Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 543/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.14 a , 14 b
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007r. sprawy ze skargi spółki A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. określa, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz spółki A. w W. 474 zł. (czterysta siedemdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 543/07

Uzasadnienie

Dnia [...] wpłynął do Prezydenta Miasta S. wniosek w trybie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zwanej dalej Ordynacją – Spółki A. w którym to wnioskodawca zwrócił się o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości.

W uzasadnieniu wniosku podatnik przedstawił stan faktyczny sprawy. Podał, że na mocy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr. 84, poz. 948 ze zm.) zwanej dalej ustawą o komercjalizacji, spółka A. została zobowiązana m. in. do wniesienia na poczet kapitału zakładowego nowo utworzonej spółki B. - wkładów niepieniężnych w postaci składników materialnych i niematerialnych. Natomiast linie kolejowe oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania tymi liniami, które z uwagi na nieuregulowany stan prawny nie mogły być wniesione do spółki B. w wyżej wymienionej postaci – spółka A. była zobowiązana do oddania spółce B. do odpłatnego korzystania.

W wykonaniu powyższego unormowania oba podmioty w dniu [...] zawarły umowę nr. [...] o oddanie przez spółkę A. do odpłatnego korzystania spółce B. składników majątkowych składających się na linie kolejowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96 poz. 591 ze zm.) oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami, w zamian za co spółka B. zobowiązała się do zapłaty kontrahentowi ustalonego czynszu. Płatność czynszu zgodnie z art. 17 ust 9 ustawy oraz art. 5 ust 5 umowy stanowi niewymagalną wierzytelność spółki A. do czasu objęcia przez nią, w zamian za wierzytelności, akcji w podwyższonym kapitale akcyjnym spółki B.

Z dniem 25 maja 2003r. wraz z wejściem w życie ustawy z 28 marca 2003r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" zmieniły się zasady przenoszenia przez spółkę A. na spółkę B. własności linii kolejowych. Na mocy znowelizowanych przepisów przedmiotem oddania przez spółkę A. na rzecz spółki B. do nieodpłatnego korzystania są grunty wchodzące w skład linii kolejowych o nieuregulowanym stanie prawnym. Spółka B. korzysta zatem nieodpłatnie z oddanych jej przez PKP składników majątkowych, opłaca podatek od nieruchomości oraz składa deklaracje na ten podatek. Zawiera we własnym imieniu i na własny rachunek umowy dotyczące linii kolejowych.

W przedstawionym stanie spółka A. wniosła o udzielenie informacji, czy ciążył na niej od dnia zawarcia umowy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Jednocześnie wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w tej kwestii stwierdzając, że według niego nie jest on objęty powyższym obowiązkiem, obowiązek podatkowy ciąży na spółce B.

Twierdzenie to wywiódł z brzmienia art. 3 ust.1 w zw. z art. 3 ust.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121, poz. 844 z zm.) Zgodnie z tym przepisami, w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003r., podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi, chyba, że przedmiot opodatkowania będący własnością lub przedmiotem wieczystego użytkowania jednego podmiotu jest jednocześnie w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. W takim przypadku obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Zasada powyższa znajdowała zastosowanie także przed nowelizacją wspomnianej ustawy, na potwierdzenie czego przywołano uchwałę TK, z dnia 6 września 1995r. W 20/94 będącą zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy powszechnie obowiązującą wykładnią ustawy.

W dalszej części stanowiska wnioskodawca przedstawił argumenty potwierdzające tezę, iż to na spółce B. jako na samoistnym posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy. Wskazał że celem restrukturyzacji spółki A. było założenie, spółka B. będzie jedynym podmiotem władającym liniami kolejowymi jak właściciel i ten podmiot będzie ponosić pełną odpowiedzialność za utrzymanie linii kolejowych w stanie zapewniającym bezpieczeństwo ruchu. Od dnia zawarcia umowy o korzystanie zarówno spółka A jak i spółka B. uznawały, że jedynym podmiotem któremu przysługuje prawo władania nieruchomościami jest spółka B. Świadczy to o ziszczeniu przesłanki samoistnego posiadania jaką jest faktyczne i niezależne władztwo nad rzeczą i wola posiadania. Powołał się na szczególny status prawny spółki B. jako zarządu kolei przejawiający się w jego wstąpieniu, z chwilą wpisu do KRS - we wszystkie prawa i obowiązki spółki A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i traktowanie go jako koncesjonowanego podmiotu gospodarczego uprawnionego do samodzielnego decydowania o przeznaczeniu nieruchomości (w tym linii kolejowych). Jako przykład przysługiwania spółce B. większego władztwa faktycznego niż spółka A. powołał się na unormowanie przewidziane w art. 18 ust 1 ustawy.

Kolejnym argumentem potwierdzającym samoistne posiadanie spółki B. jest pozycja tego podmiotu względem podmiotów trzecich tj. względem spółek przewozowych, z którymi zawiera umowy w imieniu własnym i przez które jest postrzegany jako właściciel nieruchomości, oraz władztwo ekonomiczne nad nieruchomościami o czym świadczą: wnoszenie przez spółkę A. aportu do spółki B. z chwilą przekazania nieruchomości, prawo dokonywania amortyzacji przez spółkę A. z przekazanych jej środków trwałych, a także postanowienie zawarte w art. 17 ust.10 wskazanej wyżej ustawy stanowiące o nie traktowaniu nieodpłatnego korzystania z nieruchomości jako przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Reasumując wnioskodawca wskazał, że w sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania będący własnością jednego podmiotu znajduje się równocześnie w samoistnym posiadaniu drugiego podmiotu obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym spółka B. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, a zatem na niej spoczywa obowiązek podatkowy. Spółka B. podmiotem zobowiązanym do składania deklaracji na ten podatek i jego uiszczania.

Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta S. uznał, że przedstawione we wniosku stanowisko podatnika jest nieprawidłowe i stwierdził, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, w odniesieniu do nieruchomości oddanych spółce B. do korzystania zgodnie z art. 3 § 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciążył i ciąży na spółce A.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S. w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości jako właściciel figuruje Skarb Państwa, zaś jako użytkownik wieczysty spółka A. W jednym przypadku w ewidencji figuruje Skarb Państwa jako posiadacz samoistny, zaś spółka A. jako użytkownik.

Uzasadniając stanowisko organ stwierdził, że posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 k.c. jest ten, kto faktycznie włada, z zamiarem władania dla siebie, przy czym wola władania musi być uzewnętrzniona. Umowa z dnia [...] zawarta pomiędzy spółką A. i spółką B. dotyczyła oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych i nieruchomości niezbędnych do ich zarządzania i wobec tego nie można uznać by spółka B. była posiadaczem samoistnym. Posiadaczem samoistnym jest spółka A. Podkreślił, że umowa nie przenosi w świetle obowiązujących przepisów obowiązku podatkowego. Jedynie w przypadku posiadania zależnego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego zawarte umowy przenoszą obowiązek podatkowy na posiadacza zależnego.

Nadto, powołując się na wyrok NSA IIISA 236/92 z 25 maja 1992r. organ wskazał, że na spółce A. jako na użytkowniku wieczystym ciąży rozpatrywany obowiązek. Co prawda w w/w orzeczeniu mowa jest o obowiązku podatkowym w podatku od nieruchomości ciążącym na właścicielu o ile właściciel jest znany, jednakże w ocenie organu, skoro użytkownik wieczysty ma prawa zbliżone do właściciela, to omawiany wyrok dotyczy również użytkowania wieczystego. W prowadzenie w życie ustawy z 28 marca 2003r. o komercjalizacji i prywatyzacji Polskich Kolei Państwowych nie pozbawiło tego podmiotu charakteru samoistnego posiadacza przedmiotowych nieruchomości, gdyż mowy zawarte między stronami na mocy art. 17 ust.6 znowelizowanej ustawy, nie stanowią podstawy do zmian w rejestrach geodezyjnych.

W wyniku złożonego zażalenia na w/w postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniem z dnia [...] znak [...] odmówiło jego uchylenia lub zmiany.

W uzasadnieniu wskazało, że błędne jest stanowisko spółki, jakoby od dnia [...] tj. od dnia zawarcia umowy oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych oraz innych nieruchomości do zarządzania tymi liniami, przestał ciążyć na spółce A. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Organ podniósł, że z treści art. 17 ustawy o komercjalizacji wynika, iż przedmiotem powyższej umowy mogły być tylko te przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, które mają nieuregulowany stan prawny. Przedstawiając stan faktyczny spółka nie wskazała, które linie kolejowe i wchodzące w ich skład grunty znajdujące się na terenie S. objęła przedmiotowa umowa. Wniosek podatnika nie wskazywał, czy umowa objęła wszystkie linie kolejowe, czy tylko te, których stan prawny był nieuregulowany.

Wobec powyższego organ podatkowy I instancji interpretując przepis art.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odniósł się jedynie do gruntów, które według zapisów ewidencyjnych wskazują na spółkę A. jako użytkownika wieczystego gruntów będących własnością Skarbu Państwa. Tym samym uznał on, iż tylko te grunty były przedmiotem umowy z [...].

W ocenie Kolegium – Prezydent Miasta S. zasadnie uznał, że skoro grunty wykazane w ewidencji gruntów jako dokumencie, stanowiącym podstawę do wymiaru podatków wskazują na Skarb Państwa jako na właściciela i spółkę A. jako na użytkownika wieczystego, to na tym ostatnim zgodnie z zapisem art.3 ust.1 pkt.3 ciąży obowiązek podatkowy.

Na powyższą decyzję spółka A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko zaprezentowane we wniosku. Skarżąca nie zgodziła się z argumentami Kolegium, podnosząc, że nie znajdują oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Zdaniem skarżącej z interpretacji przepisu art.3 ust.3 w zw. z art. 3 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na samoistnym posiadaczu, który zawsze będzie podatnikiem tego podatku, w sytuacji gdy właściciel nie jest jednocześnie samoistnym posiadaczem nieruchomości. Organ nieprawidłowo uznał, że obowiązek podatkowy należy wiązać z tym podmiotem który jest albo właścicielem, albo użytkownikiem wieczystym nieruchomości. SKO nie rozważyło w ogóle sytuacji, w której podatnikiem będzie inny podmiot niż właściciel lub użytkownik wieczysty, nawet jeśli to właśnie ten podmiot będzie samoistnym posiadaczem. Zdaniem skarżącej podejście to jest sprzeczne z wykładnią art. 3 ust.1 i ust.3, skupia się bowiem na pojęciu właściciela i użytkownika wieczystego w oderwaniu od instytucji posiadacza samoistnego.

W dalszej części stanowiska skarżąca ponowiła argumenty, wcześniej przedstawione we wniosku, przemawiające za tym, iż to spółka B. jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Ponadto podniosła, że błędnym jest automatyczne wywodzenie, iż ze względu na fakt zawarcia umowy [...] mamy do czynienia z posiadaniem zależnym przez spółkę B. Sam organ twierdzi, że posiadanie zależne powstaje na ogół w wyniku zawarcia umowy. Zdaniem skarżącej nie można generalizować, iż fakt zawarcia umowy determinuje zaistnienie posiadania zależnego. Powołała się na stanowisko zawarte w postanowieniu SN z 7 kwietnia 1994r. sygn. III CRN 18/94. Odnosząc się natomiast do stanowiska obu organów w kwestii wskazania podatnika w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów skarżąca stwierdziła, iż fakt, iż z art. 21 ust.1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie oznacza, że zapis ten ma zastosowanie do ustalenia zakresu podmiotowego w podatku od nieruchomości.

Z treści bowiem § 10 ust.1 pkt.2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że w ewidencji wskazuje się dane podmiotu faktycznie władającego nieruchomością, jedynie wtedy gdy nie można ustalić osoby właściciela.

W związku z powyższym, jeżeli znany jest właściciel nieruchomości, to nie będzie można umieścić w ewidencji podmiotu będącego posiadaczem samoistnym, jeśli nie jest on jednocześnie właścicielem nieruchomości. Istnieją zatem sytuacje, w których ewidencja gruntów i budynków nie będzie stanowić podstawy wymiaru podatku od nieruchomości, tzn. nie będzie można na jej podstawie ustalić, kto faktycznie jest podatnikiem tego podatku.

Z tego też względu argumenty SKO dotyczące wpływu ewidencji gruntów i budynków na zakres podmiotowy w podatku od nieruchomości są całkowicie chybione.

Ponadto, w ocenie skarżącej nie ma znaczenia czy umowa pomiędzy kontrahentami objęła wszystkie linie kolejowe, czy tylko o nieuregulowanym stanie prawnym. W razie powzięcia przez organy wątpliwości, co do stanu faktycznego, powinny zwrócić się do spółki o ich wyjaśnienie. Niedopełnienie natomiast tego obowiązku było rażącym naruszeniem przepisów, w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej.

Na marginesie wskazała, iż powyższa umowa obejmowała zarówno nieruchomości o uregulowanym, jak i nieuregulowanym stanie prawnym Zdaniem spółki kwestia stanu prawnego nieruchomości jest bez znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż takie podejście różnicowałoby podmiot zobowiązany do zapłaty przedmiotowego podatku, w zależności od tego, czy stan prawny nieruchomości jest uregulowany, czy też nie.

Byłoby to niezasadne, ponieważ w obu sytuacjach faktyczne i mentalne władanie nieruchomościami przez spółkę B. jest takie samo.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do rozpoznania sprawy należy podnieść, że z dniem 1 lipca 2007r. nastąpiła zasadnicza zmiana przepisów w przedmiocie interpretacji podatkowych. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy –Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz U. 217 poz.1590) zarówno wnioski o wydanie interpretacji co do zakresu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, wniesione przed dniem wejścia w życie ustawy, jak i sprawy zmiany lub uchylenia interpretacji podlegają rozpatrzeniu na podstawie dotychczasowych przepisów. Podatnik wystąpił z wnioskiem o interpretację w dniu {...] a zatem na podstawie powołanego przepisu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając rozstrzygniecie w [...] , miało kompetencje do rozpatrzenia zażalenia przy zastosowaniu przepisu art. 14 b w brzmieniu obowiązującym przed dokonaniem jego zmiany. W myśl powołanego wyżej art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych orzeczenia organów wydawane na podstawie art. 14a § 1, czy 14 b § 5 ustawy Ordynacja podatkowa w przedmiocie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, albo postępowanie przed sądem administracyjnym, objęte są także kontrolą sądową. Rozstrzygnięcia te określają sytuację prawną podatnika, a przypadku nie zastosowania się do tejże interpretacji mogą wywołać negatywne skutki dla pytającego. Tak, więc kształtują one sytuację podatnika w relacji z organem podatkowym. Zatem rozstrzygnięcia interpretacyjne poddane są kontroli sądowej nie tylko pod względem formalno procesowym, ale także w zakresie merytorycznym. Kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do objęcia swym zakresem, oprócz prawa procesowego, także kwestii prawidłowego przyjęcia przez organ stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz kwestii prawidłowego, bądź nie, dokonania interpretacji przepisu prawa, mającego zastosowanie w odniesieniu do tegoż stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 14 a § 2 Ordynacji podatkowej zapytanie podatnika winno w sposób wyczerpujący przedstawić stan faktyczny oraz jego stanowisko w sprawie, zaś interpretacja organu podatkowego wydana na podstawie art. 14 a § 1 i § 3 czy 14 b § 5 Ordynacji podatkowej winna zawierać ocenę prawną stanowiska podatnika z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że organ przedstawia wykładnię treści przepisów prawa podatkowego oraz sposób ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionej przez podatnika sprawy. Podnieść należy, że przepisy dotyczące interpretacji zamieszczone są w dziale II i nie wchodzą w zakres postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Przepis § 4 art. 14 a, zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 169 § 1 i 2 oraz art. 170 § 1 Ordynacji podatkowej. Takie odesłanie oznacza, że do załatwienia wniosku w przedmiocie interpretacji mają zastosowanie wyłącznie wskazane przepisy regulujące postępowanie podatkowe. Załatwienie wniosku nie odbywa się zatem w postępowaniu spornym. Fazę rozpatrywania wniosku w trybie przedjurysdykcyjnym zamyka wydanie postanowienia w przedmiocie interpretacji. Tryb weryfikacji postanowień reguluje przepis art.14 b § 5 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia lub uchyla postanowienie jeżeli uzna, że zażalenie wniesione przez podatnika, płatnika i inkasenta zasługuje na uwzględnienie,(art.14 b § 5 pkt.1) lub z urzędu, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów.( art. 14 b § 5 pkt. 2).

Odnosząc powyższe rozważania do sprawy będącej przedmiotem postępowania, należy stwierdzić, ze zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono wyżej przepis art. 14a ustawy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów podatkowych jest ocena stanowiska podatnika przedstawionego we wniosku. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia własnych ustaleń, bowiem jak wskazano wyżej przepis odsyła do działu IV Ordynacji podatkowej w ograniczonym zakresie. Nie jest też uprawniony do korygowania stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika. Jeśli organ ma wątpliwości, co do stanu faktycznego, powinien je usunąć poprzez wezwanie wnioskodawcy w trybie art. 169 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej do złożenia wyjaśnień lub dodatkowych informacji.

Zapytanie podatnika zmierzało do wyjaśnienia czy prawidłowe jest stanowisko, że posiadanie nieruchomości przez spółkę B., którego podstawą była umowa z dnia [...] r. nr [...]o odpłatne korzystanie z linii kolejowych oraz innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi, ma charakter posiadania samoistnego, a w konsekwencji czy na spółce B jako posiadaczu samoistnym ciąży obowiązek podatkowy. Opisując stan faktyczny podatnik nie podał stanu prawnego nieruchomości będących przedmiotem umowy, odwołując się do przepisów ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego – Spółka A. oraz zacytowanego postanowienia umowy [...]. Nie wskazał też, jakie działki ewidencyjne są przedmiotem umowy. Podsumowując wywód świadczący, w jego ocenie, o samoistnym posiadaniu nieruchomości przez spółkę B., spółka odniosła skutki podatkowe wynikające z tego posiadania do sytuacji, w której przedmiot opodatkowania pozostaje we własności innego podmiotu. Prezydent Miasta S. udzielając interpretacji wyraził pogląd, że z uwagi na zawartą umowę o oddanie do odpłatnego korzystania linii kolejowych i nieruchomości spółki B. nie można uznać za samoistnego posiadacza, z tym że dokonał własnych ustaleń, na podstawie zapisów w ewidencji gruntów, że objęte umową nieruchomości są w użytkowaniu wieczystym spółki A. i z faktu tego wywiódł, że na spółce A. jako użytkowniku wieczystym zgodnie z art. 3 ust 1 pkt.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży obowiązek podatkowy. Dokonywanie przez organ ustaleń, co do stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika, nie ma podstaw prawnych w regulacji dotyczącej interpretacji podatkowej. Organ odwoławczy wprawdzie zauważył, że stosownie do unormowania art. 17 ust 6 ustawy o komercjalizacji, który powołał skarżący jako podstawę zawartego porozumienia, przedmiotem umowy o oddaniu do korzystania mogły być wyłącznie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, lecz zaakceptował dokonane ustalenia i ocenę Prezydenta Miasta S., że spółka A. posiada do gruntów objętych umową z dnia [...] prawo wieczystego użytkowania i na spółce, jako użytkowniku wieczystym zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży obowiązek podatkowy. W konsekwencji Kolegium zaakceptowało stanowisko organu I - szej instancji nie odnoszące się do zapytania podatnika, nie rozpatrując zarzutów zawartych w zażaleniu.

