Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1604/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i uchylono decyzję organu
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A" S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 590/17 w sprawie ze skarg C.C. i "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. prostuje oczywistą omyłkę zawartą w rubrum zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowach: "z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr" numer [...] zastępuje numerem "[...]"; 2. uchyla zaskarżony wyrok w części, w której oddalono skargę "A" S.A. z siedzibą w [...]; 3. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz "A" S.A. z siedzibą w [...] kwotę 1137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 590/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargi C.C. i "A" S.A. [z siedzibą] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr "[...]" [winno być "[...]"] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2017 r. ) Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej kpa), art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej ugn) i art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej pb), po rozpatrzeniu odwołania C.C. (dalej skarżący), uchylił w całości decyzję Starosty [...] (dalej Starosta) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], zobowiązującą C.C. i J.C. do udostępnienia części nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działki: numer [...] o powierzchni 6,73 ha i numer [...] o powierzchni 0,69 ha, zapisanej w księdze wieczystej numer [...], w celu wykonania prac związanych z remontem urządzeń przesyłowych linii napowietrznej SN 15 kV RS [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wnioskiem "A" S.A. [z siedzibą] w [...] (dalej inwestor bądź Spółka) z 18 listopada 2016 r., którym inwestor zwrócił się do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124b ugn decyzji zobowiązującej C.C. i J.C. do udostępnienia części wskazanej wyżej nieruchomości w celu wykonania prac związanych z remontem urządzeń przesyłowych linii napowietrznej SN 15 kV RS [...], zgodnie z zakresem opisanym "na załączonym do" [winno być "we"] wniosku opisie prac remontowych i [załączonej] mapie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], Starosta uznając przedmiotowe prace za remont linii energetycznej, zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości do udostępnienia jej części w celu wykonania prac.

Wojewoda podniósł, że art. 124b ugn uzależnia możliwość ograniczenia prawa własności od konieczności wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w tym przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Zakres planowanych robót musi jednoznacznie wskazywać na ich remontowo-konserwacyjny charakter i winien być szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji. Organ prowadzący postępowanie winien dokonać wyczerpującej oceny charakteru planowanych prac z punktu widzenia ich zgodności z zakresem przedmiotowym określonym w dyspozycji art. 124b ugn. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przebudowa obejmuje wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych niż obiekt pierwotny.

Wojewoda w toku postępowania odwoławczego stwierdził, że Starosta kwalifikując przedmiotowe prace jako przebudowę oparł się wyłącznie na oświadczeniu inwestora, bezkrytycznie przyjmując, że w następstwie planowanych prac parametry techniczne linii elektroenergetycznej nie ulegną zmianie. Starosta w żaden sposób nie odniósł się do informacji zawartych w "Wytycznych programowych na przebudowę linii SN 15 kV RS [...]" (dalej Wytyczne), stanowiących załącznik do wniosku z 18 listopada 2016 r. Z przedmiotowego dokumentu wynika, że Wytyczne obejmują główne założenia do opracowania projektu na przebudowę istniejącej jednotorowej linii napowietrznej relacji RS [...] 3xAFL-6-35 mm2 na linię jednotorową 3xAFL-6-70 mm2 oraz GREENPAS CCSTWK 3x70 mm2, przebudowę istniejących odgałęzień promieniowych linii napowietrznej relacji RS [...] 3xAFL-6-25 mm2 i 3xAFL-6-35 mm2 na linię 3x6-50 mm2 oraz GREENPAS CCSTWK 3x50 mm2 (s. 3). W tym opracowaniu wskazano, że podstawą sporządzenia wytycznych jest m.in. konieczność poprawy parametrów zasilania odbiorców z terenu gminy [...] i [...] oraz ich okolic (s. 3). Zdaniem Wojewody, tak określony zakres prac może sugerować, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z remontem, ale z przebudową istniejącego obiektu budowlanego.

W ocenie Wojewody, zakwalifikowanie przedmiotowych prac, jako remont linii elektroenergetycznej, jest co najmniej przedwczesne i nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co narusza art. 7, 11, 77 § 1 i [art.] 80 kpa. Organ I instancji winien był dokonać wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (oświadczeń, wytycznych programowych, harmonogramu planowanych prac), a ustalenia dokonane w tym zakresie winny, stosownie do art. 107 § 3 kpa, znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Dokonanie prawnie wiążącej oceny charakteru planowanych prac wymaga, w ocenie Wojewody, ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Starostę.

Samo ustalenie, że w wyniku planowanych prac dojdzie do wymiany przewodów 3xAFL-6-35 mm² na 3xAFL-6-70 mm² oraz GREENPAS CCSTWK 3x70 mm² (zwiększenie przekroju przewodów) w żadnym razie nie przesądza jeszcze, że przedmiotowe czynności nie stanowią remontu w rozumieniu w art. 3 pkt 8 pb. Ocena, czy nastąpiła zmiana parametrów technicznych lub użytkowych winna odnosić się do linii napowietrznej jako obiektu budowlanego (obiektu liniowego), a nie tylko poszczególnych jej elementów. Ustalenie, że w wyniku planowanych prac dojdzie do wymiany przewodów AFL3x35 mm² na przewody AFL3x70 mm² na określonym odcinku, nie przesądza o zmianie parametrów technicznych całej linii energetycznej SN 15 kV, będącej obiektem liniowym.

Wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa Wojewoda uznał, że Starosta naruszył art. 7, 11, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, przez niedostateczną ocenę charakteru planowanych prac i bezpodstawne przyjęcie, że stanowią one remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 pb. Starosta, ponownie rozpatrując sprawę, winien ustalić parametry techniczne i użytkowe istniejącej i planowanej linii napowietrznej, a także rozważyć możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą z zakresu parametrów technicznych i użytkowych sieci energetycznych, i na tej podstawie ocenić, czy w przedmiotowej sprawie dojdzie do zmiany parametrów całej linii energetycznej, a nie tylko jej odcinków czy elementów. Wojewoda zobowiązał organ I instancji do ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości znajduje się stacja transformatorowa i czy zakres planowanych prac także przewiduje jej modernizację.

Skargi na powyższą decyzję złożyli: "A" S.A. z siedzibą w [...] i C.C..

"A" S.A. we wniesionej skardze zarzuciła naruszenie art. 7, 76, 77 § 1, art. 80, 107 § 1 i 3, i art. 138 § 1 pkt 1 kpa a także naruszenie art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 6, 7a i 8 pb.

W ocenie Spółki Wojewoda bezpodstawnie i bez należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego założył, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów linii, nie wyjaśniając, dlaczego planowane prace nie mieszczą się w kategorii remontu. Organ zignorował definicję obiektu liniowego zawartą w art. 3 pkt 3a pb, zgodnie z którą jest to obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w tym m.in. linia i trakcja elektroenergetyczna. Bezpodstawne jest przyjęcie przez organ, że zmiana przekroju prowadziłaby do zwiększenia napięcia przesyłanej energii. Zaskarżona decyzja nietrafnie określa, że zakres prac wskazany we wniosku wykracza poza prace związane z konserwacją, remontem bądź usuwaniem awarii urządzenia stanowiącego element linii elektroenergetycznej, planowane prace bowiem mieszczą się w zakresie pojęcia remontu linii elektroenergetycznej zawartego w art. 124b ust. 1 ugn.

C.C. w skardze zarzucił, że Wojewoda nie uwzględnił braku jego zgody na wejście przez Spółkę na nieruchomość, ze względu na kradzież drzew, która miała miejsce w trakcie wcześniejszego remontu stacji transformatorowej. Ze względu na t[ę] sytuację i dokonywane na nieruchomości skarżącego zniszczenia powstałe wskutek używania ciężkiego sprzętu przez Spółkę, skarżący wniósł o przeniesienie urządzeń energetycznych poza jego nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem II SA/Bd 590/17 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargi.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylając decyzję I instancji w całości. Powodem uchylenia stało się, niedostateczne - w ocenie organu odwoławczego - ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy i przedwczesne zakwalifikowanie charakteru planowanych robót, czym Starosta naruszył art. 7, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124b ugn. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Spór w sprawie sprowadza się de facto do oceny, czy zasadnie Wojewoda uznał braki postępowania prowadzonego w I instancji za uzasadniające zwrot sprawy do Starosty. Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest charakter projektowanych prac, a zwłaszcza rozstrzygnięcie, czy zakres prac określony we wniosku o udostępnienie nieruchomości jest remontem linii napowietrznej czy jej przebudową.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 pb pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 7a pb przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Brak w ustawie legalnej definicji co należy rozumieć przez zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Posiłkując się wykładnią językową należy przyjąć, że są to wielkości liczbowe wyznaczające stan układu fizycznego albo charakterystyczne wielkości różnych urządzeń, procesów. Zatem parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości, wyrażane w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak dach, okna, schody, oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.

Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Remontowany obiekt musi istnieć, by można było mówić o jego remoncie, dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi (wyrok NSA z 13.12. 2011 r. II OSK 1835/10).

Postępowanie w sprawie niniejszej Spółka zainicjowała wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych w konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii. Jak wskazano we wniosku, trasa remontowanej linii pozostaje bez zmian. Zakres prac przewidziany został na okres dwu dni. Pierwszy dzień roboczy objąć miał: demontaż linii napowietrznej SN; demontaż osprzętu ze słupów SN; demontaż słupów SN. Drugi dzień roboczy przewidywał: montaż i stawianie nowych słupów SN; montaż osprzętu na słupach linii napowietrznej SN; montaż linii napowietrznej SN; montaż uziemień. Prace polegać miały na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Według oświadczenia wnioskodawcy, remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN. Więcej informacji na temat planowanego przedsięwzięcia zawierają Wytyczne programowe na przebudowę linii SN 15 kV RS [...]. Wytyczne obejmują m.in. przebudowę istniejącej jednotorowej linii napowietrznej relacji RS [...] 3xAFL-6-35 mm² na linię jednotorową 3xAFL-6-70 mm² oraz GREENPAS CCSTWK 3x70 mm², przebudowę istniejących odgałęzień promieniowych linii napowietrznej relacji RS [...] 3xAFL-6-25mm² i 3xAFL-6-35 mm² na linię 3x6-50 mm² oraz GREENPAS CCSTWK 3x50 mm². Jako podstawę sporządzenia Wytycznych wskazano m.in. konieczność poprawy parametrów zasilania odbiorców z terenu gminy [...] i [...], i ich okolic. Sąd podkreślił, że Wytyczne wprost określają planowane przedsięwzięcie, jako "przebudowę".

Zwrócił nadto uwagę na pismo wnioskodawcy, skierowane do uczestników postępowania, w którym wykonawca planowanego przedsięwzięcia zwraca się do właścicieli nieruchomości objętych pracami, o ich udostępnienie w związku z planowanymi pracami na istniejących urządzeniach elektroenergetycznych. Z pisma, o którym mowa wynika, że przedmiotem planowanych prac jest modernizacja istniejącej linii SN 15 kV relacji GPZ [...], polegająca na wymianie przewodów i wymianie słupów (bez zmiany trasy linii i usytuowania słupów). Prawo budowlane w obecnym stanie prawnym nie posługuje się pojęciem modernizacji, które mieści się raczej w definicji przebudowy, polegającej na zmianie parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (art. 3 pkt 7a pb).

Sąd I instancji stwierdził, że rację ma Wojewoda uznając, że Starosta, działający w niniejszej sprawie w I instancji przedwcześnie uznał planowane prace za remont. Chybiony jest argument Spółki, że organ odwoławczy przesądził tym samym, że projektowane roboty stanowią przebudowę, nic takiego nie miało bowiem miejsca. Charakter robót budowlanych objętych wnioskiem został przez Wojewodę uznany za nierozstrzygnięty, a sprawa przekazana została organowi I instancji, celem dokonania bardziej precyzyjnych ustaleń. Sąd przyznał rację skarżonemu organowi, że Starosta rozstrzygniecie swe oparł jedynie na deklaracji wnioskodawcy, że remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN. Nie zostały uwzględnione Wytyczne programowe na przebudowę linii SN 15 kV RS [...], nie przeanalizowano użycia w nich określenia "przebudowa", jak również podstawy sporządzenia wytycznych wprost zakładającej konieczność poprawy parametrów zasilania. Organ badający sprawę w I instancji winien był przeanalizować przedsięwzięcie pod kątem ewentualnej zmiany parametrów technicznych, zatem zmiany napięcia, długości linii napowietrznej, zmiany przebiegu trasy, zwiększenia mocy czy zwiększenia pola elektromagnetycznego.

W sprawie niniejszej przedmiotem spornych robót jest obiekt liniowy, czyli linia napowietrzna elektroenergetyczna o napięciu 15 kV relacji GPZ [...]. Okoliczność ta determinuje specyfikę remontu obiektów tego typu. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych. O kwalifikacji przedsięwzięcia jako przebudowy nie decyduje sam fakt, że linki typu AFL nowej instalacji będą posiadały inne średnice, a słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, kluczowe bowiem jest czy wymienione elementy linii zmienią jednocześnie jej parametry techniczne. Okoliczność ta wymaga jednak dokładnego zbadania, czego zaniechał Starosta i co Wojewoda zasadnie zauważył. Ponownie prowadzone postępowanie przed organem I instancji wymagać będzie uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację techniczną, której brak w aktach administracyjnych. Ustalenia wymaga, jakie parametry linia energetyczna ma aktualnie i jakie uzyska po przeprowadzeniu robót, istotna jest bowiem ewentualna zmiana parametrów technicznych całego urządzenia liniowego, nie tylko jego poszczególnych odcinków. Wyjaśnić należy kwestię zapisu zawartego w oświadczeniu woli o udostępnieniu nieruchomości o dowieszeniu dodatkowego przewodu w istniejącej linii elektroenergetycznej, bowiem okoliczność taka może mieć wpływ na zmianę parametrów linii elektroenergetycznej.

Wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w trybie art. 124b ugn wymaga zaistnienia sytuacji, w której występuje konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów przy jednoczesnym braku zgody właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości. Spełnienie tych przesłanek obliguje właściwego starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, do zobowiązania, w drodze decyzji, właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości. Decyzja ta nie zależy od uznania właściwego organu, przy spełnieniu przesłanek ustawowych, organ ma obowiązek jej wydania. Z treści art. 124b ugn wynika, że udostępnienie nieruchomości uzasadnia konserwacja, remont oraz usuwanie awarii. W sytuacji ustalenia, że prace objęte wnioskiem w istocie stanowią remont, konieczne będzie wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia. Wymaga to przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasad kpa, zwłaszcza wyrażonych w art. 7, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa.

W związku z powyższym, nie przesądzając, czy prace, o których mowa we wniosku wszczynającym postępowanie stanowią remont, czy przebudowę Sąd uznał, że Wojewoda prawidło ocenił, że kwestia ta winna zostać wyjaśniona przez organ I instancji.

Art. 124b ugn nie daje organowi możliwości orzekania odnośnie ewentualnego usunięcia z nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych, tak jak wnosi o to w swej skardze C.C. (k. 23, 29-33 akt sądowych).

Skargę kasacyjną wywiodła "A" S.A. z siedzibą w [...], zastępowana przez r. pr. P.U., zaskarżając wyrok II SA/Bd 590/17 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi wskutek uznania, że konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie, mimo że Starosta [...] w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy i nie przekroczył swobodnej oceny dowodów.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi skarżącej kasacyjnie; ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego (k. 38-39 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Przepisy art. 151 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą "w zw.[iązku]", regulując sposób rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 11.3.2015 r. I OSK 2383/14, Lex 1666121).

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa zasługiwał na uwzględnienie.

Trafnie skarżąca kasacyjnie podnosi, że zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących faktów mających znaczenie prawne dla sprawy. Określenia faktów mających znaczenie w sprawie dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, w którym zapisany jest hipotetyczny stan faktyczny. Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2019, s. 501-502 nb 1, 2). W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (B. Adamiak - op. cit., s. 83, nb 8). O zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy (wyrok NSA z 9.5.2017 r. I OSK 946/15).

Skarżąca kasacyjnie słusznie podnosi, że przedmiotem kontrolowanej sprawy jest zobowiązanie właściciela... do udostępnienia jego nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontami (art. 124b ust. 1 ugn). Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia przez organ, czy planowane przez Spółkę prace są remontem linii elektroenergetycznej, czy też stanowią one jej przebudowę. Porównując definicje remontu i przebudowy, zawarte w Prawie budowlanym, należy uznać, że planowane przez Spółkę prace będą remontem, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Art. 124b ust. 1 ugn może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń; b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ugn jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). Przesłanka braku zgody współwłaścicieli działek nr [...] i [...] została bezspornie spełniona.

W piśmie z 18 listopada 2016 r. działający w imieniu Spółki inż. J.K wniósł na podstawie art. 124b ugn [wskazując błędny tekst jednolity Dz. U. z "2004 r. nr 261, poz. 2603" zamiast prawidłowo "2015 r., poz. 1774" ze zm.] o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...], wskazując że remont linii polegał będzie na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów; trasa remontowanej linii pozostaje bez zmian. Spółka oświadczyła, że "remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN". We wniosku Spółka nie podała, że dojdzie do "dowieszenia dodatkowego przewodu w istniejącej linii elektroenergetycznej". Do wniosku załączono "mapę ewidencyjną z naniesionym przebiegiem inwestycji". Wbrew stanowisku Wojewody, do wniosku nie załączono "opisu prac remontowych" (s. 1 akapit 1 in fine uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2017 r. ).

Pozostaje zatem problem zakwalifikowania planowanych robót jako przebudowy albo remontu (poza sporem pozostaje, że prac tych nie można uznać za konserwację albo usunięcie awarii).

Wbrew ocenie Sądu I instancji, treść wniosku, załączonej do wniosku mapy i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (w tym Wytycznych) w sposób wystarczający wskazuje, że owa inwestycja, mająca być realizowana na części działek nr [...] i [...], mieści się w dyspozycji art. 124b ust. 1 ugn.

Warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 ugn czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13). Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn w zw. z art. 3 pkt 8 pb, wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą zatem polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a pb, a co w sprawie nie ma miejsca), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 pb). W orzecznictwie sądów administracyjnych formułuje się przekonujący pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej (np. wyrok NSA z: 6.12.2016 r. I OSK 1509/16; 8.12.2015 r. I OSK 604/14, cbosa).

Także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Jest racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Zatem działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 pb (wyrok NSA z 17.11.2017 r. I OSK 983/17, cbosa). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, choć nie każda, nawet drobna [zmiana], będzie go wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (wyrok NSA z 27.2.2019 r. I OSK 1006/17, Lex 2636796).

Z akt sprawy wynika, że planowane prace mają polegać na wymianie: wszystkich istniejących słupów i wszystkich fundamentów na nowe słupy betonowe i nowe fundamenty; przewodów linii napowietrznej (przewody AFL linii SN 15 kV na przewody o większej średnicy); izolatorów. Nastąpi montaż uziemień; wymienione zostaną odłączniki sterowane ręcznie na rozłączniki sterowane ręcznie oraz zdalnie. Nie dojdzie tym samym do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu. Słupy zostaną postawione w tych samych miejscach i będą miały te same parametry użytkowe. Wszystkie planowane roboty na działkach nr [...] i [...] będą trwały dwa dni robocze.

Sąd I instancji nie dostrzegł, że Wojewoda pominął powszechnie znany fakt, że o tym, jaki prąd będzie płynął linią SN 15 kV, decydują parametry stacji transformatorowych; transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289), a wszelkie wątpliwości w tej materii nie mają oparcia w prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Z wniosku i załączonej doń mapy nie wynika, by na obu działkach objętych wnioskiem istniała stacja transformatorowa.

Wojewoda błędnie uznał, że Starosta, wydając decyzję z [...] grudnia 2016 r. naruszył art. 7, 11, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, przez niedostateczną ocenę charakteru planowanych prac i bezpodstawne przyjęcie, że stanowią one remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 pb (s. 5 akapit 4 decyzji z [...] kwietnia 2017 r. ).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istniała potrzeba wzywania wnioskodawcy do szerszego ustosunkowania się do kwestii parametrów technicznych, gdyż intencje inwestora, jak i parametry dostatecznie wynikały z treści wniosku z 18 listopada 2016 r. o wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 ugn, załączonej mapy i prawidłowo rozumianych Wytycznych.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa okazał się zasadny. Sąd I instancji nie dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie nie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, a odniesienia Wojewody do możliwości zmiany parametrów technicznych i użytkowych remontowanej linii, nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2019, s. 509-510, nb 1-3).

Wojewoda dwakroć błędnie wskazywał na potrzebę rozważenia możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą z zakresu parametrów technicznych i użytkowych sieci energetycznych (s. 4, 5 decyzji z [...] kwietnia 2017 r. ). W wyroku z 15.5.2018 r. I OSK 2725/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 5.7.2017 r. II SA/Bd 308/17 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym Wojewódzki Sąd wskazał, że "organ powinien rozważyć konieczność skorzystania z wiedzy specjalistycznej poprzez powołanie biegłego z danej dziedziny". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku I OSK 2725/17 stanowiska zaprezentowanego w wyroku II SA/Bd 308/17 nie podzielił, jednoznacznie uznając, że "W istocie bowiem organ w zaskarżonej decyzji przedstawił swoje stanowisko przemawiające za kwalifikacją planowanych prac jako przebudowy, a nie jako remontu, co jest istotą sporu w sprawie, a co słusznie dostrzegł Sąd I instancji". Pogląd o zbędności dowodu z opinii biegłego i pełnej możliwości dokonania ustaleń stanu faktycznego i dokonania subsumcji przez organ II instancji, w okolicznościach kontrolowanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela.

Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji z naruszeniem art. 151 ppsa oddalił skargę "A" S.A. w [...], Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa, uchylił wyrok II SA/Bd 743/18 w części oddalającej skargę "A" S.A. w [...] i rozpoznał tę skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już w powyższych wywodach do prawidłowego stosowania art. 124b ust. 1 ugn. Wojewoda z naruszeniem art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję z [...] grudnia 2016 r., mimo że Starosta prawidłowo ocenił, że w sprawie zaszły przesłanki do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem. Słusznie skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy rozpoznające sprawę mogą samodzielnie oceniać wartość każdego dowodu zebranego w sprawie i uznać określone fakty za udowodnione, zwłaszcza jeśli brak dowodów przeciwnych.

Wojewoda trafnie przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, wskazujące na możliwość zastąpienia w ramach remontu linii elektroenergetycznej nowymi przewodami (także izolowanymi i o większej średnicy), nowymi słupami (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach) i nowych izolatorach, jako mieszczącymi się w kategorii remontu. Zebrane dowody nie wskazują na zmianę przebiegu linii bądź jej istotnych parametrów technicznych. Za przyjęciem, że prowadzone roboty budowlane mieszczą się w kategorii remontu linii elektroenergetycznej, przemawia treść wniosku z 18 listopada 2016 r. i treść właściwie rozumianych Wytycznych programowych.

Wskazane przez Sąd I instancji sformułowanie "konieczność poprawy parametrów zasilania odbiorców z terenu gminy [...] i [...] oraz ich okolic" (pkt 2 tiret pierwsze) wskazuje na dążenie w wyniku remontu podniesienia poziomu bezpieczeństwa dostaw prądu (pkt 2 tiret trzecie i czwarte), nie zaś zmianę parametrów technicznych linii elektroenergetycznej (o których decydują parametry stacji transformatorowych). Użycie przez autorów Wytycznych zwrotów potocznych ("Wytyczne programowe obejmują główne założenia do opracowania projektu na: - przebudowę istniejącej jednotorowej linii napowietrznej... na linię jednotorową..., - przebudowę istniejących odgałęzień promieniowych linii napowietrznej... na linię..."), wskazuje na adresowanie Wytycznych do projektantów (posługujących się językiem branżowym a nawet swoistym slangiem - np. zwrotami: "zabudowa rozłączników", "zabudowę... łączników"), nie zaś do znawców prawa (nie posługuje się definicjami legalnymi ani językiem ogólnym; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Wolters Kluwer 2017, s. 132, uw. 246; s. 176-178, uw. 352-357). Stąd w Wytycznych zwroty: "Zaprojektować:... - przebudowę/adaptację istniejących stanowisk linii średniego napięcia," (pkt 3 tiret drugie); "zabudowę nowych łączników napowietrznych sterowanych ręcznie, zabudowę nowych łączników napowietrznych sterowanych zdalnie." (pkt 3 tiret trzecie i czwarte).

Wojewoda, a następnie Sąd I instancji nie dostrzegli, że użyte w punkcie 2 tiret drugie Wytycznych wskaźniki określone są w § 41 ust. 1 pkt: 4 (SAIFI); 3 (SAIDI); 5 (MAIFI) rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania elektroenergetycznego (Dz. U. nr 93, poz. 623, zm. Dz. U. z 2008 r. nr 30, poz. 178 i nr 162, poz. 1005). Ów przepis stanowi: "1. Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, podaje do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej następujące wskaźniki dotyczące czasu trwania przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, wyznaczone dla poprzedniego roku kalendarzowego:... 3) wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej i bardzo długiej (SAIDI), wyrażony w minutach na odbiorcę na rok, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, 4) wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich i bardzo długich (SAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw tego rodzaju w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców

- wyznaczone oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych z uwzględnieniem przerw katastrofalnych oraz bez uwzględnienia tych przerw;

5) wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich (MAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw krótkich w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców". Wytyczne wskazują zatem na planowanie robót służących wzrostowi poziomu bezpieczeństwa dostaw prądu (pkt 2 tiret trzecie i czwarte), nie zaś zmianie parametrów technicznych linii. Ani we wniosku, ani w Wytycznych nie ma mowy o zastąpieniu dotychczasowych stacji transformatorowych nowymi stacjami, które posłużą zmianie napięcia i natężenia prądu na linii SN 15 kV.

Wytyczne w znacznej części koncentrują się na zwiększeniu pewności zasilania i uzyskaniu możliwości szybszej lokalizacji uszkodzeń i tworzenia wariantów zasilania ograniczających ilość klientów pozbawionych napięcia w czasie wyłączeń awaryjnych i planowych. Temu przede wszystkim służy "zabudowa rozłączników sterowanych zdalnie w linii głównej, wymiana istniejących odłączników sterowanych ręcznie na rozłączniki sterowane ręcznie oraz zdalnie" (punkt 1 tiret czwarte i piąte); "Zaprojektować:... - zabudowę nowych łączników napowietrznych sterowanych ręcznie, - zabudowę nowych łączników napowietrznych sterowanych zdalnie." (punkt 3 tiret trzecie i czwarte). "W celu zrealizowania w/w założeń należy:... d) w celu poprawy właściwości ruchowych konieczna jest przeniesienie oraz wymiana istniejących łączników na rozłączniki napowietrzne sterowane zdalnie z sygnalizatorem zwarć SZN oraz rozłączniki ręczne w istniejącej trasie linii głównej oraz na odgałęzienia promieniowe:...". Poprawa parametrów zasilania nie wskazuje na zmianę parametrów technicznych - zmiany napięcia, długości linii napowietrznej, zmiany przebiegu trasy, zwiększenia mocy czy zwiększenia pola elektromagnetycznego.

Art. 138 § 2 kpa stanowi wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego i nie powinien być interpretowany rozszerzająco (uchwała SN z 16.1. 1997 r. III ZP 5/96; uchwała NSA z 4.5.1998 r. FPS 2/98, ONSA 1998/3/79, wyrok NSA z: 22.9.1981 r. II SA 400/81, ONSA 1981/2/88; 25.5.1983 r. II SA 403/83 ONSA 1983/1/38, akceptowane przez B. Adamiak – op. cit., s. 785-788 nb 13); winien być interpretowany właściwie. Wojewoda nietrafnie widział potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego (np. Wojewoda wskazał: "Starosta... zobowiązany jest ... ustalić, czy na przedmiotowej nieruchomości znajduje się stacja transformatorowa i czy zakres planowanych prac także przewiduje jej modernizację" – s. 5 akapit 5 decyzji z [...] kwietnia 2017 r. - gdy na mapie załączonej do wniosku na obu przedmiotowych działkach nie naniesiono stacji transformatorowej, co pozwalało na dokonanie ustalenia, że na obu tych działkach stacji transformatorowej nie ma i po remoncie jej nie będzie). W kontrolowanej sprawie Wojewoda, nawet jeśli widział potrzebę dokonania dalszych ustaleń, miał możliwość w koniecznym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe (art. 136 kpa), mając na uwadze szerszy zakres kognicji organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 § 2 kpa (W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011/2/19; glosa R. Sawuły do wyroku NSA z 8.11.2011 r., II OSK 1564/10, OSP 2013/4/41), lecz z tej możliwości błędnie nie skorzystał. W kontrolowanej sprawie nie było żadnych przeszkód, by Wojewoda w sposób właściwy ocenił zebrane w sprawie dowody - wystarczające dla dokonania aktu subsumcji.

Sąd I instancji nietrafnie uznał, że wyjaśnić należy kwestię zapisu zawartego w "oświadczeniu woli" o udostępnieniu nieruchomości o dowieszeniu dodatkowego przewodu w istniejącej linii eletroenergetycznej (s. 8 akapit 1 in fine uzasadnienia II SA/Bd 590/17). Treść obu druków, zatytułowanych "Oświadczenie woli", zawierających projekt oświadczenia woli, zawierają sformułowanie: "...niniejszym nieodpłatnie udostępnia "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]... nieruchomość położoną w gm. [...], województwo [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka gruntu nr [...] o pow, 6,73 ha [odpowiednio – nr [...] o pow. 0,69 ha], obręb [...], (KW nr .............. ) w celu wykonania następujących prac1 wymiana przewodów oraz wymiana słupów [odpowiednio - oraz wymiana słupa]."). Liczba 1 odnosi się do przypisu pierwszego u dołu strony, zawierającej ów druk, o treści: 1. Wybrać właściwy rodzaj prac - wymiana przewodów lub dowieszenie dodatkowego przewodu w istniejącej linii elektroenergetycznej lub wymiana lub dołożenie dodatkowego przewodu w kanalizacji kablowej, albo wymiana słupów.". Przypis pierwszy nakazuje wybrać przy składaniu oświadczenia woli właściwy rodzaj prac spośród pięciu możliwych: 1. wymiana przewodów; 2. dowieszenie dodatkowego przewodu w istniejącej linii elektroenergetycznej; 3. wymiana [przewodu] w kanalizacji kablowej; 4. dołożenie dodatkowego przewodu w kanalizacji kablowej; 5. wymiana słupów. Z jednoznacznego zapisu w części merytorycznej druku jednoznacznie wybrano dwa rodzaje prac: wymiana przewodów [ad. 1] i wymiana słupów [ad. 5]. Tym samym inwestor w projektach oświadczenia woli wybrał wyłącznie wymianę przewodów oraz wymianę słupów [odpowiednio – słupa; ad. 1 i 5], a całkowicie pominął dowieszenie dodatkowego przewodu w istniejącej linii elektroenergetycznej [ad. 2].

Ujęcie w przypisie 1 pięciu możliwych rodzajów prac wskazuje na wcześniejsze opracowanie tego standardowego druku dla różnych potencjalnie możliwych zamiarów inwestora (dotyczących remontu bądź przebudowy). Póki druk taki nie jest wypełniony, nie dokonano w nim właściwych skreśleń, nie doszło do skonkretyzowania treści oświadczenia woli i nie został podpisany przez osoby uprawnione, nie stanowi on dokumentu w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i nie zawiera żadnego oświadczenia woli (jest jedynie projektem oświadczenia woli).

Należy mieć na uwadze, że remont dotychczasowej linii SN 15 kV będzie z korzyścią również dla uczestników, którzy także korzystać będą z bezpieczniejszej sieci. Stan na działkach nr [...] i [...] w wyniku remontu nie zmieni się istotnie (słupy nie zmienią swego miejsca posadowienia, nie zmieni się ilość słupów); nie zmieni się napięcie ani natężenie prądu na remontowanej linii SN 15 kV w stosunku do stanu, jaki istniał w dniu złożenia wniosku przez Spółkę.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda związany będzie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku I OSK 1604/18.

Wobec powyższego wyrok w zaskarżonej części (oddalającej skargę "A" S.A. z siedzibą w [...]) i zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 3a i 8 pb oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa). O sprostowaniu orzeczono na podstawie art. 156 § 3 ppsa. Na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa rozstrzygnięto o kosztach postępowania sądowego.