Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1269/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant sekretarz sądowy Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora S. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. M.S. wystąpiła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, którym objęto powierzchnię 5,43 ha deklarując działki rolne A, B i C z uprawą łąka na działce ewidencyjnej [...].

Ten wniosek został poddany kontroli administracyjnej która wykazała, że działka ewidencyjna [...] nie znajduje się w ewidencji gruntów, a działki A, B, C położone są na działkach ewidencyjnych, dla których podano błędne dane identyfikacyjne.

W odpowiedzi na wezwanie, strona [...] r. złożyła wyjaśnienia wskazując poprawny numer arkusza mapy określając powierzchnię użytkowaną rolniczo.

Decyzją z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w P. przyznał stronie płatności bezpośrednie uwzględniając tym samym w całości żądanie zawarte we wniosku.

Następnie postanowieniem z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w P. wznowił na podstawie art. 149 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z [...] r. o przyznaniu płatności uzasadniając, iż ujawniono nowe okoliczności w sprawie istniejące, a nie znane organowi w dniu wydania decyzji. Nowe okoliczności ujawniono podczas obsługi sprawy o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2007. Podczas weryfikacji wniosku w toku kontroli administracyjnej na miejscu stwierdzono nie prowadzenie działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr [...] co najmniej od dnia [...] r.

Wobec tych faktów, decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w P. uchylił swoją decyzję z [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich oraz odmówił stronie przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej na rok 2004 oraz nałożył sankcję powołując się przy tym na art. 151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,

art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE L 2001 Nr 327, poz. 11 z dnia 12.12.2001 r.), art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 2003 Nr 328 poz. 21 z dnia 17.12.2003 r.).

W odwołaniu skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 67 kpa, art. 79 kpa, art. 81 kpa, art. 84 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 kpa, kwestionując sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu, jak i wynik.

Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodek postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634).

W uzasadnieniu wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie płatności strona zadeklarowała trzy działki rolne A, B, C o powierzchni 5,43 ha z zadeklarowaną uprawą łąka położone na działce ewidencyjnej nr [...].

Podczas kontroli na miejscu w 2007 r. stwierdzono, że cała powierzchnia działki rolnej B nie jest użytkowana rolniczo. Skoro nieprawidłowość dotyczyła powierzchni 2,04 ha, a powierzchnia stwierdzona w zakresie płatności wyniosła 3,39 ha, co stanowi w stosunku do powierzchni zgłoszonej – 5,42 ha przedeklarowanie o ponad 50%.

Następnie organ odwoławczy powołując się na art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych przypomniał, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Powołując się na art. 143b Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. L 270 z 21 października 2003 r.) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. przypomniał zasady przyznawania płatności, zasady ustalania podstaw obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach. Zgodnie z art. 143b ust. 4 tego rozporządzenia, obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych.

W tej sprawie ustalono, że grunt o powierzchni 2,04 ha nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r.

Skoro w 2007 r. ustalono, że wskazana powierzchnia 2,04 ha była wyłączona z produkcji rolniczej, to tym samym była to nowa okoliczność faktyczna w sprawie, istniejąca w chwili wydania decyzji pierwotnej, a nie znana organowi, co uzasadniało podjęcie czynności w sprawie (art. 145 § 1 pkt 5 kpa).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących kontroli na miejscu organ odwoławczy powołując się na art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 479/2008 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 przypomniał, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków.

Nie naruszono również podstawowych reguł postępowania administracyjnego, stwierdził dalej organ administracji, ponieważ zebrano pełny materiał dowodowy, który następnie rozpatrzono. Strona zapoznała się z przekazanym jej raportem z kontroli mając możliwość wniesienia uwag, nie było również powodów, aby w sprawie przeprowadzić dowody wnioskowane prze stronę.

W skardze do sądu M.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła wadliwe przeprowadzenie kontroli na miejscu, między innymi pod nieobecność strony, wadliwe sporządzenie protokołu kontroli, nie przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, nie przesłuchanie strony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Odnosząc się do zarzutów wskazał na regulacje prawne zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej ( Dz. U. Nr 65, poz. 600) oraz w obowiązującym w 2007 r. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. Dyrektora (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) w art. 5 stanowi, że zadania związane z udzielaniem pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej "pomocą", realizuje agencja płatnicza akredytowana na podstawie przepisów o uruchamianiu środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, wskazana w planie, zwana dalej "Agencją". Pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych. Pomoc jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Natomiast według jej art. 7, Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli; pobierania próbek do badań. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany protokół podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności w tej sprawie określała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), która określa warunki i tryb udzielenia producentom rolnym: płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, określonych w przepisach art. 143b i art. 143c rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwanych dalej "płatnościami". Według regulacji tam zawartych, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Płatności obejmują: jednolitą płatność obszarową; płatności uzupełniające do powierzchni uprawy.

Zgodnie z § 1, § 2, § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej ( Dz. U. Nr 65, poz. 600), utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; koszenie trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym - w przypadku łąk; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw - w przypadku pastwisk. Grunty rolne, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: niepodlegających wycięciu, zgodnie z przepisami o ochronie przyrody; mających znaczenie dla ochrony wód i gleb; niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że M.S. zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 powierzchnię 5,43 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła natomiast 3,39 ha, różnica między powierzchnią zadeklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 2,04 ha, co stanowi ponad 50%.

Wniosek w 2004 r. poddano kontroli administracyjnej, która wykazała, że działka ewidencyjna [...] nie znajduje się w ewidencji gruntów, a działki A, B, C położone sa na działkach ewidencyjnych, dla których podano błędne dane identyfikacyjne. W odpowiedzi na wezwanie strona [...] r. złożyła wyjaśnienia wskazując poprawny numer arkusza mapy określając powierzchnię użytkowaną rolniczo.

Natomiast podczas kontroli administracyjnej wniosku nie ujawniono tej okoliczności, iż grunty rolne na działce B w 2005 r. były nieużytkowane rolniczo, ponieważ były porośnięte samosiejkami.

Tym samym, wnioskodawca nie dokonał korekty wniosku w sekcji VIII w zakresie oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych, co do powierzchni wskazanych działek ewidencyjnych, inaczej mówiąc nie zmniejszył wskazanej tam ogólnej powierzchni działek rolnych – 5,43 ha o powierzchnię działki B nieużytkowanej rolniczo – 2,04 ha.

Ustalenia dotyczące zawyżenia powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności na 2004 r. oraz stwierdzenie braku utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska wynikały z ustaleń dokonanych podczas kontroli administracyjnej wniosku dotyczącego 2007 r., kiedy to organ administracji wykorzystał dostępne w momencie wizualizacji w systemie informatycznym ZSZiK dane graficzne, w tym ortofotomapy.

Oceniając zasadność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r. o przyznaniu płatności Sąd uznał, że w tej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Podstawę prawną stanowi tu art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który decyzję wydał.

Nowymi okolicznościami, które wyszły na jaw, uzasadniając wznowienie postępowania było ustalenie, że w 2004 r. grunty rolne na działce B w 2004 r. były nieużytkowane rolniczo, ponieważ były porośnięte samosiejkami. Ta nowa okoliczność faktyczna została ujawniona podczas kontroli wniosku dotyczącego 2007 r.

Zgodnie z 151 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję.

Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 145 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 149 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przesłanka istotnych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Ta przesłanka w rozpoznawanej sprawie zaistniała, ponieważ dane zawarte we wniosku w sekcji VIII w zakresie oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych o powierzchni 5,43 ha nie były zgodne z obiektywnie istniejącym stanem faktycznym na gruncie.

Dla zasadności wznowienia postępowania nie mają tutaj znaczenia okoliczności, w jakich ustalono ową istniejącą już w 2004 r. rozbieżność pomiędzy oświadczeniem zawartym we wniosku, a rzeczywiście istniejącym stanem rzeczy.

Należy jeszcze raz podkreślić, że płatności udzielane producentowi rolnemu przysługują na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunek utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej w przypadku łąk oznacza - koszenie trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym, a w przypadku pastwisk - wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw.

Dodatkowo warunkiem koniecznym jest tutaj:

- koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk;

- wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku pastwisk.

W tej sprawie bezspornym jest, że powierzchnia 2,04 ha została wykluczona z tego powodu, iż uznano ją za grunty rolne nieużytkowane rolniczo, z tego powodu, że były porośnięte samosiejkami. Słusznie zatem organ odwoławczy podniósł, że w sprawach dotyczących zadeklarowania działek rolnych do płatności stosuje się przepisy prawa wspólnotowego, w tym Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), które ustanawia wspólne warunki dla płatności bezpośrednich w ramach poszczególnych systemów wsparcia dochodowego wspólnej polityki rolnej.

Według art. 143b ust. 4 tego rozporządzenia, obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym.

Na końcu, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą należy przypomnieć, że wskazane rozporządzenie w preambule zawiera następujące zapisy:

(3) W celu przeciwdziałania sytuacji zaniechania uprawy gruntów rolnych oraz w celu zapewnienia aby grunty takie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, należy ustanowić normy, które mają bądź nie mają podstaw w przepisach Państw Członkowskich. Zasadne jest zatem ustanowienie ram wspólnotowych, w których Państwa Członkowskie mogą przyjąć normy uwzględniające specyficzne cechy charakterystyczne omawianych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne oraz istniejące systemy działalności rolniczej (użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli) jak również strukturę gospodarstw.

(4) Ponieważ trwałe pastwiska mają pozytywny wpływ na środowisko, celowe jest przyjęcie środków działania mających na celu zachęcenie do utrzymania istniejących trwałych pastwisk aby uniknąć ich masowego przekształcenia w grunty orne.

Z kolei, według art. 23 Weryfikacja warunków kwalifikujących, Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Kontrole administracyjne są uzupełniane systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. W tym celu Państwa Członkowskie sporządzają plan kontroli wyrywkowej gospodarstw rolnych.

Państwa Członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji jako sposobu przeprowadzania kontroli na miejscu działek rolnych. Każde Państwo Członkowskie wyznacza instytucję odpowiedzialną za koordynowanie kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale. W przypadku gdy Państwo Członkowskie przewiduje delegowanie niektórych aspektów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczona instytucja zachowuje kontrolę oraz odpowiedzialność za takie prace.

Zgodnie z art. 24 Zmniejszenia i wykluczenia, w przypadku gdy stwierdzone zostanie, że rolnik nie stosuje się do warunków kwalifikujących istotnych dla przyznawania pomocy przewidzianych na mocy niniejszego rozporządzenia lub art. 2a rozporządzenia (WE) nr 1259/1999, wówczas płatność lub część płatności przyznanej lub która ma zostać przyznana, w odniesieniu do której warunki kwalifikujące zostały spełnione, podlega zmniejszeniom i wykluczeniom, które zostaną ustanowione zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 144 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Wielkość procentowa zmniejszenia jest stopniowana w zależności od dotkliwości, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocowych, które może obowiązywać przez jeden rok lub kilka lat kalendarzowych.

Natomiast według art. 25 Kontrole w zakresie wzajemnej zgodności, Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1. Państwa Członkowskie mogą wykorzystywać istniejące systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w rozdziale 1.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej działając w oparciu o te przepisy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że sprawa powinna być tak wyjaśniona, aby nie było żadnych wątpliwości odnośnie jej stanu faktycznego. Organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organy administracji nie naruszyły zasad postępowania, ponieważ działały w tym zakresie na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) oddalił skargę.