Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 443/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 12 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia po wznowieniu postępowania wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. (dalej określanego jako: strona, skarżący, wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z 12 sierpnia 2019 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1512 ze zm.), na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1220), którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z 6 maja 2019 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji z 2 sierpnia 2005 r. w przedmiocie przyznania renty strukturalnej.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 24 maja 2005 r. J. W. zwrócił się o przyznanie renty strukturalnej, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191 ze zm. -dalej jako: "Rozporządzenie"). Do wniosku załączył m.in. zaświadczenie wydane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez wnioskodawcę, z którego wynikało, że J. W. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 sierpnia 1980 r. do 31 marca 1998 r. oraz od 1 stycznia 1999 do nadal.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie 28 czerwca 2005 r. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty.

W dniu 22 lipca 2005 r. skarżący złożył zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej, załączając m.in. oświadczenia o przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej oraz akt notarialny umowy dożywocia z 22 lipca 2005 r., Rep [...].

Decyzją z 2 sierpnia 2005 r. organ I instancji przyznał J. W. rentę strukturalną w kwocie 1.462,71 zł, poczynając od 22 lipca 2005 r. na okres nie dłuższy niż 10 lat. Decyzja była w kolejnych latach zmieniana w związku z waloryzacjami kwoty najniższej emerytury.

Następnie postanowieniem z 7 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "kpa") wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z 2 sierpnia 2005 r. Za istotną dla sprawy, nową i nieznaną, a istniejącą w dniu wydaniu decyzji okoliczność faktyczną organy uznały fakt ujawniony w piśmie Kierownika Placówki Terenowej KRUS w [...], że J. W. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej (24 maja 2005 r.). Do pisma załączone zostało wydane przez ww. placówkę zaświadczenie z 2 kwietnia 2015 r., potwierdzające opisaną okoliczność.

W wyniku postępowania wznowieniowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie decyzją z 14 listopada 2017 r. stwierdził wydanie decyzji z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie przyznania renty strukturalnej z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu organ podniósł, że stosownie do § 4 Rozporządzenia rolnik dla przyznania renty strukturalnej musi spełniać łącznie kilka warunków, w tym w dniu złożenia wniosku o rentę musi podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentownemu (§ 4 ust. 3). Ponieważ z ustaleń KRUS wynika, że ten warunek nie był spełniony w 2005 r., gdyż wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu jako pracownik w [...], to z mocy art. 151 § 2 i art. 146 kpa, wobec braku możliwości uchylenia decyzji (upływ okresu 5 lat) orzeczono, że decyzja ostateczna z 2 sierpnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Nie godząc się z powyższą decyzją J. W. wniósł odwołanie, w którym domagał się jej uchylenia i przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, wystąpienia do instytucji [...] w sprawie treści formularza [...] odnośnie zatrudnienia w 2005 r. oraz dopuszczenia dowodu z aktu notarialnego Rep. [...].

Decyzją z 5 stycznia 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ podkreślił, że dokumentem potwierdzającym warunek z § 4 ust. 3 Rozporządzenia, a stanowiącym obowiązkowy załącznik do wniosku, jest zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Powołując treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa podniósł, że wobec ujawnienia nowych, istotnych okoliczności wynikających z pisma KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r. organ przyznający rentę strukturalną zasadnie wznowił postępowanie, w toku którego ustalił, że decyzja ostateczna z 2 sierpnia 2005 r. przyznająca świadczenie, była oparta na niewłaściwych okolicznościach faktycznych. Jak bowiem ustalono, w dniu składania wniosku o rentę strukturalną skarżący podlegał ubezpieczeniu w [...] będącego wynikiem zatrudnienia tamże w latach 2004 - 2005. Organ odwoławczy powołując treść art. 146 § 1 i art. 151 § 2 kpa zaznaczył, że upływ 5 lat od dnia doręczenia decyzji stronie powoduje, iż nie można jej uchylić w trybie art. 151 § 1, zatem konieczne jest ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Na powyższą decyzję została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, po rozpoznaniu której, wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 97/18, Sąd, stwierdzając naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa), uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Sąd uznał, że organy Agencji pobieżnie przeanalizowały materię sprawy i wydały rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego, nie rozpatrzonego wszechstronnie materiału dowodowego. Zwrócił uwagę, że organy wszczynając i prowadząc postępowanie w przedmiocie wznowienia dysponowały jedynie pismem KRUS P.T. [...] z 2 kwietnia 2015, zaświadczeniem z tej daty i nieuwierzytelnioną kserokopią pisma KRUS Oddział Regionalny w [...] P.T. w [...] z 25 lutego 2015 r. z załączoną kopią formularza [...] w języku [...], bez tłumaczenia najistotniejszych jej zapisów na stronach 2-4. Nie dysponowały natomiast żadną decyzją Prezesa KRUS stwierdzającą nieważność aktów wydanych w 2005 r., ani dokumentami odnoszącymi się do przebiegu postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] (poza samym odwołaniem do tego Sądu, którego nie załączono do akt administracyjnych jako dowód). Z kolei, w wydanych decyzjach organy oparły się jedynie na zaświadczeniu KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r. (przy czym organ I instancji odwoływał się do nieistniejących w aktach dokumentów KRUS z 20 kwietnia 2017 i z 28 lipca 2017 r.) - nie odnosząc się zupełnie do pozostającego w obrocie zaświadczenia KRUS P.T. w [...] z 23 maja 2005 r., które (zdaniem skarżącego) nadal obowiązuje i uprawnia go do renty strukturalnej, jako dokument w rozumieniu § 4 pkt 3 Rozporządzenia. Sąd wywiódł przy tym, że zaświadczenie KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników jest wynikiem treści deklaracji rolnika, opłacania składek i decyzji organów KRUS w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu, a nie odwrotnie, i to niezależnie od tego, że decyzja organów KRUS wydana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ma charakter deklaratywny, bo obowiązek podlegania takiemu ubezpieczeniu powstaje z mocy ustawy w przypadku zaistnienia określonych w niej warunków.

Sąd podkreślił, że istotą sprawy było ustalenie, czy skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, czy też innemu np. w warunkach art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W zaskarżonej decyzji natomiast organ odwoławczy, poza wymienieniem zaświadczenia KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r., nie odniósł się w żaden sposób do dokumentów ani okoliczności związanych z podleganiem przez J. W. innemu ubezpieczeniu niż ubezpieczeniu na podstawie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ odwoławczy uchybił również zasadom postępowania dowodowego, odrzucając a priori zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe (świadkowie, dokumenty), bez jednoczesnego prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, przy istnieniu dwóch wykluczających się częściowo zaświadczeniach KRUS P.T. w [...] i [...]. Podsumowując Sąd wskazał, że zasady prawdy obiektywnej i przekonywania z art. 7 i 8 kpa wymagają rozpoznawania sprawy przez organ w jej całokształcie. Tymczasem organy obu instancji oparły się na zaświadczeniu z 2 kwietnia 2015 r. nie weryfikując go przez pryzmat dowodów prowadzonych, czy to z urzędu, czy na wniosek strony. Było to tymczasem koniecznie skoro zaświadczenie KRUS z 2 kwietnia 2015 r. było załączone do pisma KRUS P.T. w [...] z tej samej daty, z którego wynika, że KRUS oczekiwał od Agencji "zajęcia stanowiska w sprawie uprawnień do pobierania renty strukturalnej", gdyż "jest to niezbędne do dalszego załatwienia sprawy przez Placówkę i ustalenia czy występuje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie pobierana renty strukturalnej."

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ Agencji zwrócił się do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] o przedłożenie dokumentacji obrazującej przebieg ubezpieczenia skarżącego. W odpowiedzi placówka ta, za pismem z 25 lipca 2019 r., przekazała posiadane w tym zakresie dokumenty, w tym także z prowadzonych postępowań przed Sądem Okręgowym w [...]. Jednocześnie skarżący do akt sprawy przedłożył: decyzję Prezesa KRUS z 27.04.2015 r., odwołanie z 03.06.2015 r., formularz [...], postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 03.03.2017 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z 6 maja 2019 r., ponownie stwierdzając fakt wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej tj. 24 maja 2005 r. strona nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników, a zatem nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 4 pkt 3 Rozporządzenia. Powołując się na art. 151 § 2 kpa organ wskazał, że wobec upływu pięciu lat od dnia doręczenia decyzji z 2 sierpnia 2005 r., należało stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa.

We wniesionym od tej decyzji odwołaniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie § 4 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia. Zwrócił się również do organu z wnioskiem dowodowym o wystąpienie do [...] organu rentowego, by ten zobowiązał pracodawcę strony do przedłożenia informacji na temat okresów jego zatrudnienia oraz okresów, za które opłacane były składki. Domagał się także przesłuchania wskazanych świadków oraz dopuszczenia dowodu z dokumentu - umowy dożywocia (akt notarialny Rep. [...]).

Wskazaną na wstępie decyzją z 12 sierpnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawił stan prawny, przytaczając regulacje związane z warunkami przyznawania renty strukturalnej, tj.: § 4, § 17, § 18, § 20 ust 1 Rozporządzenia oraz przepisy dotyczące wznowienia postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 i 2 kpa.

Rozpatrując ponownie zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu I instancji, że w sprawie ziściła się określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa przesłanka wznowienia postępowania. Na podstawie informacji przekazanych przez PT KRUS w [...] wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności dotyczące podlegania przez stronę ubezpieczeniu, które to okoliczności nie były znane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji w sprawie. Z wydanego przez tę placówkę zaświadczenia z 2 kwietnia 2015 r. wynikało bezsprzecznie, że beneficjent renty strukturalnej w dacie złożenia wniosku nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, albowiem w okresie od 29 marca 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia.

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że zgodnie z zaleceniami Sądu, zawartymi w wyroku z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 97/18, organy Agencji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w kierunku zweryfikowania prawidłowości zaświadczenia KRUS z 2 kwietnia 2015 r., pozyskując od organu rentowego dokumenty dotyczące ubezpieczenia skarżącego. W aktach sprawy znajduje się m.in. decyzja Prezesa KRUS z 27 kwietnia 2015 r., w której stwierdzono nieważność decyzji w sprawie podlegania przez stronę od dnia 22 lipca 2005 r. ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Organ zaznaczył przy tym, że nieskuteczne okazały się podjęte przez J. W. kroki prawne mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w decyzji Prezesa KRUS, albowiem zainicjowane w tym zakresie przez niego postępowanie zostało zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z 3 marca 2017 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania. Zatem opisana wyżej decyzja organu rentowego nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.

W rezultacie organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania o błędnie ustalonym stanie faktycznym w kwestii podlegania beneficjenta, w dniu złożenia wniosku o rentę, ubezpieczeniu społecznemu zgodnie z polskim prawodawstwem. Zawarte bowiem w aktach zaświadczenie PT KRUS w [...] z 2 kwietnia 2015 r. wprost wskazuje na brak spełnienia przez stronę warunku z § 4 pkt 3 Rozporządzenia. Organ podkreślił przy tym, że stosownie do zapisów § 19 ust. 4 Rozporządzenia dokumentem potwierdzającym okoliczności, o których mowa w § 18 ust. 5 pkt 3 (podleganie ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu), jest zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Tym samym zaświadczenie PT KRUS w [...] z 2 kwietnia 2015 r. potwierdza jednoznacznie prawidłowość podjętego przez organ niższego stopnia rozstrzygnięcia. Istotne jest, że przedmiotowe zaświadczenie nie zostało przez organ rentowy dotychczas zmienione. W ocenie organu, chociaż w stosunku do beneficjenta zostało wydane pierwotnie przeciwne zaświadczenie z 23 maja 2005 r., (które stwierdzało, że J. W. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników m.in. na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej), jednakże ten dokument został sporządzony w sytuacji gdy polski organ rentowy nie miał wiedzy o wykonywaniu przez stronę pracy na terenie [...]. O tej okoliczności polski organ rentowy powziął wiedzę dopiero w oparciu o formularz [...] z 11 lutego 2015 r. W konsekwencji Dyrektor OR ARiMR w Opolu dał wiarę treści zaświadczenia z 2 kwietnia 2015 r., bowiem - jak wyjaśnił - uwzględnia ono szerszy kontekst sprawy. Wyjaśnił przy tym, że ponieważ w procedurze administracyjnej nie ma możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego nieaktualnego zaświadczenia, dlatego oceniając to zagadnienie oparto się na zasadzie swobodnej oceny dowodów.

W ocenie organu, brak było również podstaw do uwzględnienia zgłoszonych na etapie postępowania odwoławczego wniosków dowodowych, jako że nie miały one wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Według organu, wniosek o zwrócenie się do organu [...], który wydał formularz [...] został uprzednio zrealizowany, bowiem skutkiem weryfikacji okresów podlegania przez [...] organ ubezpieczeniowy było wydanie przez KRUS PT w [...] przedmiotowego zaświadczenia. Odnośnie wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych świadków oraz dokumentu -umowy dożywocia organ stwierdził, że nawet potwierdzenie (zgodnie ze zgłoszoną tezą dowodową) okoliczności przebywania przez J. W. na terenie Polski nie wyklucza jego niepodlegania w dniu złożenia wniosku ubezpieczeniu społecznemu (a tylko ten warunek jest istotny z perspektywy przepisów określających zasady nabywania prawa do renty strukturalnej). Zatem te dowody również nie mają dla sprawy znaczenia.

W konkluzji organ II instancji stwierdził, że decyzja ostateczna z 2 sierpnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. § 4 pkt 3 rozporządzenia, gdyż J. W. nie spełniał wówczas (na dzień składania wniosku o rentę) warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Za prawidłowy uznał także sposób rozstrzygnięcia, tj. stwierdzenie wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, na podstawie art. 151 § 2 kpa. Okolicznością bezsporną w sprawie jest bowiem, że od dnia doręczenia tej decyzji minęło już ponad 5 lat, co uniemożliwia uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, jak też o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił zarówno naruszenie prawa materialnego, a to § 4 pkt 3 Rozporządzenia poprzez błędne uznanie, iż w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną nie podlegał on ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, jak i naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez stronę oraz naruszenie zasady praworządności i bezpośredniości postępowania;

2) art. 75 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków M. P., M. P. i G. J. oraz zaniechanie wystąpienia do organu [...], który wydał formularz [...], w celu pozyskania informacji i dokumentów od pracodawcy skarżącego na temat: w jakim okresie u niego pracował, kiedy nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy, w jakich okolicznościach i w jaki sposób, w szczególności wyjaśnienia rzekomego zatrudnienia skarżącego w okresie od marca do grudnia 2005 r. jak również wyjaśnienia, czy pomimo zakończenia stosunku pracy składki były przez niego nadal odprowadzane,

3) art. 77 § 1 kpa, poprzez uznanie, iż materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący mimo zaniechania przeprowadzenia szeregu dowodów;

4) art. 8 kpa poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów wskutek bezkrytycznego przyznania wiary zaświadczeniu z KRUS z 2 kwietnia 2015 r., bez zbadania okoliczności jego wydania, pomimo funkcjonowania w obrocie pierwotnego zaświadczenia KRUS z 23 maja 2005 r. odmiennej treści;

5) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej tj. 24 maja 2005 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j.) – dalej jako: [ppsa], zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem sporu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie, wydaną po wznowieniu postępowania, w której stwierdzono, że decyzja ostateczna z 2 sierpnia 2005 r. w przedmiocie przyznania skarżącemu renty strukturalnej została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie organów obu instancji w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. pojawiły się nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej. Za taką okoliczność organy Agencji uznały fakt ujawniony w wydanym przez Kierownika Placówki Terenowej KRUS w [...] zaświadczeniu z 2 kwietnia 2015 r., że skarżący w dniu złożenia wniosku (24 maja 2005 r.) nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, a co się z tym wiąże - nie spełnił przewidzianego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia warunku przyznania renty strukturalnej.

Przystępując do oceny wydanego rozstrzygnięcia podkreślić na wstępie należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem wcześniejszego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który prawomocnym wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 97/18 uchylił zarówno zaskarżoną wówczas decyzję Dyrektora OR ARiMR w Opolu z 5 stycznia 2018 r., jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 14 listopada 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Z tej przyczyny, prowadząc ponownie postępowanie, organy Agencji związane były wskazanym wyżej wyrokiem WSA w Opolu z 21 czerwca 2018 r., na podstawie art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania oznacza, że orzeczenie sądu oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Związanie oceną prawną oraz zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania, determinuje działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Obowiązek wynikający z powyższego związania może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 ppsa, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Nadto wyłączenie ze wskazanego obowiązku będzie dopuszczalne także w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny. Takie okoliczności jednak nie miały w sprawie niniejszej miejsca

Przypomnieć więc należy, że w omawianym wyroku o sygn. II SA/Op 97/18 Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, albowiem organ odwoławczy w zakresie prowadzonego postępowania nie sprostał obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa. Sąd uznał, że w stanie faktycznym sprawy, gdzie w obrocie prawnym funkcjonowały dwa wykluczające się zaświadczenia jednostek KRUS, organy bezkrytycznie oparły wydane decyzje na późniejszym zaświadczeniu z 2 kwietnia 2015 r., nie weryfikując w żaden sposób prawdziwości danych zawartych w obu tych zaświadczeniach i nie wyjaśniając dostatecznie przyczyn przyjęcia nowego dokumentu za podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organy nie zebrały również w tym zakresie wystarczającego materiału dowodowego, albowiem nie zgromadziły i nie włączyły do akt sprawy dokumentów obrazujących przebieg ubezpieczenia strony, w tym m.in. wydanych w tym przedmiocie decyzji Prezesa KRUS.

Analizując podjętą w przedmiotowej sprawie decyzję z punktu widzenia regulacji art. 153 ppsa, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, organy Agencji w ponownie prowadzonym postępowaniu - uwzględniając stanowisko Sądu - pozyskały zarówno od strony jak i od organów rentowych szereg dokumentów związanych z przebiegiem ubezpieczenia społecznego J. W. Bazując na tak uzupełnionym materiale dowodowym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał jego właściwej oceny i trafnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji Sąd uznał, iż decyzja, będąca przedmiotem skargi, jest prawidłowa, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Ponieważ do wydania zaskarżonej decyzji doszło w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, wyjaśnić w tym miejscu należy, iż instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą m.in. tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W związku z tym, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają ścisłej wykładni.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia przepisem art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organy przyjęły okoliczność ujawnioną w zaświadczeniu Kierownika Placówki Terenowej KRUS w [...] z 2 kwietnia 2015 r., że skarżący w dniu złożenia wniosku nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, a co się z tym wiąże - nie spełnił przewidzianego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia warunku przyznania renty strukturalnej.

Odnosząc się zatem do merytorycznych przesłanek rozstrzygnięcia wskazać należy, iż w polskim systemie prawnym renta strukturalna jako szczególny rodzaj świadczenia pieniężnego przyznawanego rolnikom, została uregulowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191). W przepisie § 4 Rozporządzenia określono warunki, jakie musi spełnić rolnik ubiegający się o rentę strukturalną. Zgodnie z tym przepisem rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;

4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;

5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Z treści tego przepisu wynika, że aby otrzymać rentę, o którą wnosił i którą uzyskał skarżący, musiał on być rolnikiem i podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że rolnicy podlegają w Polsce przede wszystkim ubezpieczeniu w KRUS (art. 5 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przy czym, stosownie do treści art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnicze ubezpieczenie emerytalno-rentowe, wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie nie ma zastosowania, gdy rolnik podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu. Oznacza to, że osoba wykonująca inną niż rolnicza pracę zarobkową i ubezpieczona z tego tytułu, z ustawowej definicji nie spełnia warunków do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem rolniczych i nie podlega temu ubezpieczeniu, nawet mimo formalnego objęcia decyzją organu rentowego. Przepisy te pozwalają więc na objęcie ubezpieczeniem rolniczym tylko wtedy, gdy nie istnieje inny tytuł ubezpieczenia. Reguła ta skutkuje automatyzmem, polegającym na wykluczeniu z mocy prawa z ubezpieczenia rolniczego w razie podjęcia aktywności skutkującej objęciem "innym ubezpieczeniem społecznym". (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 lipca 2018 r. III AUa 1198/17, LEX nr 2570963). Ponadto, w realiach rozpatrywanej sprawy należy również uwzględnić szczególne regulacje prawne Unii Europejskiej. Co istotne, regulacje te mają pierwszeństwo stosowania przed przepisami krajowymi. W przypadku pracowników migrujących, zastosowanie mają nie tylko polskie przepisy ubezpieczeniowe, ale w pierwszej kolejności przepisy unijne w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L 200 z dnia 7 czerwca 2004 r.) Jak stanowi art. 11 ust. 3 Rozporządzenia 883/2004, osoba wykonująca pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego, na terytorium którego wykonuje pracę najemną.

W sprawie niniejszej warunki uzyskania renty strukturalnej zawarte w § 4 pkt 3 Rozporządzenia zostały pierwotnie udokumentowane przez skarżącego zaświadczeniem wydanym przez PT KRUS w [...] z 23 maja 2005 r. Natomiast, w dniu 3 kwietnia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło nowe zaświadczenie z KRUS z 2 kwietnia 2015 r., z którego wynikało, że skarżący w dniu składania wniosku warunków tych nie spełniał. Okoliczność ta wynikała z ustaleń organów rentowych, że skarżący w okresie od dnia 29 marca do 31 grudnia 2005 r. był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia, co dokumentował przekazany przez [...] instytucję ubezpieczeniową formularz [...].

Sąd, w wyniku dokonanej analizy materiału dowodowego sprawy za trafne uznaje stanowisko organu, że właściwym dokumentem, na podstawie którego należało oceniać przesłankę z § 4 pkt 3 Rozporządzenia, jest zaświadczenie PT KRUS w [...] z 2 kwietnia 2015 r. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, że organy w sposób bezkrytyczny, arbitralny dały wiarę temu zaświadczeniu. Zdaniem Sądu, prowadząc ponownie postępowanie organy Agencji zgromadziły dowody pozwalające na skuteczne podważenie treści wcześniejszego zaświadczenia PT KRUS w [...], które stało się nieaktualne. Wbrew temu co uważa skarżący, zebrane w ponownym postępowaniu dowody wystarczająco potwierdzały ten wniosek. Jak bowiem wynika z włączonej w poczet materiału dowodowego sprawy prawomocnej decyzji Prezesa KRUS z 27 kwietnia 2015 r. - stwierdzającej nieważność decyzji tego organu z 18 sierpnia 2005 r. o podleganiu przez J. W. od dnia 22 lipca 2005 r. ubezpieczeniu emerytalno rentowemu - w dacie przyznania renty strukturalnej skarżący, z racji pracy najemnej w [...], był objęty tamtejszym systemem ubezpieczeń. Ponadto z włączonego do akt sprawy pisma Kierownika PT KRUS w [...] z 17 listopada 2015 r. (k. 332 akt administracyjnych) wynika, że w stosunku do skarżącego zostały wydane również decyzje Prezesa KRUS stwierdzające ustanie rolniczego ubezpieczenia społecznego w okresach: 1) od 1 maja do 30 czerwca 2005 r., 2) od 1 lipca do 30 września 2004 r., 3) od 1 października do 23 grudnia 2004 r., 4) od 29 marca do 31 marca 2005 r., 5) od 1 kwietnia do 30 czerwca 2005 r., 6) od 1 lipca do 21 lipca 2005 r., 7) od 22 lipca do 30 września 2005 r.

W ocenie Sądu, wskazane wyżej dowody dawały organom wystarczającą podstawę do przyjęcia, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie spełniał warunku przewidzianego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia. Zastrzec przy tym jednak należy, że Sąd, odmiennie niż organ, stoi na stanowisku, iż właściwą datą, z perspektywy której należało badać spełnienie przedmiotowej przesłanki, jest dzień 22 lipca 2005 r., a nie jak przyjęły organy, dzień 24 maja 2005 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący złożył co prawda wniosek o przyznanie renty strukturalnej 24 maja 2005 r., jednak nie był to wówczas wniosek kompletny, pozwalający na prawidłowe rozpoznanie sprawy. W ocenie Sądu użyty w § 4 ust 3 Rozporządzenia zwrot "w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną" oznacza dzień, w którym producent rolny przedłoży komplet dokumentów potwierdzających spełnienie wszystkich warunków koniecznych do ubiegania się o przyznanie renty strukturalnej, gdyż dopiero wtedy taki kompletny wniosek pozwala na nadanie sprawie dalszego biegu i umożliwia właściwe jego rozpatrzenie przez organ. Dlatego też, ponieważ skarżący w dniu 22 lipca 2005 r. uzupełnił wniosek, składając oświadczenia o przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej oraz akt notarialny umowy dożywocia - to właśnie dzień 22 lipca 2005 r. należy uznać za dzień złożenia wniosku w rozumieniu § 4 pkt 3 Rozporządzenia, a zatem to z tą datą należy wiązać ocenę podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Co ważne, do tej też daty odnosi się w/w decyzja prezesa KRUS z 27 kwietnia 2015 r., do której odwoływał się Dyrektor OR ARiMR w Opolu w zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak stwierdzić należy, że błędna ocena organu w kwestii przyjęcia niewłaściwej daty złożenia wniosku pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i przez to nie mogła skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Bowiem nawet gdyby przyjąć, że dniem złożenia wniosku był dzień 24 maja 2005 r. to nie ulega wątpliwości, że także w tym czasie skarżący był wyłączony z systemu ubezpieczeń rolników, co wynika z powołanego wyżej pisma PT KRUS w [...] z 17 listopada 2015 r., zawierającego informację, że organ rentowy wydał skarżącemu decyzję o ustaniu rolniczego ubezpieczenia społecznego w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2005 r.

Trafnie zatem przyjęły organy Agencji, że w sprawie zaszła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej, z uwagi na nową okoliczność, nieznaną organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, jaką było zatrudnienie i ubezpieczenie społeczne skarżącego w [...] w okresie istotnym dla renty strukturalnej, co wyłączyło go z ubezpieczenia w KRUS. Przeprowadzone postępowanie wznowieniowe doprowadziło też organy do słusznego wniosku, że pierwotna decyzja z 2 sierpnia 2005 r. przyznająca skarżącemu rentę strukturalną, została wydana z naruszeniem prawa, tj. § 4 pkt 3 Rozporządzenia. Skoro bowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z 2 sierpnia 2005 r. stoi w oczywistej sprzeczności z wymogiem ustanowionym w § 4 pkt 3 Rozporządzenia, to konsekwencją powyższego stwierdzenia powinno być wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia merytorycznego z obrotu prawnego.

Przy czym wskazać również należy, że w myśl art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W związku z tym, iż od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad pięć lat, okres ten stanowi przekroczenie terminu przewidzianego w art. 146 kpa, a co za tym idzie zgodnie z art. 151 § 2 kpa, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji prawidłowo uznały, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa czyli, że przyznano rentę strukturalną pomimo niespełnienia przez skarżącego warunku określonego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia.

Wbrew też zarzutom skargi, organy nie naruszyły reguł postępowania dotyczących gromadzenia i oceny zebranego materiału dowodowego sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa). Nie ma przy tym racji skarżący, zarzucając organom brak prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku wyjaśnienia, w jakich okresach faktycznie był on zatrudniony na terenie [...] i weryfikowania wiarygodności formularza [...]. Jak bowiem słusznie zauważył organ, w myśl § 19 ust. 4 Rozporządzenia dokumentem potwierdzającym okoliczności, o których mowa w § 18 ust. 5 pkt 3 (podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników), jest zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W świetle tego przepisu, zakres właściwie prowadzonego postępowania dowodowego ograniczał się w realiach tej sprawy do zbadania, które z dwóch wzajemnie się wykluczających zaświadczeń KRUS odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Temu obowiązkowi organy sprostały, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, że wcześniejsze zaświadczenie z 2005 r. było nieaktualne, gdyż zostało wydane w okolicznościach, w których organ rentowy nie posiadał wiedzy o wykonywaniu przez skarżącego pracy na terenie [...]. Do akt sprawy organy włączyły przy tym dowody dostatecznie potwierdzające wiarygodność zaświadczenia z 2 kwietnia 2015 r., pozyskując, oprócz wskazanego formularza [...], decyzję organu KRUS z 27 kwietnia 2015 r. w sprawie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 18 sierpnia 2005 r. o podleganiu przez J. W. od 22 lipca 2005 r. ubezpieczeniu emerytalno rentowemu, jak też inne posiadane przez organ rentowy dokumenty, świadczące pośrednio o ustaniu rolniczego ubezpieczenia społecznego. Zebrano też dokumenty z wszczętego przez skarżącego postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w wyniku którego Sąd ten postanowieniem z 3 marca 2017 r., sygn. akt [...] umorzył postępowanie w sprawie. Wynika stąd, że podjęte przez skarżącego kroki prawne mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezesa KRUS z 27 kwietnia 2015 r. okazały się bezskuteczne. Jak więc słusznie zauważył Dyrektor OR ARiMR w Opolu istotne jest, że zaświadczenie z 2015 r. nie zostało przez organ rentowy na dzień wydania skarżonej decyzji zmienione, ani też nie pojawił się inny dokument, mogący skutecznie podważyć jego treść.

Nie było natomiast rolą organów, wbrew przekonaniu skarżącego, weryfikowanie podstaw faktycznych zarówno omawianego zaświadczenia z 2 kwietnia 2015 r., jak też wydanych skarżącemu rozstrzygnięć KRUS w przedmiocie okresów niepodlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organy Agencji nie posiadają kompetencji w zakresie orzekania o podleganiu rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, w związku z czym zobowiązane były one uwzględnić treść rozstrzygnięć wydanych w tym przedmiocie przez kompetentny organ. Zaznaczyć przy tym należy, że każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ stanowi dokument urzędowy i z racji tego korzysta z domniemania prawdziwości treści w niej zawartych (art. 76 § 2 kpa). Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być wprawdzie obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych kontrdowodów, mogących podważyć prawidłowość przyjętych w sprawie ustaleń i wydanych rozstrzygnięć, próbując przerzucić cały ciężar dowodzenia okoliczności dotyczących przebiegu jego ubezpieczenia emerytalno-rentowego na organy Agencji, co wobec braku właściwości rzeczowej tych organów w tym zakresie nie mogło wywrzeć oczekiwanego skutku. Zatem, wbrew zarzutom skargi, organy Agencji nie miały żadnych podstaw prawnych, by występować do [...] organu rentowego o wyjaśnienie takich okoliczności jak: w jakim okresie skarżący pracował na terenie [...], kiedy nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy, w jakich okolicznościach i w jaki sposób i czy pomimo zakończenia stosunku pracy składki były przez skarżącego nadal odprowadzane. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należała bowiem do skarżącego, skoro to on świadczył pracę u [...] pracodawcy i z racji tego tylko on jest władny, jako strona postępowania przed [...] organem rentowym, wyjaśnić wątpliwości co do okresów podlegania ustawodawstwu [...]. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego, że nie jest on w stanie samodzielnie obalić wiarygodności treści formularza [...], Sąd nie negując przedstawionych w skardze trudności w tym temacie zauważa, że kompetencji do podjęcia kroków prawnych w tym zakresie nie posiadają też organy Agencji, bowiem owe zagadnienia leżą poza właściwością rzeczową ARiMR. Ponadto zwrócić należy uwagę, że skarżący w skardze, wskazując na podjęte przez niego bezskutecznie próby kontaktu z byłym [...] pracodawcą (który jednak nie działa już pod poprzednią firmą), nie wyjaśnia jednak w żaden sposób, czy wyczerpał już wszystkie możliwe środki w kontaktach z [...] organem rentowym, do której to instytucji należało się zwrócić w celu skutecznego podważenia treści formularza [...]. Sąd dostrzega wprawdzie, że z zawartych w aktach dokumentów wynika, że na potrzeby postępowania przed Sądem Pracy skarżący, pismem z 9 listopada 2015 r. (k. 326 akt administracyjnych) zwracał się do instytucji [...] o wyjaśnienie okresów zatrudnienia na terenie [...], na co jednak nie została mu udzielona żadna odpowiedź (o czym informuje pismo KRUS z 11.10.2016 r. - k. 312 akt adm.), niemniej jednak zdaniem Sądu, brak reakcji organu [...] nie usprawiedliwia bierności skarżącego, który zamiast bezczynnie oczekiwać na odpowiedź na w/w pismo, powinien podjąć próbę ponownego zwrócenia do władz [...]. Zaznaczyć przy tym należy, że podniesione wyżej zagadnienia nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż okolicznością prawnie relewantną w sprawie jest fakt podlegania skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, co w wiążący organy Agencji sposób dokumentuje zaświadczenie PT KRUS w [...] z 2 kwietnia 2015 r. Sąd ze zrozumieniem odnosi się do trudnej sytuacji życiowej, w jakiej znalazł się skarżący, który po pozbawieniu prawa do renty znalazł się bez środków do życia, niemniej jednak w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej, albowiem zagadnienia tego rodzaju uchylają się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził natomiast naruszenia przepisów prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

W ocenie Sądu, organy Agencji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, jego wyniki właściwie oceniły, a ocena ta stanowiła podstawę prawidłowych ustaleń. Z przyczyn wyżej wskazanych (tj. wiążące znaczenie zaświadczenia KRUS) organ zasadnie odmówił przeprowadzenia zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, trafnie uznając, że dowody te nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zauważyć przy tym należy, że jeśli chodzi o przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych świadków oraz dokumentu w postaci umowy dożywocia, nawet stwierdzenie (zgodnie z zakreśloną tezą dowodową) okoliczności przebywania przez skarżącego na terenie Polski nie wyklucza jego niepodlegania, w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty, ubezpieczeniu społecznemu rolników, a ten warunek jest istotny z perspektywy przepisów określających zasady nabywania prawa do renty strukturalnej. W konsekwencji Sąd stwierdza, że Dyrektor OR ARiMR, ustalając stan faktyczny, oparł się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, należycie go rozważył i wskazał, jakim środkom dowodowym dał wiarę, przedstawiając prawidłową ich ocenę, popartą stosowną argumentacją. Tym samym za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Wbrew zarzutom skargi, analiza akt postępowania wskazuje, że nie wystąpiło w sprawie również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 pkt 3 Rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy, wobec nieuwzględnienia zarzutów skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.