Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1778/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1, 2 i 3; art. 30 ust. 1 i 2; art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 10  § 1; 11; art. 73 § 1; art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. J. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) i tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złoty czterdzieści groszy).


UZASADNIENIE

Skarżący A. B. złożył w dniu [...] maja 2011r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 r. wraz z załącznikami graficznymi. We wniosku zadeklarował następujące działki rolne:

działka rolna A o powierzchni 0,14 ha na działce ewidencyjnej nr 427;

działka rolna B o powierzchni 0,38 ha na działkach ewidencyjnych nr 425, 426/2, 426/3, 599;

działka rolna D o powierzchni 0,32 ha na działce ewidencyjnej nr 427;

działka rolna E o powierzchni 1,08 ha na działkach ewidencyjnych nr 425, 426/1, 426/2, 427.

Wnioskodawca, w odpowiedzi na wezwanie organu, złożył korektę do wniosku dokonując zmiany powierzchni działki rolnej A na 0,12 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,14 ha), działki rolnej B na 0,31 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,32 ha) oraz działki rolnej E na 1,05 ha (wobec poprzednio deklarowanej 1,08 ha).

W dniu [...] października 2011r. w gospodarstwie A. B. zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni w sprawie programu rolnośrodowiskowego. W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:

na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 0,27 ha wobec deklarowanej 0,32 ha;

na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,82 ha wobec deklarowanej 1,08 ha. Z kontroli sporządzono raport.

Wnioskodawca złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, porównując powierzchnie do pomiarów z kontroli przeprowadzonych w latach poprzednich, tj. 2009 i 2010r. Podniósł, iż w pomiarach na działce B nie zaliczono do powierzchni działek ewidencyjnych 426/3 o pow. 0,02 ha oraz ogródka przydomowego o pow. 0,04 ha (działka ewidencyjna 599). Wskazał, że obydwie działki są częścią sadu na działce rolnej B, stąd różnica w pomiarach. Ponadto na działce E systematycznie usuwane są samosiejki (czyli powierzchnia rolna winna się zwiększać a nie zmniejszać), stąd – zdaniem rolnika – nastąpił błąd w pomiarach.

Po ponownej analizie pomiarów i dokumentacji fotograficznej oraz wyjaśnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało dotychczasowe wyniki dokonanej kontroli.

W dniu [...] stycznia 2012r. A. B. złożył kolejny raz zastrzeżenia do raportu z kontroli. Wskazał, że na działce rolnej B uprawiany jest sad wielogatunkowy i leży ona na kilku działkach ewidencyjnych (425, 426/2, 426/3 i 599), które przylegają do siebie i, zdaniem strony, stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce ewid. nr 599 uprawiana jest głównie porzeczka wieloletnia i jest to część sadu (część działki rolnej B). Zdaniem Strony, część działki nr 599 uprawiana rolniczo, nie musi posiadać powierzchni 0,10 ha, podobnie jak działka nr 426/3, ponieważ jest częścią działki rolnej B, a między działkami nie ma żadnych naturalnych granic. Wnioskodawca nie zgodził się również z powierzchnią działki rolnej E, gdyż, zdaniem Strony, nie ma na niej żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru". Wskazał, że jest natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu oczka.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po uwzględnieniu wyników z przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] marca 2012r. wydał decyzję nr [...], w której przyznał płatność rolnośrodowiskową na 2011 r. w łącznej wysokości 462 zł, w tym z tytułu pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne 462 zł, z tytułu pakietu 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone 0 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wyliczona procentowo różnica pomiędzy powierzchnią działki rolnej E zadeklarowanej we wniosku (Wariant 2.3 –Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 24,07 %. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% wówczas w danym roku odmawia się przyznania płatności. Uzasadniając przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (Wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności) organ wskazał, że powierzchnia stwierdzona działki B to 0,27 ha i jest mniejsza od powierzchni udowodnionej korektą o 0,04 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną działek przekracza 3% w związku z czym kwota płatności rolnośrodowiskowej została pomniejszona o 323,40 zł czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Ponadto, jak wyjaśnił organ, na zmniejszenie płatności wpłynęła nieprawidłowość wykryta dla działki rolnej B oznaczona kodem E7 – nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Sankcja za tę nieprawidłowość wynosi 100% dla działki rolnej – stąd też dodatkowe zmniejszenie w kwocie 415,80 zł. Ponadto organ wskazał na nieprawidłowość odnoszącą się do działki rolnej E (zgłoszonej do wariantu 3.1.1. – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach) a polegającą na różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych a powierzchnią stwierdzoną, która wynosi 24,07% i skutkuje odmową przyznania płatności.

W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że oparł się na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach programu rolnośrodowiskowego. Podkreślił, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że pomiar działki B wykonany został na działkach ewidencyjnych nr 425, 426/2 oraz 426/3, lecz nie wliczono do pomiaru działki ewidencyjnej nr 599, gdyż na tej działce nie stwierdzono deklarowanej uprawy oraz działka ta nie spełniała podstawowego warunku, tj. działka powinna stanowić zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha (art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009). Wyjaśnił, że Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymało ustalenia kontroli w zakresie ilości drzewek ustalonych na działce rolnej B. Organ podał także w jaki sposób wyliczono zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej (w odniesieniu do działki B), przyjmując że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,07 ha.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. (dalej: skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 73 § 1, art. 140 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej “k.p.a."), art.7 i 8 k.p.a. poprzez brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji oraz błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o terminach, niezgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżący zarzucił także, że przy wyliczeniu płatności przyjęto zawyżoną powierzchnię wyłączenia działki oraz błędnie pod względem rachunkowym wyliczono kwotę pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej.

Rozwijając motywy skargi skarżący podniósł, że organ nie umożliwił mu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie przed wydaniem decyzji i nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący podniósł także, iż w stosunku do działki nr 599 organ nieprawidłowo stwierdził, że nie spełnia ona podstawowego warunku co do powierzchni, ponieważ na działkę rolną B składa się powierzchnia kilku działek ewidencyjnych (w tym m.in. nr 599) a nie tylko jedna działka. Skarżący podkreślił, iż czym innym jest działka rolna (zwarty obszar gruntu, który może być położony na wielu różnych działkach ewidencyjnych), a czym innym jest działka ewidencyjna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 24 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zarzucił naruszenie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]:

• art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika, w sytuacji gdy organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, nie wyjaśnił zaistniałych wątpliwości, nie ustalił w sposób pełny okoliczności faktycznych sprawy oraz nie uzasadnił wydanej decyzji;

• art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów co miało wpływ na wynik sprawy, polegające na nie odniesieniu się przez organ do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników i nieprawidłowości kontroli, nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji dokonanych zmniejszeń powierzchni działek i obliczeń w zakresie należnej płatności rolnośrodowiskowej;

• art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe niezastosowanie co miało wpływ na wynik spraw, a polegające na nie wyjaśnieniu w sposób pełny stanu faktycznego, nie przeprowadzeniu ponownie czynności kontrolnych w gospodarstwie skarżącego;

• art. 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niezastosowanie powyższych przepisów i uznanie za wiarygodny raport z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego.

Ponadto pełnomocnik skarżącego, z ostrożności procesowej, wskazał także na naruszenie:

• art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nie poinformowanie skarżącego o faktach znanych organowi z urzędu, a które miały wpływ na wydane rozstrzygniecie;

• art. 73 § 1, art. 10 k.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszaru wiejskich poprzez nie dostarczenie skarżącemu pisma z 4 listopada 2011 r., o które wnosił w swoich zastrzeżeniach.

