Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1020/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 13 i 19, art. 9, art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 4 pkt. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 - 3, art. 53
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2009r. sprawy ze skargi X – Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wydania z naruszeniem prawa decyzji o środowiskowych warunkach zgody na realizację inwestycji; oddala skargę /-/ M.Kwiecińska /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na skutek wniosku M. A. decyzją z dnia [...] września 2007r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] ustalającej dla X sp. z o.o. z siedzibą w W. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. Ż. w P.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 32 i 53 ustawy

z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej określanej jako p.o.ś.) informacja przeznaczona do społeczeństwa o wszczęciu postępowania musi zawierać określenie, że w terminie 21 dni można składać uwagi i wnioski. Tymczasem w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia zamieszczonym w dniu [...] listopada 2005r. na stronie internetowej Urzędu Miasta (BIP). W obwieszczeniu tym poinformowano, że strona może składać uwagi i wnioski oraz brać udział w każdym stadium postępowania, nie wskazując jednak, iż można tego dokonać w terminie 21 dni (nie podano żadnego terminu). W dniu [...] marca 2006r. w trybie art. 10 § 1 kpa zawiadomiono o zakończeniu zbierania materiału dowodowego - obwieszczenie o wydanej decyzji zostało opublikowane na stronie internetowej BIP bez pouczenia o terminie i sposobie odwołania. W ocenie Kolegium powyższe uchybienia stanowią rażące naruszenia prawa. Jednocześnie stwierdzono, że sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko spełnia wymogi określone w art. 52 ust. 1 p.o.ś.

X sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, żądając uchylenia decyzji SKO w P. z [...] września 2007r. i umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006r. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 32 p.o.ś. polegające na uznaniu, że brak wskazania w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania 21-dniowego terminu do składania uwag i wniosków oraz brak pouczenia o przysługujących uprawnieniach do zaskarżenia decyzji stanowi rażące naruszenie prawa ;

- naruszenie art. 16 i art. 156 § 2 kpa polegające na naruszeniu ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych poprzez stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej podczas, gdy w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne polegające na całkowitym zrealizowaniu inwestycji polegające na budowie stacji bazowej.

Zdaniem skarżącej Spółki, jakkolwiek przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uchybiono przepisom prawa, to uchybienia te nie miały decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść wyrażona w decyzji stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości bądź w części. Ponadto istotne jest, czy w sprawie doszło do najwyższego stopnia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta P. w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania administracyjnego zawiadomił o możliwości składania uwag i wniosków. Wprawdzie nie sprecyzował terminu ich składania, jednak okoliczność ta mogła działać na korzyść osób zainteresowanych, ponieważ nie były one związane 21-dniowym terminem. Organ zobligowany był więc przyjąć i rozpatrzyć uwagi i wnioski złożone również po upływie wskazanego 21-dniowego terminu. Ponadto, brak pouczenia w obwieszczeniu o decyzji o przysługującym prawie do złożenia środka zaskarżenia od decyzji oraz terminie, w jakim ten środek można złożyć nie stanowi rażącego naruszenia prawa, bowiem sama możliwość złożenia środka odwoławczego nie rozstrzyga jeszcze o jego zasadności. Kolegium wskazało w zaskarżonej decyzji, że poza uchybieniami proceduralnymi nie istnieją inne, a zwłaszcza materialnoprawne przesłanki uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. Zebrane zostały wszelkie niezbędne dokumenty, a opinie i uzgodnienia nie budzą żadnych wątpliwości. Nie ma zatem przeszkód do uznania, że co do meritum postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Tym samym, zdaniem skarżącej spółki, niezawarcie przez organ w obwieszczeniu informacji o możliwości oraz terminie zaskarżenia nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2006r. Nadto skarżąca podkreśliła, że cały proces inwestycyjny dobiegł końca, stacja bazowa została wybudowana, zaistniał zatem nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] listopada 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego Państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Kolegium, z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że naruszenie przepisów art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 53 p.o.ś. w prowadzonym postępowaniu nastąpiło. Nie ulega wątpliwości, że prowadzone w tej sprawie postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, wobec czego organ zobowiązany był zrealizować obowiązki wynikające m.in. z art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.o.ś. Oczywistym jest, że obowiązek wynikający z pierwszego z powołanych przepisów nie został należycie wykonany. Organ I instancji umieścił na tablicy ogłoszeń w okresie od [...] listopada do [...] grudnia 2005r. jedynie zawiadomienie z [...] listopada 2005r. o wszczęciu postępowania, informując jednocześnie strony, że na podstawie art. 10 § 1 kpa mają prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, zapoznać się z całością zebranych akt, zadawać pytania, a także składać wnioski dowodowe i wyjaśnienia. Brak natomiast informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o terminie składania ewentualnych wniosków i uwag przez podmioty zainteresowane. Ponadto w dniu [...] marca 2006r., także w trybie art. 10 § 1 kpa, organ umieścił na tablicy ogłoszeń, na okres od [...] do [...] marca 2006r., zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się stron postępowania z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty ukazania się zawiadomienia. Treść zawiadomienia zamieszczono dnia [...] marca 2006r. na stronach BIP. Również nienależycie, zdaniem Kolegium, wykonano obowiązek wynikający z art. 32 ust. 2 p.o.ś., bowiem organ w dniu [...] marca 2006r. zamieścił na stronach BIP zawiadomienie z dnia [...] marca 2006r., na podstawie którego poinformowano społeczeństwo jedynie o fakcie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Wystąpienie powyższych uchybień potwierdziła strona składająca wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy. Te naruszenia, jako naruszenia przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, spełniają kryteria rażącego naruszenia prawa.

Kolegium wskazało też, że nieodwracalność skutków prawnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia może być rozpatrywana wyłącznie w sferze obowiązującego prawa, a nie w sferze faktów. Nieodwracalność skutków prawnych dotyczy w zasadzie trzech sytuacji: 1) gdy przestał istnieć podmiot, którego prawo dotyczyło, 2) podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa, 3) nastąpiła zmiana stanu prawnego. Żadna z wymienionych okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi, a zakończenie procesu inwestycyjnego i wbudowanie w całości stacji bazowej nie może świadczyć o nieodwracalności skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

X sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2007r. Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto podniosła, że decyzja Kolegium została wydana po tym, jak w dniu 31 sierpnia 2007r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105). Zmiana dotyczy m.in. zapisu § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, w oparciu o który dokonano kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W konsekwencji tej zmiany nie kwalifikuje się ono do przedsięwzięć wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 p.o.ś. i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. To wszystko oraz fakt zakończenia przez skarżącą procesu inwestycyjnego i wybudowania w całości stacji bazowej wskazuje na wystąpienie przesłanki negatywnej z § 2 art. 156 kpa, mamy bowiem do czynienia ze zmianą stanu prawnego, będącą - jak zauważyło Kolegium - jedną z trzech sytuacji warunkujących zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację. Podkreśliło też, że wybudowanie stacji bazowej to skutek faktyczny, a nie prawny decyzji.

Ogólnopolskie Stowarzyszenie X [...] z siedzibą w Rz., dopuszczone przez Sąd do udziału w sprawie na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. , także wniosło o oddalenie skargi. Powołało się na stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2007 r. sygn. II SA/Po 294/07 podkreślające, że przepis art.156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Takim przepisem był -w chwili wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r.- art.11 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Tej decyzji uczestnik postępowania zarzucił naruszenie art.91 Konstytucji RP z uwagi na podważenie postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwośći w sprawach dotyczących środowiska. Konwencja ta została przez Polskę ratyfikowana, jest zatem - jako część krajowego porządku prawnego- bezpośrednio stosowana od dnia 16 maja 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że - wbrew zarzutowi strony skarżącej - stwierdzenie nieważności danej decyzji nie stoi w sprzeczności z przepisem art. 16 k.p.a. wprowadzającym ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem wyjątkiem od tej zasady, mającym miejsce wtedy, gdy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie przyjęło, że taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie, rozstrzygniętej przez ten organ na podstawie przepisu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa obowiązującego w dacie jej wydania.

Podkreślenia wymaga jednak to, iż przepis art.156 § 1 pkt 2 in fine otwiera drogę do stwierdzenia nieważności decyzji na skutek istnienia nienazwanej wady stanowiącej rażące naruszenie prawa, jeżeli nie jest ona objęta odesłaniem do przepisów odrębnych zawartym w punkcie 7. Przykładem takiego przepisu odrębnego był art.11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 - Prawo ochrony środowiska, stanowiący o nieważności decyzji wydanej "z naruszeniem prawa". Przepis ten obowiązywał zarówno w chwili wydania w postępowaniu zwyczajnym kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i w chwili wydania decyzji w postępowaniu nieważnościowym, utracił bowiem moc dopiero z dniem 15 listopada 2008 r. (patrz art. 144 pkt 4 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie......Dz.U. 2008r. Nr 199, poz.1227). Skoro w omawianym przepisie odrębnym art. 11 p.o.ś. ustanowiona była wprost klauzula nieważności, to w takim razie ciężka wada decyzji statuowana w tym przepisie będzie przesłanką stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 kp.a. (patrz K.P.A. Komentarz B.Adamiak, J.Borkowski 5.Wydanie Wyd.C.H.Beck W-wa 2003r. str. 705,706).

Jak już wyżej wspomniano, w rozpoznawanej sprawie Kolegium słusznie uznało, że zakwestionowana decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w P. przy ul. Ż. na działce nr [...] narusza w sposób niezwykle istotny wskazane przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, regulujące postępowanie prowadzone z udziałem społeczeństwa. Taką ocenę uzasadnia fakt konsekwentnego dopuszczenia się przez organ orzekający w postępowaniu zwyczajnym całego ciągu naruszeń, a nie tylko jednego drobnego uchybienia proceduralnego.

Bezsporne jest, że w niniejszym postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację stacji bazowej telefonii komórkowej wymagane było (w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...].03.2006r.) sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Inwestycja ta zaliczała się bowiem do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji, stosownie do przepisu art. 53 p.o.ś., organ właściwy do wydania decyzji zobowiązany był zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Jak trafnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 września 2007r. sygn. akt II SA/Po 294/07, instytucja udziału społeczeństwa w postępowaniach w sprawach ochrony środowiska nie została powołana dla samego jej istnienia. Racją utworzenia tej instytucji jest zapewnienie zewnętrznych mechanizmów kontrolujących i korygujących rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowań w sprawach ochrony środowiska. Decyzje podejmowane w kwestiach dotyczących ochrony środowiska, choć kierowane są do indywidualnych podmiotów, to w szerszej perspektywie wpływają na stan dobra publicznego, jakim jest środowisko, oddziałując tym samym na ogół członków społeczeństwa. Zapewnienie mechanizmów społecznej kontroli w sprawach dotyczących ochrony środowiska ma być więc dodatkową gwarancją merytorycznej poprawności decyzji dotyczących ochrony środowiska. Niezapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym ochrony środowiska niewątpliwie narusza zasady podejmowania decyzji w tych sprawach, a tym samym naruszenie przepisów regulujących udział społeczeństwa w sprawach dotyczących środowiska jest naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska. Do takiego wniosku prowadzi interpretacja pojęcia "ochrona środowiska" zawartego w art. 3 pkt 13 p.o.ś. Przepis ten przez pojęcie "ochrona środowiska" rozumie podjęcie lub zaniechanie działań umożliwiających zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej, przy czym ochrona ta polega w szczególności m.in. na racjonalnym kształtowaniu środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Postępowanie w sprawach oceny oddziaływania na środowisko jest niczym innym, jak tylko dostarczeniem organom administracji publicznej materiału pozwalającego na ocenę dopuszczalności danego przedsięwzięcia w określonej lokalizacji ze względu na panujące uwarunkowania środowiskowe. Postępowanie to jest więc wspomaganiem procesu decyzyjnego w zakresie gospodarowania zasobami środowiska. Naruszenie warunków prowadzenia tego procesu, ustanowionych w celu zagwarantowania trafności podejmowanych decyzji, może więc w sposób oczywisty wpłynąć na wynik takiego postępowania, a tym samym prowadzić do błędnych rozstrzygnięć co do gospodarowania zasobami środowiska.

Gwarancje udziału społeczeństwa zawiera przepis art. 32 ust. 1 i 2 p.o.ś. Aby udział społeczeństwa w tym postępowaniu nie był iluzoryczny istotne jest, by organy w sposób właściwy zastosowały zwłaszcza przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., zgodnie z którym przed wydaniem decyzji wymagającej udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania /.../. Do właściwego rozumienia, a następnie zastosowania powyższego przepisu niezbędne jest wyjaśnienie, na czym polega "podanie do publicznej wiadomości informacji". Definicja tego pojęcia została zawarta w art. 3 pkt 19 p.o.ś. Zgodnie z nią, przez "podanie do publicznej wiadomości" rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia /.../. Z powyższego wynika, że wymóg podania do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków można uznać za spełniony wówczas, gdy informacja ta zostanie podana: w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Tym samym jedynie poinformowanie społeczeństwa łącznie we wszystkich trzech wymienionych formach o toczącym się postępowaniu stanowi gwarancję zapewnienia mu udziału w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu miało charakter pozorny. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta P. ograniczył się jedynie do zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego (nie zawiadomił o wniosku inwestora) poprzez wywieszenie ogłoszenia na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta P. w okresie od [...] do [...] marca 2006r. Z treści tego zawiadomienia (k. 62 akt adm. I inst.) nie wynika, by skierowano je do społeczeństwa w celu realizacji zasady wynikającej z art. 10 Prawa ochrony środowiska, tj. zapewnienia każdemu prawa do udziału w tym postępowaniu.

Nie można uznać, by Prezydent P. prawidłowo ogłosił informację o toczącym się postępowaniu w sposób zwyczajowo przyjęty. Gdyby nawet przyjąć, że zwyczajowo przyjętym w P. sposobem zawiadamiania społeczeństwa o decyzji Prezydenta Miasta i innych czynnościach organu zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 19 p.o.ś. jest zamieszczenie ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), to samo zamieszczenie w aktach sprawy adnotacji informatyka o "wprowadzeniu do BIP" zawiadomienia społeczeństwa o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a także o wydaniu decyzji z [...] marca 2006r. (k. 61 i 65 akt ad. I inst.) nie przesądza o tym, czy rzeczywiście do takich zawiadomień doszło. W aktach brak bowiem jakichkolwiek dokumentów, jak chociażby wydruków ze strony internetowej BIP aktualnych na dzień zawiadomień, z których wynikałoby, czy zawiadomień w tej formie istotnie dokonano i jaka była ich treść. Z adnotacji informatyka nie wynika nawet, na jaki okres umieszczono zawiadomienia w Biuletynie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008r. II SA/Gd 63/08, dostępny na stronie internetowej: https://cbois.nsa.gov.pl/doc/8DE6103C2D ).

Stwierdzić również należy, że Prezydent Miasta P. nie spełnił też wymogu określonego w przepisach art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 19 p.o.ś., zaniechał bowiem podania do publicznej wiadomości faktu złożenia wniosku o wydanie decyzji i pouczenia o możliwości oraz terminie składania wniosków i uwag oraz o wydanej już decyzji - w formie obwieszczenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Ten sposób dotarcia wiadomości do społeczeństwa jest szczególnie ważny w większych, takich jak P., miastach, z uwagi na duże odległości od miejsca zamieszkania obywateli do siedziby urzędu, dokonującego ogłoszenia na tablicy ogłoszeń. W aktach sprawy nie ma jakiejkolwiek wzmianki o tym, by o toczącym się postępowaniu i wydanym w jego ramach rozstrzygnięciu obwieszczono w pobliżu miejsca inwestycji, tj. w okolicy ul. Ż. w P.

Wyjaśnić należy, że podanie do publicznej wiadomości informacji określonych w art. 32 p.o.ś. następuje z wykorzystaniem różnych sposobów - wszystko po to, by możliwość wzięcia udziału przez społeczeństwo w toczącym się postępowaniu była jak najbardziej realna, a nie tylko iluzoryczna. Prawo do informacji o środowisku oraz możliwość uczestniczenia przez społeczeństwo w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska są podstawowymi zasadami prawa ochrony środowiska, o których mowa w art. 9 i 10 p.o.ś. Skoro zatem przy wydaniu decyzji z [...] marca 2006r. doszło do ciągu naruszeń przepisów ochrony środowiska (art. 53 i art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 19 p.o.ś.) ukierunkowanych na pozbawienie społeczeństwa realnej możliwości skorzystania z udziału w konkretnym postępowaniu, to jest podstawa w art. 11 p.o.ś. w związku z art.156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu obarczonym tak znaczącym wadami proceduralnymi.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] marca 2006r. o środowiskowych uwarunkowaniach, której nieważność stwierdzono, wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 kpa). Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń faktycznych, stanowiących tylko jej pośredni efekt. Skarżąca spółka ocenia zaś nieodwracalność skutków prawnych wyłącznie na płaszczyźnie faktów (wybudowanie stacji bazowej telefonii komórkowej). Zdarzenia faktyczne zaistniałe po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym stanowiące bezpośredni skutek decyzji o pozwoleniu na budowę w postaci zrealizowania przedmiotowej inwestycji, kwalifikują się wyłącznie do sfery faktów, a nie prawa, i w konsekwencji nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 156 § 2 kpa. Zauważyć przy tym należy, że zrealizowanie inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi sama w sobie podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych) wywołuje wprawdzie określone skutki faktyczne, w tym także późniejsze, związane z rozpoczęciem użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, lecz ewentualna niemożność przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem decyzji nie jest tożsama z nieodwracalnymi skutkami prawnymi, chociaż fakt że inwestor działał na podstawie i zgodnie z ostatecznymi decyzjami organów administracji publicznej determinuje w istocie byt prawny zrealizowanego obiektu. (por. wyrok NSA z 12 lipca 2007r., II OSK 1055/06, Lex nr 372225, wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1486/06, Lex nr 302447).

Bez znaczenia jest też to, że decyzja Kolegium o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] marca 2006r. została wydana po tym, jak w dniu 31 sierpnia 2007r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105) w zakresie w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, w oparciu o który dokonano kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia. To że w konsekwencji tej zmiany nie kwalifikuje się ono do przedsięwzięć wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 p.o.ś. i jego realizacja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest o tyle nieistotne w warunkach niniejszej sprawy, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wywołuje skutek prawny ex tunc. Zważyć należy, że według przepisu art. 46 ust. 4 pkt 2 p.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Mając to wszystko na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu, gdyż istniała podstawa we wskazanych przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska do stwierdzenia nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006r.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę X sp. z o.o. należało oddalić.

/-/ M.Kwiecińska /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga

MK