Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1956/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: poz. 141
journal: Dz.U. 1974 nr 2 poz. 4
Teza: Uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji administracyjnych obu instancji zwalniających policjanta ze służby powoduje, że zwolnienie to przestaje obowiązywać i powstaje sytuacja analogiczna do znanej z kodeksu pracy instytucji przywrócenia do pracy; nie oznacza to jednak automatycznego powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko.

TEZY

Uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji administracyjnych obu instancji zwalniających policjanta ze służby powoduje, że zwolnienie to przestaje obowiązywać i powstaje sytuacja analogiczna do znanej z kodeksu pracy instytucji przywrócenia do pracy; nie oznacza to jednak automatycznego powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Zygmunta T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 30 czerwca 1993 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zygmunt T. został zwolniony ze służby decyzją - rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia 30 lipca 1990 r. nr 02/90 na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./.

Decyzją z dnia 19 listopada 1990 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Po wniesieniu przez Zygmunta T. skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 1992 r. (...) uchylił decyzje obu instancji. Sąd stwierdził, że przy zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ naruszono ten przepis. Ponadto zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji naruszyły art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81 i art. 107 par. 3 Kpa Sąd stwierdził, że jego orzeczenie nie przesądza merytorycznie sprawy, lecz jedynie obliguje do jej załatwienia zgodnie z przepisami prawa.

Po uchyleniu przez Sąd decyzji obu instancji o zwolnieniu Zygmunta T. ze służby stawił się on do pracy. Odmówiono mu jednak dopuszczenia do pracy i kazano czekać na ponowne przeanalizowanie i rozpatrzenie jego sprawy.

W czasie toczącego się ponownie postępowania w sprawie zwolnienia Zygmunta T. ze służby Komendant Wojewódzki Policji w (...) uznał, że (...) należy podtrzymać jego zwolnienie, a NSZZ Policjantów w opinii z dnia 8 września 1992 r. przychylił się do wniosku o zwolnienie (...). Komendant Wojewódzki Policji w (...) wystąpił w dniu 22 października 1992 r. do Komendanta Głównego Policji z formalnym wnioskiem o zwolnienie Zygmunta T. ze służby z dniem 31 lipca 1990 r.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia 16 marca 1993 r. nr 702/93, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zwolnił Zygmunta T. ze służby w Policji. Decyzja nie określa daty zwolnienia, natomiast szczegółowo wyjaśnia i uzasadnia - zgodnie z ocenami prawnymi wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 16 czerwca 1992 r. - poszczególne przesłanki wymagane przy zwolnieniu na podstawie tego przepisu. Zgodnie z art. 43 ust. 3 powyższej ustawy uwzględnia wymaganą opinię związku zawodowego policjantów. Na poparcie poszczególnych stwierdzeń powołano odpowiednie fakty i dowody. Z całego kontekstu towarzyszącego wydaniu decyzji /wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w...z dnia 22 października 1992 r. o zwolnienie Zygmunta T. ze służby z dniem 31 lipca 1990 r./ oraz pośrednio z całego uzasadnienia wynika, że ponowne zwolnienie nastąpiło z dniem 31 lipca 1990 r., a więc z datą wsteczną.

Zygmunt T. odwołał się od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 16 marca 1993 r. nr 702/93 do Ministra Spraw Wewnętrznych.

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia 30 czerwca 1993 r. nr 99-257-93 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a Zygmunt T. zaskarżył decyzję Ministra do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Decyzja o zwolnieniu ze służby musi określać podstawę i datę zwolnienia. Brak daty zwolnienia zatem narusza wymagania wynikające z art. 107 par. 1 Kpa i sam przez się powinien być podstawą uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby.

W świetle ostatecznie ukształtowanej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz zgodnej z nią w zasadniczych kierunkach linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stosunki służbowe policjantów należą do kategorii stosunków administracyjnoprawnych nie objętych wprost /chyba że są wyraźne odesłania/ kodeksem pracy. Do administracyjnoprawnych stosunków służbowych /obejmujących przede wszystkim tak zwane służby paramilitarne/ stosuje się wszystkie zasady i gwarancje procedury administracyjnej, chyba że zostały przewidziane w tej mierze specjalne

ustawowe wyłączenia.

Z chwilą uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 1992 r. decyzji obu instancji z 1990 r. zwalniających Zygmunta T. ze służby, zwolnienie to przestało obowiązywać. Powstała więc sytuacja analogiczna do znanej z kodeksu pracy instytucji przywrócenia do pracy.

Na skutek niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby nastąpiło przywrócenie do służby. Oczywiście ze względu na rygory i swoistość służby oraz dokonywane zmiany funkcyjne, organizacyjne i kadrowe przywrócenie do służby nie oznacza automatycznego powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko służbowe. Szczegółowe omawianie tej złożonej kwestii wykracza poza przedmiot rozpatrywanej sprawy.

W postępowaniu administracyjnym /w trybie zwyczajnym/ decyduje stan prawny i faktyczny ustalony w dniu wydania decyzji. Zgodnie z art. 104 par. 2 Kpa decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, a organ jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia /art. 110 Kpa/. Dlatego nie można rozwiązać na nowo stosunku służbowego z datą wsteczną, gdyż godzi to w zasady wynikające ze wskazanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywiście, inna byłaby sytuacja, gdyby sąd swoim wyrokiem z dnia 16 czerwca 1992 r. uchylił tylko decyzję II instancji, gdyż wtedy zwolnienie ze służby w 1990 r. nadal by obowiązywało, a organ II instancji w ramach swoich uprawnień reformatoryjnych /art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa/ mógłby starać się naprawić popełnione uchybienia prawne, realizując wiążące go opinie prawne zawarte w wyroku NSA.

Poza przedmiot sprawy wykracza problematyka, czy i jakie odszkodowanie przysługuje policjantowi za okres nieświadczenia pracy (...).

W świetle stwierdzonych wyżej naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji.