Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 313/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. W. reprezentowanej przez opiekuna prawnego J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. W. (dalej jako strona, skarżąca lub podopieczna DPS), reprezentowanej przez opiekuna prawnego J. W., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium lub SKO) z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji, działającego z upoważnienia Starosty L., Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. (dalej jako organ pierwszej instancji lub Dyrektor PCPR) z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 18 października 2019 r. decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wydanej w przedmiocie umieszczenia całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w Domu Pomocy Społecznej w L. (dalej jako DPS).

Jak wynika z zaskarżonej decyzji Dyrektor PCPR decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], stwierdził wygaśnięcie swojej dotychczasowej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w sprawie umieszczenia całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w DPS-ie.

Decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wspomniane rozstrzygnięcie zostało uchylone, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor PCPR decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. orzekł o wygaśnięciu decyzji o umieszczeniu całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w DPS-ie z dniem 18 października 2019 r., tj. z dniem uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w J. (dalej jako Sąd Rejonowy) z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt [...], o zwolnieniu strony z pobytu w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu tej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. organ pierwszej instancji wskazał, że całkowicie ubezwłasnowolniona strona jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu znacznym, wymagającą całodobowej opieki. Skierowanie jej do DPS-u poprzedzone było uzyskaniem postanowienia sądu powszechnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na skierowanie do domu pomocy społecznej dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy orzekł bowiem o umieszczeniu całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w domu pomocy społecznej.

Organ pierwszej instancji dostrzegł, że w związku ze złożoną przez opiekuna prawnego strony rezygnacją z dalszego pobytu córki w DPS-ie, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. (dalej jako Dyrektor MOPS) decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., uchylił z dniem 13 marca 2019 r. w całości decyzję w przedmiocie skierowania strony do tego domu pomocy społecznej, niemniej jednak stwierdzono, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonowało wspomniane postanowienie Sądu, dopóty organy administracji publicznej nie są uprawnione do działania wbrew treści tego postanowienia. Nawet w przypadku, gdy – jak w sprawie – po umieszczeniu danej osoby w konkretnym domu pomocy społecznej opiekun prawny tej osoby wycofa zgodę na umieszczenie jej w tego rodzaju palcówce. Wskazując na powyższe organ pierwszej instancji podniósł, że dopiero w dniu [...] września 2019 r. Sąd Rejonowy zmienił postanowienie o umieszczeniu strony w domu pomocy społecznej w ten sposób, że zwolnił stronę z pobytu w tego rodzaju placówce. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 18 października 2019 r. i z tym też dniem strona została skreślona z listy mieszkańców placówki.

W odwołaniu od tej decyzji opiekun prawny strony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wydanej w sprawie umieszczenia strony w DPS-ie nie z dniem 18 października 2019 r., lecz z dniem 13 marca 2019 r. kiedy to doszło do uchylenia decyzji w przedmiocie skierowania strony do DPS-u i kiedy podopieczna tego domu przestała w nim faktycznie przebywać. Zdaniem wnoszącej odwołanie, organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że decyzja o umieszczeniu strony w DPS-ie stała się bezprzedmiotowa dopiero od momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego, skoro postanowienia sądu rejonowego o umieszczeniu córki w domu pomocy społecznej oraz o zwolnieniu jej z przebywania w takim ośrodku nie dotyczyły konkretnego DPS-u, ale domu pomocy społecznej w ogóle. W ramach dalszej argumentacji opiekun prawny strony podniósł, że córka musiała zostać zabrana z DPS-u w trybie pilnym, ponieważ była tam bita. Wskazał również, że z tych właśnie powodów Dyrektor MOPS-u uchylił decyzję o skierowaniu córki, "wszczynając jednocześnie poszukiwanie (dla strony – przypis Sądu) innego domu pomocy społecznej". "W międzyczasie jednak" opiekunowi ubezwłasnowolnionej całkowicie udało się uzyskać postanowienie Sądu, wyrażające zgodę na pozostawienie całkowicie ubezwłasnowolnionej przy matce.

Podejmując polemikę ze stanowiskiem Dyrektora PCPR opiekun prawny ubezwłasnowolnionej całkowicie strony zakwestionował zasadność powoływania się w zaskarżonej decyzji na słuszny interes i dbałość o zdrowie strony. W tym kontekście wyraził stanowisko, że zabranie córki z DPS-u podyktowane było właśnie słusznym interesem całkowicie ubezwłasnowolnionej, a także dbałością o ochronę jej zdrowia i życia.

Na tle tej całościowej argumentacji opiekun prawny strony skonstatował, że w sprawie należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji o skierowaniu córki do DPS-u od dnia, w którym córka przestała faktycznie przebywać w tej placówce. Zaakcentował, że przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby konieczność naliczania opłaty za pobyt córki w DPS-ie za okres, w którym faktycznie już tam nie przebywała.

Po rozpoznaniu zarzutów odwołania Kolegium, powołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako k.p.a.) w myśl którego, organ pierwszej instancji, który wydal decyzję stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Następnie organ odwoławczy przeprowadził wykładnię pojęcia bezprzedmiotowości w rozumieniu tego przepisu, akcentując przy tym, że bezprzedmiotowość postępowania nie jest jedyną przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albowiem należy również uwzględnić przesłanki, o których traktuje art. 162 1 pkt 1 in fine k.p.a.

Kolegium zwróciło uwagę, że w sprawie, w związku z opuszczeniem przez stronę DPS-u, poza sporem pozostaje kwestia zasadności wygaśnięcia decyzji o skierowaniu strony do tej placówki. Sporna pozostaje natomiast data z jaką należało stwierdzić wygaśniecie tej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego, orzekając o dacie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. należało uwzględnić szczególne okoliczności związane z uprzednim umieszczeniem strony w DPS-ie. W rozwinięciu tego wątku SKO podkreśliło, że zasadą jest to, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga zgody osoby kierowanej do placówki. Są jednak sytuacje szczególne (jak w sprawie), gdy osoba wymagająca wsparcia w formie pobytu w domu pomocy społecznej takiej zgody nie chce udzielić lub też nie może jej udzielić (np. w przypadku osób całkowicie ubezwłasnowolnionych). W takich przypadkach zgodę pensjonariusza domu pomocy społecznej zastępuje orzeczenie sądu powszechnego. Kolegium zaakcentowało przy tym, że w następstwie wydania przez sąd powszechny zgody na umieszczenie i pobyt danej osoby w domu pomocy społecznej, obowiązkiem organu administracji publicznej jest wydanie decyzji o umieszczeniu takiej osoby w konkretnym domu pomocy społecznym. Zwróciło także uwagę, że w tym przypadku, orzeczenie sądu powszechnego zastępuje decyzję o skierowaniu danej osoby do domu pomocy społecznej. W podsumowaniu SKO stwierdziło, że w przypadku wydania przez sąd powszechny orzeczenia o umieszczeniu danej osoby w domu pomocy społecznej organ administracji publicznej powinien działać jako wykonawca orzeczenia sądowego, nie zaś jako podmiot realizujący własne kompetencje orzecznicze w sprawie już rozstrzygniętej. Kolegium wskazało również, że skoro strona została umieszczona w domu pomocy społecznej na mocy orzeczenia sądowego, to tylko weryfikacja tego orzeczenia mogłaby tę sytuację zmienić. Taka zmiana nastąpiła na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2019 r., na mocy którego Sąd ten zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. w ten sposób, że zwolnił całkowicie ubezwłasnowolnioną stronę z pobytu w domu pomocy społecznej. Zdaniem SKO, dopiero z datą uprawomocnienia się tego postanowienia można mówić o wycofaniu zgody na pobyt strony w domu pomocy społecznej, co skutkuje oceną bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r.

Przedmiotowa decyzja Kolegium została zaskarżona w całości przez opiekuna prawnego strony, który w skardze wniesionej do tut. Sądu zarzucił "naruszenie przepisów dotyczących wydawania decyzji w sprawie kierowania i umieszczania osób w domu pomocy społecznej poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie".

W uzasadnieniu skargi podtrzymano stanowisko prezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Podniesiono zwłaszcza, że postanowienie Sądu Rejonowego, sygn. akt [...], w którym Sąd zdecydował się o umieszczeniu strony w domu pomocy społecznej zostało wydane nie w związku z koniecznością umieszczenia tam skarżącej bez jej zgody, ale na wniosek jej opiekuna prawnego, złożony na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Wskazano, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. o umieszczeniu córki w domu pomocy społecznej rozstrzygało ogólnie o jej sytuacji, natomiast konkretyzacja tego postanowienia co do miejsca umieszczenia oraz co do wysokości opłaty odbywała się w drodze decyzji administracyjnej. Zaakcentowano, że postanowienie sądu powszechnego o umieszczeniu córki w domu pomocy społecznej, podobnie jak postanowienie o zwolnieniu jej z przebywania w domu pomocy społecznej, nie dotyczyły konkretnie DPS-u, ale domu pomocy społecznej w ogóle. Z tego też względu wyrażono m.in. pogląd o błędnym stanowisku organów orzekających w sprawie, iż dopiero od momentu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2019 r. decyzja o umieszczeniu skarżącej w DPS-ie stała się bezprzedmiotowa. Powtórzono, że skarżąca z przyczyn obiektywnych nie mogła dłużej przebywać w DPS-ie, ponieważ była tam bita. Wskazano również, iż pozostawienie jej w dotychczasowej placówce do czasu znalezienia dla niej innej placówki mogłoby realnie zagrażać jej zdrowia, a nawet życiu.

Końcowo w skardze podniesiono, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie istniała potrzeba uzyskania zgody sądu na zabranie skarżącej z DPS-u, ponieważ zabranie jej oraz uchylenie decyzji kierującej ją do tej placówki nie miało na celu odstąpienia od wykonania postanowienia sądu o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej, a jedynie – zabranie jej z tej konkretnej placówki i umieszczenie w takiej, w której cel postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r. mógłby być prawidłowo realizowany.

Na tle tej przedstawionej w skardze argumentacji, opiekun prawny strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz "o wskazanie konieczności stwierdzenia wygaśnięcia" decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie umieszczenia całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w DPS-ie "z dniem 13.03.2019 r."

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej ustawa ustrojowa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego rozstrzygnięcia, względem którego stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.). Z drugiej jednak strony, jeśli okaże się, że skontrolowany akt administracyjny odpowiada prawu, sąd jest zobowiązany skargę oddalić, stosownie do art. 151 u.p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., stwierdzającą wygaśnięcie decyzji w sprawie umieszczenia całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w DPS-ie z dniem 18 października 2019 r. odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

Warto zauważyć, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie jest środkiem weryfikacji takiej decyzji pod kątem zgodności z prawem, albowiem służy ono wyłącznie do deklaratoryjnego orzeczenia o jej bezprzedmiotowości i w konsekwencji utracie mocy (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 719/19 - wszystkie przywoływane w uzasadnieniu wyroki dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji służy uchyleniu skutków materialnoprawnych i procesowych decyzji, która stała się bezprzedmiotowa (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 924/18).

Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji powinno być interpretowane w sposób zbliżony do pojęcia bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2698/19).

Na tle tych ogólnych uwag należy wskazać, że w sprawie niesporną okolicznością pozostaje kwestia bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanej w sprawie umieszczenia skarżącej w DPS-ie z uwagi na fakt opuszczenia tego ośrodka przez jego dotychczasową pensjonariuszkę, na żądanie jej opiekuna prawnego. Sporna pozostaje natomiast kwestia daty w której należało przyjąć skutek wygaśnięcia tej decyzji.

Zasadnie organ odwoławczy zwraca uwagę w zaskarżonej decyzji na konieczność uwzględnienia w prowadzonym sporze pewnej specyfiki stanu faktycznego, która związana jest ze szczególnym trybem przy zastosowaniu którego doszło do umieszczenia ubezwłasnowolnionej całkowicie strony w DPS-ie. W rozwinięciu tego wątku należy zwrócić uwagę, że tryb umieszczenia podopiecznego w domu pomocy społecznej regulowany jest zasadniczo ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, dalej jako ustawa o pomocy społecznej lub w skrócie u.p.s.), ale również przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t. jedn.: Dz. U. z 2020 poz. 685, dalej jako ustawa o ochronie zdrowia psychicznego lub w skrócie u.o.z.p.).

Przesłanki umieszczenia w domu pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy społecznej zawarte są w art. 54 ust. 1 tejże ustawy, z którego treści przepisu wynika, że powstanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej warunkowane jest ustaleniem, że dana osoba wymaga całodobowej opieki (z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności), nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a potrzeba opieki nie może być zapewniona w formie usług opiekuńczych.

Przechodząc na grunt unormowań ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wskazać należy natomiast, że w myśl art. 38 ust. 1 tej ustawy osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 38 ust. 2 u.o.z.p. przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby, o której mowa w ust. 1, bez jej zgody, a za zgodą jej przedstawiciela ustawowego, wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Z kolei przepis art. 39 ust. 3 u.o.z.p. stanowi, że jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.

Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że regulowana treścią przepisów tej ostatniej ustawy procedura związana z przymusowym umieszczeniem osób w domu pomocy społecznej jest dwuetapowa. Pierwszym etapem, warunkującym ewentualne dalsze publiczne działania w sprawie, jest postępowanie prowadzone przed sądem opiekuńczym w trybie powołanych przepisów o ochronie zdrowia psychicznego. Jeżeli w toku tego postępowania sąd opiekuńczy uzna, że zachodzą przesłanki do umieszczenia danej osoby bez jej zgody w domu pomocy społecznej, to wydaje postanowienie o przyjęciu tej osoby do takiej placówki. Zapewnienie realizacji takiego orzeczenia ustawodawca powierzył jednak organom administracji publicznej. Prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego, nie stanowi bowiem jeszcze podstawy do umieszczenia zainteresowanej osoby w domu pomocy społecznej, ale ma charakter prejudycjalny dla decyzji wydawanych w oparciu o art. 59 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 658/16).

W nawiązaniu do okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy oraz uwzględnionych przy wydaniu zaskarżonej decyzji należy podnieść, że całkowicie ubezwłasnowolniona skarżąca, w imieniu której działa opiekun prawny, jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu znacznym, wymagającą całodobowej opieki. Została ona umieszczona w DPS-ie w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...] (wydanym na wniosek jej opiekuna prawnego) oraz w następstwie decyzji Dyrektora PCPR z dnia [...] stycznia 2016 r., orzekającej o umieszczeniu jej w DPS-ie.

Wskazując na te fakty trafnie podnosi organ odwoławczy, że to nie wola całkowicie ubezwłasnowolnionej strony przesądziła o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej, lecz orzeczenie sądu powszechnego. A zatem faktyczne opuszczenie DPS-u przez całkowicie ubezwłasnowolnioną skarżącą (nawet przy założeniu, że podyktowane było to wolą jej opiekuna prawnego) nie mogło mieć wpływu na byt decyzji w przedmiocie umieszczenia tej osoby w tym ośrodku, skoro prejudykatem do wydania tego rodzaju decyzji było postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...].

W nawiązaniu do powyższego należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym trafnie przyjmuje się, że wydane w trybie art. 39 w zw. z art. 38 u.o.z.p. orzeczenie sądu opiekuńczego w przedmiocie umieszczenia danej osoby bez jej zgody w domu pomocy społecznej zastępuje zgodę zainteresowanej osoby na pobyt w domu pomocy społecznej, oraz, że ma ono charakter bezterminowy. Zatem dopóki orzeczenie sądu powszechnego nie zostanie zmienione w trybie przewidzianym w art. 41 u.o.z.p., postanowienie sądu opiekuńczego należy traktować jako zgodę na przyjęcie danej osoby do domu pomocy społecznej na stałe.

W okolicznościach faktycznych sprawy, zmiana postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...], nastąpiła dopiero na mocy postanowienia tegoż Sądu z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt [...], zwalniającego całkowicie ubezwłasnowolnioną stronę z pobytu w domu pomocy społecznej. Przedmiotowe postanowienie z dnia [...] września 2019 r. uzyskało walor prawomocności z dniem 18 października 2019 r. Ważąc, że w myśl art. 365 k.p.c. dopiero prawomocne orzeczenie Sądu wiąże inne sądy i organy, zasadnie organ odwoławczy przyjął, że decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. stała się bezprzedmiotowa dopiero z momentem uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego z dnia [...] września 2019 r. Z tych względów trafnie w sprawie orzeczono, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., o wygaśnięciu z dniem 18 października 2019 r. decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie umieszczenia całkowicie ubezwłasnowolnionej strony w DPS-ie.

W nawiązaniu do argumentacji, jaką w odwołaniu i skardze podnosił opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej strony, należy wyjaśnić, iż w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r. brak jest wskazania konkretnego domu pomocy społecznej, w którym miała zostać umieszczona strona albowiem sąd powszechny orzeka jedynie o zasadności (potrzebie) umieszczenia konkretnej osoby w domu pomocy społecznej. Konkretyzacja orzeczenia sądu powszechnego, wyrażająca się w umieszczeniu określonej osoby w konkretnym domu pomocy społecznej, jest obowiązkiem organu administracji publicznej. Poczyniona uwaga koresponduje z wcześniejszymi rozważaniami Sądu w sprawie, gdzie wyjaśniono, że procedura umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej w trybie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego przebiega dwuetapowo.

