Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 818/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 a) i c), art. 152, art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23 par. 1 i par. 7, art. 24 par. 1, art. 29
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 06 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2008 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...],- ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kwiecińska /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego. Organ zakwestionował zadeklarowaną wartość transakcyjną samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...] sprowadzonego przez S. P. wynikającą z załączonej do zgłoszenia celnego umowy sprzedaży z dnia [...] opiewającą na kwotę [...] i ustalił wartość celną pojazdu na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego po wznowieniu postępowania z urzędu uchylił powyższą decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz określenia kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie, określając na nowo wartość celną towaru i kwotę długu celnego oraz wezwał S. P. do uiszczenia uzupełniającej kwoty cła i odsetek wyrównawczych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek Dyrektora Urzędu Celnego [...] służby celne dokonały weryfikacji umowy sprzedaży z dnia [...] zawartej pomiędzy firmą A a S. P. opiewającej na kwotę [...] i potwierdziły zaniżenie ceny zakupu pojazdu, przesyłając jednocześnie umowę sprzedaży z dnia [...] opiewającą na kwotę [...]. Umowa ta, określająca zgodnie z pieczęciami: sprzedającego - firmę A i kupującego - S. P., nie zawiera podpisu osoby kupującej. W oświadczeniu skierowanym do Urzędu Celnego S. P. wyjaśnił, że samochód zakupił za kwotę [...], natomiast sprzedawca z niezrozumiałych powodów wypisał drugą umowę opiewającą na wyższą wartość. Organ celny uznał te twierdzenia za niewiarygodne, opierając się na wyjaśnieniach udzielonych przez kierownika firmy A, z których wynika, że S. P. zakupił w/w pojazd za kwotę [...], która została przekazana przez kupującego w gotówce, a następnie na prośbę S. P. została wystawiona druga umowa opiewająca na niższą wartość, którą to umowę kupujący chciał przedstawić urzędowi celnemu.

Organ celny, mając na celu sprawdzenie, czy przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 23 § 1 kodeksu celnego kwota [...] odzwierciedla wartosć tego typu pojazdów, porównał ją także z wartością ustaloną w trybie art. 29 § 1 Kodeksu celnego (metoda ostatniej szansy) w oparciu o katalog EUROTAX nr 10/1999, w którym cena takiego modelu samochodu w stanie bez uszkodzenia z tego samego roku produkcji na polskim obszarze celnym kształtowała się w miesiącu importu na poziomie [...], co po odliczeniu 10 % narzutu oraz należności celnych i podatkowych daje kwotę [...]. Pomimo, iż samochód został sprowadzony jako uszkodzony, organ celny pominął w obliczeniach odliczenia z tytułu uszkodzeń z uwagi na brak dokumentów określających ich wartość. S. P. podał bowiem, że nie posiada faktur i rachunków dotyczących naprawy pojazdu, a rzeczoznawca dokonujący oceny technicznej podał, że nie posiada szczegółowego kosztorysu do dokonanej wyceny. Natomiast ocenę techniczną pojazdu z dnia [...] sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego organ uznał za niezgodną z prawdą w świetle uzyskanych w wyniku weryfikacji zagranicznej dokumentów.

W konsekwencji organ ustalił wartość celną pojazdu na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego w oparciu o umowę sprzedaży z dnia [...] opiewającą na kwotę [...]. Na podstawie tak ustalonej wartości celnej organ na nowo obliczył kwotę długu celnego. S. P. został ponadto zobowiązany do uiszczenia odsetek wyrównawczych, gdyż kwota długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych wskazanych w zgłoszeniu celnym, co spowodowało przesunięcie daty powstania długu celnego. Strona uzyskała z tego tytułu korzyści finansowe i nie udowodniła, że podanie nieprawidłowych danych było jedynie następstwem niedbalstwa.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania S. P. od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia pochodzenia towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego, w części dotyczącej uzupełniającej kwoty cła oraz odsetek wyrównawczych i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji na podstawie danych uzyskanych od kierownika firmy A, wskazujących, że S. P. nabył przedmiotowy pojazd za kwotę [...], wpłaconą gotówką, zaś druga umowa, opiewająca na niższą kwotę została wystawiona na prośbę S. P., który zamierzał przedstawić ją organowi celnemu. Na umowie opiewającej na kwotę [...] zostało odręcznie dopisane przez P. B., że dokument został wystawiony na życzenie klienta S. P. Organ odwoławczy ocenił jako wiarygodne zeznania właściciela firmy, jak również dokumenty uzyskane od [...] służb celnych, zaznaczając, iż dokumenty są oryginalne i podpisane przez przedstawicieli [...] administracji celnej. Powołał się przy tym na art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu 6 Układu Europejskiego stanowiący, że wyniki dochodzenia prowadzonego na prośbę władz celnych występujących z wnioskiem, przekazywane są w formie dokumentów i sprawozdań, które mogą być wykorzystane jako dowody w aktach, sprawozdaniach, zaświadczeniach oraz w postępowaniach sądowych prowadzonych przez umawiające się strony.

Organ odwoławczy podkreślił, iż z zeznań sprzedawcy wynika, że prawdziwą fakturą tj. tą, która wskazywała rzeczywistą kwotę zakupu pojazdu, jest faktura opiewająca na kwotę [...]. Jednocześnie w katalogu wydawanym przez Eurotax Sp. z o.o. nr 10/99 wartość samochodu o podobnych parametrach określona została na kwotę [...]. Zdaniem organu odwoławczego kalkulacja wartości celnej na podstawie tych danych daje wartość zbliżoną do tej, która została przedstawiona na oryginalnej fakturze, co w ocenie organu potwierdza zasadność podwyższenia wartości celnej. Wartość ta znacznie odbiega od kwoty zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym i daje podstawę do przyjęcia, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, że wskazana kwota [...] odzwierciedla wartość tego typu pojazdu, zaś kwota wymieniona na fakturze przedstawionej organom celnym jest kwotą zaniżoną.

Ustosunkowując się do zarzutów S. P. odnośnie pominięcia opinii rzeczoznawcy, organ odwoławczy stwierdził, że opinia ta nie została sporządzona rzetelnie. Została ona dołączona w celu potwierdzenia umowy zawierającej zaniżoną kwotę zakupu. Sporządzający tę opinię rzeczoznawca, pomimo wezwania, nie przedstawił szczegółowego kosztorysu do wykonanej oceny technicznej. Nie zostały też udokumentowane twierdzenia S. P., iż samochód był uszkodzony; pomimo wezwania, nie przedłożył on bowiem rachunków za zakupione części samochodowe oraz rachunków za naprawę.

Natomiast wobec przedłożenia przez stronę oryginału świadectwa EUR 1 nr [...] organ odwoławczy uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w części dotyczącej określenia cła w kwocie [...] oraz w części określającej odsetki wyrównawcze w kwocie [...]. Skarżący zarzucił:

1/ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności kwestii niepodpisania przez kupującego drugiej umowy sprzedaży, braku pokwitowania odbioru przez sprzedawcę kwoty [...],

2/ naruszenie art. 23 § 1 i 7 Kodeksu celnego poprzez brak uzasadnionych przyczyn do zakwestionowania wiarygodności przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, w szczególności umowy sprzedaży na kwotę [...],

3/ błędną interpretację i zastosowanie art. 29 § 1 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że wartość celna pojazdu wynosiła [...], mimo iż stopień uszkodzenia pojazdu wynosił 70,4 %,

4/ naruszenie art. 121 § 1, 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieuzasadnione pominięcie opinii rzeczoznawcy oraz wyników postępowania w sprawie karno-skarbowej, a także nieusprawiedliwioną zmianę wcześniejszych decyzji i ustaleń.

Skarżący podniósł, że organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na wynikach dochodzenia przeprowadzonego w ramach pomocy prawnej przez organy celne [...], przyjmując, że wartość dowodowa dokumentów [...] jest wyższa niż dokumentów polskich; co więcej dokumentacja [...] nie podlega żadnej kontroli i weryfikacji, mimo, że zawiera luki, a nadto nie tłumaczy, dlaczego faktura opiewająca na kwotę [...] nie została podpisana przez skarżącego. Skarżący stwierdził, że skoro dołączył do zgłoszenia celnego fakturę, na której widnieje cena sprzedaży samochodu [...], to na organie celnym ciążył obowiązek wykazania nieprawidłowości tego faktu. Zarzucił też nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w sposób niedopuszczalny i dowolny wartości celnej towaru w kwocie [...] z pominięciem opinii rzeczoznawcy stwierdzającej 70% uszkodzenie pojazdu. Zdaniem skarżącego brak możliwości zweryfikowania opinii w chwili obecnej nie może stanowić o tym, że była ona nieprawidłowa i służyła jedynie do wprowadzenia w błąd organów celnych, jak również nie można wywodzić wniosków w skutkach niekorzystnych dla skarżącego z braku rachunków na zakupione części i naprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nieuprawniona jest teza o przypisywaniu większej mocy dowodowej dokumentom [...]. Brak widocznego podpisu pod fakturą opiewającą na kwotę [...] nie ma wpływu na wynik postępowania wyjaśniającego, w którym udało się zgromadzić dowody wskazujące niezbicie, że jest to kwota, za którą został faktycznie zakupiony samochód. W ocenie organu postępowanie dowodowe wykazało nieprawdziwość faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, a zarzuty skarżącego sprowadzają się jedynie do krytyki przeprowadzonego postępowania bez przedstawienia dokumentów potwierdzających jego wersję. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie można uwzględnić opinii rzeczoznawcy wobec niemożności potwierdzenia prawdziwości danych w niej zawartych. Nadto nie było podstaw do dokonania odliczeń z tytułu uszkodzenia pojazdu, gdyż strona nie udowodniła, że importowany samochód był rzeczywiście uszkodzony. Zdaniem organu odwoławczego na postępowanie celne prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej nie ma wpływu postanowienie o umorzeniu dochodzenia karno - skarbowego wydane przez Urząd Celny. Natomiast zmiana stanowiska organów celnych i uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] wynika z ujawnienia nowego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. (sygn. akt III SA/Po 172/04) oddalił skargę.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E. P., K. P. i R. P. (spadkobierców S. P.) od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2007 r. (sygn. akt I GSK 2437/06) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd I instancji zaaprobował błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy celne w wyniku dowolnej oceny dowodów. Z ustaleń organów celnych wynika, że w dniu [...] sporządzone zostały dwie umowy sprzedaży samochodu pomiędzy S. P. a firmą A na kwotę [...] i [...], z których jedna opiewająca na kwotę [...] przedłożona została organom celnym. W postępowaniu wznowieniowym zakończonym zaskarżoną decyzją zastosowano tryb ustalania wartości celnej pojazdu oparty na przepisie art. 23 § 1 Kodeksu celnego z uwzględnieniem umowy opiewającej na kwotę [...] bez odliczenia wartości uszkodzeń, ponieważ w ocenie organów celnych skarżący nie udowodnił, aby samochód był uszkodzony. Organy celne uchyliły się od oceny dokumentów z dnia [...] zwanych umowami. O ile dokument opiewający na kwotę [...] zawiera podpis sprzedawcy i kupującego, o tyle umowa opiewająca na kwotę [...] nie zawiera podpisów. Zawiera natomiast zapis (podobnie jak umowa na kwotę [...]) świadczący o uszkodzeniu samochodu. Już te względy wskazują na daleko idącą dowolność w ocenie materiału dowodowego, w tym na ich tle m.in. oświadczenia sprzedawcy i postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie przestępstwa skarbowego przeciwko S. P., którego oceny zabrakło. Ocena dowodów dokonana przez organ celny nie mieściła się więc w granicach art. 191 Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie wykluczone, że trudności w ocenie "umów" sprzedaży samochodu sprawił brak ich tłumaczenia na język polski, aczkolwiek zgodnie z art. 4 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym. Ponadto Protokół 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych stanowiący załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi (Dz. U. Nr 11, poz. 38) stanowi w art. 8, iż władze prosząc o pomoc przekazują wyniki dochodzenia w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów sprawozdań i temu podobnych, natomiast z materiału dowodowego nie wynika, aby nadesłane "umowy" z dnia [...] były dokumentami oryginalnymi czy też uwierzytelnionymi kopiami.

