Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1856/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 1, art. 134, art. 64 par. 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2012 r. sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego P. H. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców

stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] marca 2012 r. złożonego od

decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. orzekającej o cofnięciu

obywatelowi Republiki Białoruś – P. H. zezwolenia na osiedlenie się,

wydaleniu go z terytorium Polski pod konwojem, zakazanie wjazdu na terytorium

Państw Schengen przez okres 5 lat od dnia wykonania decyzji, odstąpieniu od

wyznaczenia terminu do dobrowolnego wyjazdu cudzoziemca z terytorium Polski i

nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 134 kpa

organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia stwierdził niedopuszczalność

odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2012 r. cudzoziemiec opuścił terytorium

Polski przez Placówkę Straży Granicznej w T.. Odwołanie od przedmiotowej

decyzji Wojewody [...] zostało sporządzone w dniu [...] marca 2012 r. i w

tym samym dniu złożone do organu I instancji. Uwzględniając wskazaną w odwołaniu

datę jego sporządzenia, tą samą co data złożenia odwołania w siedzibie organu I

instancji, nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż jako miejsce sporządzenia

odwołania podano m. B., tj. miejsce zamieszkania cudzoziemca na

terytorium Republiki Białoruś. P. H. został wskazany, jako osoba wnosząca

odwołanie, a odwołanie zostało opatrzone podpisem - nazwiskiem strony.

Porównanie podpisu umieszczonego pod odwołaniem z wzorem podpisu

cudzoziemca widniejącego w części H formularza wniosku o udzielenie mu

zezwolenia na osiedlenie się, podpisem strony na str. 6 i 8 formularza wniosku, czy

podpisem strony znajdującym się na innych dokumentach w sprawie uzasadniało

przypuszczenie, że odwołanie nie zostało podpisane przez P. H.. Z uwagi

na powyższe okoliczności organ wystąpił o dokonanie ekspertyzy z zakresu badań

pisma ręcznego, mającej potwierdzić lub wykluczyć autentyczność podpisu

cudzoziemca, umieszczonego na odwołaniu. Z ekspertyzy dokonanej przez eksperta

z zakresu badań pisma jednoznacznie wynika, iż podpis umieszczony pod

odwołaniem nie został nakreślony przez osobę, której próbkami pisma ręcznego na

nazwisko: "P. H." dysponowano w badaniach, a które pochodziły z akt

1

Sygn. akt IV SA/Wa 1856/12

administracyjnych dotyczących postępowali o udzielenie i cofnięcie cudzoziemcowi

zezwolenia na osiedlenie się.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził niedopuszczalność

odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., które w

rzeczywistości nie zostało wniesione przez P. H., tj. stronę postępowania.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie wniósł P. H., reprezentowany przez

adwokata, zarzucając wydanie go z rażącym naruszeniem art 134 kpa oraz art. 7,

art. 8, art. 9, art. 10 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wbrew twierdzeniom organu II instancji

odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego, bowiem

zawarte w nim zostały dane adresowe odwołującego się. Odwołanie zawierało

wszystkie wymogi formalne określone dla pisma składanego w postępowaniu

administracyjnym. Odwołanie zostało podpisane w imieniu P. H. jego

nazwiskiem, przy czym podpis pod odwołaniem nie był własnoręcznym podpisem

odwołującego się. Skarżący wywiódł, że w takiej sytuacji organ odwoławczy

obowiązany był wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez

podpisanie przez uprawnioną osobę. Ponadto organ II instancji nie ustalił, czy osoba,

która podpisała odwołanie w interesie P. H. i działała na jego rzecz mogła

być jego pełnomocnikiem. Ponadto Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w ogóle

nie rozważył, czy sprawie może mieć zastosowanie art. 63 § 3 kpa, zgodnie z którym

podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego, a gdy

podanie wnosi osoba, która nie może złożyć podpisu, podanie podpisuje za nią inna

osoba, upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

Niemożność złożenia podpisu przez skarżącego miała bowiem charakter obiektywny.

Cudzoziemca deportowano z Polski w trybie natychmiastowym. P. H. nie

mógł skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej niezbędnej do sporządzenia

odwołania na Białorusi. Ponieważ otrzymał zakaz wjazdu do Polski nie istniała

również możliwość, aby mógł samodzielnie uzyskać pomoc prawną w Polsce. Fakt,

że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia P. H. nie został wezwany

do uzupełnienia braków wniesionego odwołania rażąco narusza art. 64 § 2 kpa, a w

kontekście tego, że brak takiego wezwania wykluczył jego czynny udział w sprawie i

wiąże się ze szczególnie dotkliwymi dolegliwościami - narusza art. 8 i art. 10 § 1 kpa.

