Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2654/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej także "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania O. S. (dalej "skarżącego" albo "cudzoziemca") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szefa Urzędu") z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Radę zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., przedstawia się w sposób następujący:

1. W dniu [...] czerwca 2014 r. skarżący, obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy na terytorium RP. W uzasadnieniu ww. wniosku cudzoziemiec oświadczył, że swe obawy wiąże z aktualną sytuacją w kraju pochodzenia, gdyż działania wojenne we wschodniej [...] toczyły się w pobliżu [...], w którym to mieście zamieszkiwał do czerwca 2014 r. przed przyjazdem do Polski. Wnioskodawca oświadczył, że prześladowano go w kraju pochodzenia - był poddawany przemocy psychicznej ze strony separatystów [...] (..zmuszali mnie do przyłączeniu się do nich i do wali przeciwko [...] armii (...) separatyści przejęli kontrole nad [...], skąd pobrali dane potencjalnych poborowych do walki z armia [...]. Oni znali dane osób. adresy, wiedzieli wszystko. Chodzili po domach i zmuszali do przyłączenia się do nich (...) mierzyli z broni do mnie i do mojego dziecka"). Ponadto oświadczył, że nie uczestniczył w działaniach wojennych, nie należał do żadnych organizacji politycznych, społecznych czy religijnych. Wnioskodawca zadeklarował, że nie był nigdy zatrzymywany lub aresztowany, nie był skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. Ponadto cudzoziemiec zeznał, że przebywał już na terytorium Polski w celach zarobkowych (pracował jako lakiernik w okresie sierpień 2013 - luty 2014 r.)

2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art.19 ust.1 pkt 1 i art.20 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz.680 z późn. zm.) Szef Urzędu odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz udzielenia pomocy uzupełniającej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Szef Urzędu stwierdził, że skarżący nie udokumentował żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.

3. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] grudnia 2014 r. (za pośrednictwem tego organu), zarzucając Szefowi Urzędu zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (w tym w szczególności zaniechanie dokładnego i wszechstronnego zbadania aktualnej sytuacji na [...] z punktu widzenia praw osób wewnętrznie przesiedlonych, jak i zagrożenia ze strony separatystów) oraz naruszenie art. 15 i 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Uzasadniając zarzuty odwołania, cudzoziemiec wskazał na celowość udzielenia mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP, powołując się w szczególności na obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, wynikające z faktu, iż odmówił separatystom przystąpienia do walki po ich stronie przeciwko armii [...]. Podkreślił, ze w jego ocenie istnieje ryzyko podjęcia wobec niego "działań krzywdzących przez separatystów" na terytorium całej [...]. Cudzoziemiec zarzucił również organowi I instancji niewystarczające zbadanie sytuacji faktycznej na [...], oraz osób uciekających z obwodu [...] i [...].

4. W kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. cudzoziemiec nadesłał dwa dokumenty: 1) postanowienie Rady Ministrów [...] z dnia [...] listopada 2014 r., 2) list Pana W. C. z dnia [...] grudnia wraz z kopiami dokumentów. W odrębnej korespondencji do Rady z dnia [...] marca 2015 r. zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu do złożenia oryginałów ww. dokumentów (odpis notarialny ww. dokumentów strona nadesłała w późniejszej korespondencji).

Ww. postanowienie Rady Ministrów [...] stanowi, iż w związku z odmową udzielania [...] pomocy w walce ,.z agresorem [...]" postanowiono o aresztowaniu Cudzoziemca i jego żony oraz oddaniu pod sąd wojskowy, a w przypadku ucieczki zaleca ..rozesłać list gończy na terenie [...] i taktować, jako zdrajców i wspólników agresora". Natomiast w ww. liście Pan W. C., będący sąsiadem Strony, złożył oświadczenie, że do Wnioskodawcy "od czerwca (...) niejednokrotnie przychodzili zakamuflowani ludzie (...) wojskowi interesowali się dlaczego sąsiadów nie ma w domu (...) ostatni raz separatyści przyszli w pierwszych dniach grudnia z jakimiś papierami".

5. W kolejnym piśmie do Rady z dnia [...] marca 2015 r. cudzoziemiec, przytaczając szereg raportów organizacji międzynarodowych, podjął się próby wskazania na niektóre aspekty obecnie panującej sytuacji na [...], w tym na uwarunkowania w zakresie tzw. relokacji wewnętrznej.

III. Zaskarżaną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Rada rozpatrzyła odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] grudnia 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. Rada prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie oparła się - podobnie jak organ I instancji - na treści przepisu art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wskazującym, że warunkiem nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy jest wykazanie przez niego uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, cudzoziemiec zaś nie może lub też nie chce korzystać z ochrony tego kraju. W świetle postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji i zebranych w sprawie dowodów, stwierdzić należy, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Konwencja ta w art. 1 A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte Konwencji Genewskiej.

W wyroku z 7 marca 2000 r. V SA 1765/99 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że "Konwencja genewska umożliwia ochronę uchodźców, ujmowanych w przepisach tej konwencji, rygorystycznie i wąsko. Nie mieszczą się tu ani wypadki poszukiwania możliwości osiedlenia z przyczyn ekonomicznych, ani legalizacja pobytu z przyczyn osobistych (np. założenie rodziny, integracja w społeczności polskiej). Osiągnięciu tych celów służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy". Natomiast zdaniem NSA wyrażonym w wyroku z 23 lutego 2000 r., V SA 1648/99, "obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona. Oznacza (o, że nie tylko wewnętrzne przekonanie wnioskodawcy, ale także obiektywne warunki uzasadniają stwierdzenie stanu zagrożenia z powodów wymienionych w Konwencji. Przesłankami przy nadawaniu statusu uchodźcy mogą być konkretne dowody prześladowania albo uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących tworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem". W wielu innych wyrokach sądy administracyjne stały na stanowisku, że do uwzględnienia w postępowaniu administracyjnym istnienia prześladowań czy obaw przed prześladowaniem nie wystarcza subiektywne odczucie zainteresowanego cudzoziemca przekazane organowi administracyjnemu, lecz niezbędne jest wykazanie za pomocą różnych dowodów, że owe prześladowania i zagrożenia mają w przypadku danego cudzoziemca byt rzeczywisty, rozpoznawalny obiektywnie.

2. Przy ocenie stanu faktycznego sprawy Rada oparła się na Dyrektywie Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców, wskazującą szczegółowo okoliczności, jakie należy brać pod uwagę przy ocenie wiarygodności wnioskodawcy w sytuacji w której jego zeznania nie są poparte żadną dokumentacją. W myśl powyższego uznać należy, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że przyczyną opuszczenia [...] i wszczęcia procedury uchodźczej była obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, wyznawanych poglądów politycznych czy przynależności do określonej grupy społecznej, co jest ipso iure przesłanką dla nadania statusu uchodźcy. Nie można przyjąć, wbrew stanowisku skarżącego, że mógłby on być prześladowany na obszarze całej [...] z powodów konwencyjnych i wyczerpał przesłanki art. 1 A Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego oraz art. 13 ust. 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zauważyć należy, że po opuszczeniu obwodu [...] skarżący nie podjął próby uzyskania jakiejkolwiek pomocy ze strony państwa [...].

W myśl orzecznictwa sądowego powszechne zagrożenie wynikające z wojny lub zakłócenie porządku publicznego nie może zostać uznane za okoliczność przemawiającą za udzieleniem ochrony międzynarodowej w sytuacji, gdy nie istnieje zindywidualizowana obawa prześladowania. Skarżący istnienia takich obaw nie wykazał. W przypadku Wnioskodawcy nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, wobec czego, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, Szef Urzędu postanowił odmówić nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy. W ocenie Rady cudzoziemiec ewidentnie podejmuje próbę celowego wyolbrzymienia swojej sytuacji, w zamiarze uwiarygodnienia faktów rzekomego zagrożenia.

3. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia, czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje zatem na to, że w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia i osiedlenia się na tej części terytorium [...], w której nie toczą się obecnie działania wojenne, strona nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Nie można uznać za wiarygodne, że w przypadku powrotu skarżącego na terytorium [...] kontrolowane przez legalne władze, mogłoby grozić mu orzeczenie kary śmierci, tortury lub nieludzkie traktowanie czy karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenia dla życia i zdrowia. Z tych też względów Rada uznaje, że Pan S. nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą na terytorium RP i zgodnie z art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP należy odmówić jej udzielenia.

4. W obliczu deklarowanych przez skarżącego obaw, dotyczących prześladowań ze strony [...] separatystów, skarżący może podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...], gdyż działania wojenne, na obawę przed którymi powołuje się Cudzoziemiec, nie toczą się na obszarze całego kraju jego pochodzenia. Należy w związku z powyższym stwierdzić, co następuje:

4.1. W oparciu o materiały analizujące aktualną sytuację na [...], nie można dać wiary deklaracjom skarżącego, złożonym podczas przesłuchania przed organem I instancji, jakoby prześladowania ze strony [...] separatystów groziły stronie na całym obszarze [...], nawet w obwodach pozostających pod legalnymi rządami władz [...]. Z dostępnych materiałów wynika, że część [...] terytorium pozostaje pod faktyczną władzą separatystów, jednakże znacznie większy obszar tego kraju kontrolowany jest przez rząd w [...]. Jako nieznajdujące pokrycia w faktach należy zakwalifikować oświadczenia cudzoziemca, jakoby separatyści mieli "swoje macki w [...]" i stąd zagrażali skarżącemu.

4.2. Odnosząc się do przesłanego do Rady odpisu postanowienia Rady Ministrów [...] dot. aresztowania skarżącego, Rada stwierdza, że realne władztwo samozwańczych grup [...] ogranicza się do danego kontrolowanego przez nie obszaru, poza którym jednak - czyli w przeważającej części terytorium [...] - działają legalne [...] organa porządku publicznego i ochrony prawa. Tak więc nie ma absolutnie żadnych podstaw sądzić, by w razie powrotu na [...] skarżący mógł czuć się zagrożony z powodu tego, że nie chce wstąpić do oddziałów [...] separatystów. Z zastrzeżeniem oczywiście, że cudzoziemiec nie będzie przebywał na terytoriach [...] faktycznie kontrolowanych przez ugrupowania [...].

4.3. Odnosząc się do przedłożonego przez cudzoziemca listu jego sąsiada, W. C., stwierdzić należy jego ogólnikowość i lakoniczność. Sąsiad stwierdza jedynie, że do domu strony przychodzili "zakamuflowani ludzie" (wysnuwa przypuszczenie, ze byli to separatyści) i "interesowali się" sąsiadem. Te oświadczenia w ocenie organu nie potwierdzają, że "na terytorium całej [...]" cudzoziemcowi oraz jego rodzinie "grozi doznanie poważnej krzywdy" (jak utrzymuje w swym piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Strona - k. [...] akt org. II instancji) i nie mogą stanowić samoistnej podstawy do udzielenia panu S. ochrony międzynarodowej.

4.4. Artykuły prasowe, na które powołał się skarżący w swym piśmie z dnia [...] marca 2015 r. (dotyczące sytuacji uchodźców wewnętrznych na [...] i osób przesiedlonych) nie mają jednostkowego i bezpośredniego związku ze skarżącym i jako takie nie wnoszą nic do sprawy. Do ogólnej sytuacji ludności we wschodniej [...] Rada ustosunkowała się na podstawie wiarygodnych raportów - jak to wcześniej podkreślono, na potrzeby niniejszego postępowania Rada zapoznała się z aktualnymi opracowaniami dotyczącym sytuacji na [...], w tym przygotowanymi przez Ministerstwa Spraw Zagranicznych, OSW, UNHCR, Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC.

4.5. Mając na względzie zarzuty cudzoziemca zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Rada zapoznała się z raportem UNHCR pt. "Kwestie ochrony międzynarodowej w świetle bieżących wydarzeń na [...] - Aktualizacja II". Jak stwierdzają autorzy ww. raportu "w świetle panujących obecnie na [...] warunków ucieczkę wewnętrzną/relokację można z dużym prawdopodobieństwem uznać za rozwiązanie stosowne dla wielu osób przebywających na obszarach kraju niedotkniętych bieżącymi wydarzeniami".

4.6. Mimo niewątpliwie trudnej - szczególnie ze względu na skalę zjawisk migracyjnych - sytuacji władze [...] zorganizowały różne formy pomocy dla osób, które zdecydowały się na opcję ochrony wewnętrznej. Na wszystkich dworcach kolejowych w centrach obwodowych powstały punkty informacyjne. Uruchomiono gorące linie telefoniczne, zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej [...], jak w [...], gdzie można uzyskać wszelkie niezbędne informacje dotyczące osiedlenia (osoby umieszczane są w hotelach i sanatoriach oraz w domach prywatnych), edukacji (na wszystkich poziomach), zatrudnienia (miejscowe biura zatrudnienia rejestrują chcących pracować, udzielają informacji, kierują do Ministerstwa Pracy, pomagają szukać pracy) oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty i emerytury.

4.7. Jak zaznaczono w ww. raporcie UNHCR w październiku 2014 r. Rząd [...] przyjął program pomocy finansowej, w ramach którego wewnętrznie przesiedlone "osoby dorosłe zdolne do pracy"' otrzymują 442 [...] ([...]), natomiast osoby wewnętrznie przesiedlone "niezdolne do pracy" (dzieci, osoby starsze, niepełnosprawni) otrzymują 884 [...] miesięcznej zapomogi, która z pewnymi ograniczeniami wypłacana jest przez okres sześciu miesięcy. Do dnia [...] grudnia 2014 r. z tej formy pomocy skorzystało 83 568 rodzin. Ponadto Rząd wniósł poprawki do szeregu procedur w celu ułatwienia osobom wewnętrznie przesiedlonym dostępu do przysługujących im emerytur i świadczeń społecznych oraz pozostałych praw społecznych i gospodarczych.

4.8. Zgodnie z informacjami zawartymi w ww. raporcie, również w październiku Ministerstwo Polityki Społecznej uruchomiło system rejestracji i pomocy finansowej dla osób wewnętrznie przesiedlonych. W późniejszym okresie Rząd ogłosił, że mieszkańcy regionów znajdujących się poza kontrolą władz [...] zobowiązani są do zarejestrowania się jako osoby wewnętrznie przesiedlone celem umożliwienia transferu przysługujących im świadczeń społecznych i emerytalnych na terytoria, na których władze mają możliwość ich wypłacania.

4.9. Ponadto, jak zaznaczają autorzy ww. raportu UNHCR, [...] parlament przyjął ustawę ..O zabezpieczeniu praw i swobód osób wewnętrznie przesiedlonych", która weszła w życie w dniu [...] listopada 2014 r. W ustawie zdefiniowano pojęcie osoby wewnętrznie przesiedlonej w sposób zasadniczo spójny z międzynarodowymi normami. Ustawa określa prawa przysługujące osobom wewnętrznie przesiedlonym, w tym prawo do: ochrony przed dyskryminacją i wymuszonym powrotem; pomocy w dobrowolnym powrocie; uproszczonego dostępu do świadczeń o charakterze społecznym i gospodarczym, w tym do zameldowania w miejscu pobytu i zatrudnienia. Ustawa zobowiązuje również władze do opracowania polityki integracji osób wewnętrznie przesiedlonych. Wcześniej Rada Ministrów przyjęła rozporządzenia regulujące sprawy zakwaterowania, rejestracji, mienia, pomocy społecznej, rejestracji prywatnych przedsiębiorstw, edukacji oraz inne kwestie dotyczące osób wewnętrznie przesiedlonych.

5. W ocenie Rady nie ma żadnych rzeczywistych powodów, oprócz zamiaru osiedlenia się na obszarze Unii Europejskiej powstrzymujących skarżącego przed reemigracją do kraju pochodzenia.

IV. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący do wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r., zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 80 w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie sprawdzenia działań podejmowanych przez władze [...] mających na celu wcielenie w szeregi separatystów, a także zaniechanie sprawdzenia działań podejmowanych przez sądy wojenne na skutek wydanych postanowień przez Radę Ministrów [...], prowadzące do podważenia mojej wiarygodności i podania w wątpliwość mojej obawy przed prześladowaniem i doznaniem poważnej krzywdy w oparciu o subiektywne i nieweryfikowalne przekonanie organu, jakkolwiek zgodnie z treścią przedłożonego w toku procedury dowodu władze samozwańczej republiki nakazali mnie aresztować i postawić przed sąd, a także ścigać listem gończym

- art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się do powoływanych przez w toku postępowania twierdzeń i argumentów, w tym co do prawdopodobieństwa doznania przez skarżącego poważnej krzywdy ze strony separatystów, którzy przenikają na terytorium całej [...] w kontekście tego, że [...] nadal należy do [...], na obszarze których jestem poszukiwany listem gończym.

Uzasadniając obszernie zarzuty odwołania, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Obawy skarżącego przed prześladowaniem są związane z bezpieczeństwem osobistym, a wynikają przede wszystkim z faktu, że do domu skarżącego regularnie przychodzili separatyści, zastając tam, podczas jednej z takich wizyt, skarżącego wraz z rodziną. Incydent ten miał dramatyczny przebieg, albowiem zamaskowani napastnicy grozili skarżącemu, celowali z broni do niego i do jego dziecka, usiłując wymusić na skarżącym wzięcie udziału w walkach po ich stronie. Po tym incydencie skarżący uciekł do Polski, a jego żona z dziećmi początkowo pojechała do rodziców, jednak z obawy o bezpieczeństwo postanowiła dołączyć do skarżącego.

2. W toku postępowania odwoławczego teściowie skarżącego przysłali mu kopię postanowienia Rady Ministrów [...] z dnia [...] listopada 2014 roku, a także list sąsiada, W. C. Zaniechawszy poczynienia ustaleń na okoliczność działań podejmowanych przez władze [...], mających na celu wcielanie mieszkańców obwodów [...] i [...] w szeregi separatystów, oraz na okoliczność działań podejmowanych przez sądy wojenne na skutek wydanych postanowień przez Radę Ministrów [...], Rada nie dopełniła obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

3. Biorąc pod uwagę formę i treść przedłożonego przez skarżącego dowodu w postaci postanowienia Rady Ministrów [...] należy stwierdzić, że zainteresowanie separatystów osobą skarżącego i jego rodziną było intensywne, stałe i zindywidualizowane. Po pierwsze, zostało ono wydane przez organ, jakkolwiek samozwańczej republiki, tak na ten moment sprawujący faktyczną władzę i kontrolę nad częścią obszaru [...]. Po drugie, zostało podpisane przez A.Z., od [...] sierpnia 2014 roku premiera [...] oraz E. M., którzy zasiadają w głównych organach władzy wykonawczej republiki i sprawują realną władzę na jej terytorium. Nadto, w postanowieniu Rady Ministrów imiennie wskazuje się żonę skarżącego oraz jego samego, z podaniem dokładnej daty urodzenia oraz adresu, pod którym rodzina zamieszkiwała w [...]. Nie powinno zatem budzić jakiejkolwiek wątpliwości, że zainteresowanie, o którym pisze Rada, w rzeczywistości było wysoce zindywidualizowane. Z treści postanowienia nie wynika, że adresatem jego mógłby być ktokolwiek inny, ale właśnie skarżący i jego żona. Co więcej, należy zwrócić uwagę na datę wydania postanowienia, tj. dzień [...] listopada 2014. Mając na uwadze, że skarżący uciekł z terytorium [...] w czerwcu 2014 roku, a jego żona wkrótce potem, w lipcu 2014 roku, natomiast przywołane postanowienie zostało wydane po upływie następnych prawie sześciu miesięcy, zasadnym jest twierdzenie, iż separatyści wykazywali stałe zainteresowanie rodziną skarżącego nawet po ucieczce. W związku z tym ich zainteresowaniu należy nadać przymiot stałości i usilności - czego błędnie odmawia Rada. Taka ocena wydaje się także słuszną obliczu oświadczeń sąsiada, który poświadczył, iż od czerwca 2014 roku do mieszkania skarżącego niejednokrotnie przychodzili zakamuflowani ludzie, separatyści, którzy interesowali się powodem nieobecności skarżącego i jego rodziny w mieszkaniu.

