Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 558/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: i art. 306a § 1 i 2 ,§ 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 106 § 3 ,art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2019 r. T. C. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z [...] stycznia 2019 r., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści.

Powyższe postanowienie zostało wydane w stanie faktycznym sprawy, w której w dniu [...] stycznia 2019 r. wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wniosek T. C., dotyczący wydania zaświadczenia o przedawnieniu roszczeń objętych wpisem w księdze wieczystej nieruchomości będącej własnością [...] spółki z o.o. w [...] hipotek przymusowych z tytułu zaległości podatkowych, których wierzycielem hipotecznym jest Skarb Państwa. Wnioskodawca stwierdził, że posiada interes prawny w złożeniu wniosku, ponieważ jest wierzycielem hipotecznym spółki i nosi się z zamiarem wszczęcia egzekucji z ww. nieruchomości, gdyż z mocy art. 922 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.; dalej: "K.p.c.") jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego i istotne jest dla niego kto jeszcze jest uczestnikiem tego postęępowania. Organ pierwszej instancji, w oparciu o dane będące w jego posiadaniu, wskazał że na dzień wpływu wniosku zobowiązania podatkowe objęte wpisem w księdze wieczystej nie wygasły, jak również nie zostały zaspokojone w drodze egzekucji skierowanej do innych składników majątkowych. Powołując się na treść art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"), nie stwierdził podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o jego zmianę w całości przez wydanie żądanego zaświadczenia oraz o uwzględnienie zażalenia w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, powołał się na treść art. 306a § 1-3 oraz art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał, że spór dotyczy granic podejmowanych przez organ podatkowy czynności w sprawie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Wyjaśnił, że z przepisów Działu Vllla Ordynacji podatkowej normujących tę instytucję wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, co do zasady odtwórcza, która ze swej istoty stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów. Jak stanowi bowiem art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej, zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, jest ono aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, stanowi urzędowe oświadczenie tego, co jest organowi wiadome i sprowadza się do opisu sytuacji wynikającej z posiadanych przez organ rejestrów. Nie może ono w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Nie powinno ono tym samym rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. Mimo, że ustawodawca dopuszcza możliwość prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, to nie powinno to wpłynąć na zmianę charakteru tej instytucji. W rozpatrywanym przypadku chodzi bowiem o postępowanie uproszczone, które nie może przekształcić się w postępowanie podatkowe, czy kontrolne. Inne są bowiem cele tych postępowań i odmiennie kształtują się w tych przypadkach obowiązki organu. Ustalając, że Naczelnik zaległości podatkowe firmy [...] sp. z o.o. zabezpieczył hipoteką na nieruchomości, zaznaczył że po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane już tylko z przedmiotu hipoteki. Na podstawie księgi wieczystej założonej dla tej nieruchomości, Dyrektor ustalił, że skarżący jest także wierzycielem hipotecznym z tej nieruchomości i jest zainteresowany wykreśleniem hipoteki przymusowej. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, zaznaczył że postępowanie dotyczące zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym i nie rozstrzyga co do istoty w całości ani też w części żadnej sprawy administracyjnej, a jedynie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, dlatego organ pierwszej instancji nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Zaległości podatkowe objęte wpisem w księdze wieczystej figurują na karcie kontowej zobowiązanego, gdyż nie wygasły.

Natomiast w kwestii ewentualnego przedawnienia zaległości podatkowych spółki [...] organ poinformował, że jest niedopuszczalne badanie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., SK 40/12, dla przedawnienia zobowiązania podatkowego w ramach czynności zmierzających do wydania (bądź odmowy wydania) zaświadczenia. W granicach uproszczonego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wydania w tak krótkim terminie (najpóźniej siedmiu dni) zaświadczenia, nie mieści się analiza przypadków tzw. niekonstytucyjności, polegającej na odniesieniu konsekwencji negatywnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie jest bowiem rolą organu wyrażanie ocen prawnych, w tym kwestionowanie konsekwencji ustanowienia hipoteki przymusowej w sytuacji, gdy ma on jedynie zaświadczyć, jakie informacje wynikają z posiadanej przez niego dokumentacji. Ponadto organ odwoławczy podkreśli, że moc wiążącą ma tylko sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, zatem zawarte w uzasadnieniu wyroku rozważania Trybunału Konstytucyjnego na temat art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, nie wywołują skutków w postaci utraty mocy tego przepisu. W konsekwencji przyjął, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej ma w dalszym ciągu moc obowiązującą.

W skardze na powyższe postanowienie, strona - wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego na jej rzecz, w tym kosztów zastępstwa procesowego - zarzuciła:

1. niekonstytucyjną wykładnię, a przez to błędne zastosowanie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, przejawiające się w uznaniu, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipotecznie nie ulegają przedawnieniu, pomimo że wykładnia ww. przepisu w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 40/12 wskazuje, iż przedawnienie obejmuje także zabezpieczone hipotecznie zaległości podatkowe;

2. naruszenie art. 306a § 2 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 233 § 1 ust. 2 lit. b oraz 239 Ordynacji podatkowej przez nieuchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo że odmówił on wydania zaświadczenia potwierdzającego określony stan prawny - przedawnienie, w sytuacji gdy organ posiadał wszelkie dane do wydania takiego zaświadczenia.

Uzasadniając zarzuty, skarżący wyjaśnił, że wszelkie sporne zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przedawniły się w latach 2014-2015. W toku postępowania nie był też kwestionowany interes prawny wnioskodawcy w uzyskaniu zaświadczenia, albowiem jest on także wierzycielem hipotecznym spółki [...] (podobnie jak Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]), prowadzi obecnie egzekucję z tej nieruchomości, a kolejność hipotek ma wpływ na zaspokojenie się wierzycieli. Nadto wierzyciel hipoteczny, na podstawie przepisów, np. art. 922 K.p.c. ma pewne uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, których nie mają inni wierzyciele niezabezpieczeni hipoteką. Dlatego wnioskodawca, ma interes prawny w doprowadzeniu do wykreślenia przedawnionych hipotek organów podatkowych, gdyż wówczas organy te utracą status wierzyciela hipotecznego. Wnioskodawca chce pozyskać zaświadczenie celem przesłania go wraz z odpowiednim wnioskiem do sądu wieczystoksięgowego.

Powołując się na treść wyroku TK sygn. SK 40/12 oraz dokonaną przez sądy administracyjne jego wykładnię, skarżący wskazał, że organ utrzymuje w księdze wieczystej wpis hipotek przymusowych dla zobowiązań już przedawnionych, powołując się przy tym na niekonstytucyjny art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, co czyni skargę zasadną. Przedawnienie jako czynność materialno-techniczna nie jest potwierdzane ani w drodze decyzji ani postanowienia. Zatem jedynie zaświadczenie jest formą właściwą do potwierdzenia przedawnienia zobowiązań podatkowych, a co za tym idzie ich wygaśnięcia i powinno stanowić podstawę wykreślenia hipotek przymusowych z księgi wieczystej. Również sądowe postępowanie egzekucyjne nie może służyć wykreślaniu hipotek. W sprawie spółki prowadzi je komornik, zatem istnieje potrzeba uzyskania przez skarżącego stosownego zaświadczenia. Natomiast posiadane przez organy dane, wyraźnie wskazują, że sporne zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipotecznie uległy przedawnieniu i to już kilka lat temu, tj. w latach 2014-2015, więc nie ma przeszkód (poza niekonstytucyjną wykładnią art. 70 § 8 Op.), przy niesporności interesu prawnego wnioskodawcy, aby wydać mu zaświadczenie o żądanej przezeń treści.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący podtrzymał wniesione zarzuty, podnosząc że w aktach sprawy brak dowodu na przerwanie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych, które miały być objęte treścią zaświadczenia i wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego wydruku z Działu IV spornej KW powyższą okoliczność.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, choć zaskarżone postanowienie, prawidłowe w swoim rozstrzygnięciu, zawiera błędne uzasadnienie. Zdaniem Sądu odmowa wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści powinna opierać się na stwierdzeniu braku interesu prawnego wnioskodawcy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Skarżący jest wierzycielem hipotecznym spółki [...]. Na nieruchomości, której spółka jest właścicielem wpisana jest hipoteka umowna zwykła na rzecz skarżącego, jak i hipoteki przymusowe na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący, wnosząc o wydanie zaświadczenia, zmierzał w istocie do potwierdzenia, że doszło do przedawnienia zaległości podatkowych spółki, na podstawie których wpisano hipotekę przymusową na będącej jej własnością nieruchomości, obciążonej również hipoteką na rzecz skarżącego. Natomiast zdaniem organów obu instancji wydanie takiego zaświadczenia nie jest możliwe z uwagi na fakt, że w prowadzonych ewidencjach figurują kwoty zaległości podatkowych. Organ pierwszej instancji nie rozważał kwestii interesu prawnego wnioskodawcy, a przynajmniej nie wynika to z uzasadnienia postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia. Natomiast organ odwoławczy zwrócił jedynie uwagę, że skarżący jest zainteresowany wykreśleniem spornej hipoteki przymusowej.

W tej sytuacji rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 306a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1), jeżeli (§ 2): 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl natomiast art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej, zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych.

W przytoczonym wyżej § 2 art. 306a Ordynacji podatkowej ustawodawca określił dwie przesłanki do wydania zaświadczenia. W pierwszym przypadku organ jest zobligowany do wydania zaświadczenia, gdy urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa i ten przepis ustala interes prawny osoby żądającej wydania zaświadczenia, zwalniając ją z obowiązku wykazania tego interesu. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na swój interes prawny (drugi przypadek), organ podatkowy zobligowany jest do stwierdzenia w pierwszej kolejności czy wnioskodawca faktycznie ma tego rodzaju interes prawny. W przypadku, gdy istnienia takiego interesu nie stwierdzi, odmawia wydania zaświadczenia. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuacja, w której wnioskodawca jest bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego do organu żądania. W celu wykazania interesu prawnego należy wskazać przepis prawa materialnego, zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (zob. wyrok WSA w Krakowie z 18 maja 2011 r., I SA/Kr 486/11 - wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes prawny wnioskodawcy może wynikać z przepisów Ordynacji podatkowej, która w Dziale VIIIa wskazuje katalog zaświadczeń. Może on wynikać także z innych przepisów prawa, np. z art. 96 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.). Wskazanie na interes prawny oznacza, że żądający wydania zaświadczenia musi być legitymowany do jego uzyskania. Kryterium interesu prawnego stanowi nawiązanie do konstrukcji pojęcia strony przyjętej w postępowaniu administracyjnym. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjęto, że interes prawny, to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Interes prawny nie może być wywodzony z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej, lecz opierać powinien się na konkretnej normie prawa materialnego, normie dającej się określić i wyodrębnić spośród innych norm (por. J. Zimmermann: Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r. IV S.A. 846/95,OSP 1997,nr 4,s. 203 i n.). Cechy wyróżniające interes prawny - musi być on osobisty, własny, indywidualny oraz musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych. O istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy dany podmiot wnosi żądanie we własnym imieniu, zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego decyduje nie przekonanie zainteresowanego, lecz ocena ustawodawcy. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (por. powołany wyżej wyrok o sygn. akt I SA/Kr 486/11).

W kontrolowanej sprawie uprawniony do rozpatrzenia wniosku skarżącego organ pierwszej instancji kwestii interesu prawnego wnioskodawcy w ogóle nie badał, a w każdym razie nie wynika to ani z akt administracyjnych, ani z treści wydanego przez niego postanowienia. Skarżący natomiast powołała się na art. 922 K.p.c., wywodząc z niego swój interes prawny w złożeniu wniosku. Organ odwoławczy, nie powołując w zaskarżonym rozstrzygnięciu żadnego w tej kwestii przepisu, a przedstawiając ustalenia dokonane w sprawie, stwierdził jedynie, że skarżący jest zainteresowanym wykreśleniem hipoteki przymusowej. Bezsprzecznie należy uznać, że skarżący ma interes faktyczny w wykreśleniu hipoteki przymusowej. Nie można natomiast, zdaniem Sądu, dopatrzyć się w żądaniu skarżącego jakiegokolwiek interesu prawnego. Nie wynika on z przepisów wspomnianego wyżej Działu VIIIa, ani z powołanego przez skarżącego art. 922 K.p.c., regulującego kwestię uczestników postępowania egzekucyjnego. Skarżącemu, na którego rzecz wpisana jest w księdze wieczystej spółki hipoteka, jako osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości spółki, istotnie przysługują uprawnienia uczestnika postępowania egzekucyjnego z tej nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że przepis ten (będący zresztą przepisem proceduralnym), daje skarżącemu podstawę prawną do ubiegania się o wydanie zaświadczenia o przedawnieniu roszczeń ww. spółki wobec Skarbu Państwa. Natomiast organy obu instancji, nie badając kwestii interesu prawnego skarżącego do żądania wydania zaświadczenia, naruszyły przepis art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem stwierdzenie braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego skutkowałoby tożsamym do zaskarżonego rozstrzygnięciem, tj. odmową wydania zaświadczenia.

Przechodząc natomiast do oceny powodów, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia oraz zarzutów skargi, należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie może być prowadzone na podstawie tych samych wymogów, stosowanych do postępowania kontrolnego czy postępowania podatkowego. Inny jest cel tych postępowań i prowadzą do innego skutku. Celem postępowanie w zakresie wydania zaświadczenia jest potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do treści art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. W ramach tego postępowania nie mogą podlegać ocenie kwestie dotyczące prawidłowości wydania decyzji wymiarowej, a tym bardziej, przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych z przepisów Działu VIIIa Ordynacji podatkowej normujących instytucję zaświadczenia wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, stanowiąca urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Organ wydaje, bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 września 2014 r., I SA/Bd 784/14; wyroki NSA z: 9 października 2009 r., II FSK 781/08; 9 stycznia 2009 r., II FSK 1382/07; 24 lutego 2011 r., I OSK 601/10; 9 maja 2012 r., II FSK 2163/10; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12; 2 grudnia 2015 r., II FSK 2891/13; 27 kwietnia 2016 r., I FSK 1739/14; 14 sierpnia 2016 r., II FSK 1978/14). A zatem, z uwagi na ww. charakter prawny zaświadczenia, przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych. W ramach postępowania wyjaśniającego organ bada jedynie, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., II FSK 664/15; 23 sierpnia 2016 r., II FSK 2101/14; 7 lipca 2015 r., II FSK 1547/13; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12). Skoro zaświadczenie potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, to dopiero wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom (por: J. Zubrzycki [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2012, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, s. 1233). Nie można bowiem, jak już wskazano, w drodze postępowania o wydanie zaświadczenia dążyć do zmiany owego stanu prawnego lub aktualnych faktów czego oczekuje skarżący. Ograniczony zakres tego postępowania znajduje potwierdzenie w dyspozycji art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązującej organ do wydania zaświadczenia na podstawie dokumentów, którymi on dysponuje oraz informacji uzyskanych od innych organów podatkowych. Nie można natomiast przyznać ani ograniczać żadnych uprawnień. Nie jest bowiem rolą organu podatkowego, rozpatrującego wniosek o wydanie zaświadczenia, o niezaleganiu w podatkach, dokonywanie ocen prawnych w zakresie zgodności z przepisami prawa tego, co wynika z materiałów na których opiera się organ.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne badanie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. o sygn. SK 40/12 dla przedawnienia zobowiązania podatkowego (zabezpieczonego hipoteką przymusową) w ramach czynności zmierzających do wydania (bądź odmowy wydania) zaświadczenia (por. wyrok NSA z 25 lipca 2017 r., II FSK 670/17). Skoro z dostępnych organowi danych wynikało, że dzień wydania zaskarżonego postanowienia będąca właścicielem nieruchomości spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania zabezpieczone przez wierzyciela wpisem hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, to trafnie organ odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści, nawet gdyby miał on interes prawny w wydaniu takiego zaświadczennia. Trzeba też podkreślić, że wydając lub odmawiając wydania zaświadczenia o żądanej treści organ podatkowy nie bada zasadności wpisu hipoteki przymusowej, lecz wyłącznie to, czy taki wpis istnieje. Należy w tym miejscu wskazać, że wpisu (wykreślenia) hipoteki przymusowej dokonuje właściwy sąd rejonowy. Skutkuje to tym, że w sprawie wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej prowadzone jest postępowanie sądowe (przed sądem powszechnym), a nie postępowanie podatkowe.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że w trakcie procedowania nad złożonym przez skarżącego wnioskiem o wydanie zaświadczenia, organ podatkowy miał obowiązek w pierwszej kolejności stwierdzić, czy skarżący ma interes prawny do żądania wnioskowanego zaświadczenia. Nadto, w razie uznania, że taki interes prawny występuje, z przyczyn powyżej wskazanych, nie miał obowiązku badania skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 40/12 dla przedawnienia zobowiązania podatkowego, zabezpieczonego hipoteką przymusową na nieruchomości wskazanej we wniosku skarżącego, ani obowiązku analizowania sprawy pod kątem przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W toku postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia rolą organu nie jest wyrażanie ocen prawnych, w tym kwestionowanie konsekwencji ustanowienia hipoteki przymusowej w sytuacji, gdy ma on jedynie zaświadczyć, jakie informacje wynikają z posiadanej przez niego dokumentacji.

Jednocześnie Sąd zaznacza, że wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Organ w postępowaniu zmierzającym do wydania zaświadczenia nie badał bowiem kwestii istnienia zaległości podatkowej, gdyż to mogłoby być przedmiotem wyłącznie postępowania podatkowego. Dodatkowo organy nie miały obowiązku szczegółowego analizowania sprawy przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań. Tym samym przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") należało uznać za bezcelowe, natomiast skarga mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, na co pozwalał Sądowi art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Podkreślić należy, że organy obu instancji stwierdziły jedynie, iż z danych wynikających z prowadzonej ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu organów nie wynika, by zobowiązanie uległo przedawnieniu. W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki do wydania zaświadczenia o treści oczekiwanej przez skarżącego.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.