Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1109/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 4 ust 1 pkt 3 art 4 ust 1a
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: § 4 pkt 2 pkt. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
Teza: 1.Spółka jako gminna osoba prawna faktycznie władająca siecią wodociągową na terenie gminy obowiązana jest wypełniać obowiązki w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, w tym poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej bez względu na jej przebieg. Wypełnianie powyższego obowiązku nie można uzależniać od odległości od budynków, obiektów czy też od naturalnych zbiorników wody

2.Fakt, iż na terenie gminy znajduje się wiele jezior i rzek, nie może zwolnić gminnej spółki władającej faktycznie siecią wodociągową z realizacji obowiązku w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę (w tym konieczności zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych).

TEZY

1.Spółka jako gminna osoba prawna faktycznie władająca siecią wodociągową na terenie gminy obowiązana jest wypełniać obowiązki w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, w tym poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej bez względu na jej przebieg. Wypełnianie powyższego obowiązku nie można uzależniać od odległości od budynków, obiektów czy też od naturalnych zbiorników wody

2.Fakt, iż na terenie gminy znajduje się wiele jezior i rzek, nie może zwolnić gminnej spółki władającej faktycznie siecią wodociągową z realizacji obowiązku w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę (w tym konieczności zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji spółka z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1068/13 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1068/13 oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

W zaskarżonym wyroku Sąd I. instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2013 r., Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w O. zobowiązał Przedsiębiorstwo [...] Spółkę z o.o. w O. (powoływane dalej jako "spółka"), do przeprowadzenia udokumentowanego przeglądu hydrantów zewnętrznych zlokalizowanych na wodociągach zbiorowych należących do Gminy O. oraz występujących na jej terenie, uwzględniający w szczególności ciśnienie nominalne oraz wydajność nominalną, w terminie do 30 czerwca 2014 r.

W odwołaniu, złożonym od przedmiotowej decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r., spółka wywiodła, że przeprowadzanie i udokumentowanie przeglądu hydrantów zewnętrznych z uwzględnieniem ciśnienia nominalnego i wydajności nominalnej jest bezprzedmiotowe, skoro dane te znajdują się na tabliczce znamionowej na urządzeniach. Podniosła też, że budynki znajdujące się w pobliżu hydrantów mają zróżnicowane charakterystyki pożarowe w związku z czym mają różne zapotrzebowanie na wodę służącą do celów przeciwpożarowych, a weryfikacja takich danych nie leży w kompetencji Spółki. Stwierdziła również, że spełnia obowiązki wynikające z § 10 ust. 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030, dalej: "rozporządzenie"). Zarzuciła ponadto, że teren Gminy O. obejmuje nieruchomości i sieci wodociągowe przeciwpożarowe nienależące do Gminy, a które muszą być wyposażone w hydranty zewnętrzne.

Decyzją z dnia 16 września 2013 r., [... Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, uchylił zaskarżoną decyzję organu I. instancji w części nakładającej obowiązek dokonania przeglądu i konserwacji hydrantów zewnętrznych występujących na terenie Gminy O., niebędących własnością tej gminy, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję, uściślając obowiązek dokonania przeglądu hydrantów zewnętrznych zlokalizowanych na wodociągach zbiorowych należących do Gminy O..

Zdaniem organu odwoławczego, celem przeprowadzania przeglądu i konserwacji sieci jest utrzymanie jej właściwych parametrów pracy i ich bieżące kontrolowanie. Dokonywane przez spółkę czynności konserwacyjne sieci nie dowodzą czy sieć zdolna jest do podawania wody z hydrantów o wymaganych parametrach ciśnienia i wydajności, a więc parametrach decydujących o jej właściwym działaniu z punktu widzenia działań straży pożarnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie spółka podniosła, że ww. decyzja z dnia 16 września 2013 r., dotknięta jest wadami nieważności, wymienionymi w art. 156 § 1 pkt. 2, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), a jej wykonanie spowoduje poniesienie znaczących nakładów finansowych i negatywne skutki prawne w postaci możliwości nakładania przez Państwową Straż Pożarną mandatów z tytułu funkcjonowania hydrantów.

