czy działanie organu nie spowoduje zupełnego zablokowania możliwości korzystania z wód w przyszłości.

Inaczej mówiąc, istotą stanowiska Skarżącej jest uzasadniona obawa o to, czy jako właściciel urządzeń wodnych, po tym jak podmiot uprawniony z decyzji wodnoprawnej utraci już tytuł do dysponowania tymi urządzeniami, w ogóle będzie możliwe uzyskanie np. kolejnej zgody wodnoprawnej na korzystanie z tych urządzeń (obok już istniejącej) czy też czy będzie możliwe proste, bezwarunkowe i skuteczne wejście w uprawnienia nadane kontrolowaną obecnie decyzją przez inny podmiot, który uzyska prawa do urządzeń Skarżącej. Pomocna w tej sytuacji może okazać się przede wszystkim analiza, czy kontrolowana decyzja wodnoprawna wyczerpuje pewną prawną i faktyczną możliwość korzystania z wód w danym okresie, terenie i przy istniejącej infrastrukturze oraz czy w razie zaistnienia wskazywanej przez Stronę sytuacji tj. wygaśnięcia uprawnień do urządzeń wodnych podmiotu uprawnionego z decyzji wodnoprawnej (nadal jednak pozostającej w obrocie), faktycznie będzie istniał stan umożliwiający korzystania z wód i zapewniających taką możliwość urządzeń. Do korzystania takiego nie wystarczy bowiem samo posiadanie tytułu prawnego do urządzeń wodnych ale również istnienie administracyjnej zgody wydawanej przez Wody Polskie.

Należy zatem wskazać, że korzystanie z wód ma się odbywać w sposób racjonalny i bez zakłóceń, zaś infrastruktura o jakiej mowa w niniejszej sprawie ma charakter strategiczny dla funkcjonowania dużej aglomeracji miejskiej. W tych okolicznościach szczególnie uwzględniać należy fakt, że art. 400 ust. 2 P.w. przewiduje rozstrzyganie o kwestii okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego w ramach tzw. uznania administracyjnego, które nakłada na organ obowiązek uwzględniania okoliczności istotnych oraz interesów wszystkich Stron sprawy. Jest to szczególnie doniosłe w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne w okresie swojej ważności niejednokrotnie całkowicie wyczerpuje możliwość korzystania z wód przez inne, poza uprawnionym z decyzji, podmioty. Po to więc organ zawiadamia o toczącym się postępowaniu właściciela urządzeń wodnych, aby ten brał czynny w nim udział i prezentował stanowisko, które musi zostać co najmniej przez organ rozważone i adekwatnie do sytuacji ocenione.

W uzasadnieniu decyzji Prezesa Wód Polskich brak jest jednak rozważenia po pierwsze, czy wydana decyzja wodnoprawna wyczerpała możliwość uzyskania w okresie jej ważności, przez inny podmiot, analogicznej zgody wodnoprawnej (tzn. czy w sprawie może występować wielość decyzji wodnoprawnych dla danego terenu i sposobu korzystania z wód w tym samym okresie).

Po drugie, w pewnej zależności od odpowiedzi na powyższe pytanie, pozostaje kwestia braku rozważenia w sprawie tego, czy decyzja wodnoprawna, dla korzystania z której niezbędne są urządzenia wodne, może zostać wygaszona po tym jak podmiot z niej uprawniony utraci prawo do tych urządzeń. Utrata tytułu prawnego do korzystania z urządzeń wodnych nie powoduje bowiem automatycznego wygaśnięci decyzji wodnoprawnej, czy też przejścia jej na aktualnego gestora urządzeń.

Po trzecie, brak jest rozważenia, zwłaszcza w kontekście odpowiedzi na wcześniejsze pytania, czy możliwe będzie przejęcie uprawnień z decyzji wodnoprawnej w ramach następstwa prawnego określonego w art. 411 P.w., w szczególności czy ewentualny kolejny podmiot korzystający z infrastruktury wodnej należącej do Skarżącej w ogóle będzie mógł być traktowany za następcę prawnego [...] S.A.

Ma to o tyle istotne znaczenie w sprawie, gdyż wskazywany przez uprawnionego z kontrolowanej decyzji art. 411a P.w. przewiduje wyłącznie tryb przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego za zgodą podmiotu przenoszącego (uprawnionego). Skoro więc Strona Skarżąca już w tym momencie sprawy wskazuje, że zgody takiej może w przyszłości nie uzyskać, a kwestia ta z kolei może się stać zarzewiem ewentualnego konfliktu, z funkcjonowaniem infrastruktury oczyszczania ścieków dużego miasta w tle, organ szczególnie ostrożnie powinien podchodzić do zagadnienia długości wydawanego pozwolenia wodnoprawnego, tak aby nie doprowadzić do stanu zablokowania możliwości korzystania z wód na czas ważności wydanej zgody wodnoprawnej. Po to bowiem ustawodawca określił maksymalny termin udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, aby w ramach ustalania jego długości rozważyć i uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, zwłaszcza takiej, w której chodzi o korzystanie z infrastruktury o krytycznym znaczeniu (tak w skali mikro jak i makro).

Jak wskazano, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle pominięto te wątki sprawy, skupiając się niezasadnie na kwestii własności urządzeń wodnych, która w tym momencie ma znaczenie drugorzędne.

W ponownym postępowaniu organ odniesie się zatem do okoliczności wskazywanych przez Sąd i Stronę Skarżącą oraz w razie potrzeby uzupełni postępowanie dowodowe o materiały wskazujące na uprawnienie [...] S.A. do korzystania z urządzeń wodnych Skarżącej. Jakkolwiek bowiem kwestia tytułu do urządzeń wodnych nie ma - co do zasady - znaczenia w sprawie wydawanego pozwolenia wodnoprawnego (można je uzyskać nawet w sytuacji braku takiego tytułu), to jednak w okolicznościach tej konkretnej sprawy może mieć wpływ na okres ważności wydawanego pozwolenia wodnoprawnego. Organ Wód Polskich ma stać na straży praworządności, przez co należy rozumieć nie tylko rozstrzyganie spawy na podstawie przepisów prawa i z uwzględnieniem interesu wnioskodawcy ale także niedopuszczanie do sytuacji instrumentalnego wykorzystywania wód.

Sąd jednocześnie zwraca uwagę Skarżącej, że z rekonstruowanej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy wynika, że Strona ma aktywnie przedstawiać okoliczności uzasadniające określone działanie. Jeżeli zatem Spółka powołuje się na określony węzeł prawny wiążący ją z podmiotem uprawionym z decyzji wodnoprawnej, winna tę okoliczność wykazać czymś więcej niż tylko swoim pisemnym twierdzeniem. W aktach sprawy do pism Skarżącej nie dołączono np. umowy na korzystanie z urządzeń wodnych, która wskazywałaby na datę je wygaśnięcia, ani też na zakres infrastruktury, którym dysponuje [...] S.A. Niewątpliwie pomogłoby to w ocenie sprawy przez organ odwoławczy.

Z powyższych względów Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i art. 400 ust. 2 P.w. uchylając jedynie decyzję organu odwoławczego. Zakres czynności wymaganych w sprawie może zostać zrealizowany na etapie postępowania odwoławczego, bez potrzeby powrotu sprawy do postępowania przed I instancją.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis.