Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1327/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ od dochodu uzyskanego w roku podatkowym odlicza się poniesione przez podatnika w tym samym roku wydatki na budowę budynku mieszkalnego. Jeżeli natomiast podatnik poniósł wydatki w danym roku podatkowym na budowę domu i zaciągnął na ten cel w tym samym roku kredyt bankowy to zgodnie z obowiązującym w roku 1992 brzmieniem art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sumę wydatków w roku podatkowym zmniejsza się o kwotę uzyskanego kredytu wraz z odsetkami w latach, w których są dokonywane.

TEZY

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ od dochodu uzyskanego w roku podatkowym odlicza się poniesione przez podatnika w tym samym roku wydatki na budowę budynku mieszkalnego. Jeżeli natomiast podatnik poniósł wydatki w danym roku podatkowym na budowę domu i zaciągnął na ten cel w tym samym roku kredyt bankowy to zgodnie z obowiązującym w roku 1992 brzmieniem art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sumę wydatków w roku podatkowym zmniejsza się o kwotę uzyskanego kredytu wraz z odsetkami w latach, w których są dokonywane.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 maja 1998 r. sprawy ze skargi Elżbiety i Czesława D. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 10 czerwca 1996 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwo Elżbieta i Czesław D. złożyli w dniu 3 lutego 1993 r. w Drugim Urzędzie Skarbowym w G. zeznanie podatkowe za rok 1992 na formularzu PIT-31, w którym od dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym odliczyli wydatki na budowę budynku mieszkalnego w wysokości 48.950.850 zł.

Pismem z dnia 17 marca 1995 r. podatnicy zwrócili się do ww. Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie korekty zeznania podatkowego za lata 1992-1993 w związku z nieodliczeniem kwoty 34.551.300 st. zł z tytułu spłaty kredytu wraz z odsetkami w ramach Spółdzielni Mieszkaniowej SBJ "K." wydatkowanego na poczet wkładu budowlanego.

Decyzją z dnia 26 lipca 1995 r. Drugi Urząd Skarbowy określił wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie 882 zł. W uzasadnieniu wywiedziono, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku podatników w przedmiocie dokonania odliczenia od dochodu kwoty 3.618.600 st. zł z tytułu spłaty kredytu budowlanego wraz z odsetkami w kwocie 9.410.700 st. zł, skoro zgodnie z art. 26 ust. 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ odliczeniu podlegają spłaty kredytu wraz z odsetkami w przypadku, gdy kredyt ten podatnik lub jego małżonek otrzymał i został on odliczony od poniesionych nakładów na cele mieszkaniowe w roku jego otrzymania. Uwzględniono natomiast wydatki mieszkaniowe w kwocie 48.645.364 zł.

Decyzja ta uostateczniła się.

Kolejnym wnioskiem z dnia 27 listopada 195 r. podatnicy ponownie zwrócili się do Drugiego Urzędu Skarbowego w G. o dokonanie korekty zeznania podatkowego za rok 1992 i 1993 wywodząc, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. kwoty spłaconych rat kredytu i odsetek podlegają odpisowi od podstawy wymiaru podatku.

Decyzją z dnia 27 grudnia 1995 r. Drugi Urząd Skarbowy w G. działając na podstawie art. 155 Kpa odmówił zmiany na wniosek strony decyzji z dnia 26 lipca 1995 r. - określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r.

W uzasadnieniu wywiedziono, że żądanie strony uwzględnienia w rocznym rozliczeniu podatku za 1992 r. odliczenia od dochodu kwoty 13.029.300 st. zł stanowiącej spłatę kredytu wraz z odsetkami jest bezzasadne, skoro to podatnicy bezpośrednio zaciągnęli kredyt w PKO BP I Oddział w G. w latach 1989-1990 na budowę domu w łącznej wysokości 60.700.000 st. zł.

W ocenie organu, przywołała przez podatników uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. nie ma zastosowania, bowiem dotyczy ona możliwości odliczenia od dochodu wydatków poniesionych przez podatnika w latach 1992-1994 na spłatę zaciągniętych przez Spółdzielnie Mieszkaniowe do dnia 31 maja 1992 r. kredytów na budownictwo mieszkaniowe, o których mowa w przepisach dotyczących wykupu odsetek od kredytów ze środków budżetu państwa oraz na spłatę odsetek od tych kredytów.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wywodzi, że budowa domu mieszkalnego w ramach Spółdzielni do stanu zerowego odbywała się systemem gospodarczym w grupach zadaniowych a następnie każdy z członków Spółdzielni indywidualnie kontynuował budowę pod nadzorem kierownika Spółdzielni. W ocenie strony bez pośrednictwa Spółdzielni nie uzyskałaby kredytu na budowę domu. Strona przyznała, że otrzymała w latach 1988 - 1990 kredyt na podstawie indywidualnie zawartej umowy kredytowej; spłacanego kredytu i odsetek do 1991 r. strona nie mogła wykazywać i rozliczać, jako że nie była podatnikiem podatku wyrównawczego. Natomiast po wejściu w życie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w ocenie strony przysługuje jej prawo odliczenia spłacanego w 1992 r. kredytu i odsetek, skoro otrzymany kredyt był kredytem celowym, którego podatnik nie mógł zużyć na inne cele jak tylko na budowę domu.

Izba Skarbowa w G. zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniła; utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy w pełni podzieliła trafność rozstrzygnięcia.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie precyzując wniosków skargi powtórzyli te same argumenty co w odwołaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368/.

W ustalonym bezspornie stanie faktycznym zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Na wstępie należy zauważyć, że wprawdzie decyzja organu odwoławczego zawiera nieprawidłowe oznaczenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, to jednak nie budzi wątpliwości okoliczność, że rozpoznano odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 grudnia 1995 r., odmawiającej zmiany na wniosek strony decyzji z dnia 26 lipca 1995 r. - określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r.

W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie odmówiły dokonania zmiany w trybie art. 155 Kpa decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1992 r. albowiem decyzja ta odpowiada prawu. Strona skarżąca przez błędną interpretację przepisów prawa niezasadnie domagała się uwzględnienia w ramach ulg podatkowych spłaconego w 1992 r. kredytu i odsetek zaciągniętego na budowę domu mieszkalnego w latach 1988-1990 r.

Otóż poza sporem jest, że przedmiotowy kredyt na budowę domu mieszkalnego skarżący zaciągnęli w (...) na podstawie umowy z dnia 8 grudnia 1988 r. kredyt w łącznej wysokości 60.700.000 st. zł, podatnicy otrzymali w transzach w latach 1989-1990 a spłacili w kolejnych latach podatkowych - w tym w 1992 r. spłacony kredyt wyniósł 3.618.600 st. zł, zaś odsetki 9.410.700 st. zł.

Skarżący powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. wywodzą, że skoro zaciągnęli kredyt na budowę domu mieszkalnego za pośrednictwem Spółdzielni SBJ "K." w ramach której budowali dom, tym samym spłacony wraz z odsetkami kredyt w 1992 r. winien być odliczony od podstawy opodatkowania.

Takiego stanowiska skarżących nie sposób zaaprobować, skoro cyt. uchwała Sądu Najwyższego dotyczy wydatków poniesionych przez podatnika w latach 1992-1994 na spłatę zaciągniętych przez spółdzielnie do dnia 31 maja 1992 r. kredytów na budownictwo mieszkaniowe, o których mowa w przepisach dotyczących wykupu odsetek od kredytów ze środków budżetu państwa oraz na spłatę odsetek od tych kredytów.

Poza sporem również jest, że w latach 1988-1990 pod rządem ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ skarżący nie byli podatnikami podatku wyrównawczego a zatem nie korzystali /bo nie mogli/ z ulg mieszkaniowych przyznanych tą ustawą. W konsekwencji powyższego, do skarżących nie ma zastosowania przepis art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, który przewidywał kontynuację odliczeń należnych ulg mieszkaniowych przyznanych podatnikowi w podatku wyrównawczym a nie zrealizowanych do dnia 31 grudnia 1991 r.

Również zasadnie organy podatkowe wywiodły, że brak jest podstaw prawnych do odliczenia rat kredytu i odsetek spłaconych w 1992 r. /a zaciągniętego w latach 1988-1990/ według przepisów obowiązującej od 1 stycznia 1992 r. cyt. ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otóż zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ od dochodu uzyskanego w roku podatkowym odlicza się poniesione przez podatnika w tym samym roku wydatki na budowę budynku mieszkalnego. Jeżeli natomiast podatnik poniósł wydatki w danym roku podatkowym na budowę domu i zaciągnął na ten cel w tym samym roku kredyt bankowy to zgodnie z obowiązującym w roku 1992 brzmieniem art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sumę wydatków w roku podatkowym zmniejsza się o kwotę uzyskanego kredytu wraz z odsetkami w latach, w których są dokonywane.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przyznająca prawo ulg mieszkaniowych weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r. - stąd ustawa ta ma zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych po tym dniu.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący w 1992 r. oprócz wydatków na budowę domu ponieśli wydatki stanowiące spłatę kredytu wraz z odsetkami zaciągniętego przez nich w PKO BP G. przed dniem 1 stycznia 1992 r., tj. w latach 1988-1990. W świetle tego, co wyżej wywiedziono, zasadnie organy podatkowe przyjęły więc, że spłata tego kredytu nie stanowi wydatku odliczanego od dochodu skarżących na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w wyroku.