Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 32/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 14, art. 36 pkt 1, art. 39, art. 41 ust. 1, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 3, art. 119 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: § 2 pkt 4 i 5, § 8 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 27 poz 138
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.
article: art. 9, art. 24, art. 104, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1, § 19
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], II. przyznaje adw. M. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (w tym 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług). III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta P. działając na podstawie art. 4, art. 11 ust. 2, art. 14, art. 36 pkt 1, art. 39, art. 41 ust. 1, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 3, art. 119 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) i § 2 pkt 4 i 5, § 8 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2011 r., Nr 27, poz. 138) oraz art. 24 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") odmówił K. K. przyznania pomocy pieniężnej.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniu 07 maja 2012 r. K. K. skierował do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. [...] (dalej jako: "Ośrodek Pomocy") wniosek z prośbą o przyznanie pomocy pieniężnej oraz wniosek o zmianę pracownika socjalnego. Wskazano, iż w dniu 11 maja 2012 r. pracownicy Ośrodka Pomocy udali się do miejsca zamieszkania wnioskodawcy celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W trakcie przeprowadzonej rozmowy wnioskodawca oświadczył, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez dotychczasowego pracownika socjalnego i z tej przyczyny nie doszło do jego przeprowadzenia. Organ I instancji zaznaczył, że K. K. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zmiany pracownika socjalnego i oświadczył, że nie akceptuje wydanego w dniu [...] marca 2012 r. przez Prezydenta Miasta P. postanowienia dotyczącego odmowy wyłączenia dotychczasowego pracownika socjalnego z postępowania. Organ I instancji wskazał, iż uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego powoduje, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Nadto podkreślił, że postawa braku kontaktu z Ośrodkiem Pomocy w świetle stosownych wezwań nosi znamiona braku współdziałania z pracownikiem socjalnym (art. 4 w zw. z art. 11 ustawy o pomocy społecznej). Organ I instancji podniósł, iż wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu, a w konsekwencji niemożliwym stało się pozyskanie niezbędnych informacji wymaganych przepisami prawa oraz dokumentacji koniecznej do dokonania przez pracownika analizy i oceny sytuacji K. K. oraz sformułowanie wniosków będących podstawą planowania pomocy odpowiednio do danych okoliczności. Decyzję odmawiającą przyznania pomocy pieniężnej doręczono wnioskodawcy w dniu 12 czerwca 2012 r.

Dnia 18 czerwca 2012 r. K. K. odwołał się od powyższej decyzji. Podniósł, że nie zgadza się z jej uzasadnieniem, ponieważ nie ma ono nic wspólnego z prawdą i służy tuszowaniu urzędniczych przestępstw. Do odwołania załączono liczne pisma K. K., w tym pisma skierowane wcześniej do Ośrodka Pomocy. W przedmiotowych pismach wnioskodawca wskazywał na swoją trudną sytuację osobistą, rodzinną i materialną. W jednym z pism dołączonych do odwołania, datowanym na dzień 11 czerwca 2012 r., K. K. podniósł, iż to nie on uniemożliwił pracownikom Ośrodka Pomocy przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Z uwagi na chorobę musi on zażywać bardzo silne leki, a pracownicy Ośrodka Pomocy zaniedbują obowiązek wcześniejszego umówienia się z nim na wywiad. Ponadto pomimo wniosków o odsunięcie jednej z pracownic Ośrodka Pomocy od prowadzenia spraw wnioskodawcy, osoba ta w dalszym ciągu je prowadzi, co powoduje u K. K. spadek zaufania do organów administracji publicznej.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 i 41 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na przepisy art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Podniósł, że organ I instancji dołożył starań ku temu, aby przeprowadzić wywiad środowiskowy, który mógłby stanowić podstawę przyznania pomocy finansowej oraz ustalenia jego rodzaju i wysokości. Kolegium zaznaczyło, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 11 maja 2012 r. pracownicy Ośrodka Pomocy udali się do mieszkania K. K. celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ale wnioskodawca nie wyraził zgody na jego przeprowadzenie. Kolegium podniosło więc, że brak współpracy wnioskodawcy z organami administracji należy uznać nie za przypadek, czy też wynik braku znajomości prawa, lecz efekt świadomego postępowania. Zdaniem organu II instancji, odmowa współpracy z Ośrodkiem Pomocy, do którego zwrócono się o przyznanie pomocy, nie może być uznana za usprawiedliwioną z tego powodu, iż wnioskodawca złożył wniosek o wyłączenie pracownika socjalnego tym bardziej, że postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Prezydent Miasta P. odmownie załatwił wniosek K. K. w sprawie zmiany pracownika socjalnego. Decyzję Kolegium utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję, w której odmówiono wnioskodawcy przyznania pomocy pieniężnej doręczono wnioskodawcy w dniu 22 listopada 2012 r.

Dnia 10 grudnia 2012 r. K. K. wniósł skargę na powyższą decyzję. Urzędnikom Ośrodka Pomocy ponownie zarzucił ukrywanie przestępstw oraz niedbałe wywiązywanie się z nałożonych na nich obowiązków. Do skargi dołączono także liczne pisma wnioskodawcy, w których podnosi argumenty zawarte w odwołaniu z dnia 18 czerwca 2012 r., a więc m.in. fakt nieodsunięcia, pomimo wielu jego próśb, pracownika Ośrodka Pomocy od prowadzenia jego spraw.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty. Kolegium po raz kolejny podniosło, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez K. K. w miejscu jego zamieszkania świadczy o spełnieniu przesłanki braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, która obwarowana jest sankcją w postaci możliwości odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 w zw. z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).

Obecny na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 9 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż przepis art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, iż decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad ten przeprowadzany jest m.in. w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób o których mowa w art. 103 (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy. Zatem z treści powyższych przepisów wynika, iż nieodzownym elementem postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest rodzinny wywiad środowiskowy.

Jednocześnie z treści przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień i inne okoliczności w nim wskazane mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zatem przepis ten określa między innymi skutki braku chęci współpracy osoby ubiegającej się o świadczenie w ramach pomocy społecznej. Skutkiem takim może być odmowa przyznania świadczenia. Natomiast jedną z postaci braku takiej współpracy, co nie budzi wątpliwości w świetle ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych, jest uniemożliwienie przeprowadzenia organowi pomocy społecznej rodzinnego wywiadu środowiskowego (porównaj: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 października 2008 r., sygn. akt I OSK 37/08, z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 561/08, z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09, z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 59/11 oraz z dnia 06 września 2011 r., sygn. I OSK 572/11, orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rodzinny wywiad środowiskowy jest zatem obligatoryjnym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, oczywiście po spełnieniu innych niezbędnych ku temu warunków, lub odmowie przyznania tego świadczenia. Powyższe wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wywiad ten jest istotnym elementem postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia, albowiem służy on ustaleniu rzeczywistej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o to świadczenie (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej wymaga on od strony szczególnej aktywności, której nie można zastąpić innymi środkami dowodowymi.

Jednakże należy pamiętać, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie wynika, aby K. K. był przez organ I instancji informowany o skutkach prawnych uniemożliwienia pracownikowi organu I instancji przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, w tym w szczególności, iż będzie to skutkować odmową udzielenia zasiłku z pomocy społecznej. Notatka służbowa sporządzona podczas próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 11 maja 2013 r. przez pracownika Ośrodka Pomocy zawiera krótki opis wydarzeń. Dowiadujemy się z niej, że K. K. odmówił przeprowadzenia wywiadu ze względu na brak pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku o wyłączenie konkretnego pracownika socjalnego od prowadzenia jego spraw. Na końcu notatki służbowej znajduje się adnotacja, iż "z przyczyn leżących po stronie Wnioskodawcy niemożliwym stało się przeprowadzenie wywiadu środowiskowego". Podobnie brzmi podsumowanie notatki służbowej pracownika Ośrodka Pomocy z próby przeprowadzenia wywiadu z K. K. w dniu 21 marca: "Zapytano Klienta czy nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu. Pan K. potwierdził tę informację ustnie i nie wyraził zgody na potwierdzenie pisemne". W obydwu powyższych notatkach służbowych nie wykazano jednak faktu poinformowania K. K. o skutkach prawnych uniemożliwienia pracownikowi organu I instancji przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Z protokołu sporządzonego w dniu 07 maja 2012 r. przez pracownika Ośrodka Pomocy wynika, iż wnioskodawca skontaktował się w tym dniu z ośrodkiem. W wyniku przeprowadzonej rozmowy telefonicznej pracownik Ośrodka Pomocy powziął informację o tym, że K. K. nie wpuści do domu pracownika Ośrodka – A. N., aby mogła ona z nim przeprowadzić wywiad środowiskowy, ponieważ wnioskodawca oczekuje zmiany pracownika socjalnego zajmującego się jego sprawami. Powyższe świadczy o wadliwym działaniu pracowników Ośrodka Pomocy, którzy powinni przewidzieć, że napotkanie przez K. K. na pracownika, którego chciał on wyłączyć od prowadzenia swoich spraw – spotka się z odmową przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze strony wnioskodawcy. Co więcej, jak wskazano powyżej, pracownicy socjalni byli wcześniej uprzedzani, że do wywiadu nie dojdzie, jeżeli będzie on przeprowadzany przez określoną osobę, do której wnioskodawca stracił zaufanie.

Zaufanie budowane między pracownikami ośrodków pomocy społecznej a wnioskodawcami proszącymi o materialne wsparcie ich rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej ma fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania całego systemu opieki społecznej. Zaufanie to jest podstawowym warunkiem współpracy pomiędzy wnoszącym o pomoc a osobą rozpatrującą dany wniosek pomocowy, jak też stanowi jedyny środek do efektywnego przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych wnioskodawców. Tut. Sąd rozumie trudną specyfikę pracy socjalnej z podmiotami wnoszącymi o wsparcie finansowe (są oni często nazywani przez ośrodki pomocy społecznej "klientami"). Celem ustawy o pomocy społecznej jest jednak umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Aby wywiązać się z obowiązków nałożonych ustawowo na ośrodki pomocy społecznej są one zobowiązane do prowadzenia dialogu z wnioskodawcami. Jeżeli więc K. K. nie może zaakceptować faktu prowadzenia jego spraw przez jednego z pracowników Ośrodka Pomocy, być może organ ten powinien rozważyć możliwość zmiany pracownika socjalnego, aby umożliwić jakikolwiek kontakt z wnioskodawcą. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż wnioskodawca wielokrotnie zgłaszał prośbę wyłączenia A. N. od prowadzenia jego spraw. Tymczasem organ I instancji na podstawie jednego postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie uwzględnienia wniosku K. K. z dnia 09 marca 2012 r., wydanego w innej sprawie, aniżeli obecnie rozpatrywana, nie podejmuje już żadnych działań w przedmiotowym zakresie, uznając, że sprawa jest zakończona, a dalsze wnioski w tym samym zakresie – bezprzedmiotowe. W tym miejscu wskazać należy, iż postanowienie nie uwzględniające wniosku strony o wyłączenie pracownika podlega kontroli dopiero na etapie zaskarżenia decyzji kończącej sprawę, zatem jeżeli skarżący w każdym kolejnym postępowaniu zgłasza żądanie wyłączenia pracownika, obowiązkiem organu jest każdorazowo doprowadzenie do tego, aby wniosek taki został przez stronę sformalizowany, w formie pisemnej, a następnie rozpatrzony, zgodnie z art. 123 w zw. z art. 24 k.p.a. .

Organ I instancji podnosi, iż Ośrodek Pomocy dysponuje ograniczoną liczbą pracowników, a więc nie jest możliwa realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej z uwzględnieniem osobistych preferencji poszczególnych wnioskodawców. Należy jednak zauważyć, że wywiad, podczas którego K. K. odmówił współpracy został, przeprowadzany przez dwóch pracowników Ośrodka Pomocy (A. N., z którą wnioskodawca odmawia współpracy oraz B. Z. – Kierownika Zespołu Pracy Socjalnej). Można więc przypuszczać, że wywiad środowiskowy z K. K. doszedłby do skutku, gdyby został przeprowadzony przez B. Z., bez udziału A. N., do której wnioskodawca, jak twierdzi, utracił zaufanie. Powyższe potwierdza fakt, że w rozmowie telefonicznej z dnia 07 maja 2013 r. K. K. odmówił wywiadu środowiskowego domagając się zmiany pracownika socjalnego (A. N.) na inną osobę. W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 08 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) należy przyjąć, że wywiad środowiskowy może być przeprowadzony przez jednego pracownika socjalnego. Rozporządzenie nie ustanawia wymogu przeprowadzenia stosownego wywiadu przez dwie osoby. W przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie może zasłaniać się argumentem braku odpowiedniej ilości pracowników, aby uwzględnić osobiste preferencje poszczególnych wnioskodawców przy realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej. Wystarczyło bowiem, aby jedna osoba (chociażby B. Z.) przeprowadziła stosowny wywiad. Jest to tym bardziej usprawiedliwione gdyż jak podkreślono już wcześniej – z góry wiadomym było, że pojawienie się na wywiadzie środowiskowym A. N. spowoduje odmowę przeprowadzenia wywiadu po stronie wnioskodawcy.

W związku z powyższym postępowaniem pracowników Ośrodka Pomocy należy zwrócić uwagę, iż jest ono sprzeczne z podstawowymi założeniami ustawy o pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie skarżącym jest wnioskodawca, a więc osoba, która wystąpiła do organów opieki społecznej z prośbą o przyznanie pomocy finansowej. Wnioskodawca jest osobą schorowaną o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że dochody osiągane przez K. K. są symboliczne i ledwo wystarczają na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania i zakupu lekarstw.

Powyższe naruszenie art. 9 k.p.a. mogło więc mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, albowiem to właśnie brak współdziałania K. K. z pracownikiem socjalnym poprzez uniemożliwienie rozprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego stanowił jedyną i wyłączną przesłankę rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji.

Reasumując podkreślić należy, iż organ powinien wyraźnie pouczyć stronę postępowania, że brak współpracy z pracownikiem socjalnym poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w konsekwencji może prowadzić do odmowy przyznania świadczenia, którego to pouczenia w niniejszej sprawie zabrakło. Skoro zaś organy nie pouczyły w sposób prawidłowy skarżącego o skutkach braku jego współdziałania z pracownikami socjalnymi to nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji nieznajomości swoich obowiązków.

Powyższe nieprawidłowości wskazują, iż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania, a ponieważ naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, w tym w szczególności ponownie podejmie próbę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowisko, poprzedzając ją jednakże pouczeniem osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy o skutkach prawnych odmowy współpracy z organem. Wobec orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy socjalnej organy pomocy społecznej winny przy tym ze szczególną wnikliwością dokonać oceny, co do świadomego działania osoby odmawiającej współpracy z pracownikiem socjalnym.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla strony skarżącej z urzędu Sąd orzekł w punkcie II sentencji stosownie do treści art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O wykonalności zaskarżonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 powyższej ustawy.