Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1230/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] (PINB), działając na podstawie m.in. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 - dalej "p.b."), nakazał R. P. (skarżącemu) – użytkownikowi wieczystemu (w decyzji omyłkowo: właścicielowi) nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. geod. Nr [...], obr. [...] – rozbiórkę obiektu budowlanego w kształcie prostokąta o wymiarach [...] i wysokości [...] z tarasem o wymiarach [...], zlokalizowanego na terenie ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, przy czym od roku 2020 r. skarżący stał się posiadaczem prawa do tego obiektu, nabytego od poprzedniego dzierżawcy wskutek umowy za spłatę zadłużenia dzierżawy terenu. W dniu kontroli na nieruchomości ([...] 2020 r.) skarżący nie okazał żadnej wymaganej prawem zgody organu architektoniczno-budowlanego na realizację przedmiotowego obiektu, okoliczności tej nie potwierdził również właściwy w tej sprawie Prezydent Miasta. Organ wskazał, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego doszedł do wniosku, iż zakończenie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego obiektu nastąpiło po roku 2008, zaś taras dobudowany został po roku 2016, toteż w sprawie zastosowanie mają przepisy p.b. Przywoławszy treść art. 28 ust. 1 i 29 p.b. organ stwierdził, że sporny obiekt zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej. Odnosząc się do możliwości jej legalizacji w trybie art. 48 ust. 1 p.b. organ stwierdził, że jest to niemożliwe z uwagi na to, iż nieruchomość skarżącego objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] 2021 r., nr [...] (dalej "m.p.z.p."), a który to plan przewiduje dla nieruchomości nr [...] nieprzekraczalną linię nowej zabudowy w odległości 6m od granicy działki nr [...] (działki sąsiedniej). Sporny obiekt został zaś zrealizowany prawie w całości poza ww. nieprzekraczalną linią nowej zabudowy, a więc jego budowa jest sprzeczna z ustaleniami tego m.p.z.p. i brak jest możliwości zmiany jego parametrów technicznych do doprowadzenia zgodności z ustaleniami tego planu. Organ końcowo odniósł się także do okoliczności zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanych świadków na okoliczności daty powstania spornego obiektu przed wejściem w życie m.p.z.p. oraz uzyskania wymaganych prawem pozwoleń na realizację tego obiektu, wskazując, że żądanie to nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem jedynym dowodem na okoliczność zgodnego z prawem pobudowania spornego obiektu mogłaby być decyzja administracyjna, a zgodność budowy z ustaleniami m.p.z.p. oceniana jest na podstawie obecnie obowiązującego m.p.z.p., a nie na podstawie przepisów miejscowych obowiązujących w okresie zakończenia budowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, skarżący zarzucił nieuzasadnione nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony – przesłuchania świadków na okoliczność tego, czy sporny obiekt w ogóle stanowi samowolę budowlaną (skarżący zwrócił uwagę na poszlakowe ustalenie daty powstania obiektu oraz niewzięcie pod uwagę, że mogły zostać pozyskane odpowiednie zezwolenia, które następnie zaginęły), nieuzasadnione nałożenie obowiązku rozbiórki na aktualnego dzierżawcę gruntu, a nie na inwestora, nieujęcie inwestora jako strony postępowania, oraz nierozważenie, czy w dacie powstania obiektu istniało ograniczenie dotyczące nieprzekraczalnej linii zabudowy, a więc – czy sporny obiekt nie został wybudowany zgodnie z ówczesnymi wymogami. Podniósł, że organ nie przesłuchał osoby składającej zawiadomienie o istniejącej samowoli, a co pomogłoby ustalić sporne okoliczności sprawy. W odwołaniu wskazano też, że skarżący zamierza złożyć wniosek o zmianę m.p.z.p. w zakresie, w jakim umożliwiłoby to legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego, co zasadnym czyni zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia wniosku przez Prezydent Miasta.

Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przywołaniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 28 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 60 i art. 3 pkt 13, art. 38 ust. 2 oraz art. 48 ust. 1 i 2 p.b. organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie skarżący nie przedstawił wymaganego zezwolenia organu architektoniczno-budowlanego na budowę spornego obiektu, dokument taki nie znajduje się również w zasobach organu właściwego – Prezydent Miasta, i na odmienną ocenę tego stanu rzeczy nie mogło mieć wpływu wnioskowane przesłuchanie świadków. Organ wskazał, że do obowiązków skarżącego należała weryfikacja stanu prawnego nabywanej nieruchomości i prawidłowo to na niego nałożono kwestionowany obowiązek, a nie na inwestora. Potwierdził, że w kontekście obowiązującego dla działki nr [...] m.p.z.p. nieprzekraczalna linia zabudowy została przez sporny obiekt przekroczona, co nie ma możliwości jego legalizacji. W ocenie WINB ewentualne przyszłe zmiany przepisów miejscowych w tym zakresie nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, albowiem prawidłowo została ona rozstrzygnięta w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie rozstrzygania o możliwości legalizacji, nie stanowią również podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję R. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu: wniosku o zmianę m.p.z.p., na okoliczność możliwości jego zmiany umożliwiającej legalizację spornego obiektu. Zarzucił naruszenie:

- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 (w skardze omyłkowo: "ust. 21") p.b. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy możliwa jest lub w niedługim czasie będzie możliwa legalizacja spornego obiektu,

- art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony na okoliczność ustalenia daty powstania spornego obiektu oraz możliwości istnienia zezwolenia architektoniczno-budowlanego na jego realizację,

- art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że z materiału dowodowego wynika data powstania spornego obiektu pozwalająca na jednoznaczne stwierdzenie, że powstał on w warunkach samowoli budowalnej,

- art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. poprzez nierozstrzygnięcie zaistniałej w sprawie wątpliwości na korzyść skarżącego, tj. nieuwzględnienie, że sporny obiekt mógł zostać pobudowany na podstawie odpowiedniego zezwolenia architektoniczno-budowlanego, które następnie zaginęło lub zostało zniszczone,

- art. 28 k.p.a. poprzez brak przyznania statusu strony inwestorowi spornego obiektu,

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację odwołania od decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób uzasadniający jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. obecnie 2020 r. poz. 1333, dalej: p.b.). W postępowaniu, w którym zapadła zaskarżona decyzja miały zastosowanie przepisy tej ustawy w brzmieniu ustalonym po myśli art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471- dalej jako: "ustawa zmieniająca"), zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ww. ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Postępowanie, w toku którego zapadła zaskarżona decyzja, zostało wszczęte przed tą datą, co implikuje konieczność przyjęcia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 1 p.b. miał następujące brzmienie:

1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Sporny nakaz rozbiórki dotyczył obiektu budowlanego zidentyfikowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. geod. Nr [...], obr. [...]), drewnianego z dachem dwuspadowym, w kształcie prostokąta o wymiarach [...] i wysokości [...] z tarasem o wymiarach [...], pobudowanego na fundamencie, wyposażonego w instalację elektryczną i wod-kan.

Z uwagi na to, że nie przedstawiono dokumentacji świadczącej o dacie zakończenia budowy przedmiotowego budynku, organ I instancji prawidłowo sięgnął do archiwalnych akt inspektoratu budowlanego (map stanu prawnego przedmiotowego terenu z 2006 r., protokołu kontroli obiektów znajdujących się przy ul. [...] w [...] z 2006 r. wraz z załącznikiem), dokumentacji Urzędu Miasta [...] Wydziału Geodezji i Kartografii (kopii aktualnej mapy zasadniczej oraz wywiadu terenowego i szkicu polowego z 2008 r.), jak i ortofotomap przedmiotowej działki z lat 2016 i 2018. Z dokumentacji tej wywiódł prawidłowy wniosek, że sporny obiekt powstał w okresie od 2008 r. (w roku 2008 r. w miejscu spornego obiektu znajdował się inny budynek – zał. do pisma k. 27 akt adm.), przy czym uwidoczniony został on uwidoczniony dopiero na ortofotomapie z 2018 r. (k. 18 akt adm.).

Obiekt ten kwalifikuje się jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., dla którego realizacji zarówno aktualnie, jak i w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (obejmującym okres od 2008 r.) wymagane było pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji organ stwierdził kategorycznie, że sporny obiekt powstał w roku 2004 r., co nie wynika z materiału dowodowego sprawy. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na jej wynik.

