Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1281/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 24 ust. 2, art. 25  ust. 2, art. 27 ust. 1, art. 28 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: Art. 7, art. 77  par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg S. S. na decyzje Wojewody z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr [...] z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania skargi oddala


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2015r.

W dniu [...] 2015r. Prezydent Miasta wydał decyzje:

1. nr [...] o zameldowaniu na pobyt czasowy do dnia 12.12.2019r. R. S. z córką A. S. w lokalu przy os. A w K,

2. nr [...] o zameldowaniu U. S. na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 12.12.2019r. w lokalu przy os. A w K.

W uzasadnieniu swoich decyzji organ I instancji wskazał, że fakt zamieszkiwania R. S. wraz z córkami: U. i A. w mieszkaniu przy os. A w K potwierdzili świadkowie – osoby postronne – słuchani na rozprawie administracyjnej w dniu 18.02.2015r., którzy jednoznacznie stwierdzili, że mieszkają tam one mimo uciążliwości w korzystaniu z tego lokalu. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że została spełniona przesłanka do zarejestrowania pobytu czasowego R. S. wraz z córkami w przedmiotowym lokalu.

W odwołaniach od powyższych decyzji organu I instancji S. S. wniosła o ich uchylenie i przekazanie spraw temu organowi do ponownego rozpoznania. Decyzjom organu I instancji odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 i art. 80 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, dowolność w wydaniu decyzji poprzez szczątkowe i niepełne uzasadnienie decyzji, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i oparcie się wyłącznie na dowodach zawnioskowanych przez uczestniczkę, a pominięcie dowodów zawnioskowanych przez odwołującą się. S. S. zarzuciła również naruszenie art. 10 kpa przez niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez nią dowodów z przesłuchania świadków. Zdaniem odwołującej się, doszło również do naruszenia art. 94 § 2 kpa poprzez nieodroczenie rozprawy administracyjnej, pomimo iż w sposób należyty usprawiedliwiła swoją nieobecność ważnymi przyczynami. Odwołująca się stwierdziła, że organ I instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że U. S. rzeczywiście zamieszkuje w mieszkaniu położonym przy os. A w K z zamiarem czasowego pobytu oraz naruszył art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że pobyt U. S. ma charakter pobytu czasowego.

W dniu 5 sierpnia 2015r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), wydał decyzje:

1. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...],

2. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...].

Za pozostający poza sporem organ II instancji uznał fakt, że R. S., A. S. i U. S. – osoby zgłaszające pobyt i przebywające od wielu lat w lokalu przy Osiedlu A w K, zarówno w dniu 12 grudnia 2014r. tj. w dacie zgłaszania pobytu, jak i w dniu 3 kwietnia 2015r. tj. w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta, legitymowały się pobytem czasowym w przedmiotowym lokalu, tj. przebywaniem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zamieszkania R. S., A. S. i U. S. w przedmiotowym lokalu nie kwestionuje również właścicielka lokalu S. S., która podczas rozprawy administracyjnej w dniu 7 lipca 2015r. oświadczyła do protokołu, że R. S. wraz z córkami od czasu do czasu pojawiają się w przedmiotowym lokalu i korzystają z niego za nic nie płacąc.

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę zarzuty podniesione w odwołaniu przez S. S. pismami z dnia 15 maja 2015r., znak: [...] i [...], zlecił Prezydentowi Miasta w trybie art. 136 k.p.a., ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron postępowania, tj. R. S., A. S. (która 25 kwietnia 2015r. uzyskała pełnoletniość), U. S., S. S. oraz zawnioskowanych przez nią w piśmie z dnia 26 marca 2015 r. świadków, tj. W. D., I. S., W. C., w celu wyjaśnienia, czy R. S., A. S. i U. S. faktycznie mieszkają w lokalu przy Osiedlu A w K, a także uzyskania informacji o stanie sprawy o eksmisję R. S., A. S. i U. S. z lokalu przy Osiedlu A w K. Organ l instancji przeprowadził w dniu 7 lipca 2015r. rozprawę administracyjną, w której udział wzięły: S. S., R. S., A. S., W. C., I. S. i W. D. S. S. oraz świadkowie potwierdzili fakt zamieszkiwania R. S., A. S. oraz U. S. w przedmiotowym lokalu.

Organ II instancji wskazał również, że Sąd Rejonowy Wydział Cywilny pismem z dnia 26 czerwca 2015r. poinformował organ meldunkowy, iż w tamtejszym Sądzie pod sygn. akt [...] został zarejestrowany pozew S. S. o eksmisję R. S., U. S. i A. S. W powyższej sprawie w dniu 13 maja 2015 r. zapadł wyrok eksmisyjny, który jednak nie jest prawomocny, ze względu na wpływ apelacji. W dniu 6 lipca 2015r. S. S. wycofała apelację.

Wojewoda uznał zatem, że określone w art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności warunki niezbędne do zarejestrowania pobytu czasowego zostały przez R. S., A. S. i U. S. spełnione, a tym samym brak było podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonych decyzji Prezydenta Miasta.

W skargach na powyższe decyzje Wojewody S. S. wniosła o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, dowolność w wydaniu decyzji poprzez szczątkowe i niepełne uzasadnienie decyzji, nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, w szczególności w zakresie okresu obejmującego deklarowany okres pobytu uczestniczek. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 25 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pobyt czasowy uczestniczek w przedmiotowym mieszkaniu trwać będzie do roku 2019r. Skarżącą podniosła, że organ II instancji pominął, że na skutek wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego R. S., A. S. oraz U. S. będą musiały opuścić lokal i opróżnić go ze swoich rzeczy, a jeśli tego nie uczynią, eksmisja zostanie wykonana przez komornika. Zdaniem skarżącej nie można zatem uznać, że skoro sprawa o eksmisję jest w praktyce zakończona, wymienione będą przebywały w przedmiotowym lokalu do roku 2019. Oznacza to więc, że organ oparł swoje rozstrzygnięcia na niewiarygodnych i niezgodnych z zasadami doświadczenia życiowego deklaracjach. Skoro więc uczestniczki zamieszkują w przedmiotowym lokalu bez tytułu prawnego, co potwierdza wyrok eksmisyjny, to zdaniem skarżącej niezasadne jest ich zameldowanie na pobyt czasowy.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg. Organ II instancji wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dostarczył wystarczających podstaw dla uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki czasowego zameldowania. Organ podkreślił, że fakt zamieszkiwania R. S., A. S. oraz U. S. w lokalu przy Osiedlu A w K nie jest kwestionowany. Dowodzi tego również zainicjowane przez skarżącą postępowanie przed sądem powszechnym o ich eksmisję. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do uznania, że dopóki wyrok sądu powszechnego nakazujący opuszczenie lokalu nie zostanie wykonany przez uczestniczki postępowania dobrowolnie lub przez organ egzekucyjny (co jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, skoro skarżąca nie jest zobowiązana do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i na skutek różnorakich okoliczności może z egzekucji wyroku zrezygnować) – nie ma podstaw do odmowy czasowego zameldowania. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się konsekwentnie, że wyłącznie wykonanie wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu, uprawniającym do wymeldowania.

Zdaniem organu II instancji, nie są również zasadne zarzuty niedokonania weryfikacji okresu przebywania R. S., A. S. oraz U. S. w lokalu przy Osiedlu A w K, gdyż żaden przepis ustawy o ewidencji ludności nie zakreśla ostatecznych granic pobytu czasowego. Jeżeli zatem R. S., A. S. oraz U. S. opuszczą lokal przy Osiedlu A w K przed upływem deklarowanego okresu pobytu, wówczas będzie istniała podstawa do ich wymeldowania z miejsca pobytu czasowego.

Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń o niezasadności zameldowania w sytuacji, gdy R. S., A. S. oraz U. S. nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy Osiedlu A Wojewoda stwierdził, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie bowiem stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu. Zdaniem organu II instancji nie można zatem wymagać od osoby podlegającej zameldowaniu legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015r. WSA w Krakowie postanowił połączyć opisane powyżej sprawy do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Kr 1281/15. Na rozprawie przed sądem skarżąca podała, że nie została wszczęta egzekucja w sprawie dotyczącej eksmisji, a uczestniczka R. S. przedłożyła odpis wyroku eksmisyjnego, w którym przyznano jej i córkom prawo do lokalu socjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego oraz czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy powołanej powyżej ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), a formalnoprawną - przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm., zwany dalej kpa).

Skargi S. S. nie zasługują na uwzględnienie, dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji Sąd nie dopatrzył się bowiem tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego tych decyzji. Niezasadne są podniesione w skargach zarzuty naruszenia przez organy orzekające przepisów prawa procesowego, tj. naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa oraz prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pobyt czasowy uczestniczek w przedmiotowym mieszkaniu trwać będzie do roku 2019r.

Zdaniem Sądu organy obu instancji zinterpretowały i zastosowały powyższe przepisy w sposób prawidłowy. Należy podkreślić, że zameldowanie ma jedynie charakter ewidencyjny, nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, w którym się jest zameldowanym. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Jak więc wynika z powyższych przepisów, zameldowanie się nie jest uprawnieniem, lecz obowiązkiem. Z kolei z przepisu art. 28 ust. 4 wskazującego, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu wynika w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym prawa własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. W postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi przede wszystkim o zapewnienie zgodności treści ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca pobyt przebywa pod danym adresem. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia bowiem realizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządów terytorialnych. Zameldowanie lub wymeldowanie ma na celu rejestrowanie stanu faktycznego. Ewidencja ludności gromadzi dane o miejscu faktycznego zamieszkiwania i pobytu osób, a nie rozstrzyga praw do lokalu.

Zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje są zgodne z prawem. Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 25 ust. 2 cyt. ustawy). Przy zameldowaniu na pobyt czasowy niezbędne jest jedynie spełnienie przesłanki wskazującej, że osoba ubiegająca się o zameldowanie w danym lokalu faktycznie w nim przebywa z zamiarem czasowego pobytu. Przesłanka ta została w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dostatecznie wyjaśniona. Jak wynika z akt administracyjnych, w kontrolowanej sprawie przeprowadzono wnikliwe postępowanie administracyjne, które wykazało, że R. S., A. S. oraz U. S. czasowo przebywają w lokalu przy Osiedlu A w K. Postępowanie dowodowe zostało prawidłowo uzupełnione przez organ I instancji, który w dniu 7 lipca 2015r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w której udział wzięły: S. S., R. S., A. S., W. C., I. S. i W. D. Świadkowie potwierdzili fakt zamieszkiwania R. S., A. S. oraz U. S. w przedmiotowym lokalu. Fakt ten potwierdziła też sama skarżąca S. S. stwierdzając na rozprawie w dniu 7 lipca 2015r., że R. S. wraz z córkami od czasu do czasu pojawiają się w przedmiotowym lokalu i korzystają z niego za nic nie płacąc. Fakt czasowego zamieszkiwania R. S. wraz z córkami potwierdza też zainicjowane przez skarżącą postępowanie przed sądem powszechnym o ich eksmisję i zapadły w tej sprawie wyrok eksmisyjny, albowiem orzeczenie o eksmisji może zostać wydane jedynie wobec osób, które zamieszkują w lokalu.

Trafnie uznał organ II instancji, że dopóki wyrok sądu powszechnego nakazujący opuszczenie lokalu nie zostanie wykonany przez uczestniczki postępowania dobrowolnie lub przez organ egzekucyjny, nie ma podstaw do odmowy czasowego zameldowania. Dopiero wykonanie wyroku eksmisyjnego byłoby równoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu, uprawniającym do wymeldowania.

Oceniając zaskarżone decyzje w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, należy uznać, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydając kwestionowane decyzje podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznego załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i dokonano jego prawidłowej oceny, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Przeprowadzoną przez organ ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków należy uznać za prawidłową. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, zostały w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zrealizowane. Niezasadny jest także podniesiony w skargach zarzut naruszenia przez organy art. 80 kpa.

Zarzuty skarżącej dotyczące braku jej zgody na zameldowanie i utraty tytułu prawnego do lokalu w związku z wyrokiem eksmisyjnym, nie mają znaczenia prawnego w rozpatrywanej sprawie. W postępowaniu o zameldowanie, którego istotą jest, jak powyżej wskazano, odzwierciedlenie przez ewidencję ludności stanu istniejącego, nie ma znaczenia, czy osoba zamieszkująca utraciła tytuł prawny do lokalu.

Wobec treści przytoczonych powyżej przepisów za nietrafny uznać należy także zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pobyt czasowy uczestniczek w przedmiotowym mieszkaniu trwać będzie do roku 2019r. Art. 28 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności przewiduje, że przy zameldowaniu na pobyt czasowy należy wskazać deklarowany okres pobytu w tym miejscu. Ustawa nie precyzuje kryteriów dotyczących deklarowanego okresu pobytu czasowego, w rozpoznawanej sprawie możliwe zatem było wskazanie deklarowanego okresu pobytu czasowego do 2019r. Trafnie wskazuje organ, że sam fakt zadeklarowania przez wnioskodawczynie okresu pobytu czasowego do 2019r. nie oznacza, że pobyt ten nie może ulec skróceniu, o ile wnioskodawczynie wcześniej wyprowadzą się dobrowolnie lub zostanie wykonany zapadły w tej sprawie wyrok eksmisyjny. W tym ostatnim wypadku należy jednak zwrócić uwagę, że wykonanie tego wyroku, zgodnie z jego treścią, uzależnione jest od uzyskania przez wnioskodawczynie lokalu socjalnego.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie było prawidłowe. Skoro w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, na podstawie zebranych wszechstronnie dowodów, że R. S., A. S. oraz U. S. w przedmiotowym lokalu przebywają czasowo, to należało uznać, że zaszły przesłanki niezbędne do wydania decyzji o ich zameldowaniu na pobyt czasowy. Organ zobligowany był zatem wydać decyzje administracyjne orzekające o zameldowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.