Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 143/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] (znak [...]) z dnia [...] maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: PINB) powołując się na przepisy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.), nakazał E sp. z o.o. (Oddział Dystrybucji) doprowadzenie - usytuowanego na stanowiącej własność M.H., działce nr [...] - obiektu budowlanego tj. sieci napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15kV o symbolu L-405, na odcinku o numeracji słupów nr [...] do stanu zgodnego z prawem przez "wypionowanie" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenie z korozji i zabezpieczenie farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowanie na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej w terminie 99 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w wyniku zawiadomienia G.D., działającego z upoważnienia właściciela działki nr [...] – M.H., o samowoli budowlanej polegającej na posadowieniu na tej działce słupów energetycznych, przeprowadzone zostały w dniu [...] sierpnia 2010 r. oględziny. Wykazały one, że linia główna o symbolu L-405 o numeracji słupów: [...] (wg nazewnictwa E Sp. z o.o.), od stalowego słupa kratowego (Nr [...]) usytuowanego na działce nr [...] (droga gminna) do słupa Nr [...], usytuowanego na działce nr [...], jest wsparta na pojedynczych słupach betonowych o oznaczeniach Nr [...], w tym rozkracznym (A) Nr [...]. Przedmiotowy odcinek linii nie wykazuje niesprawności technicznej, poza słupami Nr [...], które nieznacznie odchodzą od pionu górą. Mimo wezwania z dnia [...] kwietnia 2011r. E sp. z o.o. do przedłożenia dokumentów dotyczących wykonania lub remontu linii napowietrznej żadne dokumenty nie zostały przedłożone. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. na właściciela linii elektroenergetycznej nałożony został obowiązek przedstawienia oceny technicznej stanu części napowietrznej przedmiotowej linii. W rezultacie złożonego przez G.D. zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że wobec faktu, iż przedmiotowa linia została wybudowana w 1938 r., zaś jej ostatni remont (wymiana słupów) miała miejsce w 1980 r., do oceny jej legalności i stanu technicznego powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej Prawo budowlane z 1974 r.). PINB wskazał, iż wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej prawo budowlane) oraz art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., zażądał od inwestora przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych robót budowlanych. Powołując się na wnioski i zalecenia przedstawionej ekspertyzy (pkt 5) stwierdził, iż słupy przelotowe o nr [...], typ słupa P-10, należy odkopać do pierwszej prefabrykowanej belki ustrojowej, "wypionować" słupy, wykop zasypać gruntem stabilizowanym (cement 350 w proporcji 100kg na 1m3 zasypki), elementy konstrukcyjne słupów oczyścić i zabezpieczyć farbami antykorozyjnymi poprzez malowanie 1 x farbą podkładową antykorozyjną, 2 x chlorokauczukową, a na słupie nr [...] zamontować tabliczkę ostrzegawczą od strony pola uprawnego. Organ I instancji wskazał, że odstąpił od zbadania przedmiotu usytuowania wybudowanej linii elektroenergetycznej SN 15kV; L-405, jej zgodności z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, legalności budowy, gdyż obiekt ten został wybudowany w 1938 roku i brak jest na tę okoliczność dokumentów oraz powołał art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., na mocy którego, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do dostosowania obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej - do stanu zgodnego z przepisami.

W wyniku odwołania M.H., działającego przez pełnomocnika G.D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od decyzji organu odwoławczego skargi do WSA w Gorzowie wnieśli M.H. i - w imieniu własnym – G.D..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r., w sprawie sygn. akt II SA/Go 600/12, po rozpoznaniu obu skarg – w wyniku uwzględnienia skargi M.H. uchylił zaskarżoną decyzję WINB, natomiast skargę G.D. oddalił.

WSA za trafne uznał stanowisko organów, że obowiązujące w ustalonej dacie wymiany słupów przepisy prawa tj. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 9 ust. 1 pkt 4 i § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), nakładały na inwestora obowiązek uzyskania dla tego typu inwestycji pozwolenia na budowę, którego następca prawny inwestora w toku niniejszej sprawy nie przedstawił. Stąd też prawidłowo organy przyjęły, że zastosowanie w sprawie ma art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odnosząc się do skargi G.D. WSA stwierdził, iż w sprawie nie ma sporu, że nieruchomość (działka nr [...]) na której znajdują się słupy o jakich mowa w decyzji organu I instancji, stanowi własność M.H., wobec czego G.D., występujący w postępowaniu administracyjnym jako jego pełnomocnik stosownie do art. 33 Kpa, nie wykazał żadnego tytułu prawnego do wskazanej nieruchomości, wobec czego nie wykazał swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wymaganego przepisem art. 50 § 1 ppsa bowiem jego naruszenia nie upatruje w normach oddziaływujących na jego prawa lub obowiązki lecz na prawa lub obowiązki innej osoby, w imieniu której działał w postępowaniu administracyjnym. Z powołanej przyczyny skarga G.D. została na podstawie art. 151 ppsa oddalona.

Co do skargi M.H., posiadającego legitymację skargową jako właściciel nieruchomości na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, WSA stwierdził, że oceniając możliwość legalizacji, organ II instancji prawidłowo zbadał, czy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, tj. przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. WSA wywiódł, iż postępowanie, prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej, nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym. Następuje to albo poprzez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też poprzez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Możliwość zastosowania właściwego trybu postępowania (orzeczenia rozbiórki czy legalizacji), w aspekcie zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, należy odnosić do stanu aktualnego, tj. na datę rozstrzygania sprawy przez organ. Wobec tego, iż samowola budowlana może być ujawniona wiele lat od daty (okresu) zakończenia budowy nieuzasadnione pozostaje odnoszenie do przepisów planistycznych już nieobowiązujących. W sytuacji w której nie można ustalić dokładnej daty wykonania samowoli (jej zakończenia), choć wiadomo, że miało to miejsce w latach 80-tych XX wieku przyjąć należy pogląd, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, że przywrócenie porządku prawnego w zakresie zagospodarowania przestrzeni może nastąpić tylko w odniesieniu do obecnie istniejącego stanu prawnego. Organ zasadnie zatem przyjął, że przewidziana w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji. Prawidłowo uznał również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie musi przewidywać lokalizacji na działkach konkretnych słupów, stanowiących element linii energetycznej. Wystarczy bowiem, że zapisy planu miejscowego ustalają dla linii elektroenergetycznych korytarze techniczne, w których muszą być zlokalizowane wszystkie elementy sieci, a więc także należące do ich części składowych słupy.

Analizując kolejny element podlegający ocenie tj. czy obiekt budowlany winien podlegać ewentualnej rozbiórce ze względu na inne przesłanki wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., WSA podzielił ustalenia i wnioski organów. Stwierdził, iż organy zasadnie oparły się na ekspertyzie technicznej biegłego E.W., który jednoznacznie stwierdził, że linia napowietrzna na odcinku przebiegającym przez nieruchomość M.H. nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, czy to w zakresie poziomu pól elektromagnetycznych, czy też hałasu oraz zachowuje warunki bezpiecznego użytkowania, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego, wskazując jednakże na konieczność "wypionowania" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenia z korozji i zabezpieczenia farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowania na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej, które to zalecenia stały się podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie Sądu, sporządzona ekspertyza określa jasno i precyzyjnie stan techniczny obiektu. Została sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, załączone do akt administracyjnych. Twierdzenia skarżącego, dotyczące niezgodności obiektu z normami technicznymi, są ogólnikowe i nie podważają żadnej z stwierdzonych w ekspertyzie okoliczności. Z tych względów trafnie organy uznały je za nieuzasadnione.

WSA zarzucił natomiast, iż uwadze organów umknęła inna kwestia, a mianowicie to, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga ustalenia i wykazania, czy wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia". Stwierdził, iż sens powołanego przepisu nie ogranicza się bowiem jedynie do kwestii technicznych, lecz związany jest z funkcjonalnym oddziaływaniem obiektu budowlanego na otoczenie. Zatem pod pojęciem niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia należy rozumieć także sytuacje, w których samowolnie wzniesiony obiekt budowlany został zrealizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość wykorzystania sąsiedniej działki, w tym jej zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora. Obowiązkiem organów pozostawało więc ustalenie i wyjaśnienie, czy odcinek linii przebiegający na nieruchomości skarżącego M.H. uniemożliwia lub ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości skarżącego. Stwierdził, iż wbrew stanowisku organów dla wykluczenia, że przesłanki wymienione w art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy nie występują, nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, co potwierdza ekspertyza techniczna. Mimo, że w ekspertyzie tej jest mowa o braku zagrożeń dla warunków użytkowych otoczenia, z jej treści wynika, że chodzi o kwestie techniczne, nie zaś oddziaływanie linii na przyszłą zabudowę nieruchomości w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę. Zarzucił, iż w tym kontekście organ, z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa, nie zbadał, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych, obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, przedstawionych w koncepcji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez stronę. Do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest, zdaniem WSA, wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skład orzekający w sprawie II SA/Go 600/12 opowiedział się też za poglądem, wedle którego, w świetle art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., brak legitymowania się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Rozstrzyganie sporów wynikłych na tle prawa własności nie należy bowiem do kompetencji organów administracji publicznej, ale podległe jest kognicji sądów powszechnych. Uznał, iż tym samym argumenty skarżącego M.H., odwołujące się do ochrony i wykonywania prawa własności, nie miały wpływu na przedmiot i zakres postępowania administracyjnego, dotyczącego legalizacji spornego obiektu. Jednak oceniając, czy sporny obiekt może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia należy mieć na uwadze, że i przepisy Prawa budowlanego z 197 r. chroniły prawo własności, dopuszczając możliwość zabudowy określonej nieruchomości jedynie w przypadku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. ( art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (D. U. z 1975 roku, nr 8, poz. 48 ze zm.).

Wyrok WSA w sprawie II SA/Go 600/12 stał się prawomocny z dniem 6 listopada 2012 r.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, WINB decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], uchylił decyzję PINB z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w części dotyczącej określenia numeru ewidencyjnego działki gruntowej, na której usytuowana jest linia elektroenergetyczna SN 15kV o symbolu L-405 i określił w tym zakresie lokalizację linii energetycznej na działkach o numerach ewidencyjnych gruntu: [...], a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku Sądu w sprawie II SA/Go 600/12, realizując zalecenia w nim zawarte, wystąpił do Burmistrza o udostępnienie dokumentacji dotyczącej zatwierdzenia koncepcji programowo-przestrzennej dla działki nr [...], uzyskując w odpowiedzi decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału działku [...] na działki od nr [...] z informacją, że decyzja zatwierdzająca podział nie jest koncepcją programowo-przestrzenną działki, gdyż wnioskodawca zwracał się o podział określając jego cel jako zbycie działek, zaś w ramach dokonanego podziału działki letniskowe zostały wydzielone wzdłuż istniejących układów komunikacyjnych jak to dopuszcza nadal obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast pozostałe działki, powstałe po podziale, nie zmieniły ogólnego sposobu zagospodarowania, określonego w tym planie jako turystyka i rekreacja.

WINB wskazał też, że w toku ponowionego postępowania odwoławczego G.D., działając jako pełnomocnik M.H., w pismach i oświadczeniach z dnia [...] lutego, [...] marca 2013 r. wniósł o powołanie biegłego w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej dla stwierdzenia "czy linia SN 405 spełnia wymogi normy PN-E-05100-1 i innych przepisów budowlanych" zaś w kolejnych pismach podnosił, iż linia energetyczna w sposób niedopuszczalny pogarsza warunki użytkowe działki, jak też zarzucił, iż organy pominęły okoliczność, że samowola budowlana dotyczy całej 10 kilometrowej linii, a nie tylko jej 700 m odcinka na działce [...], jak też fakt braku na słupach zastosowanych przy budowie linii jakichkolwiek oznakowań co do daty produkcji, producenta itp.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia WINB, wskazując na wynikające z art. 153 ppsa związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z wyroku w sprawie II SA/Go 600/12, w pierwszej kolejności zaakcentował, iż WSA podzielił stanowisko organu co do kwalifikacji prawnej rozstrzyganego przypadku, ustaleń o braku przesłanek do rozbiórki z art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz mocy dowodowej przedłożonej w toku postępowania przez organem I instancji ekspertyzy technicznej dotyczącej linii energetycznej.

Wobec powyższego WINB stwierdził, iż ustalony przez PINB zakres robót budowlanych dotyczących odcinka linii energetycznej SN 15kV, usytuowanego na działce nr [...], wykracza poza pojęcie remont. Nadto, wobec braku pozwolenia na budowę, ze względu na ustaloną przez PINB datę wykonania robót budowlanych, polegających na wymianie słupów, stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie winny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. o udzielenie informacji odnośnie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu działki nr [...], Burmistrz przesłał wypis i wyrys z planu zawierający ustalenia dla w/w działki, zgodnie z którymi funkcję jej terenu stanowi "turystyka i rekreacja", przewidująca różne formy zainwestowania turystyczno-rekreacyjnego, w tym lokalizację zabudowy letniskowej. Stwierdził, iż taka sama dokumentacja została nadesłana przez pełnomocnika strony G.D., uzupełniona przy tym o koncepcję programowo-przestrzenną działki rekreacyjno-budowlanej nr [...]. Organ wskazał, że w zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury energetycznej plan miejscowy przewiduje zaopatrzenie w energię elektryczną poprzez wykorzystanie istniejącej infrastruktury lub realizację urządzeń własnych. Zdaniem WINB, brak jest podstaw do stwierdzenia, że omawiana linia elektroenergetyczna znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W ocenie organu, z wypisu i wyrysu z planu nie wynika, aby ustalenia planu przewidywały likwidację istniejącej na działce nr [...] napowietrznej infrastruktury elektroenergetycznej, czy też jej przebudowę na np. linię kablową podziemną.

Następnie organ, powołując się na ustalenia, w szczególności pkt 7, ekspertyzy technicznej sporządzonej przez E.W., przedłożonej przez inwestora na żądanie PINB, stwierdzającej iż "linia nie stwarza zagrożenia dla ludzi oraz mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia w warunkach normalnej pracy" uznał, że wykonanie nałożonych decyzją PINB z dnia [...] maja 2012 r. obowiązków spowoduje doprowadzenie samowolnie wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie WINB, nałożenie tak określonego obowiązku nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku. Za niezasadne organ uznał przy tym zarzuty strony o braku stosownych uprawnień przez osobę sporządzającą ekspertyzę.

W ocenie organu odwoławczego, bezzasadne pozostawało też twierdzenie strony skarżącej, że przesłanką do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej stanowić winna okoliczność, iż jej właściciel nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewiduje braku przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub braku zgody właściciela nieruchomości na budowę na niej obiektu budowlanego jako przesłanki uprawniającej do wydania nakazu rozbiórki. Tym samym samo niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja w tym zakresie może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, natomiast decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z Prawa budowlanego. Stwierdzając w konsekwencji, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlega ocenie w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazał, iż pogląd taki wypływa z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Go 600/12.

Odnosząc się w następnej kolejności do nakazanej powołanym wyrokiem oceny, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa - z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych - obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, organ II instancji stwierdził, że kwestia ta wynika bezpośrednio z przepisów Polskiej Normy PN-E-05100-1:2000 "Elektroenergetyczne linie napowietrzne – Projektowanie i budowa – Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi". W punkcie 16 tej normy określono wymagania odnośnie skrzyżowań i zbliżeń linii elektroenergetycznych z budynkami, które spełnione musiałyby być przy założeniu, iż na przedmiotowej nieruchomości wybudowane zostaną nowe budynki. Powołując się na zapisy wskazanej Normy, organ II instancji, dokonując przedstawionych w uzasadnieniu obliczeń poczynionych z zastosowaniem podanych w niej wzorów matematycznych, pozwalających obliczyć wymaganą odległość pionową przewodów linii elektroenergetycznych od budynków przy największym zwisie oraz odległość poziomą nieuziemionego przewodu linii o napięciu wyższym niż 1kV, wskazał, że łączna powierzchnia działki nr [...], wyłączona spod zabudowy budynkami wyniosłaby zważywszy na wyliczona szerokość pasa wyłączonego spod zabudowy ( 6.15 m ) oraz długość linii na działce ( 722mb ) wynosiłaby 4 440 m2 powierzchni działki przed jej podziałem, co stanowi zaledwie 1,12% jej ogólnej powierzchni. Zdaniem organu, wartość ta wskazuje w sposób oczywisty, że zakres ingerencji przedmiotowej linii energetycznej w ewentualną zabudowę terenu rozpatrywanej działki jest minimalny, przy czym nie jest niemożliwa zabudowa tej części nieruchomości – znajdującej się bezpośrednio pod linią energetyczną – obiektami innymi niż budynki, w szczególności obiektami stanowiącymi infrastrukturę zainwestowania turystyczno-rekreacyjnego przewidzianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obok lokalizacji zabudowy letniskowej.

Dalej organ zwrócił uwagę, że działka nr [...] uległa, na podstawie decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2013 r., podziałowi na działki od nr [...] oraz, że przedmiotowa linia energetyczna przebiega obecnie wzdłuż granic działek o numerach ewidencyjnych [...] z działką nr [...] przeznaczonymi pod zabudowę letniskową. Ze względu na wymiary tych działek jest możliwa ich zabudowa budynkami nawet z uwzględnieniem pasa pod linią o szerokości 6,15 m, w którym niemożliwe byłoby sytuowanie budynków lub ich części. Odnośnie zamierzonego ewentualnego dalszego podziału przedmiotowej nieruchomości strony skarżącej organ podał, że w sytuacji kolizji linii z planowaną zabudową budynkami możliwa jest realizacja innych inwestycji związanych z przeznaczeniem terenu jako turystyczno-rekreacyjnego. W oparciu o poczynione ustalenia WINB stwierdził, że brak jest okoliczności przemawiających za tym, aby przedmiotowa linia energetyczna spowodowała niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku. Okolicznością taką nie jest też, zdaniem organu odwoławczego, fakt iż właściciel linii nie dysponuje terenem nieruchomości gruntowej przez która linia ta przebiega. W tym względzie organ wskazał na przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ( tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ) nakładający na przedsiębiorstwo przesyłowe obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń przesyłowych w sposób ciągły i niezawodny oraz wprowadzoną do Kodeksu cywilnego z dniem 3 sierpnia 2008 r. nową instytucję w postaci służebności przesyłu, co stanowi wyraz dostrzeżenia przez ustawodawcę trudności związanych z regulacją statusu prawnego urządzeń przemysłowych, a która to instytucja umożliwia prawne uregulowanie niejasnych dotąd wzajemnych relacji właściciela gruntu i urządzeń przesyłowych odpłatnie w tym i na drodze sądowej przed sadem powszechnym. Wskazana kwestia pozostaje jednak bez znaczenia dla prawno-adminstracyjnej możliwości wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji PINB, a to zważywszy na regulację art. 47 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, umożliwiającą uzyskanie przez inwestora decyzji uprawniającej, mimo braku zgody właściciela, do wejścia na teren działki w celu wykonania wskazanych w decyzji prac.

WINB uznał też, że nie bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, iż w momencie kupna działki nr [...] przez skarżącego przedmiotowa linia energetyczna już istniała. W konsekwencji podejmując działania w celu zmiany profilu użytkowego przedmiotowej nieruchomości skarżący posiadał pełną świadomość, że sporna linia energetyczna istnieje i jej zadaniem jest przesył energii elektrycznej w istniejącym systemie energetycznym, a zmiany w tym zakresie nie wprowadził organ uchwalający plan miejscowy. Nadto w ramach obowiązku uwzględniania przy rozstrzyganiu spraw nie tylko słusznego interesu strony, ale też interesu społecznego organ II instancji stwierdził, że za takim interesem przemawia okoliczność niezbędności przedmiotowej linii dla prawidłowego funkcjonowania systemu energetycznego i wykorzystywanie jej do zasilania w energię miejscowości w okolicach.

W skardze na decyzję WINB M.H., zarzucił iż organ ten "w sposób rażący nie wykonał zaleceń WSA w Gorzowie o sygnaturze 600/12 z dnia 6 listopada 2012 r. Ponadto nie rozpatrzył innych kwestii wynikłych później".

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W kierowanych do Sądu w toku postępowania pismach procesowych M.H. podnosił, że nowym faktem w sprawie pozostaje przedłożona ocena techniczna jaką na jego zlecenie wykonał mgr inż. Z.R., wskazująca na niemożność naprawy słupów oraz, że roboty nakazane zaskarżoną decyzją podlegają ścisłej reglamentacji Prawa budowlanego i nie są ani konserwacją ani bieżącym utrzymaniem linii energetycznej, wobec czego zasadne pozostaje żądanie uchylenia decyzji WINB z [...] marca 2013 oraz decyzji PINB z dnia [...] maja 2012r. (pismo z dnia [...] sierpnia 2013r.); zarzucał, że ekspertyza i ocena techniczna, na które powołał się organ w zaskarżonej decyzji są niezgodne z prawdą i przekłamujące rzeczywistość, nie mogą więc być dowodem w sprawie (pismo dnia [...] września 2013 r.); wnosił o przeprowadzenie dowodu w postaci zobowiązania PINB do dokonania odkrywki (odkopania) słupów w celu sprawdzenia czy w słupach tych są zamontowane zakotwienia (elementy ustojowe), jako niezbędnego w celu ustalenia, czy słupy są wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną, co ma znaczenie w kwestii legalizacji samowoli budowlanej ( pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. ). W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. M.H. podniósł zarzut "braku ostateczności decyzji PINB nr [...]" ze względu na fakt, iż została ona doręczona G.D., który, zdaniem skarżącego, nie był jego pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie decyzji PINB z dnia [...] maja 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Sąd, w uwzględnieniu wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2014 r., zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA jego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie II SA/Go 600/12. Postępowanie podjęte zostało w dniu 9 czerwca 2014r. z uwagi na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie II ONP 2/14, odrzucające skargę M.H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia WSA w Gorzowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., powoływanej jako: stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa. Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 punkt 2 ppsa). Z kolei z art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy mieć jednak na uwadze, iż zaskarżona przez M.H. decyzja WINB z dnia [...] marca 2013 r., wydana została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z uchyleniem przez WSA w Gorzowie Wlkp. poprzedniego rozstrzygnięcia tego organu, utrzymującego w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2012 r.

Kwestią kluczową zatem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego skargą rozstrzygnięcia w postaci decyzji WINB z dnia [...] marca 2013 r. są konsekwencje prawne płynące z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie, wydanego w tej samej sprawie administracyjnej w wyniku rozpatrzenia skargi M.H. na decyzję organu II instancji z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] (sprawa II SA/Go 600/12). Rozstrzygając ponownie tę sprawę WINB, zgodnie z art. 153 ppsa pozostawał bowiem związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku WSA z dnia 6 listopada 2012r., wobec którego nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie o stwierdzenie jego niezgodności z prawem (vide: postanowienie NSA z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie II ONP 2/14 ).

Związanie o jakim mowa w powołanym przepisie art. 153 ppsa dotyczy zarówno kwalifikacji prawnej jak i ustalonych okoliczności faktycznych uzasadniających stosowanie takich, a nie innych przepisów prawa materialnego, a także korzystania z uznania administracyjnego. Dla organu rozpatrującego ponownie sprawę ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądowym ma charakter wiążący w tym sensie, w jakim jej konsekwencją było uchylenie poprzednio wydanej decyzji, determinując treść wyroku kasatoryjnego. Dla sądu administracyjnego, dokonującego kontroli decyzji wydanej w wyniku ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez organ, wiążąca ocena prawna oznacza zakaz formułowania ocen sprzecznych z treścią poprzedniego wyroku, wydanego w tej sprawie oraz nakaz reagowania w treści nowego rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ do wskazań w zakresie dalszego postępowania administracyjnego ( vide: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 620 i 621).

W następstwie związania określonego w art. 153 ppsa, organ administracji jest zatem obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w innych orzeczeniach sądowych wydanych w innych ( podobnych ) sprawach. Rozpoznając sprawę powtórnie, organ administracji obowiązany jest zastosować wskazane przepisy prawa i to w znaczeniu nadanym mu przez poprzednio orzekający w sprawie sąd administracyjny. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Z tych też względów uznaje się, że art. 153 ppsa jest również przepisem prawa materialnego, ponieważ wiążąco określa znaczenie przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną decyzji administracyjnej ( vide: wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 2344/13, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 ppsa może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd ( vide: wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 1790/11; lex nr 1336324 ).

Zaakcentowanie, wynikających ze związania, skutków co do podstawy materialnoprawnej oraz podstaw faktycznych sporu jest tym bardziej konieczne, że w skardze zarzuca się WINB, iż "w sposób rażący nie wykonał zaleceń wyroku WSA w Gorzowie o sygnaturze II SA/Go 600/12".

Stwierdzić bowiem należy, że uchybienie przez organ administracyjny przepisowi art. 153 ppsa powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie kolejnej skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozwiązanie to stanowi bowiem gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.

Tym samym konieczna pozostawała analiza uzasadnienia powołanego wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. w celu sprecyzowania zakresu związania organu ponownie orzekającego w sprawie i Sądu kontrolującego to rozstrzygnięcie dokonaną oceną prawną.

Jej wyniki prowadzą do wniosku, że WSA w sposób jednoznaczny uznał iż organy prawidłowo przyjęły jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ) oraz, że inwestor jak i jego poprzednicy prawni nie legitymowali się wymaganym w świetle tej ustawy, dla takiej inwestycji jak wymiana słupów energetycznych linii średniego napięcia, pozwoleniem na budowę wobec czego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego nielegalnie przed datą 1 stycznia 1995 r. znajduje zastosowanie art. 37 oraz - w określonych okolicznościach - również art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Po drugie przesądzone zostało przez WSA, że wobec treści znajdującego w sprawie zastosowanie przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., WINB zasadnie uznał, że nie zachodzi okoliczność o jakiej mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 tej ustawy bowiem organ prawidłowo przyjął, iż ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji czyli powinna być dokonywana w odniesieniu do obowiązującego w tym momencie planu zagospodarowania przestrzennego tj. badanego przez organ, a przyjętego uchwałą Rady Miejskiej nr XXX/9//98 z dnia 13 listopada 1998 r. w sprawie uchwalenia zmiany nr V miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy ( Dz. Urz. Woj. z dnia 16 grudnia 1998 r., nr 24, poz. 271 ).

Odnosząc się do stanowiska WINB w kwestii podlegania przez sporny obiekt budowlany ewentualnej rozbiórce ze względu na inne przesłanki tj. wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. uznał, iż zasadnie organy obu instancji oparły się ekspertyzie technicznej jednoznacznie stwierdzającej, że linia napowietrzna na odcinku przebiegającym przez nieruchomość skarżącego nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, czy to w zakresie poziomu pól elektromagnetycznych, czy też hałasu oraz zachowuje warunki bezpiecznego użytkowania, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego. Sąd podzielił stanowisko w zakresie oparcia się organów na tej ekspertyzie, jako jasno i precyzyjnie określającej stan techniczny obiektu, w zakresie poczynionych w niej ustaleń i wniosków, które stały się podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zarzuty skarżącego do tej ekspertyzy uznał za ogólnikowe i nie podważające żadnej ze stwierdzonych w niej okoliczności. Co więcej, Sąd orzekający w sprawie II SA/Go 600/12 jednoznacznie stwierdził, iż ekspertyza ta wydana została przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, załączone do akt administracyjnych. Zważywszy na powyżej ustalony zakres tego, co zostało "przesądzone" w powołanym wyroku oraz zarzut postawiony organom orzekającym w pkt 8 uzasadnienia wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. tj. braku ustalenia i wykazania, czy wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia" należy uznać, iż w zakresie okoliczności o jakich mowa w art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy, WSA uznał, iż organ II instancji prawidłowo przyjął, iż ich wybudowanie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, zaś dla możliwości zastosowania art. 40 ustawy konieczne jest jedynie podjęcie prac o jakich mowa w ekspertyzie.

