Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 973/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74 par. 3, patr. 4,
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 7-9 września 2011 r. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w G. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, na podstawie art. 74f § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) – dalej także jako P.n. – ustaliła, że A. K. otrzymał z egzaminu notarialnego negatywny wynik. Zdający z pierwszej części egzaminu (test) otrzymał ocenę dobry, z drugiej części za sporządzenie dwóch projektów aktów notarialnych ocenę niedostateczny i z trzeciej części za sporządzenie opinii prawnej ocenę dostateczny.

Zdający za sporządzenie projektu II aktu notarialnego otrzymał dwie oceny niedostateczne, a za sporządzenie I aktu notarialnego dwie oceny dostateczne.

Oceniający II akt notarialny pierwszy egzaminator stwierdził brak uchwały rady nadzorczej spółdzielni w sprawie nabycia praw objętych umowa zamiany, co skutkuje nieważnością umowy. Prokurent spółki został umocowany przez nieprawidłowy organ. Brak zgody Ministra Skarbu Państwa na zawarcie umowy zamiany i ustanowienie hipoteki. Drugi z egzaminatorów zarzucił pracy błędne zastosowanie art. 109(3) k.c., wadliwą wykładnię przepisów wskazanych w ocenie pracy, wadliwe ustanowienie hipoteki, nie ustosunkowanie się do sposobu korzystania z nieruchomości oraz zarzucono nieznajomość zasad i skutków wykreślenia hipoteki w księdze wieczystej.

Oceniający na dostateczny pierwszy akt notarialny jeden z egzaminatorów stwierdził, że oświadczenie o ustanowieniu służebności jest nieprecyzyjne, nie odróżnia zakresu przedmiotowego i zakresu wykonywania prawa. Zbędne i mylące były niektóre oświadczenia, np. w 1 "stawiający oświadczają..." wskazanie na nabycie od osób fizycznych. Co do poprawności rozstrzygnięcia problemu stwierdził nieprecyzyjny opis dokumentu legitymującego spadkobierców, brak podstawy prawnej ustanowienia tytułu wykonawczego. Zarzucił również pracy archaizmy językowe.

Drugi z egzaminatorów wskazał na brak w tytule służebności i użytkowania. Brak informacji o miesiącu zarejestrowania aktu i poświadczenia dziedziczenia. Brak pouczenia w zakresie podatku od spadków i darowizn od służebności i użytkowania. Nieprecyzyjne wnioski wieczystoksięgowe oraz błędne ujawnienie budynku uznając akt za mało staranny, a jego styl za niezbyt precyzyjny.

Od uchwały A. K. złożył odwołanie domagając się ustalenia wyniku pozytywnego z egzaminu przez podwyższenie oceny z pierwszego aktu notarialnego do oceny co najmniej dobry, ewentualnie uchylenie uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 74e § 2 Prawa o notariacie oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a.).

W odwołaniu skarżący kwestionował ocenę dostateczny uzyskaną za pierwszy akt notarialny, nie odnosząc się do oceny niedostateczny otrzymanej za drugi akt.

Zdaniem skarżącego egzaminatorzy wskazali jedynie na nieistotne uchybienia w akcie pierwszym przy bardzo lakonicznym uzasadnieniu tej oceny. Tymczasem stan faktyczny, według skarżącego, został w akcie opisany czytelnie, prawidłowo i w sposób uporządkowany. Właściwie ustalił następstwo prawne, powołał wszystkie niezbędne dokumenty, łącznie z charakterystyką energetyczną. Strony otrzymały niezbędne wyjaśnienia i ich interes został zabezpieczony w pełni. Nie popełnił również błędu w ustaleniu podatków. Umieszczenie pewnych zapisów nie będących niezbędnymi uznał za uzasadnione w dążeniu do ograniczenia ryzyka w obrocie. Brak w tytule służebności i użytkowania nie był błędem formalnym, a w szczególności istotnym. Zatem oświadczenie o ustanowieniu służebności było precyzyjne. W akcie zawarto pouczenie w zakresie podatku od spadków i darowizn od służebności i użytkowania oraz pouczenie o art. 4a o nabyciu praw przez osoby najbliższe. Więc zarzut dotyczący tego braku był chybiony. W przedmiocie prawidłowości rozwiązania zadania stanowiska egzaminatorów rozmijają się.

Co do konkretnych zarzutów skarżący stwierdził, że dokument legitymujący spadkobierców był wystarczający, jako zarejestrowany w konkretnym dniu, co było wystarczające. Dokument ten został wymieniony w wykazie dokumentów.

Niezasadny był zarzut jednego z egzaminatorów o braku wskazania podstawy prawnej ustanowienia tytułu egzekucyjnego. Wskazano w pracy art. 777, co prawda bez oznaczenia kodeksu, lecz oczywistym jest, że chodziło o kodeks postępowania cywilnego. Brak ten należało potraktować jako oczywistą omyłkę pisarska.

Zarzut "archaicznego" stylu jest niekiedy stosowany w praktyce notarialnej, a nawet zalecany we wzorach aktów. Natomiast styl pracy wskazuje na prawidłowe operowanie właściwą cywilistyczną i podatkową aparaturą pojęciową.

Skarżący podkreślał, że sporządzony akt był w pełni skuteczny nie stwarzając zagrożenia bezpieczeństwa obrotu i żaden wydział ksiąg wieczystych nie odmówiłby na jego podstawie dokonania wpisu. Nieznaczne uchybienia nie powinny klasyfikować pracy na ocenę dostateczną, lecz co najmniej na ocenę dobry, co skutkowałoby ustaleniem z tej części egzaminu oceny pozytywnej.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 7-9 września 2011 r., na podstawie art. 74h § 1, § 9 i § 12 Prawa o notariacie, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Wskazując na skalę ocen z art. 74d § 6 P.n. Komisja stwierdziła, że o wysokości oceny decydują uchybienia wartościowane według kryteriów z art. 74e § 2 P.n. uwzględniające w szczególności obowiązki wynikające z art. 80 ustawy.

Zgodnie z art. 92 § 1 P.n. nazwa czynności nie została w tym przepisie wykazana. Jednakże funkcja notariusza wymaga aby umowa została sporządzona nie tylko zgodnie z przepisami lecz także by umowa była zrozumiała i przejrzysta. Dlatego notariusz daje temu wyraz w tytule aktu.

Zdający w § 8 umowy sformułował ustanowioną służebność osobistą mieszkania bardzo ogólnie, co w przypadku sporu powodowałoby konieczność zastosowania art. 298 k.c., a zakres i sposób wykonywania służebności powinny określać przede wszystkim strony. Dlatego uwzględnienie praw Zofii Nowak wymagało ustanowienia służebności z ograniczeniem do pierwszej kondygnacji budynku lub wskazanych w nim pomieszczeń.

Z zadania wynikało, że spadkodawca zawarł z żoną umowę o rozdzielności majątkowej, w wyniku czego nieruchomość stała się przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych przed otwarciem spadku. Zatem jedynym właściwym rozwiązaniem było zawarcie umowy działu spadku i zniesienia współwłasności. Natomiast z pracy nie wynika jak ukształtowały się ostatecznie udziały współwłaścicieli w przysługującym im prawie własności (w § 1 określono jedynie udziały spadkobierców w spadku).

Pominięto także kolejne założenie, iż spadkobiercy nie byli zobowiązani do wzajemnych zaliczeń darowizn na spadek. Wobec zawarcia przez Pawła Nowaka umowy o rozdzielności majątkowej, zachodziła potrzeba odniesienia się do braku konieczności uzyskania zgody jego żony i braku jej sprzeciwu co do dopłat (art. 36, art. 37 § 1 i art. 36(1) k.r.o.).

Zgodnie z art. 95j P.n. zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co stwarza domniemanie z art. 1025 § 2 k.c., że osoba mająca takie poświadczenie jest spadkobiercą. Zatem konieczne było zarejestrowanie tego poświadczenia, co miało miejsce, jednakże błędem zdającego było pominięcie cech indywidualizujących akt (art. 95h § 4 P.n.), jak też powołanie jako "przedłożonego i okazanego" do projektu "aktu poświadczenia dziedziczenia". Oryginał poświadczenia nie może być wydawany poza miejsce przechowywania (art. 95m P.n.), a ostatnia klauzula w akcie stwierdza coś odmiennego. Zatem okazany notariuszowi mógł być wypis tego dokumentu (art. 109 P.n.), a nie "akt poświadczenia dziedziczenia".

Notariusz nie jest płatnikiem podatku od spadków i darowizn z tytułu nieodpłatnego ustanowienia służebności i użytkowania. Zatem osoba egzaminowana powinna przez zamieszczenie stosownych pouczeń wykazać się znajomością tych przepisów, chociaż art. 92 P.n. nie wymienia tych adnotacji. Uchybienie w tym zakresie nie zostało uznane za szczególnie istotne.

Na ocenę pracy rzutowały niedokładności aktu, niejasne bądź zbędne sformułowania rodzące wątpliwości co do rzeczywistej treści oświadczeń bądź zakresu praw i obowiązków stron. W tym zakresie zdający nie może tłumaczyć tych niedoskonałości oczywistością przyjętych założeń lub pośpiechem.

Komisja dostrzegła w § 10 umowy pewne błędy i choć zarzuty w tym zakresie nie zostały przez egzaminatorów szerzej omówione, nie pozbawia to ich znaczenia dla ostatecznego wyniku. Egzaminatorzy pominęli także inne uchybienia wskazane w uchwale Komisji II Stopnia. Komisja stwierdziła, ze rozpatrzyła odwołanie skarżącego w granicach zakreślonych tym odwołaniem. Ustosunkowała się przede wszystkim do podnoszonych przez skarżącego zarzutów, lecz nawet rozpatrując sprawę w pełni zgodnie z art. 15 k.p.a., nie znalazła podstawy do podwyższenia oceny.

Od uchwały A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę domagając się uchylenia uchwały w całości oraz uchwały ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

Uchwale zarzucił naruszenie art. 74e § 2 Prawa o notariacie przez niewłaściwe wystawienie oceny za projekty aktów oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a.).

Zdaniem skarżącego nadal niewyjaśnione pozostaje dlaczego otrzymał za pierwszy akt ocenę dostateczną. W ocenie skarżącego Komisje w tym zakresie dopuściły się dowolności nie zwracając uwagi na wykluczające się uzasadnienia ocen egzaminatorów jednocześnie ani egzaminatorzy ani Komisja II Stopnia nie zakwestionowały ważności sporządzonych aktów.

Komisja II Stopnia nie odniosła się do zarzutów stawianych w odwołaniu, przez co skarżący rozumie, iż przyznała rację odwołującemu.

Skarżący nie zgadzał się z zarzutem zbyt ogólnikowego sformułowania służebności osobistej. Sposób opisania tej służebności, zgodnie z art. 298 k.c., należycie zabezpieczał prawa uprawnionej.

Zgodzono się z konstrukcją umowy o zniesieniu współwłasności nie uznając jej za błędną. Konstrukcja umowy spełnia założenia zadania bowiem zdający zawarł w pracy rozwiązanie o umownym dziale spadku i zniesieniu współwłasności i udokumentował to w sporządzonym projekcie aktu. Zarzut w tym zakresie był więc nietrafny.

Również za nietrafny uznał zarzut pominięcia w akcie założenia, że spadkobiercy nie byli zobowiązaniu do wzajemnych zaliczeń darowizn na spadek. Jeżeli bowiem w akcie pominięto tę kwestię to znaczy, że żadne zaliczenia nie miały miejsca.

Podobnie nietrafny był zarzut nieodniesienia się do braku konieczności uzyskania zgody małżonki Pawła Nowaka i jej sprzeciwu do czynności skutkujących dopłatą, ze względu na zawartą umowę rozdzielności majątkowej. Stosowany zapis odnoszący się do tej kwestii zawarty został w § 1 umowy o oświadczeniu Pawła Nowaka o braku konieczności zgody jego małżonki.

Zdający nie pominął cechy indywidualizującej akt poświadczenia dziedziczenia. Wskazał kiedy zmarł spadkodawca, przez kogo sporządzony został akt i w jakim dniu, co wystarczająco indywidualizowało ten dokument. Ten niezbędny dokument został okazany, co ujął zdający w pracy, aczkolwiek nie wskazał, że chodziło o jego wypis, jednak wypis ma wagę oryginału (art. 109 P.n.).

W brew temu co twierdzi Komisja II Stopnia zdający zawarł w pracy pouczenie o treści art. 4a ust. 1, ust. 4 pkt 2 pouczając o całym przepisie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn (§ 9 pkt 5 aktu).

Skarżący uznał za niecelowe powtarzanie w treści wniosku o wpis do księgi wieczystej nr PESEL stawających do aktu skoro w komparycji aktu notarialnego te numery podał.

Niecelowe było również i także niespotykane w praktyce oddzielne wskazywanie podstaw wpisu w sytuacji, gdy zdający łącznie te podstawy wskazał. Zdający przytoczył okoliczności uzasadniające żądanie, a obowiązek oddzielnego powołania podstaw każdego wpisu co do pozwów ma w stosunku do aktów notarialnych odpowiednie zastosowanie, a więc nie wprost.

Nie było podstaw do postawienia zarzutu bezciężarowego odłączenia nieruchomości, gdyż sąd ocenia wniosek wieczystoksięgowy na podstawie jego całokształtu i jego podstaw prawnych.

Błędnie zarzucono zdającemu złożenie wniosku o wpis budynku, gdyż sama treść zadania sugeruje ujawnienie go w księdze wieczystej.

Niezasadne były również zarzuty podnoszone jako nowe przez Komisję II Stopnia co do przywołania w akcie daty, w której plan miejscowy lub jego zmiany stały się obowiązujące. Notariusz nie ustala opłaty planistycznej dlatego może jedynie ustnie pouczyć strony (a nie w akcie) o możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącego prawidłowo pobrał wynagrodzenie w wysokości maksymalnej za czynność główną z podaniem podstawy prawnej, co przyznał jeden z egzaminatorów.

Z tych względów skarżący nie zgadzał się ze stanowiskiem Komisji o braku podstaw do podwyższenia oceny z pierwszego zadania, gdyż także podnoszony zarzut o archaiczności języka nie był zasadny. Określenie "roszczenie" jest określeniem ustawowym, a zarzuty małej staranności i stylu pracy są pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wnosiła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Egzamin notarialny przeprowadziła Komisja Egzaminacyjna z siedzibą w B. w składzie zgodnym z art. 71b § 1 ustawy - Prawo o notariacie. Żaden z członków Komisji nie podlegał wyłączeniu z prac Komisji z przyczyn wskazanych przez przepis art. 71h P.n., na co zostały złożone stosowne oświadczenia jej członków. Zatem został zachowany wymóg z art. 74 § 1 Prawa o notariacie.

Egzamin notarialny polegał, zgodnie z art. 74 § 3 P.n., na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego, prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego oraz innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu.

Zgodnie z art. 74 § 4 P.n. egzamin notarialny składał się z trzech części pisemnych. Pierwsza część egzaminu notarialnego polegała na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po 3 propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna była prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Zdający mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskiwał 1 punkt (art. 74d § 1 P.n.). Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu notarialnego (§ 2 art. 74d). Z tej części egzaminu A. K. otrzymał ocenę dobry.

Stosownie do § 3 art. 74d P.n. druga część egzaminu notarialnego składała się z 2 zadań polegających na opracowaniu dwóch projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków (casusów). Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej egzaminu zadający, zgodnie z art. 74 § 8 P.n.) mógł korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa. Z tej części egzaminu A. K. otrzymał za sporządzenie pierwszego projektu aktu notarialnego ocenę dostateczny, przy ocenach cząstkowych również dostatecznych. Natomiast za sporządzenie drugiego projektu aktu notarialnego otrzymał ocenę niedostateczny, przy ocenach cząstkowych również niedostatecznych.

Zgodnie z art. 74 § 6 P.n. członkowie komisji dokonali oceny za część drugą egzaminu notarialnego przy zastosowaniu następującej skali ocen: oceny pozytywne: celująca (6), bardzo dobra (5), dobra (4), dostateczna (3); ocena negatywna - niedostateczna (2).

Ostateczną ocenę z prac skarżącego z tej części egzaminu stanowiła średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka Komisji sprawdzającego te prace przy czym (zgodnie z art. 74e § 4 P.n.) oceny pozytywne to: celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00.

Ponieważ średnia arytmetyczna wystawionych ocen za projekty dwóch aktów notarialnych sporządzonych przez skarżącego wyniosła poniżej 3.00 (2 + 3 = 5 : 2 = 2,5), za tę część egzaminu skarżący otrzymał ocenę negatywną (2).

Z tej części egzaminu oceny cząstkowe wystawili egzaminatorzy uzasadniając je i przekazując niezwłocznie te oceny z uzasadnieniami Przewodniczącemu Komisji, zgodnie z art. 74e § 3 P.n.

Trzecia część egzaminu notarialnego polegała, zgodnie z art. 74d § 4 P.n., na opracowaniu opinii prawnej na podstawie przedstawionego problemu prawnego. Z tej części egzaminu A. K. otrzymał ocenę dostateczny.

Zgodnie z art. 74e § 2 ustawy – Prawo o notariacie, oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej i trzeciej egzaminu notarialnego dokonali niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu.

Zgodnie z art. 74f § 1 P.n. pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną. Ponieważ skarżący otrzymał z części drugiej egzaminu ocenę negatywną, nie mógł uzyskać z całego egzaminu wyniku pozytywnego.

Komisja, zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, podjęła uchwałę o wyniku egzaminu notarialnego większością głosów obecnych członków. Komisja wydała zdającemu uchwałę, a jej odpis przesłała Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Krajowej Rady Notarialnej oraz dołączyła do akt osobowych zdającego.

Stosownie do wymagań art. 74g § 1 P.n. z przebiegu egzaminu notarialnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie komisji uczestniczący w egzaminie notarialnym. Członkowie komisji nie zgłosili uwag do protokołu, a następnie zgodnie z § 2 dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu notarialnego, po jego zakończeniu, Przewodniczący Komisji przekazał właściwej radzie izby notarialnej, z czego sporządził protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz kopię protokołu z przekazania dokumentacji Przewodniczący Komisji przekazał Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.

A. K. w trybie art. 74h § 1 wniósł od uchwały Komisji odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w zakreślonym tym przepisie terminie, która to Komisję Minister Sprawiedliwości powołał zgodnie z § 2 tego przepisu.

Do składu Komisji Odwoławczej Minister Sprawiedliwości (na podstawie art. 74h § 3 P.n.) wskazał 5 członków, a Krajowa Rada Notarialna 4 członków, spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię rzetelnego rozpoznania odwołań.

Żaden ze wskazanych członków Komisji Odwoławczej nie podlegał wyłączeniu z prac tej Komisji (art. 74h § 7 P.n.) i w tym zakresie członkowie Komisji Odwoławczej złożyli stosowne oświadczenia zgodnie z § 8 wymienionego przepisu.

Zgodnie z art. 74h § 9 ustawy – Prawo o notariacie, do zadań Komisji Odwoławczej należało rozpatrzenie odwołań od wyników egzaminu notarialnego. Komisja Odwoławcza rozpatrzyła odwołanie A. K. w zakresie wskazanym przez wymieniony przepis z jednoczesnym uwzględnieniem § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (Dz. U. Nr 114, poz. 955).

Komisja Odwoławcza podjęła uchwałę o wyniku egzaminu A. K. utrzymującą w mocy uchwałę I instancji, zgodnie z art. 74h § 10 P.n., większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków tej Komisji.

Egzamin notarialny został więc przeprowadzony z zachowaniem wskazanych wymagań formalnych ustawy – Prawo o notariacie i rozporządzenia.

A. K. kwestionował ocenę dostateczną za sporządzenie projektu pierwszego aktu notarialnego uznając, że ocena ta powinna zostać podwyższona co najmniej do oceny dobry, przytaczając na uzasadnienie swojego żądania argumenty podnoszone w odwołaniu i w skardze. Nie kwestionował natomiast oceny niedostatecznej otrzymanej w części drugiej egzaminu za sporządzenie drugiego projektu aktu notarialnego. W tych warunkach Komisja Odwoławcza odniosła się w uchwale do odwołania skarżącego i zakresu zarzutów w nim podnoszonych.

Obie Komisje Egzaminacyjne doszły do wniosku, że za sporządzony przez skarżącego pierwszy akt notarialny, nie było podstaw do podwyższenia oceny z dostateczny na co najmniej dobry, czego domagał się skarżący.

Komisja Odwoławcza uznała, że pomimo nie wskazania przez art. 92 § 1 P.n. obowiązku umieszczenia w tytule aktu notarialnego tytułu określającego czynności notariusza, dla przejrzystości aktu i jego należytego zrozumieniem przez strony, tytuł ten należało zamieścić. Komisja uznała także za właściwe doprecyzowanie zakresu służebności osobistej przez uwzględnienie praw Zofii Nowak z ograniczeniem tych praw do pewnej części budynku.

Za właściwe Komisja uznała również dokonanie w czynnościach działowych przeprowadzenia z działem spadku podziału majątku wspólnego, gdyż z opracowania skarżącego nie wynika, jak ukształtowały się ostatecznie udziały poszczególnych współwłaścicieli w przysługującym im prawie własności nieruchomości, jak podkreślano bowiem w uchwale, w § 1 umowy określono jedynie udziały spadkobierców w spadku.

Komisja wskazał na pominięcie przez zdającego założenia kazusu o braku obowiązku spadkobiercy co do wzajemnego rozliczenia darowizn na schedę spadkową.

Wskazano również na niewłaściwe stwierdzenie w akcie o "przedłożeniu i okazaniu" "aktu poświadczenia dziedziczenia", jako że dokument ten w oryginale nie mógł być wydany z miejsca jego przechowywania.

Zdaniem Komisji Odwoławczej niedokładności aktu, niejasne bądź zbędne jego sformułowania mogły rodzić wątpliwości co do jego rzeczywistej treści lub co do zakresu praw i obowiązków stron. Tych uchybień skarżący nie mógł tłumaczyć oczywistością przyjętych założeń i pośpiechem. Z tych względów Komisja II Stopnia nie znalazła podstaw do podwyższenia oceny skarżącemu za sporządzony pierwszy projekt aktu notarialnego. Natomiast Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do podważenia tego stanowiska Komisji wobec wykazanych i prawidłowo uzasadnionych przez Komisję uchybień w tym opracowaniu skarżącego.

W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd rozpoznający sprawę nie jest rodzajem trzeciej komisji egzaminacyjnej, a więc nie jest kompetentny w sprawie kolejnego ustalenia wyniku egzaminu skarżącego przez podwyższenie oceny za którykolwiek z projektów aktów notarialnych sporządzonych w części drugiej egzaminu.

Uchwały Komisji Egzaminacyjnych, ustalające oceny za poszczególne prace egzaminacyjne, są uchwałami wydawanymi w trybie tzw. luzu decyzyjnego. Zatem Sąd bada jedynie, czy Komisje nie przekroczyły wskazań z art. 80 k.p.a. – swobodnej oceny materiału dowodowego ustalonego w sprawie. Materiałem tym jest wyłącznie praca egzaminacyjna poddana ocenie Komisji, a więc materiałem tym nie mogą być prace innych zdających, do których odwoływał się skarżący.

Dla dodatkowego uzasadnienia swojego stanowiska Komisja Odwoławcza wskazał także na inne uchybienia w rozpatrywanej pracy skarżącego. Jednakże stwierdziła, że podstawą utrzymania w mocy uchwały I instancji było wyłącznie to na co skarżący powoływał się w swoim odwołaniu w zakresie sformułowanych tam zarzutów. Badając zatem całą pracę skarżącego, co do zasadności ustalenia za to opracowanie oceny dostatecznej, Komisja stwierdziła, że również nie znalazła podstaw do podwyższenia tej oceny. Nie doszło zatem, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, do naruszenia przez Komisję Odwoławczą przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.