Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 613/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 11-15
journal: Dz.U. 2008 nr 223 poz 1458
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na rozstrzygnięcie Komisji do spraw naboru Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze I. stwierdza bezskuteczność rozstrzygnięcia Komisji z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze sekretarza Gminy [...]; II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] Wójt Gminy [...] ogłosił nabór na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy. W dniu 24 lutego 2015 r. zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy informacyjnej Urzędu Gminy [...] ogłoszenie o naborze. Powołana ww. zarządzeniem Komisja - w dniu 10 marca 2015 r. dokonała wstępnej selekcji ofert złożonych po ogłoszeniu naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy. W terminie wynikającym z ogłoszenia naboru tj. do dnia 9 marca 2015 r. wpłynęły 4 oferty, w tym oferta R. K. W wyniku przeprowadzenia przez Komisję analizy pod względem kompletności złożonych dokumentów i niezbędnych wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze, Komisja odrzuciła ze względu na niespełnienie niezbędnych wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze 3 z 4 ofert, w tym ofertę R. K. Jedna z ofert odrzucona została z powodu nieposiadania wymaganego stażu pracy, a dwie (w tym oferta R. K.) z powodu nieposiadania wymaganego stażu pracy oraz kierunkowego wykształcenia wyższego określonego w ogłoszeniu o naborze. W dniu 16 marca 2015 r. Komisja przeprowadziła rozmowę z jednym kandydatem spełniającym wymogi określone w ogłoszeniu o naborze na wolne stanowisko.

W dniu 17 marca 2015 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że w wyniku zakończenia procedury naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy [...] został wybrany W. W. W uzasadnieniu wyboru wskazano, że kandydat, jako jedyny z pośród czterech złożonych ofert, spełnia wszystkie wymogi określone w ogłoszeniu o naborze na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy. Posiada on wieloletnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierowniczym w administracji samorządowej stopnia podstawowego.

Pismem z 23 marca 2015 r. R. K. wezwał Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa dokonanego w toku naboru na ww. stanowisko urzędnicze. Zarzucił on naruszenie art. 119 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierza zawodowego, podnosząc, że na mocy tej regulacji korzysta on z pierwszeństwa zatrudnienia. Nadto zarzucił naruszenie art. 6, 8 w związku z art. 73 K.p.a. poprzez odmowę wglądu do protokołu.

W odpowiedzi Wójt Gminy [...] pismem z 7 kwietnia 2015 r. poinformował, że brak jest podstaw do uwzględnienia wezwania i zarzutów dotyczących przeprowadzenia naboru na stanowisko sekretarza. W uzasadnieniu podano, że przywilej pierwszeństwa nie ma charakteru absolutnego i możliwe jest skorzystanie z niego dopiero po spełnieniu niezbędnych warunków dotyczących kandydata, wskazanych w ogłoszeniu o naborze. Skład komisji był zgodny z prawem, a protokoły dotyczące postępowania są dostępne do wglądu w Urzędzie Gminy.

R. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na naruszenie prawa dokonanego przez Wójta Gminy [...] w toku przeprowadzenia i rozstrzygnięcia konkursu na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy [...]. Skarżący wniósł o unieważnienie przeprowadzonego konkursu na ww. stanowisko, nałożenie przewidzianych prawem kar na organ oraz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Wójt bezpodstawnie odrzucił jego kandydaturę i nie zgodził się ze stanowiskiem organu zawartym w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Powtórzył jak w wezwaniu, że doszło do obrazy przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 8 w związku z art. 73 K.p.a. W szczególności naruszenie polegało na tym, że w dniu 19 marca 2015 r. Wójt odmówił mu wglądu do protokołu, bez podania uzasadnienia dokonanej odmowy, pouczając jedynie o możliwości pisemnego złożenia wniosku o wgląd. Skarżący zarzucił, że nowy sekretarz nie czekając na uprawomocnienie się decyzji rozstrzygającej konkurs stawił się w pracy podpisując listę obecności jako pracownik Urzędu. Nadto zarzucił, że wybrana osoba nie spełnia jednego z kryteriów określonych w ogłoszeniu o konkursie określonym w ustawie o pracownikach samorządowych w art. 6 ust. 3 pkt 3 - dotyczącym nieposzlakowanej opinii pracownika samorządowego. Zwrócono uwagę, że przeciwko obecnemu sekretarzowi toczy się postępowanie przygotowawcze przed Prokuraturą Rejonową [...], posiada on również negatywną opinię społeczną.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Organ uznał, że brak jest podstaw do unieważnienia przeprowadzonego zgodnie z prawem naboru na powyższe stanowisko. Skarżący nie spełnił niezbędnych kryteriów wyboru (tj. odpowiednie wykształcenie i staż pracy), co stało się przyczyną odrzucenia jego kandydatury. Wbrew jego twierdzeniem nie przysługuje mu prawo pierwszeństwa w zatrudnieniu. Jego zarzuty dotyczące niewłaściwego składu komisji, braku uprawomocnienia się decyzji rozstrzygające nabór oraz zarzuty odnoszące się do osoby zatrudnionego Sekretarza Gminy są zaś całkowicie bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W przypadku niezgodności z prawem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie w pierwszej kolejności należało rozważyć właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej na czynność rozstrzygnięcia naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W ocenie sądu postępowanie rekrutacyjne (konkursowe) zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko urzędnicze w służbie publicznej jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej. Powstały w związku z prowadzeniem konkursu stosunek między jego uczestnikami a organem administracji publicznej, nie jest oparty na zasadzie równorzędności podmiotów. Poprzez określone w trakcie postępowania konkursowego czynności, jak np. niedopuszczenie kandydata do konkursu, wydanie informacji o konkursie, ocena poszczególnych kandydatów, wydanie informacji o wyniku naboru, organ administracji dokonuje władczych rozstrzygnięć /czynności/. Są one aktami stosowania prawa i kształtują sytuację prawną uczestników konkursu. Akty te są skierowane do zindywidualizowanego podmiotu i wyznaczają określoną sytuację prawną tego podmiotu w zakresie uprawnień wynikających z przepisów prawa. Należy więc uznać, że postępowanie zakończone ustaleniem jego wyników w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuacje prawną osób uczestniczących w naborze. Wywołuje bowiem skutek, jaki wiąże się z wynikami naboru, tj. możliwością objęcia określonego stanowiska w administracji publicznej. Możliwe jest zatem zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności dokonywanych w trakcie naboru powszechnego – konkursu na wolne stanowisko urzędnicze. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a więc uczestnik konkursu, którego uprawnień dotyczy zaskarżony akt lub czynność. Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r., I OSK 184/11; postanowienie NSA z 11 grudnia 2012 r., I OSK 2883/12; wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2007 r., III SA/Lu 516/07; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r., III SA/Sz 191/13; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 marca 2013 r., II SA/Go 1098/12 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Przedmiotowe postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze sekretarza gminy w Gminie [...] było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458), dalej jako u.p.s. oraz Regulamin pracy Komisji w sprawie naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze, stanowiącego załącznik do Zarządzenia wewnętrznego Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia 2 lutego 2015 r. Przepisy art. 11-15 u.p.s. zobowiązują do przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze w organach administracji samorządowej w sposób określony prawem. W sprawie niniejszej, w ramach przeprowadzonego postępowania Wójt jako organ administracji publicznej podejmował czynności dotyczące uprawnień uczestników konkursu (w tym skarżącego) na wolne stanowisko urzędnicze. Polegały one m.in. na upowszechnieniu informacji o wolnym kierowniczym stanowisku urzędniczym (ogłoszenie umieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy informacyjnej urzędu), określeniu wymagań, jakie mają spełnić osoby ubiegające się o to stanowisko (wymagania niezbędne i dodatkowe), powołaniu komisji konkursowej i określeniu jej składu, wydaniu informacji o wyniku naboru. Czynności te były aktami stosowania prawa przez organ administracji publicznej i kształtowały sytuację prawną uczestników naboru na podstawie jednostronnych i władczych rozstrzygnięć. Postępowanie zakończone ustaleniem jego wyników (w przedmiotowej sprawie było to rozstrzygnięcie Komisji do spraw naboru Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r.) w sposób prawnie wiążący miało wpływ na sytuację prawną uczestników konkursu. Rozstrzygnięcie to wywołało skutek, który wiązał się z informacją o wynikach naboru, tj. możliwością objęcia stanowiska sekretarza gminy w Gminie [...].

W świetle powyższych wywodów uznać należy, że postępowanie rekrutacyjne (konkursowe) zmierzające do wyłonienia kandydata na stanowisko sekretarza gminy [...] było postępowaniem z zakresu administracji publicznej. Zatem każdy uczestnik przedmiotowego konkursu, którego uprawnień dotyczyła zaskarżona czynność, a więc również skarżący, miał interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego rozstrzygnięcie. Z powyższych względów brak jest podstaw do odrzucenia skargi.

Rozpatrując natomiast skargę merytorycznie, stwierdzić należy, że zachodzą podstawy do jej uwzględnienia. Główne zasady związane z naborem na wolne stanowisko urzędnicze uregulowane są w powoływanej wyżej ustawie o pracownikach samorządowych. Stosownie do art. 12 ust. 1 u.p.s., wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik. Nabór na wolne stanowisko urzędnicze składa się z trzech etapów: ogłoszenia o naborze (art. 13 u.p.s.), rozstrzygnięcia merytorycznego wyłaniającego najlepszego kandydata (art. 13a i art. 14 u.p.s.) oraz podania do publicznej wiadomości wyników naboru (art. 15 u.p.s.).

W pierwszym etapie, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.s., ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, zwanym dalej "Biuletynem" o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór. Z kolei aktem określającym warunki, jakie winien spełniać kandydat na wolne stanowisko urzędnicze jest ogłoszenie o naborze. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.p.s. ogłoszenie o naborze powinno zawierać: nazwę i adres jednostki; określenie stanowiska; określenie wymagań związanych ze stanowiskiem zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe; wskazanie zakresu zadań wykonywanych na stanowisku; informację o warunkach pracy na danym stanowisku; informację, czy w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostce, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynosi co najmniej 6%; wskazanie wymaganych dokumentów; określenie terminu i miejsca składania dokumentów. Ustawa określa również, że wymagania niezbędne to wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku, a wymagania dodatkowe to pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku (art. 13 ust. 2a pkt 1 i 2 u.p.s.). Do kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze stosuje się również 6 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pracownikiem samorządowym może być osoba, która jest obywatelem polskim z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3; ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.s. pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku urzędniczym [...] może być osoba, która spełnia wymagania określone w ust. 1 oraz dodatkowo: posiada co najmniej wykształcenie średnie; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe i cieszy się nieposzlakowaną opinią. Natomiast termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie (art. 13 ust. 3 u.p.s.).

W drugim etapie w toku naboru na wolne stanowisko urzędnicze, komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia się kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata (art. 13a u.p.s.). Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół, który zawiera: określenie stanowiska, na które był przeprowadzany nabór, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych ,o ile do przeprowadzonego naboru stosuje się przepis art. 13a ust. 2, przedstawianych kierownikowi jednostki; liczbę nadesłanych ofert na stanowisko, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne; informację o zastosowanych metodach i technikach naboru; uzasadnienie dokonanego wyboru i skład komisji przeprowadzającej nabór (art. 14 u.p.s.). Etap ten kończy się rozstrzygnięciem, w którym kierownik jednostki wyłania najlepszego kandydata do pracy na danym stanowisku urzędniczym.

W trzecim etapie, niezwłocznie po przeprowadzonym naborze należy podać do publicznej wiadomości informację o wyniku naboru przez umieszczenie na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzany nabór, oraz opublikowanie w Biuletynie przez okres co najmniej 3 miesięcy (art. 15 ust. 1 u.p.s.).

Całe postępowanie powinno się toczyć z poszanowaniem zasady otwartości i konkurencyjności. Zasady te określają główne cele procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze, które wiążą się z realizacją konstytucyjnego wymogu zapewnienia obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP). Nabór kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze jest otwarty, co oznacza, że przybiera postać sformalizowanego postępowania rekrutacyjnego, a każdy spełniający warunki przewidziane ogłoszeniem o naborze, może zgłosić swoją kandydaturę. Otwartość naboru zostaje zachowana jeśli spełniony jest wymóg jawności i przejrzystości postępowania konkursowego. Jawność naboru jest zagwarantowana poprzez obowiązek upowszechnienia informacji o wolnym stanowisku urzędniczym w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy informacyjnej urzędu, w którym prowadzony jest nabór. Realizacji tej zasady służy również unormowanie art. 13 ust. 3 u.p.s., przewidujący, że termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie. Należy również podkreślić, że nie tylko samo ogłoszenie o naborze, ale tez dokonanie wyboru jest jawne zarówno co do wyników, zastosowanej metody selekcji, jak i argumentów, które wpłynęły na podjęcie decyzji. Zasada przejrzystości zostaje natomiast zachowana poprzez ustalenie takich reguł proceduralnych konkursu, by nie stanowiły one przeszkód dla złożenia aplikacji przez osoby zainteresowane i które umożliwiają podjęcie odpowiedzialnej decyzji o kandydowaniu i skompletowanie niezbędnych dokumentów.

Z kolei konkurencyjność naboru wiąże się z realizacją postulatu rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez organy samorządowe. W ramach zachowania tej zasady należy dążyć do wyłonienia najlepszego kandydata do pracy na danym stanowisku w oparciu o kryteria merytoryczne. Kryteria te ujawniane w ogłoszeniu o naborze, to wymagania niezbędne (determinowane obowiązującym prawem) i wymagania dodatkowe (pozostałe wymagania pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku). Przyporządkowanie poszczególnym kryteriom określonej liczby punktów, a następnie sumowanie ogólnej liczby punktów uzyskanych przez poszczególne osoby jest najbardziej obiektywną i transparentną metodą selekcji kandydatów ubiegających się o wolne stanowisko urzędnicze, umożliwiającą wyłonienie pięciu najlepszych kandydatów spośród ogółu aplikujących (por. komentarz art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych, teza 6 i 7, J. Stelina) tak słusznie WSA w Lublinie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 984/13.

W przedmiotowej sprawie organ ogłoszeniem o naborze kandydatów na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze w Gminie [...] rozpoczął pierwszy etap procedury konkursowej na stanowisko sekretarza gminy. Ogłoszenie to zawierało wszystkie elementy określone art. 13 u.p.s., a więc dane formalne związane z identyfikacją jednostki, która prowadzi nabór, dane dotyczące stanowiska, które ma być obsadzone w drodze naboru oraz wymagania formalne o charakterze proceduralnym, w tym: określenie (nazwa) stanowiska, określenie wymagań związanych ze stanowiskiem, informacja o warunkach pracy na danym stanowisku i zakresie zadań wykonywanych na tym stanowisku, a także informacja o wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W ogłoszeniu o naborze wskazano również wymagane dokumenty oraz określono miejsce i termin składania dokumentów.

Drugi etap procedury naboru w przedmiotowej sprawie został przeprowadzony zgodnie z art. 13a i art. 14 u.p.s. Etap ten rozpoczął się wraz z rozpoczęciem wstępnej procedury naboru, w której komisja konkursowa sprawdzała spełnienie wymagań formalnych przez osoby, które zgłosiły swoje aplikacje. Według sporządzonego w dniu 10 marca 2015 r. protokołu, w wyniku przeprowadzenia wstępnej procedury naboru, do ostatecznej procedury naboru zakwalifikowano 1 kandydata, który spełniał warunki formalne. Z przeprowadzonego naboru sporządzono protokół, który zawierał wszystkie niezbędne elementy określone art. 14 u.p.s. Ostateczna procedura naboru odbyła się w dniu 16 marca 2015 r. i składała się z rozmowy kwalifikacyjnej i analizy kwalifikacji kandydata. Do zatrudnienia wybrano kandydata, który jako jedyny przeszedł procedurę wstępną selekcji, tj. kandydata W. W.

Trzeci etap procedury naboru polegał na wydaniu w dniu 17 marca 2015 r. informacji o wyniku naboru wraz uzasadnieniem, którą zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.s. umieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy informacyjnej Gminy na okres 3 miesięcy. Informacja ta zawierała wszystkie elementy wskazane w art. 15 ust. 2 u.p.s.

Główne zarzuty skargi dotyczą naruszenia zasad otwartości i konkurencyjności przeprowadzonego naboru. Skarżący upatruje ich naruszenia we wprowadzeniu do ogłoszenia o naborze jako warunku niezbędnego posiadania przez kandydata na stanowisko sekretarza gminy wykształcenia wyższego prawniczego lub administracyjnego. Jego zdaniem w art. 6 ust. 4 pkt 2 u.p.s. wskazano wymogi w zakresie wykształcenia kandydata na stanowisko sekretarza – brak w nim zastrzeżeń co do kierunku posiadanego wykształcenia. Skarżący argumentował, że stawianie bardziej wygórowanych wymogów w stosunku do ustawowych stanowi bezprawne ograniczenie dostępu do stanowiska konkursowego. Co więcej wskazane wygórowane wymogi w przedmiotowym konkursie były przedmiotem artykułu prasowego, który ukazał się w tygodniku regionalnym [...] o numerze [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r. zarzucającym "ustawienie konkursu na stanowisko Sekretarza" ze względu na to, że rzekomo wymogi miał spełnić tylko jeden kandydat.

W odpowiedzi na skargę Wójt argumentował, że pracownik administracji samorządowej powinien posiadać przygotowanie merytoryczne, które może posiąść dzięki odpowiedniemu wykształceniu i stażowi pracy. Praca sekretarza, będącego po Wójcie, najwyższym rangą urzędnikiem samorządowym w gminie wymaga posiadania wyższego wykształcenia kierunkowego dającego odpowiednie przygotowanie teoretyczne do pracy na tak istotnym stanowisku. Organ miał więc pełne prawo wskazać takie kierunkowe wykształcenie wyższe, które faktycznie da rękojmię odpowiedniego przygotowania teoretycznego do pracy. Rękojmię takiego przygotowania daje jedynie posiadanie wykształcenia wyższego prawniczego lub administracyjnego. Tymczasem skarżący posiada wykształcenie wyższe w zakresie Transportu i Logistyki, który to kierunek nie posiada związku funkcjonalnego z pełnieniem funkcji Sekretarza Gminy.

Sąd stwierdza, że zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 2 u.p.s. treść ogłoszenia powinna zawierać co najmniej: nazwę i adres jednostki, której dotyczy nabór, oraz określenie stanowiska, które będzie zajmował wyłoniony w procesie naboru kandydat wraz z określeniem wymagań przynależnych do tegoż stanowiska. Wymagania te muszą być zgodne z opisem danego stanowiska oraz powinny zostać poddane partycji, w celu jasnego wskazania, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe. Można zaakcentować, że ustawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć przez pojęcie wymagań koniecznych. Intuicyjnie można je podzielicie na dwie grupy. Pierwsza obejmuje wymagania konieczne ze względu na obowiązujący w dacie ogłoszenia naboru stan prawny, który "wymaga" od osoby zajmującej dane stanowisko regulowanych prawem potwierdzeń, np. szkolenia w danym zakresie czy specjalnych kwalifikacji. Źródłem drugiej grupy wymagań o charakterze koniecznym może być również sama jednostka, która prowadzi nabór na wolne stanowiska w ramach danej struktury. Oprócz wymagań koniecznych, treść ogłoszenia powinna wskazywać, które wymagania mają charakter dodatkowy, można by rzec - subsydiarny względem grupy wymagań koniecznych. Jak się wydaje z samej istoty wymagań dodatkowych, wybór odpowiedniego kandydata nie powinien, a w pewnych sytuacjach wręcz nie może, być oparty tylko na nich. Uzasadnienie tak stawianej tezy implicite wynika z treści art. 13 ust. 2a u.p.s., w myśl którego wymagania, o których mowa w ust. 2 pkt 3, określa się w sposób następujący: wymagania niezbędne to wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku; wymagania dodatkowe to pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku. Istotną rolę wymagania dodatkowe odgrywać będą natomiast przy wyborze między kandydatami spełniającymi w równym stopniu te pierwsze (tak słusznie Bolesław Maciej Ćwiertniak, Daniel Książek w Komentarzu do art. 13 ustawy o pracownikach samorządowych).

Podobne stanowisko prezentują inni autorzy – np. Agnieszka Rzetecka – Gil w Komentarzu do art. 13 u.p.s., LEX 2009 czy Jakub Stelina w Komentarzu do art. 13 u.p.s., LEX 2013).

Nie jest uprawnione stanowisko, by można było wymagania niezbędne modyfikować czy wprowadzać nowe, skoro w określonym kształcie zostały zapisane w przepisach prawa. Dotyczy to zarówno tych wymagań, które są określone w art. 5 i 6 u.p.s., jak i tych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1786)., jeśli zostały "podwyższone" ponad te z rozporządzenia.

Zbyt daleko bowiem posunięta swoboda w określaniu wymagań kwalifikacyjnych może rodzić pokusy o "ustawianie" konkursu, czyli określanie wymagań pod z góry wybraną kandydaturę (R. Skwarło, Funkcjonowanie..., s. 37). Nadto dopuszczenie możliwości uszczegóławiania niezbędnych wymagań kwalifikacyjnych (rygorów selekcyjnych) może przybrać bardzo różne rozmiary, w tym w dużym stopniu ograniczające udział w naborze (tak słusznie Rzetecka – Gil Agnieszka w Komentarzu do art. 13 ustawy o pracownikach samorządowych).

W niniejszej sprawie fakt niespełnienia przez kandydatów poza Włodzimierzem Wawrzkiewiczem – kryterium stażu pracy wymaganego od kandydata na stanowisko sekretarza gminy nie oznacza, że wadliwość warunków ogłoszenia o naborze w zakresie zaliczenia do warunków niezbędnych kryterium wyższego wykształcenia prawniczego czy administracyjnego nie miało wpływu na jego wynik.

Z art. 6 ust. 4 pkt 2 u.p.s. i z Rozporządzenia płacowego Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. (tabela IV pkt A1 załącznika nr 3 do tegoż rozporządzenia) nie wynika, aby na stanowisku sekretarza gminy wymagane było kierunkowe wyższe wykształcenie prawnicze bądź administracyjne. Konsekwencje niespełnienia przez kandydata wymagań niezbędnych i wymagań dodatkowych są odmienne. Zgodnie bowiem z art. 13a ust. 1 u.p.s. w toku naboru komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata. Tak więc niespełnienie wymagań niezbędnych, w przeciwieństwie do wymagań dodatkowych, eliminuje kandydata na samym jego wstępie. Podwyższenie w ogłoszeniu progu warunków niezbędnych – w zakresie wykształcenia kandydata na stanowisko sekretarza – przełożyło się w oczywisty sposób na liczbę osób, które zgłosiły swój okres do naboru, ja więc także na jego wynik.

Świadczy to o rażącym naruszeniu zasady otwartości konkursu, które miało wpływ na jego rozstrzygnięcie, będące przedmiotem kontroli Sądu i przesądza o naruszeniu art. 13 ust. 2 pkt 3 u.p.s. i art. 13 ust. 2a pkt 1 i 2 u.p.s. oraz art. 13a ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 11 u.p.s.

Pozostałe zarzuty skargi są bezzasadne. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę.

Skarżący nie legitymuje się stażem pracy koniecznym na stanowisku sekretarza gminy. Zawarty w ogłoszeniu o naborze niezbędny wymóg posiadania przez kandydata co najmniej czteroletniego stażu pracy na stanowisku urzędniczym w jednostkach, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1202), w tym co najmniej dwuletni staż pracy na kierowniczym stanowisku urzędniczym w jednostkach, o których mowa w w/w artykule, oraz co najmniej dwuletni staż pracy na kierowniczym stanowisku urzędniczym w innych jednostkach sektora finansów publicznych jest zgodny z treścią art. 5 ust. 2 u.p.s.

Bez żadnych wątpliwości skarżący nie legitymuje się stażem pracy wymaganym w treści omawianego przepisu.

Zarzut naruszenia art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.Dz.U. z 2014 r., poz. 1414) jest oczywiście bezzasadnym.

Skarżący twierdzi, że na mocy art. 119 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2014, poz. 1414 z późn. zm.) korzysta on z pierwszeństwa zatrudnienia na stanowiskach związanych z obronnością kraju w administracji publicznej (a więc, jego zdaniem, także sekretarza gminy). Zgodnie z brzmieniem art. 119 ust. 1 "Żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 3, 8, pkt 9 lit. b i pkt 10 oraz art. 112 ust. 1 pkt 3-5, który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej przez dziesięć lat, ze względu na szczególny charakter wykształcenia, doświadczenia wojskowego i wiedzy specjalistycznej, korzysta z pierwszeństwa w zatrudnieniu na stanowiskach związanych z obronnością kraju w administracji publicznej." Skarżący powołuje się na wymieniony w przepisie art. 112 ust. 1 pkt 5 błędnie myśląc iż przepis ten dotyczy Skarżącego, czyli jak twierdzi on sam "żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej na pisemny wniosek żołnierza". Tymczasem art. 112 ust. 1 pkt 5 na który powołuje się Skarżący stanowi, że Żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych - za pisemną zgodą żołnierza.

Przepis ten nie dotyczy Skarżącego - Skarżący nie został zwolniony za jego zgodą z zawodowej służby wojskowej wskutek zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych. Zgodnie z przedstawionym przez Skarżącego Wyciągiem z decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 września 2011 r. (w aktach sprawy) oraz zgodnie ze słowami Skarżącego zawartymi w skardze ("żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej (...) na pisemny wniosek żołnierza - co ma miejsce w moim przypadku (...)" - str. 2 skargi) Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Zgodnie z art. 111 pkt 9 Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez: a) żołnierza zawodowego, b) właściwy organ. Art. 119 przyznający niektórym żołnierzom pierwszeństwo w zatrudnieniu nadaje taki przywilej jedynie żołnierzom o których mowa w art. 111 pkt 9 lit b, a więc wyraźnie rozgraniczając czy zwolnienie ze służby nastąpiło wskutek wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza (lit. a) czy też właściwy organ (lit. b). Tylko żołnierzom zwolnionym ze służby wskutek wypowiedzenia dokonanego przez uprawniony organ przysługuje prawo pierwszeństwa w zatrudnieniu, prawo takie nie przysługuje natomiast żołnierzom zwolnionym ze służby wskutek wypowiedzenia dokonanego przez samych żołnierzy. Skarżący, który sam dokonał wypowiedzenia, nie korzysta więc z prawa pierwszeństwa w zatrudnieniu.

Skarżący zarzuca naruszenie zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a. ("Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.") poprzez niewłaściwe obsadzenie komisji rekrutacyjnej zarzucając, iż jeden z członków komisji (były Sekretarz Gminy) nie jest zatrudniony w urzędzie gminy co wykluczać miało go (zdaniem Skarżącego) z udziału w pracach komisji.

Nabór, zgodnie z przepisami art. 13a i nast. ustawy o pracownikach samorządowych przeprowadza komisja powoływana przez kierownika jednostki. Żaden przepis prawa nie określa wymagań jakie muszą spełniać członkowie komisji, brak więc podstaw prawnych aby uznać, jak chciałby Skarżący, iż członkami komisji mogą być tylko pracownicy urzędu gminy. "Nabór przeprowadza komisja powoływana przez kierownika jednostki. Jej skład i liczba członków nie są determinowane prawem, stad mogą się w niej znaleźć osoby zatrudnione bądź nawet niezatrudnione w danej jednostce (np. specjaliści w zakresie rekrutacji) - A. Rycak, Ustawa o pracownikach samorządowych. Komentarz, LEX 2013.

Niewątpliwie więc nie ma przeszkód prawnych, ażeby w skład komisji wchodziła osoba niezatrudniona w Urzędzie Gminy, a ponadto będąca uprzednio Sekretarzem Gminy. Co więcej osoba taka, z racji sprawowanej funkcji, posiada odpowiednie doświadczenie, które pozwala na odpowiednią ocenę ofert kandydatów na stanowisko sekretarza.

Zarzut naruszenia art. 8 i 6 w zw. z art. 73 k.pa. (odmowa wglądu do protokołu).

Protokoły dotyczące postępowania naboru na stanowisko sekretarza gminy są dostępne do wglądu w Urzędzie Gminy. Nadto informacja o naborze została zamieszczona na stronie internetowej Gminy oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy. Wskazać należy, że ewentualne naruszenie prawa Skarżącego do wglądu do protokołu prac komisji nie ma wpływu na merytoryczną decyzję komisji dotyczącą naboru, a więc nie może stanowić podstawy unieważnienia przeprowadzonego zgodnie z przepisami prawa naboru na stanowisko Sekretarza Gminy. Nadto Skarżącemu nie odmówiono prawa wglądu do protokołów.

Zarzut "nieczekania na uprawomocnienie się decyzji rozstrzygającej konkurs".

Informacja o wynikach naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze Sekretarza Gminy [...] nie stanowi decyzji w myśl k.p.a. Jest to jedynie ogłoszenie informacyjne, które nie może posiadać przymiotu prawomocności. Po zakończeniu prac Komisja rekrutacyjna przedstawiła Wójtowi Gminy [...] wyłonionego kandydata na stanowisko urzędnicze. Następnie została z nim zawarta umowa o pracę. Żaden przepis prawa nie wprowadza okresu karencji, który uzależniałby zawarcie umowy o pracę z wyłonionym kandydatem od upływu pewnego okresu czasu liczonego od dnia rozstrzygnięcia naboru.

Naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych (brak nieposzlakowanej opinii pracownika samorządowego).

Skarżący kwestionuje wybór Pana W. W. na stanowisko Sekretarza Gminy twierdząc, że z racji toczącego się przeciwko niemu postępowania przygotowawczego przed Prokuraturą Rejonową [...] oraz posiadania negatywnej opinii społecznej wyrażonej w załączonym przez Skarżącego artykule, należy odmówić wyłonionemu kandydatowi przymiotu nieposzlakowanej opinii, co ma być powodem unieważnienia przeprowadzonego naboru.

Skarżący jest w błędzie. Przeciwko Panu W. W. nie jest prowadzone żadne śledztwo. Samo zaś zawiadomienie prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa nie może stanowić o utracie nieposzlakowanej opinii, gdyż zawiadomienie takie może zostać złożone przez kogokolwiek i przeciw komukolwiek. O utracie nieposzlakowanej opinii nie może stanowić także nieprzychylny artykuł zamieszczony w regionalnym tygodniku. Wskazać należy, że Pan W. W. 3 razy z rzędu (lata 2002 - 2014) był wybierany na burmistrza miasta [...] w województwie [...]. Oczywistym jest, że nie każdy mieszkaniec jest zadowolony ze sprawowania funkcji przez rządzących, a więc pojawienie się krytyki czy negatywnych komentarzy pod adresem organów władzy jest czymś najzupełniej zwyczajnym i naturalnym. Fakt sprawowania funkcji burmistrza trzy kadencje z rzędu świadczy jednak dobitnie, że Pan W. cieszy się powszechnym szacunkiem i zaufaniem, a więc zarzuty Skarżącego o utracie nieposzlakowanej opinii są całkowicie nietrafione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.