Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 543/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145,  art. 148,  art. 149
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w P. na decyzję Wojewody D. z dnia 7 lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowany i udzielającą pozwolenia na budowę I. uchyla decyzje I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Złożona przez stronę skarżącą – A. spółka z o.o. z siedzibą w P. (powoływanej w dalszej części także jako ,,spółka") skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody D. nr [...] z dnia 7 lipca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty J. nr [...] z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. nr [...] została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktyczno-prawnych.

Starosta Jeleniogórski ostateczną decyzją z dnia 19 stycznia 2007 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej powoływanemu także jako ,,B.") pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Modernizacja gospodarki wodno-ściekowej w mieście S.P. - budowa i modernizacja sieci wodociągowej; budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnej; budowa oczyszczalni ścieków przy ul. H." w S.P..

Wnioskiem złożonym w dniu 30 września 2009 r. adwokat J.M. - działający z upoważnienia A. sp. z o.o. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej opisaną decyzją. Powołując jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. pełnomocnik spółki zażądał przeprowadzenia dowodów z : 1) odpisów ksiąg wieczystych nr [...] i [...] i aktów notarialnych z dnia 5 grudnia 2006 r. i 12 grudnia 2006r. - na okoliczność istnienia praw właścicielskich wnioskodawczyni do nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr [...],[...],[...], [...] i [...] , obręb 5 w S.P. - począwszy od dnia 12 grudnia 2006 r., braku obciążeń tych nieruchomości, braku zgody spółki na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane przez jakąkolwiek osobę trzecią; 2) wezwań z dnia 8 maja 2009 r. i 22 czerwca 2009 r. oraz pism z dnia 6 sierpnia 2009 r. - na okoliczność braku wiedzy spółki o decyzji z 19 stycznia 2007 r. nr [...] do września 2009 r. oraz kategorycznym braku zgody wnioskodawczyni na korzystanie przez C. sp. z o.o. i B. z jej nieruchomości położonej w S.P.; 3) pisma wnioskodawczyni z dnia 20 sierpnia 2009 r. do Starostwa Powiatowego w J.G., odpowiedzi Starostwa z dnia 26 sierpnia 2009 r. (otrzymanego w dniu 1 września 2009 r.) oraz odpisu decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy - na piśmie wnioskodawczyni z 20 sierpnia 2009 r.) - na okoliczność terminu dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji Starosty Powiatowego w J.G. z 19 stycznia 2007 r. nr [...]; 4) dokumentów znajdujących się w aktach sprawy [...], w szczególności zawiadomień o toczącym się postępowaniu, potwierdzeń nadania decyzji do stron i potwierdzeń odbioru decyzji - na okoliczność braku udziału (zawiadomienia) wnioskodawczyni o toczącym się postępowaniu, niedoręczenia jej decyzji, uniemożliwienia obrony jej praw bez winy wnioskodawczyni; 5) wniosku spółki z dnia 18 sierpnia 2009 r. do Sądu Rejonowego w L. Wydziału V Gospodarczego oraz odpowiedzi Sądu na ten wniosek - na okoliczność braku zgody uprawnionego organu (sędziego komisarza) na obciążenie nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr [...][...][...][...][...][...], obręb 5 w S.P. przez poprzedniego właściciela - syndyka masy upadłości "D." sp. z o.o. w G., a także o terminie dowiedzenia się o tej okoliczności przez wnioskodawczynię.

Uzasadniając żądanie zawarte we wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik spółki dowodził, że w dacie wydania decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. spółka A. była właścicielką nieruchomości położonej w S.P., stanowiącej działki gruntu nr [...][...][...][...][...], obręb 5 (ul. D. i W.P.), o czym świadczą odpisy z ksiąg wieczystych oraz akty notarialne. Utrzymując, że żądająca wznowienia postępowania spółka nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu, jak również iż wydana w sprawie decyzja nie została jej doręczona wywodzono, że o istnieniu spornej decyzji oraz o treści pisma z dnia 4 kwietnia 2005 r. nie powiadomił spółki syndyk masy upadłości "D." sp. z o.o. w G., o czym świadczyć ma treść załączonych do wniosku aktów notarialnych i innych dokumentów. Zauważano przy tym, że w sytuacji w której w roku 2009 r. C. sp. z o.o. bez zgody spółki i bez jakiegokolwiek powiadomienia zajęła jej teren i samowolnie przeprowadziła prace ziemne (nieruchomość nie była strzeżona) A. sp. z o.o. wezwała wykonawcę robót - C. sp. z o.o. do przywrócenia jej nieruchomości do stanu poprzedniego. Zadaniem pełnomocnika spółki również dopiero w następstwie stanowiska spółki C., wskazującego na legalne przeprowadzenie prac ziemnych, na które uzyskano zgodę syndyka masy upadłości "D." sp. z o.o. z dnia 4 kwietnia 2005 r. i na dowód czego okazana została jej kopia, celem sprawdzenia czy powyższe prace były prowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę, wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2009 r. wystąpiono do Starosty Powiatowego w J.G. o doręczenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem decyzji - pozwolenia na budowę kolektora sanitarnego na nieruchomości spółki ewentualnie o udzielenie informacji, iż takie pozwolenie nie zostało wydane. Pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. (otrzymanym w dniu 1 września 2009 r.) udzielono spółce informacji, że wydano dla przedmiotowej inwestycji pozwolenia nr 37/07 z dnia 19 stycznia 2007 r. Pełnomocnik spółki wskazał, że z udzielonej odpowiedzi wynikało, iż w związku z przekazaniem akt przedmiotowego pozwolenia do Wojewody D. organ nie miał możliwości ustalenia czy wnioskodawca jest stroną w postępowaniu i co za tym idzie nie została wydana spółce kopia potwierdzonej za zgodność oryginałem decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero po zwrocie akt, co miało miejsce po dniu 20 września 2009 r. pełnomocnik odebrał (o czym świadczy potwierdzenie osobistego odbioru złożone na treści pisma) potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis decyzji i zapoznał się z jej treścią. W tym stanie sprawy za uzasadnione przyjąć należało stanowisko, zgodnie z którym o istnieniu decyzji spółka dowiedziała się w dniu 1 września 2009 r., zaś o jej treści po dniu 20 września 2009 r. Zdaniem spółki przedstawione okoliczności wskazują, że zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto w ocenie spółki, w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. nr 37/07 wystąpiły również podstawy do wznowienia postępowania, które zostały wymienione w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zaprzeczając wyrażeniu kiedykolwiek zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane przez podmiot trzeci, o czym świadczyć miała treść przedstawionych aktów notarialnych, ksiąg wieczystych oraz korespondencji do i z C. sp. z o.o. pełnomocnik A. sp. z o.o. zwrócił uwagę na prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pogląd opowiadający się za tym, że nawet w przypadku złożenia przez inwestora do akt sprawy oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nieruchomością wnioskodawczyni, to składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem tylko domniemanie, że składającemu przysługuje wymienione prawo. Domniemanie to może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (wyrok NSA z dnia 11 maja 2007 r. II OSK 775/06). Nadto wskazano, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi przysługiwać inwestorowi najpóźniej w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. II OSK 1033/06). W świetle przywołanych orzeczeń, w ocenie wnioskującej o wznowienie postępowania spółki, przyjąć należało, że inwestor nie dysponował prawem do dysponowania należącą do spółki nieruchomością na cele budowlane. Oceniając skutki prawe związane z powoływaną przez wykonawcę robót zgodą syndyka masy upadłości "D." sp. z o.o. żądająca wznowienia postępowania strona wskazywała, że nie miała ona prawnego znaczenia, ponieważ syndyk nie uzyskał zgody sędziego komisarza na obciążenie nieruchomości, której wnioskodawczyni jest właścicielką, a do tego zobowiązywała jego dyspozycja art. 206 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 213 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W takim wypadku, zgodnie z art. 104 Kodeksu cywilnego czynność dokonana przez syndyka nie była ważna. Spółka wskazywała, że o fakcie braku zgody sędziego komisarza na obciążenie nieruchomości w S.P. przez syndyka dowiedziała się z pisma Sądu Rejonowego w L. (sygn. akt [...] ) (data otrzymania 23 września 2009 r.). Nadto podkreślono, że zgoda syndyka nie posiadała odpowiedniej formy aktu notarialnego (art. 245 § 2 Kodeksu cywilnego) i jako taka nie jest ważna. Zdaniem wnioskodawczyni zgoda na obciążenie nieruchomości w postaci budowy trwałej instalacji sanitarnej może przybrać tylko i wyłącznie formę ograniczonego prawa rzeczowego. Do tego sprowadza się bowiem instytucja ograniczonych praw rzeczowych, a w szczególności użytkowania i służebności gruntowej czy też służebności przesyłu (art. 244 i nast. Kodeksu cywilnego). Spółka argumentowała dalej, że nawet jeśliby przyjąć inne stanowisko, tzn., że zgoda może przybrać formę stosunku zobowiązaniowego np. użyczenia, to wówczas, w przypadku zbycia rzeczy użyczonej w czasie trwania umowy użyczenia, jej nabywca nie wstępuje w stosunek użyczenia w miejsce zbywcy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2005 r. II CK 569/04). W dacie zaś wydania decyzji syndyk nie był już właścicielem przedmiotowej nieruchomości. A zatem w obu wypadkach prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością wnioskodawczyni przez inwestora nie istniało na dzień wydania decyzji w sprawie. Tym samym brak jest podstaw aby pozostawić w obrocie decyzję o udzielaniu pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2009 r. Starosta J. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tegoż organu z dnia 19 stycznia 2007 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę i modernizację sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz budowę oczyszczalni ścieków przy ul. H. w S.P.. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przyznał, że w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę czynności właściciela działek nr [...][...][...][...][...][...] w S.P. podejmował syndyk masy upadłości D. Spółka z o.o. "w likwidacji" z siedzibą w L., i który w piśmie z dnia 4 kwietnia 2005 r. wyraził zgodę na prowadzenie kanału przez w/w działki. Na podstawie takiej zgody inwestor złożył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ I instancji wskazał, że w takim przypadku złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cel związany z realizacją projektu budowlanego wyłącza obowiązek badania przez organ merytorycznej poprawności oświadczenia. W dalszej części uzasadniano, że syndyk jako strona postępowania brał czynny udział w postępowaniu. Dnia 24 listopada 2006 r. potwierdził doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zaś 7 lutego 2007 r. potwierdził doręczenie decyzji pozwolenia na budowę. Wskazując na bezsporny w sprawie fakt przeniesienia w toku prowadzonego postępowania na rzecz spółki A. - na podstawie aktu notarialnego z dnia 12 grudnia 2006 r. prawa własności działek położonych w S.P. o numerach: [...][...][...][...][...], organ I instancji zauważył, że nie został o tym zdarzeniu poinformowany. Wobec tego organ uznał za prawidłowe ustalenie, w świetle wówczas posiadanej wiedzy, że stroną postępowania był syndyk masy upadłości "D." spółka z o.o. Natomiast dopiero później ujawnione okoliczności pozwoliły przyjąć, że A. sp. z o.o. stała się w toku trwającego postępowania stroną postępowania. Zdaniem organu I instancji o fakcie prowadzania postępowania o pozwolenie na budowę powinien poinformować nowego właściciela sprzedający tj. syndyk masy upadłości. Powołując się na treść art. 41 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona ma obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu organ I instancji przyjął, że stosowna informacja powinna również zostać przekazana do organu prowadzącego postępowanie. Na podstawie zgromadzonych w toku postępowania wznowieniowego dokumentów organ I instancji przyjął, że o prowadzeniu robót budowlanych na działkach nr [...][...][...][...][...] w S.P. w maju 2009 r., żądająca wznowienia postępowania spółka dowiedziała się z kierowanej do niej przez wykonawcę robót C. sp. z o.o. – korespondencji - pisma z dnia 8 maja 2009 r. i 22 czerwca 2009 r. Sama kanalizacja została natomiast wykonana w czerwcu 2009 r. o czym świadczy oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego z dnia 3 czerwca 2009 r. W ocenie organu administracji należało również dać wiarę oświadczeniom pracowników C. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. zawartym w przedłożonych do akt sprawy notatkach służbowych. Zdaniem organu administracyjnego w oparciu o zgromadzone dowody należało również przyjąć, że o planowanych na działkach spółki robotach budowlanych i przebiegu kanalizacji spółka wiedziała już w grudniu 2008 r., co wynika z pisma C. sp. z o.o. z dnia 10 grudnia 2008 r. do pełnomocnika spółki adw. J. M.. Natomiast z przedłożonej przez C. Sp. z o.o. notatki służbowej z dnia 5 maja 2009 r. wynika, że w tym dniu pełnomocnik zapoznał się między innymi z pismem syndyka masy upadłości spółki D. o wyrażeniu zgody na prowadzenie kanału sanitarnego w obrębie należących obecnie do spółki działek oraz z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] . W ocenie organu I instancji z przedłożonej notatki służbowej spisanej dnia 2 lipca 2009 r. w siedzibie B. w M. wynikało, że tenże pełnomocnik kolejny raz zapoznawał się z aktami sprawy. O innym niż wskazany we wniosku terminie powzięcia przez spółkę informacji na temat wydanej w sprawie decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. zdaniem organu I instancji świadczy również pismo adw. J. M. z dnia 8 maja 2009 r. kierowane do wykonawcy tj. C. sp. z o.o. Wobec dokonanych ustaleń faktycznych organ przyjął, że okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) znane były wnioskodawcy już w maju 2009 r., a zatem termin miesiąca (określony w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w czerwcu 2009 r. Wobec tego wniosek o wznowienie postępowania z dnia 30 września 2009 r. został złożony z uchybieniem ustawowego jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Z decyzją organu pierwszej instancji nie zgodziła się A. sp. z o.o., która złożyła odwołanie do Wojewody D.. Rozpatrując odwołanie organ II instancji decyzją z dnia 7 lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ustalenia faktyczne w sprawie dokonane zostały na podstawie uwierzytelnionej kopii oświadczenia pracowników C. sp. z o. o., wykonawcy robót budowlanych z dnia 5 maja 2009 r. oraz uwierzytelnionej kopii pisma inwestora - B. sp. z o.o. z dnia 2 lipca 2009 r. Dokumenty te spisane w formie jednostronnych notatek służbowych, zawierają oświadczenia, że w dniu spisania notatki przedstawiciel spółki - J.M. zapoznał się z treścią decyzji Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów zmierzających do podważenia prawdziwość powyższych oświadczeń w szczególności wskazujących jako datę powzięcia wiadomości dotyczącej pozwalnia na budowę dnia 1 września 2009 r., kiedy zostało doręczone spółce pismo Starosty J. z dnia 26 sierpnia 2009 r., organ odwoławczy zauważył, że sam pełnomocnik potwierdził fakt, iż spółka już od 2008 r. wiedziała o zamiarach realizacji przez C. sp. z o.o. sieci kanalizacyjnej na terenie działek nr [...][...][...][...][...] w S.P.. Odnosząc się do przedstawionej w odwołaniu argumentacji, zgodnie z którą posiadanie wiedzy o zamiarach inwestycyjnych nie było równoznaczne z uzyskaniem informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę organ odwoławczy w pierwszej kolejności podniósł, że w odwołaniu, jak również we wcześniejszych pismach pełnomocnik spółki nie kwestionował swojej obecności w siedzibie biura budowy C. sp. z o.o. w dniu 5 maja 2009 r. oraz w siedzibie inwestora B. sp. z o.o. w dniu 2 lipca 2009 r., gdzie między innymi okazano mu pismo syndyka masy upadłościowej D. sp. z o.o. z dnia 4 kwietnia 2005 r. o wyrażeniu zgody na poprowadzenie kanału sanitarnego na działkach nr [...][...][...][...][...] w S.P.. Oba spotkania dotyczyły, czemu nie zaprzeczył skarżący, realizacji inwestycji polegającej na ułożeniu sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...][...][...][...][...] w S.P. będących własnością spółki, co w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że skarżący powziął wówczas wiadomość o decyzji Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. udzielającej B. sp. z o.o. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego o powyższym świadczy również korespondencja prowadzona przez J. M. z wykonawcą robót budowlanych - C. sp. z o.o. Pisma z dnia 8 maja 2009 r., 22 czerwca 2009 r. oraz 6 sierpnia 2009 r. zawierają wezwanie wykonawcy do zaprzestania prowadzenia robót budowlanych, usunięcia położonych rur kanalizacyjnych i doprowadzenia terenu do stanu przed ułożeniem sieci kanalizacyjnej. Organ odwoławczy argumentował dalej, że skarżący nie powiadomił właściwego miejscowo i instancyjnie organu nadzoru budowlanego o prowadzeniu robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, co prawdopodobnie uczyniłby gdyby fakt istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę nie był skarżącemu znany już w maju 2009 r. Oceniając wartość zgromadzonych w aktach sprawy dowodów, organ odwoławczy podkreślił, że oświadczenia składane przez stronę korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub faktami znanymi organowi. Na tej podstawie jako odpowiadające prawdzie przyjęto dokonane w postępowaniu przed organem I instancji ustalenie daty, w której spółka powzięła wiadomość o istnieniu decyzji Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r., co miało miejsce już w dniu 5 maja 2009 r. (data spotkania w siedzibie biura budowy C. sp. z o.o.), a następnie ponownie w dniu 2 lipca 2009r. (data spotkania w siedzibie inwestora - B. sp. z o.o.). Organ odwoławczy podzielił również przyjęte w pierwszoinstancyjnym rozstrzygnięciu stanowisko, zgodnie z którym jednomiesięczny termin do złożenia przez spółkę wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. upłynął w dniu 6 czerwca 2009 r. Natomiast wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie, w której wydano tę decyzję wpłynął do Starostwa J. dopiero w dniu 30 września 2009 r., czyli z uchybieniem terminu ustawowego.

A. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję. Skarżąca spółka, powtarzając dotychczas prezentowane stanowisko, zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: 1) przepisu art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 136 k.p.a. poprzez wybiórcze przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak ustosunkowania się do wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą o przesłuchanie na istotne dla sprawy okoliczności zawnioskowanych świadków – W. W. i T. K.; poczynienie istotnych ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o pisemne informacje, w szczególności notatki służbowe, pozyskane od osób zainteresowanych negatywnym dla skarżącej rozstrzygnięciem sprawy - przedstawiciela ustawowego inwestora oraz pracownika wykonawcy, przy całkowitym pominięciu dowodów zaoferowanych przez skarżącą, a świadczących o tym, iż dochowała ona terminów do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie (w tym pisemnego oświadczenia W. W.; 2) przepisu art. 80 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. poprzez nietrafne ustalenie, że skarżąca uchybiła terminowi do wznowienia postępowania z podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy zaoferowanymi dowodami skarżąca wykazała, iż w przeciągu miesiąca od dowiedzenia się o treści decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu złożyła wniosek o wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r.; 3) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutu skarżącej dotyczącego braku uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji organu I instancji powołanych przez stronę we wniosku innych podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy; 4) art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, podczas gdy inwestor nie posiadał takiego prawa, a co zostało ustalone nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J.G. z 18 sierpnia 2010 r. w sprawie [...] , którego odpis po jego otrzymaniu skarżąca spółka zobowiązała się przedłożyć.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Podkreślenia wymaga także, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji pod względem przestrzegania przepisów procesowych, przede wszystkim należy wyjaśnić, że uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uprawnia i obliguje organ administracji do wydania decyzji, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie decyzje organów odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej spółki zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy nie wyjaśniły prawidłowo i nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania. Dokonane w tym zakresie ustalenia nie znajdują dostatecznego potwierdzenia w materiale sprawy. Art. 148 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Dla strony, która nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się/powzięła wiadomość o decyzji (§ 2). Strona zobowiązana jest do udowodnienia zachowania miesięcznego terminu do wniesienia podania. Podkreślić także należy, że informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (por. też wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r., II OSK 931/07). Zwrot ,,strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania.

