Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1629/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 § 1, art. 138 § 1, art. 7, 15, 77 21 1, art. 80, art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 6 pkt 2. 3 i 4, art. 24 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 954
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Syndyka Masy Upadłości I. S.A. w upadłości likwidacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3138/18 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3138/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Syndyk Masy Upadłości I. S.A. w upadłości likwidacyjnej i w skardze kasacyjnej zarzucił mu:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie dotyczącej szkody w środowisku na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 k.p.a. naruszył art. 7, 15, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do "zasadniczych problemów sprawy" i nie przeanalizowanie jej stanu faktycznego, podczas gdy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo ustalił okoliczności sprawy, szeroko odniósł się treści decyzji organu I instancji, a także wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu organ ochrony środowiska pierwszej instancji prowadził postępowanie, które dotyczy szkody w środowisku zlokalizowanej na terenach, które stanowią przedmiot innej ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przepisy ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a zatem istniały podstawy do uchylenia decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i umorzenia postępowania w sprawie, a Sąd I instancji winien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie przez Sąd I instancji całości materiału dowodowego (w szczególności pominięcie pełnej treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r.), co skutkowało brakiem możliwości dokonania właściwej oceny okoliczności niniejszej sprawy i uznaniem przez Sąd I instancji, że zakres decyzji Wojewody [...] z 2007 roku był inny aniżeli zakres zaskarżonej decyzji wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], albowiem pierwotna decyzja dotyczyła wyłącznie oczyszczania gruntu w obrębie występowania odpadów, a nie działań dotyczących oczyszczania wód poziemnych, podczas gdy w pkt 2 sentencji wzmiankowanej powyżej decyzji wojewody z 2007 roku mowa jest o oczyszczeniu środowiska gruntowo-wodnego, a więc zarówno gruntu jak i wód podziemnych. W konsekwencji obie decyzje administracyjne dotyczą tych samych działań naprawczych (zapobiegawczych), a zatem istniały uzasadnione podstawy do uchylenia przez organ II instancji decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i umorzenia postępowania w sprawie, a Sąd I instancji winien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

3. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie przez Sąd I instancji całości materiału dowodowego, w szczególności pominięcie tytułu wykonawczego w oparciu, o który Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadzi egzekucję administracyjną obowiązków wynikających z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2007 roku i błędne uznanie, że postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie ww. decyzji (w oparciu o którą wszczęto również postępowanie egzekucyjne) zostało zakończone i nie odniosło zamierzonego celu;

4. art. 145 ust. 1 piet 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 oraz w zw. 153 p.p.s.a., a także w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie zawierała wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób sprzeczny z tym przepisem, niepełny, w szczególności:

- poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji ustosunkowania się do argumentów Organu w zakresie niedopuszczalności wydania decyzji administracyjnej obejmującej ten sam przedmiot co dalej idące rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 13 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie oraz przesłanek dokonania takiej oceny, a mających uzasadnić możliwość ponownego orzekania w sprawie, w której wydano ostateczną decyzję znajdującą się w obrocie prawnym - skierowaną do egzekucji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...],

- przez brak w uzasadnieniu wyroku podstaw przesądzenia o naruszeniu przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wykazał, jakich czynności organ nie wykonał, czy też nie wskazał jakich dowodów nie zebrał, co skutkowałoby wadliwością umorzenia prowadzonego postępowania. Ponadto Sąd I instancji nie wskazał konkretnych przepisów prawa materialnego, z których wynikałyby wywody Sądu I instancji dotyczące zakresu postępowania administracyjnego. Tym samym na podstawie uzasadnienia Sądu I instancji niemożliwe jest dokonanie oceny w jaki sposób organ naruszył przepisy prawa procesowego oraz jakie konkretnie przepisy prawa materialnego naruszył,

- sprzeczne ustalenia dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec decyzji Wojewody [...] z 2007 r. nakładającej obowiązek prowadzenia działań naprawczych, które zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku zostało zakończone i nie odniosło zamierzonego celu, co czyni ustalenia sądu w tym zakresie dowolnymi, a wyrok – błędnym;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 13 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2018 r. poz. 954 ze zm.), dalej "ustawa szkodowa", poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż organ ochrony środowiska uprawniony jest do nałożenia w drodze decyzji obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych, pomimo iż podmiot zobowiązany do tych działań uzgodnił z organem sposób naprawienia szkody w oparciu o art. 13 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a nadto w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja administracyjna określająca sposób prowadzenia działań naprawczych, a zatem Sąd I instancji winien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

2. art. 13 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przypadku nie wykonania przez podmiot decyzji wydanej na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy szkodowej (nie podjęcia uzgodnionych z organem działań naprawczych) oraz wszczęcia przez organ wobec podmiotu postępowania egzekucyjnego w tym zakresie, dopuszczalne jest wydanie kolejnej decyzji dotyczącej tej samej szkody (o tym samym źródle i zdarzeniu, które ją wywołało) nakładającej obowiązek przeprowadzenia wymaganych działań zapobiegawczych, tym razem na podstawie art. 15 ust. 1 przywołanej ustawy, w konsekwencji której w obrocie prawnym będą znajdowały się dwie decyzje dotyczące tych samych spraw, w tym jedna decyzja ostateczna, w oparciu o którą toczy się już postępowanie egzekucyjne;

3. art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie w oparciu o ww. przepis decyzji administracyjnej dotyczącej działań zapobiegawczych, w odniesieniu do istniejącej już szkody, w stosunku do której wydano decyzję określającą sposób jej naprawy na podstawie art. 13 ustawy szkodowej i błędne uznanie, że zakres przedmiotowy decyzji wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] jest inny aniżeli decyzji Wojewody [...] z 2007 r., podczas gdy w rzeczywistości obie decyzje dotyczą działań naprawczych i zapobiegawczych, źródłem których jest ta sama szkoda w środowisku

4. art. 15 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy szkodowej polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie, w oparciu o art. 13 ustawy szkodowej, decyzji administracyjnej dotyczącej działań zapobiegawczych w sytuacji gdy wystąpiła już szkoda w środowisku.

W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację świadczącą w jego ocenie o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej.

Pismem z [...] maja 2019 r. Syndyk Masy Upadłości wniósł o rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Z wyrokiem Sądu I instancji nie zgodził się również Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska i w skardze kasacyjnej zarzucił mu:

1. naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez:

a) nieprawidłowe dokonanie wykładni art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, polegające na przyjęciu błędnej oceny, że mogą być podstawy do jego zastosowania bowiem nie było tożsamości między decyzją organu I instancji, a wydaną przez Wojewodę [...] na podstawie art. 13 ust. 1 i 3 ustawy szkodowej ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] listopada 2007 r., którą uzgodnił warunki przeprowadzenia działań naprawczych środowiska gruntowo-wodnego w rejonie ul. [...] na terenie i na wniosek Z. S.A. z siedzibą w [...], a których następcą prawnym jest I. S.A. w upadłości likwidacyjnej na rachunek, której działa Syndyk masy upadłości, podczas gdy wprost z brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej wynika, że ma on zastosowanie tylko w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska nie uzgodnił działań naprawczych, w przeciwnym bowiem przypadku mógłby on ponosić odpowiedzialność administracyjną wielokrotnie za ten sam delikt administracyjny bez podstawy prawnej, a zatem Sąd I instancji winien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem nie było podstawy do wydania decyzji naprawczej z urzędu, a wszczęte postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a zatem wykluczone było zastosowanie przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

b) niezastosowanie art. 6 pkt 4 ustawy szkodowej jako wzorca kontroli, zgodnie, z którym poprzez działania zapobiegawcze rozumie się działania podejmowane w związku ze zdarzeniem, działaniem lub zaniechaniem powodującym bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku, w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia szkody, w szczególności wyeliminowanie lub ograniczenie emisji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie szkoda w środowisku gruntowo-wodnym (szkoda w powierzchni ziemi i wodach) już wystąpiła i w związku z tą szkodą zostały uzgodnione działania naprawcze decyzją Wojewody [...] z 2007 r., a zatem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie miał podstawy do nałożenia obowiązku podjęcia działań zapobiegawczych, tym samym Sąd I instancji winien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., bowiem postępowanie było bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone, a zatem wykluczone było zastosowanie przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

c) niezastosowanie art. 6 pkt 3 ustawy szkodowej jako wzorca kontroli, zgodnie, z którym poprzez działania naprawcze rozumie się także działania tymczasowe i ograniczające szkodę w środowisku, a zatem to w decyzji Wojewody [...] z 2007 r. było ewentualne miejsce na orzeczenie w takim zakresie, tym bardziej, że Wojewodzie było już wtedy znane takie rozwiązanie technologiczne, bowiem w innej ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., wydanej na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy szkodowej, dotyczącej uzgodnienia warunków przeprowadzenia działań naprawczych środowiska gruntowo-wodnego w północno-wschodniej części terenu byłych Z. w [...] organ ten określił takie działanie ograniczające w pkt 5 decyzji w postaci bariery studni, tym samym organ I instancji nie miał podstawy prawnej do rozszerzenia uzgodnionych wcześniej przez organ ochrony środowiska działań naprawczych (rozważane mogły być jedynie nadzwyczajne tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, w tym wznowienie postępowania), tym samym Sąd I instancji winien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

oraz z ostrożności procesowej,

w przypadku niepodzielenia powyżej wskazanych zarzutów:

d) niezastosowanie art. 16 pkt 2 ustawy szkodowej jako wzorca kontroli w sytuacji, gdy organ I instancji podjął działania w kierunku przeprowadzenia faktycznych działań ograniczających szkodę w środowisku poprzez wykonanie bariery studni, o czym na rozprawie przed Sądem I instancji informował pełnomocnik organu odwoławczego, a ponadto o czym świadczy także zgłoszenie przez organ I instancji z tego tytułu wierzytelności z dnia [...] sierpnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w [...] - dowód nr [...] w [...] tomie akt, i co wynika również z ogólnie dostępnej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonym przez organ I instancji, i co przede wszystkim wydaje się najbardziej zasadne w sytuacji braku możliwości ponownego orzeczenia nowych działań naprawczych na podmiot korzystający ze środowiska, tym samym Sąd I instancji winien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

e) niezastosowanie art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej jako wzorca kontroli, zgodnie, z którym organ ochrony środowiska uznając zgłoszenie za zasadne wszczyna postępowanie w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej albo podejmuje działania naprawcze stosownie do art. 16 pkt 2 ustawy szkodowej, w sytuacji, gdy organ I instancji podjął działania w kierunku przeprowadzenia faktycznych działań ograniczających szkodę w środowisku gruntowo-wodnym poprzez wykonanie bariery studni, o czym na rozprawie przed Sądem I instancji informował pełnomocnik organu odwoławczego, a ponadto podjęcie tych działań zostało przez organ I instancji zadeklarowane w zgłoszeniu wierzytelności z dnia [...] sierpnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w [...], a tym samym zgodnie z tym przepisem nie mógł wszcząć powyżej wskazanego postępowania (lub wszczęte postępowanie winien umorzyć jako bezprzedmiotowe) i już choć by z tego tylko powodu postępowanie było także bezprzedmiotowe, tym samym Sąd I instancji winien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

2. naruszenie przepisów postępowania, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny, że organ odwoławczy uchylając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy w sprawie szkody w środowisku nie miał żadnego znaczenia brak tożsamości między sprawą rozstrzygniętą decyzją Wojewody [...] z 2007 r. (wydaną na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska), a decyzją organu I instancji (wydaną po wszczęciu postępowania z urzędu), bowiem dalsza migracja zanieczyszczeń z tego samego źródła następuje na skutek braku zastosowania działań naprawczych ograniczających rozprzestrzenianie się szkody w środowisku gruntowo-wodnym, a nie prowadzonej działalności podmiotu korzystającego ze środowiska (która została zakończona), co mogłoby prowadzić w niniejszej sprawie do ponownego poniesienia odpowiedzialności administracyjnej za ten sam delikt administracyjny bez podstawy prawnej, a zatem Sąd I instancji winien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

b) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny prawnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wprost sprzecznej z sentencją wyroku, bowiem uchylając decyzję organu odwoławczego w ocenie prawnej Sąd I instancji wskazał, że brak było podstaw do wydania kolejnej decyzji na podstawie art. 13 ust. 1 i 3 ustawy szkodowej (postępowanie na wniosek), niemniej nic nie stoi na przeszkodzie by wydać decyzję na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (postępowanie wszczynane z urzędu), a ponadto, że Syndyk odmówił podjęcia działań, w szczególności uzgodnienia i przeprowadzenia dalszych działań naprawczych, w przedmiocie których wszczęto postępowanie egzekucyjne, podczas gdy decyzję z urzędu wydaje się tylko wtedy, gdy decyzja na wniosek nie będzie pozytywna (organ nie uzgodni działań naprawczych, gdyż nie są właściwe bądź wystarczające) lub podmiot korzystający ze środowiska nie złoży w ogóle wniosku o uzgodnienie działań naprawczych, a ponadto nie może toczyć się postępowanie egzekucyjne, w sytuacji nie wydania decyzji administracyjnej (powyżej wskazany brak uzgodnienia), tym samym taki wyrok może nie poddawać się w ogóle ocenie instancyjnej, bowiem Sąd l instancji w zasadzie nie dokonał kontroli ustaleń faktycznych organów w kontekście norm prawa materialnego, a tym samym uchylenie postanowienia organu odwoławczego było, co najmniej przedwczesne, bowiem Sąd pierwszej instancji nie wykazał naruszenia przez Organ odwoławczy ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

oraz z ostrożności procesowej,

w przypadku niepodzielenia powyżej wskazanych zarzutów:

c) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez nie dokonanie ustaleń faktycznych w kontekście norm prawa materialnego tj. znaczenia decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2000 r., którą w pkt I ppkt 16 organ ten orzekł o zobowiązaniu Z. w [...] do realizacji przejęcia zanieczyszczonych wód gruntowych w rejonie składowisk przy ul. [...], a którą Sąd I instancji jedynie przytoczył w uzasadnieniu (s. 8 uzasadnienia), wskazując na nieskuteczność prowadzonych na jej podstawie działań naprawczych, podczas gdy z decyzji tej wynikał obowiązek działania o charakterze ograniczającym zanieczyszczenie, a zatem pokrywający się z obowiązkiem wynikającym z decyzji organu I instancji, dlatego też nie było podstaw do orzekania także w takim zakresie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, tym samym Sąd I instancji winien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem pomimo niewskazania tej kwestii w uzasadnieniu decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu, a Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz jej uchylenia;

d) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie istotnej części akt sprawy, tj. zgłoszenia wierzytelności z [...] sierpnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w [...] z tytułu realizacji przez organ I instancji na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy szkodowej ujęcia barierowego studni; decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2004 r. o zmianie decyzji z [...] listopada 2000 r.; Aneksu Nr 1 będącego integralną częścią ww. decyzji, który w pkt II ppkt 1 przewidywał środki mające zapewnić ochronę wód podziemnych poprzez przejęcie zanieczyszczonych wód gruntowych w rejonie składowisk przy ul. [...] w celu niedopuszczenia do odpływu zanieczyszczonych wód podziemnych w kierunku doliny [...] - wsi [...], m. in. poprzez kontrolę istniejącego ujęcia barierowego studni co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z dokumentów tych wynika po pierwsze, że zanieczyszczenie wód gruntowych ze źródła szkody w środowisku istniało wcześniej i dlatego najprawdopodobniej Wojewoda [...] w 2007 r. uzgodnił działania naprawcze bez określenia bariery studni, która już funkcjonowała i do której kontroli zobowiązany już był podmiot korzystający ze środowiska na mocy decyzji wcześniejszej, a po drugie organ I instancji w dniu wydania decyzji co najmniej planował podjęcie działań (aktualnie podjął) na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy szkodowej i dlatego nie było podstaw do wydania ponownie decyzji zobowiązującej, tym razem na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, tym samym Sąd I instancji winien oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem pomimo niewskazania tej kwestii w uzasadnieniu decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu, a Sąd i instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz jej uchylenia;

w przypadku niepodzielenia powyższych zarzutów:

b) art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, skoro bowiem naruszenie o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które wykazał Sąd I instancji poprzez brak tożsamości kontrolowanej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Wojewody [...] z 2007 r., także skutkuje bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt, że ograniczające zanieczyszczenie działania naprawcze zostały przewidziane już w decyzji tegoż organu z 2000 r. i tym samym wydanie decyzji w takim zakresie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej stanowiłoby jedynie powielenie obowiązku, który już wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, która winna być egzekwowana, bowiem to jest istotą sprawy, a także z uwagi na fakt, że organ I instancji podjął działania faktyczne na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy szkodowej, to tym samym Sąd I instancji jako niezwiązany zarzutami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. winien był na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylić także decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto wniósł o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację świadczącą w jego ocenie o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wniósł o jej oddalenie i oświadczył, iż nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości I. S.A. w upadłości likwidacyjnej, Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Pismem z [...] lipca 2021 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił swoje stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie obu skarg kasacyjnych.

Pismem z [...] lipca 2021 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedziach na skargi kasacyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należało to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, z którymi w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego związane są określone skutki prawne.

Mając na względzie powyższe w pierwszej kolejności należało ocenić zasadność zarzutów skarg kasacyjnych zmierzających do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wadliwy dokonał oceny, że treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. i decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nie mają jednakowego zakresu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Syndyka obie decyzje dotyczą tych samych działań naprawczych (zapobiegawczych), co przesądzało o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018 r.

Z powyższymi wywodami organu nie sposób się zgodzić. Decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. dotyczy nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych, których celem jest przeciwdziałanie dalszemu pogłębianiu się szkody w środowisku na terenie nieruchomości wymienionych w załączniku nr 1 do decyzji. Zgodnie z treścią tego załącznika decyzją tą został objęty obszar o powierzchni [...] hektarów. Natomiast z treści decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. wynika, że działania naprawcze mają zostać przeprowadzone na obszarze ok. [...] hektarów obejmujących teren nieczynnego składowiska położonego między ulicami [...] i [...] oraz teren czynnego ogólnozakładowego składowiska odpadów, a także tereny przyległe. Obszar ten został przedstawiony na złączniku nr [...] do tej decyzji. Już ta okoliczność wskazująca na znaczącą rozbieżność co do obszaru objętego postępowaniem, w sposób jednoznaczny wskazuje na bark tożsamości decyzji. Ponadto zwrócić należy uwagę, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji podkreślił, że decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2007 r. dotyczy szkody, która miała miejsce przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta dotyczy więc tylko tego obszaru. Nadto organ dodał, że decyzja z [...] listopada 2007 r. jest nieprecyzyjna i w związku z tym nie ma możliwości precyzyjnego określenia jej zakresu.

Sam skarżący kasacyjnie organ wskazał więc na brak tożsamości decyzji co do ich zakresu.

Argumentacja ta wskazuje na niezasadność zarzutu skargi kasacyjnej Syndyka, w odniesieniu do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i 138 § 1 k.p.a. oraz art. 7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z tych też przyczyn nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej organu dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. GDOŚ uzasadniając powyższy zarzut stwierdził, że w sprawie szkody w środowisku nie miał żadnego znaczenia brak tożsamości spraw rozstrzygniętych decyzją Wojewody [...] z 2007 r., a decyzją organu I instancji, bowiem dalsza migracja zanieczyszczeń następuje na skutek braku zastosowania działań naprawczych ograniczających rozprzestrzenianie się szkody w środowisku gruntowo-wodnym. Organ jednakże nie zauważa, że szkoda ta dotyka coraz większego obszaru i pociąga za sobą konieczność podjęcia czynności zapobiegawczych, a także naprawczych na co raz to większym terenie. Przyjęcie takiego rozumowania skutkowałoby niemożnością naprawy szkody na terenie nie objętym decyzją z 2007 r.

Nie można więc stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 3 p.p.s.a., gdyż istnienie decyzji z 2007 r. skutkuje bezprzedmiotowością kontrolowanego postępowania, albowiem ograniczające działania naprawcze zostały już przyjęte w decyzji z 2007 r. Decyzje te różnią się bowiem znacznie co do obszaru, na którym działania te mają zostać podjęte.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zawarte w pkt I. 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej Syndyka oraz zawarte w pkt 2 lit. c skarżącego kasacyjnie organu. Autorzy skarg kasacyjnych zarzucili, że Sąd I instancji nie dokonał analizy stanu faktycznego i pominął część akt sprawy co miało wpływ na ocenę, że zachodzi tożsamość decyzji oraz brak jest możliwości wydania decyzji co do zapobieżenia szkodom.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy, tzn. rozpatrywał sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast badał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ, którego decyzja została zaskarżona odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 31).

Podkreślenia wymaga, że należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć - jak chcą tego autorzy skarg kasacyjnych - kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone z materiału aktowego, lecz nakazuje sądowi pewne konkretne zachowania przy wyrokowaniu.

Nie zasługują na uwzględnianie także zarzuty obu skarg kasacyjny dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Stosownie do treści przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy Sąd I instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08).

W kontekście przedstawionych wyżej warunków, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie warunki formalne przewidziane przez ustawodawcę w tym przepisie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że niezgoda stron wnoszących skargi kasacyjne na ocenę prawną Sądu I instancji wyrażoną w wyroku nie umożliwia jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do stanowiska o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada zatem warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Syndyka, Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego w jego ocenie dopuszczalne jest wydanie kolejnej decyzji pomimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia 29 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał także z jakich przyczyn uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Wywodzone zaś sprzeczności dotyczące ustaleń co do postępowania egzekucyjnego, jak już wcześniej wyjaśniono, nie mogą być kwestionowane przy zastosowaniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

W podobny sposób należy ocenić zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez organ, albowiem za pomocą zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. organ kwestionuje prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji w odniesieniu do stanu faktycznego, jak i oceny prawa materialnego dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zarzucając bowiem naruszenie tego przepisu faktycznie organ kwestionuje prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 13 ust. 1 i 3 oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej oraz wywodzi, że w sposób nieprawidłowy dokonano oceny ustaleń stanu faktycznego, gdyż zakres obu decyzji jest tożsamy. Ocena taka została zawarta w uzasadnieniu Sądu I instancji. Okoliczność zaś niepodzielania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez skarżącego kasacyjnie nie może zostać skuteczne zakwestionowana poprzez powołanie się na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej Syndyka dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie zawierała wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ. Rację ma bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, że uzasadnienie organu odwoławczego jest ogólne, nie przedstawia w sposób szczegółowy powodów wydania zaskarżonej decyzji. Brak jest w nim wskazania dowodów i faktów wskazujących na tożsamość decyzji. Wręcz przeciwnie organ stwierdza, że treść decyzji z dnia 29 listopada 2007 r. jest nieprecyzyjna i w związku z tym nie ma możliwości precyzyjnego określenia jej zakresu. Ponadto organ nie dokonał analizy przepisów mających w sprawie zastosowanie i nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości i wyczerpujący przyczyn, dla których uznał, że należy uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie I instancji w całości.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to jest art. 13 i 15 ustawy szkodowej zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej jeżeli podmiot korzystający ze środowiska lub w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2, podmiot korzystający ze środowiska lub władający powierzchnią ziemi nie podejmie działań zapobiegawczych lub nie uzgodni działań naprawczych, organ ochrony środowiska: wzywa do przedłożenia w określonym terminie wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia odpowiednio działań zapobiegawczych lub naprawczych, jeżeli nie przedłożono wniosku zgodnie z wezwaniem - w drodze decyzji, nakłada obowiązek przeprowadzenia działań.

W odniesieniu do obszaru objętego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. została wydana decyzja uzgadniająca. W decyzji tej określono terminy podjęcia działań. Niepodjęcie działań we wskazanym terminie otwiera drogę do wydania decyzji zobowiązującej (por. M. Górski, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska). Nie ma więc możliwości wydania ponowienie decyzji w oparciu o art. 13 ust. 1 i 3 ustawy szkodowej (przynajmniej w stosunku do terenu objętego decyzją z dnia 29 listopada 2007 r.). Otwiera to jednak możliwość wydania decyzji zobowiązującej w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej.

Ponadto zauważyć należy, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, iż obszar objęty szkodą w środowisku, w odniesieniu do którego wydana była decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., nie ma znaczenia dla oceny czy zachodzi tożsamość przedmiotowa decyzji, to jest decyzji organu I instancji i decyzji z [...] listopada 2007 r. Z art. 13 ust. 2 ustawy szkodowej wynika bowiem, że postępowanie to prowadzone jest na wniosek, a we wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych w odniesieniu do szkody w środowisku w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych lub w wodach zawiera informacje dotyczące między innymi obszaru wymagającego podjęcia działań naprawczych. Podobny wymóg odnosi się do wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych w odniesieniu do szkody w środowisku w powierzchni ziemi. W związku z powyższym nie można twierdzić jak czyni to skarżący kasacyjnie organ, że teren objęty poszczególnymi decyzjami nie ma znaczenia. Jak wynika z powyższego przepisu ma on znaczenie także dla określenia tożsamości decyzji. Jak przyznaje skarżący kasacyjnie GDOŚ, organ był tym wnioskiem związany.

Ponadto decyzja z [...] listopada 2007 r. koncentrowała się na uzgodnieniu działań naprawczych na terenie [...] hektarów w zakresie doprowadzenia jakości gleby i ziemi do standardów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi. Decyzja RDOŚ z [...] stycznia 2018 r. odnosi się do poddania środowiska gruntowo-wodnego, to jest obszaru [...] hektarów mediacji techniką pump-ant- treat.

Nie można więc wywieść wniosku, że w tym stanie faktycznym wykluczone jest prowadzenie postępowania administracyjnego co do możliwości wydania decyzji w oparciu o art. 15 ustawy szkodowej.

Nie przeczy temu także wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Syndyka, albowiem przedmiot decyzji nie jest identyczny.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 6 pkt 4 ustawy szkodowej. Zgodnie z tym przepisem przez działania zapobiegawcze rozumie się działania podejmowane w związku ze zdarzeniem, działaniem lub zaniechaniem powodującym bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku, w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia szkody, w szczególności wyeliminowanie lub ograniczenie emisji. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że skoro szkoda już nastąpiła, to nie można podjąć działań zapobiegawczych. W przedmiotowym przypadku pierwotnie szkoda nastąpiła jedynie na określonym terenie, następnie co wynika z decyzji organu szkoda ta zaczęła obejmować coraz większy obszar, przy czym dalsze zaniechanie może doprowadzić do powstawania dalszych szkód poprzez objęcie nią dalszych terenów.

Nie jest uprawniony także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy szkodowej. Opierając się na ustawowej definicji szkody skarżący kasacyjnie organ usiłował wykazać, że działania tymczasowe i ograniczające mogły zostać zawarte jedynie w decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Przypomnieć należy, że decyzja ta odnosiła się jedynie do terenu [...] hektarów, a więc jedynie w tym zakresie organ był uprawniony do procedowania. Decyzja zaś organu I instancji obejmowała teren [...] hektarów.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących naruszenia art. 16 ust. 2 i art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej zauważyć należy, że nie były one przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż brak było jakichkolwiek odniesień co do zastosowania tych przepisów w sprawie w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy jako przyczynę uzasadniając brak podstaw wydania decyzji nie wskazał okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 2 i art. 24 ust. 5 ustawy szkodowej, a jedynie w krótkim uzasadnieniu swojego rozstrzygnięci powoła się na okoliczności związane z tożsamością decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak było jakichkolwiek ustaleń faktycznych wskazujących na zaistnienie okoliczności, które przemawiałyby za możliwością zastosowania tych przepisów, pamiętając przy tym, że przedmiotem decyzji organu I instancji był teren o powierzchni [...] hektarów. Ze zgłoszonej wierzytelności znajdujących się w aktach sprawy nie wynika wprost w jakim zakresie zostały podjęte działania zapobiegawcze lub naprawcze. Ustalenie stanu faktycznego i rozpoznaje sprawy należy bowiem do organów administracji, a nie sądu administracyjnego. Stąd też ocena naruszenia powyższych przepisów byłaby przedwczesna.

Mając na względzie powyższe rozważania skargi kasacyjne zostały oddalone w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.