Podniosła, że Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w O. zostało powołane przez Gminę O. w celu realizacji zadań gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy O.. Warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe reguluje uchwała Nr XVI1/253/11 Rady Miasta O. z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Dotychczas pobór wody na cele przeciwpożarowe z sieci, odbywający się wg zapisów tej uchwały, nie budził zastrzeżeń służb przeciwpożarowych i Gminy. Regulamin ten nie określa, że spółka ma dokonywać przeglądów funkcjonowania wszystkich hydrantów położonych na jej sieciach i że jest odpowiedzialna za wyniki corocznego przeglądu hydrantów. Wskazała również, że sieci wodociągowe zostały zaprojektowane z uwzględnieniem obowiązku montowania hydrantów w określonych odległościach. Ponadto stwierdziła, że wprawdzie nie jest w stanie określić, które rejony O. wymagają odpowiedniego zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych, lecz nie wszystkie hydranty służą ochronie przeciwpożarowej i znajdują się w strefach wymagających odpowiedniego poziomu ochrony przeciwpożarowej. W ocenie spółki, te hydranty nie muszą spełniać wszystkich parametrów, w tym ciśnienia i wydajności. Dodała, że na terenie Gminy O. znajduje się wiele źródeł wody (rzeki, jeziora), które stanowią lepsze i bardziej niezawodne źródło wody do celów przeciwpożarowych i w związku z tym powinny w pierwszej kolejności służyć do tego celu. Zdaniem spółki, hydranty znajdujące się 250 m od punktu czerpania wody przy naturalnym lub sztucznym zbiorniku wodnym nie muszą spełniać wymagań określonych rozporządzeniem. Uwzględniając powyższe stwierdziła, że bezcelowe i nieuzasadnione jest dokonywanie przeglądów wszystkich hydrantów i ponoszenie kosztów, w wysokości ok. 100.000 zł rocznie, sprawdzenia czy spełniają one wymagania określone przepisami rozporządzenia. Wskazała, że ukształtowanie terenu Gminy O. i różne zapotrzebowanie dzielnic miasta na wodę powoduje, że utrzymanie wymaganego rozporządzeniem ciśnienia i wydajności na wszystkich hydrantach jest niemożliwe, tym bardziej, że maksymalne robocze ciśnienie w sieci wodociągowej nie powinno przekraczać 0,6 MPa, co wynika z § 114 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Przekroczenie tej wartości może powodować uszkodzenie sieci oraz instalacji wodociągowych i urządzeń na nich zamontowanych.

Ponadto stwierdziła, że nie powinna być adresatem decyzji, gdyż obowiązek dokonania oceny wyników przeglądów nie wynika z przepisów prawa i przekracza kompetencje spółki oraz jej możliwości, jak również nie powinien dotyczyć wszystkich hydrantów położonych na sieci wodociągowej, będącej w posiadaniu spółki, bez określenia, w jakim zakresie sieć ta spełnia zadania przeciwpożarowe. Zarzuciła także naruszenie art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez określenie obowiązku bez wskazania źródeł jego finansowania.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem, oddalił powyższą skargę.

W uzasadnieniu wyroku podkreślił, że w sprawie jest bezsporne, że skarżąca Spółka - jako gminna osoba prawna - jest zarządcą będącej własnością Gminy O. sieci wodociągowej. Wobec tego, do zakresu jej obowiązków należy również dostarczanie wody na cele przeciwpożarowe. Z powyższym obowiązkiem wiąże się ściśle konieczność zachowania sieci wodociągowej w stanie, który umożliwia dostarczanie wody dla tych celów w wymaganej ilości. To zaś, stosownie do § 10 ust. 13 rozporządzenia, pociąga za sobą obowiązek przeprowadzania co najmniej raz w roku stosownej kontroli i konserwacji hydrantów zewnętrznych.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył na spółkę obowiązek dokonywania przeglądów hydrantów zewnętrznych z uwzględnieniem oceny wydajności nominalnej przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od średnicy nominalnej zaworu (DN). Wynika on bowiem wprost z § 10 ust. 8 rozporządzenia i ma na celu sprawdzenie technicznych możliwości podawania wody o wymaganych parametrach ciśnienia i wydajności. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu spółki, nie oznacza to konieczności stałego utrzymywania takiego ciśnienia wody, inaczej niż przewiduje to § 114 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym ciśnienie wody w instalacji wodociągowej w budynku, poza hydrantami przeciwpożarowymi, powinno wynosić przed każdym punktem czerpalnym nie mniej niż 0,05 MPa (0,5 bara) i nie więcej niż 0,6 MPa (6 barów).