Skarżący – będący aktualnym użytkownikiem wieczystym działki nr [...], na której zrealizowano obiekt podlegający rozbiórce (własność przysługuje Skarbowi Państwa) – nie okazał pozwolenia na budowę tego obiektu lub zgłoszenia dotyczącego jego budowy. Powyższe stanowi okoliczność bezsporną i aktualizującą twierdzenie, że obiekt został pobudowany w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 p.b.

Stosownie do treści art. 48 ust.2 p.b. w brzmieniu ustalonym na podstawie art. 25 ustawy zmieniającej jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Jak wynika z akt sprawy nieruchomość, na której zrealizowany został w sposób samowolny przedmiotowy budynek objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] 2021 r., nr [...] (pub. Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] 2012 r., poz. 3017). Zgodnie z § 13 pkt 6 lit. a tego m.p.z.p. dla jednostki planistycznej S1-U/UC1 ustalono parametry i obowiązujące linie zabudowy – zgodnie z rysunkiem planu. Rysunek ten określa zaś nieprzekraczalną linię nowej zabudowy, dla przedmiotowego terenu, w odległości 6m od granicy z działką nr [...], obr[...], znajdującej się w jednostce planistycznej [...]. Protokół kontroli z dnia [...] 2020 r. wskazuje, że sporny obiekt znajduje się w odległości [...] m od ogrodzenia z ww. działką (okoliczność bezsporna), co oznacza, że został on zrealizowany w sposób sprzeczny z ustaleniami obecnie obowiązującego na tym terenie m.p.z.p. Skoro tak, to zasadnie przyjęły organy obu instancji, że nie istnieje możliwość doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z prawem (prawem miejscowym), a to zbędnym czyni wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 5 p.b.), a uzasadnia wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wówczas nie ma potrzeby prowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego.

Sąd za chybioną uznał argumentację skargi dotyczącą błędnego ustalenia daty zakończenia robót budowlanych, nieuzasadnionego nieuwzględnienia składanych wniosków dowodowych (żądania przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia daty realizacji spornego obiektu oraz istnienia dokumentów świadczących o jego legalnym pobudowaniu), o wadliwym nieujęciu w katalogu stron postępowania inwestora spornego obiektu, i wreszcie – dotyczącą podniesionych naruszeń zasad postępowania dowodowego.

Po pierwsze wyjaśnić należy, że precyzyjne ustalenie daty zakończenia robót budowlanych związanych z realizacją danego budynku, w sytuacji braku jednoznacznej dokumentacji o niej świadczącej, nie może stanowić kategorycznej przeszkody dla stwierdzenia pobudowania takiego budynku w ramach samowoli budowlanej w sytuacji, gdy dowody pośrednie wskazują na okres, w jakim sporny budynek powstał zaś obowiązujące w tym czasie przepisy prawa budowlanego nie zmieniły się w sposób rzutujący na ocenę tej samowoli. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do niedającego się zaakceptować wniosku, że obiekty wniesione bez niewątpliwie (tak jak w niniejszej sprawie, na co zwrócono uwagę wcześniej) wymaganych zezwoleń architektoniczno-budowlanych, a co do których istnieje wątpliwość związana z momentem ich realizacji, korzystałyby ze swego rodzaju ochrony przed postępowaniem mającym na celu doprowadzenie tej samowoli do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji wystarczająco ustalonego okresu, w jakim dany obiekt budowlany niewątpliwie powstał (tutaj: od 2008 r. do 2018 r.), a w obliczu braku jednoznacznych dowodów na okoliczność dokładnej daty zakończenia robót budowlanych związanych z jego realizacją, w ocenie Sądu wystarczającym jest dokonanie takich ustaleń faktycznych za pomocą dowodów pośrednich, które pozwalają na zasadniczo jednoznaczne stwierdzenie realizacji danego obiektu wbrew właściwym i niezmiennie obowiązującym w tym czasie przepisom. Taka sytuacja miała też miejsce w sprawie niniejszej, przez co zarzuty naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. okazały się niezasadne.

Podobnie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia ww. przepisów k.p.a. w kontekście nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność, jakoby wymagana dokumentacja (pozwolenie na budowę lub zgłoszenie uzyskane przez inwestora) w istocie istniała, jednak zaginęła lub uległa zniszczeniu. Okolicznością bezsporną jest, że na żądanie organu skarżący nie był w stanie przedstawić wymaganych dokumentów, dopytywany w tej sprawie organ architektoniczno-budowlany (Prezydent Miasta [...]) jednoznacznie zanegował wydanie jakiegokolwiek zezwolenia dotyczącego spornego obiektu. Okoliczność, że wskazywani świadkowie mieli lub mają informacje (lub przypuszczenia) dotyczące tego, że w istocie sporny obiekt uzyskał wymagane zezwolenia, nie może mieć wpływu na fakt, że jedynym dowodem – jak słusznie wskazywały organy – na okoliczność pobudowania spornego obiektu zgodnie z prawem jest decyzja o pozwoleniu na budowę (zgłoszenie), a nie informacja o niej. Wskazać w tym miejscu też wypada, że zgodnie z art. 60 p.b. inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby, instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem. Zgodnie zaś z art. 63 ust. 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. W niniejszej sprawie dokumentacji takiej skarżący nie okazał, pomimo obowiązku jej przechowywania przez okres istnienia obiektu. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestorem była inna osoba, najpewniej poprzedni dzierżawca spornej nieruchomości. To na skarżącym, jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, spoczywał obowiązek sprawdzenia stanu prawnego nieruchomości (pozyskania właściwej dokumentacji), wobec której uzyskał on tytuł prawny. Wstępując w miejsce użytkownika wieczystego danej nieruchomości przejął on nie tylko prawa wynikające z tego tytułu, ale również obowiązki, w tym obowiązek przechowywania i okazywania w odpowiednich okolicznościach dokumentacji potwierdzającej zgodną z prawem realizację spornego obiektu.

Co się tyczy wskazanego – wadliwego w ocenie skarżącego – nieujęcia do katalogu stron postępowania inwestora spornego obiektu to stwierdzić wystarczy, że z chwilą wstąpienia w jego prawa i obowiązki skarżącego ustała relacja materialnoprawna aktualizująca interes prawny po stronie tego inwestora w postępowaniu dotyczącym samowolnie pobudowanego budynku na nieruchomości, której uprzednio był on użytkownikiem. Poza tym to na inwestorze, jeżeli wyraziłby wolę wzięcia udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, spoczywałby obowiązek wykazania istnienia po jego stronie interesu prawnego: własnego, osobistego, indywidualnego i o charakterze realnym (istniejącego, a nie hipotetycznego), a także pozostającego w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. Organ nie ma obowiązku poszukiwania po stronie potencjalnych zainteresowanych wynikiem postępowania ich interesu prawnego w tym postępowaniu, co zdaje się sugerować skarżący. Zauważyć też należy, że art. 28 ust. 2 p.b. ("stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu") może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę i nie ma zastosowania w sprawach samowoli budowlanej oraz w postępowaniu naprawczym (vide: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 314/18, dostępny jw.).

Za całkowicie chybiony uznał nadto Sąd argument, jakoby zdarzenie przyszłe i niepewne (ewentualna zmiana m.p.z.p. w zakresie pozwalającym na legalizację stwierdzonej samowoli) miało jakikolwiek wpływ na wynik postępowania. Możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (vide: wyroki NSA z dnia 29 września 2018 r. II OSK 109/18, z dnia 23 lutego 2018 r. II OSK 1879/17, z dnia 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, dostępne jw.), w tej zaś dacie obowiązujące przepisy m.p.z.p. – co jest przecież bezsporne – nie pozwalają na taką lokalizację budynku, jaką cechuje się sporny obiekt. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił też żądania skargi o przeprowadzenie dowodu z wniosku skarżącego o zmianę właściwych zapisów m.p.z.p.. Sąd nie powziął bowiem takiej wątpliwości, o jakiej mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., która wymagałaby wyjaśnienia w drodze przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu.

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, z urzędu nie dostrzegł też takich naruszeń ww. przepisów, które uzasadniałyby uchylenie powziętych decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a. W sprawie prawidłowo zastosowano art. 48 ust. 1 p.b. i wydano decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiekt, którego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe. Okoliczności faktyczne zostały zaś dostatecznie udowodnione, w zgodzie z zasadami postępowania dowodowego opisanymi w k.p.a.

Mając to na uwadze, Sąd wniesioną skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.