Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 706/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 2, art. 107, art. 114 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: § 9, § 10
journal: Dz.U. 2001 nr 131 poz 1471
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów.
article: art. 7, art. 37, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...]r., nr [...].


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji [...] (określany dalej jako KMP) decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] – powołując się na art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) – przyznał starszemu sierżantowi w stanie spoczynku M.K. ekwiwalent pieniężny za 0,5 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby za lata 2006 - 2018 udzielanego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Rozkazem personalnym nr [...] KMP z dnia [...] marca 2018 r. st. sierż. w st. spocz. M.K., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2018 r.

W dniu 30 maja 2018 r. M.K. zwrócił się do KMP z wnioskiem o ustalenie ilości nierozliczonych nadgodzin z tytułu pełnienia przez niego służby w Komendzie Miejskiej Policji oraz w szczególności w Ogniwie II w [...] Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w latach 2015-2018 i wypłatę na ich podstawie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby.

W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji skierował w dniu 1 czerwca 2018 r. pisma do przełożonych wnioskodawcy, tj. do Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji oraz Naczelnika Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji z wnioskiem o poddanie kwerendzie grafików służby, list obecności, notatników służbowych, celem sprawdzenia czy M.K. wypracował w latach 2015-2018 nadgodziny. W odpowiedzi na powyższe pisma uzyskano informację, że wyżej wymieniony nie wypracował żadnych nadgodzin. W dniu 19 czerwca 2018 r. organ ponownie zwrócił się do przełożonych M.K. z prośbą o nadesłanie kserokopii list obecności, grafików służby oraz notatników służbowych, celem ich wnikliwej analizy, jak również skierował pismo do strony z prośbą o wskazanie ilości nieuwzględnionych przez przełożonych nadgodzin, za które powinien być mu udzielony czas wolny w tym samym wymiarze.

W dniu 28 czerwca 2018 r. organ I instancji uzyskał z Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji informację o ilości "nadgodzin" wypracowanych przez M.K. w trakcie jego służby w [...] Wydziału Konwojowego za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] listopada 2017 r. Z pisma wynika, że w wyniku przeglądu stosownej dokumentacji nie stwierdzono, aby powyższy funkcjonariusz we wskazanym okresie posiadał jakiekolwiek nadgodziny. Powyższe zostało potwierdzono notatką służbową st. asp. A.N., Kierownika Ogniwa II KWP, który stwierdził, że M.K. na dzień przeniesienia do Komendy Miejskiej Policji, tj. na dzień [...] listopada 2017 r. nie posiadał w Wydziale Konwojowym KWP żadnych nadgodzin. Ponadto oświadczył, że "nadgodziny rozliczane były i są na koniec każdego miesiąca z dokładnością do pół godziny. Aktualne rozliczenie posiadanych przez funkcjonariuszy ewentualnych nadgodzin wywieszane jest na tablicy informacyjnej w formie "zestawienia godzin pracy". Ponadto, organ I instancji otrzymał uwierzytelnione kopie dokumentów potwierdzających pełnienie przez wyżej wymienionego funkcjonariusza służby w Ogniwie II Wydziału Konwojowego, tj. listy obecności w służbie M.K. za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] listopada 2017 r., książki służby nr [...], zestawienia godzin pracy Ogniwa II w [...] oraz notatniki służbowe M.K. nr [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik Wydziału Prewencji KMP poinformował, że st. sierż. w st. spocz. M.K., pełniąc służbę w Zespole Ochronnym Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r., wypracował 0,5 godziny nadliczbowej. Do pisma załączono uwierzytelnione kopie list obecności oraz grafików służby policjantów Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji.

Następnie M.K. wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność prawidłowości prowadzenia listy obecności w Ogniwie II w [...] w celu ustalenia, czy były zgłaszane nieprawidłowości dotyczące rozliczania czasu służby policjantów i ustalenia na jakiej zasadzie i kto dokonywał wpisów godzin w liście obecności w służbie, tj. sierż. szt. G.T., sierż. szt. P.Z. oraz asp. A.J. Organ I instancji dopuścił dowód z zeznań powyższych świadków.

W toku prowadzonego postępowania strona pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wniosła o rozszerzenie okresu objętego postępowaniem o lata 2012-2014 z uwagi na szereg nieprawidłowości, jakich dopatrzyła się podczas zapoznania z aktami sprawy, m.in. brak prowadzonego rozliczenia służb w Systemie Elektronicznej Sprawozdawczości w Policji KWP oraz KMP. Strona wniosła o załączenie do akt postępowania kopii notatników służbowych, list obecności i książki konwojów za lata 2012-2014, dołączenie wydruku z systemu SESPOL do dnia [...] listopada 2012 r., tj. ostatniej służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...], załączenie do akt postępowania oryginałów powyższych dokumentów oraz tych za lata 2015-2018, już dołączonych do postępowania, powołanie biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości w celu obiektywnego wyliczenia, za jaką ilość wypracowanych nadgodzin należy się mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, jak również o wystąpienie do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyjaśnienia, dlaczego w latach 2015-2018 nie była prowadzona ewidencja rozliczenia pełnionych przez stronę służb i na jakiej podstawie jednostka była zwolniona z tego obowiązku.

W dniu 13 listopada 2018 r. organ I instancji zwrócił się do Naczelnika Wydziału Konwojowego KWP o poddanie kwerendzie grafików służb, list obecności, notatników służbowych oraz wszelkich dokumentów rejestrujących czas służby M.K. za okres od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2014 r., jak również wskazanie ilości wypracowanych przez niego nadgodzin. W dniu 13 listopada 2018 r. oraz ponownie w dniu 21 grudnia 2018 r. zwrócono się również do Komendanta Powiatowego Policji o kwerendę powyższej dokumentacji za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] listopada 2012 r. oraz wskazanie ilości wypracowanych przez stronę nadgodzin podczas pełnienia służby w tej jednostce. Jednocześnie poinformowano pisemnie stronę, że zgodnie z zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie metod i form prowadzenia sprawozdawczości w Policji, w systemie elektronicznej sprawozdawczości Policji SESPOL rejestrowany jest czas pracy policjantów pełniących służbę zewnętrzną, tj. obchodową, patrolową, patrolowo - interwencyjną. Formularz III/9 zawiera dane dotyczące rodzaju służby oraz czasu służby, jaki policjant pełnił w obchodzie, w patrolu pieszym, patrolu z wykorzystaniem środka transportu lub jego absencję. Stąd czas służby policjantów innych służb nie jest rejestrowany w tym systemie i rozliczany jest na podstawie grafików służb lub list obecności.

Postanowieniem KMP z dnia [...] listopada 2018 r. odmówiono dopuszczenia dowodu z biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości w celu obiektywnego wyliczenia, za jaką ilość wypracowanych nadgodzin należy się ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby oraz stwierdzenia, czy przełożeni dopuścili się nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, iż zgromadzone w postępowaniu dowody w postaci dokumentacji rejestrującej czas służby policjantów są dostateczną podstawą do ustalenia żądania strony. Organ wskazał ponadto, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie jest potrzebna wiedza szczególna, wymagająca wiadomości specjalnych, wykraczających poza zakres tych, którymi dysponuje ogół inteligentnych i wykształconych osób.

W dniu 26 listopada 2018 r. oraz w dniu 28 grudnia 2018 r. do KMP wpłynęła z Komendy Powiatowej Policji żądana dokumentacja, rejestrująca czas służby M.K. w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] listopada 2012 r., tj. grafiki służb oraz karty efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym. Ponadto poinformowano, że dokumentacji w postaci list obecności, notatników służbowych oraz raportów o urlop została wybrakowana ze względu na upływ okresu przechowywania jej w archiwum zgodnie z obowiązującymi przepisami, co zostało potwierdzone protokołami brakowania. Jednocześnie wskazano, że poza przesłanymi dokumentami nie zachowały się inne dokumenty na podstawie których można wyliczyć nadgodziny wypracowane przez M.K. na dzień [...] listopada 2012 r.