W motywach pisma pełnomocnik zawarł uzasadnienie dla podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Przed przystąpieniem do oceny prawnej zaskarżonej decyzji należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego pismem procesowym z 21 marca 2013 r. wniósł o przeprowadzenie dowodów:

1. z protokołu rozprawy sądowej z [...] października 2012 r. (a w szczególności z zeznań świadka A. J.) w sprawie z powództwa A. B. przeciwko P. S. A. w L. o odszkodowanie za pogorszenie gruntu w związku z przebiegającą linią napowietrzną (sygn. akt [...]) na okoliczność istnienia drzew na działce ewidencyjnej nr 599, która to działka nie została uwzględniona w dokonywanych przez organ pomiarach jako cześć przynależna do działki rolnej B,

2. z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na okoliczność uwzględnienia przez organ w swoich pomiarach całości działki E (obszar 1,05 ha).

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd postanowił nie uwzględnić powyższego wniosku dowodowego skarżącego ponieważ jego uwzględnienie nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Podkreślić należy, że z treści powyższego protokołu rozprawy (w tym zeznań świadka A. J.) nie wynika wprost istnienie drzew na działce ewidencyjnej nr 599, natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] dotyczy płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r., w związku z czym nie może potwierdzać stanu faktycznego względem działki oznaczonej literą E za okres wcześniejszy.

Oceniając natomiast skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie ponieważ w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wskazać należy, że nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są zasadne.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowaną do płatności oraz czy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób nie budzący wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR powierzchnia gruntów zakwalifikowana do płatności została ustalona w sposób prawidłowy. Skarżący formułując zarzuty, w szczególności co do przeprowadzonej kontroli, jest odmiennego zdania.

Należy wskazać, iż tryb i zasady przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania program rolnośrodowiskowy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r., Nr 64, poz. 427, ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

W zakresie spełnienia warunków przyznania płatności, na podstawie art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach UE, w tym Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) dalej: rozporządzenie nr 1122/2009.

Kontrole przeprowadzone mogą być tylko przez określone podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi (art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Czynności w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej (art. 31 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Osoby dokonujące kontroli posiadają odpowiednie wykształcenie i wyposażone są w odpowiedni do wykonywania pomiarów sprzęt geodezyjny (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r., Nr 183, poz. 1138). Z każdej zaś kontroli sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Rolnikowi, który nie zgadza się z ustaleniami raportu, przysługuje z kolei prawo wniesienia zastrzeżeń, w terminie 14 dni od jego doręczenia. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi w ww. rozporządzeniu z 31 maja 2007r.

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w cytowanych powyżej przepisach: została przeprowadzona przez osoby do tego upoważnione, do pomiaru powierzchni działek rolnych został użyty odbiornik GPS typu [...], skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, otrzymał kopię raportu i wniósł do niego zastrzeżenia. A zatem zarzuty w skardze, co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli nie można uznać za zasadne.

Podkreślić jednak należy, że brak pełnego odniesienia się organu do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników kontroli stanowi istotne uchybienie, z powodu którego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli i dokonanych pomiarów. Tymczasem skarżący nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E i podniósł, iż w pomiarach na działce B nie zaliczono do powierzchni działek ewidencyjnych 426/3 o pow. 0,02 ha oraz ogródka przydomowego o pow. 0,04 ha (działka ewidencyjna 599). Wskazał, że obydwie działki są częścią sadu na działce rolnej B, stąd różnica w pomiarach. Ponadto na działce E systematycznie usuwane są samosiejki (czyli powierzchnia rolna winna się zwiększać a nie zmniejszać), stąd – zdaniem rolnika – nastąpił błąd w pomiarach. W kolejnych zastrzeżeniach z dnia 17 stycznia 2012r. skarżący wskazał, że na działce rolnej B uprawiany jest sad wielogatunkowy i leży ona na kilku działkach ewidencyjnych (425, 426/2, 426/3 i 599), które przylegają do siebie i jego zdaniem stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce ewid. nr 599 uprawiana jest głównie porzeczka wieloletnia i jest to część sadu (część działki rolnej B). Zdaniem skarżącego, część działki nr 599 uprawiana rolniczo, nie musi posiadać powierzchni 0,10 ha, podobnie jak działka nr 426/3, ponieważ jest częścią działki rolnej B, a między działkami nie ma żadnych naturalnych granic. Skarżący nie zgodził się również z powierzchnią działki rolnej E, gdyż, jak stwierdził, nie ma na niej żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru",co podnosił organ. Wskazał, że jest natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu oczka. Brak odniesienia się organu do powyższych okoliczności uniemożliwia Sądowi kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Organ powołuje się wprawdzie na stanowisko wyrażone przez podmiot dokonujący kontroli, ale w aktach sprawy brak jest pism, które skierowane do organu utwierdziły go o słuszności treści protokołu kontroli i pozwoliłyby Sądowi na ocenę jego słuszności.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazano, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

Dokonana w art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich modyfikacja zasad dowodzenia nie może być jednak pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

Zdaniem Sądu orzekającego, w tej sprawie zaskarżona decyzja wymogom powyższym nie odpowiada. Organ w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie uzasadnił dokonanych zmniejszeń powierzchni działek, mimo że skarżący powyższe kwestionował. Organ nie przedstawił również sposobu wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną. Nie sposób w tym miejscu nie zauważyć (co zostało trafnie podniesione również przez skarżącego), że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] za podstawę rachunkowego wyliczenia zmniejszenia płatności (wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe) przyjął większą różnicę powierzchni zadeklarowanej oraz stwierdzonej podczas kontroli (0,07 ha) niż przyjęta przez organ I instancji (0,04 ha). Co więcej wyliczenie organu odwoławczego w powyższym zakresie obarczone jest błędem rachunkowym bowiem zawyża wartość odliczenia, co również zarzucił skarżący. W tej sytuacji należało uznać, że organ nie wyjaśnił w sposób prawidłowy sposobu swoich wyliczeń (odnoszących się przy tym wyłącznie do wariantu 2.9) pomimo, że skarżący już na etapie odwołania sygnalizował błędy rachunkowe w wyliczeniu pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej.

Zdaniem Sądu uzasadnienie dokonanych zmniejszeń i odniesienie się do zastrzeżeń rolnika winno zostać tak sformułowane aby była możliwa kontrola i to zarówno przez Sąd rozpoznający sprawę na skutek złożonej skargi jak i przez samego skarżącego. W przedmiotowej sprawie brak jest powyższego.

Dlatego też należy podkreślić, że zarówno uzasadnienie decyzji jak i same akta administracyjne w żaden sposób nie przekonują co do zasadności podjętej decyzji i nie dają możliwości jej kontroli w zakresie dokonanej wielkości wykluczeń.

Powyższe braki prowadzą także do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 k.p.a., tj. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Należy podkreślić, że przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji należy uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.

Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornych działek, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Organ oprócz wskazania prawidłowości kontroli w żaden sposób nie uzasadnił wielkości dokonanych pomniejszeń. Jak wyżej wskazano, wynikające z art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są płatności rolnośrodowiskowe, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby zwalniało organ z rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1, art. 73 § 1 oraz art. 140 k.p.a. należy uznać go za bezpodstawny. Sąd wyjaśnia, że zgodnie z powołanym wyżej art.21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich tylko na żądanie strony organy obowiązane były do zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Jednakże skarżący nie skorzystała z powyższego uprawnienia i nie zgłosił takiego żądania. A zatem nie można skutecznie postawić organowi zarzutu odnośnie naruszenia art. 10 § 1, art. 73 § 1 oraz art. 140 k.p.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, i w sposób wyczerpujący odnieść się do podnoszonych przez stronę zarzutów, jak również przedstawić sposób i techniki obliczeń powierzchni spornych działek.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; ze zm.).

-----------------------

11