Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1596/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 , art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust.1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędziowie NSA Anna Robotowska Jan Bała Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. R. R. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2298/10 w sprawie ze skargi G. P. R. R. Spółki z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.; 2) uchyla decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. P. R. R. Spółki z o.o. w S. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 2298/10 oddalił skargę Grupy Producentów Rzepaku "R." Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej ARiMR, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] odmówił Grupie Producentów Rzepaku "R." sp. z o.o. przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 w okresie od 12 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2009 r., za pierwszy rok korzystania z pomocy. Organ I instancji wydał tę decyzję na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, z których wynikało, że w okresie od 12 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2009 r. tylko dwóch członków Grupy: "R." sp. z o.o. w S. oraz Z. P. Gospodarstwo R. M. dokonało sprzedaży produktów za pośrednictwem Grupy natomiast pozostałych trzech jej członków: R. S.

sp. z o.o., R sp. z o.o. i H S. nie sprzedało w ogóle produktów do Grupy Producentów. Organ I instancji powołując się na treść art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 2 ustawy z dnia 15 września 2005 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach stwierdził, że naruszone zostały istota i cel pomocy przyznawanej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych gdyż dotyczy ona wsparcia wspólnej produkcji określonego produktu realizowanej za pośrednictwem grupy producentów przez wszystkich członków grupy.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Grupa Producentów Rzepaku "R."

sp. z o.o. w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, gdyż z ustaleń faktycznych wynika, że w pierwszym roku działalności grupy trzech jej członków nie produkowało w ogóle nasion roślin oleistych, dla którego to produktu Grupa została utworzona.

Na powyższą ostateczną decyzję Grupa Producentów Rzepaku "R."

sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Sąd I instancji rozpoznając skargę stwierdził, że stan faktyczny w postępowaniu przed organami administracji publicznej został ustalony prawidłowo i jest między stronami bezsporny.

W ocenie Sądu I instancji, z treści art. 3 ust. 1 pkt.1 i 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz.983), z § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550) oraz z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. L. 277.1) wynika, że pomoc może być udzielona wyłącznie grupie producentów, z których każdy wytwarza w swoim gospodarstwie ten sam co pozostali członkowie produkt a ich celem jest wspólne wprowadzanie tego towaru do obrotu. Sąd I instancji podkreślił, że uprawnionymi do otrzymania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania grupy producentów rolnych są producenci jednego produktu. Ponadto grupa producentów rolnych może prowadzić działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, chyba że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego. Sąd I instancji po przeprowadzeniu wykładni wymienionych przepisów prawa podzielił argumentację organów i stwierdził, że warunkiem wsparcia finansowego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 jest wytwarzanie przez każdego członka grupy w jego gospodarstwie tego samego co pozostali członkowie produktu w celu wspólnego wprowadzanie tego towaru do obrotu. W ocenie Sądu I instancji Skarżąca tych warunków nie spełniła. Trzech członków Grupy Producentów Rzepaku w pierwszym rok działalności Grupy nie produkowało w swoich gospodarstwach rzepaku i w konsekwencji nie mogło swego towaru wspólnie z pozostałymi członkami Grupy wprowadzić na rynek. Zdaniem Sądu I instancji ubieganie się przez Grupę o pomoc finansową w pierwszym roku działalności w sytuacji, gdy rzepak pochodził z gospodarstw tylko dwóch członków – stanowi, w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 7 grudnia 2006 r., nr 1975/2006, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.L.2006.368.74 ), sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Wobec tego

Sąd I instancji uznał, że odmowa wypłacenia Grupie pomocy finansowej we wnioskowanym zakresie była zasadna.

Grupa Producentów Rzepaku "R." sp. z o.o. w skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zarzuciła naruszenie:

- prawa materialnego tj. art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm. dalej u.g.p.r.) poprzez błędna wykładnię;

prawa materialnego tj. art. 35 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. L. 277 z 21 października 2005 r. str.1- 40, dalej rozporządzenia 1698/2005) poprzez jego błędną wykładnię;

- prawa materialnego tj. art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) z 7 grudnia 2006 r. nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz.. L 368 z 23 grudnia 2006 r. str. 74-84, dalej rozporządzenie 1975/2006) poprzez błędne zastosowanie;

- przepisów postępowania – art. 141 § 4 zd.1 p.p.s.a. w związku z art. 35 ust.1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

- przepisów postępowania – art. 141 § 4 zd.1 p.p.s.a. w związku z art.

5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca podniosła, że art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005 wymienia w kolejnych trzech literach odrębne cele, dla których udziela się wsparcia grupom producentów rolnych. Wyliczenie zamieszczone w tym przepisie ma charakter alternatywy zwykłej a nie jaka twierdzi Sąd I instancji koniunkcji. Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że Skarżąca realizuje cele wymienione w lit. a i c art. 35 ust. 1 rozporządzenia. Natomiast brak realizacji celu określonego w lit. b tego przepisu nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia wsparcia, gdyż wyliczenie w lit. a, b i c art. 35 ust. 1 nie ma charakteru koniunkcji. Ponadto Skarżąca podniosła, że cel wymieniony w art. 35 ust.1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 odnosi się do wprowadzania towaru do obrotu w ramach Grupy a nie do jego wytwarzania. Nie można zatem z treści tego przepisu wywodzić warunków otrzymania pomocy takich jak wymóg wytworzenia danego produktu przez każdego z członków grupy w każdym roku. Taka wykładnia Sądu I instancji jest w ocenie Skarżącej sprzeczna z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.g.r. Z przepisu tego nie sposób wyprowadzić definicji producenta rolnego danego produktu lub grupy producentów jako podmiotu, który może wykazać się wyprodukowaniem określonej ilości tego produktu w każdym roku. Biorąc pod uwagę pięcioletni okres obowiązywania programu określony w art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.g.r. należy wywieść, że wymóg taki nie obowiązuje wszystkich członków grupy, ale grupę jako całość. Dodatkowo Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji oparcie rozstrzygnięcia na dwóch wykluczających się podstawach prawnych, gdyż z jednej strony Sąd formułuje przesłankę wytwarzania produktu przez każdego członka grupy w każdym roku i stwierdza, że Skarżąca nie spełniła wymogu uzyskania pomocy finansowej z tego powodu z drugiej zaś strony twierdzi, że Skarżąca zachowała warunki uzyskania wsparcia ale w sposób sztuczny. Oparcie orzeczenia Sądu I instancji na dwóch wykluczających się podstawach prawnych narusza art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie wskazał w uzasadnieniu wyroku, która z przesłanek została spełniona w sposób sztuczny. W ocenie Skarżącej naruszenie to miało istotny wpływ na wynik

sprawy, gdyż doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania przez Sąd

art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006.

Z wymienionych względów Grupa Producentów Rzepaku "R." sp.

z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego ora zwrot nadpłaconego wpisu od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną domagając się jej oddalenia jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jest oparta na uzasadnionych zarzutach.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jak to ma miejsce w tej sprawie, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Należy także podkreślić, iż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej zawarte w petitum tejże skargi wskazują naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia 1698/2005 i w zw. z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy stwierdzić, iż zarzuty te nie są zasadne, ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji spełnia wymogi wskazane przez ustawodawcę w art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast wymienione przepisy prawa materialnego – art. 35 art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia 1698/2005 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 mogą być naruszone jedynie przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, co jest przedmiotem zarzutów naruszenia prawa materialnego w analizowanej skardze kasacyjnej.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, iż obejmują one trzy przepisy, tj.: art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach poprzez jego błędną wykładnię; art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 poprzez jego błędną wykładnię; art. 5 rozporządzenia nr 1975/2006 poprzez jego błędne zastosowanie. Należy zauważyć, iż uzasadnienia do zarzutów pomieszczonych w skardze kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego są bardzo zbieżne. Sprowadzają się do stwierdzenia, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w świetle tych regulacji prawnych okresowe niewytwarzanie produktu, ze względu na który to produkt grupa producentów rolnych została utworzona, przesądza o braku realizacji celu centralizacji sprzedaży, a także błędnym uznaniu, że kumulatywna realizacja celów wymienionych w tych przepisach jest warunkiem uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił te zarzuty. Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach stanowi, że grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów w celach określonych w art. 2 (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach). Z kolei z treści art. 2 ustawy o grupach wynika, że: "Osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego." Należy przypomnieć, iż kwestia dotycząca właściwego zastosowania art. 5 rozporządzenia nr 1975/2006 była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1141/11, z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1316/10 (publ. na stronie internetowej – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wyrażone w tych orzeczeniach poglądy podziela, co uzasadnia posłużenie się zawartymi tam argumentami. W orzeczeniach tych NSA zwrócił uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką wstrzymania płatności jest: 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania takich płatności oraz 2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Zasady wsparcia na gruncie prawa wspólnotowego określa natomiast art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z postanowieniami art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia nr 1698/2005, wsparcia tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że w art. 35 ust. 1 lit. b) mowa jest o wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowaniu do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Z treści tego przepisu – poruszając się w granicach możliwego sensu użytych w nim słów – nie można dojść do wniosku, że uzyskanie wsparcia przez grupę producentów uzależnione jest od wytworzenia przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona. Przepis ten wskazuje bowiem na cel, jakim jest wspólne wprowadzenie towarów do obrotu.