Z Wydziału Konwojowego KWP przesłano książki służby nr [...]; notatniki służbowe M.K. nr [...]; "zestawienie godzin pracy" Ogniwa II w [...] oraz wydruki z bazy SESPol. Do przesłanej dokumentacji została dołączona notatka służbowa asp. szt. A.N. z dnia [...] listopada 2018 r. informująca o sposobie rozliczania posiadanych przez funkcjonariuszy nadgodzin oraz pismo z Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych KWP informujące o wybrakowaniu następującej dokumentacji: ewidencji obecności za lata 2012-2014, co potwierdzają protokoły brakowania nr [...] z 2016 r. oraz [...] z 2018 r.

W dniu [...] listopada 2018 r. przesłuchano w charakterze świadka sierż. szt. P.Z. oraz asp. A.J., a w dniu [...] grudnia 2018 r. świadka sierż. szt. G.T.

W dniu 13 grudnia 2018 r. M.K. ponownie zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o rozszerzenie zakresu prowadzonego postępowania administracyjnego o okres od dnia [...] września 2006 r. do dnia [...] grudnia 2012 r., z uwagi na ujawnione nieścisłości i nieprawidłowości, które mają wpływ na rozbieżności powstałe na dzień [...] kwietnia 2018 r. Ponadto strona wniosła o dołączenie do akt postępowania dokumentów w postaci kserokopii notatników służbowych, grafików służb, książek służby, list obecności, rejestrów nadgodzin za okres od dnia [...] września 2006 r. do dnia [...] listopada 2012 r., wydruków z systemu SESPOL od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r., kserokopii papierowych wersji dokumentów kart efektywności służby policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym za okres od dnia [...] września 2006 r. do [...] stycznia 2012 r. oraz rejestru delegacji służbowych za okres od dnia [...] września 2006 r. do [...] kwietnia 2018 r. Ponadto strona wniosła o ustalenie, kto w okresie od [...] października 2011 r. do dnia [...] listopada 2012 r. wprowadzał, zatwierdzał, sprawował nadzór oraz wprowadzał ewentualne poprawki do systemu SESPol, a także o ponowne powołanie biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości z uwagi na fachową wiedzę i doświadczenie biegłego pozwalające na prawidłowe, obiektywne i bezstronne przeanalizowanie całej sprawy.

Postanowieniem KMP z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówiono uwzględnienia żądania dowodowego strony powołania biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości, w celu obiektywnego wyliczenia za jaką ilość wypracowanych nadgodzin należy się ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby z uwagi na fakt, iż okoliczność ta w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona innymi dowodami dotychczas zgromadzonymi w sprawie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Komendant Powiatowy Policji poinformował Komendanta Miejskiego Policji, że wszelka dokumentacja znajdująca się w Komendzie Powiatowej Policji, która mogłaby zostać poddana sprawdzeniu w celu ustalenia czasu służby M.K. została wybrakowana, tj. grafiki służbowe, ewidencja obecności, notatniki służbowe, książki służbowe, zeszyty nadgodzin oraz karty pracy - za lata 2006-2012, w związku z czym nie ma możliwości podania czy M.K. na dzień [...] grudnia 2012 r. posiadał nadgodziny i jaka była ich liczba.

Następnie organ I instancji przeanalizował i porównał zapisy dotyczące czasu służby M.K. W pierwszej kolejności dokonał sprawdzenia okresu służby za lata 2015-2018, tj. za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] listopada 2017 r. (służba w Wydziale Konwojowym KWP) oraz za okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r. (służba w Wydziale Prewencji KMP). Sprawdzenie dokumentacji polegało na porównaniu zapisów dotyczących czasu służby M.K. w każdym z przekazanych z tej komórki dokumentów, tj. listę obecności porównano z zapisami w notatniku służbowym funkcjonariusza, pod kątem ewentualnych niezgodności w zapisie czasu rozpoczęcia i zakończenia służby. Uwzględniono fakt wielokrotnego zaokrąglania czasu służby zapisanego przez M.K. w notatniku służbowym do pełnych 30 minut służby, a następnie w takim wymiarze wykazywano w liście obecności (wg obliczeń w wyniku zaokrąglania czasu służby M.K. nie dopracował łącznie 45 minut służby w Ogniwie II Wydziału Konwojowego). Organ I instancji nie dopatrzył się rozbieżności w zapisach w notatniku służbowym oraz liście obecności. Tak sprawdzone dokumenty porównano następnie z zapisami znajdującymi się w książkach służby począwszy od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r. oraz "zestawieniem godzin pracy", w którym wyszczególnione są wypracowane przez policjanta nadgodziny w danym miesiącu, tj. suma godzin przepracowanych w danym dniu powyższej ośmiu godzin służby oraz aktualny stan na koniec danego miesiąca wskazujący na nadgodziny lub niedogodziny. Także ta analiza nie wykazała, aby strona posiadała w Wydziale Konwojowym KWP nadgodziny.

W wyniku sprawdzenia wydruków z systemu SESPol stwierdzono, że czas służb zewnętrznych pełnionych przez stronę został uwzględniony w listach obecności funkcjonariuszy Wydziału Konwojowego i ujęty w ogólnym rozliczeniu godzin pracy.

Organ I instancji poddał także sprawdzeniu dokumentację Wydziału Prewencji KMP, tj. grafiki służb oraz listy obecności w służbie za wyżej wskazany okres, w wyniku czego stwierdzono, że M.K. wypracował 0,5 godziny nadliczbowej. W dalszej kolejności, z uwagi na rozszerzenie okresu objętego postępowaniem o lata 2012-2014, tj. od [...] stycznia 2012 r. do [...] listopada 2012 r. (służba w Komendzie Powiatowej Policji) oraz od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2014 r. (służba w Wydziale Konwojowym KWP) organ I instancji poddał analizie zgromadzoną dokumentację rejestrującą czas służby policjantów. Analizując grafiki służby oraz wydruki z systemu SESPol rejestrujące czas służby M.K. w Posterunku Policji w [...] KPP, organ I instancji nie mógł jednoznacznie stwierdzić czy wyżej wymieniony posiadał nadgodziny. Z grafików służb za miesiąc styczeń, kwiecień, maj i październik 2012 r. wynika, że policjant pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji i nie został ujęty w grafiku Posterunku Policji w [...]. Brak jest także grafików służb za okres luty i marzec 2012 r. W grafikach uwzględniono jedynie czas służby M.K. w miesiącach od czerwca do września 2012 r. Z informacji Komendanta Powiatowego Policji wynika, że większość dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia analizy została wybrakowana ze względu na upływ okresu niezbędnego do przechowywania. Na podstawie dostępnych ewidencji organ I instancji stwierdził, że od stycznia 2012 r. do listopada 2012 r. M.K. nie dopracował łącznie 5 godzin w służbie. Ewidencje, na których oparto powyższą informację są niepełne, gdyż brak jest danych w karcie III/9 za okres od [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2012 r., od [...] października 2012 r. do [...] października 2012 r., od [...] listopada 2012 r. do [...] listopada 2012 r. oraz za cały okres maja 2012 r.

W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. Naczelnik Wydziału Konwojowego KWP przedstawił wyniki analizy dokumentacji rejestrującej czas służby st. sierż. w st. spocz. M.K. za okres od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2014 r. Analiza organu I instancji wykazała rozbieżności w zapisach w "zestawieniu godzin pracy" oraz notatnikach służbowych tego funkcjonariusza oraz książkach służby, polegające na błędnym zapisie godzin w miesiącach listopad 2012 r. (-1 godz.), grudzień 2012 r. (- 4,5 godz.) oraz styczeń 2013 r. (- 4,5 godz.) oraz w "zestawieniu godzin pracy", w którym wpisano ilość nadgodzin na koniec miesiąca 14, a powinno być 16. Ponadto stwierdzono błędne obliczenie godzin służby w miesiącach luty 2013 r. (jest 165 powinno być 166), lipiec 2013 r. (jest 173,5 powinno być 174), sierpień 2014 r. (jest 188 powinno być 189). Omyłkowo zapisano także w książce służby osobę, która pełniła służbę w dniu 7 czerwca 2014 r. (jest sierż. szt. P.K., powinien być st. sierż. M.K.). W zestawieniu godzin służby zapis w tym przypadku jest prawidłowy. Ponadto Naczelnik Wydziału Konwojowego KWP poinformował, że czas służby faktycznie odnotowany w notatnikach służbowych prowadzonych przez st. sierż. M.K. jest mniejszy o 4 godz. i 45 minut niż czas służby odnotowany w książkach służby i uwzględniony w "zestawieniu godzin pracy". Organ I instancji zliczając wszystkie wskazane przez Naczelnika Wydziału Konwojowego KWP nieścisłości, tj. omyłkowo wpisane ilości wypracowanych przez stronę godzin (nieujęcie 4,5 godzin wypracowanych przez policjanta) oraz fakt, iż policjantowi wykazano o 4 godz. i 45 minut służby więcej niż faktycznie jej pełnił, stwierdził, że M.K. w badanym okresie nie wypracował nadgodzin.

Następnie organ I instancji wskazał, że przeprowadzone dowody z zeznań świadków nie pozwoliły na ustalenie czy i ile st. sierż. w st. spocz. M.K. wypracował nadgodzin i czy został mu udzielony czas wolny od służby w zamian za czas przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji. Żaden ze świadków nie posiadał bowiem wiedzy, czy M.K. w trakcie służby w Ogniwie II w [...] posiadał nadgodziny.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. strona wniosła o ustalenie, kto w okresie od [...] października 2011 r. do [...] listopada 2012 r. wprowadzał, zatwierdzał, sprawował nadzór oraz wprowadzał ewentualne poprawki do systemu SESPol. Z uwagi na fakt, iż celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie było ustalenie czy strona z chwilą odejścia ze służby w Policji posiadała nadgodziny, organ I instancji nie przychylił się do wniosku strony, gdyż nie to było przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ.

Według organu I instancji analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, M.K. w okresie od [...] września 2006 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji, tj. do dnia [...] kwietnia 2018 r., pełniąc służbę na stanowiskach podstawowych, wypracował 0,5 godzin nadliczbowych i za taki czas służby nie został mu udzielony czas wolny od służby.

M.K. złożył w terminie ustawowym odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej zaniżenie w sposób istotny ilości wypracowanych nadgodzin oraz naruszenie w sposób rażący przepisów postępowania administracyjnego w tym:

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego oraz przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej i brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

- art. 78 k.p.a. przez nieuwzględnienie przeprowadzenia dowodów żądanych przez stronę,

- art. 80 k.p.a. przez wydanie decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego,

- art. 35 § 3 k.p.a. przez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie,

- art. 10 § 1 k.p.a. przez brak pouczenia strony o prawie do wglądu do akt postępowania na każdym etapie sprawy oraz brak pouczenia do jakiego organu służy odwołanie bądź skarga,

- art. 73 § 2 k.p.a. przez niedostarczenie stronie postępowania uwierzytelnionych kopii wnioskowanych dokumentów, odmowa powołania biegłego,

- niedostarczenie stronie postanowienia o kolejnej zmianie terminu załatwienia sprawy.

Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji (określany dalej jako KWP) – powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o Policji wydał dnia [...] sierpnia 2019 r. decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję oraz ustalił M.K. wymiar ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, tj. 52 godziny i 48 minut.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy uznał zarzut strony skarżącej, dotyczący wydania decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego za bezzasadny. Wskazał, że w dniu 14 stycznia 2019 r. skierowano do M.K. zawiadomienie informujące o prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., wyznaczając termin zapoznania z aktami sprawy na dzień [...] lutego 2019 r. o godz. 9:00 w siedzibie Komendy Miejskiej Policji w [...]. Pismo zostało odebrane przez dorosłego domownika, K.K. w dniu 26 stycznia 2019 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nadto, strona zarzuciła organowi I instancji brak pouczenia do jakiego organu służy odwołanie czy skarga. Odnosząc się do tego zarzutu organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia i sposobie wniesienia tego środka. Natomiast organ II instancji dopatrzył się braku pouczenia strony o możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia w odwołaniu od decyzji zgodnie z art. 142 k.p.a. Skarżący jednak, pomimo braku stosownego pouczenia przez organ I instancji, prawidłowo wniósł odwołanie i zaskarżył odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Mając powyższe na względzie, organ II instancji uznał, że uchybienie organu I instancji nastąpiło, lecz nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.

W przedmiocie zarzutów niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz niedostarczenie postanowienia o kolejnej zmianie terminu załatwienia sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie ma racji. Postanowieniem KMP z dnia [...] stycznia 2019 r. o zmianie terminu załatwienia sprawy, określono nowy termin jej załatwienia, tj. do dnia 7 lutego 2019 r. Przesyłka zawierająca to postanowienie, adresowana do M.K., została nadana do adresata w dniu 7 stycznia 2019 r., a następnie zwrócona do nadawcy z powodu nie podjęcia w terminie przez adresata. Organ I instancji zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. pozostawił przesyłkę w aktach sprawy, uznając jej doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu pozostawania przesyłki w placówce pocztowej, tj. z upływem dnia 22 stycznia 2019 r.

Odnosząc się do zarzutu popełnienia błędu formalnego w zaskarżonej decyzji, przyjmując datę zwolnienia ze służby w Policji M.K. na dzień [...] kwietnia 2018 r., Komendant stwierdził, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę, zmieniając datę zwolnienia na właściwą, czyli na dzień [...] kwietnia 2018 r.

Skarżący zarzucił też, iż organ I instancji nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, z uwagi na niepełne bądź nieczytelne materiały i uwierzytelnione kopie sprawy. Organ odwoławczy zgodził się w tym zakresie ze skarżącym, gdyż w aktach postępowania zauważył nieczytelne kopie niektórych stron notatników służbowych oraz niekompletne grafiki służby oraz wydruki z bazy SESPol. Organ II instancji w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w granicach swoich kompetencji wynikających z art. 136 k.p.a., pismem z dnia [...] maja 2019 r., zwrócił się do Naczelnika Wydziału Konwojowego KWP o przesłanie uwierzytelnionej kopii strony nr 64 notatnika służbowego nr rej. [...] prowadzonego dla M.K., gdyż z kopii znajdującej się w aktach postępowania nie było możliwe odczytanie godziny zakończenia służby. Przesłana kopia wskazywała godzinę 15:00.

Ponadto organ II instancji pismem z dnia [...] maja 2019 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji z prośbą o przesłanie wydruków z bazy SESPol za rok 2011, rejestrujących wypracowane przez M.K. nadgodziny w Komendzie Powiatowej Policji. Przesłano także niekompletne kopie grafików służb policjantów Posterunku Policji w [...] KPP za rok 2012, celem uzupełnienia brakujących kart grafików służb o okres: od [...] do [...].01.2012 r., za luty i marzec 2012 r., od [...] do [...].05.2012 r., od [...].10 do [...].11.2012 r. Jednocześnie organ w tym samym piśmie zwrócił się z prośbą o dokonanie analizy grafików służb za rok 2012 i sporządzenie na ich podstawie zestawienia za każdy miesiąc z wyszczególnieniem: godzin, które należało wypracować, godzin faktycznie wypracowanych przez skarżącego, wskazania liczby dni udzielonego urlopu zaległego i bieżącego, liczby dni przebywania na zwolnieniu lekarskim, opiece na chore bądź zdrowe dziecko, dni wolnych za nadgodziny w danym miesiącu. Poproszono także, aby powyższe dane skonfrontować z danymi zawartymi w systemie SESPol za rok 2012.