WSA stwierdził też jednoznacznie, iż brak legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest, w świetle art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, a okoliczność ta powinna być rozważana przez organ w ramach badania, czy samowolne wykonanie robót budowlanych nie skutkuje "niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia" .

Kontrolując zaskarżoną skargą decyzję WINB z dnia [...] marca 2013 r. stwierdzić zatem należy, iż organ nie naruszył wyrażonej w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. zasady związania oceną prawną ani zakresu tego związania. Ocena ta bowiem w istocie sprowadzała się do potwierdzenia zasadności znacznej części stanowiska organu zajętego w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

Konsekwencją wyrażonej przez sąd oceny prawnej są, skierowane do organu - mające również charakter wiążący – wskazania, co do dalszego postępowania jakie organ musi zrealizować w ponowionym postępowaniu administracyjnym. Z wyroku w sprawie II SA/Go 600/12 wynika, iż w ramach obowiązującego go związania wskazaniami, na WINB ciążył obowiązek zbadania, czy ewentualnej legalizacji słupów linii średniego napięcia, wybudowanych na działce skarżącego nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia", co wymagało ustalenia i oceny czy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany został zrealizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość wykorzystania działki, w tym jej zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora. Zgodnie ze wskazaniem wynikającym z wyroku w sprawie II SA/Go 600/12 w omawianym kontekście ocenie podlegać powinno oddziaływanie linii na przyszłą zabudowę nieruchomości w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę. Sąd zobligował też jednoznacznie organ do zbadania, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych, obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, przedstawionych w koncepcji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez stronę.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, iż WINB nie zrealizował tego jednoznacznego wskazania Sądu co do oceny powyższej okoliczności w odniesieniu do koncepcji programowo-przestrzennej działki nr [...]. W decyzji z dnia [...] marca 2013 r. organ bowiem jedynie wskazał, że uznawany za pełnomocnika strony, G.D. złożył do akt administracyjnych taką koncepcję. Z akt wynika, że złożona została w mało czytelnej formie graficznej, ale też w formie elektronicznej na płycie CD. W sporządzanych przez Burmistrza na żądanie strony i organu wypisach z planu miejscowego jest mowa o takiej koncepcji jako materiale pomocniczym, określającym dyspozycję terenową różnych form zainwestowania rekreacyjnego w sytuacji skoncentrowanej działalności inwestycyjnej obejmującej cały teren o symbolu 154-UT, stanowiący działkę [...].Oceniając zatem działania WINB w toku ponownego rozpoznania sprawy w zakresie realizacji udzielonych mu przez Sąd wskazań uznać należało, że nie zostały one zrealizowane w zakresie do jakiego obligował nie tylko przepis art. 153 ppsa, ale też uznane za naruszone już uprzednio przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Organ nie powołał się bowiem na jakiekolwiek okoliczności, które powodowałyby upadek związania wynikającego z art. 153 ppsa co do udzielonych przez Sąd wskazań. Za okoliczność taką nie może być z pewnością uznana, zaistniała po wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., zmiana stanu faktycznego wynikająca z dokonania podziału działki [...], bo jej podział zakładała przedstawiona przez stronę koncepcja programowo-przestrzenna. Brak odniesienia się organu do tej koncepcji nie pozwala ocenić czy dokonany już podział stanowił, a jeżeli tak to w jakim zakresie realizację koncepcji skarżącego jako właściciela działki. Taką okolicznością, zwalniającą organ z obowiązku realizacji wiążących go wskazań Sądu, nie mogła być także okoliczność wyrażenia przez Burmistrza, w skierowanym do strony piśmie z dnia [...] listopada 2011r. oceny o braku umocowania koncepcji programowo – przestrzennej w obecnie obowiązującej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w ramach dokonywania badania zaistnienia okoliczności "niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia" w rozumieniu wyjaśnionym przez sąd, organ powinien odnieść się do celu w jakim podział działki [...], został na wniosek strony dokonany oceniając go w całokształcie okoliczności sprawy oraz odnieść się do argumentacji strony, iż istnienie linii energetycznej na podzielonych już działkach rzutuje nie tylko na możliwość zabudowy ( wyłączając z niej co najmniej pas o szerokości 20 m, co zważywszy na 700 m odcinek tej linii daje 1,4 ha), ale i ceny działek jako gruntów budowlanych.

Dokonując powołanym wyrokiem nakazanej oceny, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa - z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych - obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę, organ II instancji posiłkował wyłącznie – jak stwierdził – "przepisami" Polskiej Normy PN-E-05100-1:2000 "Elektroenergetyczne linie napowietrzne – Projektowanie i budowa – Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi". Tymczasem nie można jej przypisać charakteru normatywnego ( przepisu prawa). Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji ( Dz.U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1396 ze zm.) przez normę - rozumie się dokument przyjęty na zasadzie konsensu ( tj. ogólnego porozumienia charakteryzującego się brakiem trwałego sprzeciwu znaczącej części zainteresowanych w odniesieniu do istotnych zagadnień, osiągnięte w procesie rozpatrywania poglądów wszystkich zainteresowanych i zbliżenia przeciwstawnych stanowisk - pkt 5 ) i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. W myśl art. 5 ust. 3 tej ustawy stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, zaś stosownie do ust. 4, Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Przywołana przez organ norma nie została powołana w załączniku pt "Wykaz polskich norm powołanych w rozporządzeniu" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz 690 ze zm.).

