Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 741/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], o numerach: [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego I. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), powoływanej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań: H. F., J. O., I. i J. W., A, Ż., M, W., P. M., W. W., M. S., R. i Z. L., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C., A. G., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, drogą dojazdową i placem manewrowym, na działkach nr 380, 381/1, 381/2, w miejscowości K., w gminie S..

Organ pierwszej instancji wskazaną decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu wniosku A Spółki z o.o. w P., działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227, ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) i art. 104 k.p.a., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 2MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, drogą dojazdową i placem manewrowym na w/w działkach, jednocześnie określając warunki jego realizacji.

Od powyższej decyzji odwołali się H. F., J. O., I. i J. W., A. Ż., M. W., P. M., W. W., M. S., R. i Z. L., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C., A. G., A. J., K. T., D. T., P. C., M. C., M. C., K. W., M. P., C. P., B. M., J. Z., M. P. oraz T. W. i C. W., wnosząc o jej uchylenie i wskazując, iż sprzeciwiają się realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia ze względu na jego negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi i środowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., w dniu [...] rozpoznało odwołania: A. J., K. T., D. T., P. C., M. C., M. C., K. W., M. P., C. P., B. M., J. Z., M. P. oraz T. W. i C. W. orzekając, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., o umorzeniu postępowania odwoławczego decyzjami o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], z powodu braku legitymacji prawnej.

Natomiast w dniu [...], przywołaną na wstępie decyzją nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołań: H. F., J. O., I. i J. W., A. Ż., M. W., P. M., W. W., M. S., R. i Z. L., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C., A. G., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzję z dnia [...], nr [...], I. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza S..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych.

Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej jako p.p.s.a.). Z urzędu jest zobowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa i stosować środki, przewidziane w ustawie w celu ich usunięcia, również w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. narusza w sposób istotny przepisy postępowania, co powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Decyzja ta bowiem, wydana została jako kolejna w tej samej sprawie, po wcześniejszym rozpoznaniu odwołań kilkunastu osób i wydaniu w stosunku do nich odrębnych decyzji o umorzeniu postępowania. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, w świetle obowiązującego prawa.

Przepis art. 138 § 1 k.p.a. stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięć mówi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 § 1 k.p.a., nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez kilka podmiotów, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy od decyzji organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do wielu odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy w postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, który dawałby im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (por. pkt 1 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07 - Lex nr 513841).

Tak więc, wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez wiele osób nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Bowiem, jeżeli organ odwoławczy rozpozna odwołanie jednej lub kilku osób, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania odwołań wniesionych przez inne osoby. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich, złożonych w sprawie, odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 450/07 - Lex nr 518832, oraz w Łodzi: z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Łd 79/10, Lex nr 605686; z dnia 21 lutego 2013 r., II SA/Łd 850/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydana bez podstawy prawnej) – vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1230/04 (LEX nr 176134) oraz z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1198/09 (LEX 746416), powołane w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11 (LEX nr 1121207).

Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest również przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, co powoduje, iż skutecznym będzie odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Weryfikacja takiego stanowiska strony powinna nastąpić w trybie procesowym, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego (vide: uzasadnienie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz.119, LEX 37956).

Niedopełnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. obowiązku łącznego rozpatrzenia wszystkich odwołań złożonych od decyzji Burmistrza S. musi skutkować oceną naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz pozostałych wadliwych decyzji, wydanych w tym postępowaniu, lecz nie zaskarżonych do sądu, wobec niezbędności tego działania dla końcowego załatwienia sprawy.

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodów formalnych powoduje, iż niemożliwa jest merytoryczna jej kontrola i odniesienie się do zarzutów skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze zobligowane będzie rozpoznać wszystkie prawidłowo złożone odwołania w jednym terminie i wydać jedną decyzję rozstrzygającą o wszystkich tych odwołaniach.

Mając to na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowił w myśl art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

a.tp.