Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 314/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 260
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.E. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2018 r.


UZASADNIENIE

M.E. pismem z dnia 3 marca 2017 r. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Wyrokiem z 14 listopada 2017 r. Sąd oddalił przedmiotową skargę M. E. Skarżący pismem z 12 marca 2018 r. złożył skargę kasacyjną dołączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku, zawartego na druku urzędowego formularza PPF, skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.E. i dwiema córkami: G.E. ([...] lat) i E.E. ([...] lata). Wnioskodawca podniósł, że nie posiada żadnego majątku, żadnych nieruchomości, ruchomości, oszczędności, jak również papierów wartościowych ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł.

M.E. w urzędowym formularzu nie wskazał jakie dochody sam uzyskuje i jakie dochody są uzyskiwane przez jego żonę, a jedynie określił koszty utrzymania na kwotę 1.000 zł.

Po uzupełnieniu braków formalnych opisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, pismem z 1 czerwca 2018 r., referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

- udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz przez jego żonę – wezwano do przedłożenia odpisów umów o pracę skarżącego i jego żony oraz zaświadczenia pracodawców o wysokości wynagrodzeń wypłacanych im w ostatnim miesiącu, wskazującego też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową - na rachunek bankowy), w sytuacji gdy żona skarżącego nadal pobierała zasiłek wychowawczy, wezwano do udokumentowania wysokości zasiłku wychowawczego pobieranego przez żonę skarżącego, poprzez przedłożenie przekazu pocztowego (tzw. odcinku) potwierdzającego pobranie tego świadczenia za ostatni miesiąc bądź decyzję odpowiedniego organu potwierdzającą jego aktualną wysokość;

- nadesłanie odpisów lub kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez skarżącego za rok 2017 oraz w sytuacji gdy żona skarżącego jest również płatnikiem tego podatku, do nadesłania również jej zeznania;

- wyjaśnienia, czy na dzieci skarżącego pobierane są świadczenia wychowawcze na dwoje dzieci, czy tylko na jedno dziecko (w ramach programu "Rodzina 500+"). Należało nadesłać kopię decyzji administracyjnych o przyznaniu tych świadczeń;

- przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało przedstawić stosowne zaświadczenia wystawione przez banki, a potwierdzające ten fakt oraz informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty;

- przedłożenia aktualnego zaświadczenie właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniające wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego (tj. przy ul. [...] w O.);

- podania orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp. (nie wystarczy bowiem tylko samo ich oszacowanie)

- udokumentowania tytułu prawnego, jaki przysługuje żonie skarżącego do nieruchomości rolnej - gospodarstwa rolnego (np. wypisem z księgi wieczystej, kopią stosownego aktu notarialnego), wezwano do podania również jego powierzchni. Odnośnie tego gospodarstwa rolnego referendarz sądowy wezwał Stronę skarżącą do przedłożenia: zaświadczenia z miejscowo właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z którego wynika, czy uzyskano wsparcie ze środków wspólnotowych, określenia wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz nadesłania odpisu lub kopii decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego.

Opisane wezwanie zawierało informację, iż odpowiedzi na nie oczekuje się w terminie 7 dni, a niezastosowanie się do tego wezwania w tym terminie, może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.).

M.E. w zakreślonym terminie nie przedłożył wymaganej dokumentacji.

Referendarz sądowy postanowieniem z 5 lipca 2018 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Uznał bowiem, że skarżący nie wykazał, że aktualnie znajduje się w sytuacji spełniającej ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, albowiem nie odniósł się do nałożonego na niego obowiązku wykazania jego aktualnego stanu majątkowego zawartego we wezwaniu referendarza sądowego doręczonego Stronie skarżącej 15 czerwca 2018 r., a analiza złożonego wniosku nie pozwalała na wolną od wątpliwości ocenę stanu majątkowego Strony skarżącej, co w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.

Od powyższego orzeczenia M.E. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Stwierdził, że referendarz sądowy rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych błędnie uznał, że nie zostały wykazane przesłanki dla zwolnienia Skarżącego z obowiązku poniesienia opłaty od skargi. Podniósł, iż dostatecznie wyjaśnił swoją sytuację majątkową w formularzu PPF.

Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). M.E. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. powinien wykazać, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Odnosząc się od wniosku Strony skarżącej o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych, wskazać należy, iż to na składającym wniosek spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2012 r., sygn. akt: I FZ 429/12 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe, przytaczane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia).

Rozstrzygnięcie zatem w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. To strona musi wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Właściwe bowiem przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających wobec niej zastosowanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwi sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej. Nastąpić to może tylko w przypadku, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób przekonywujący, tj. spójny i niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej zasadność zastosowania wobec niej instytucji prawa pomocy.

Sąd stanął na stanowisku, że w zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy zasadnie ocenił wniosek M.E., słusznie przyjmując, że podane informacje jako niekompletne nie pozwalały na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku i jego uwzględnienie. Pojawiające się w rozpatrywanej sprawie wątpliwości wynikają z braku zastosowania się skarżącego do wezwania, które odebrał 15 czerwca 2018 r., albowiem twierdzenia zawarte w formularzu PPF nie zostały w jakikolwiek sposób poparte materiałem źródłowym. Skarżący mimo wezwania, nie udokumentował wysokości dochodów swoich i żony, nie przedłożył odpisu lub kopii zeznania podatkowego za rok 2017 r oraz ewentualnego zeznania podatkowego jego żony za rok 2017, wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia dotyczącego osób zameldowanych pod adresem miejsca zamieszkania Strony skarżącej oraz pozostałych dokumentów do których przedłożenia został wezwany przez referendarza sądowego.

Strona nie nadesłała do akt żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF.

Sąd stanął na stanowisku, iż sytuacja materialna M.E. na którą powoływał się on w formularzu PPF nie została udowodniona, ani nawet w żaden sposób uprawdopodobniona.

Wskazać należy także, że do sprzeciwu nie przedłożono żadnych dokumentów źródłowych, a uzasadnienie sprzeciwu stanowi jedynie stwierdzenie Strony skarżącej, że składa sprzeciw od postanowienia referendarza i wnosi o jego zmianę oraz uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem sytuacja majątkowa skarżącego została wyczerpująco przedstawiona w złożonym urzędowym formularzu PPF.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.