W ocenie Sądu przedstawiony przez organy materiał dowodowy nie uzasadniał przyjęcia, że skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania przed dniem podanym we wniosku, tj. przed 1 września 2009 r. kiedy, jak wskazała, dowiedziała się istnieniu decyzji Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. z pisma tego organu z dnia 26 sierpnia 2009 r., otrzymanego w dniu 1 września 2009 r., zaś o treści samej decyzji po dniu 20 września 2009 r., z chwilą osobistego odbioru odpisu decyzji. W tym miejscu zgodzić się należy z przedstawionym przez spółkę stanowiskiem, zgodnie z którym niekwestionowany przez nią fakt posiadania od jesieni 2008 r. wiedzy o zamiarach realizacji przez C. sp. z o.o. instalacji kanalizacyjnej, nie może świadczyć o tym, że skarżąca posiadała wiedzę o treści decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. O pozostawaniu przez spółkę w takim przeświadczeniu świadczyć może treść jej pisma z dnia 24 października 2008 r., w którym zażądała przekazania dokumentacji projektowej w celu poczynienia dalszych uzgodnień. Charakterystyczne jest, że w piśmie tym skarżąca nie powołała się na decyzję z dnia 19 stycznia 2007 r., co może świadczyć, że o niej wówczas nie wiedziała. Fakt planowania pewnych robót budowlanych związanych z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej niewątpliwie mógł natomiast zainicjować skarżącą do złożenia wniosku o udostępnienie jej dokumentacji technicznej celem jej zaopiniowania i wniesienia ewentualnych uwag.