Podał, iż fakt, że na terenie Gminy O. znajduje się wiele jezior i rzek, które w ocenie spółki stanowią lepsze i bardziej niezawodne źródło wody do celów przeciwpożarowych niż sieć wodociągowa, nie zwalnia spółki z realizacji spornego obowiązku. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa, wodę do celów przeciwpożarowych w wymaganej ilości powinna zapewniać sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej, natomiast tylko w przypadku gdy w jednostce osadniczej zasoby wody przeznaczonej dla ludności dostarczanej wodociągiem nie zapewniają ilości wymaganych do celów przeciwpożarowych, wykonuje się, w odległości nie większej niż 250 m od skrajnej zabudowy jednostki osadniczej lub chronionego obiektu budowlanego, co najmniej jedno z następujących uzupełniających źródeł wody: studnię o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s; punkt czerpania wody przy naturalnym lub sztucznym zbiorniku wodnym o pojemności zapewniającej odpowiedni zapas wody albo na cieku wodnym o stałym przepływie wody nie mniejszym niż 20 dm3/s przy najniższym stanie wód lub przeciwpożarowy zbiornik wodny spełniający wymagania Polskiej Normy.

Sąd I. instancji za bezpodstawne uznał również wywody spółki, dotyczące braku konieczności poddawania przeglądom i konserwacji wszystkich hydrantów zewnętrznych na sieci wodociągowej Gminy. Podał, że przepisy rozporządzenia nie dają możliwości wyodrębnienia stref, w których z uwagi na np. gęstość zabudowy czy odległość od naturalnych zbiorników wody skutkowałaby brakiem konieczności poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej.

Końcowo Sąd I instancji wskazał, że bez znaczenia jest okoliczność, iż w uchwale Rady Miasta O. z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie zawarto zapisów zobowiązujących spółkę do dokonywania przeglądów i konserwacji wszystkich hydrantów zewnętrznych znajdujących się na sieci wodociągowej.. Obowiązek taki wynika bowiem z ww. przepisów rozporządzenia, a zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego bądź ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania [...] Komendantowi Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w O.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

- art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust.1 oraz art. 30 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2009 r. Nr 178 poz. 1380 — dalej ustawa ppoż.) poprzez błędne przyjęcie, że spółka zobowiązana jest do wykonywania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej wszystkich hydrantów na terenie Gminy O. położonych na jej sieci, w sprzeczności z ww. przepisami traktując spółkę, jako osobę prawną korzystającą z terenu Gminy O. i że przez to jest zobowiązana zabezpieczyć ten teren przed zagrożeniem pożarowym, ponosić w pełni koszty nabycia i utrzymania, w stanie zapewniającym sprawność urządzeń przeciwpożarowych, w tym urządzeń, które wg spółki nie w całości objętej tym rozstrzygnięciem, służą do celów przeciwpożarowych;

- § 4 pkt. 2 rozporządzenia poprzez błędne założenie, że obowiązujące przepisy nie dają możliwości wydzielenia stref, w których wymagana jest różna ilość wody do celów przeciwpożarowych i że bez określenia przez podmioty do tego uprawnione stref i ilości wody do celów pożarowych dla tych stref możliwe jest nałożenie na Spółkę takiego obowiązku;

- § 4 pkt. 3 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że bez znaczenia jest podnoszona w skardze okoliczność, iż w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenieO. brak jest zapisów zobowiązujących spółkę do dokonywania przeglądów i konserwacji wszystkich hydrantów zewnętrznych znajdujących się na sieci wodociągowej Spółki oraz to, że obowiązek taki wynika wprost ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Nieokreślenie powyższych zasad w Regulaminie powoduje przerzucanie ciężaru obowiązku w sposób niewspółmierny na podmiot, który nie jest zobowiązany do organizowania ochrony przeciwpożarowej na terenie gminy, a jedynie do wykonywania czynności technicznych - sprawdzenia określonych hydrantów - w ramach ochrony przeciwpożarowej i tylko w zakresie niezbędnym do jej zapewnienia;

- § 9 pkt. 1 w zw. z § 4 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy ppoż. poprzez błędne przyjęcie, że cała sieć wodociągowa na terenie Gminy O., bez względu na jej przebieg w odległości od budynków, obiektów i terenów podlegających ochronie przeciwpożarową jest "siecią wodociągową przeciwpożarową" i w całości podlega regułom tego przepisu - podstawowym zadaniem spółki zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz aktem założycielskim jest pobór, uzdatnienie i dostarczenie wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co narusza zasadę zarówno ekonomii jak i nakładania na stronę obowiązek niewspółmierny z zakresem wymaganej ochrony przeciwpożarowej;

- § 9 pkt. 1 w zw. z § 10 pkt 13 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że cała sieć wodociągowa jest "siecią wodociągową przeciwpożarową" i w związku z czym mylne zrozumienie normy prawnej i przyjęcie, że wszystkie hydranty znajdujące się na sieci wodociągowej spółki są hydrantami przeciwpożarowymi i powinny być co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przy uwzględnieniu parametrów wskazanych w decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r. W ocenie skarżącej kasacyjnie sprawdzeniu powinny podlegać tylko te które znajdują się w ramach ustalonej zgodnie z zasadami sieci wodociągowej przeciwpożarowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Rozpatrując skargę kasacyjną w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za bezzasadne należy uznać stanowisko spółki, iż Sąd I instancji naruszył treść art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 30 ustawy ppoż z uwagi na błędne przyjęcie, że odpowiada ona za zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy O. jak również, iż jako osoba prawna odpowiada za zabezpieczenie tego terenu przed zagrożeniem pożarowym.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy ppoż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem.

Wedle art. 30 ustawy ppoż. właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu ponosi w pełni koszty nabycia i utrzymania, w stanie zapewniającym sprawność, sprzętu, urządzeń przeciwpożarowych, środków gaśniczych, urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych i innych urządzeń oraz instalacji ochrony przeciwpożarowej, do których posiadania zobowiązują go przepisy wydane na podstawie art. 13 ust. 1 i 3, a także koszty wykonania obowiązku określonego w art. 5.

Zgodnie natomiast z treścią art. 4 ust. 1 ustawy ppoż. właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:

przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych,

wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice,

zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie,

zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji,

przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej,

zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,

ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie z treści ww. przepisów wynika, że nie ponosi ona odpowiedzialności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Skarżąca kasacyjnie pomija jednakże, że dla rozpoznania niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma treść art. 4 ust. 1a ustawy ppoż. zgodnie z którym odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Z treści ww. art. 4 ust. 1 a ustawy ppoż. wyraźnie wynika, że w przypadku braku umowy cywilnoprawnej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym obiektem budowlanym. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż to skarżąca kasacyjnie, będąca gminną osobą prawną, faktycznie włada siecią wodociągową na terenie Gminy O.. Dlatego też, na podstawie ww. art. 4 ust. 1a ustawy ppoż., to na skarżącej kasacyjnie - faktycznie władającej siecią wodociągową - ciąży realizowanie obowiązków o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy ppoż. tj. zapewnienie ochrony przeciwpożarowej - w tym zapewnienie konserwacji oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (art. 4 ust. 1 pkt 3). W celu zagwarantowania sprawnego i niezawodnego funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych powinna zachować sieć wodociągową w takim stanie aby umożliwiała ona dostarczenie wody do celów przeciwpożarowych w odpowiednich parametrach ciśnienia i wydajności. Spełnienie wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę winna wypełniać zgodne z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów wskazać należy, że zgodnie z treścią § 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24

