Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 166/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 8 , art. 31 zo, art. 15zzzh ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1  pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sygnatura [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: "ustawa COVID-19") Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] nr [...] odmawiającą A. B. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z 10 kwietnia 2020 r. A. B. zwrócił się z prośbą o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 15zzzh ustawy COVID-19, zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID -19 (Dz. U.UE C 911 z 20 marca 2020 r.). Komunikat Komisji zawiera regulację, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w dniu 31.12.2019 r. w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 28 czerwca 2014 roku). Przedsiębiorstwo znajduje się natomiast w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

• w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej - wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;

• w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej - wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;

• podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Zgodnie zapisami ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019, poz. 498 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10). Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1 i 1a).

Uwzględniając powyższe zapisy Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął, że przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, jeżeli na 31 grudnia 2019 r. zalegał z opłaceniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Podmiot, który nie opłaca swoich należności przez ponad rok spełnia przesłankę do ogłoszenia upadłości wynikającą z ustawy Prawo upadłościowe. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca wprawdzie miał na 31 grudnia 2019 r. zadłużenie za okres równy lub dłuższy niż 12 miesięcy, ale realizuje zawartą z Zakładem umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek zawartą przed dniem złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek.

Decyzją z [...] odmówiono zatem stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., wskazując, że na 31.12.2019 r. zaległość skarżącego z tytułu nieopłaconych składek wynosiła 122 045,89 zł i przewyższała sumę przypisów składek w roku 2019, co zdaniem organu oznacza, iż na 31.12.2019 r. skarżący znajdował się w trudnej sytuacji.

W dniu 1 lipca 2020 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że na druku urzędowym RDZ brak jest informacji o warunkowym udzieleniu pomocy gwarantowanej ustawą, z uwagi na zadłużenie beneficjenta w ZUS lub innych urzędach publicznych. Wskazała, że wniosek powinien zostać rozpatrzony zgodnie z dosłowną treścią ustawy, która nie przewiduje żadnych wyjątków ani możliwości interpretacji.

W zawiadomieniu z 4 września 2020 r., które zostało doręczone 17 września 2020 r., poinformowano skarżącego o zakończeniu postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie obowiązku opłacenia składek i prawie do wypowiedzenie się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Z powyższego prawa skarżący nie skorzystał. Natomiast w korespondencji z 5 października 2020 r. powiadomiono stronę, że do ustalenia sytuacji ekonomicznej niezbędne są dodatkowe informacje i wysłano do skarżącego celem wypełnienia formularz informacji dotyczących pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków. Jednocześnie wskazano, iż nieprzesłanie ww. formularza do Oddziału ZUS w terminie 7 dni od daty jego otrzymania spowoduje, że decyzja o odmowie zwolnienia z opłacania składek zostanie utrzymana w mocy. Powyższą korespondencję skarżący odebrał 13 października 2020 r. i 20 października 2020 r. odesłał wypełniony formularz. Organ wskazał, że fakt, iż do ww. dokumentu skarżący podał m.in., że nie spełnia kryteriów do objęcia postępowaniem upadłościowym i na dzień złożenia wniosku nie był objęty postępowaniem upadłościowym nie stanowi podstawy do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

Rozpatrując ponownie sprawę ZUS podniósł, że zgodnie z art. 22a ustawy Prawo upadłościowe, wniesienie o upadłość podmiotu wymagałoby poniesienia kosztów w łącznej wysokości 12 300 zł. W związku z powyższym, w przypadku, gdy zadłużenie na 31.12.2019 r. przewyższa przypis składek za 2019 r., lecz nie przekracza kwoty 12 300 zł, płatnik uprawniony jest do skorzystania ze zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Organ podkreślił, że według stanu na 31.12.2019 r. zaległość z tytułu nieopłaconych składek przewyższa sumę przypisów składek w roku 2019 r. i wynosi 122 045,89 zł. Nie została skarżącemu również udzielona ulga w spłacie należności i nie zawarto ze stroną umowy ratalnej. Ustalono także, że powyższa sytuacja trwała nadal na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Oznacza to zdaniem organu, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, tj. na 10 kwietnia 2020 r. skarżący znajdował się w trudnej sytuacji. Ustalono zatem, że skarżący nie spełnił warunków do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za okres od marca do maja 2020 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A. B. zaskarżył powyższą decyzję organu w całości. Skarżący nie zgodził się zarówno z podstawą prawną rozstrzygnięcia oraz uzasadnieniem decyzji, podnosząc, że kwota zaległości jest sfałszowana, zaś uzasadnienie decyzji jest oparte na błędnych obliczeniach kwoty zaległości oraz podniósł, że ustawa o pomocy antykryzysowej jest równa dla wszystkich podmiotów prywatnych prowadzących działalność gospodarczą. Wnioskodawca zaznaczył, iż prowadzi działalność od 1990 roku, prowadząc równolegle kilka podmiotów gospodarczych. ZUS dopuścił się natomiast błędu przy wyliczeniu zaległości składkowych, sumując składki należne od wnioskodawcy i od spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, tj.: Sp. z o.o. [...] w Ł.i, Sp. z o.o. B w S. oraz Sp. z o.o. C w S.

Tym samym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, uznając, że zarzuty zgłoszone przez skarżącego są bezpodstawne i gołosłowne bowiem na ich poparcie nie zostały przedstawione żadne dowody. Organ wskazał również, że z akt sprawy wynika, że decyzja dotyczy jedynie działalności gospodarczej pod nazwą A.B. "[...]" (powinno być: "[...]") 90-441 Ł., Al. A 7/40, w stosunku do której wystąpił wnioskodawca, co jest zgodne z numerem Nip-u.

W piśmie z 12 kwietnia 2021 roku skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, podnosząc, że to ZUS jest obecnie zobowiązany wobec skarżącego do zwrotu nadpłaty wniesionych składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 12 czerwca 2020 roku.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych.

Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 roku do maja 2020 roku.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 31zo ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, dalej: ustawa COVID-19). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także na treść art. 15 zzzh ust. 1 pkt. 1 ustawy COVID-19 oraz przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 498 ze zm.).

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Przy czym, stosownie do art. 15 zzzh ust. 1 pkt. 1 ustawy COVID-19 wsparcie, o którym mowa w art. 31zo tej ustawy, zgodnie z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE Seria C91 z 2020 r. Nr 91, s.1, dalej: "komunikat COVID-19"), stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. W sekcji 3 pt. "Tymczasowe środki pomocy państwa" pkt. 22 komunikatu COVID-19 stwierdzono, że komisja uzna taką pomoc państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b TFUE, o ile spełnione zostaną wszystkie wymienione powyżej warunki (przepisy szczegółowe dotyczące produkcji podstawowej produktów rolnych oraz sektorów rybołówstwa i akwakultury określono w pkt. 23), w tym (lit. c) warunek, zgodnie z którym pomoc nie może być przyznana przedsiębiorstwom, które 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych).

W art. 2 pkt. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 187, s. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 651/2014") przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" zdefiniowano, jako przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż małe i średnie przedsiębiorstwo "MŚP", które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (w przypadku Polski, jest to spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka komandytowo-akcyjna -przyp. tut. Sądu), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, która istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od pierwszej sprzedaży komercyjnej , które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE (w przypadku Polski jest to spółka jawna oraz spółka komandytowa – przyp. tut. Sądu);

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancje lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowaniu restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Mając na względzie przywołane powyżej regulacje przyjęcie, że przedsiębiorstwo skarżącego znajdowało się w trudnej sytuacji i z tego powodu odmowa przyznania wnioskowanego wsparcia, nie mogło być dowolne. Organ zobowiązany był w tym względzie (zgodnie z komunikatem COVID-19) do przyjęcia definicji obowiązującej na gruncie art. 2 pkt. 18 rozporządzenia 651/2014 i uwzględniając tę definicję przeprowadzić ustalenia faktyczne, które wskazywałyby na to, czy przedsiębiorstwo skarżącego spełniało na dzień 31 grudnia 2019 r., jedną z przewidzianych tam przesłanek, pozwalających uznać to przedsiębiorstwo, jako znajdujące się na ten dzień w trudnej sytuacji.

Przywołanym powyżej przepisom odpowiada zresztą treść wniosku RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. Zgodnie bowiem z punktem 4.2 wniosku ubiegający się o pomoc musi podać informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc (wg stanu na dzień 31.12.2019 r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej:

A. Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? TAK / NIE / NIE DOTYCZY

B. Czy w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki? TAK / NIE / NIE DOTYCZY

C. Czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym ? TAK / NIE

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem, który wpłynął do organu 1 lipca 2020 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z obowiązku zapłaty nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za osoby ubezpieczone za okres od marca do maja 2020 r. W części 4.2 skarżący zaznaczył lit. A i B - NIE DOTYCZY, lit. C – NIE.

Organ pierwszej instancji odmówił prawa do zwolnienia bowiem uznano, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż jego zaległość z tytułu nieopłaconych składek na 31.12.2019 r. wyniosła 122 045,89 zł i przewyższa sumę przypisów składek w roku 2019.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że w formularzu RDZ brak jest informacji, że pomoc polegająca na zwolnieniu z opłacania składek nie może być udzielona w sytuacji posiadania przez beneficjenta zadłużenia w ZUS. Ponadto w piśmie z 02.06.2020 r. skarżący wyjaśnił, że zadłużenie na jego koncie powstało w wyniku ograniczenia dochodów z powodu epidemii K - wirusa, a wcześniejsze zadłużenie zostało zabezpieczone wpisem do hipoteki należącego do niego lokalu mieszkalnego. W dodatkowo wypełnionym w dniu 17.10.2020 r. "Formularzu informacji dotyczących pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków" w części B 1c, dotyczącej udzielenia odpowiedzi na pytanie: "czy na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym?", skarżący ponownie zaznaczył: "nie".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w żaden sposób nie odniósł się do argumentów strony, nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie, ponownie odniósł się jedynie do wysokości zaległości skarżącego z tytułu nieopłaconych składek ZUS na 31.12.2019 r.

Organ zupełnie pominął zatem definicję z art. 2 pkt. 18 rozporządzenia 651/2014, przyjmując na potrzeby rozpoznania niniejszej sprawy własne rozumienie pojęcia "przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji". Takie postępowanie organu, jako całkowicie arbitralne, nie zasługuje na aprobatę.

Podkreślenia przy tym wymaga, że w świetle motywu 14 rozporządzenia 651/2014, aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzenia oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia. Dokonując oceny prawnej w całkowitym oderwaniu od rzeczonych motywów organ dopuścił się zatem także naruszenia zasady pewności prawa, która powinna być przez ten organ chroniona w świetle art. 6 k.p.a.

Sąd w składzie niniejszym uznaje, że ustalenie samej wysokości przypisu składek za 2019 r. i wysokości zaległości z tytułu nieopłaconych składek jest niewystarczające dla stwierdzenia, że przedsiębiorstwo skarżącego znajdowało się w trudnej sytuacji na dzień 31 grudnia 2019 r. Z akt nie wynika nawet kwota zaległości za poszczególne okresy, gdyż organ powołuje się na całkowitą zaległość na dzień 31 grudnia 2019 r. W związku z tym niewątpliwie zagadnienie istnienia zaległych składek, ich wysokości, okresów, których dotyczą - wymaga wyjaśnienia. W skardze strona podniosła również, że uzasadnienie decyzji jest oparte na błędnych obliczeniach kwoty zaległości, gdyż ZUS zsumował składki należne od wnioskodawcy i od spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Z uwagi na lakoniczność uzasadnienia zaskarżonych decyzji oraz brak materiału źródłowego w oparciu, o który organ ustalił zaległość skarżącego z tytułu składek Sąd również nie ma możliwości odniesienia się do tych zarzutów, a także zweryfikowania twierdzenia organu zawartego w odpowiedzi na skargę, iż "zaskarżona decyzja dotyczy jedynie działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą A.B. [...]" (powinno być : [...]).

Brak ustaleń i dokumentów w powyższym zakresie, jak w kontrolowanej sprawie, prowadzi do istotnego naruszenia przez organ art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 (decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne) i § 3 k.p.a., na podstawie którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z 12.05.2000 r., I SA/Kr 856/98). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji, winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 07.01.2009 r., II SA/Wa 1245/08: "Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy".

Podkreślenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., II GSK 96/10).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, w ocenie Sądu, czy strona faktycznie znajdowała się w trudnej sytuacji na dzień 31 grudnia 2019 r. Trudną sytuację wnioskodawcy ZUS ograniczył bowiem wyłącznie do porównania kwoty całkowitej zaległości z tytułu składek istniejącej na dzień 31 grudnia 2019 r. z sumą przypisów składek w 2019 r. Tymczasem strona kwestionuje określoną przez organ wysokość zadłużenia na kwotę 122 045,89 zł i okoliczność ta wymaga wyjaśnienia albowiem nie wynika ona z materiału dowodowego sprawy. W tym zakresie należy również wskazać, że strona we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, jak również w toku postępowania odnoszącego się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdziła, że nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu poprzez zaznaczenia konkretnej odpowiedzi. Z uzasadnienia nie wynika nadto, jakich konkretnie zaległości strona nie reguluje, za jaki okres i czy przedmiotowe należności są nadal wymagalne. Nie zebrano w tym zakresie również niezbędnego materiału dowodowego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zbierze niezbędny materiał dowodowy w zakresie zaległości strony i wyjaśni w sposób rzetelny w uzasadnieniu decyzji, dlaczego w ocenie organu, strona jest (o ile organ podtrzyma takie stanowisko) podmiotem spełniającym kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym i z jakich konkretnie ustaleń faktycznych dotyczących poszczególnych zaległości za określone okresy ma to wynikać. Jednocześnie Sąd nie przesądza czy skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacenia składek. Stwierdza wyłącznie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a organ ma obowiązek ponownego rzetelnego rozpoznania wniosku.

Wobec powyższego działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

a.l.