W odpowiedzi na powyższe pismo, I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji pismem z dnia [...] maja 2019 r. przesłał wydruki z bazy SESPol informując jednocześnie, że we wskazanej bazie SESPol nie ma informacji na temat pierwszych trzech kwartałów 2011 r., dołączono natomiast informacje na temat czwartego kwartału 2011 r. Pismem tym poinformowano również, że ze względu na wybrakowanie dokumentacji nie istnieje możliwość przesłania kompletnego zestawu grafików służb policjantów Posterunku Policji w [...] za 2012 rok. Dodatkowo przesłano jeszcze analizę porównawczą grafików służb oraz danych zawartych w bazie SESPol za 2012 rok, które ze względu na niekompletność informacji, nie wskazywały jednoznacznego stanowiska w przedmiocie ilości wypracowanych przez policjanta nadgodzin.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z nadesłaną kartą efektywności policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym (wydruki z bazy SESPol) w okresie od [...] października 2011 r. do [...] października 2011 r. czas służby ogółem wypracowany przez M.K. wynosi 167 godzin, natomiast liczba godzin wolnych wynosi 112. W wyżej wymienionym okresie policjant nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, ani nie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Liczba godzin w wyżej wymienionym okresie niezbędna do wypracowania to 168 godzin. Z powyższego wynika, że skarżącemu do wypracowania normy miesięcznej zabrakło 1 godziny.

Zgodnie z kartą efektywności policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2011 r. czas służby ogółem wypracowany przez wyżej wymienionego wynosi 64 godziny. Do tego czasu należy dodać czas przebywania na urlopie wypoczynkowym, który wynosi 88 godzin co łącznie stanowi 152 godziny, natomiast liczba godzin wolnych, która widnieje w tym zestawieniu wynosi 96. Liczba godzin w wyżej wymienionym okresie niezbędna do wypracowania to 160 godzin. Z powyższego wynika, że skarżącemu do wypracowania normy miesięcznej zabrakło 8 godzin.

Zgodnie z kartą efektywności policjanta realizującego zadania o charakterze prewencyjnym w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. czas służby ogółem wypracowany przez wyżej wymienionego wynosi 139 godzin. Do tego czasu należy dodać czas przebywania na zwolnieniu lekarskim, który wynosi 48 godzin co łącznie stanowi 187 godzin, natomiast liczba godzin wolnych, która widnieje w tym zestawieniu wynosi 96. Liczba godzin w wyżej wymienionym okresie niezbędna do wypracowania to 168 godzin. Z powyższego wynika, że M.K. przekroczył normę miesięczną do wypracowania o 19 godzin. Łączny czas do wypracowania w okresie od [...] października do [...] grudnia 2011 r. wynosił 596 godzin (prawidłowo - zgodnie z tabelką zawartą w dalszej części uzasadnienia - 496 godzin). W okresie tym policjant pełnił służbę przez 506 godzin, czyli pełnił służbę w czasie ponadnormatywnym przez 10 godzin (nadgodziny).

Z powyższych zapisów, zdaniem organu, nie wynika z jakiego tytułu został przydzielony czas wolny, nie jest możliwe tym samym ustalenie czy wolne dni są efektem udzielonego czasu wolnego z tytułu wypracowanych we wcześniejszym okresie nadgodzin, czy też wynikało to z planu służby. Organ nie jest w stanie tego stwierdzić nie mając pełnej dokumentacji, która została ze względu na upływ czasu niezbędny do przechowywania jej w archiwum zgodnie z obowiązującymi przepisami wybrakowana, co zostało potwierdzone protokołami brakowania.

W dalszej części uzasadnienia KWP podał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego zwrócił się do Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych KWP z prośbą o przesłanie protokołów brakowania nr [...] z 2016 r. oraz [...] z 2018 r. w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. W odpowiedzi na wyżej wymienione pismo w dniu 8 kwietnia 2019 r. wpłynęły następujące dokumenty:

- uwierzytelniony wyciąg z protokołu brakowania dokumentacji niearchiwalnej kategorii "B" oznaczonej symbolem BiBE nr [...] z dn. [...] września 2016 r. dot. wybrakowania "Ewidencji obecności pracowników i funkcjonariuszy Wydziału Konwojowego za rok 2012, wraz z kserokopią protokołu zniszczenia dokumentacji niearchiwalnej";

- uwierzytelniony wyciąg z protokołu brakowania dokumentacji niearchiwalnej kategorii "B" oznaczonej symbolem BiBE nr [...] z dn. [...] kwietnia 2018 r. dot. wybrakowania "Ewidencji obecności pracowników i funkcjonariuszy Wydziału Konwojowego za rok 2013-2014" wraz z kserokopią protokołu zniszczenia dokumentacji niearchiwalnej.

W związku ze zidentyfikowaniem w aktach postępowania nieczytelnych kopii kart notatników służbowych, zwrócono się pismem z dnia [...] maja 2019 r. do Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych KWP o przesłanie niżej wymienionych uwierzytelnionych kopii dokumentacji dotyczącej zwolnionego policjanta:

- notatnik służbowy [...] prowadzony od [...] listopada 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. - str. 29, 58, 66, 86, 90,92,102,104,114;

- notatnik służbowy [...] prowadzony od [...] marca 2013 r. do [...] lipca 2013 r. - str. 35, 55, 61, 67;

- notatnik służbowy [...] prowadzony od [...] września 2013 r. do [...] listopada 2013 r. - str. 43;

- notatnik służbowy [...] prowadzony od [...] stycznia 2014 r. do [...] marca 2014 r. – str. 37, 43.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Naczelnik Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych KWP nadesłał czytelne uwierzytelnione kopie żądanych stron notatników służbowych.

Następnie organ oddalił żądanie M.K. o powołanie biegłego w celu odtworzenia dokumentów, naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za wypracowane nadgodziny. Zdaniem organu odwoławczego, w tym postępowaniu nie jest potrzebna wiedza szczególna wymagająca wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły. Ponadto wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany dogłębnej analizie, a wyliczenia dokonane przez organ należy uznać za prawidłowe i wyczerpujące. Poza tym zauważył, że cząstkowy materiał w postaci dokumentacji dotyczącej nadgodzin, nie jest wystarczający do poddania go analizie przez biegłego.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego "zwrotu nadgodzin" związanych z dwukrotnym dojazdem do Szkoły Policji w [...] i z powrotem zaraz po zakończonych zajęciach w 2013 i 2014 r. organ wskazał, że podstawową formą rozliczania czasu służby policjanta są listy obecności czy grafiki służb, na co również słusznie zwrócił uwagę organ I instancji. Czas spędzany przez policjanta w delegacji służbowej nie jest wliczany do czasu jego służby. W związku z tym, KWP podobnie jak organ I instancji, nie przychylił się do wniosku dowodowego strony, uznając że dołączenie delegacji służbowych do materiału dowodowego w sprawie nie będzie stanowiło dostatecznego dowodu w sprawie.

Dalej organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o Policji regulujących czas służby policjanta, tj. art. 33 oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1471 ze zm.) i podkreślił, że celem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżący w dniu zwolnienia ze służby nabył prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny. Z zestawienia należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wynika, że strona nie posiadała na dzień odejścia ze służby żadnych nadgodzin. Stan taki potwierdzają również pisma bezpośrednich przełożonych M.K., tj. Naczelnika Wydziału Prewencji KMP oraz kierownika Ogniwa II Wydziału Konwojowego KWP. Organ l instancji natomiast, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie, przyznał wyżej wymienionemu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 0,5 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby udzielanego na podstawie art. 33 ust 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Organ II instancji dokonał natomiast ponownego przeliczenia czasu służby M.K. na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poddając go analizie, w tym dokumentację rejestrującą czas jego służby.

Organ odwoławczy dokonał zestawienia godzin służby w rozbiciu na poszczególne miesiące za okres od [...] października 2011 r. do [...] kwietnia 2018 r. Dokumentacja czasu służby M.K., zdobyta w ramach prowadzonego postępowania, na podstawie której można odtworzyć ciąg czasu służby rozpoczyna się od [...] listopada 2012 r. i kończy się [...] kwietnia 2018 r. Organ porównał liczbę godzin wypracowanych, w poszczególnych latach w rozbiciu na miesiące, w zależności od dostępnej dokumentacji, według listy obecności, książki służby, notatnika służbowego, grafiku służby, wydruku z bazy SESPol z liczbą godzin, która była niezbędna do wypracowania w danym miesiącu. Godziny służby, które zostały wypracowane wg wyżej wymienionych dokumentów zsumowano, co łącznie dało liczbę wypracowanych godzin w danym roku. Liczby te z kolei zestawiono z liczbami godzin do wypracowania w danym roku, a wynik potraktowano jako godziny wysłużone w ponadnormatywnym czasie (nadgodziny) lub jako niedobór godzin (niedogodziny). Następnie dokonano zestawienia wszystkich dostępnych wyników z poszczególnych lat, poczynając od [...] października 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2018 r., z liczbami godzin do wypracowania w danych latach. Wyniki dodatnie uznano jako nadgodziny, natomiast wyniki ujemne nie zostały przez organ wzięte pod uwagę, z uwagi na trudność w odczytywaniu zapisów dni wolnych czy odbioru nadgodzin. Wobec tego organ, nie mając pełnego obrazu, w jaki sposób rekompensowane były niedobory czasu służby (niedogodziny), zastosował korzystniejszą dla strony interpretację istniejących zapisów. Wyniki przeprowadzonej analizy organ przedstawił w formie tabel uwzględniających liczbę godzin do wypracowania, liczbę godzin wypracowanych różnicę między nimi oraz dokumentację na podstawie której dokonano ustaleń. Z tabel tych wynikają następujące dane:

- za 2011 r. - 10 nadgodzin

- za 2012 r. – 24 nadgodziny

- za 2013 r. – od 12,05 do 19 niewypracowanych godzin

- za 2014 r. – 7 nadgodzin

- za 2015 r. – od 1,40 do 7,35 niewypracowanych godzin

- za 2016 r. – 11,48 nadgodzin

- za okres od [...] stycznia do [...] listopada 2017 r. – 2,55 do 4,25 niewypracowanych godzin

- za okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r. – 3,30 niewypracowanych godzin.

Łącznie 52,48 godzin.

Wskazując na rozbieżności między powyższymi wyliczeniami a dokonanymi przez organ I instancji KWP uznał, iż zachodziła - stosownie do art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. – podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji KMP i orzeczenia co do meritum sprawy w sposób określony w sentencji.

W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2019 r., w którym odwołujący się wniósł o:

1) powołanie i dopuszczenie jako dowód opinii biegłego z zakresu informatyki w celu ustalenia na kogo kartę nastąpiło logowanie do systemu SESPol, gdzie doszło do nieprawidłowości, które wskazała strona w odwołaniu; ustalenie przez biegłego kto dokonał nieprawidłowości wpisów, ich przerobienia, a także akceptacji w formie niezgodnej z prawdą,

2) dopuszczenie dowodu w postaci przesłuchania świadków:

- A. N. - Kierownika Ogniwa II - na okoliczność wyjaśnienia nieprawidłowości jakich dopuścił się w czasie naliczania nadgodzin oraz prowadzenia ich ewidencji,

- A. D. - Kierownika Wydziału Konwojowego KWP oraz byłych już Naczelników Wydziału Konwojowego KWP będących na stanowiskach służbowych w latach 2012-2017 na okoliczność czy posiadali informację na temat związany z nieprawidłowym naliczaniem przez A. N. nadgodzin oraz ich nieprawidłowej ewidencji,

- byłego Komendanta Powiatowego Policji w [...] R.M. na okoliczność nieprawidłowości podczas ewidencjonowania czasu służby w podległej mu jednostce w systemie SESPol,

- byłego Komendanta Wojewódzkiego Policji J.J. na okoliczność czy były mu zgłaszane nieprawidłowości związane z nieprawidłowym naliczaniem nadgodzin w Ogniwie w [...],

3) ustalenie czy były przeprowadzane jakiekolwiek kontrole w Ogniwie II w [...] pod kątem prawidłowego ewidencjonowania nadgodzin funkcjonariuszy. W wyniku pozytywnych ustaleń wyżej wymieniony wniósł o ustalenie jaki funkcjonariusz i z jakiego wydziału dokonywał tych kontroli.

KWP postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. postanowił odmówić przeprowadzenia powyższych dowodów. Ustosunkowując się do pierwszego zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego, tj. dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki organ uznał ten wniosek dowodowy za nieprzydatny do rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczył, że wydruki z SESPol są wtórnym środkiem dowodowym w stosunku do materiałów źródłowych, np. grafików czy listy obecności, natomiast podejrzenia strony co do popełnienia przestępstwa w zakresie fałszowania danych wprowadzanych do wyżej wymienionego systemu mogą być rozpatrywane przez organy ścigania, w kompetencji których leży wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców poprzez prowadzenie dochodzeń i śledztw.

Odnosząc się do kolejnego wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadków, organ stwierdził, że prowadząc postępowanie administracyjne bazuje na dokumentach zgromadzonych w sprawie i z ich treści wywodzi wnioski. Zdaniem organu dowód z przesłuchania świadków wskazanych w piśmie strony jest nieprzydatny w danej sprawie, gdyż nie wniesie nowych faktów mających znaczenie dla sprawy. Zeznania świadków nie przyczynią się do wyjaśnienia liczby godzin jaką każdego dnia służby pełniła strona w okresie od 2006-2018 roku, albowiem z przyczyn obiektywnych żaden świadek nie będzie w stanie wskazać ilości godzin służby strony w ciągu ostatnich 12 lat. Wniosek dowodowy w zakresie ustalenia czy były przeprowadzane jakiekolwiek kontrole w Ogniwie II w [...] pod kątem prawidłowego ewidencjonowania nadgodzin funkcjonariuszy, organ uznał za wykraczający poza zakres sprawy.

Skargę na powyższą decyzję KWP z dnia [...] sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył M.K., w której zarzucił:

1. zaniżenie w sposób istotny wypracowanych nadgodzin,

2. nieuwzględnienie w wyroku kwoty oraz sposobu naliczenia należności jaką organ wypłacił wnioskodawcy,

3. nieuwzględnienie w wypłaconym ekwiwalencie ustawowych odsetek,

4. naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wypłatę zaniżonego ekwiwalentu za wypracowane nadgodziny ustalonego na podstawie 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem o charakterze stałym,

5. naruszenie w sposób rażący przepisów postępowania administracyjnego w tym:

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a także brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

- art. 78 k.p.a. przez nieuwzględnienie dowodów żądanych przez stronę,

- art. 80 k.p.a. przez wydanie decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego,

- art. 73 § 2 k.p.a. przez nieprawidłowe powiadomienie strony o przedłużeniu postępowania administracyjnego, odmowę powołania biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości oraz biegłego z zakresu informatyki, nie wydanie postanowienia odmawiającego lub uwzględniającego wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia br.,

- "art. 37" poprzez dopuszczenie się przez organ I i II instancji przewlekłości i bezczynności postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie skarżący wniósł o:

1. ponowne prawidłowe naliczenie wypracowanych nadgodzin uwzględniając faktycznie wypracowane nadgodziny, które zostały przerobione w elektronicznym dokumencie – systemie SESPol za lata 2011-2012, a także naliczenie czasu dojazdu na wszystkie kursy i szkolenia jakie odbył w związku ze służbą w Policji,