Zdaniem skarżącego ani Wojewoda [...] w toku postępowania zakończonego

2

Sygn. akt IV SA/Wa 1856/12

wydaniem decyzji deportacyjnej, ani Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie

udzielili P. H. należytej i wyczerpującej informacji o okolicznościach

faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków

związanych z wniesieniem odwołania od krzywdzącej go decyzji. W szczególności

organy obu instancji nie poinformowały P. H. o uprawnieniach związanych

z możliwością ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń w Polsce, a przede

wszystkim - o możliwości i zasadach ustanowienia pełnomocnika do złożenia

odwołania lub do reprezentowania go w sprawie, jak również o szczegółowych

wymogach niezbędnych dla skutecznego wniesienia odwołania.

Podnosząc powyższe naruszenia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności,

ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów

postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując

argumentację zaprezentowną w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł dodatkowo,

że wnikliwość postępowania doprowadziła do wykrycia, że w rzeczywistości pismo

podpisała inna nieznana osoba. Domaganie się od organu w takiej sytuacji

"poprawienia odwołania", jest bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Szef Urzędu do Spraw

Cydzoziemców wydając zaskarżone postanowienia z dnia [...] maja 2012 r.

naruszył art. 134 kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy

stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie

terminu do wniesienia odwołania. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje

się, że zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście

wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i/lub przez przepisy

szczególne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn

przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić

można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka

odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do

podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki

wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź

przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z dnia 11

grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381).

3

Sygn. akt IV SA/Wa 1856/12

Naruszenie przez organ odwoławczy art. 134 kpa polegało na błędnym

przyjęciu, że odwołanie nie zostało wniesione przez stronę postępowania. Zgodnie

bowiem z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie, wobec czego odwołanie jest

niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w

rozumieniu art. 28 kpa.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy w nagłówku pisma zatytułowanego "odwołanie

od decyzji Wojewody [...]. z dnia [...] marca 2012 r." jako odwołujący

wpisany jest P. H.. Bez wątpienia jest to osoba, która posiada interes prawny

w niniejszej sprawie, bowiem decyzja od której wniesiono odwołanie dotyczy

cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się, wydalenia z terytorium RP i zakazu wjazdu

na terytorium Państw Schengen w stosunku do P. H.. Jest on zatem

legitymowany do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji. Należy również

zauważyć, że odwołanie zawierało wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i

żądanie, wobec czego spełniało wymagania o jakich mowa w art. 63 § 2 K.p.a.

Wniesione pismo powinno zostać podpisane, przez osobę wnoszącą lub jej

pełnomocnika.

Generalnie należy wskazać, że Kodeks postępowania administracyjnego nie

nakazuje organom administracji publicznej podejmowania czynności w celu zbadania

oryginalności podpisu, skoro jednak organ powziął wątpliwości co do podpisu

P. H. na wniesionym odwołaniu powinien, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a.,

wezwać go do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że

nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania,

zwłaszcza, że odwołujący się wskazał adres pod jakim przebywa na Białorusi, jak też

podał adres do doręczeń w Polsce. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ

odwoławczy wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego odwołania, to podjął

czynności zmierzające do wykazania, że złożony na odwołaniu podpis nie został

złożony przez P. H.. Wydając zaskarżone postanowienia oparł się na opinii

z dnia [...] maja 2012 r., z której wynika, że podpis pod odwołaniem nie został

nakreślony przez osobę, której próbkami pisma ręcznego dysponowano w

badaniach. Jednak w opinii tej zastrzeżono, że nie została wydana dla celów

procesowych. Wobec tego należało traktować ją jako dowód w sprawie

potwierdzający okoliczność, że odwołanie nie zostało podpisane osobiście przez

P. H., czemu skarżący w skardze nie zaprzecza. Na podstawie tej opinii nie

można było w żadnym razie stwierdzić niedopuszczalności odwołania.

4

Sygn. akt IV SA/Wa 1856/12

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji. O Kosztach orzeczono na

podstawie art. 200 tej ustawy.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, przy ponownym rozpoznaniu

sprawy organ odwoławczy zastosuje się co do wytycznych w nim zawartych i wezwie

skarżącego bądź jego pełnomocnika do podpisania odwołania w trybie art. 64 § 2

kpa.

5