Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 865/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 6j ust. 2, art. 6j ust. 2a, art. 6k ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty 1. stwierdza nieważność § 1 ust. 4 i § 3 zaskarżonej uchwały; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Rady Miejskiej w Ł. na rzecz K. Z. kwotę 780 (słownie: siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2019 r. Rada Miejska Ł. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty.

W skardze datowanej na [...] września 2019 r. K. Z. zaskarżyła powyższą uchwałę w całości zarzucając naruszenie

1) § 131 ust. 1 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity: Dz. U z 2016 r. poz. 283 ze zm.), poprzez nie zawarcie w zaskarżonej uchwale uzasadnienia,

2) art. 6k ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U . z 2018 r. poz. 1454 ze zm., dalej: "u.c.p.g."), poprzez nie uwzględnienie kryteriów określania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazanych w art. 6k ust. 2 ustawy lub co najmniej poprzez brak wykazania uwzględnienia tych kryteriów z uwagi na brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały,

3) § 6, § 145 ust. 1-2 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez redakcję § 1 ust. 2-4 skarżonej uchwały w sposób niezrozumiały dla adresatów.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w całości i o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 549/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Sąd uznał za częściowo zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej i wskazał, że uchwała nie spełnia kryterium redagowania przepisów uchwały tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.

Z treści uchwały wynika, iż gmina przyjęła dwie kategorie opłat za gospodarowanie odpadami: ogólną i selektywną, dodatkowo jeszcze dzieląc je na zabudowę wielorodzinną, jednorodzinną i gospodarstwa jednoosobowe w zabudowie jedno

i wielorodzinnej. Już ta konstrukcja narusza brzmienie art. 6j u.c.p.g. Ustawa nie zawiera możliwości wyboru kategorii opłat za wyjątkiem dwóch. Ustawa stanowi bowiem wprost, iż opłata ustalana jest za gospodarowanie odpadami z podziałem na odbiór selektywny i nieselektywny. Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych aby wprowadzać kategorię ogólną, która dopiero po dogłębnej analizie uchwały wskazuje, iż chodzi o gospodarowanie nieselektywne. Brak czytelności tego zapisu powoduje, iż nie wiadomo w istocie, jakie stawki stosować. Ponadto uchwała wprowadza dwie wysokości stawek uzależniając je od roku ich obowiązywania – inne w 2019 i inne w 2020 roku. Pomijając już błędy redakcyjne uchwały – po podpunktach 2 znalazły się ppkt 1a i 2a – a także pomijając rok 2020, co do którego nie ma wątpliwości, że datą wejścia w życie stawek za gospodarowanie odpadami jest 1 stycznia, sąd stwierdził, iż uchwała nie zawiera daty wejścia w życie przepisów w roku 2019, odnosząc się jednocześnie do jej wejścia w życie. Paragraf 7 uchwały zawiera bowiem wyłącznie informacje o podleganiu publikacji w dzienniku urzędowym, lecz społeczeństwo lokalne wcale nie musi wiedzieć, że jest to jej termin wejścia w życie. Informacja o konkretnej dacie wejścia w życie (nawet w formie np.

w 14 dni od dnia publikacji lub z dniem publikacji) powinna znaleźć się wprost

w uchwale, a nie stanowić domniemania. Poza tym, co ściśle jest związane

z wejściem uchwały w życie, nie zawiera ona przepisów przejściowych, zawierających wskazówki jaką stawkę stosować należy za miesiąc w którym uchwała ta w życie weszła, co może stanowić chaos w obliczaniu i wpłacaniu prawidłowych opłat za gospodarowanie odpadami.

Za niezasadny sąd uznał zarzut naruszenia § 131 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że do projektu uchwały dołącza się uzasadnienie. Sąd wskazał,

że uzasadnienie takie, co prawda dosyć krótkie, lecz było.

Biorąc pod uwagę ilość i istotę naruszeń wskazanych w uchwale rady gminy, brak jej czytelności, niezgodność z art. 6j i art. 6k ust. 4a u.c.p.g. (brak zapisu

o obligatoryjnym zwolnieniu), sąd stwierdził nieważność uchwały.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2020 r. sygn. akt

II FSK 633/20, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Sąd kasacyjny uwzględnił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i stwierdził, że z art. 6j u.c.p.g. wynika, że zawiera on kilkanaście jednostek redakcyjnych, przy czym Sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu nie wskazał, który konkretnie przepis został przez organ naruszony. Przywołał ogólnie art. 6j w kontekście braku czytelności uchwały.

NSA za uzasadnione uznał także zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów rozporządzenia. W sytuacji, gdy z zapisów tej uchwały da się wyprowadzić normy prawne w wyniku procesu zastosowania metod wykładni prawa, nie można twierdzić, że zawiera ona wady powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności, nawet wówczas, gdy, jak to określił Sąd pierwszej instancji, jej przepisy są "nieczytelne". Dopiero wówczas, gdy w procesie wykładni przepisów uchwały niemożliwe byłoby odkodowanie normy prawnej w niej zawartej, powinnością Sądu pierwszej instancji byłoby stwierdzenie jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał natomiast, że "dopiero po dogłębnej analizie uchwały wskazuje, iż chodzi o gospodarowanie nieselektywne." Sąd pierwszej instancji przyznał zatem, że możliwe było wyinterpretowanie normy prawnej z treści uchwały.

NSA podzielił również zarzut odnoszący się do twierdzenia Sądu o wadliwości uchwały z uwagi na brak regulacji odnoszących się do wejścia w życie jej przepisów. Wskazując na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, NSA wyjaśnił, że w sytuacjach, kiedy podmiot stanowiący prawo nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych należy przyjąć, że nowe prawo ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jego wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Dalej sąd kasacyjny stwierdził, że brak wskazania w uchwale terminu jej wejścia w życie oznacza, że uchwała ta wchodzi w życie po pływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia.

NSA za uzasadniony uznał ponadto zarzut naruszenia art. 6k ust. 4 u.c.p.g.

w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o zmieniającej. Wskazał, że przepis art. 6k ust 4a u.c.p.g. został dodany art. 1 pkt 13 lit. e ustawy zmieniającej, a zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] sierpnia 2019 r., czyli przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, a rady gmin mają obowiązek dostosowania z mocy prawa uchwał wydanych przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. w terminie

12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Sąd kasacyjny nie uwzględnił natomiast zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W podsumowaniu NSA nakazał sądowi pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić argumentację przedstawioną w powyższym uzasadnieniu. Sąd kasacyjny wskazał w szczególności, że sąd wojewódzki, o ile podtrzyma stanowisko w zakresie naruszenia przez organ art. 6j u.c.p.g., skonkretyzuje je oraz należycie uzasadni.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych niż w niej wymienione

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji, ponownie orzekający w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, związany oceną prawną i oceną ustaleń faktycznych wyrażoną w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II FSK 633/20, nie mógł kontrolować zaskarżonej uchwały w oderwaniu od stanowiska sądu kasacyjnego wyrażonego w uzasadnieniu tego orzeczenia.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontroli sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał

(por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca miała legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie wyroku stwierdził, że nie jest kwestionowany fakt przynależności skarżącej do wspólnoty samorządowej, której dotyczy analizowana uchwała, a jej przedmiot dotyczy opłat, do których uiszczania zobowiązani są członkowie tejże wspólnoty.

W zaskarżonej uchwale w § 1 ust. 1, 2, 3 i 4 przewidziano, że:

1. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się przyjmując stawkę opłaty od gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej

i wielorodzinnej, które zostały określone w ust. 2, 3 i 4.

2. Ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości:

1) od gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej - 60,00 zł miesięcznie,

2) od gospodarstwa domowego w zabudowie wielorodzinnej - 38,00 zł miesięcznie.

1a) od gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej - 51,00 zł miesięcznie,

2a) od gospodarstwa domowego w zabudowie wielorodzinnej - 30,00 zł miesięcznie.

3. Ustala się wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane

i odbierane:

1) od gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej - 103,00 zł miesięcznie,

2) od gospodarstwa domowego w zabudowie wielorodzinnej - 63,00 zł miesięcznie.

1a) od gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej - 100,00 zł miesięcznie,

2b) od gospodarstwa domowego w zabudowie wielorodzinnej - 60,00 zł miesięcznie.

4. Ustala się niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, w wysokości:

1) od gospodarstw jednoosobowych w zabudowie jednorodzinnej - 40,00 zł miesięcznie.

2) od gospodarstw jednoosobowych w zabudowie wielorodzinnej - 29,00 zł miesięcznie.

1a) od gospodarstw jednoosobowych w zabudowie jednorodzinnej - 30,00 zł miesięcznie.

2b) od gospodarstw jednoosobowych w zabudowie wielorodzinnej - 20,00 zł miesięcznie.

Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały, zwalnia się w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, z późn. zm.). W myśl ust. 2 § 2, zwolnienie,

o którym mowa w ust. 1 przysługuje w wysokości 50% miesięcznych stawek opłat,

o których mowa odpowiednio w § 1 ust. 2 i ust. 4.

Stosownie do treści § 3 uchwały, poprzez gospodarstwo domowe należy rozumieć gospodarstwo prowadzone przez osobę zamieszkałą samodzielnie lub zespół razem zamieszkałych i wspólnie utrzymujących się osób.