W orzecznictwie sądowadministracyjnym wyrażany jest pogląd iż Polska Norma nie jest przepisem prawa. W obecnym stanie prawnym powołanie się na Polską Normę w przepisie prawnym nie zmienia jej dobrowolnego statusu. Odniesienie do Polskiej Normy w akcie prawnym niższego rzędu niż ustawa, nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia obowiązku jej stosowania. Przesądzają o tym zasady rządzące hierarchią źródeł polskiego prawa. Treść Polskich Norm - aktualnych lub archiwalnych wpisana jest w zakres wiedzy, jaką winna posiadać każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane w zakresie projektowania. Treść Polskich Norm - aktualnych lub archiwalnych - wpisana jest w zakres wiedzy, jaką winna posiadać każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane w zakresie projektowania. Stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 , osoby te są odpowiedzialne za wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. W kwestii możliwości oceny istnienia ograniczeń co do zabudowy działek, powstałych wyniku podziału, powinna być zatem spożytkowana wiedza fachowa wskazanych osób, o co zresztą wnosił powołujący się na tę normę skarżący ( vide: wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dnia [...] marca 2013r.). Wniosek ten organ powinien był rozważyć nie w kontekście spełniania przez linię wymogów technicznych (co zostało już przesądzone), ale dla oceny ograniczeń w możliwościach zabudowy podzielonej działki [...], zwłaszcza w sytuacji gdy odmiennie od strony ocenia skutki zastosowania omawianej normy ( po ustaleniu czy nie została wycofana bez zastąpienia - vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 maja 2009 r. w sprawie II SA/Ke 183/09; lex 55 8425 ) co do wielkości terenu wyłączonego z zabudowy ze względu parametry techniczne tej linii. Powinna zostać też dokonana analiza pełnego tekstu obowiązującego planu miejscowego – mającego charakter prawa miejscowego - celem ustalenia, czy nie wprowadza on ogólnych zakazów lub ograniczeń w możliwościach zabudowy terenów, przez które przebiegają linie energetyczne średniego napięcia ( w szczególności zaś napięcia 15kV).

Wytyczne udzielone przez Sąd w sprawie II SA/Go 600/12 nakierowane były na prawidłowe zbadanie przez organ przesłanki o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Należy jednakże mieć na uwadze, że stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji PINB i WINB art. 40 tej ustawy może znaleźć zastosowanie dopiero w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż nie zachodzi żaden z przypadków z art. 37 tej ustawy, a zatem także z ust. 2 tej normy. Stosownie zaś do art. 37 ust. 2 organ administracyjny może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce (lub przejęciu na własność Państwa) obiektu budowlanego (lub jego części) wybudowanego (albo będącego w budowie) niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione ważnymi przyczynami, innymi niż wymienione w art. 37 ust. 1. Decyzja o rozbiórce wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy, co zobowiązuje organ administracyjny do podania przyczyn wyboru określonego rozstrzygnięcia i ze wskazaniem istnienia wymaganej przez ten przepis ważnej przyczyny czy ważnych przyczyn. Obowiązkiem organu, przed zastosowaniem przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., pozostaje zatem obligatoryjne rozważenie, czy orzeczenie przymusowej rozbiórki nie jest uzasadnione ważnymi przyczynami innymi niż wskazane w ust.1. Niezbędną przesłanką zastosowania omawianego przepisu jest wykazanie, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy. Z natury rzeczy chodzi tu o przepisy Prawa budowlanego, a więc albo o przepisy zawarte w ustawie - Prawo budowlane z 1974 r. Z uwagi jednakże na wskazany wyżej uznaniowy charakter powyższej normy nie można też pominąć wartości chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Ważne przyczyny w takim rozumieniu muszą przy tym wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie II OSK 1365/11 ( baza orzeczeń nsa.gov.pl ) brak dokonania w postępowaniu administracyjnym analizy okoliczności sprawy w kontekście ust. 2 art. 37 Prawa budowlanego stanowi o wadliwości tego postępowania gdyż w konsekwencji uniemożliwia definitywne przesądzenie co do zasadności zastosowania materialnoprawnej normy art. 40 tej ustawy. Zatem dla możliwości zastosowania przepisu powołanego przepisu Prawa budowlanego oprócz wyjaśnienia kwestii wskazanej w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., dotyczącej przesłanki z art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., obowiązkiem organu pozostawało, także rozważenie i danie temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 40, że wydanie decyzji o rozbiórce nie jest też uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 art. 37. Kwestia ta została zaś przez organy orzekające całkowicie pominięta. Nie można przy tym uznać, zważywszy na jednoznaczne brzmienie art. 40 , iż "milczenie" organu w kwestii innych ważnych przyczyn w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. może być równoznaczne z uznaniem, że "nie zachodzą okoliczności określone w art. 37" jak to stanowi ten przepis.

Należy przy tym zaznaczyć, iż wada ta, podobnie jak braki w postępowaniu administracyjnym polegające na zaniechaniu wykonania wskazań Sądu, nie podlegały konwalidowaniu w postępowaniu sądowadministracyjnym. Zauważyć bowiem należy, że celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest ocena zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje zatem organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, chociaż wydaje wyrok rozstrzygający sprawę sądowoadministracyjną. Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania w toku dalszego załatwiania sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie spór, lecz nie między stronami postępowania administracyjnego, a pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego ( tj. organem administracji, który wydał zaskarżony akt, a podmiotem legitymowanym do jego zaskarżenia), i tylko w zakresie obejmującym legalność zachowań prawnych organu administracyjnego. W takim tylko zakresie sprawa administracyjna staje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem oceny sądu. Sąd ten nie dokonuje samodzielnie ustaleń faktycznych, ale poddaje ocenie prawidłowość ich dokonania przez organ administracji i kontroluje ich właściwą subsumcję.

Odnosząc się, w kontekście poczynionych już wywodów, do zarzutów skargi wskazać należy, iż pozostawał uzasadniony ten, dotyczący niewykonania przez organ zaleceń ( wskazań ) WSA wynikających z wyroku z dnia 6 listopada 2012r. Natomiast zarzut nierozpatrzenia przez organ "innych kwestii wynikłych później" ze względu na brak jego uzasadnienia nie poddawał się weryfikacji. Wiążąc go jednak z treścią pisma procesowego strony z dnia [...] sierpnia 2013r., iż nowym faktem w sprawie pozostaje sporządzona na jego zlecenie opinia mgr inż. Z.R., to godzi się zauważyć, iż organ nie mógł się do niej odnieść ze względu na fakt, iż datowana jest na maj 2013 r. Także Sąd orzekający, nie mógł jej uwzględnić bowiem zgodnie z przepisem art. 133 § 2 ppsa orzeka on na podstawie akt sprawy administracyjnej czyli wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozstrzygania przez organ administracyjny.

Opinia ta nie mogła też być przedmiotem dowodu prowadzonego w trybie art. 106 § 3 ppsa. Uznając, iż złożenie jej do akt sądowych i powoływanie się na nią stanowi w istocie wniosek dowodowy skarżącego wskazać należy, iż strona przypisuje jej charter opinii biegłego zaś taki dowód jest w postępowaniu sądowym niedopuszczalny. Gdyby zaś opinię tę traktować jako dokument to dowód z niego – zważywszy na stanowisko skarżącego - nie zmierza do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak to dopuszcza przepis art. 106 § 3 ppsa ale nakierowany jest na zwalczanie oceny technicznej przedłożonej w sprawie przez inwestora. Podobny cel miał realizować, niedopuszczalny co do zasady w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wniosek dowodowy o przeprowadzenie "odkrywki słupów". Wskazane wnioski dowodowe zatem podlegały oddaleniu.

Powiązane z nimi zarzuty skarżącego odnoszące się do ekspertyzy technicznej E.W. dotyczyły w istocie ustalonego już stanu faktycznego i "przesądzonego" w sprawie II SA/Go 600/12. W kontekście jednoznacznej oceny wyrażonej w tym wyroku co do wskazanej ekspertyzy technicznej nie miało również znaczenia to, co skarżący zamierzał wykazywać za pomocą wniosków dowodowych czy to w postępowaniu administracyjnym czy sądowym. Środkiem służącym zwalczaniu tego zakresu ustaleń, przyjętych przez organ w oparciu o uzyskaną ekspertyzę, była bowiem skarga kasacyjna, której skarżący od wyroku w sprawie II SA/Go 600/12 nie wywiódł. Na tym etapie sprawy odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego ( vide: wyrok NSA z 7 grudnia 1999r., I SA 1089/99, także także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 381).

Nie mógł też odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku zarzut, że decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. nie weszła do obrotu bowiem doręczona została osobie (G.D.), która nie posiadała pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronęskarżącą. Zważyć w tej kwestii przyjdzie, iż status prawny G.D. jako pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym, toczonym w kontrolowanej sprawie został jednoznacznie określony w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie II SA/Go 600/12. Oddalając w tej sprawie skargę G.D. na poprzednią decyzję organu odwoławczego WSA, obligowany do orzekania w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 ppsa, stwierdził stanowczo, iż w postępowaniu administracyjnym G.D. nie miał statusu strony, bo stosownie do przepisu art. 33 Kpa, występował jako pełnomocnik skarżącego. Tym samym, to czemu skarżący poświęca szczegółową uwagę i co podkreślał w swoich pismach składanych w postępowaniu sądowym zostało już wcześniej "przesądzone" w wyroku wydanym w sprawie II SA/Go 600/12, który stał się wiążący dla organu nadzoru budowlanego i Sądu.

Niezależnie od poczynionych rozważań zwrócić należy też uwagę, że rozstrzygnięcie organu II instancji nie mieści się w zamkniętym katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego wskazanym w art. 138 Kpa. Przepis art. 138 § 1 pkt 1 stanowi podstawę do wydania przez organ odwoławczy decyzji o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Natomiast przepis § 1 pkt 2 zd. pierwsze powołanego artykułu, będący podstawą zaskarżonej decyzji WINB, daje organowi uprawnienie do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy. Tymczasem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia numeru ewidencyjnego działki gruntowej, na której usytuowana jest linia elektroenergetyczna SN 15kV o symbolu L-405 i określił w tym zakresie lokalizację linii energetycznej na działkach o numerach ewidencyjnych gruntu: [...], a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Treść podjętej przez WINB decyzji w zakresie "uchylającym" stanowi w istocie wynik ustalenia faktycznego organu dotyczącego podziału działki nr [...] i ustalenia nr nowo powstałych działek, na terenie których aktualnie znajdują się słupy linii energetycznej SN 15 kV. Żaden z przepisów art. 138 Kpa nie daje organowi odwoławczemu uprawnienia do uchylenia decyzji I instancji w zakresie ustalenia faktycznego, wobec czego orzeczenie takie jest niedopuszczalne. W sytuacji zamiany stanu faktycznego rzutującej na treść rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy.

Mając zatem na uwadze poczynione rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jako naruszająca przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c podlegała uchyleniu. Stosownie do przepisu art. 152 ppsa orzeczono, iż nie podlega ona wykonaniu, co oznacza udzielenie stronie ochrony tymczasowej na czas do uprawomocnienia się wyroku. Mimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, a to wobec braku wniosku strony o ich zasądzenie.

W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie ze względu na przepis art. 153 ppsa, działając w warunkach wiążącej oceny prawnej wyrażonej w obu wyrokach , zrealizować zaniechane wskazania z wyroku w sprawie II SA/Go 600/12 oraz wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia.