Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 979/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Dnia 18 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski (spr.), Sędziowie : NSA Irena Krzemieniewska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant : referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. następcy prawnego B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A. Sp. z o.o. w Ł. kwotę w wysokości 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

3 I SA/Łd 979/02

U Z A S A D N I E N I E

W dniu [...] B. spółka z o.o. z siedzibą w W. dokonała zgłoszenia celnego dotyczącego importu z Niemiec preparatu leczniczego Vita Buerlecithin w płynie w opakowaniach po 1.000 ml deklarując kod PCN 2106 90 98 0 a następnie wystąpiła do organu celnego o wydanie decyzji w zakresie przedmiotowego zgłoszenia celnego występując o zakwalifikowanie importowanego towaru do działu 30 kod 3004 50 10 0 taryfy celnej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. na podstawie art.207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz.926 z późn. zm./, art.65 § 4 pkt.2a, art. 70 § 2 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny/Dz.U. nr 75 z 2001r. poz.802 z późn. zm./, załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej/Dz.U. nr 119 poz.1253 z późn. zm./ oraz załącznika do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 września 1997r. /Dz.U. nr 76 poz.715/ uznał zgłoszenie celne nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej kodu PCN oraz określił wysokość długu celnego powstałego w procedurze 4000 na kwotę 4.493,30 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż preparat o nazwie handlowej Vita Buerlecithin - płyn, zawierający m.in. lecytynę sojową, witaminy B1, B6, B12, D-pantotenian sodowy, etanol 16,2%, sorbat potasowy, sacharozę, klasyfikuje się do kodu PCN 2208 90 69 1 Taryfy celnej. W związku z powyższym oraz w wyniku rewizji celnej i analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania stwierdzono, iż towar w postaci leków do sprzedaży detalicznej – Vita Buerlecithin 1.000 ml w ilości 10.580 opakowań jednostkowych zaklasyfikowany pod kodem PCN 2106 90 98 O Taryfy celnej jako pozostałe przetwory spożywcze, winien być sklasyfikowany jako gotowe preparaty ziołowe będące farmaceutykami, na bazie alkoholu pod kodem PCN 2208 90 69 1.

Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła spółka B. W uzasadnieniu podniesiono, iż przedmiotowy preparat jest lekiem gotowym i powinien zostać zakwalifikowany do kodu PCN 3004 50 10 0. Kod taki jest stosowany w Niemczech i figuruje na niemieckim dokumencie celnym eksportowym. Do odwołania załączono Świadectwo rejestracji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz dokument eksportowy SAD . W konkluzji odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji.

Decyzją nr DOT-I-5550-5243/01/13778/BC z dnia 27 marca 2002r. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. na podstawie art.233 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa/Dz.U. nr 137 poz.926/, art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny/Dz.U. nr 75 poz.802/ § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej/Dz.U. nr 119 poz.1253/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że skład chemiczny preparatu Vita Buerlecithin w płynie - napój spożywczy zawierający m.in. lecytynę z witaminami , sacharozę oraz 13-16,2% etanolu, sposób użycia (preparat doustny), jego właściwości (środek ogólnie wzmacniający, poprawiający samopoczucie i utrzymujący organizm w dobrym stanie zdrowia), jak również dystrybucja (preparat wydawany w aptece bez recepty lekarskiej) wskazują, iż przedmiotowy produkt jest napojem alkoholowym na bazie lecytyny, a właściwym kodem do jego zataryfikowania jest kod PCN 2208 90 69 1. Pozycja 2208 obejmuje, zgodnie z jej brzmieniem w taryfie celnej - "alkohol etylowy nieskażony o objętości mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i inne napoje alkoholowe", a kod PCN 2208 90 69 1 - "gotowe preparaty ziołowe będące farmaceutykami, na bazie alkoholu".

Zgodnie z treścią "Wyjaśnień do taryfy celnej" (tom. l, str. 218) - pozycja 2208 obejmuje "napoje alkoholowe, czasami określane jako uzupełnienie diety, przeznaczone do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia lub dobrego samopoczucia; mogą być np. na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, lecytyny, substancji chemicznych, itd. i zawierać dodatek witamin lub związków żelaza". Wymieniony preparat, będący napojem alkoholowym na bazie lecytyny, przeznaczony do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia (w przypadku obniżenia zdolności koncentracji, zmniejszenia sprawności, w sytuacjach stresowych, przeciążeniach fizycznych i psychicznych, przemęczeniu, stanach nerwicowych), spełnia wymogi pozycji 2208 taryfy celnej.

Biorąc pod uwagę fakt, iż produkt ten posiada wpis do rejestru środków farmaceutycznych, co oznacza, iż w świetle ustawy o środkach farmaceutycznych i materiałach medycznych Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej jest farmaceutykiem, właściwym kodem do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2208 90 69 1 obejmujący "farmaceutyki na bazie alkoholu". Taka taryfikacja wynika wprost z brzmienia wymienionego kodu PCN w taryfie celnej i jest zgodna z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

W świetle treści "Wyjaśnień do Taryfy Celnej" (tom II, str. 608) - "pozycja 3004 nie obejmuje m.in. dodatków żywnościowych zawierających witaminy i sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami, lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek i są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22".Pozycja ta (3004) obejmuje natomiast preparaty, "w których produkty spożywcze lub napoje są tylko środkiem wspierającym, zaróbką lub środkiem słodzącym dla substancji leczniczych (np. w celu ułatwienia ich przyjmowania)" (tom. II, str. 608).

Treść powyższych wyjaśnień, obliguje organy celne do taryfikowania dodatków żywnościowych zawierających witaminy i sole mineralne, przeznaczonych do utrzymania zdrowia i dobrego samopoczucia, zwykle do pozycji 2106 lub działu 22 taryfy celnej. Z tego też powodu napój alkoholowy Vita Buerlecithin w płynie został zaklasyfikowany do działu 22.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł również, iż przedłożone przez stronę świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia oraz określenie kodu przez niemieckiego eksportera nie są dokumentami wystarczającymi do uznania preparatu, w świetle obowiązującej taryfy celnej za lek, gdyż zgodnie z przepisami art.278 i 280 Kodeksu celnego, właściwym do ustalanie kodu PCN są wyłącznie organy celne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka B. wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art.2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.3 ust.1 lit. a./ oraz lit.a./ pkt.(ii) Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów sporządzonej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983r./Dz.U. nr 11 z 1997r. poz.62/, art.13 § 1 i § 5, art.85 § 1 Kodeksu celnego oraz art.120, 121 § 1, 122, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa/Dz.U. nr 137 poz.926 z późn. zm./, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W obszernym uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz stanowisko strony uzasadniające zakwalifikowanie preparatu Vita Buerlecithin w płynie do kodu PCN 3004 50 10 0. Powołano się na aktualną opinię Instytutu Leków w W. , w której stwierdzono, iż preparat ten jest lekiem stosowanym w profilaktyce stresów, nerwicach różnego pochodzenia, chorobach wieku starczego, w celu obniżenia cholesterolu i zapobiegawczo w miażdżycy .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 1 marca 2004r. organ złożył pismo procesowe do którego dołączono opinię Kierownika Zakładu Farmakologii Klinicznej z Oddziałem Klinicznym Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] Z opinii tej wynika, iż Vita Buerlecithin w płynie jest dietetycznym środkiem spożywczym stosowanym w celu uzupełnienia diety. Do chwili obecnej nie opisano zespołów chorobowych u ludzi będących wynikiem niedoboru lecytyny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) .

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ).

W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia , czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne .

Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach należy stwierdzić , że została ona wydana w efekcie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.122, art.187 § 1 i art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa/Dz.U. nr 137 poz.926 z późn. zm./ w związku z art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny/Dz.U. nr 75 z 2001r. poz.802 z późn. zm./ .

Stosownie do treści art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. na organach celnych spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu, w myśl art.187 § 1 i art.191 wymienionej ustawy organ orzekający jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a następnie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy kwestii prawidłowej taryfikacji celnej preparatu farmaceutycznego Vita Buerlecithin w płynie. Preparat ten był sprowadzany przez spółkę do Polski od szeregu lat i organy celne klasyfikowały go do działu leków gotowych, kod PCN 3004 50 10 0. Dopiero na początku 2001r. organy celne uznały, iż preparat Vita Buerlecithin w płynie winien zostać zaliczony do kodu PCN 2208 90 69 1, który obejmuje w dziale "napoje alkoholowe" podpozycję "gotowe preparaty ziołowe będące farmaceutykami na bazie alkoholu". Tego rodzaju zmiana w klasyfikacji nie została jednak wyjaśniona w dostateczny sposób przez organy celne a zwłaszcza nie została poparta żadnymi dowodami lub innymi okolicznościami uzasadniającymi taką zmianę. Organ odwoławczy powołał się jedynie na skład chemiczny preparatu , sposób ich użycia oraz właściwości i dystrybucję i uznał , że jest to napój alkoholowy na bazie lecytyny i witamin co uzasadnia zataryfikowanie go do kodu PCN 2208 90 69 1. Organy celne dokonując zmiany dotychczasowej taryfikacji preparatu nie powołały się jednak na żaden dokument lub inny dowód uzasadniający zmianę swojego wcześniejszego stanowiska.

Należy zaznaczyć, iż z przystąpienia Polski do Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów sporządzonej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1993r./załącznik do Dz.U. nr 11 z 1997r. poz.63/ wynika m.in. zasada, że dany towar na terenie krajów objętych konwencją jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w kraju producenta i eksportera preparatu /Niemcy/ jest on klasyfikowany w systemie HS do działu leków, a zgodnie z postanowieniami szeregu umów międzynarodowych, ratyfikowanych przez Polskę, polska klasyfikacja celna PCN powinna być zgodna z klasyfikacją w ramach Zharmonizowanego Systemu HS. Dokonanie przez polskie organy celne innej taryfikacji preparatu niż to uczynił eksporter niemiecki świadczy o znacznej zawiłości sprawy. W ocenie sądu dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne są wiadomości specjalne. Z uwagi nr 1 do działu 18 oraz uwagi nr 1e do działu 22 taryfy celnej wynika, iż działy te nie obejmują leków objętych pozycją 3004. Istotne jest zatem ustalenie czy sporny preparat jest lekiem . Dla udzielenia odpowiedzi na to pytanie konieczne jest posiadanie wiadomości fachowych z dziedziny farmacji i medycyny. Wiadomości takich nie posiadały organy celne ani nie posiada ich sąd. Niezbędne było zatem skorzystanie z pomocy biegłych rzeczoznawców. Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego podniesionego w odpowiedzi na skargę, iż "powołanie biegłego stanowiłoby naruszenie zasady szybkości i prostoty działania wynikającej z art.125 Ordynacji podatkowej". W sytuacji gdy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wymagane są wiadomości specjalne organ administracji winien powołać biegłego posiadającego taką wiedzę co wynika z treści art.197 Ordynacji podatkowej.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji organy celne nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego posiadającego wiadomości specjalne z zakresu właściwości preparatów leczniczych. Opinia taka została wydana dopiero w dniu [...] przez prof. J. D. z Uniwersytetu Medycznego w Ł. . Dowód z opinii biegłego został więc przeprowadzony po wydaniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta nie może konwalidować wcześniejszych braków postępowania w postaci zaniechania powołania biegłego . Należy zaznaczyć, iż opinia biegłego jest dowodem i jak każdy dowód jest ona oceniana pod kątem fachowości i logiczności. Oceny takiej dokonują zarówno strony jak i organ administracji publicznej . Strony przed wydaniem decyzji winny zapoznać się z taką opinią, mogą zgłosić do niej zastrzeżenia, wnosić o jej uzupełnienie a nawet ją zakwestionować. Czynności takie winny zostać przeprowadzone przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę a sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Organ administracji wydając zaskarżoną decyzję bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego naruszył przepisy postępowania określone w art.122, 187 § 1, 191 i 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie podjął bowiem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Również w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Uchybienia jakich dopuścił się organ orzekający są istotne i mogły mieć one wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżona decyzja została wykonana. W związku z czym orzekanie czy i w jakim zakresie decyzja organu odwoławczego może być wykonana jest bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze sąd odstąpił od orzekania w tej kwestii.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy .