Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 181/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31zo ust. 10 oraz 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c, art. 153, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

5 stycznia 2021 r. Ł. N. (dalej: "Strona" lub "Skarżący"),

jako prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek za listopad 2020 r.

Decyzją z 5 lutego 2001 r. nr 170000/71/18029/2021/[...] - wydaną

na podstawie art. 31zo ust. 10 oraz ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem

COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(Dz.U.2020.1842 ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19") w związku z art. 83

ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz.U.2020.266 j.t. ze zm.; dalej: "u.s.u.s.") - organ odmówił Stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

i ubezpieczenie zdrowotne za okres 1-30 listopada 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kod przeważającej działalności Strony wykazany w rejestrze CIDG/KRS na dzień 30 września 2020 r., według PKD, tj. 47.19Z - sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach

i targowiskach, nie uprawnia Strony do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za ww. okres. Według organu, wskazany

we wniosku Strony kod przeważającej działalności PKD 47.82Z - pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach, został przez Stronę zmieniony dopiero 4 stycznia 2021 r.

Strona złożyła skargę na ww. decyzję do sądu, w której wniosła o zmianę decyzji i przyznanie zwolnienia za ww. okres, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) niezgodność ze stanem prawnym i faktycznym;

2) brak pełnego postępowania wyjaśniającego i ustalenia faktycznego profilu działalności gospodarczej prowadzonej przez niego i pod jakim PKD

jest prowadzona działalność gospodarcza oraz podjęcie decyzji na podstawie tylko jednej przesłanki dowodowej, tj. błędnie przypisanego od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej nr PKD - 47.19.Z w rejestrze REGON, zamiast właściwego nr PKD - 47.82.Z ;

3) nieprawidłową interpretację stanu prawnego wynikającego z art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19.

Uzasadniając zarzuty skargi, Skarżący podniósł, że we wniosku wykazał kod PKD 47.82Z - sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona straganach i targowiskach, a - po weryfikacji dokonanej tylko na podstawie rejestru CEIDG/KRS - organ ustalił, że na dzień 30 września 2020 r działalność prowadzona przeze niego, przeważająca według PKD, to pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach, kod PKD - 47.19Z. Jest to kod, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacenia składek, a który został jemu niepoprawnie przypisany podczas zgłoszenia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Czynność zmiany kodu została dokonana przez niego 4 stycznia 2021 r. od daty rozpoczęcia działalności,

tj. od 1 kwietnia 2016 r. i nie była związana ze zmianą rodzaju i sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, lecz miała na celu jedynie nadanie właściwego kodu PKD, odpowiedniego dla profilu wykonywanej przez niego działalności gospodarczej

od początku jej prowadzenia, tj. sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży

i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach.

Ponadto, Skarżący podniósł, że organ wydając decyzję oparł się tylko na jednej przesłance, a nie dokonał pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Natomiast, istniejące w sprawie dowody, tj. faktury zakupu towarów handlowych w postaci odzieży i obuwia, a także umowa dzierżawy gruntu na targowisku miejskim w Ś. pomiędzy nim a [...] w Ś., świadczą o tym, że profil prowadzonej działalności od 1 kwietnia 2016 r. odpowiada kodowi PKD - 47.82Z, który uprawnia

do zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, które to dowody

- na żądanie organu - mógłby przedstawić.

Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19, wskazał, że organ literalnie, zamiast funkcjonalnie, odczytał przepis, zgodnie z którym, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według PKD 2007 o przeważającej działalności 47.82Z przysługuje zwolnienie

ze składek i wydał decyzję odmowną.

Według Skarżącego, skoro wpis w rejestrze CEIDG/KRS został poprawiony

na prawidłowy, a tym samym równocześnie został poprawiony w rejestrze REGON

na zgodny z faktycznym profilem wykonywanej działalności i obowiązuje od 16 kwietnia 2016 r., to należy przyjąć, iż od tego dnia do 30 września 2020 r. i obecnie, działalność gospodarcza prowadzona pod już właściwym kodem, wymienionym w ustawie

COVID-19, jako kod uprawniający do zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, przy równoczesnym spełnienia pozostałych warunków przewidzianych

w ww. przepisie.

Do skargi Skarżący załączył kserokopię umowę dzierżawy gruntu pod lokalizację punktu sprzedaży na targowisku miejskim z dnia 1 września 2003 r. oraz kserokopie faktur VAT z dnia 13 lutego i 24 sierpnia 2020 r. na zakup towarów handlowych od C. w J.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc,

że - na podstawie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 - oceny spełnienia przez wnioskodawcę warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 10 czerwca 2021 r.,

I SA/Sz 290/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny,

po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej organu, wyrokiem z 25 listopada 2021 r.,

I GSK 1003/21 uchylił zaskarżony kasacyjnie ww. wyrok sądu I instancji.

NSA uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, ponieważ

WSA naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19.

NSA stwierdził, że aby dokonać prawidłowej wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 oraz ust. 11 ustawy COVID-19 w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na daty, którymi posłużył się ustawodawca. Przepisy te obowiązują od 30 grudnia 2020 r.

i dotyczą płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, enumeratywnie wskazanymi w przepisie kodami

(w tym kodem PKD 47.82.Z). Chodzi o cztery daty wynikające z art. 31zo ust. 10 ustawy:

na dzień 30 września 2020 r.; do dnia 30 czerwca 2020 r.; w listopadzie 2020 r.; w listopadzie 2019 r.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD): "47.19.Z Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach Podklasa ta obejmuje: sprzedaż detaliczną różnego rodzaju towarów, wśród których żywność, napoje i wyroby tytoniowe nie zajmują dominującej pozycji, działalność domów towarowych prowadzących sprzedaż towarów, takich jak: odzież, meble, urządzenia gospodarstwa domowego, artykuły metalowe, kosmetyki, biżuteria, zabawki, artykuły sportowe itp." "47.82.Z Sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona

na straganach i targowiskach." Zwolnienie z art. 31zo ust. 10 ustawy obejmuje działalność oznaczoną kodem 47.82.Z., natomiast nie obejmuje działalności oznaczonej kodem 47.19.Z.

W art. 31zua ustawy COVID-19 uregulowano obowiązki informacyjne GUS wobec ZUS. Na żądanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Główny Urząd Statystyczny jest obowiązany przekazać informację, czy wskazany płatnik składek,

o którym mowa w art. 31zo ust. 8 lub 10, na wskazany dzień prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, kodem, o którym mowa odpowiednio

w art. 31zo ust. 8 albo 10. Przepis ten wprost nawiązuje do regulacji z art. 31zo ust. 10 ustawy. Oświadczenie o działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności we wniosku płatnika

o zwolnienie z opłacania składek złożone po rygorem odpowiedzialności karnej

za składanie fałszywych oświadczeń może zostać zweryfikowane przez ZUS

we wskazanym trybie. Należy podkreślić, że ZUS dokonuje ustaleń weryfikacyjnych dotyczących rodzaju przeważającej działalności oznaczonej kodem, o którym mowa odpowiednio w art. 31zo ust. 8 albo 10 "na wskazany dzień." Chodzi o wskazane

już cztery daty wynikające z art. 31zo ust. 10 ustawy: na dzień 30 września 2020 r.;

do dnia 30 czerwca 2020 r.; w listopadzie 2020 r.; w listopadzie 2019 r.

NSA uznał, że błędne jest stanowisko sądu I instancji: "(...) spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD (...) z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego na dzień złożenia wniosku z opłacania składek działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami.", ponieważ w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ustawodawca w ogóle

nie posługuje się zwrotem "na dzień złożenia wniosku." Wniosek o zwolnienie

z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnik składek mógł przekazać

do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od 30 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

i bez znaczenia dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia było to, jaką działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności płatnik składek prowadził we wskazanym okresie, w tym w dniu złożenia wniosku.

Według NSA nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia

przez sąd I instancji art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 przez błędną jego wykładnię, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał i nie uzasadnił, na czym konkretnie polegało naruszenie tego przepisu przez Sąd I instancji oraz nie zaprezentował

jaka winna być wykładnia prawidłowa tego przepisu. W szczególności organ

nie wskazał, czy ocena spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD 2007 obejmuje tylko dane zawarte w rejestrze REGON

w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., czy również dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu "na wskazany dzień"; "w listopadzie 2019 r." Niezależnie od tego, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie przedstawił wykładni wskazanego przepisu prawa, to zarzut ten jest przedwczesny.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy

za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgodę na rozpoznanie sprawy

na posiedzeniu niejawnym wyraziły w rozpoznawanej sprawie wszystkie strony postepowania (k.124 – zgoda Skarżącego, k. 128 – zgoda Organu).

Z uwagi więc na brak zgody wszystkich stron postępowania

na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19,

zarządzeniem zastępczyni Przewodniczącej Wydziału I z 5 maja 2022 r., sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów,

o czym zawiadomiono strony jednocześnie informując o możliwości przedłożenia dodatkowego stanowiska w sprawie.

Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, tj. w rozpoznawanej sprawie zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada

2021 r., I GSK 1003/21, na mocy którego uchylono uprzednio wydany

w tej sprawie wyrok tutejszego Sądu z 10 czerwca 2021 r., I SA/Sz 290/21

i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Przechodząc do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień,

to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło

do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź

gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a). Zdaniem Sądu

w rozpatrywanej sprawie doszło do obu wymienionych rodzajów naruszenia prawa.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ rozpoznając wniosek Skarżącego

i ustalając kod PKD dotyczący jego przeważającej działalności gospodarczej powinien ograniczyć się jedynie do wpisów w tym zakresie zawartych w rejestrach GUS

i CEIDG, czy też przyjąć kod PKD odpowiadający rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. W ocenie organu,

w przypadku Skarżącego kod PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON

(w decyzji wskazano rejestr CEIDG/KRS) nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, natomiast - według Skarżącego - organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o zwalczaniu COVID-19, na jego niekorzyść.

Należy także wskazać, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją - z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. - mają zastosowanie przepisy K.p.a.,

a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie

w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepis

art. 77 § 1 K.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy o COVID-19. W art. 31zo tej ustawy wskazano okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek.

Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 - w wersji aktualnej na dzień złożenia przez Skarżącego wniosku (5 stycznia 2021 r.) - na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń

w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy

co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Zgodnie zaś art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku,

o którym mowa w ust. 10 i 12, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie podał jako rodzaj przeważającej - na 30 września 2020 r. - działalności gospodarczej kod PKD 47.82.Z - sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona straganach i targowiskach, uprawniający do skorzystania z wnioskowanego zwolnienia. Organ

zaś, opierając się na danych zwartych w rejestrach CEIDG/KRS, uznał jako przeważającą działalność Skarżącego - na 30 września 2020 r. - działalność oznaczoną kodem PKD - 47.19.Z - sprzedaż detaliczna prowadzona

w niewyspecjalizowanych sklepach, który to kod nie uprawnia do ww. zwolnienia

z opłacania składek. Organ wskazał, że zmiany kodu PKD z 47.19.Z na 47.82.Z Skarżący dokonał 4 stycznia 2021 r.

Skarżący podnosił, że kod PKD - 47.19.Z (nieuprawniający do ww. zwolnienia) został jemu niepoprawnie przypisany podczas zgłoszenia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Czynność zmiany kodu została dokonana przez niego 4 stycznia

2021 r. od daty rozpoczęcia działalności, tj. od 1 kwietnia 2016 r. i nie była związana ze zmianą rodzaju i sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, lecz miała

na celu jedynie nadanie właściwego kodu PKD, odpowiedniego dla profilu wykonywanej przez Skarżącego działalności gospodarczej od początku

jej prowadzenia, tj. sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach. Skarżący wskazał ponadto, że istniejące

w sprawie dowody, tj. faktury zakupu towarów handlowych w postaci odzieży i obuwia, a także umowa dzierżawy gruntu na targowisku miejskim w Ś. pomiędzy nim a [...] w Ś., świadczą o tym, że profil prowadzonej działalności

od 1 kwietnia 2016 r. odpowiada kodowi PKD - 47.82.Z, który uprawnia do zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, które to dowody - na żądanie organu – Skarżący mógł przedstawić.

Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji,

że warunkiem przyznania zwolnienia jest wyłącznie fakt istnienia w dacie 30 września 2020 r. w rejestrze CEIDG/KRS wpisu kodu PKD - 47.82.Z, który Skarżący wskazał we wniosku jako kod przeważającej działalności gospodarczej na 30 września 2020 r.

Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni art. 31zo ust. 10 oraz

11 ustawy COVID-19, a ponadto powołał się na rejestry KRS i CEIDG uznając,

że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze CEIDG/KRS w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Sąd wskazuje, że Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: "u.s.p."). W załączniku do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie

art. 42 ust. 3 pkt 4 u.s.p. wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje

te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza

się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

W ocenie Sądu zawarte w ww. przepisach "prowadzącego (...) działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia

z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w ww. przepisie Ustawy COVID-19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Rejestr podmiotów REGON prowadzony

jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa

i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr

ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. II UK 142/12 (publ.: OSNP 2013/21-22/260) i z 23 listopada 2016 r. sygn. II UK 402/15

(Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą

być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie

w kategoriach prawdy lub fałszu.

W związku z powyższym należało uznać, że pomoc, o jakiej stanowi

art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które

nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca.

Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności

tej wymienionej w ww. przepisie, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można tracić z pola widzenia także tego, że tak przepisy ustawy COVID-19 mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez prawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także

w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym stanowi art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta

z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie

jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Przepis art. 31zo ust. 10 oraz 11 ustawy COVID, wskazuje na potraktowanie przez prawodawcę wpisu w rejestrze jako domniemania prawnego, co niewątpliwie miało na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów

w rejestrze (REGON), jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą w określonym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie dopełniły czynności formalnych i uchybiły obowiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19

oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Z powyższego wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przy ustalaniu spełnienia przez przedsiębiorcę przesłanki przyznania pomocy odnoszącej się do rodzaju przeważającej działalności, nie może oprzeć się wyłącznie na danych zawartych

w rejestrze REGON, w szczególności gdy przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością gospodarczą. Jedną z głównych zasad, którymi powinien kierować się organ jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która nakazuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Sąd wskazuje ponadto, że jak wynika z ww. wyroku NSA z 25 listopada 2021 r., I GSK 1003/21, "w art. 31 zua ustawy COVID-19 uregulowano obowiązki informacyjne GUS wobec ZUS. Na żądanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Główny Urząd Statystyczny jest obowiązany przekazać informację, czy wskazany płatnik składek,

o którym mowa w art. 31zo ust. 8 lub 10, na wskazany dzień prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, kodem, o którym mowa odpowiednio

w art. 31zo ust. 8 albo 10. Przepis ten wprost nawiązuje do regulacji z art. 31zo

ust. 10 ustawy. Oświadczenie o działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności we wniosku płatnika o zwolnienie z opłacania składek złożone po rygorem odpowiedzialności karnej

za składanie fałszywych oświadczeń może zostać zweryfikowane przez ZUS

we wskazanym trybie. Należy podkreślić, że ZUS dokonuje ustaleń weryfikacyjnych dotyczących rodzaju przeważającej działalności oznaczonej kodem, o którym mowa odpowiednio w art. 31zo ust. 8 albo 10 "na wskazany dzień." Chodzi o wskazane

już cztery daty wynikające z art. 31zo ust. 10 ustawy: na dzień 30 września 2020 r.;

do dnia 30 czerwca 2020 r.; w listopadzie 2020 r.; w listopadzie 2019 r."

Jednocześnie zważyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak i na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej

w art. 7 K.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). W świetle art. 9 K.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak określa zaś art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej

z żądaniem strony.

W ocenie Sądu organ rozstrzygający w niniejszej sprawie nie sprostał powyższym obowiązkom.

Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wskazując kod przeważającej działalności PKD 47.82.Z według stanu na dzień

30 września 2020 r. Jak ustalił organ, zgodnie z danymi w rejestrze CEIDG/KRS

na dzień 30 września 2020 r., rodzajem przeważającej działalności Skarżącego

była działalność określona kodem PKD 47.19.Z W świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 powyższy kod PKD, jako określający rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.

Powyższa niezgodność pomiędzy oświadczeniem Skarżącego - wnioskodawcy a ustaleniami organu przeprowadzonymi w wyniku analizy rejestrów CEIDG/KRS powinny skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zgodzie z normami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i normą art. 31zo ust. 10

oraz 11 ustawy COVID-19.

Tymczasem ZUS błędnie przyjął, że przepis art. 31zo ust. 10 oraz 11 ustawy COVID-19 wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej na 30 września 2020 r., która jest jedną

z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez Skarżącego już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 47.82.Z., a więc wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy

COVID-19, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON wg stanu na dzień 30 września 2020 r., organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia

tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez Skarżącego, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu wydanej decyzji, przy uwzględnieniu, że prawodawca w ww. przepisach ustawy COVID-19 wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów art. 31zo

ust. 10 oraz 11 ustawy COVID-19 jak i z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Zakład winien więc co najmniej, informując Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od Skarżącego, które nie zostały na dzień udzielenia Skarżącemu tej informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 K.p.a.). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez Skarżącego, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 K.p.a.) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez Skarżącego na dzień 30 września

2020 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać Skarżącego

do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że Skarżący na dzień 30 września 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19., organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.

Ze względów ww. zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić zatem należy jako wadliwe, bowiem przedwcześnie przyjęto, że Skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że Skarżący spełnia kryterium prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności według PKD wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19.

Nadto organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego na dzień 30 września 2020 r., działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami. Wbrew stanowisku organu, ustawodawca nie zastrzegł w tej regulacji, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze.

Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, gdyż pomija kwestię prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o zwalczaniu COVID- 19.

Powyższa argumentacja potwierdza także, że organ w sposób bezkrytyczny zastosował w sprawie wprost, tj. bez uwzględnienia dotychczasowego dorobku doktryny i orzecznictwa, przepis art. 31zo ust. 10 oraz 11 ustawy COVID-19, zgodnie z którym, oceny niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 31zo ust. 10 oraz 11 ustawy COVID-19

oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 K.p.a.

Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł,

jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd wskazuje, aby organ rozpoznając sprawę ponownie – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. - uwzględnił zawarte w wyroku podglądy co do wykładni art. 31zo ust. 10 oraz 11 ustawy

COVID-19 i przeprowadził postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes Skarżącego, wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez Skarżącego przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

Ponadto Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie przeprowadził dowodów

z kserokopii dokumentów załączonych do skargi, albowiem załączniki te stanowiły jedynie kserokopie dokumentów, w skardze brak było stosowanych wniosków dowodowych, a ponadto celem postępowania dowodowego, o którym stanowi

art. 106 § 3 P.p.s.a., jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny

i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego; jedynie

w drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego.

O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ Skarżący

był zwolniony z obowiązku ich uiszczenia i nie był zastępowany przez zawodowego pełnomocnika.