Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 619/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 28 ust 1 , art 28 ust 3b.
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. oddala skargę II. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład), decyzją z dnia [...] r. nr [...] , wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s), po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K.K., utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] r., nr [...] , którą odmówiono stronie umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł finansowanych przez nią jako płatnika składek.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że K.K., pismem z dnia 10 stycznia 2011 r., wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Jako przyczynę powstania zadłużenia strona wskazała kryzys gospodarczy, który dotknął również jej firmę. Z uwagi na malejący rynek zbytu i brak środków na spłatę wierzycieli, strona zmuszona była zakończyć działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni podała również, że ze względu na zadłużenie wobec Zakładu nie mogła zarejestrować się w urzędzie pracy i obecnie korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego męża, który jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Stan zdrowia i kryzys nie pozwala jej na znalezienie stałego zatrudnienia, stąd podejmuje się ona jedynie drobnych zajęć dorywczych. Mąż strony jest również osobą schorowaną, po operacjach, co uniemożliwia mu podjęcie pracy. Ponadto strona wskazała, że ona i jej małżonek utrzymują się dzięki pomocy najbliższej rodziny, a mianowicie: mieszkająca z nimi córka ponosi koszty utrzymania mieszkania, natomiast druga córka wspiera ich, kupując podstawowe artykuły żywnościowe. Prowadzone wobec strony postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Wraz z wnioskiem strona przedłożyła szereg dokumentów, celem potwierdzenia podniesionych przez nią okoliczności.

Rozpoznając sprawę, Zakład ustalił, że zadłużenie figurujące na koncie rozliczeniowym K.K. dotyczy składek na ubezpieczenie własne jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz składek za zatrudnionych przez nią pracowników. W zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, Zakład orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). Natomiast w odniesieniu do pozostałych należności, tj. składek na ubezpieczenie własne i składek za pracowników w części finansowanej przez stronę jako płatnika, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Zakład odmówił umorzenia należności.

Uzasadniając odmowę umorzenia należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika, Zakład przywołał treść art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie) i w pierwszej kolejności Zakład stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła podstawowa przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., tj. całkowita nieściągalność. Z akt sprawy wynika bowiem, że ciążące na stronie zobowiązania zostały skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego, które prowadzone jest za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Postępowanie to nadal trwa, co oznacza, że do czasu jego zakończenia istnieje potencjalna możliwość uregulowania długu. Okoliczność ta oznacza również, że, uprawniony do oceny sytuacji majątkowej i finansowej strony, organ egzekucyjny nie stwierdził, że jej zobowiązania są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wobec tego Zakład uznał, że brak jest podstaw do umorzenia zobowiązań strony z powodu całkowitej nieściągalności.

Następnie, z uwagi na fakt, że należności dotyczą również składek na ubezpieczenie własne strony, Zakład rozpoznał sprawę pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w rozporządzeniu. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę oraz ustaleń własnych, Zakład stwierdził, że w dniu 22 marca 2010 r. strona została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej i obecnie nie jest nigdzie zatrudniona, a dochody w wysokości ok.[...] zł uzyskuje jedynie sezonowo z pracy dorywczej. Mąż strony jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i oboje utrzymują się dzięki pomocy finansowej rodziny. Strona oszacowała miesięczne wydatki na kwotę ok. [...] zł (tj. [...] zł na opłaty,[...] zł na leczenie strony,[...] zł na leczenie jej męża). Oprócz zadłużenia w Zakładzie strona jest zobowiązana do spłacenia innych należności, w tym: podatkowych ([...] zł); z tytułu zaciągniętych kredytów ([...] zł); w bankach (łącznie [...] zł); na rzecz: Przedsiębiorstwa Przetwórstwa Artykułów Spożywczych "Z." Sp. z o.o. ([...] zł), Z.P.U.H. Z. S. ([...] zł), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ([...] zł) i Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. ([...] zł). Strona posiada mieszkanie, jej mąż przeszedł operację lewej ręki oraz choruje przewlekle na zapalenie ucha, zaś ona leczy się na nadciśnienie tętnicze.

Oceniając powyższe okoliczności, Zakład stwierdził, że z uwagi na brak pracy i stałego źródła dochodów strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jednakże nie uznał jej za sytuację szczególną, o jakiej mowa w rozporządzeniu. Strona nie przedłożyła bowiem dokumentów, z których wynikałoby, że jest ona osobą niepełnosprawną bądź niezdolną do pracy, co wykluczałoby możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, czy zarobkowania w inny sposób. Nie przedłożyła również żadnych dokumentów, które potwierdzałyby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zakład uznał, że sytuacji szczególnej nie stanowi również fakt posiadania zobowiązań wobec innych wierzycieli, albowiem, zgodnie z art. 24 ust. 3 u.s.u.s., należności Zakładu korzystają z wysokiego uprzywilejowania w stosunku do innych wierzycieli i winny być zaspokajane przed tymi zobowiązaniami. Ponadto w sprawie nie zaistniały żadne nadzwyczajne zdarzenia losowe (np. klęski żywiołowe), które powodowałyby konieczność poniesienia dodatkowych wydatków i uzasadniały umorzenie. Zakład zważył również, że strona posiada nieruchomość, z której możliwe jest przymusowe dochodzenie należności w przypadku braku dobrowolnej spłaty. Zakład odniósł się także do przyczyny powstania zadłużenia strony, wskazując, że okoliczność ta nie może stanowić podstawy do umorzenia, gdyż prowadzenie działalności gospodarczej nakłada na przedsiębiorcę określone obowiązki, w tym - zgodnie z przepisami u.s.u.s. - obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych. To płatnik składek, jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych i ponosi konsekwencje w razie braku ich realizacji.

K. K., pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r., wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, że Zakład, odmawiając umorzenia należności, oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na art. 28 ust. 3 u.s.u.s., pomijając ust. 3a art. 28. W ocenie strony bowiem, wydając decyzję Zakład powinien był zastosować art. 28 ust. 3a, gdyż w uzasadnieniu decyzji sam wskazał, że ze względu na brak pracy i stałego źródła dochodu strona jest w trudnej sytuacji finansowej. Strona podniosła, że sytuacja materialno-życiowa, w której się znajduje, uzasadnia umorzenie zaległych składek nawet pomimo braku całkowitej nieściągalności. Przy czym, zdaniem strony, w jej przypadku zachodzi całkowita nieściągalność, o czym świadczy bezskuteczność postępowania egzekucyjnego (nawet pomimo braku formalnego umorzenia) oraz fakt, że przepisy prawa nie przewidują możliwości zlicytowania nieruchomości, którą Zakład wskazał w swojej decyzji.

Zakład, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] r. jest prawidłowe, zaś powołane przez stronę okoliczności nie dają podstaw do zmiany tej decyzji. Zasadnie bowiem orzeczono, że brak jest możliwości umorzenia długu strony z uwagi na całkowitą nieściągalność. Ustawodawca wymienił przesłanki całkowitej nieściągalności w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że nie została spełniona żadna z nich.

Organ podzielił także wyrażone w decyzji z dnia [...] r. stanowisko co do oceny sytuacji strony w oparciu o przesłanki wymienione w § 3 rozstrzygnięcia. Zgodził się, że ze względu na brak pracy, brak stałych dochodów i konieczność spłaty długów ma ona trudności z regulowaniem swoich zobowiązań. Jednocześnie jednak uznał, że umorzenie długu strony byłoby obecnie niedostatecznie uzasadnione. O odmowie umorzenia przesądza bowiem posiadanie przez nią zaległości wobec innych niż Zakład wierzycieli oraz jej stan majątkowy. W ocenie organu, decyzja umarzająca w takiej sytuacji oznaczałaby akceptację stanu, w którym kosztem uprzywilejowanych należności z tytułu składek zaspokajane są roszczenia innych wierzycieli, co nie byłoby zgodne z przepisami art. 24 ust. 3, z których wynika pozycja składek ubezpieczeniowych wśród innych należności. Ponadto strona posiada majątek, z którego Zakład może dochodzić przymusowo swoich roszczeń w przypadku braku dobrowolnej spłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. K. podniosła, że zaskarża w całości ostateczną decyzję Zakładu i nie zgadzając się z argumentami organu, podtrzymuje swoje stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Zakład, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi w całości, jako oczywiście bezzasadnej. W uzasadnieniu organ przywołał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że w sprawie skarżącej brak było prawnych przesłanek do umorzenia należności. Umarzanie składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy, a organy rentowe obowiązane są kierować się przy wydawaniu decyzji przepisami prawa. Uprawnienie Zakładu do umarzania zaległości nie oznacza bowiem dowolności orzekania i musi zawsze znajdować swoje uzasadnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem, nie dostarczyła podstaw do przyjęcia, że akt ten narusza prawo w sposób, który uzasadniałby usunięcie go z obrotu prawnego.

Wobec tego, że przedmiotem skargi jest ostateczna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydana w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez skarżącą jako płatnika składek, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie, przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Działając na mocy powyższego upoważnienia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co dokonać się winno na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych powierzyła Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (vide: art. 28 ust. 1 i art. 83 ust. 1 u.s.u.s.). Przy czym, w przypadku obu rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej), ustawodawca pozostawił Zakładowi swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie konieczności zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych.

Mając zatem na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, jakim są całkowita nieściągalność, niemożność opłacenia należności z powodu zagrożenia ciężkimi skutkami dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym m.in. niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi.

Rzeczą sądu administracyjnego jest zaś przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że Zakład prawidłowo ustalił i następnie uzasadnił, że w stosunku do skarżącej nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, z uwagi na brak trwałej i całkowitej ich nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2-4 u.s.u.s. Skarżąca, jak to ustalono, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, zaś prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne nie zostało do tej pory umorzone z uwagi na jego bezskuteczność. Wobec tego, uprawnionym było przyjęcie przez organ, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Zdaniem Sądu, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Zakład uwzględnił i ocenił wszystkie okoliczności, jakie w sprawie dało się ustalić. Organ skoncentrował się przede wszystkim na wykazaniu istnienia (bądź braku) okoliczności wymienionych wprost w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Odrzucić przy tym z góry należało szczególną przesłankę umorzenia zaległości, wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 2. Brak bowiem jakichkolwiek podstaw do tego, aby

– w realiach rozpoznawanej sprawy – przyjąć, że skarżąca poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Organ zasadnie również przyjął, że nie istnieją podstawy do wnioskowanego umorzenia, wymienione w § 3 ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, we wskazanym zakresie Zakład ustalił i zważył to, że K. K. i jej małżonek nie są obecnie nigdzie zatrudnieni, gdyż skarżąca w dniu 22 marca 2010 r. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej i jedynie sezonowo podejmuje prace dorywcze, uzyskując dochody w wysokości ok. [...] zł, zaś jej mąż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Oboje utrzymują się dzięki pomocy finansowej rodziny, a szacowana wysokość miesięcznych wydatków stanowi kwotę ok.[...] zł. Ponadto skarżąca oprócz zadłużenia w Zakładzie jest zobowiązana wobec innych podmiotów (w tym instytucji państwowych oraz banków) do spłacenia należności wynoszących ok. [...] zł. Przy czym skarżącej mąż przeszedł operację lewej ręki oraz choruje przewlekle na zapalenie ucha, zaś ona leczy się na nadciśnienie tętnicze.

Zakład prawidłowo stwierdził, że jakkolwiek powyższe okoliczności świadczą, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, to jednak nie dowodzą, że jest to sytuacja szczególna, o jakiej mowa w rozporządzeniu. Mimo wskazywania przez skarżącą na problemy zdrowotne, nie przedłożyła ona bowiem dokumentów, z których wynikałoby, że jest osobą niepełnosprawną bądź niezdolną do pracy, co wykluczałby możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, czy zarobkowania w inny sposób. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów, które potwierdzałyby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ponadto skarżąca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, z którego możliwe jest przymusowe dochodzenie należności w przypadku braku dobrowolnej spłaty.

Uzasadnione jest również stanowisko Zakładu, że o istnieniu sytuacji szczególnej nie może przesądzać fakt posiadania zobowiązań wobec innych wierzycieli, ponieważ zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jako należności publicznoprawne są uprzywilejowane i korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia (z wyjątkiem należności alimentacyjnych i wynagrodzenia za pracę) przed innymi należnościami, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek.

Podkreślić przy tym należy, że umorzenie zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się z zobowiązań wobec Zakładu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 858/10, LEX nr 751728), a taka sytuacja - jak wykazał organ - w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.

Konkludując, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie skarżonego organu opiera się na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Organ w sposób wyczerpujący zgromadził i rozważył cały materiał dowodowy, a wnioski, jakie na jego podstawie wyprowadził, są zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym, i nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów jaką dysponuje organ w postępowaniu administracyjnym (art. 80 K.p.a.). Zakład dokonał przy tym prawidłowej wykładni przepisów, na których oparł swoje orzeczenia. Powyższe zaś znalazło swoje odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji, która została należycie uzasadniona, bez pominięcia któregokolwiek elementu, mającego znaczenie dla ostatecznego, niewadliwego załatwienia sprawy.

Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja ostateczna odpowiada przepisom prawa, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.