Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 40/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2008r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. kwotę [...] złotych ([...] złotych)na rzecz R. K. tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] Nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u R.K. choroby zawodowej [...] – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pomimo potwierdzonego faktu zatrudnienia zainteresowanego w warunkach narażenia zawodowego – w warunkach [...], kompetentna placówka medyczna po przeprowadzeniu niezbędnych badań nie rozpoznała u niego choroby zawodowej – [...].

W wyniku skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, które wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w G. w dniu [...], wszczęte zostało nowe postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia u R.K. choroby zawodowej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., działając na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. Dz.U. z 2006, Nr 122, poz. 851) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R.K. choroby zawodowej – [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez specjalistyczną placówkę służby zdrowia oraz wykazanie, że warunki pracy w okresie zatrudnienia miały wpływ na zachorowanie. W rozpatrywanej sprawie jednak, pomimo zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego, lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. nie stwierdzili u wnioskującego choroby zawodowej. Zdaniem organu brak jest w takiej sytuacji podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Niezadowolony z tej decyzji R.K. złożył odwołanie. Przedstawiając swoją długoletnią pracę w [...] podkreślił, że właśnie warunki pracy miały decydujący wpływ na [...]. Wyjaśnił, że podejmując zatrudnienie był zdolny do pracy, zatem [...] powstało w czasie zatrudnienia i ma charakter zawodowy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:

- orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. ,

- wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

Wyjaśnił, że dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło, iż R.K. pracował w latach [...] w Zakładach A w G. jako [...], w latach [...] w Zasadniczej Szkole [...] przy [...] jako nauczyciel a w latach [...] w Zakładzie B jako [...], [...], [...], gdzie [...] w środowisku był istotnym zagrożeniem dla [...]. Pracował więc w warunkach ryzyka powstania [...]. Jednakże orzeczenia kompletnych jednostek medycznych – po badaniu przeprowadzonym w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...]) oraz po dodatkowo przeprowadzonym badaniu w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z [...]) nie potwierdziły wystąpienia u niego choroby zawodowej. W konkluzjach wymienionych orzeczeń lekarze specjaliści wykluczyli istnienie choroby zawodowej, rozpoznając [...], stan po [...] oraz stan po przebytych [...], który to [...], pomimo potwierdzenia pracy w warunkach narażenia na [...], nie ma cech klinicznych uszkodzenia spowodowanego działaniem [...] i nie pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy. Lekarze specjaliści wykluczając zawodową etiologię stwierdzonego [...] wskazali na działanie czynników pozazawodowych [...], takich jak [...]. Dlatego też nie zakwalifikowali rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

18 listopada 1983 r., wskutek czego organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Z powyższą decyzją nie zgodził się R.K., który działając przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na nieuwzględnieniu faktu, iż dolegający skarżącemu [...] ma nie tylko charakter [...] lecz również [...] – czyli posiadający etiologię zawodową, oraz niewłaściwą wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od sprzecznych z prawem, pozanormatywnych przesłanek. Wskazując na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego. Zdaniem skarżącego poza sporem pozostaje fakt długoletniej pracy w warunkach narażenia zawodowego w [...]. Jego [...] ma w istocie charakter [...], co oznacza, że występuje nie tylko [...], ale również [...], który wywodzi swą etiologię z pracy zawodowej i występującego w jej środowisku [...]. Niewątpliwe jest więc to, iż choroba spowodowana została także warunkami pracy, a nie tylko przyczynami samoistnymi. Występujący u skarżącego [...] jest charakterystyczny dla konsekwencji działania czynnika szkodliwego w środowisku. Skarżący zarzucił, że organ nie wyjaśnił właśnie tych okoliczności sprawy. W jego ocenie praca w warunkach narażenia zawodowego miała wpływ na wystąpienie choroby, o czym świadczy potwierdzony przez lekarzy- specjalistów [...].

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi.

Na wstępie niniejszych rozważań wypada podkreślić, że niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzenia u R.K. choroby zawodowej jest już drugim, ponownym postępowaniem prowadzonym w tym zakresie. Pierwszy raz R.K. wystąpił o rozpoznanie u niego choroby zawodowej w [...]. Wówczas decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – [...] – wymienionej w poz. [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. sprawie chorób zawodowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]. W aktach administracyjnych brak jest informacji o ewentualnej skardze na powyższą decyzję, dlatego też na tej podstawie można przypuszczać, że ta ostatnia decyzja jest decyzją ostateczną.

Rozpatrując więc obecnie zaskarżoną decyzję, wydaną w nowym postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w pierwszej kolejności wypada rozstrzygnąć, czy w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku stwierdzenia, iż sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, organ administracji publicznej stwierdza nieważność takiej decyzji. Zatem w przypadku potwierdzenia powagi rzeczy osądzonej, nie można w sprawie wydać drugiej decyzji, ponieważ wyczerpana zostałaby przesłanka stwierdzenia jej nieważności z uwagi na wydanie jej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z sytuacją wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, spotkamy się wówczas, gdy stan faktyczny w sprawie będzie identyczny, co oznacza, że organowi przyszłoby orzekać w identycznych warunkach.

Jak wydaje się z dostępnych dokumentów, w rozpatrywanej sprawie wskazane zagrożenie nie występuje. Z analizy akt administracyjnych wynika, że po zakończeniu pierwszego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej (decyzja drugiej instancji z [...]) R.K. do [...] dalej pozostawał w zatrudnieniu – pracując w Zakładzie B jako [...]. Nie podlegał sporowi fakt, że pracował w warunkach narażenia zawodowego, czyli w warunkach [...], zatem stan jego zdrowia mógł ulec zmianie. Wobec zmiany stanu faktycznego sprawy można więc stwierdzić, że nie zachodzi tożsamość sprawy.

Odmienną sprawą natomiast pozostaje podstawa prawna – czyli przepisy prawne zastosowane w tym nowym postępowaniu. Należy bowiem zauważyć, że we wrześniu 2002 r., uległ ziemnie stan prawny. Wobec uchwalenia w dniu 30 lipca 2002 r. nowego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). w miejsce dotychczasowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, weszły w życie właśnie te nowe przepisy. Wprawdzie zgodnie z § 10 tego nowego rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, rozpoczęte przed dniem wejścia tego rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych, czyli "starych" przepisów, ale w rozpatrywanej sprawie, na podstawie posiadanego materiału dowodowego wydaje się, że taki przypadek nie ma miejsca. Na podstawie posiadanych dokumentów wypada uznać, że postępowanie wszczęte w [...] – skierowaniem R.K. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej- było nowym, samodzielnym postępowaniem. Stąd też wobec daty jego rozpoczęcia -[...], podczas, gdy od dnia [...] obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., to właśnie to rozporządzenie powinno być podstawą prawną przeprowadzonego postępowania, odmiennie niż uczyniły to w rozstrzyganej sprawie organy nadzoru sanitarnego, które w swych w swych decyzjach powołały zacytowany już powyżej § 10 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r., stwierdzając, że wobec wszczęcia postępowania przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia przy rozstrzygnięciu sprawy obwiązują przepisy dotychczasowe. Prezentowane stanowisko byłoby zasadne pod warunkiem ciągłości postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u R.K., czyli uznania, że obecne postępowanie jest kontynuacją tego rozpoczętego w [...]. Na podstawie posiadanych akt administracyjnych takiego wniosku wysnuć nie można. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zdaje się prowadzić do wniosku, że pierwsze postępowanie wszczęte w [...] zostało zakończone ostateczną decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Nic nie wskazuje na to, że była ona zaskarżona do sądu administracyjnego, a w sprawie wydany został prawomocny wyrok. Dlatego też zasadne wydaje się stwierdzenie, że ponowne, obecne postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało wszczęte jako nowe, samodzielne postępowanie z chwilą skierowania zainteresowanego na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, które wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno –Epidemiologicznej w G. w dniu [...]. Jest to niewątpliwie data, w której obowiązywało nowe rozporządzenie wykonawcze – rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., a zatem ono powinno być podstawą prawną w sprawie. Tylko bowiem wykazanie, że obecne postępowanie jest następstwem i kontynuacją postępowania wszczętego [...], może uzasadnić zastosowanie w sprawie rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. Taka sytuacja może zaistnieć, chociażby w przypadku wydania w sprawie przez sąd administracyjny wyroku uchylającego decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...]. Wtedy wobec uchylenia decyzji, organy kontynuowałyby postępowanie wszczęte w [...], a więc niewątpliwie w czasie obowiązywania rozporządzenia z 1983 r. Mając jednak na uwadze przedłożony w sprawie materiał dowodowy, takiego wniosku nie można wysnuć. Brak w tych dostępnych dokumentach śladu kierowania sprawy zakończonej decyzją z [...]. do sądu. Dlatego też uprawnione jest stwierdzenie, że przeciwnie niż twierdzą to organy, kwestionowane postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, jako nowe i samoistne, rozpoczęte zostało w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2002 r., które powinno być zatem zastosowane w sprawie.

Wobec braku jednoznaczności w tym zakresie wydaje się koniecznym dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadzi do prawidłowej oceny i właściwego zastosowania przepisów prawnych w sprawie.

Wypada także podnieść naruszenie przez organy administracji zasady wynikającej z treści art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidującej obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed podjęciem decyzji.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wobec zaistnienia powyżej naprowadzonych braków postępowania, a więc nie podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego, a przedewszystkim stanu prawnego sprawy, tj. wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeku postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z uwzględnieniem skargi, wobec wniosku pełnomocnika skarżącego, Sąd orzekł o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 oraz art. 205 cytowanej powyżej ustawy.

W trakcie ponownego postępowania organ odwoławczy uzupełni postępowanie we wskazanym powyżej kierunku, wyjaśni podniesione wątpliwości. Następnie organ oceni całość materiału dowodowego w sprawie oraz rozważy, czy spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, w konsekwencji czego wyda decyzję, przywołując w niej właściwe podstawy prawne oraz uzasadniając ją zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.