2. naliczenie należnego ekwiwalentu za niewykorzystane nadgodziny z uwzględnieniem prawidłowego mnożnika 1/22 lub 1/21 oraz spowodowanie wypłaty świadczenia naliczonego od daty wymagalności wraz z ustawowymi odsetkami;

3. powołanie biegłego z zakresu informatyki celem odzyskania przerobionych i wykasowanych danych w systemie SESPol za lata 2011-2012, sprawdzenie z jakimi funkcjonariuszami pełnił służbę w latach 2011-2012, co pozwoli na porównanie ewidencji wypracowanych nadgodzin wnioskodawcy z innymi funkcjonariuszami, sprawdzenie na jaki nr karty logowania zostały wprowadzone, wykasowane lub przerobione dane, które wpłynęły na nieprawidłowość;

4. powołanie biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości celem odtworzenia faktycznego czasu rozpoczęcia i zakończenia służb;

5. zwrot poniesionych kosztów - dojazdu celem zapoznania z aktami sprawy, a także prowadzenia korespondencji,

6. wyłączenie z akt postępowania:

a) wydruku z systemu SESPol za lata 2011-2012, zawierającego nieprawdziwe dane tj. brak wykazanych nadgodzin oraz braki w poszczególnych dniach i okresach z uwagi na podejrzenie przerobienia elektronicznego dokumentu,

b) notatki służbowej st.asp. A.N. z dnia [...] czerwca 2018 r., w której funkcjonariusz wskazał, że cyt: "st.sierż. M.K. w związku z jego przeniesieniem do KMP zakończył służbę w tut. Ogniwie z dniem [...].11.2017 roku nie posiadając żadnych nadgodzin",

c) notatki służbowej podkom. K.N. z dnia [...] czerwca 2018 roku, w której prowadzący postępowanie nieprawidłowo wskazał, że w wyniku przeprowadzonej analizy cyt: "st.sierż. M.K. na dzień [...] listopada 2017 roku nie posiadał żadnych nadgodzin’',

d) pisma Naczelnika Wydziału Konwojowego KWP podinsp. P.M. z dnia [...] czerwca 2018 roku wprowadzającego w błąd stwierdzeniem, że cyt: " st.sierż. M.K. w chwili podjęcia służby w KMP tj. w dniu [...].12.2017 r. nie miał wypracowanej żadnej tzw. "nadgodziny" w trakcie wcześniejszej służby w Wydziale Konwojowym KWP."

Skarżący wskazał, że przedmiotowe pisma zawierają nieprawdę w przedmiocie jakoby wnioskodawca na dzień przeniesienia do KMP nie posiadał wypracowanych nadgodzin. Informacje zawarte w powyższych dokumentach są niespójne z obliczeniami wykonanymi przez organ II instancji. Z uwagi na zachodzące podejrzenie celowego wprowadzenia w błąd, skarżący wniósł o wyłączenie wyżej wymienionych dokumentów z akt postępowania i przesłania do właściwej instytucji państwowej celem podjęcia kroków prawnych.

7. uzupełnienie akt postępowania o następujące karty dokumentów:

- postanowienia oraz potwierdzenia jego nadania wydanego przez organu I instancji w sprawie zmiany terminu wydania decyzji ; rzekome postanowienie miało zostać wysłane do wnioskodawcy, a następnie zwrócone jako nieodebrane. Wnioskodawca nie zauważył podczas zapoznania z aktami sprawy, aby takowe pismo zostało nadane.

- wydruku z systemu SESPol czasu pełnienia służby innych funkcjonariuszy, z którymi wnioskodawca pełnił służbę w latach 2011-2012, celem porównania przez Sąd z wydrukiem SESPol znajdującym się w aktach sprawy; powyższe dokumenty są niezbędne celem odtworzenia stanu faktycznego wypracowanych nadgodzin przez wnioskodawcę.

7. ponowne zrewidowanie akt postępowania celem uzupełnienia brakujących i nieczytelnych stron materiału dowodowego (notatników służbowych, list obecności na podstawie których organ wydał decyzję),

8. ocenę przez Sąd czy organ I jak i II instancji dopełnił ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia właściwego organu o podejrzeniu przerobienia dokumentu elektronicznego systemu SESPol, a także jakie podjął kroki w związku z poświadczeniem nieprawdy w dokumentacji zawartej w pkt. 6 b) wniosków,

9. ocenę przez Sąd, czy organ I i II instancji, wydając decyzję w oparciu o dokumenty, w których zachodziło podejrzenie popełnienia przestępstwa przekroczył swoje uprawnienia,

10. przesłuchania świadka A.N. w przedmiocie w jaki sposób wydawane są polecenia służbowe dotyczące podróży służbowych celem odbycia kursów i szkoleń do Szkoły Policji w [...], ustalenie na kogo polecenie wnioskodawca miał stawić się w niedzielę do godz. 18 w SP w [...] oraz wyjaśnienie, dlaczego pomimo wydanego polecenia wyjazd ten nie został przez niego wpisany w grafik służby.