4. Po otrzymaniu od skarżącego wniosków dowodowych Rada winna była rozważyć argumenty powołane nie tylko w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ale także te wskazane w przedłożonych do rozpatrzenia dowodach. Wskazanym byłoby zlecenie przez Radę [...] przyjrzenie się sytuacji osób, które najpierw były zachęcane do wstąpienia w szeregi separatystów, a po odmowie były nachodzone w mieszkaniach i zastraszane przez zamaskowanych separatystów. Co więcej, zbadanie indywidualnej i zobiektywizowanej sytuacji skarżącego wymagało sprawdzenia i ustalenia przez Radę, jakie działania są podejmowane przez sądy wojenne na skutek postanowień Rady Ministrów w treści i formie, jaką skarżący otrzymał.

5. Powołując się na możliwość zastosowania alternatywy relokacji wewnętrznej, a także wskazując na pomoc, jaką władze kraju pochodzenia skarżącego mają oferować przesiedleńcom, nie wzięto pod uwagę przynależności skarżącego do pewnej szczególnej kategorii osób, wobec których wydano nakaz aresztowania, postawienia przez sąd wojskowy i poszukiwania listem gończym na terytorium państw WNP. Powyższe w znacznym stopniu odróżnia sytuację skarżącego od sytuacji innych osób uciekających z [...] i rodzi wymóg zindywidualizowania podejścia i rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skarżącemu ochrony. Organ nie ustalił ponadto, czy fakt, że [...] nadal należy do [...] może mieć wpływ na doznanie przez skarżącego poważnej krzywdy, a to ze względu na fakt, że skarżący, zgodnie z treścią powołanego postanowienia, jestem ścigany listem gończym na obszarze tych państw.

7. W kontekście ewentualnej relokacji koniecznym było zbadanie warunków socjo-ekonomicznych na proponowanym do relokacji obszarze, co wynika z wytycznych UNHCR.

8. Wadliwie przyjęła Rada, iż rzeczywistym powodem, dla którego skarżący stara się o nadanie statusu uchodźcy, jest chęć osiedlenia się na obszarze Unii Europejskiej, sugerując jednocześnie, że skarżący mógł podjąć próbę zalegalizowania swojego pobytu na podstawie innych przepisów. Powyższa ocena nie odpowiada prawdzie, albowiem przesłanki natury ekonomicznej nie stanowiły przyczyny ucieczki skarżącego z kraju pochodzenia, a wyłącznie obawa o życie swoje i jego rodziny.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekła zaskarżoną decyzją Rada było rozstrzygnięcie, czy skarżący spełnia przesłanki do nabycia statusu uchodźcy, ewentualnie do objęcia ochroną uzupełniającą, przewidziane odpowiednio w art.13 i 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że wskazane wyżej przesłanki nie zostały w odniesieniu skarżącego spełnione, co zasadnie skutkowało odmownym rozpatrzeniem jej wniosku.

2. Orzekające w niniejszej sprawie organy dopełniły obowiązków procesowych, wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności w wyczerpujący sposób zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy, niezbędny do jej rozstrzygnięcia, szczegółowo i wnikliwie wyjaśniając w uzasadnieniach obu decyzji faktyczne i prawne przesłanki ich wydania. W oparciu o stosowne materiały analityczne organy prawidłowo ustaliły sytuację w kraju pochodzenia skarżącego, wyczerpująco oceniając w jej kontekście indywidualne uwarunkowania cudzoziemca. Poczynione tą drogą ustalenia faktyczne nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art.80 k.p.a.

3. W myśl art.13 ust.1 ustawy z 2003 r. cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

W myśl ust.3 przywołanego artykułu prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

W myśl ust.4 przywołanego artykułu prześladowanie może polegać w szczególności na:

1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;

4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;

6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Z kolei z art.18 ustawy wynika, że jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2).

4. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania mu statusu uchodźcy, wynikających art.13 ust.1 ustawy. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że skarżący jest zagrożony prześladowaniami w tej części [...], w której skarżący zamieszkiwał przed wyjazdem do Polski (obwód [...]), to może on bez przeszkód skorzystać z możliwości relokacji wewnętrznej na tę, przeważającą część terytorium [...], która w sposób nieprzerwany i całkowity znajduje się pod kontrolą władzy i administracji [...]. Sąd w pełni podziela ocenę organów obu instancji, że relokowanie się skarżącego do bezpiecznej części [...] uchroni go przed zagrożeniami, których skarżący się obawia.

Nie negując zatem obaw skarżącego przed prześladowaniami, których wraz z rodziną mógłby doświadczyć ze strony [...] separatystów w razie powrotu do swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania na [...] (tj. do [...]), stwierdzić należy brak przekonujących przesłanek do przyjęcia, że prześladowań tych mógłby skarżący doświadczyć ze strony separatystów również na pozostałym terytorium [...]. W pierwszej kolejności podkreślić w tym kontekście należy racjonalność założenia, że zasięg działania separatystów i zdolności ich operowania na terytoriom [...], nie pozostającym pod ich kontrolą, ma z natury rzeczy ograniczony zasięg, założywszy nawet istnienie jednostkowych powiązań pomiędzy separatystami a środowiskami, ugrupowaniami politycznymi, czy też nawet funkcjonariuszami resortów siłowych na [...]. Przyjęcie, że na szeroką skalę separatyści dokonywaliby na terenie [...] zamachów na wybrane osoby (tj. na przesiedleńców z rejonów okupowanych przez separatystów) należy rozpatrywać w ocenie Sądu wyłącznie na gruncie teoretycznym. Co istotne, w toku postępowania skarżący nie powołał konkretnych przykładów tego rodzaju zdarzeń, które miałyby miejsce na [...] po jego wyjeździe do Polski. Po drugie, zebrany w sprawie materiał dowodowy ujawnia brak jakichkolwiek wiarygodnych powodów do uznania, że skarżący w daleko idący sposób naraził się ugrupowaniom separatystycznym, że ściągnął na siebie i swoją rodzinę groźbę odwetu, nieuchronnego nawet poza terytorium opanowanym przez te ugrupowania. Należy w tym kontekście wskazać, że z akt sprawy nie wynika, aby w swoim miejscu zamieszkania skarżący był postacią publiczną, w tym w szczególności, aby udzielał się tam politycznie, ewentualnie był wybijającym się działaczem ruchu [...] (czy to przed wyjazdem do Polski, czy to już na emigracji). Jest w ocenie Sądu zupełnie niezrozumiałym, z jakiego powodu skarżący miałaby stać się obiektem szeroko zakrojonych działań odwetowych ze strony separatystów na terytorium [...]. Nie można przyjąć, aby przesłanką do tego była tylko okazana w przeszłości niechęć przyłączenia się do separatystów, ewentualnie późniejsza emigracja.

Wychodząc z takich usprawiedliwionych założeń, stwierdzić należy, że przedłożone przez skarżącego dokumenty (orzeczenie samozwańczej [...] oraz list od sąsiada) nie uprawdopodabniają w jakikolwiek przekonujący sposób zagrożenia skarżącego i jego rodziny prześladowaniami poza niewielką częścią terytorium [...], opanowaną przez separatystów. Przywołane orzeczenie tzw. [...] należy uznać za akt mający wyłącznie wymiar propagandowy, nie zaś za rzeczywiste źródło zagrożenia. Wbrew sugestiom skargi ocena tego aspektu sprawy nie wymagała przeprowadzania przez Radę dodatkowych czynności dowodowych, albowiem można ją było oprzeć w całości na zasadach logicznego rozumowania.

6. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art.15 ustawy. Stan faktyczny sprawy nie upoważnia bowiem do przyjęcia, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia mógłby narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, ze względu na które to ryzyko skarżący nie chce lub nie może korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

W świetle powyższych okoliczności skargę należało oddalić.

Z tych względów i na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.