Organy tym samym naruszyły przepis art. 14 a § 3 i 14 b § 5 ordynacji podatkowej, przez dokonanie oceny prawnej nie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku przez podatnika, lecz stanu faktycznego ustalonego przez organ. Należy podkreślić, że skoro podatnik nie wskazał, jakie działki ewidencyjne są przedmiotem umowy, a tym samym, jakich działek dotyczy zapytanie, a przy tym brak jest dokumentów z ewidencji gruntów, na które organ się powołuje, nie ma możliwości weryfikacji dokonanych ustaleń zarówno przez podatnika jak i sąd. Nadto przedmiotem pytania podatnika było istnienie obowiązku podatkowego przez cały okres trwania umowy tj od [...] r., a nie zostało wyjaśnione, na jaką datę stan prawny nieruchomości został ustalony przez organ.

Jak wskazano wyżej, dokonanie interpretacji w przedmiotowej sprawie wymagało oceny czy wskazane w zapytaniu okoliczności pozwalają uznać spółkę B. za posiadacza samoistnego, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Nie przesądzając charakteru posiadania spółki B. należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej, dla oceny czy posiadacz samoistny jest podatnikiem podatku od nieruchomości ma znaczenie okoliczność jakie prawo do gruntów, będących przedmiotem umowy o przekazanie, przysługiwało przekazującej spółce A. Zwrócić należy uwagę, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym przed i po 1 stycznia 2003 r. różnicują sytuację podatkową samoistnego posiadacza w zależności czy samoistne posiadanie dotyczy nieruchomości lub obiektu budowlanego będących przedmiotem prawa własności czy też przedmiotem użytkowania wieczystego. Ust 3 art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003r.) stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 3 ust, 1 pkt. 1 ustawy, ma zatem zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania będący własnością jednego podmiotu pozostaje w samoistnym posiadaniu innego podmiotu. Nie ma zastosowania w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania jest w użytkowaniu wieczystym. Przepis art. 2 ust 1 pkt.1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r ) zawierał podobne uregulowanie stanowiąc, że obowiązek podatkowy ciąży na wskazanych w nim podmiotach będących właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Niezależnie, przepis art. 3 ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada obowiązek podatkowy na posiadaczy samoistnych. Ma to miejsce w sytuacji, gdy nie można ustalić właściciela lub posiadającego prawo rzeczowe podlegające wpisowi w ewidencji gruntów i budynków a zatem stan prawny gruntów nie jest uregulowany (por. §10 i §11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz..454). Z powyższych względów tytuł prawny do nieruchomości przysługujący PKP SA jako oddającemu do odpłatnego korzystania składniki majątkowe składające się na linie kolejowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997r.,o transporcie towarowym, oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami towarowymi na rzecz spółki B. na mocy umowy [...] może mieć, przy uwzględnieniu charakteru posiadania, znaczenie dla oceny czy obowiązek podatkowy ciąży na spółce B.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, jak wskazano na wstępie, mogą być stosowane w ograniczonym zakresie. Skoro, zgodnie z art. 14a § 1 i § 3 interpretacja ma zawierać ocenę stanowiska podatnika, organ nie może dokonywać własnych ustaleń. Zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej nie ma zatem zastosowania.

Na marginesie należy podnieść, że przepis art. 14 b § 5 Ordynacji podatkowej przewiduje, że organ odwoławczy dokonuje weryfikacji postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji w formie decyzji. Wydanie przez Kolegium postanowienia, po rozpatrzeniu zażalenia narusza wskazany przepis.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy odniosą ocenę prawną do stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika, udzielą interpretacji zgodnie z wymogami przewidzianymi w art 14a §1 i § 3 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, 135 oraz 152 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.