września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych: wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych może być określona odrębnie dla dzielnicy i osiedla w jednostce osadniczej, pod warunkiem oddzielenia ich od innych dzielnic i osiedli pasami niezabudowanego terenu o szerokości co najmniej 100 m, na których dopuszcza się drzewostan liściasty lub mieszany składający się co najmniej w 50% z drzew liściastych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego przepisu wyraźnie wynika, iż wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych może być ustalona odrębnie jedynie dla, spełniającej wymogi tego przepisu, oddzielonej dzielnicy i osiedla w jednostce osadniczej. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że powyższy przepis przewiduje jedynie możliwość określenia odrębnie wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych dla danej dzielnicy i osiedla, w żaden sposób nie nakłada na gminę takiego obowiązku.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że dopóki na terenie gminy nie zostanie wydzielona dzielnica czy osiedle, spełniająca wymagania zawarte w tym przepisie, brak jest możliwości ustalenia innych wymagań co do ilości wody do celów przeciwpożarowych dla danego obszaru. Mając zatem na uwadze, że na terenie Gminy O. nie zostały wydzielone takie dzielnice czy osiedla jak również okoliczność, iż art. 4 pkt. 2 ww. rozporządzenia nie nakłada fakultatywnego obowiązku ich wydzielenia, skarżąca kasacyjnie zobowiązana jest do zapewnienia odpowiedniej ilości wody w takiej samej wysokości na całym terenie Gminy O..

W związku z powyższym nie można zatem uznać, że w niniejszej sprawie została naruszona treść § 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia § 4 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Zgodnie z tym przepisem woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów, o których mowa w § 3, powinna być dostępna w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa wart. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, z 2007 r. Nr 147, poz. 1033 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97).

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków Rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem". Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Z powyższego przepisu wynika, że Rada gminy zobowiązana jest do uchwalenia regulaminu w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Elementy jakie powinien zawierać regulamin określone zostały w art. 19 ust. 2 ww. ustawy. I tak stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 9 ww. ustawy regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że w regulaminie - o którym mowa w art. 19 ust. 1 ww. ustawy - nie uregulowano dostatecznie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe w tym przede wszystkim obowiązku zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych. Powyższa okoliczność nie oznacza jednak, że skarżąca spółka zwolniona jest z tego obowiązku. Konieczność realizacji przez skarżącą kasacyjnie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej wodę (w tym konieczności zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych) wynika bowiem z przepisów powszechnie obowiązujących tj. wskazywanego powyżej art. 4 ust. 1a ustawy ppoż. Skarżąca kasacyjnie winna zatem, bez względu na fakt uregulowania tych obowiązków w regulaminie, wypełniać obowiązki w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę (w tym konieczności zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych) zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi tj. zawartymi w ustawie ppoż oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie dają możliwości do zwolnienia w jakimkolwiek zakresie spółki z obowiązku przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę w tym poddawania

przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej. Spółka jako gminna osoba prawna faktycznie władająca siecią wodociągową na terenie gminy obowiązana jest wypełniać obowiązki w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, w tym poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej bez względu na jej przebieg. Wypełnianie powyższego obowiązku nie można uzależniać od odległości od budynków, obiektów czy też od naturalnych zbiorników wody. Obowiązkiem Spółki jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego na całej sieci wodociągowej.

Prawidłowo Sąd I. instancji podniósł, że fakt, iż na terenie gminy znajduje się wiele jezior i rzek, nie może zwolnić gminnej spółki władającej faktycznie siecią wodociągową z realizacji obowiązku w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę (w tym konieczności zapewnienia sprawności urządzeń przeciwpożarowych). Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa, wodę do celów przeciwpożarowych w wymaganej ilości powinna zapewniać sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej, natomiast tylko w przypadku gdy w jednostce osadniczej zasoby wody przeznaczonej dla ludności dostarczanej wodociągiem nie zapewniają ilości wymaganych do celów przeciwpożarowych, wykonuje się, w odległości nie większej niż 250 m od skrajnej zabudowy jednostki osadniczej lub chronionego obiektu budowlanego, co najmniej jedno z następujących uzupełniających źródeł wody: studnię o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s; punkt czerpania wody przy naturalnym lub sztucznym zbiorniku wodnym o pojemności zapewniającej odpowiedni zapas wody albo na cieku wodnym o stałym przepływie wody nie mniejszym niż 20 dm3/s przy najniższym stanie wód lub przeciwpożarowy zbiornik wodny spełniający wymagania Polskiej Normy.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zarzuty podniesione przez skarżącą kasacyjnie pozbawione są usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

-----------------------

Sygn. akt II OSK 1109/14

5