Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3897/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 1, art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant: ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi L.R. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania Pani L. R. ("skarżąca") od uchwały Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie skreślenia z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców w [...], utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę

W motywach zaskarżonej uchwały wskazano, co następuje.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] skreśliła Panią L. R. z listy aplikantów radcowskich. Jako podstawę prawną podjęcia uchwały w ww. zakresie organ wskazał art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.) oraz § 19 ust. 1 i 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej stanowiącego załącznik do uchwały nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej (tj. załącznik do uchwały nr 271/VIII/2012 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 6 grudnia 2012 r.) oraz § 2 ust. 1 Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów stanowiącego załącznik do uchwały nr 34/VII/2008 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 26 września 2008 r. (tj. załącznik do uchwały nr 274/VIII/2012 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 6 grudnia 2012 r.)

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że strona najpierw nie zaliczyła I roku szkoleniowego w ramach odbywanej aplikacji radcowskiej z uwagi na brak zaliczenia kolokwium z przedmiotu postpowanie karne, a następnie nie zaliczyła III roku aplikacji z uwagi na oceny niedostateczne z przedmiotów postępowanie sądowoadministracyjne oraz prawo Unii Europejskiej i międzynarodowa ochrona praw człowieka. W konsekwencji Pani L. R. dwukrotnie nie zaliczyła roku szkoleniowego. Rada zwróciła także uwagę na wymiar absencji aplikantki w trakcie III roku aplikacji, wskazując na brak staranności u skarżącej w wypełnianiu obowiązków aplikanta. Organ I instancji rozważył także pozytywną opinię patrona Pani L. R. Stwierdził jednak, że w świetle powtarzających się negatywnych wyników z kolokwiów, aplikantka nie jest w stanie należycie przygotować się do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Od tej uchwały Pani L. R. złozyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów art. 2, 7, 42, 73 Konstytucji RP, art. 6, 7, 8, 10, 12, 35, 107 § 3, 108, 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych oraz § 19 ust. 2 i § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, a także błędne ustalenia w stanie faktycznym i nieuwzględnienie całego materiału dowodowego.

Odwołująca się podniosła, że w jej ocenie nie zaistniały przesłanki pozwalające na stwierdzenie wobec niej nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego. Pani L. R. zarzuciła również Radzie, że wydana przez nią uchwała nie spełnia warunków uchwały o charakterze uznaniowym, bowiem nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Strona zwróciła przy tym uwagę na długotrwały przebieg postępowania oraz wskazała, że jej sprawa została rozstrzygnięta w oderwaniu od obowiązujących przepisów i w sprzeczności z treścią § 6 i § 7 umowy o aplikację radcowską.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ustalił w sprawie następujące okoliczności.

Pani L. R. została wpisana na listę aplikantów radcowskich uchwałą Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] października 2009 r. Ślubowanie złożyła w dniu [...] stycznia 2010 r.

W roku szkoleniowym 2010 Pani L. R. odbywała pierwszy rok aplikacji radcowskiej. Z uwagi na jego niezaliczenie spowodowane uzyskaniem oceny niedostatecznej z kolokwium z postępowania karnego, pierwszy rok aplikacji Pani L. R. powtarzała i ukończyła w roku szkoleniowym 2011. Odbywając III rok aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2013, Odwołująca się nie zaliczyła go z uwagi na brak uzyskania pozytywnych ocen z kolokwiów z przedmiotów postępowanie sądowoadministracyjne oraz prawo Unii Europejskiej i międzynarodowa ochrona praw człowieka.

Pismami z [...] września 2013 r., [...] listopada 2013 r. oraz [...] stycznia 2014 r. Pani L. R. wnosiła o wyrażenie zgody na powtarzanie III roku aplikacji, jednak nie uzyskała takiej zgody z uwagi na treść § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Pani L. R. została poinformowana o wszczęciu wobec niej z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów radcowskich (data doręczenia – [...] lutego 2014 r.). Zawarto w nim także informację o możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu Rady z prawem do zabrania głosu. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Pani L. R. ustosunkowała się do powyższego zawiadomienia. O wszczętym postępowaniu zawiadomiony został także patron strony, który przedłożył pozytywną opinię o odwołującej się. Opinię przedłożyła także Wicedziekan ds. Aplikacji. Konkluzja opinii wskazywała na możliwość skreślenia Pani L. R. z listy aplikantów radcowskich.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Pani L. R. została skreślona z listy aplikantów radcowskich. Strona wzięła udział w posiedzeniu Rady. Powyższa uchwała została doręczona w dniu [...] lipca 2014 r.

Zdaniem Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odwołanie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie.

Organ wskazał, że konstrukcja jaką zastosował ustawodawca w przepisie art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych daje podstawę do rozważenia możliwości skreślenia aplikanta z listy aplikantów radcowskich w sytuacji, gdy ziści się stan faktyczny odpowiadający nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego. Ustawowym kryterium uznania administracyjnego jest więc w tym przypadku przydatność aplikanta do wykonywania zawodu. Ustawodawca nie wskazał jakie konkretnie elementy składają się na stan faktyczny mogący stanowić przyczynę skreślenia aplikanta z listy aplikantów radcowskich. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odwołało się także do przepisu § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej stanowiącego załącznik do uchwały Nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, zgodnie z którym niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego lub negatywna ocena patrona stanowią podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu. Natomiast § 28 ust. 4 Regulaminu stanowi, iż w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego lub negatywna ocena patrona mogą stanowić podstawę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego i powodować podjęcie uchwały o skreśleniu z listy aplikantów radcowskich na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, w sytuacji, gdy przesłanki te są oceniane także w kontekście innych okoliczności świadczących o poziomie przydatności aplikanta do wykonywania przez niego w przyszłości zawodu radcy prawnego.

W ocenie organu II instancji, spośród okoliczności istotnych z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, jednak najbardziej skonkretyzowany charakter ma właśnie stan wiedzy aplikanta udokumentowany oparciu o przeprowadzone kolokwium.

Nie ulegało wątpliwości organu, że w przedmiotowej sprawie pogłębianie przez stronę wiedzy z zakresu prawa okazało się nieskuteczne na tyle, że strona dwukrotnie nie zaliczyła roku szkoleniowego w ramach odbywanej aplikacji radcowskiej. W ocenie organu finalnie strona nie zaliczyła kolokwium z istotnych w wykonywaniu zawodu radcy prawnego dziedzin prawa.

Organ odwoławczy wskazał również, że pozytywna opinia patrona ma znaczenie dla oceny przebiegu aplikacji radcowskiej, ale nie ma ona znaczenia decydującego. Pozytywne opinie patrona nie "neutralizują" negatywnej oceny uzyskanej z kolokwiów. Patron nie jest w stanie obiektywnie sprawdzić wiedzy niezbędnej do należytego wykonywania zawodu. Tym samym opinia patrona, nie może być utożsamiana z całościową oceną aplikanta, gdyż zwykle dotyczy tylko niektórych, wybranych zachowań lub czynności aplikanta. Za mającą znaczenie w sprawie organ uznał zaś ocenę dokonaną przez Wicedziekan ds. Aplikacji, z której to opinii wynikała możliwość rozważenia sprawy przez Radę w kontekście wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Nie zgodził się też, że przesłanki z § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej muszą być spełnione łącznie dla skreślenia z listy aplikantów radcowskich.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał także, że nie została w sprawie naruszona Konstytucja, bowiem to z właśnie z ustawy zasadniczej wynika uprawnienie organów samorządu zawodowego do sprawowania pieczy nad tym, aby tytuł zawodowy radcy prawnego uzyskiwały osoby dające gwarancję prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zaskarżona uchwała nie tylko nie przekracza przy tym granic uznania administracyjnego, ale jest realizacją normy kompetencyjnej organu zawartej w art. 37 ust. 2 ustawy, co także nie pozwala na stwierdzenie o błędnym zastosowaniu powołanego przepisu. W sprawie - zdaniem organu - nie doszło także do naruszenia przepisów Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. § 19 stanowi wprost o możliwości stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego w związku z dwukrotnym niezaliczeniem roku szkoleniowego bądź w oparciu o negatywną opinię patrona, nie wymagając łącznego ziszczenia się tych przesłanek. Przepis § 28 ust. 4 uniemożliwia natomiast dwukrotne powtarzanie roku szkoleniowego w ramach odbywanej aplikacji radcowskiej.

Odnosząc się do podnoszonej przez Odwołującą się zmiany przepisów w tym zakresie organ wskazał, że nie jest uzasadniona jej opinia, jakoby na obecny brak możliwości ponownego powtarzania roku miała wpływ wyłącznie treść uchwały Nr 37/VIII/2011, która normie zawartej w § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, stanowiącej iż "w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać rok szkoleniowy tylko jeden raz", nadała nowe brzmienie, zgodnie z którym "w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy". Przedstawiona modyfikacja brzmienia, mimo korekty językowej, nie zmieniła bowiem w rzeczywistości zawartej w tym przepisie normy prawnej. Możliwość powtarzania roku szkoleniowego tylko jeden raz, należy bowiem interpretować jako możliwość jednorazową, odnoszącą się do całego przebiegu aplikacji, w ramach której tylko jeden raz można powtarzać którykolwiek, a nie każdy z osobna rok szkoleniowy. Jak wywiódł organ zmiana językowa dokonana w dniu 12 kwietnia 2011 r. była jedynie wynikiem konieczności usunięcia zgłaszanych na tle tego przepisu wątpliwości. Nie miała ona charakteru merytorycznego, ale wyłącznie językowo - redakcyjny. Z uwagi na brak realnej zmiany o charakterze merytorycznym w zakresie podnoszonym przez Panią L. R., organ odwoławczy za bezprzedmiotowe uznał zarzuty dotyczące naruszenia postanowień zawartej umowy o aplikacją radcowską.

W ocenie organu także postępowanie dowodowe zostało w sprawie odwołującej się przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Odwołująca się miała możliwość wypowiedzenia swojego stanowiska w sprawie i skorzystała z tej możliwości biorąc udział w posiedzeniu Rady. Bez znaczenia pozostaje natomiast obecnie czas trwania postępowania, bowiem w żaden sposób nie wpłynął on na treść rozstrzygnięcia.

Nawiązując do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej organ zauważył, że uczynienie zadość powyższemu wnioskowi nie tylko nie uprościłoby i nie przyspieszyłoby postępowania, ale wręcz doprowadziłoby do jego wydłużenia z powodu konieczności przesunięcia załatwienia sprawy do kolejnego zapreliminowanego uprzednio posiedzenia Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Z tego tez względu organ odwoławczy zdecydował o nieprzeprowadzaniu rozprawy w niniejszej sprawie. Tym bardziej - jak wskazał organ – że nie wymaga tego również żaden przepis prawa.

Odnosząc się zaś do przedłożonych przez Odwołującą się dokumentów organ wskazał, że nie rzutują one na dokonane ustalenia w stopniu pozwalającym na modyfikację rozstrzygnięcia. Doskonalenie zawodowe, czy też referencje pracodawcy podobnie jak pozytywna opinia patrona nie niwelują faktu dwukrotnego niezaliczenia roku szkoleniowego, a w przedmiotowej sprawie w oparciu o te właśnie kryterium dokonana została ocena Pani L. R. Organ dodał, że w związku z wyborem aplikacji jako drogi do uzyskania tytułu zawodowego radcy prawnego, okoliczności związane z przebiegiem aplikacji są w zasadzie w tej sprawie najistotniejsze. Z tego też względu, wobec braku okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy a nadających się do wyjaśnienia, uchwała Rady nie podlegała uchyleniu i została utrzymana w mocy.

Skarżąca zaskarżyła do Sądu uchwałę nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Zaskarżonej uchwale zarzuciła:

1) rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące nieważnością uchwały zgodnie art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., a to przepisów: art. 2, 7, 42 oraz 73 Konstytucji RP, art. art. 6, 7, 8, 10, 12 i 35 k.p.a., art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, a także § 19 ust 2 i 28 ust 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, stanowiącego załącznik do uchwały 90/VII/2009, poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przejawiające się tym, że organ nie dokonał analizy dowodów w zakresie prawidłowego przeprowadzenia procedury o skreślenie z listy aplikantów radcowskich wszczętego z urzędu, co w rezultacie doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały;

2) naruszenie przepisów, w tym art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, z uwagi na uznaniowy charakter skreślenia. W tym zakresie skarżąca wniosła o uzupełnienie uzasadnienia uchwały m.in. o dokładne i wnikliwe przeanalizowanie okoliczności sprawy z punktu widzenia oceny jej przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego;

3) błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego, a także niezastosowania uznania administracyjnego w ocenie całokształtu zebranego materiału dowodowego i przez to uznanie, że zaistniały przesłanki do skreślenia aplikanta z listy aplikantów i uznania go za nieprzydatnego do wykonywania zawodu radcy prawnego w sytuacji gdy rzeczywiście jest to tylko i wyłącznie przesłanka fakultatywna do skreślenia z listy i stanowi tym samym przekroczenie granic uznania administracyjnego;

4) błędną interpretację przepisów prawa materialnego, tj. że art. 37 ust 2 ustawy o radcach prawnych, a także przepis § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, poprzez wskazanie, że skarżącą aplikantkę obowiązuje Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej w brzmieniu ustalonym uchwałą nr 271/VIII/2012 r. i uznanie, że w trakcie odbywania aplikacji radcowskiej aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy, choć w rzeczywistości (zgodnie z treścią § 6 zawartej umowy o odbywanie aplikacji z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawach nieuregulowanych umową) mają zastosowanie przepisy ustawy o radcach prawnych i postanowienia Regulaminu załączonego do umowy (stanowiącego zatem jej integralną częścią) a więc w brzmieniu ustalonym uchwałą nr 90/VII/2009 z dnia 17.10.2009 r., który wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2010 r. na mocy uchwały nr 94/VII/2009 r.;

5) podanie nieobowiązującej skarżącą podstawy prawnej braku możliwości powtarzania III roku aplikacji radcowskiej, tj. § 28 ust 4 Regulaminu w brzmieniu ustalonym uchwałą 37/VIII/2011, w wyniku pominięcia zapisów § 6 i 7 umowy o aplikację radcowską;

6) błędną ocenę zgromadzonych dowodów, poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów przy wydawaniu decyzji, a mianowicie treści referencji pracodawcy dołączonych do pisma odwołującej z dnia [...] września 2013 r.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenie co do istoty sprawy;

2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z referencji pracodawcy dołączonych do pisma odwołującej z dnia [...] września 2013 r., zeznań radcy prawnego A. W. na okoliczność przydatności odwołującej się do wykonywania zawodu radcy prawnego, stałego dążenia do doskonalenia zawodowego, a także z takich dokumentów jak zaświadczenia o ukończeniu szkolenia organizowanego przez Fundację [...] z dnia [...] października 2013 r. i zaświadczenia o ukończeniu kursu językowego przygotowującego do egzaminu prawniczego języka angielskiego z października 2013 r. oraz okoliczności uzyskania Certyfikatu International Legal English na okoliczność wskazaną powyżej;

3) ocenę i wykładnię przepisu § 28 ust 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. poprzez wskazanie, czy w świetle brzmienia tego przepisu wprowadzonego uchwałą 90/VII/2009 w okresie odbywania aplikacji aplikant może powtarzać rok szkoleniowy tylko jeden raz, w takim znaczeniu że każdy rok szkoleniowy jeden raz czy w innym znaczeniu wskazanym przez KRRP i określenie do jakiej grupy aplikantów ma on zastosowanie i wyjaśnienie czy ma on zastosowanie do aplikantów, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji radcowskiej w 2010 r. aż do jej zakończenia, czy kolejne nowelizacje § 28 ust 4 Regulaminu mają moc wsteczną do wymienionej grupy aplikantów, mimo braku przepisów wskazujących takie obowiązywanie w treści nowelizacji treści Regulaminu;

4) zobowiązanie organu I i II instancji do wskazania, czy i jaka liczba aplikantów radcowskich Okręgowej Izby Radców Prawnych w okresie od 2010 - 2014 r. zostało skreślonych z listy aplikantów w stanie faktycznym zbliżonym do niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów Skarżąca wskazała, że zarówno sama decyzja jak i jej uzasadnienie, wskazują na przekroczenie przez wydającą decyzję Radę OIRP w [...] uznania administracyjnego i potraktowanie niezaliczenia III roku szkoleniowego przez odwołującą się jako obligatoryjną podstawę do skreślenia aplikanta z listy, choć ustawodawca w art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych wskazuje zaistnienie przesłanki nieprzydatności jako fakultatywną podstawę do skreślenia aplikanta z listy aplikantów radcowskich, a organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia czym kierował się podejmując określone rozstrzygnięcie, jakie okoliczności skłoniły go do wydania takiej, a nie innej decyzji.

Zdaniem skarżącej ocena organu w tym zakresie została dokonana pobieżnie i z pominięciem szeregu okoliczności, a mianowicie pozytywnych referencji pracodawcy, czy wpływu samodoskonalenia zawodowego. Jak wywiodła skarżąca skoro ustawodawca przyznał możliwość uznania organowi, dał tym samym wyraz zrozumienia sytuacji, która zaistniała także w jej sprawie, tj. że pomimo braku zaliczenia III roku aplikacji, pozytywne aspekty przeważają za oceną iż aplikantka jest przydatna do wykonywania zawodu radcy prawnego w przyszłości, a brzmienie Regulaminu odbywania aplikacji pozwala na powtarzanie każdego roku szkoleniowego jeden raz, zatem III roku jeden raz.

Podniosła, że organ II instancji nie odniósł się do jej zarzutu dotyczącego braku aneksu zmieniającego umowę o odbywanie aplikacji radcowskiej, której integralną częścią jest załączony do niej Regulamin odbywania aplikacji w brzmieniu obowiązującym od momentu rozpoczęcia aplikacji przez aplikantkę, czyli od dnia 1 stycznia 2010 r., pozwala na powtarzanie każdego roku szkoleniowego jeden raz, a nie jeden raz w ogóle, skarżąca stoi na stanowisku, że zasady ogólne prawa w tym zasada lex retro non agit powinny mieć w tej sytuacji zastosowanie, co w konsekwencji pozwala na uznanie, że zmieniona uchwałą nr 37/VIII/2011 z dnia 12 kwietnia 2011 r. treść § 28 ust. 4 Regulaminu na: "W okresie odbywania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy" nie ma zastosowania do odwołującej, albowiem zmiana weszła w życie w trakcie odbywania aplikacji przez odwołującą, nie została wprowadzona do umowy o odbywanie aplikacji w formie aneksu, zatem nie wiąże skarżącą.

Prawidłowa wykładnia przepisu § 28 ust 4 Regulaminu - zdaniem skarżącej - skutkuje stwierdzeniem, że skoro według obowiązującego ją Regulaminu dołączonego do umowy, aplikantka miała prawo do powtarzania III roku aplikacji, nie nastąpiły zatem wystarczające przesłanki pozwalające skreślenie aplikantki z listy wobec uznania jej nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy. Uznanie bowiem nieprzydatności nastąpiło w tym przypadku przedwcześnie, a skarżąca nie otrzymała zgody na powtarzanie III roku aplikacji, mimo trzykrotnego formułowania i uzasadniania próśb w tym zakresie.

Skarżąca wskazał także, że konstrukcja § 19 ust. 2 Regulaminu dowodzi, iż każda z określonych przyczyn może stanowić przesłankę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednakże wykładnia tego aktu kierownictwa wewnętrznego o charakterze generalnym nie może prowadzić do wniosków, które sprowadzałaby się do interpretacji § 19 ust. 2 Regulaminu w sposób pozwalający na przyjęcie, że organ samorządu radcowskiego wkroczył w materię regulowaną ustawowo w art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Przepisy Regulaminu muszą być interpretowane w taki sposób, że są jedynie uzupełnieniem zapisów ustawy o radcach prawnych, a nie, że stanowią reguły sprzeczne z przepisami omawianej ustawy.

Organy samorządowe przyjęły, że wobec regulacji zawartej w § 19 ust. 2 Regulaminu, ziszczenie się jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, w niniejszej sprawie - negatywny wynik kolokwium, automatycznie powoduje skutek w postaci niezaliczenia roku szkoleniowego (§ 28 ust. 4 pkt 2 Regulaminu), a w konsekwencji skreślenia z listy aplikantów radcowskich. W efekcie wyłączyły celowość dokonywania ustaleń w zakresie innych okoliczności dotyczących rokowań odnośnie przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Następnie skarżąca podniosła, że chronologia zdarzeń oraz długotrwałość przebiegu postępowania w niniejszej sprawie (od wniesienia wniosku o powtarzanie przez odwołującą III roku szkoleniowego we wrześniu 2013 r., wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia dopiero w lutym 2014 r. do wydania decyzji o skreśleniu z listy aplikantów w lipcu 2014 r., minęło 10 miesięcy) wskazuje, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 12 k.p.a., zgodnie z którym właściwe organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia przy jednoczesnym zastosowaniu niedopuszczalnej w demokratycznym systemie prawnym zasady prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a także z naruszeniem art. 35 k.p.a., który określa terminy załatwiania spraw. W myśl bowiem art. wymaga stosowania do procedury skreślenia aplikanta odpowiednio przepisu art. 29(1), który wskazuje, że; "Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia (...)" co oznacza, że Rada OIRP w [...] mogła podjąć uchwałę o skreśleniu skarżącej z listy aplikantów z powodu stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu z powodu negatywnego wyniku kolokwium w terminie 30 dni od ogłoszenia wyników, czyli już w październiku 2013 r.

W ocenie skarżącej zarówno organ I jak i II instancji nie zbadał wyczerpująco wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej - art. 7 i art. 77 k.p.a., a także zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Skarżąca zarzuciła jednocześnie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 2 i 7 Konstytucji RP, a w konsekwencji naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez błędne przytoczenie podstawy prawnej stwierdzenia nieprzydatności aplikanta do zawodu poprzez wskazanie w akapicie 5 uzasadnienia uchwały, że "Zgodnie z zapisem Par. 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej niezaliczenie więcej niż jednego roku szkoleniowego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu" w rzeczywistości przepis ten brzmi: "Niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego (...) stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu."

Zdaniem skarżącej jest to istotny błąd w przytoczeniu podstawy prawnej i jej wyjaśnienia i w konsekwencji nie można ustalić na przepisy w jakim brzmieniu powołuje się organ przy rozpatrywaniu sprawy i przy wydawaniu uchwały skreślającej aplikanta z listy aplikantów. Wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Podniosła także, że zdaniem obu orzekających w sprawie organów, aplikantka co prawda nie przekroczyła limitu dopuszczalnych nieobecności, ale nierzetelnym była jej 7-krotna nieobecność na zajęciach, nie wskazuje jednak na daty nieobecności ani przedmiotów zajęć, na których aplikantka była nieobecna ani wymiaru godzinowego. Skoro zatem Regulamin przewiduje pewną pulę dopuszczalnych nieobecności, tylko jej przekroczenie może wskazywać na brak staranności w wypełnianiu obowiązków aplikanckich. Ocena zatem Rady jest nieuzasadniona i nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.

Wskazała także, że ocena Rady OIRP, że: "Mimo powtarzania I roku szkoleniowego Pani L. R. nie podjęła starań o lepsze przygotowanie do kolokwiów w następnych latach (...)" nie ma w niniejszej sytuacji uzasadnienia i rzeczowej potrzeby, bowiem aplikantka powtarzając I rok szkoleniowy uzyskała ocenę bardzo dobrą, w trakcie II roku szkoleniowego uzyskała dobre wyniki z kolokwiów końcowych, a także na III roku dobre wyniki z kolokwiów oprócz 2 kolokwiów, których nie zaliczyła.

Powyższe - zdaniem skarżącej - wskazuje na brak obiektywizmu w ocenie dokonanej przez organ I i II instancji, a tym samym wskazuje na brak dążenia organów do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, sprawiedliwej oceny i nie wskazania podstaw oceny, że mimo nie przekroczenia dozwolonego limitu, jednak wskazuje to na brak staranności.

Powyższe wskazuje, zdaniem skarżącej, że faktycznie Rada OIRP nie wzięła pod uwagę całości materiału dowodowego, a jedynie wybiórczo oparła się na materiale dowodowym, pomijając i rezygnując z rozpatrzenia i prawidłowego zinterpretowania i ocenienia jego całości, i wniosła o uchylenie uchwał i orzeczenie o przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego, a także o wyrażeniu zgody na powtarzanie III roku aplikacji radcowskiej.

Skarżąca podniosła także, że organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej uchwały nie odniósł się do jej wniosku o podjęcie uchwały na podstawie art. 60 ustawy o radcach prawnych, przez KRRP w sprawie wykładni przepisu § 28 ust 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. poprzez wskazanie czy w świetle brzmienia tego przepisu wprowadzonego uchwałą 90/VII/2009 w okresie odbywania aplikacji aplikant może powtarzać rok szkoleniowy tylko jeden raz, w takim znaczeniu że każdy rok szkoleniowy jeden raz, czy w innym znaczeniu wskazanym przez KRRP i określenie do jakiej grupy aplikantów ma on zastosowanie i wyjaśnienie czy ma on zastosowanie do aplikantów, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji radcowskiej w 2010 r. aż do jej zakończenia, czy kolejne nowelizacje par. 28 ust 4 Regulaminu mają moc wsteczną do wymienionej grupy aplikantów, mimo braku przepisów wskazujących takie obowiązywanie w treści nowelizacji treści Regulaminu. Wykładnia bowiem wskazanego przepisu stanowi podstawę do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, z uwagi na uregulowanie przepisów przejściowych i końcowych następujących uchwał KRRP, zawierających wskazanie od kiedy dane przepisy zmieniające wchodzą w życie w związku z istotnymi zmianami sytuacji aplikantów radcowskich w trakcie prowadzonego szkolenia:

uchwała nr 94/VII/2009

uchwała nr 32/VIII/2011.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia wyrażonego zarówno przez organ I i II instancji gdzie zdaniem wskazanych organów, skarżąca nie zaliczyła kolokwium z ważnego i wiodącego przedmiotu, jakim jest postępowanie sądowoadministracyjne i prawo Unii Europejskiej, z którego wiedza jest niezbędna do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, Skarżąca uznała powyższe stanowisko za pozbawione podstawy prawnej, a także faktycznej, zwłaszcza w realiach pracy radcy prawnego, nie umniejszając wskazanym gałęziom prawa, ocena ta jest – jej zdaniem - całkowicie bezzasadna.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., skarżąca wskazuje, że organ prowadzący postępowanie w zawiadomieniu skierowanym do strony postępowania powinien wyznaczyć termin na zapoznanie z aktami sprawy i złożenie końcowego oświadczenia. Przewidziany w zawiadomieniu termin powinien mieć charakter realny, tj. uwzględniający specyfikę sprawy i objętość materiału i umożliwiający stronie ustosunkowanie się do treści akt sprawy. Obowiązek udostępnienia akt sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia dotyczy pełnej dokumentacji znajdującej się w aktach i ewentualnych załączników. Skarżąca była 2-krotnie informowana o możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu z prawem zabrania głosu (pierwsze Zgromadzenie nie odbyło się), natomiast nie była poinformowana o terminie do zapoznania się z aktami sprawy, chociaż organ I instancji poinformował skarżącą do złożenia wniosków i wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Takie wyjaśnienia skarżąca złożyła i była obecna na posiedzeniu Rady OIRP. Zabierając głos skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o powtórne i dogłębne rozważenie sprawy przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego. Podczas posiedzenia zostało skarżącej zadane pytanie ze strony członka Rady, tj. czy ma dzieci, co w żaden sposób nie mogło doprowadzić do stwierdzenia przez Radę, czy skarżąca jest jednak przydatna do wykonywania zawodu radcy prawnego. Żadne inne pytania nie padły w stronę skarżącej, co może wskazywać na brak dążenia ze strony organu do faktycznego ustalenia przydatności zawodowej aplikantki, która stawiła się osobiście na posiedzeniu, zabrała głos, wskazała swoje racje i prosiła o możliwość powtarzania III roku aplikacji radcowskiej.

W odniesieniu do żądania zobowiązania organu I i II instancji do wskazania czy i jaka liczba aplikantów radcowskich Okręgowej Izby Radców Prawnych w okresie od 2010 - 2014 r. zostało skreślonych z listy aplikantów w stanie faktycznym zbliżonym do niniejszej sprawy (tj. dwukrotne niezaliczenie roku szkoleniowego - tego samego lub dwóch różnych), zastosowała uznanie administracyjne, tj. ile aplikantów zostało z tego powodu skreślonych, a ile nie zostało skreślonych (o ile takie przypadki w ogóle były) miało na celu wykazanie tego, czy organ I instancji w rzeczywistości zastosował związanie administracyjne (obligatoryjność skreślenia) czy faktycznie fakultatywność (uznanie) i czy kiedykolwiek aplikant nie został skreślony z listy w podobnym stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wobec nieopłacenia skargi, po ewentualnym zaś uzupełnienia braków formalnych skargi - o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga - jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone uchwały nie naruszają prawa.

Sąd nie dopatrzył się w nich nieprawidłowości - zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa -uzasadniających wyeliminowanie ich z obiegu prawnego. W uchwałach wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Wskazać należy, że skarżąca w istocie zarzuca, że dwukrotne niezaliczenie kolokwium w trakcie aplikacji radcowskiej nie może stanowić samoistnej przesłanki skreślenia z listy aplikantów bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego odpowiadającego standardom wyznaczonym przez art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Na wstępie podnieść należy, że bezspornym jest, iż stanowisko organów korporacji powoduje dla skarżącej daleko idące konsekwencje. Jednakże sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji w dacie jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.

Zauważyć należy, że przedmiotem postępowania była ocena, czy zaistniały wystarczające przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącej do wykonywania zawodu radcy prawnego. Przede wszystkim wypada więc odnotować, że art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych statuuje kompetencję rady okręgowej izby radców prawnych do podjęcia uchwały w tym zakresie. Uchwała taka ma charakter uznaniowy, przy czym uznanie administracyjne - co nie budzi wątpliwości - nie oznacza dowolności. Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ale nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia czy organ nie przekroczył granic uznania oraz czy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności.

Niewątpliwie więc w tego typu sytuacjach dla praworządnego rozstrzygnięcia sprawy szczególnie ważne jest uwzględnienie wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na podjęcie decyzji. Wymaga to przeprowadzenia dokładnego postępowania wyjaśniającego. Jak jednak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 64/10, wśród przesłanek uzasadniających skreślenie z listy aplikantów "najbardziej skonkretyzowany charakter ma udokumentowany stan wiedzy na podstawie zastosowanego w kolokwium testu jednokrotnego wyboru prawidłowej odpowiedzi na zawarte w nim pytania, a możliwość nieuwzględnienia negatywnego wyniku tego sprawdzianu musi być ograniczona do sytuacji wyjątkowych".

Sąd orzekający ww. pogląd w pełni podziela. Za słuszne uznaje przy tym stanowisko organów, że nawet pozytywna opinia patrona aplikanta co do zasady nie może przesądzać w takim przypadku o niemożliwości podjęcia uchwały w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich.

Wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie skarżącej uwzględniono okoliczności świadczące o przebiegu jej aplikacji (w szczególności opinie wystawione skarżącej). Oceniono także dokumenty złożone przez samą skarżącą (referencje pracodawcy) oraz podnoszone przez nią okoliczności (doskonalenie zawodowe). Niemniej jednak - w ocenie Sądu - dwukrotnie negatywny wynik kolokwium mógł być uznany za okoliczność przesądzającą o skreśleniu skarżącej z listy aplikantów, niezależnie od treści tych opinii oraz posiadania przez skarżącą innych umiejętności, co poświadczać miały zaświadczenia, na które się ona powołuje. Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega przecież na świadczeniu profesjonalnych usług prawnych wymagających posiadania ugruntowanej wiedzy z zakresu różnych dziedzin prawa, a negatywny wynik kolokwium nie pozwala na przyjęcie, że aplikant taką wiedzę posiadł.

Pogląd organów o potrzebie znajomości także takich dziedzin prawa jak m.in. postępowanie sądowoadministracyjne i prawo Unii Europejskiej, których dotyczyło niezaliczone przez Skarżącą kolokwium, sprawdził się już w okolicznościach tej sprawy. Skarżąca w skardze – wbrew niebudzącemu wątpliwości brzmieniu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania świadka.

Skarżąca zażądała także uchylenia zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Podczas gdy w świetle obowiązującej koncepcji sądowej kontroli decyzji administracyjnej, kontrola Sądu, co do zgodności zaskarżonych decyzji (uchwał) z prawem nie powinna wkraczać w sferę bezpośredniego rozstrzygania sprawy administracyjnej, co należy do właściwości organów administracji. Kompetencja sądu administracyjnego w stosunku do zaskarżonych rozstrzygnięć jest wyłącznie kasacyjna (por. art. 145 p.p.s.a.).

Wniosła także o zobowiązanie organu I i II instancji do wskazania, czy i jaka liczba aplikantów radcowskich Okręgowej Izby Radców Prawnych w okresie od 2010 - 2014 r. zostało skreślonych z listy aplikantów w stanie faktycznym zbliżonym do niniejszej sprawy. Gdy tymczasem każda sprawa rozstrzygana uchwałami organów samorządu jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo, ponieważ uchwały te konkretyzują normy prawa materialnego - ustawy o radcach prawnych - wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonej osoby i wyłącznie w jej sprawie. Kontrola działalności administracji publicznej może być sprawowana jedynie w granicach danej sprawy ze skargi na konkretny indywidualny akt administracyjny.

Według Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne i nie dopuściły się - w ocenie Sądu - obrazy powoływanych w skardze przepisów Konstytucji, ani naruszenia art. 7, 77 k.p.a., a także art. 6 k.p.a. oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując wszechstronnej oceny na podstawie jego całokształtu, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Należy uznać jednocześnie, iż swoje stanowisko uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu uchwał organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych oraz do zarzutów skarżącej.

Nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku argumenty odwołujące się do wadliwej jej zdaniem wykładni przez organ przepisu § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji. Przecież to nie w sprawie odmowy wyrażenia zgody na powtarzanie roku przez skarżącą wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Stąd wykładnia tego przepisu - sporna pomiędzy stronami - nie ma decydującego znaczenia w tej sprawie.

Organy powołały się na fakt wystąpienia w sprawie przesłanki wynikającej z przepisu § 19 ust. 2 tego Regulaminu, tj. na okoliczność, że skarżąca nie zaliczyła więcej niż jeden raz roku szkoleniowego (w takim brzmieniu ten przepis został przywołany na str. 4 uzasadnienia zaskarżonej uchwały). Pani L. R. w roku szkoleniowym 2010 odbywała pierwszy rok aplikacji radcowskiej. Z uwagi na jego niezaliczenie spowodowane uzyskaniem oceny niedostatecznej z kolokwium z postępowania karnego, pierwszy rok aplikacji Pani L. R. powtarzała i ukończyła w roku szkoleniowym 2011. Odbywając III rok aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2013, Pani L. R. nie zaliczyła go z uwagi na to, że nie uzyskała pozytywnych ocen z kolokwiów z przedmiotów postępowanie sądowoadministracyjne oraz prawo Unii Europejskiej i międzynarodowa ochrona praw człowieka. Tym samym Pani L. R. dwukrotnie nie zaliczyła roku szkoleniowego w toku odbywanej aplikacji radcowskiej. Te okoliczności nie były przez Skarżącą kwestionowane, a są istotne w sprawie, stanowiąc podstawę faktyczną obu wydanych w sprawie uchwał organów samorządu radcowskiego. Zdaniem zaś Sądu ww. okoliczności w indywidualnej sprawie skarżącej same w sobie mogły uzasadniać stwierdzenie o jej nieprzydatności do zawodu. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy aplikantów obowiązkiem organów administracyjnych jest bowiem ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie aby tytuł zawodowy radcy prawnego uzyskiwały osoby dające gwarancję prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w sytuacji gdy warunki wynikające z tego przepisu w sprawie skarżącej zostały dochowane. Realizując swoje obowiązki organ wezwał skarżącą – co sama w skardze przyznaje - do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, oraz zawiadomił o terminie posiedzenia Rady, na którym mogła się w sprawie wypowiedzieć. Fakt, że członkowie Rady nie zadali jej innych pytań niż to, czy ma dzieci, nie rzutuje na prawidłowość wykonania przez organ obowiązku zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, bo jak sama przyznaje udział w posiedzeniu umożliwił jej przedstawienie stanowiska w sprawie. Prawo do przeglądania akt, a w konsekwencji do zapoznania się z nimi, realizuje się na podstawie art. 73 k.p.a. W sprawie zaś brak dowodów, a nawet tylko twierdzeń skarżącej, o tym że jej tego prawa w postępowaniu odmówiono. Skarżąca nie wykazała więc, że w postępowaniu przed organami doszło do takiego naruszenia art. 10 k.p.a., które wywierałoby wpływ na wynik sprawy. Nie wykazała także, że taki prawnie doniosły wpływ na wynik sprawy miał czas trwania postępowania.

Uwzględniając powyższe Sąd orzekający stoi na stanowisku, że postępowanie administracyjne w sprawie skarżącej w pełni odpowiadało standardom określonym w ww. przepisach k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.