Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 190/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 , art. 32, art. 27 § 1 pkt 9 , art. 26 § 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 43 , art. 7, art. 77 § 2 , art. 80 , art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. I SA/Lu 190/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w [...] (dalej jako organ II instancji) w sprawie nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego

w [...] (dalej jako organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] – [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia 18 marca 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w [...] stwierdził w stosunku do J. P. (dalej jako Skarżący, Strona) zaległości w składkach na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy za poszczególne miesiące 2003, 2004 i 2005 roku. Decyzja została wysłana na adres wskazany w piśmie Skarżącego z dnia 28 kwietnia 2009 r., tj. na adres ul. [...] w [...] (k. 106 akt administracyjnych). Przedmiotowa decyzja została odebrana przez dorosłego domownika – W. P. dnia 24 marca 2010 r. Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystawił tytuły wykonawcze z dnia 31 maja 2010 r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz koszty upomnienia. Zawiadomieniami z dnia 31 maja 2010 r. dokonano próby zajęcia rachunku Skarżącego w [...] S.A. Odpisy przedmiotowych zajęć wraz

z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono dorosłemu domownikowi - W. P. na adres ul. [...] w [...] w dniu 18 czerwca 2010 r.

Z uwagi na brak wyegzekwowania dochodzonych należności Dyrektor Oddziału ZUS w [...] po zmianie numeracji tytułów na: [...] - [...], [...], [...], [...], [...] przekazał je do dalszej realizacji Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...], który

w ramach prowadzonej egzekucji podejmował szereg czynności egzekucyjnych.

W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] skierował do A. M. – pracodawcy Skarżącego, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczając mu w dniu 10 sierpnia 2020 r. zawiadomienie.

Pismem z 27 sierpnia 2020 r. Skarżący wniósł podanie do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej", w którym zarzucił prowadzonej egzekucji naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez wszczęcie egzekucji bez uprzedniego pisemnego upomnienia oraz naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązań, które wygasły wskutek przedawnienia. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę, oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] zakwalifikował pismo

z dnia 27 sierpnia 2020 r. w całości jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z 23 października 2020 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Rozpoznając zażalenie Skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z zaleceniem, iż pismo z dnia 27 sierpnia 2020 r. z uwagi na żądanie strony, jego tytuł oraz treść należy równocześnie rozpatrzyć jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej.

Ponownie rozpatrując sprawę m.in. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 27 sierpnia 2020 r. w części dotyczącej zarzutów

w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] – [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Jednocześnie organ I instancji postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie m.in. tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS. Na postanowienie to Skarżący wniósł zażalenie z dnia 15 marca 2021 r., w wyniku którego organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Natomiast zażalenie Skarżącego na postanowienie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w części dotyczącej zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego organ II instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku Strony z dnia 27 sierpnia 2020 r. w części dotyczącej zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, gdyż zarzuty zostały wniesione po upływie przewidzianego w przepisach prawa 7-dniowego terminu do ich zgłoszenia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone

w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego i prowadzonego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] za pośrednictwem poczty w trybie art. 43 kpa dorosłemu domownikowi W. P. – dnia 18 czerwca 2010 r. na adres [...], [...]. Organ II instancji wskazał, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi i jako taki korzysta z domniemania prawdziwości. Już samo odebranie przez pełnoletniego domownika przesyłki w postępowaniu administracyjnym, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu dowodu odbioru podpisem, uznawane jest za oświadczenie, że dana osoba zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi. Natomiast bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje, czy faktycznie i kiedy przesyłka została stronie przekazana. Wszelkie zaniedbania i inne zawinione zachowania podmiotu (działającego jako tzw. dorosły domownik strony) podejmującego się oddania pisma adresatowi, obciążają właściwego adresata. Zatem w przedmiotowej sprawie termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułów wykonawczych upłynął 25 czerwca 2010 r. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności ich zgłoszenia przez zobowiązanego. W takiej sytuacji organ egzekucyjny zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych. Organ II instancji zwrócił także uwagę, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] kierując do Skarżącego ww. tytuły wykonawcze na adres ul. [...] w [...] zastosował się do dyspozycji zawartej w piśmie Skarżącego z dnia 28 kwietnia 2009 r, skierowanym do Kierownika Referatu egzekucji oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], w którym Skarżący wniósł o wysyłanie korespondencji właśnie na powyższy adres.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, których celem było wyjaśnienie prawidłowości doręczeń korespondencji i oparcie się jedynie na deklaracji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazującej na odbiór korespondencji przez W. P., bez jednoczesnego zbadania czy była ona w rzeczywistości dorosłym domownikiem, a więc czy możliwe było uznanie odebranej przez nią korespondencji za prawidłowo doręczoną, co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie; naruszenie art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędne zastosowanie

i uznanie za doręczoną korespondencji, w tym m.in.: decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak: [...], decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak: [...] oraz odpisów tytułów wykonawczych z dnia 31-05-2010 wraz z zawiadomieniami o zastosowanym środku egzekucyjnym, które zostały odebrane przez W. P. niebędącą dorosłym domownikiem dla adresata z uwagi na niezamieszkiwanie adresata pod wskazanym adresem; naruszenie art. 27 § 1 pkt 9) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, że Skarżącemu w dniu 25 czerwca 2010 r. upłynął 7-dniowy termin na wniesienie zarzutów, w sytuacji gdy termin do wniesienia zarzutów rozpoczyna bieg od dnia prawidłowego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych wraz z pouczeniem o prawie zgłoszenia zarzutów,

a tytuły te nigdy nie zostały Skarżącemu prawidłowo doręczone, zatem ww. termin nie mógł upłynąć; naruszenie art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuchylenie w całości wadliwego postanowienia organu I instancji i niewszczęcie postępowania w sprawie złożonego przez Skarżącego pisma z dnia 27 sierpnia 2020 r., a w konsekwencji nieumorzenie postępowania egzekucyjnego, mimo że istniały do tego podstawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniósł, że organ egzekucyjny błędnie oparł się jedynie na deklaracji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, że wszelką korespondencję kierowaną przez ZUS do Skarżącego odbierał dorosły domownik adresata. Organ egzekucyjny w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów wskazywanych przez Skarżącego, że odbierająca korespondencję W. P. nie może być uznana za dorosłego domownika. Zdaniem Skarżącego organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby organ egzekucyjny do przekonania, że odbierająca korespondencję W. P. nie była

w rzeczywistości dorosłym domownikiem adresata, a więc niemożliwe było uznanie odebranej przez nią korespondencji za prawidłowo doręczoną. Skarżący podniósł, że nie zamieszkuje pod adresami [...] ani ul. [...]

w [...] od ponad 20 lat. Po ślubie w 1989 r. Skarżący początkowo zamieszkiwał wraz z żoną E. P. przy ul. [...]. Następnie w 1992 r. żona zakupiła nieruchomość we wsi K. , gdzie w 1996 r. małżonkowie przeprowadzili się i mieszkają do dziś. Skarżący wyjaśnił, że pod adresem [...] oraz ul. [...] w [...] zamieszkiwała przez pewien okres matka Skarżącego W. P., która była jednak silnie skonfliktowana z synem, z którym nie utrzymywała kontaktów, w szczególności nigdy nie przekazywała mu żadnych informacji dotyczących korespondencji, która była do niego kierowana pod jej adres zamieszkania. Zdaniem Skarżącego jego matka nie mogła zostać uznana za dorosłego domownika J. P., ponieważ nie zamieszkiwali oni wspólnie. Z tego względu nie mieli oni w stosunku do siebie statusu "domowników". W związku z tym, zdaniem Skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw, by twierdzić, że doręczenie zostało dokonane w sposób skuteczny. Konsekwencją powyższych naruszeń, jest błędne przyjęcie, że Skarżącemu w dniu 25 czerwca 2010 r. upłynął 7-dniowy termin na wniesienie zarzutów. W przedmiotowej sprawie tytuły te nigdy nie zostały Skarżącemu prawidłowo doręczone. Mając powyższe na względzie, termin do wniesienia zarzutów nie mógł upłynąć we wskazanym przez organ terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.

z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

z 2019 r., poz. 2070). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Bezspornie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało przed 30 lipca 2020 roku i do tej daty nie zakończyło się. Odpowiednie zastosowanie znajdą także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako "k.p.a.") na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Doręczony przez organ egzekucyjny bądź egzekutora tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., powinien zawierać pouczenie, iż służy zobowiązanemu środek zaskarżenia w postaci zarzutów, które można złożyć w terminie 7 dni od doręczenia. Termin 7-dniowy na złożenie zarzutów biegnie bowiem od doręczenia dłużnikowi odpisu tytułu wykonawczego i ma charakter terminu zawitego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie z 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 354/20, CBOSA). W związku z tym, wniesienie zarzutów po terminie uniemożliwia ich merytoryczne rozpoznanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2469/19, CBOSA).

Kwestia rodzaju rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sytuacji wniesienia tego środka zaskarżenia z uchybieniem terminu, wobec braku regulacji ustawowej

w tym zakresie, budzi wątpliwości orzecznicze. Możliwe jest w tym względzie kilka różnych rozwiązań: wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 20 marca 2014 r., V SA/Wa 2193/13, LEX nr 1466058), oddalenie zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

z 15 stycznia 2009 r., I SA/Bk 361/08, LEX nr 478764), umorzenie postępowania

w przedmiocie zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie z 8 lipca 2015 r., I SA/Sz 552/15, LEX nr 1787195), pozostawienie zarzutów bez rozpoznania (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu z 9 lipca 2008 r., I SA/Po 443/08, LEX nr 524110), odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 lutego 2015 r., I SA/Gl 689/14, LEX nr 1678611), stwierdzenie bezskuteczności wniesionych zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 marca 2014 r., II SA/Kr 30/14, LEX nr 1520039). Należy jednak podkreślić, że niezależnie od tego, w jaki sposób organ odniesie się do spóźnionych zarzutów, każda z przedstawionych form wyklucza możliwość merytorycznego zbadania ich zasadności (por. Jakub Makuch. Sposób rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego o zarzutach wniesionych po terminie. Opublikowano: LEX/el. 2017, zob. także wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2021 r. II SA/Kr 1455/19, CBOSA).

W ocenie sądu w pełni prawidłowe i dopuszczalne jest zastosowanie w takim przypadku instytucji odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. "Inną uzasadnioną przyczyną" – na co słusznie wskazuje organ II instancji, jest właśnie uchybienie ustawowemu terminowi do złożenia zarzutów.

Istota sporu sprowadza się do kwestionowania przez Skarżącego prawidłowości doręczenia mu tytułów wykonawczych, a w konsekwencji w jego przekonaniu termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu z chwilą doręczenia tytułów wykonawczych jego matce W. P. pod adresem ul. [...] w [...] w dniu 18 czerwca 2010 r.

Jak zostało zaznaczone na wstępie przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio

w przypadkach nieuregulowanych wprost w u.p.e.a. Dlatego należy do kwestii doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym stosować przepisy o doręczeniach zawarte w art. 39-48 k.p.a.

W ocenie sądu dla rozstrzygnięcia, czy w przedmiotowej sprawie można przyjąć skuteczność doręczenia Skarżącemu tytułów wykonawczych poprzez doręczenie ich jego matce – jako dorosłemu domownikowi, niebagatelne znaczenia ma, konsekwentnie pomijana przez Skarżącego okoliczność, że to właśnie Skarżący w swoim piśmie z dnia 28 kwietnia 2009 roku skierowanym do Kierownika Referatu Egzekucji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wyraźnie oświadczył, iż prosi o wysyłanie korespondencji na adres ul. [...] w [...].

Należy podkreślić, że adres strony lub innego uczestnika postępowania jest wskazywany przez niego samego w postępowaniach wszczynanych na wniosek,

a także w postępowaniach wszczynanych z urzędu – po skutecznym pouczeniu strony o obowiązku aktualizowania adresu. Podanie określonego adresu pozwala na uznanie, że jest to miejsce, w którym kontakt z adresatem pisma jest najbardziej prawdopodobny lub dogodny. Na pełną aprobatę zasługuje zatem stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2015 r., sygn. I ACa 513/15, LEX nr 1927563, zgodnie z którym negatywne konsekwencje braku możliwości skomunikowania się z adresatem w miejscach, w których "kontakt ten według wszelkiego prawdopodobieństwa powinien być możliwy, obciążają tę osobę, gdyż powinna ona zadbać o zapewnienie możliwości porozumiewania się

z nią, np. za pośrednictwem wskazanych przez nią osób". Przepisy kodeksu nie regulują możliwości wskazania "adresu do doręczeń". Nie stawiają jednocześnie przeszkód do tego, by strona wskazała do doręczenia określony adres, który nie musi się pokrywać z miejscem jej zamieszkania. Nie należy do obowiązków organu ustalanie tego, gdzie faktycznie strona zamieszkuje, w szczególności zaś czy zachodzi rozbieżność pomiędzy adresem zameldowania, a faktycznego zamieszkania. Potrzeba sprawnego prowadzenia postępowania i zapewnienia stronie należytej ochrony jej interesów nakazuje respektowanie tak wskazanego adresu. Wskazywanie adresu do doręczeń zostało powszechnie zaakceptowane

w orzecznictwie sądowym. Konsekwencją takiego zastrzeżenia może być to, że adres ten będzie traktowany jako miejsce, w którym może dojść nie tylko do doręczenia osobistego, ale także zastępczego oraz z wykorzystaniem awiza (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., II GSK 1166/15, LEX nr 2227949). Związanie organu domniemaniami prawnymi przenosi ciężar dowodu na stronę, przeciw której przemawia domniemanie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2008 r., I CSK 500/07, LEX nr 393885; wyrok NSA z 9 lipca 2015 r., II GSK 1482/14, LEX nr 1795837). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że trudno podważyć skuteczność doręczenia zastępczego w przypadku, gdy stronie konsekwentnie były doręczane pisma w ten sposób wcześniej, a skuteczność kolejnego strona kwestionuje (zob. postanowienie NSA z 3 marca 2016 r., II GZ 127/16, LEX nr 2081288; zob. Wegner [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 43).

Skoro więc sam Skarżący podał adres do korespondencji na ul. [...] w [...], to obecnie kwestionowanie tego faktu i wywodzenie, że nigdy tam nie mieszkał jest w ocenie Sądu poczynione jedynie na potrzeby zwalczania stanowiska organów egzekucyjnych. Okoliczności podawane przez Skarżącego, że pozostawał w konflikcie z matką oraz, że nie można jej traktować jako tzw. dorosłego domownika, pozostają bez znaczenia w świetle niebudzącej wątpliwości okoliczności, że wolą Skarżącego było doręczanie korespondencji właśnie na ul. [...] w [...] Skoro, jak podnosi Skarżący, w tym czasie mieszkał razem z żoną w miejscowości K., to nie było żadnych przeszkód, aby podał adres zamieszkania jako właściwy do kierowania korespondencji.

Przepis art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca jednak w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39-49 k.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany

w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie takie winno być bezpośrednio do rąk adresata, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego

w rozumieniu art. 43 k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2016 r. II SA/Bk 405/16, LEX nr 2115334).

Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Na dokumencie potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego, a zawierającej tytuły wykonawcze - bezspornie widnieje podpis matki Skarżącego – W. P. oraz data wydania jej przesyłki, tj. 18 czerwca 2010 r. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki i potwierdza jej odbiór własnym podpisem, to oznacza, że podjął się doręczenia przesyłki adresatowi (wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., II OSK 1098/10, CBOSA; wyrok WSA w Gliwicach z 22 sierpnia 2012 r., II SA/Gl 541/12, CBOSA; postanowienie NSA z 8 listopada 2007 r., II GSK 192/07, CBOSA). Wykładnia gramatyczna i logiczna przepisu prowadzi do wniosku, że pokwitowanie złożone przez dorosłego domownika na dowodzie doręczenia jest następstwem aktu woli, jakim jest podjęcie się przez tę osobę oddania adresatowi pisma. Innymi słowy, pokwitowanie na dowodzie doręczenia faktu odbioru przesyłki stanowi uzewnętrznienie podjętej wcześniej przez odbierającego pismo woli przekazania przesyłki adresatowi. Pokwitowanie odbioru pisma uzasadnia bowiem przyjęcie domniemania istnienia po stronie osoby potwierdzającej odbiór pisma woli oddania pisma bezpośrednio adresatowi (wyrok WSA w Opolu z 26 maja 2011 r., II SA/Op 129/11, CBOSA). Datą doręczenia pisma jest dzień oddania pisma do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, a nie chwila faktycznego otrzymania pisma przez adresata. Okoliczność, że osoba, która odebrała pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego,

a tym samym na bieg terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., II FSK 348/12, LEX nr 1450247). Miarodajną więc będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika bez konieczności badania, czy domownik wywiązał się z obowiązku przekazania przesyłki adresatowi (wyroki NSA

z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2408/11, LEX nr 1337361, oraz z 14 marca 2007 r., II GSK 315/06, LEX nr 321253). Ustawodawca zakłada więc prawdziwość twierdzenia o doręczeniu pisma adresatowi bez względu na to, czy pismo rzeczywiście doszło do adresata. Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy

w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Doręczenie zastępcze bowiem z mocy art. 43 k.p.a. wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego, jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. Jeżeli zaistniały przeszkody w wykonaniu przyjętego przez domownika, sąsiada, dozorcę zobowiązania do niezwłocznego oddania pisma adresatowi, to ewentualnie mogą one uzasadniać przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 22 sierpnia 2014 r., II SA/Kr 835/14, CBOSA; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 kwietnia 2012 r., II SA/Go 121/12, LEX nr 1138477).

Jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Tak więc istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi.

W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru (zob. wyrok NSA

z 9 stycznia 2020 r., II OSK 2334/19, LEX nr 3065574, i przywołane w nim orzecznictwo).

Adresat pisma może obalić domniemanie doręczenia mu pisma w dniu odbioru tego pisma przez domownika, jeżeli udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (zob. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 1996 r., SA/Ka 1312/95, LEX nr 26708). Skarżący jednak na żadnym etapie nie wnosił o przywrócenie mu terminu do złożenia zarzutów.

W ocenie Sądu, mając na uwadze, że tytuły wykonawcze zostały Skarżącemu doręczone w trybie doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi, organ II instancji słusznie przyjął, że zarzuty wniesione zostały po terminie, a jako takie nie podlegały merytorycznemu rozpatrzeniu.

Sąd nie dopatrzył się tym samym, aby organ II instancji naruszył wskazane

w skardze przepisy postępowania. Prowadzone postępowanie nie uchybiło przepisom art. 7, art. 77 § 2 czy art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie zostały naruszone także przepisy art. 43 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.) skargę należało oddalić.