"Umowa" opiewająca na kwotę [...] załączona do dokumentu SAD różni się od kopii uzyskanej od sprzedawcy w wyniku postępowania weryfikacyjnego zarówno umiejscowieniem pieczątek sprzedawcy jak również charakterem podpisów; wątpliwości nasuwa również tożsamość użytego być może długopisu. Nasuwa się zatem pytanie, dlaczego dokument nadesłany w postępowaniu weryfikacyjnym opiewającym na kwotę [...] wydany rzekomo na prośbę S. P. różni się istotnie od załączonego do dokumentu SAD. Nasuwa się także pytanie, dlaczego "umowa" opiewająca na kwotę [...] wystawiona w tym samym dniu jako właściwa (w ocenie sprzedawcy) zdaje się nie zawierać jego podpisu (jak w umowie na kwotę [...]) oraz podpisu kupującego, a zawiera różne zapisy co do formy zapłaty i wobec tego, czy dokument ten może być traktowany jako umowa kupna - sprzedaży. Odpowiedzi na te wątpliwości nie zawiera sprawozdanie z przeprowadzonego dochodzenia w ramach pomocy prawnej dla polskiej administracji celnej z dnia [...], jak również nie udzieliły jej organy celne.

Tak poważne luki w postępowaniu dowodowym i dowolność oraz wybiórczość w ocenie dowodów podważają zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia organów celnych, iż "umowa" kupna - sprzedaży samochodu na kwotę [...] dawała podstawę do przyjęcia, iż była to kwota faktycznie zapłacona i uzasadniała wyliczenie należności celnych na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że ustalenie wartości celnej na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego - w tym wypadku na podstawie ceny faktycznie zapłaconej wyklucza ustalenie wartości celnej samochodu na podstawie katalogu EUROTAX. Tylko odrzucenie wartości transakcyjnej uzasadnia ustalenie wartości celnej towaru według metod wyszczególnionych w art. 25-29 Kodeksu celnego (metoda "ostatniej szansy").

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 23 § 1 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, podkreślając, że nie bez znaczenia dla ustalenia wartości celnej jest fakt, iż wartość na podstawie umowy opiewającej na kwotę [...] odpowiada wartości tego rodzaju używanego samochodu na polskim rynku sprawnego technicznie (bez uszkodzeń), podczas gdy przedmiotowy samochód był uszkodzony i posiadał braki, co poza przedłożonymi "umowami" potwierdził biegły oraz funkcjonariusz celny w protokole z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie jednak z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W myśl art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), dalej Kodeks celny, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Natomiast zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w art. 23 § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W razie, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, jest ona ustalana w oparciu o art. 25-28, które stosuje się kolejno (art. 24 § 1 Kodeksu celnego), a gdy wartości celnej nie można ustalić na podstawie art. 23 i 25-28, ustala się ją - stosownie do art. 29 - na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym (tzw. metoda ostatniej szansy)

Postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie wartości celnej importowanego towaru winno być przy tym przeprowadzone zgodnie z regułami postępowania dowodowego, wynikającymi z wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej, w myśl której organ jest obowiązany do dokonania ustaleń zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. W tym celu organ celny winien wszechstronnie rozpatrzyć zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również rozważyć potrzebę przeprowadzenia dalszych dowodów dla wyjaśnienia spornych okoliczności. Organ celny jako gospodarz postępowania określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy. Nie posiada jednak w tym względzie całkowitej dowolności, lecz powinien zmierzać do urzeczywistnienia zasady prawdy obiektywnej. Organ nie może zatem pominąć żadnych dowodów, co wynika z art. 187 Ordynacji podatkowej, który stanowi konkretyzację zasady prawdy obiektywnej. Stosownie do tego przepisu organ jest bowiem obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego wymaga zaś przeprowadzenia oceny wartości dowodowej każdego dowodu, jak również wskazania, na podstawie jakich dowodów organ poczynił ustalenia faktyczne oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów wymaga bowiem uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego oraz zgodności tej oceny z regułami logicznego rozumowania. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej).

Tymczasem w niniejszej sprawie organ celny dopuścił się szeregu uchybień w zakresie postępowania dowodowego, mającego w szczególności na celu sprawdzenie wiarygodności ujawnionych dokumentów z dnia [...] zwanych umowami. Organ nie wziął pod uwagę istotnych elementów ich treści oraz okoliczności zawarcia tych "umów". W szczególności należy wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż organ celny pominął, że dokument opiewający na kwotę [...] zawiera podpis sprzedawcy i kupującego, podczas gdy dokument opiewający na kwotę [...] nie zawiera podpisów, natomiast zawiera zapis (podobnie jak umowa na kwotę [...]) świadczący o uszkodzeniu samochodu. W tym kontekście zastrzeżenia budzi ocena oświadczenia sprzedawcy jako zbyt dowolna, jak również pominięcie oceny postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego o umorzeniu postępowania dochodzenia w sprawie przestępstwa skarbowego przeciwko S. P. Należy także zwrócić uwagę na brak tłumaczenia omawianych "umów" na język polski, choć jest on językiem urzędowym (art. 4 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim), co niewątpliwie utrudnia analizę ich treści. W aktach administracyjnych brak również oryginałów (uwierzytelnionych kopii) tych dokumentów wbrew dyspozycji art. 8 Protokołu 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych. Ponadto organ celny nie rozważył różnic pomiędzy "umową" opiewającą na kwotę [...] załączoną do dokumentu SAD a kopią tej "umowy" uzyskaną od sprzedawcy w postępowaniu weryfikacyjnym w zakresie umiejscowienia pieczątek sprzedawcy, charakteru podpisów oraz tożsamości użytego długopisu. Organ celny nie wyjaśnił także, dlaczego "umowa" opiewająca na kwotę [...] nie zawiera podpisu kupującego, natomiast zawiera różne zapisy co do formy zapłaty i czy wobec tego może być traktowana jako umowa sprzedaży.

W świetle powyższego przeprowadzone postępowanie dowodowe zawiera luki, a dokonana ocena dowodów przekracza granice swobodnej oceny dowodów. Organ celny nie zebrał i nie rozważył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dla prawidłowego zastosowania art. 23 Kodeksu celnego, pomimo iż zgodnie z art. 229 Ordynacji podatkowej mógł on także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Powyższe podważa dokonane przezeń ustalenia faktyczne i stanowi naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 23 Kodeksu celnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ celny błędnie zastosował art. 23 Kodeksu celnego, przyjmując wartość transakcyjną pojazdu w oparciu o umowę opiewającą na kwotę [...], która to kwota odpowiada wartości tego pojazdu sprawnego technicznie, podczas gdy uszkodzenie sprowadzonego przez skarżącego samochodu zostało potwierdzone nie tylko w treści "umów" z [...] oraz opinii biegłego, ale także w protokole funkcjonariusza celnego z dnia [...] (k. 1 akt adm.), co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny przeprowadzi postępowanie stosownie do powyższych wskazań wynikających z art. 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z przepisami art. 23 i nast. Kodeksu celnego oraz przy uwzględnieniu wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organ celny winien mieć przy tym na uwadze, iż ustalenie wartości celnej na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego wyklucza ustalenie wartości celnej samochodu na podstawie katalogu EUROTAX. Natomiast ustalenie wartości celnej towaru na podstawie art. 25-29 Kodeksu celnego jest możliwe dopiero po skutecznym odrzuceniu wartości transakcyjnej.

Mając powyższe na względzie, należało uchylić zaskarżoną decyzję i dlatego orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz o kosztach postępowania orzeczono natomiast w pkt 2 i 3 sentencji wyroku na podstawie art. 152 i art. 200 powyższej ustawy.

/-/ M. Ławniczak /-/ M. Kwiecińska /-/ T.M. Geremek

D.W.d