11. skonfrontowanie A.N. ze świadkami zeznającymi w sprawie na okoliczność nieprawidłowości jakie miały miejsce w związku z naliczaniem nadgodzin.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności jest decyzja KWP z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] którą uchylił zaskarżoną decyzję KMP z [...] lutego 2019 r. oraz ustalił M.K. wymiar ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, tj. 52 godziny i 48 minut. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w brzmieniu wynikającym z tekstu jednolitego opublikowanego w Dz.U. z 2019 r., poz. 161. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do odpoczynku (art. 33 ust. 1 ustawy o Policji). Zadania zaś służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (art. 33 ust. 2 ustawy o Policji). Stosownie natomiast do art. 33 ust. 3 ustawy o Policji w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1. Prawna możliwość otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby została wprowadzona z dniem 27 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 100/01 poz. 1084), która weszła w życie z dniem 27 sierpnia 2001 r. (art. 11 ustawy zmieniającej z dnia 27 lipca 2001 r.). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2001 r., nr 131, poz. 1471 ze zm. - określane dalej jako rozporządzenie ) określa m.in. warunki i tryb udzielania policjantom czasu wolnego od służby lub przyznawania rekompensaty (§ 1 pkt 5 rozporządzenia.) Za przedłużony czas służby przekraczający normę w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego, z zastrzeżeniem § 10. Jak stanowi § 9 ust. 5 rozporządzenia, czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie (§ 9 ust. 6 rozporządzenia). Powołane powyżej przepisy statuują po stronie organu dwa podstawowe obowiązki, a mianowicie obowiązek przełożonego właściwego w sprawach osobowych prowadzenia ewidencji czasu służby policjantów oraz udzielania policjantowi czasu wolnego. Jest oczywiste, że skutki wadliwego wykonania tych obowiązków nie mogą obciążać policjanta. Rozporządzenie wskazuje również na obowiązek policjanta wykorzystania czasu wolnego do dnia zwolnienia ze służby, nie określa jednak sankcji w przypadku niewykonania tego obowiązku, np. w postaci utraty uprawnienia (podobnie jak przepisy ustawy). Rozporządzenie stanowi w § 9 ust. 1, że policjantowi "udziela się" czasu wolnego. Jedynie w przypadku okresu poprzedzającego bezpośrednio urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu § 9 ust. 4 rozporządzenia przewiduje wniosek (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 lutego 2015 r., III SA/Gd 44/15). Ponadto podkreślić należy, że obecne brzmienie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji obowiązuje od dnia 5 grudnia 2013 r. i zostało nadane ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz.1351). Przed powyższą zmianą przepis stanowił, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji aktualnie mówi o udzielanym na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji czasie wolnym, nie zaś o przyznanym na podstawie tego przepisu czasie wolnym, co oznacza brak wymogu uprzedniego udzielenia policjantowi czasu wolnego lub odmowy jego udzielenia oraz wynikające z tego konsekwencje. Przypomnieć również należy, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 34, poz. 190) przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w części obejmującej słowa "nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe", został uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Oznacza to, iż zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężne ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Skoro prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby powstaje z dniem rozwiązania stosunku służbowego, to od tego dnia rozpoczyna się bieg wspomnianego 3 letniego przedawnienia. Organy obu instancji nie kwestionowały co do zasady uprawnienia skarżącego do otrzymania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny. Istota sporu koncentrowała się wokół kwestii prawidłowości ustalenia jego wymiaru, a to wobec braku jakiejkolwiek ewidencji czasu służby w związku z jej zniszczeniem (okres od 2006 do września 2011 r.) albo prowadzeniem jej w sposób uniemożliwiający stwierdzenie jednoznacznie, czy skarżący wykonywał służbę w czasie przekraczającym normę wynikającą w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji i czy był udzielany mu czas wolny (okres od października 2011 r. do kwietnia 2018 r.), co wprost przyznał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż w związku takim a nie innym ukształtowaniem zasad przedawnienia roszczenia z tytułu uprawnienia do ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny jest oczywiste, że w przypadku wieloletniej służby funkcjonariusza Policji dla stwierdzenia czy doszło do wykonywania jej w czasie ponadnormatywnym, ewentualnie czy udzielono mu w zamian czasu wolnego, konieczne jest zachowanie dokumentacji ewidencyjnej przez okres wiele dłuższy niż przewidują to przepisy archiwizacyjne. Z analizy wskazanych wyżej uregulowań wynika jednak, że to na organie spoczywał obowiązek archiwizowania dokumentów w sposób właściwy, tak aby materiał dowodowy w sprawach o ekwiwalent z tytułu niewykorzystanego czasu wolnego od służby był pełny i nie budził wątpliwości. Podkreślić też należy, że przepisy archiwizacyjne, o charakterze wewnętrznym, nie mogą kolidować z uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa ustawowego, także w taki sposób, że uniemożliwiają lub ograniczają ich stosowanie ze szkodą dla jednostki. Stąd z powyższych okoliczności w orzecznictwie wywodzi się - mając na względzie inkwizycyjny reżim w jakim powinno być prowadzone niniejsze postępowanie administracyjne i podstawowe zasady wynikające z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - że w przypadku, gdy organy nie dysponują dokumentacją źródłową, to niezbędne było skorzystanie z innych środków dowodowych. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 sierpnia 2016 r., II SA/Go 522/16). Również w orzecznictwie NSA wskazuje się, iż w przypadku niemożności zweryfikowania twierdzeń policjanta w oparciu o posiadane dokumenty lub gdy jest ich brak, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie innych dowodów, a konkretnie dowodu z zeznań przełożonych oraz innych funkcjonariuszy na okoliczność czy w stosunku do policjanta były wydawane polecenia wykonywania zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie, czy pełnił obowiązki po godzinach służby oraz w jakim rozmiarze, jaka była praktyka ewidencjonowania czasu takiej służby, czy wiadomo im, aby funkcjonariusz wykazywał zawyżoną ilość godzin ponadnormatywnych (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., I OSK 2683/15). Przesłuchanie przełożonych funkcjonariusza jest istotne zwłaszcza w kontekście § 9 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym przedłużenie czasu służby następowało na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, a od 9 października 2014 r. również dyżurnego jednostki organizacyjnej, w której policjant pełnił służbę, o czym zawiadamia się przełożonego właściwego w sprawach osobowych, a od 9 października 2014 r. kierownika jednostki organizacyjnej , a w Komendzie Głównej – dyrektora biura lub równorzędnej komórki organizacyjnej. W związku z tym w orzecznictwie przyjmuje się, iż warunkiem, aby czas służby został uznany za ponadnormatywny jest polecenie służbowe kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 lipca 2012 r., III SA/Kr 372/12, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2015 r., II SA/Sz 1008/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. II SA/Wa 180/06). Mając na uwadze powyższe uwagi, jako niezasadna jawi się odmowa przesłuchania przez organ świadków zawnioskowanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. z uzasadnieniem, iż organ bazuje na dokumentach zgromadzonych w tej sprawie, a świadkowie nie wniosą nowych faktów mających znaczenie dla sprawy i z przyczyn obiektywnych nie będą w stanie wskazać ilości godzin służby strony w ciągu 12 lat. Podkreślić bowiem należy, iż w kontrolowanej sprawie właśnie niekompletność ewidencji czasu służby uzasadniała sięgniecie po inne środki dowodowe. Ponadto niedopuszczalne jest antycypowanie wartości danego dowodu przed jego przeprowadzeniem. Organ nie może uprzednio oceniać przydatności i wiarygodności dowodu w ramach swobodnej oceny dowodów. Zatem ocena wiarygodności dowodu nie może następować przed jego przeprowadzeniem, lecz powinna mieć charakter następczy. Tym samym organ, co do zasady zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., winien dopuścić każdy dowód, który nie jest sprzeczny z prawem, chyba, że uwzględniając treść art. 78 § 1 i 2 k.p.a. dany dowód, w sposób oczywisty i niebudzący najmniejszych wątpliwości, nie ma związku z prowadzonym postępowaniem bądź dana okoliczność została już stwierdzona na korzyść strony innym dowodem (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., II OSK 2366/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2014 r. II SA/Wr 461/14, A. Mariański, Swobodna czy dowolna ocena dowodów - teoria a praktyka. Teza 1, PP 2008/8/7-12,LEX/el nr 90265). Zatem odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu będzie dopuszczalna tylko wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona. Odmowa przeprowadzenia określonej czynności dowodowej musi zatem wiązać się z pewnością, iż czynność ta jest całkowicie zbędna. Uznanie dowodu za niemogący się przyczynić do wyjaśnienia sprawy bądź dotyczący okoliczności dla sprawy nieistotnych musi opierać się na kryteriach obiektywnych, oczywistych z uwagi na źródło dowodu albo tezę dowodową, która nie miałaby nic wspólnego z koniecznymi do wyjaśnienia okolicznościami danej sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24 października 2007r., I SA/Bk 388/07, wyrok WSA z dnia 13 listopada 2014 r., I SA/Gl 931/15). W kontrolowanej sprawie z taką pewnością i oczywistością zbędności przesłuchania świadków zawnioskowanych w sprawie nie mamy niewątpliwie do czynienia i twierdzenia w tym zakresie organu odwoławczego mają charakter spekulatywny. Podkreślić ponadto należy, iż stronie kwestionującej prawdziwość twierdzeń zawartych w notatkach urzędowych, o których mowa w skardze wskazujących na brak nadgodzin należało umożliwić przesłuchanie osób je sporządzających oraz przełożonych funkcjonariusza, tym bardziej, że sam organ odwoławczy poddał wątpliwość tezy zawarte w tych dokumentach. Zwrócić również należy uwagę, iż w orzecznictwie trafnie podkreśla się, iż przepisu art. 78 § 2 k.p.a. nie należy rozumieć jako zakazu uwzględniania zgłoszonego przez stronę żądania dopuszczenia dowodu na obalenie okoliczności, która zdaniem organu jest już udowodniona (wyjaśniona). Oznaczałoby to bowiem, że strona nie może dowodzić okoliczności odmiennej od przyjętej przez organ. Takie zaś działanie organu stałoby w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Stąd też nie można nie uwzględnić - z powodu dostatecznego wyjaśnienia sprawy - zgłaszanych przez stronę dowodów, gdy dotychczasowe postępowanie dowodowe prowadzi do wniosków sprzecznych z przedstawionymi przez stronę zgłaszającą nowe dowody (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., II OSK 1111/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 maja 2010 r., II SA/Bk 95/10). Jeśli chodzi o wniosek o ustalenie czy były przeprowadzane jakiekolwiek kontrole w Ogniwie II w [...] pod kątem prawidłowego ewidencjonowania nadgodzin oraz jaki funkcjonariusz przeprowadzał tę kontrolę – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - nie wykraczał poza zakres sprawy i nie był pozbawiony racjonalnego uzasadnienia, jako służący poszukiwaniu nowych istotnych źródeł dowodowych. Wskazać bowiem należy, iż w przypadku braku jakiejkolwiek dokumentacji w zakresie ewidencji czasu służby albo dokumentacji niepełnej, a z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie – celowe było sięgnięcie po ewentualne dowody pośrednie w postaci protokołów kontroli przestrzegania czasu służby w jednostce, w której służył skarżący, a z których mogły wynikać informacji o tym, czy występowały w tej jednostce nadgodziny, czy udzielano za nie czasu wolnego, a także z dokumentacji pokontrolnej w zakresie tego czy zastosowano się do zaleceń zawartych w protokole. Po zapoznaniu się z takimi dokumentami nie wykluczone było przesłuchanie autora tego protokołu, jeśli nasuwałyby się jakieś wątpliwości.

Częściowo zasadne są zarzuty skargi wskazujące na brak czytelności dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Analizując treść odwołania oraz dokumentów znajdujących się w aktach, należy podkreślić, iż po czynnościach podjętych przez organ odwoławczy mających na celu uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego jedynie listy obecności skarżącego za okres od grudnia 2017 r. do kwietnia 2017 r. (tom. IV k. 332 i nast.) nie są w pełni czytelne, a tym samym nie sposób ocenić, czy ustalenia poczynione na ich podstawie są prawidłowe. Niezasadne były natomiast wnioski skarżącego o powołanie biegłego z dziedziny rachunkowości i księgowości i związane z tym zarzuty skargi. Tego rodzaju dowód nie mógłby bowiem prowadzić do odtworzenia faktycznego czasu rozpoczęcia i zakończenia służb, a jedynie bazować na zgromadzonym materiale dowodowym. Biegły z powyższej dziedziny mógłby co najwyżej dokonać wyliczenia ewentualnych nadgodzin za które skarżący nie otrzymał czasu wolnego. Wykonanie jednak takiej operacji nie wymagało wiadomości specjalnych. Dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie. To znaczy, jeżeli zaistnieje potrzeba pozyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą rutynową działalność organu (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1622/05, LEX nr 222029; wyrok NSA z 15 września 2010 r., II OSK 1717/09, LEX nr 746750; wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r., II GSK 361/08, LEX nr 518210). Jeśli chodzi natomiast o dowód z opinii biegłego z dziedziny informatyki na okoliczność przerobienia dokumentu elektronicznego pochodzącego z Systemu Elektronicznej Sprawozdawczości w Policji (SESPol) organ odwoławczy argumentował odmowę przede wszystkim tym, iż wydruki z tego systemu mają charakter wtórny w stosunku materiałów źródłowych, np. grafików i list obecności, nie zauważając, iż ustalenia dotyczące liczby nadgodzin za IV kwartał 2011 r. i I kwartał 2012 r. opierają się jedyne na wpisach w tym systemie, a za okres od kwietnia do maja 2012 r. oraz od października 2012 r. do [...] listopada 2012 r. brak jest jakichkolwiek wpisów w tym systemie, przy jednoczesnym braku innych materiałów źródłowych. Niezależnie od powyższego - w ocenie Sądu - brak jednak było podstaw do tego, aby uznać twierdzenia skarżącego o sfałszowaniu wpisów w tym systemie za dostatecznie uzasadnione, a mogły one stanowić podstawę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego mającego na celu odtworzenie tych wpisów. Co najwyżej wobec braku częściowo zapisów w tym systemie celowe było porównanie zapisów dotyczących innych funkcjonariuszy odbywających służbę ze skarżącym, aby odtworzyć czas jego służby, o ile oczywiście uwarunkowania tego systemu taką operację umożliwiają. Zasadnie organy uznał również, iż nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dowodów z delegacji służbowych w celu sprawdzenia, czy do czasu służby został doliczony czas dojazdu na szkolenia. Przy rozliczaniu czasu pracy w podróży służbowej obowiązuje bowiem zasada, że dojazdu do miejsca wykonywania zadania wynikającego z podróży służbowej oraz powrotu nie wlicza się do czasu pracy, z wyjątkiem przypadków, gdy podczas przejazdu pracownik wykonuje pracę (np. kierowca lub konwojent). Odbywanie podróży służbowej poza rozkładowym czasem pracy nie rodzi obowiązku wypłacenia pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia. Ponadto do czasu pracy wlicza się faktyczny czas wykonywania zadania (czynności), będącego celem podróży służbowej. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1979 r. (I PRN 30/79, OSNC z 1979 r. Nr 10, poz. 202), w czasie podróży służbowej czas przejazdu pracownika do miejsca delegowania i z powrotem nie jest z reguły czasem pracy i dlatego za taki czas nie przysługuje pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie. Powyższe uwagi odnoszą się również do osób wykonujących pracę w ramach stosunku służbowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., II SA/Wa 1976/13). Niezasadne są zarzuty skarżącego odnoszące się do nierozpoznania przez organ odwoławczy jego wniosku dowodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., gdyż został on złożony już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić również należy, iż nie jest rolą sądu administracyjnego dokonywanie ocen czynności organów administracji z punktu widzenia przepisów karnych, należy to bowiem do organów prokuratury i sądów powszechnych. Jeśli chodzi o zarzuty związane z prawidłowością wyliczenia kwoty ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby to należy wskazać, iż nie było to przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym jedynie ustalono ilość godzin niezbędnych do naliczenia tego ekwiwalentu i jego wypłaty, co dokonuje się w formie czynności materialno-technicznej. Jak wynika z odpowiedzi na skargę spór co do kwoty ekwiwalentu powstał już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Bez znaczenia był zarzut naruszenia art. 37 k.p.a., gdyż kwestie związane z bezczynnością albo z przewlekłym prowadzenia postępowania ze swej istoty nie miały wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Mogły natomiast być przedmiotem rozważań sądu administracyjnego w odrębnym postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zresztą zainicjowanym przez skarżącego. W konsekwencji niecelowe było badanie w niniejszej sprawie czy postanowienie o przedłużeniu postępowania zostało skutecznie doręczone skarżącemu. Mając na uwadze pozycję ustrojową sądów administracyjnych, badających co do zasady pod względem legalności działalność organów administracji, Sąd w kontrolowanej sprawie nie był uprawniony do uzupełnienia postępowania dowodowego w odniesieniu do istotnych dla sprawy okoliczności, zastępując w tym zakresie te organy. Ponadto zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 3525 - określanej dalej jako p.p.s.a.) uprawniony jest jedynie do przeprowadzania dowodu uzupełniającego z dokumentów. Dlatego też wnioski dowodowe zgłoszone w skardze zostały oddalone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Z tych wszystkich względów należy uznać, że zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i organu I instancji, naruszają przepisy postępowania – art. 7, 77 § 1, art. 75 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a, a także art. 107 § 3 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bez uzupełnienia postępowania dowodowego i rozważenia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności decyzje merytoryczne były przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy w sprawie kierując się podanymi wyżej wskazaniami Sądu i dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału organy dokonają ponownej oceny żądania skarżącego ustalenia ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny. Przy czym wydając nowe rozstrzygnięcie organy nie mogą pogorszyć sytuacji prawnej skarżącego w stosunku do tej wynikającej z zaskarżonej decyzji. Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania, albowiem żadne koszty po stronie skarżącego nie powstały. Skarżący bowiem był zwolniony od wpisu od skargi na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit d) p.p.s.a. Podkreślić ponadto należy, iż skarżący na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie stawił się w sądzie ani na rozprawie, ani też w celu zapoznania się z aktami, a do kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zalicza się kosztów, które powstały na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto w katalogu kosztów w rozumieniu art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie mieszczą wydatki zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego (np. prowizje bankowe, koszty korespondencji).

.