Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 65/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 c ust 1, art. 2, art. 6j ust 1, 2 i 2a, art 6k ust 1.3.4, art. 6r  ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.K., J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do maja 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2015 r. J. i A. małżonkowie K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Związku Celowego [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w sprawie określenia skarżącym wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do maja 2014 r. w łącznej wysokości 198 zł.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 3 czerwca 2013 r. skarżący, jako właściciele nieruchomości zamieszkałej, położonej w [...], złożyli Związkowi Celowemu [...] deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W wypełnionej na formularzu deklaracji wskazali, że na terenie ich nieruchomości odpady są i będą zbierane w sposób całkowicie selektywny oraz, że zapotrzebowanie wynosi 1 pojemnik (80 litrów) na kwartał na odpady posortowane nienadające się do dalszego przetworzenia. Wyliczając opłatę miesięczną pomnożyli 1/3 (liczba mieszkańców) przez 9 zł (stawka opłaty), co dało im kwotę 3 zł opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dodatkowo napisali, że odpady posortowane, stanowiące źródło cennych surowców wtórnych, będą dostarczać nieodpłatnie we wskazane przez Urząd Gminy miejsce. Złożyli także oświadczenie, że nieruchomość wyposażona jest w kompostowniki, z których do tej pory uzyskano 5 m3 kompostu.

Z uzyskanego od Starosty wypisu z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość skarżących to działka o numerze [...] o powierzchni 0.30 ha, składająca się z gruntów ornych oraz terenów mieszkaniowych.

W złożonej 11 kwietnia 2014 r. odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji do uzupełnienia braków formalnych złożonej deklaracji skarżący wnieśli o rozpatrzenie ich sprawy z uwzględnieniem ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dyrektywy Rady 1999/31/WE, wytycznych Ministerstwa Środowiska dotyczących zasad segregowania odpadów, zapisów Kpa. Wyjaśnili, że postępowanie z odpadami jest elementem szerszego spektrum stosowanej przez nich domowej gospodarki ekologicznej z pełnym uwzględnieniem aspektów dotyczących ochrony środowiska. Realizują wytyczne ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, stosując od 1992 r. całkowitą segregację odpadów u źródła, która pozwala na odzyskanie ok. 95% surowców wtórnych. Podkreślili, że uchwała XVII/49/2013 z 10 kwietnia 2013 r. Zgromadzenia Związku Celowego [...] zaniechała wprowadzenia i stosowania zwolnień przedmiotowych, jak i zasad różnicowania stawek opłat w stosunku do stosujących sortowanie u źródła. Wskazali, że w związku z zapotrzebowaniem na 4 pojemniki 80-litrowe na rok, zgodnie z deklaracją i ww. argumentacją, wnoszą o utrzymanie zadeklarowanej kwoty 36 zł na rok, jako jednorazowej wpłaty. Do wniosku dołączyli zdjęcia dokumentujące sposób prowadzonej przez nich selektywnej zbiórki surowców wtórnych u źródła oraz deklarację, w której oświadczyli gromadzenie i odbieranie odpadów w sposób całkowicie selektywny, a jako wyliczenie opłaty wskazali 4 pojemniki 80-litrowe na rok.

Postanowieniem z [...] maja 2014 r. organ pierwszej instancji wszczął w urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do maja 2014 r. Podczas przeprowadzonych [...] czerwca 2014 r. oględzin nieruchomości skarżących ustalono, że posesja jest nieruchomością zamieszkałą przez 2 osoby. Skarżący przedstawili dokumentację dotyczącą sprzedaży surowców wtórnych i oświadczyli, że pozostałe zgromadzone surowce wtórne mogą zostać przekazane za darmo Związkowi Celowemu lub zostaną sprzedane. Do protokołu dołączono zdjęcia pojemników z segregowanymi odpadami.

W piśmie złożonym po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, przedstawiając efekty finansowe wynikające ze stosowania selektywnej segregacji u źródła, skarżący wyjaśnili, że środki uzyskane ze sprzedaży surowców wtórnych przewyższają prawie 10-krotnie wartość usługi zagospodarowania odpadów komunalnych, a z wnoszonych przez nich comiesięcznych opłat organ otrzymał opłatę za usługę, która nie została wykonana.