Do procesu produkcji nawiązuje natomiast art. 35 ust. 1 lit. a) ww. rozporządzenia nr 1698/2005. Z przepisu tego wynika jednak cel wsparcia, jakim jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup. W myśl natomiast art. 35 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I.

Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 r.

Analiza postanowień art. 35 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Komisji pozwala na zajęcie stanowiska, że przepisy te regulują przesłanki udzielania wsparcia. Zgodzić się więc należy z powyższym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz z tym, że art. 35 ust. 2 odwołuje się do procesu produkcji, jednocześnie określając podstawę obliczenia pomocy. Podstawą tą jest roczna produkcja grupy, a nie każdego z członków grupy oddzielnie.

Okoliczność, iż wysokość wsparcia zdeterminowana jest roczną produkcją grupy producenckiej skierowanej na rynek, która to produkcja stanowi sumę produkcji poszczególnych członków grupy, zainteresowanych wynikiem produkcyjnym i finansowym działalności grupy w kolejnych okresach referencyjnych, w których udzielana jest grupie producentów zryczałtowana pomoc w formie rocznych rat, nie stanowi dostatecznej podstawy do wyprowadzenia wniosku o bezwzględnej konieczności produkcji w każdym roku produktu, ze względu na który grupa ta została utworzona. Jest to bowiem tylko schemat obliczania wysokości wsparcia, uzależniony – co należy podkreślić – od globalnej produkcji wszystkich członków grupy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie powyższy pogląd podziela. Zauważyć należy, że w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424 ze zm.), dalej rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r., określono minimalne roczne wielkości produkcji towarowej, w tym także w zakresie nasion zbóż i nasion roślin oleistych, w odniesieniu do jednego podmiotu, a mianowicie grupy producenckiej. Gdyby rzeczywiście warunkiem uzyskania wsparcia było wytworzenie przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, prawodawca z pewnością owe limity minimalnej produkcji odniósłby do poszczególnych członków grupy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązku wykonywania corocznie określonej produkcji przez każdego z członków grupy nie można domniemywać. Wspólna realizacja celów wskazanych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, przez poszczególnych członków grupy producenckiej nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkie te czynności odrębnie, w tym także w zakresie czynności w postaci produkcji ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona.

Dokonując interpretacji przepisów regulujących funkcjonowanie grup producenckich nie można oczywiście tracić z pola widzenia istoty powołania "do życia" takiego tworu, który jest swoistym "przedłużeniem" działalności producentów rolnych określonych produktów. Grupy producenckie tworzą bowiem wyłącznie producenci rolni określonego rodzaju produktu, w celach określonych w art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli związanych w pewien sposób z działalnością produkcyjną w rolnictwie. Jednakże okoliczność, iż członek grupy producenckiej w danym roku nie wyprodukował ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, nie oznacza, że traci on status producenta rolnego, iż działanie grupy producenckiej można każdorazowo zakwalifikować jako sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. O tym, czy grupie można przypisać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności celem uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, decydują okoliczności konkretnej sprawy.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska zajętego w wyroku NSA z dnia 22 września 2011 r., II GSK 942/10, z którego to orzeczenia wynika, że każdy z członków grupy zobligowany jest do produkcji i wprowadzania do obrotu, za pośrednictwem grupy, produktu, ze względu na który została ona utworzona, w każdym z pięciu lat przypadających po dacie, w której grupa powstała, zaś niewyprodukowanie i niewprowadzenie do obrotu za pośrednictwem grupy produktu, ze względu na który została ona utworzona, nawet przez jednego członka grupy, stanowi podstawę do zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006.

NSA w wyroku z dnia 22 września 2011 r., II GSK 942/10 wskazał, że istota rzeczy w konstrukcji wsparcia grup producenckich wyraża się we wspieraniu działalności realizującej swoistego rodzaju wspólne przedsięwzięcie, polegające na wspólnej produkcji i wspólnym wprowadzaniu produktu do obrotu. W ramach grupy, producenci zobowiązani są więc działać wspólnie, zarówno w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i zwłaszcza w płaszczyźnie sprzedaży produktu (która to sprzedaż, z tego punktu widzenia nie bez przyczyny podlega centralizacji), ze względu na który grupa ta została utworzona, albowiem tylko i wyłącznie w ten sposób ich działalność będzie korespondowała ze wskazanymi wyżej celami, realizowanie których (w ramach grupy) korzysta ze wsparcia finansowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie nie podziela interpretacji pojęcia "wspólnego działania" (pod którym ujęto produkcję i sprzedaż) dokonanej w powołanym wyżej orzeczeniu NSA. Jak już bowiem wskazano "wspólne działanie" członków grupy nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkich tych czynności odrębnie.

Tym samym za zasadne należało uznać zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 203 pkt 1 p.p.s.a.