Na marginesie prowadzonych rozważań poczynić należy uwagę dotyczącą przywołanego przez organ I instancji przepisu art. 41 § 1 k.p.a., zgodnie z którego treścią w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadamia organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. Od razu trzeba w tym miejscu powiedzieć, że obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu dotyczy wyłącznie sytuacji, w której strona zmienia adres i nadal legitymuje się przymiotem strony postępowania. Obowiązek ten nie obejmuje natomiast sytuacji wystąpienia zmian po stronie podmiotowej w toczącym się postępowaniu polegających na tym, że w miejsce jednego podmiotu będącego stroną postępowania wchodzi inny podmiot, np. w wyniku nabycia nieruchomości, ze względu na własność której jest się stroną postępowania - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Brak jest zatem podstaw w przepisach prawa do obciążania sprzedającego obowiązkiem informowania kupującego o fakcie prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącej nabywanej przez niego nieruchomości, jak również nie ma takich podstaw w zakresie obowiązku udzielania organowi administracyjnemu informacji o zdarzeniach mających wpływ na przymiot strony postępowania. Z powyższego wynika zakaz wyprowadzania z faktu niepoinformowania organu administracyjnego o zdarzeniach prawnych mających wpływ na ustalenie aktualnego kręgu podmiotów będących stronami postępowania negatywnych skutków procesowych wobec następcy prawnego, wchodzącego w miejsce podmiotu, który utracił status strony postępowania.