Wreszcie nie można zgodzić się ze stanowiskiem opiekuna prawnego strony co do zasadniczej kwestii spornej w sprawie, a mianowicie, że to data uchylenia decyzji o skierowaniu strony do DPS-u powinna decydować o skutkach bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., dotyczącej umieszczenia strony w tej placówce. Jak zasadnie podnosi Kolegium w zaskarżonej decyzji, określona korelacja pomiędzy wydaniem decyzji o skierowaniu określonej osoby do domu pomocy społecznej oraz decyzji o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej występuje na gruncie tych spraw, w których obie tego rodzaju decyzje wydawane są w następstwie żądania zgłoszonego przez samego zainteresowanego. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach faktycznych sprawy, albowiem to orzeczenie sądu powszechnego z dnia [...] lipca 2015 r. zastąpiło żądanie, a zarazem zgodę osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej.

Należy również zauważyć, że w przypadku wydania przez sąd powszechny orzeczenia o umieszczeniu określonej osoby w domu pomocy społecznej, organ administracji publicznej nie bada już przesłanek zasadności skierowania danej osoby do domu pomocy społecznej, będąc związanym stanowiskiem sądu powszechnego. Innymi słowy – jak trafnie stwierdził organ odwoławczy- w tym przypadku organ administracji publicznej nie działa jako podmiot wykonujący swoje własne kompetencje orzecznicze, lecz jako wykonawca orzeczenia sądowego. Z tego względu, wydana przez organ w dniu [..] kwietnia 2019 r. decyzja Dyrektora MOPS-u o uchyleniu z dniem 13 marca 2019 r. w całości decyzji o skierowaniu strony do DPS-u nie mogła wywołać wskazywanego przez opiekuna prawnego skutku prawnego, albowiem o bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanej w sprawie umieszczenia strony w DPS-ie można mówić dopiero w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt [...], zmieniającym pkt 1 postanowienia tego Sądu z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...], i zwalniającym stronę z pobytu w domu pomocy społecznej.

Uzupełniająco już tylko należy dodać, co także trafnie akcentuje Kolegium w zaskarżonej decyzji, że opiekun prawny ubezwłasnowolnionej całkowicie nie ma pełnej swobody w podejmowaniu czynności względem podopiecznego, albowiem we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą majątku lub osoby ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego (art. 156 w zw. z art. 175 k.r.o.). Tak więc akcentowana przez opiekuna prawnego okoliczność związana z podjęciem decyzji o opuszczeniu przez stronę DPS-u, także musiała zostać podana nadzorowi sądu opiekuńczego, który dopiero w postanowieniu z dnia [...] września 2019 r. zwolnił stronę z pobytu w domu pomocy społecznej.

Zasadności dotychczasowej argumentacji Sądu nie może podważać fakt, że to na wniosek opiekuna prawnego sąd powszechny orzekł w trybie nieprocesowym o umieszczeniu strony w domu pomocy społecznej. Trzeba dostrzec, że z treści art. 38 ust. 2 u.o.z.p. wynika, że przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby, o której mowa w ust. 1, bez jej zgody, a za zgodą jej przedstawiciela ustawowego, wymaga każdorazowo orzeczenia sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Powyższe wskazuje, że to sąd opiekuńczy ocenia potrzebę umieszczenia takiej osoby w domu pomocy społecznej, kierując się kryteriami z art. 12 tej ustawy. Trzeba też wskazać, że wbrew temu co stwierdzi opiekun prawny strony, do umieszczenia strony w domu pomocy społecznej nie mogło dojść na podstawie art. 38 ust. 2 u.o.z.p. albowiem strona jako osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie ma zdolności do czynności prawnych, a zatem do umieszczenia jej w domu pomocy społecznej doszło na podstawie art. 39 ust. 3 wspomnianej ustawy. W myśl tego przepisu, jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.

Podnoszona w skardze okoliczność, jakoby intencją opiekuna prawnego było jedynie przeniesienie strony do innego domu pomocy społecznej, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy i nie koresponduje z treścią orzeczenia sądu powszechnego z dnia [...] września 2019 r. orzekającego o zwolnieniu strony z pobytu w domu pomocy społecznej.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.