Decyzją z [...] lipca 2014 r. Zarząd Związku Celowego [...] określił skarżącym jako właścicielom ww. nieruchomości wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w łącznej kwocie 198 zł za okres od lipca 2013 r. do maja 2014 r. Powołując się na uchwałę XXXVIII/320/2013 z 25 kwietnia 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy uznał za udowodnione, że skarżący prowadzą selektywną zbiórkę odpadów komunalnych u źródła, gromadząc je w beczkach z podziałem na: puszki aluminiowe, pozostałe aluminium, folie kolorowe, tworzywa sztuczne, folie bezbarwne, złom stalowy, szkło białe i kolorowe oraz odpady ulegające biodegradacji. Wskazał, że gromadzone w ten sposób odpady są sprzedawane. Organ uznał też za udowodnione, że skarżący realizując selektywną zbiórkę u źródła łamią prawo miejscowe. Niewłaściwie uważają, że odpady poddawane sortowaniu u źródła tracą status odpadów, ponieważ na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenia ich przetwarzania wymaga uzyskania zezwolenia, a osoby fizyczne mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne (papier, tektura, aluminium, odpady ulegające biodegradacji). Do przetwarzania pozostałych segregowanych przez skarżących odpadów komunalnych wymagane jest uzyskanie zezwolenia.

Organ podkreślił, że przedmiotem opłaty są odpady komunalne, w związku z czym ewentualne zwolnienie przedmiotowe może dotyczyć pewnych kategorii (rodzajów) tych odpadów, a nie kategorii mieszkańców czy kategorii nieruchomości. Wyjaśniając wysokość określonej w decyzji opłaty organ powołał się na przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały nr XVII/49/2013 Zgromadzenia Związku Celowego [...] z [...] kwietnia 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, wskazując że uchwała ta ustala niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminach wiejskich.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli odwołanie, w którym zarzucili zaskarżonej decyzji niezgodność z dyrektywami Rady 1999/31/WE i 2008/98/WE, ustawą o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (art. 3 ust. 2 pkt 5 - 7, art. 6r ust. 3, art. 6k ust. 4, art. 6j ust. 2, art. 9e ust. 2), Kpa (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80) i wytycznymi Ministerstwa Środowiska.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zakres przedmiotowy sprawy obejmuje określenie w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a zadania gminy i obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku określają przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przytaczając przepisy tej ustawy, SKO wskazało, że zadania Gminy w powyższym zakresie zostały przejęte przez związek międzygminny – Związek Celowy [...] i on jest odpowiedzialny oraz właściwy w zakresie obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów ww. ustawy, a uprawnienia organu podatkowego przysługują Zarządowi Związku jako jego organowi wykonawczemu.

Dalej Kolegium stwierdziło, że nie budzi wątpliwości, iż to skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...] i że nieruchomość ta jest zamieszkiwana przez samych skarżących. Zatem zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 6h i art. 6i ww. ustawy, to oni są zobowiązani ponosić na rzecz Gminy (Związku), na terenie której położona jest ich nieruchomość, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc, w którym zamieszkują na nieruchomości. Opłata ta powinna być wnoszona od lipca 2013 r., tj. od chwili wejścia w życie przepisów powołanej wyżej ustawy, w związku z czym skarżący są obowiązani do zadeklarowania miesięcznej kwoty opłaty przez złożenie deklaracji na druku według wzoru ustalonego w załączniku do uchwały z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr XVIII/58/2013 Zgromadzenia Związku Celowego [...]. Organ stwierdził, że żadna ze złożonych w tej kwestii przez skarżących deklaracji, tj. [...] czerwca 2013 r. i [...] kwietnia 2014 r., co do danych w nich zawartych, nie może być uznana za właściwą – pierwsza została złożona na niewłaściwym druku, w drugiej brak wskazania numeru PESEL, liczby mieszkańców, wskazania i wyliczenia miesięcznej stawki opłaty oraz znajdują się w niej nieuprawnione uzupełnienia wyjaśniające. W tej sytuacji organ pierwszej instancji był uprawniony i zobowiązany do wszczęcia postępowania zakresie ustalenia wysokości ww. opłaty. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a w wydanej przez siebie decyzji organ pierwszej instancji właściwie określił miesięczną wysokość opłaty w kwocie 18 zł (po 9 zł od osoby), a w konsekwencji całą zaległą opłatę w kwocie 198 zł. SKO, powołując się na zapisy uchwały nr XVII/49/2013 Zgromadzenia Związku (...), wskazało, że w sytuacji, gdy na nieruchomości skarżących odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny stawka opłaty jest niższa, gdyż podstawowa wynosi 14 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że ani przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ani przepisy prawa miejscowego nie dają możliwości, wbrew żądaniu skarżących, stanowienia określonych zwolnień przedmiotowych lub podmiotowych, uzależnionych od zaangażowania właścicieli nieruchomości w sposób selektywnego zbierania i przekazywania do odbioru odpadów komunalnych wytworzonych na nieruchomościach zamieszkałych.

Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium stwierdziło, że wskazane w nim dyrektywy obejmują wyłącznie wytyczne dla ustawodawcy krajowego – polskiego i co do zasady nie mogą stanowić przepisów prawa o bezpośrednim zastosowaniu, a nadto zostały już implementowane do ustawodawstwa polskiego przez ich uwzględnienie w ustawie o odpadach. Za najistotniejsze organ uznał, że zaskarżona decyzja wydana została wyłącznie na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zaś w zakresie nieuregulowanym tą ustawą znajduje zastosowanie ustawa o odpadach. Zauważył, że zaskarżona decyzja znajduje swoje oparcie wyłącznie w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i uchwalonych na jej podstawie przepisach prawa miejscowego. Podstawy do wydania decyzji nie mogą również stanowić jakiekolwiek wytyczne resortowe, gdyż nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego. Kwestionowane postępowanie nie narusza również przepisów procedury administracyjnej, albowiem w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.

Kończąc uzasadnienie, organ odwoławczy przypomniał, że uchwała XVII/49/2013 była już przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu, który skargę małżonków K. oddalił wyrokiem z 15 października 2014 r. wydanym sprawie I SA/Go 327/14.

W skardze na powyższą decyzję małżonkowie K. wnieśli o negocjacje (przeprowadzenie postępowania mediacyjnego) bądź stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie jej niezgodności z prawem, ponieważ została ona podjęta bez wnikliwej analizy całokształtu okoliczności sprawy, nie uwzględniając istotnych naruszeń art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 2 pkt 7, art. 6j ust. 2, art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80) oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

W uzasadnieniu skargi małżonkowie K. podkreślili, że ustalona przez Zarząd wysokość opłaty za zagospodarowanie selektywnie zebranych surowców wtórnych nie ma umocowania prawnego, ponieważ wysokość opłaty w kwocie 9 zł od osoby dotyczy takiego sposobu zbiórki selektywnej, którego ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje. Narzucony przez zarząd sposób zbiórki odpadów (selektywnej tylko z nazwy) wymaga korzystania z instalacji do przetwarzania i odzysku, tym samym przerzuca koszty sortowania na wszystkich mieszkańców, a zwłaszcza mieszkańców sortujących odpady u źródła.

Wskazali, że również wytyczne Ministerstwa Środowiska, ujęte w zasadach segregowania odpadów komunalnych przewidują promowanie działań najlepszych dla środowiska i mieszkańców przez możliwość różnicowania kosztów gospodarowania odpadami, a tym samym promowanie działań ekologicznych nieobciążających obywateli i przyjaznych dla środowiska. Zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, wskazali, że jest on implementacją dyrektywy 2008/98/WE i zasady "zanieczyszczający płaci". Zasada ta stoi na przeszkodzie uregulowaniom uchwały XVII/49/2013 Zgromadzenia Związku Celowego [...], która nakłada na właścicieli nieruchomości nieproporcjonalne koszty unieszkodliwiania odpadów, w związku z tym nie ma ona rozsądnego związku z wytworzeniem odpadów.

Skarżący podkreślili, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach daje legitymację do takiego typu działań, które zapewniają osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, jak również przewiduje stosowanie zwolnień przedmiotowych w art. 6k ust. 4. Zwrócili uwagę, że kolejność podejmowania uchwał XVII/49/2013 i XVII/52/2013 wskazuje na to, że sposób selektywnej zbiórki odpadów powstał pod dyktando uchwalonych wcześniej opłat, a wprowadzone opłaty nie zostały poprzedzone wcześniejszym przetargiem na zagospodarowanie odpadów. Natomiast zmiana uchwały XVII/52/2013 spowodowała tylko zmianę sposobu sortowania, zwiększając liczbę frakcji, ale pozostawiając dotychczasową stawkę opłat. Jej efektem jest wycofanie się części mieszkańców ze zbiórki selektywnej ze względu na niedostateczne bodźce i zachęty finansowe, co godzi w podstawowy cel ustawy. Podejmując uchwałę zaniechano wprowadzenia i stosowania zwolnień przedmiotowych, jak również zasad różnicowania stawek opłat, przede wszystkim w stosunku do mieszkańców stosujących sortowanie u źródła, realizujących wytyczne ww. ustawy, dyrektyw Wspólnot Europejskich oraz wytyczne Ministerstwa Środowiska, zgodnie z którymi zagospodarowanie odpadów w miejscu ich powstawania nie generuje dodatkowych kosztów transportu, segregacji, obsługi, eksploatacji oraz amortyzacji urządzeń.

Kończąc skargę, małżonkowie K. zaznaczyli, że dzięki prowadzeniu szeroko rozumianej gospodarki proekologicznej w pełni realizują zapisy prawa, a ich działania są zgodne z wytycznymi dyrektyw i ustaw, dlatego jako przykłady dobrej praktyki, z urzędu powinny być promowane i uwzględniane w aktach prawa miejscowego. Ich zdaniem zaskarżenie decyzji znajduje oparcie nie tylko w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale także w przepisach ustawy – Prawo ochrony środowiska, które są przepisami o bezpośrednim stosowaniu i oni są ich niewątpliwymi adresatami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powielając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art. 151 P.p.s.a.

W skardze małżonkowie K. wnieśli o przeprowadzenia postępowania mediacyjnego. Zgodnie z art. 115 § 1 P.p.s.a. na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone postępowanie mediacyjne, którego celem jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa. Rolą tego postępowania jest wyjaśnienie stronom czy w toku postępowania przed organem administracji doszło do naruszenia prawa, jakie działania powinny być podjęte celem usunięcia tego naruszenia bądź wyjaśnienie skarżącemu, że mylnie dopatrywał się naruszenia prawa w działaniu organu. Z uwagi na wydanie decyzji w zgodzie z przepisami prawa oraz żądania skarżących uwzględnienia dokonywanej przez nich selekcji odpadów u źródła, Sąd wniosek ten oddalił, uznając za niecelowe prowadzenie postępowania mediacyjnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na określeniu jakiej wysokości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinni płacić skarżący i czy dokonywana przez nich selektywna zbiórka odpadów komunalnych "u źródła" powinna mieć wpływ na wysokość tej opłaty. Na wstępie należy podkreślić, że w sprawie bezspornym jest to, iż nieruchomość położona w [...], której współwłaścicielami są skarżący jest zamieszkała przez dwie osoby, tzn. przez małżonków K.. Skarżący, zamieszkując tę nieruchomość zbierają odpady w sposób selektywny.

Nie ulega wątpliwości, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Zadania i obowiązki gmin w tym zakresie, ale jednocześnie i obowiązki właścicieli nieruchomości reguluje ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, która w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, tj. od lipca 2013 r. do maja 2014 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.), wskazując na ten zakres w art. 1 ust. 1. Zgodnie z art. 6c. ust. 1 gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, ale jednocześnie w myśl art. 6h właściciele tych nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do treści art. 6j ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, w przypadku nieruchomości zamieszkałych przez mieszkańców, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Ustęp 2 omawianego przepisu stanowi, że w przypadku nieruchomości zamieszkałej przez mieszkańców rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Jednocześnie, w myśl ust. 2a art. 6j, rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

Idąc dalej, według art. 6k ust. 1 i 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, rada gminy dokonuje w drodze uchwały wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustala stawkę takiej opłaty, przy czym dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Jednocześnie rada gminy określa niższe stawki ww. opłaty, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny (art. 6k ust. 3 ustawy). Określając warunki opłat zgodnie z metodą z art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, rada gminy może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, spełniających ustalone przez nią kryteria, lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele takich nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jednocześnie z art. 6r ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy. Na mocy ust. 2 tego przepisu z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania tymi odpadami, które obejmują koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu. Z powyższego wynika, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ma charakter publiczno-prawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Oznacza to, że wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża obecnie gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną, zwaną w ustawie opłatą. Szczegółowe zasady naliczania tej opłaty ustanawiają w drodze aktów prawa miejscowego organy stanowiące gminy, wybierając stosownie do miejscowych uwarunkowań, sposób jej ustalania, spośród wskazanych w ustawie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu m. in. o uchwałę nr XVII/49/2013, którą Zgromadzenie Związku Celowego [...] dokonało wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy jako iloczynu liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty 9 zł miesięcznie od każdej osoby zamieszkującej nieruchomość w gminach wiejskich (m. in. [...]), jeżeli odpady komunalne zbierane i odbierane są w sposób selektywny (§ 1 i § 2 ust. 2 uchwały). Ww. stawka jest stawką niższą od stawki podstawowej, która wynosi 14 zł, co wyczerpuje obowiązek nałożony przepisem art. 6k ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na organ stanowiący. W § 2 ust. 7 ww. uchwały zaznaczono, że miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych stanowi iloczyn sumy mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki 9 zł jeżeli odpady zbierane są selektywnie, co w przypadku opłaty należnej od skarżących oznacza kwotę 18 zł miesięcznie, a za okres 11 miesięcy (od lipca 2013 r. do maja 2014 r.) kwotę 198 zł. W takiej właśnie prawidłowej wysokości określono skarżącym kwestionowaną opłatę.

Należy także podkreślić (co w odpowiedzi na skargę zaznaczył organ odwoławczy), że uchwała nr XVII/49/2013 była przedmiotem sądowej kontroli przed tut. Sądem w sprawie I SA/Go 327/14 i wyrokiem z 15 października 2014 r. Sąd skargę małżonków K. oddalił, stwierdzając że została ona wydana w oparciu o art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy jeszcze raz podkreślić, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wprawdzie art. 6j ust. 2a powołanej wyżej ustawy umożliwia zróżnicowanie sposobu ustalania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych lecz różnicowanie to nie wiąże się z rzeczywistym kosztem odbierania odpadów od właścicieli poszczególnych nieruchomości. Zatem niezależnie od tego czy właściciele dokonują selekcji odpadów w większej liczbie frakcji (tak jak czynią to skarżący) niż przewidziane w uchwale Rady Gminy nr XXXVIII/320/2013 czy w takiej liczbie jak przewiduje uchwała, wysokość opłaty nie ulega zmianie.

Należy także zauważyć, że art. 6k ust. 4 ustawy o czystości i porządku w gminach nie upoważnia rady gminy do ustalenia dodatkowych kryteriów różnicowania opłat, aniżeli te, które wynikają z art. 6j ust. 2a tej ustawy. Różnicowanie stawek opłat według takich dodatkowych kryteriów nie mieści się w granicach delegacji ustawowej przewidzianej w art. 6j ust. 2a w zw. z art. 6k ust. 4 ww. ustawy. Wskazane przepisy należy odczytywać łącznie - według dyrektyw płynących z ich wykładni systemowej wewnętrznej. Przepis art. 6k ust. 4 analizowanej ustawy, przez zwrot: "(...) może różnicować stawki", znajduje uszczegółowienie w art. 6j ust. 2a tej ustawy, który ustanawia dopuszczalne kryteria różnicowania stawek opłat. Do kryteriów tych należą: powierzchnia lokalu mieszkalnego, liczba mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbieranie odpadów z trenów wiejskich lub miejskich oraz rodzaj zabudowy. Natomiast wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył ani art. 6k ust. 4 ani art. 6j ust. 2 ustawy bowiem z możliwości jakie dają one organowi stanowiącemu organ ten, przy wydawaniu uchwały nr XVII/49/2013, nie skorzystał.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 7 ustawy o czystości i porządku w gminach, gdyż przepis ten skierowany jest do gmin, a obligując je do zapewnienia czystości i porządku na swoim terenie i tworzenia warunków niezbędnych do ich utrzymania, wskazuje w szczególności na zapewnienie osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Nie daje on jednak podstawy do kwestionowania określonej zaskarżoną decyzją wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nawet jeżeli selekcja tych odpadów prowadzona jest w tak proekologiczny sposób jak czynią to skarżący. Natomiast pkt 5 tego, kierowanego do gmin, przepisu oznacza, że gmina ustanawia selektywne zbieranie odpadów w wymienionych w nim frakcjach, ale to nie oznacza, że każda z tych frakcji ma być zbierana osobno.

Zaskarżona decyzja nie może naruszać wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem nie stosuje się ich w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6q ustawy o czystości i porządku w gminach w sprawach tych stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) i takie znalazły prawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem żaden z organów wydających decyzję w rozpoznawanej sprawie nie mógł naruszyć art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy. Istotnie, w przepisie tym została zawarta zasada "zanieczyszczający płaci", a ustawodawca obowiązek ponoszenia kosztów zanieczyszczenia nałożył na każdy podmiot będący ich sprawcą, bez wprowadzania w tym zakresie jakichkolwiek różnic. Jednakże nie daje on podstaw do kwestionowania określonej zaskarżoną decyzją wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nawet w sytuacji, gdy dokonywana segregacja odpadów prowadzona jest w sposób niemal całkowity.

Można jedynie dodać, że zasadę "zanieczyszczający płaci" reguluje m. in. art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 16 lipca 2009 r. w sprawie C-254/08 Futura Immobiliare srl Hotel Futura i inni v. Comune di Casoria (publ. ZOTSiS 2009/7B/I-6995), wskazał, że art. 15 lit a Dyrektywy 2006/12WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpadów (brzmienie tego przepisu jest identyczne z brzmieniem art. 15 lit. a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE) winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników tych usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście przez nich wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, nie są w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego sprzeczne z tym przepisem".

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.