Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 512/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - dalej: MWINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – dalej "kpa" oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – dalej "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania A. Sz. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] lutego 2010 r., nakazującej E. Cz. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości Z. ulica [...] polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie bocznej budynku gospodarczego usytuowanej od strony granicy działki należącej do A. Sz. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., dalej: "PINB w Z." na wniosek A. Sz. wszczął [...] marca 2008 r. postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego wybudowanego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej przy ulicy [...] w Z.. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] kwietnia 2008 r. organ stwierdził, że na w/w działce znajduje się murowany, parterowy budynek gospodarczy o wymiarach 12,10 x 6 m z dachem dwuspadowym, który usytuowany jest w odległości 4,0 m od granicy działki sąsiedniej nr [...], ścianą szczytową w odległości 4,70 m od budynku mieszkalnego należącego do A. Sz.. Ściana szczytowa budynku zwrócona w stronę budynku mieszkalnego należącego do A. Sz. usytuowana jest w odległości około 0.50 m od granicy działki [...] i posiada otwór okienny o wymiarach 0,70 x 0,80 w poddaszu. W budynku trzymane są kury i króliki. Pas gruntu oznaczony nr ewidencyjnym [...] między budynkiem mieszkalnym na działce nr [...], a budynkiem gospodarczym na działce nr [...] E. Cz. służy A. Sz. za dojazd i przechód do swojej działki. Służebność za budynkiem gospodarczym ma szerokość 2,0 m. Ponadto na w/w działce znajduje się także budynek mieszkalny drewniany usytuowany w odległości 4,70 m od w/w budynku gospodarczego. Sporny budynek został wybudowany w technologii tradycyjnej, murowany z materiałów niepalnych i nie rozprzestrzeniających ognia. Analizując stan prawny PINB w Z. stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został w [...] r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną przez Urząd Miasta i Gminy w Z. z dnia [...] kwietnia 1981r., Nr [...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. PINB w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej przy ulicy [...] w Z., od której to decyzji A. Sz. wniosła odwołanie.

Następnie, MWINB nie uznając skarżącej za stronę w niniejszym postępowaniu, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. umorzył postępowanie odwoławcze, którą po rozpatrzeniu skargi A. Sz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt: VIII SA/Wa 591/08 uchylił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, wzajemne położenie nieruchomości skarżącej oraz kwestionowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] należącej do E. Cz. jest takie, że przy wszczęciu postępowania istniało prawdopodobieństwo naruszenia interesu skarżącej przez fakt zbliżenia budynku do granicy. Sąd nie podzielił stanowiska organu, iż A. Sz. nie przysługuje przymiot strony stosownie do przepisu art. 28 kpa. Podniósł, iż skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej w bardzo bliskim sąsiedztwie budynku, którego dotyczy postępowanie, nadto podnosiła zarzut jego wadliwego usytuowania w zbliżeniu do granicy z jej nieruchomością oraz negatywnego oddziaływania na jej budynek mieszkalny.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy MWINB decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił decyzję PINB w Z. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż organ powiatowy rozpatrując ponownie sprawę winien zbadać jaką lokalizację przedmiotowego budynku gospodarczego przewidywał projekt budowlany i czy aktualne usytuowanie tego obiektu jest zgodne z warunkami określonymi w tym projekcie. Ponadto wskazał, iż PINB w Z. winien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem strony.

PINB w Z. związany wskazaną decyzją MWINB w dniu [...] września 2009 r. przeprowadził ponowne oględziny na nieruchomości przy ulicy [...] w Z.. Ustalił, że E. Cz. - właścicielka działki nr [...], jak też i inwestor posiada tylko decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 1981 r. Nie dysponuje natomiast pozostałą dokumentacją projektową, tj. projektem zagospodarowania działki oraz projektem budowlanym. W związku z czym, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. PINB w Z. odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] przy ulicy [...] w Z., którą to decyzję MWINB w dniu [...] grudnia 2009 r. uchylił i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W związku z powyższym PINB w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nakazał właścicielowi E. Cz. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości Z. przy ulicy [...] polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie bocznej budynku gospodarczego usytuowanej od strony granicy działki należącej do A. Sz.. Wskazał, iż w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obiekt od początku istnienia jest w nieodpowiednim stanie technicznym, gdyż inwestor odstąpił od ustaleń i warunków wydanego pozwolenia na budowę, co skutkowało naruszeniem norm techniczno- budowlanych.

W odwołaniu od wskazanej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. A. Sz. wniosła o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego jako niezgodnego z przepisami Prawa budowlanego i planem zagospodarowania przestrzennego.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzję.

W jej uzasadnieniu podniósł, iż przyjęcie przez PINB w Z. jako podstawy rozstrzygnięcia dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz faktu usytuowania otworu okiennego w ścianie zlokalizowanej w odległości ok. 2,50 m od granicy działki oznaczonej nr ewid. [...], narusza warunki obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki - dalej: rozporządzenie Ministra z dnia 3 lipca 1980 r. Przytaczając treść art. 66, jak i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, MWINB podniósł, iż w zakresie wskazanych w przepisie wymagań technicznych nie znalazły się określone w ust. 1 pkt 8 wymagania dotyczące odpowiedniego usytuowania budynku na działce budowlanej, co oznacza, że kwestii tych nie należy łączyć z zapewnieniem prawidłowego stanu technicznego użytkowego obiektu budowlanego. Ponadto wskazał, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że zarówno E. Cz., jak i Urząd Miejski w Z., który wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 1981 r. nie posiadają dokumentów budowy będących podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto zgodnie z pismem Urzędu Miejskiego w Z. z [...] maja 2008 r. plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego wskazywał, że działka oznaczona nr ewidencyjnym [...] przeznaczona była pod zabudowę jednorodzinną wolno stojącą, która dopuszcza realizacje małych budynków gospodarczych, natomiast nie rozstrzygał kwestii usytuowania budynków. MWINB podniósł, iż w niniejszej sprawie nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego było zgodne z projektem budowlanym, gdyż sama decyzja na budowę nie jest wystarczająca dla zbadania zgodności budowy z projektem budowlanym. W ocenie MWINB w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego wybudowanego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...], nie można ich interpretować na niekorzyść inwestora. Tym samym MWINB uznał jako zasadne umorzenie postępowania administracyjnego.

A. Sz. - dalej skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia decyzji MWINB nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania pierwszej instancji oraz merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie nakazu doprowadzenia usytuowania budynku gospodarczego do stanu zgodnego z wymogami cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra z dnia 3 lipca 1980 r.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że jej dążeniem jest uzyskanie wymaganej prawem odległości, tj. co najmniej 8 metrów od budynku gospodarczego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] do istniejącego budynku. W jej ocenie, sprawa stanu technicznego budynku jest tematem zastępczym, a PINB w Z. nie wydając rozstrzygnięcia w sprawie roszczenia skarżącej próbuje zmienić sens toczącego się postępowania. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż jej zdaniem w przypadku merytorycznego rozstrzygnięcia ma zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Według niej właściwy organ już wcześniej powinien był nałożyć na inwestorkę obowiązek doprowadzenia usytuowania budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem poprzez przebudowę bądź rozbiórkę i wybudowanie nowego budynku. Podniosła, iż sporny budynek nie posiada projektu technicznego oraz jest pobudowany niezgodnie z rozporządzeniem Ministra z dnia 3 lipca 1980 r. i planem zagospodarowania przestrzennego, który przy sytuowaniu budynków odwoływał się do ww. rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie zauważyć należy, iż postępowanie w sprawie niniejszej zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o wyjaśnienie, czy budynek gospodarczy usytuowany na działce oznaczonej numerem [...], położonej w Z. przy ulicy [...], będący własnością E. Cz., został usytuowany zgodnie z planem. Jednocześnie we wniosku podniesiono, iż budynek ten posadowiony jest w odległości 2 metrów od granicy z działką nr [...] i 4,75 metra od budynku skarżącej. W toku postępowania administracyjnego ustalono między innymi, że na w/w działce znajduje się murowany, parterowy budynek gospodarczy o wymiarach 12,10 x 6 m z dachem dwuspadowym, który usytuowany jest w odległości 4,0 m od granicy działki sąsiedniej nr [...], ścianą szczytową w odległości 4,70 m od budynku mieszkalnego należącego do A. Sz.. Ściana szczytowa budynku zwrócona w stronę budynku mieszkalnego należącego do A. Sz. usytuowana jest w odległości około 0.50 m od granicy działki nr [...] i posiada otwór okienny o wymiarach 0,70 x 0,80 w poddaszu - protokół z oględzin z [...] kwietnia 2008 r. Przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został w [...] r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną przez Urząd Miasta i Gminy w Z. z dnia [...] kwietnia 1981r.

W tym stanie faktycznym sprawy, nie ma w ocenie Sądu zastosowania przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Z dyspozycji tego przepisu wynika bowiem, iż określa on przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub użytkownikowi, w formie decyzji administracyjnej, doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego. Do nieprawidłowości tych zalicza się stwierdzenie, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska bądź znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia. Sytuacja taka nie zaistniała w sprawie niniejszej. Stwierdzona przez organ I instancji nieprawidłowość polegająca na nie zachowaniu w trakcie budowy budynku gospodarczego przy lokalizacji ściany budynku z otworem okiennym odległości od granicy z działką skarżącej oznaczonej nr [...], o której mowa w § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62) – art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie może być usunięta w tym trybie. Nieodpowiedni stan techniczny budynku - o jakim mowa w tym przepisie - będzie z reguły wynikiem jego zużycia technicznego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu go do użytkowania. Z powyższego wynika, iż art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, że znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości – por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 427/08, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela.

Poza ustaleniem, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został w [...] r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Urząd Miasta i Gminy w Z. z dnia [...] kwietnia 1981r. stwierdzono brak pozostałych dokumentów budowy, w szczególności projektu budowlanego pozwalającego jednoznacznie ustalić, czy usytuowanie budynku było zgodne z projektem budowlanym. Plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy wskazywał, że działka o nr ewidencyjnym [...] przeznaczona była pod zabudowę jednorodzinną wolno stojącą, która dopuszcza realizację małych budynków gospodarczych, nie rozstrzyga natomiast kwestii posadowienia budynków. Z powyższego organ II instancji wywiódł, iż tych nie dających się usunąć wątpliwości, co do nieprawidłowości w stanie technicznym budynku nie można interpretować na niekorzyść inwestora, a więc zasadne jest umorzenie postępowania w sprawie budynku gospodarczego.

Jak wynika z treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy może umorzyć postępowanie co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe – por. wyrok NSA z 8 sierpnia 1995 r., SA/Wr 96/95 (niepubl.). Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 591/08 przesądził, iż skarżąca ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w związku z czym nie można twierdzić o bezprzedmiotowości z przyczyn podmiotowych. Nie przestał istnieć również w ocenie Sądu przedmiot postępowania, jakim jest sprawdzenie prawidłowości lokalizacji budynku gospodarczego E. Cz. względem nieruchomości skarżącej. W tym stanie rzeczy nie można mówić, iż ma miejsce bezprzedmiotowość postępowania, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Rozpoznając sprawę ponownie należy poprowadzić ją w kierunku wytyczonym wnioskiem skarżącej z dnia [...] marca 2008 r., to jest ustalić prawidłowości lokalizacji budynku gospodarczego E. Cz. względem nieruchomości skarżącej w oparciu o obowiązujące w tej materii regulacje z uwzględnieniem treści przepisu przejściowego - art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 118 ze zm.).

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. , Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

7