Wracając do prowadzonych rozważań zauważyć przyjdzie, iż również kolejne działania podejmowane przez spółkę, które miały już miejsce w reakcji na rozpoczęcie prac ziemnych na należących do niej działkach, nie pozwalają ponad wszelką wątpliwość dokonać ustaleń wskazujących na to, że spółka uzyskała wiedzę nie tylko na temat okoliczności powołanych przez nią w żądaniu wznowienia postępowania lecz także dotyczących samej treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 stycznia 2007 r. W tym zakresie orzekające w sprawie organy oparły się na kwestionowanych w toku postępowania przez skarżącą spółkę notatkach służbowych pracowników C. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. Dokonując oceny wartości dowodowej tych dokumentów całkowicie pominięto okoliczność związane z ich sporządzeniem. Przede wszystkim nie można całkowicie abstrahować od tego, że znajdujące się w aktach sprawy notatki zostały sporządzone już po zdarzeniach, których przebieg one relacjonują oraz to, że stanowią one swoistą odpowiedź na zawarte w żądaniu wznowienia postępowanie stanowisko spółki. Nie jest to zatem wierna relacja z przebiegu spotkań jakie były prowadzone z pełnomocnikiem spółki. Zauważyć przy tym należy, że poza tymi notatkami w kierowanej do skarżącej spółki korespondencji przez C. sp. z o.o. i B. sp. z o. o. nie wspomina się o udzielonym pozwoleniu na budowę.

Dając wiarę powyższym dowodom i twierdzeniom z nich wynikającym prowadzący postępowanie organy nie wskazały przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pochodzącym z Prokuratury Rejonowej w J.G. informacjom, z których wynika, że o treści decyzji pełnomocnik skarżącej nie mógł dowiedzieć się z akt prokuratorskich. W identyczny sposób organy wydające w sprawie rozstrzygnięcie pominęły ocenę oświadczenia złożonego przez W. W., który zaprzeczył, aby P. Ł. i D. S. okazywali pełnomocnikowi skarżącej spółki inne dokumenty poza kserokopią zgody syndyka z kwietnia 2005 r. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na dyspozycję przepisu art. 78 § 1 k.p.a., który wyposaża stronę w prawo wnioskowania o przeprowadzenie każdego dowodu, który spełnia przesłanki art. 75 k.p.a. i prowadzi do ustalenia okoliczności mających znaczenie dla sprawy, tj. niezbędnych dla prawidłowego jej załatwienia. Istota czynnego udziału strony w postępowaniu co do zasady nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia takiego dowodu (por. W. Bochenek [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz dla praktyków, pod red. A. Mudreckiego, Gdańsk 2008 r., s. 187). W tej sytuacji stwierdzić należy, że lektura skarżonej decyzji nie pozwala ustalić przesłanek, którymi kierował się organ nie czyniąc zadość żądaniu spółki o przesłuchanie świadka W. W. oraz T.K.. Ustalenie, czy okoliczności objęte żądaniem maja znaczenie dla sprawy podlegają kontroli zarówno w toku weryfikacji rozstrzygnięcia w drodze administracyjnej jak również sądowej.

W ocenie składu orzekającego z tych samych powodów jakie zostały już przedstawione, nie można wywodzić wiedzy spółki o treści decyzji Starosty J. z dnia 19 stycznia 2007 r. z korespondencji pełnomocnika spółki z dnia 8 maja 2009 r., 22 czerwca 2009 r., oraz 6 sierpnia 2009 r., z wykonawcą prac budowlanych - C. sp. z o.o., w której wzywał do zaprzestania rozpoczętych prac. Jest zbyt dużym uproszczeniem, nie popartym dostatecznie zebranym materiałem dowodowym, przyjmowanie, że sprzeciw spółki wobec prowadzonych robót świadczył o wiedzy o istnieniu decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. W szczególności w treści powoływanej przez organ korespondencji nie ma informacji, która wskazywałaby na fakt, chociażby pośrednio nawet, że spółka posiadał wiedzę na temat decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r.

Wszystkie te okoliczności nie zostały przez organ prawidłowo wyjaśnione i rozważone. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego można jedynie uzyskać wiedze w zakresie podejmowanych przez spółkę działań będących reakcją na rozpoczęcie prac ziemnych na należących do niej działkach. Ponownej weryfikacji wymaga zatem sprawdzenie prawdziwość prezentowanej przez spółkę tezy, zgodnie z którą dopiero z chwilą doręczenia pisma z dnia 26 sierpnia 2009 r. skarżąca miała możliwość zbadana kiedy decyzja Starosty J. nr [...] została wydana. W konsekwencji tego dopiero wówczas skarżąca powzięła wiedzę, że w dacie wydania decyzji była już właścicielem nieruchomości, której ona dotyczy. Co zatem oznacza, że po powzięciu wiedzy o dacie wydania decyzji skarżąca miała możliwość dokonania oceny prawnej, że zachodzą podstawy wznowienia postępowania z art. 145 k.p.a.

Nie wykluczając zatem, że fakt rozpoczęcia robót budowlanych świadczyć może o dostatecznej wiedzy strony o wydaniu decyzji administracyjnej zezwalającej na ich prowadzeniu oraz o jej treści, podkreślić jednocześnie należy, iż dokonywane w tym zakresie w sprawie ustalenia zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Naruszenia te niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia wydanych w sprawie decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej organ wyjaśni okoliczności związane z powzięciem przez skarżącą wiedzy o kwestionowanej decyzji i ustali czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. W zależności od dokonanych ustaleń organ podejmie jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 149 k.p.a.

Organ będzie miał również na względzie, że niezachowanie tego terminu nie przesądza jednak o odmowie wznowienia, z wyjątkiem przyczyny o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym, jeżeli organ stwierdzi przyczyny wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. musi wówczas dokonać wznowienia obligatoryjnie z urzędu.

Orzeczenie w pkt II i III wyroku zostało podjęte na podstawie przepisów art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.