W § 4 uchwały przewidziano, że:

1. Z dniem wejścia w życie uchwały wchodzą w życie § 1 ust. 2 pkt 1 i 2), ust. 3 pkt 1 i 2) oraz ust. 4 pkt 1 i 2) i obowiązują do 31 grudnia 2019 r.

2. Z dniem 1 stycznia 2020 r. wchodzą w życie § 1 ust. 2 pkt 1a) i 2a),

ust. 3 pkt 1a) i 2a) oraz ust. 4 pkt 1a) i 2a).

3. Z dniem wejścia w życie uchwały wchodzą w życie § 2 ust. 1 i 2 oraz

§ 3.

Przepis § 5 wskazuje uchwały Rady Miejskiej Ł., które tracą moc z dniem wejścia w życie uchwały. W § 6 przewidziano, że wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta Ł., zaś w § 7, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego.

W podstawie prawnej prawodawca lokalny wskazał przepisy art. 6k ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 2a pkt 4 oraz ust. 3 i ust. 4 u.c.p.g.

Przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienia dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1

i 2 oraz do ustalenia stawki takiej opłaty. Dopuszcza się stosowanie więcej nie jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.

Z brzmienia art. 6k ust. 2 u.c.p.g. wynika, że rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi bierze pod uwagę:

1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę,

2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych,

3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi,

o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d,

4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.

W art. 6k ust. 2a u.c.p.g. ustawodawca określił maksymalne stawki za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, a w art. 6k ust. 3 – w sposób nieselektywny.

Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o której mowa

w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub

2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub

3) powierzchni lokalu mieszkalnego

- oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

W myśl art. 6j ust. 2 u.c.p.g., W przypadku nieruchomości, o której mowa

w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.

W art. 6j ust. 2a u.c.p.g. postanowiono, że rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

Analizują zapisy uchwały przez pryzmat zarzutów zawartych w skardze sąd nie podziela zarzutów naruszenia Zasad techniki prawodawczej oraz art. 6k ust. 2 u.c.p.g.

Przywołane w skardze § 131 ust. 1 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej wskazują, że do projektów aktów prawa miejscowego dołącza się uzasadnienie. Projekt przedmiotowej uchwały nie zawiera wyodrębnionej części zatytułowanej "Uzasadnienie", ale zważywszy na treść wniosku Prezydenta Miasta Ł. z dnia 2 lipca 2019 r., da się ustalić jakie założenia i dane determinowały konieczność wprowadzenia proponowanej uchwały do porządku obrad najbliższej sesji i m.in. zmiany stawek opłat. To ww. wniosek stanowi zatem uzasadnienie projektu uchwały, w którym zresztą omówiono poszczególne kryteria przewidziane

w art. 6k ust. 2 u.c.p.g., uzasadniające w ocenie projektodawcy zwiększenie stawek opłat. Niezasadne są tym samym dwa pierwsze z zarzutów podniesionych

w skardze.

Odnosząc się do zarzutu redakcji § 1 ust. 2-4 uchwały w sposób niezrozumiały dla adresatów, należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Otóż, w sytuacji, gdy z zapisów uchwały da się wyprowadzić normy prawne w wyniku procesu zastosowania metod wykładni prawa, nie można twierdzić, że zawiera ona wady powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności, nawet wówczas, gdy jej przepisy są nieczytelne. Dopiero wówczas, gdy w procesie wykładni przepisów uchwały niemożliwe byłoby odkodowanie normy prawnej w niej zawartej powinnością sądu byłoby stwierdzenie jej nieważności.

Redakcja § 1 uchwały sugeruje, że rada przyjęła dwie kategorie opłat za gospodarowanie odpadami: ogólną i selektywną, dodatkowo jeszcze dzieląc je na zabudowę wielorodzinną, jednorodzinną i gospodarstwa jednoosobowe w zabudowie jedno i wielorodzinnej. Dopiero dogłębna analiza uchwały wskazuje, że rada właściwie przyjęła dwie kategorie stawek opłat: za gospodarowanie odpadami komunalnymi - jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny i nieselektywny. Nie można zatem przyjąć, że w tym zakresie doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały.

Powyższe nie oznacza jednak, że sąd nie dostrzega innych naruszeń prawa

o istotnym charakterze. Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną sąd stwierdza, że § 1ust. 4 i § 3 zaskarżonej uchwały

w sposób kwalifikowany naruszają art. 6j ust. 2a w związku z art. 6j ust. 2 u.c.p.g. oraz art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.

Z § 1 zaskarżonej uchwały wynika, że Rada Miejska w Ł. dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi określoną w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. Wobec tego rada obowiązana była do ustalenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego z uwzględnieniem miesięcznego przeciętnego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem przy uwzględnieniu okoliczności, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. W zaskarżonej uchwale Rada wprawdzie uzależniła stawki opłaty od okoliczności, czy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, ale ponadto wprowadziła zróżnicowanie tej opłaty od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego (gospodarstwa jednoosobowe), pomimo braku już w art. 6k ust. 4 ustawy prawa do "różnicowania" stawek. Zmiana dokonana przez ustawodawcę w art. 6k ust. 4 u.c.p.g. wyeliminowała możliwość różnicowania stawek z uwzględnieniem liczby osób w gospodarstwie domowym począwszy od 1 lutego 2015 r. Pogląd w tym zakresie już niejednokrotnie został wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w orzecznictwie tut. sądu. O ile w okresie do dnia 31 stycznia 2015 r. jako dopuszczalne należało uznać stosowanie kryterium wielkości gospodarstwa domowego, o tyle po tej dacie stosowanie takiego kryterium nie było już możliwe (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 3267/18, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 175/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 16/16, NSA stwierdził, że z żadnej regulacji u.c.p.g. nie wynika upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g., dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty.

Jeżeli zatem rada wybiera metodę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami określoną w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. to ma obowiązek przyjąć jedną stawkę opłaty od gospodarstwa domowego.

W art. 6j ust. 2a rada gminy uzyskała uprawnienie do różnicowania stawki opłat, w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Przyjmując metodę przewidzianą w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. rada nie może jednak uzależnić wysokości opłaty od kryteriów różnicujących stawkę, korelujących jednocześnie z odrębnymi metodami wymienionymi w art. 6j ust. 1 u.c.p.g. - iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Jakkolwiek rada nie ma w takim przypadku jak

w niniejszej sprawie możliwości różnicowania stawki opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, to jednak sąd za dopuszczalne uznał jej zróżnicowanie ze względu na rodzaj zabudowy: jednorodzinna i wielorodzinna. Owo kryterium różnicowania odnosi się zdaniem sądu do metod określonych zarówno w art. 6j ust. 1, jak i metody przewidzianej art. 6j ust. 2 u.c.p.g.

Wobec powyższego sąd stwierdza, że § 1 ust. 4 uchwały narusza w sposób istotny przepisy art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 2 i art. 6j ust. 2a u.c.p.g., ponieważ rada dokonując wyboru metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 u.c.p.g.,

w nieuprawniony sposób zróżnicowała stawki opłat od liczby osób w gospodarstwie domowym. Regulowanie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami

w sposób odmienny niż uczynił to ustawodawca stanowi naruszenie ustawowego upoważnienia zawartego w ww. przepisach.

Nadto w zaskarżonej uchwale w § 3 sformułowano definicję "gospodarstwa domowego". W tym zakresie podnieść trzeba, że przepisy obowiązujące w dacie podjęcia uchwały nie zawierały upoważnienia do tworzenia definicji "gospodarstwa domowego" na potrzeby uchwalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa w art. 6j ust. 1 pkt 1 posługuje się pojęciem liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Przepisy u.c.p.g. posługują się jednolitym pojęciem gospodarstwa domowego, bez dalszego jego różnicowania na jedno i wieloosobowe. U.c.p.g. nie zawiera definicji gospodarstwa domowego, ale nie zawiera też delegacji do utworzenia takiej definicji przez radę gminy, a także wskazania kryteriów różnicowania gospodarstw domowych. Ustawa nie uprawnia rady gminy do objaśniania pojęć, które powinny być rozumiane w znaczeniu wynikającym z obowiązujących regulacji prawnych, w myśl zasady jednolitości prawa, albo w braku takich unormowań – w rozumieniu potocznym (wyrok WSA

w Kielcach z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. II SA/Ke 1008/19, wyrok WSA

w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2020 r. sygn. I SA/Bd 31/20, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 21 maja 2020 r. sygn. VIII SA/Wa 148/20). Zawarcie w § 3 zaskarżonej uchwały definicji "gospodarstwa domowego" zostało zatem dokonane bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy sąd stwierdził nieważność § 1 ust. 4 i § 3 zaskarżonej uchwały. Pozostałe przepisy uchwały nie naruszą prawa, w tym zwłaszcza te, które odnoszą się do jej wejścia w życie i do rozstrzygnięcia kwestii intertemporalnych.

W tym zakresie szeroki wywód zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku wydanym w tej sprawie. W związku z tym, że wnioski skargi dotyczyły stwierdzenia nieważności całej uchwały, a sąd nie dostrzegł naruszeń prawa

w zakresie wskazanym w skardze, w pozostałej części skarga została oddalona.

W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. 2018 r., poz. 265).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a podstawę ku temu stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).