Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3434/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz. 999
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.
article: art. 27
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Teza: Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim /Dz.U. nr 90 poz. 999 ze zm./. W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej /art. 5 ust. 1/.

Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe, nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.

"Czynności urzędowe" to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.

TEZY

Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim /Dz.U. nr 90 poz. 999 ze zm./. W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej /art. 5 ust. 1/.

Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe, nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.

"Czynności urzędowe" to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spraw), Sędziowie WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Alicja Dobrenko, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi B. S. A. z/s we Francji na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2000r. 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz B. SA kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] września 2002r. utrzymał w mocy decyzję Urzędu z dnia [...] maja 2000r. o ostatecznej odmowie uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej nr [...] znaku towarowego graficznego z napisem PREMIUM VODKA.

W uzasadnieniu podano, że podstawą wydania decyzji o ostatecznej całkowitej odmowie uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku graficznego z napisem PREMIUM VODKA, pod numer [...] zgłoszonego w trybie Porozumienia Madryckiego z pierwszeństwem od dnia 20 lutego 1995 roku przez firmę B. S. A. z Francji, przeznaczonego do oznaczania butelek, wódek i wyrobów alkoholowych było istnienie podobieństwa, o którym stanowi artykuł 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985r. Nr 5 poz. 17 z późn. zm.). Powodem odmowy było stwierdzone przez Urząd jego podobieństwo do zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 25 stycznia 1991 roku znaku towarowego słownego PREMIUM, przeznaczonego do oznaczania napojów alkoholowych.

Znak zgłaszającego, podobnie jak znaki towarowe zarejestrowane, przeznaczony jest do nakładania na wyroby alkoholowe, zatem na towary dla których porównywane znaki należą do jednorodzajowych. Kwestia ta nie budzi żadnych wątpliwości.

Odnosząc się do formy przestrzennej oznaczenia należy stwierdzić, że forma ta jest wymuszona rodzajem towaru do oznaczania którego jest używana. Jedną z form opakowania płynów, zwłaszcza alkoholi jest właśnie butelka i aby mogła ona prawidłowo spełniać funkcję znaku towarowego powinna posiadać dostateczne znamiona odróżniające.

Podobieństwo omawianego znaku ze znakiem słownym PREMIUM zarejestrowanym (...) jest ewidentne, ponieważ warstwa słowna zawiera ten sam element.

Niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o znakach towarowych wynika z niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów, które jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń.

Zawarta przez zgłaszającego w notyfikacji dysklamacja elementu słownego, nie znajduje oparcia w przepisach prawnych i jako taka nie może być przyjęta.

W skardze od powyższej decyzji Spółka B. SA domagała się uchylenia powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. oraz przepisów prawa procesowego art. 77 §1 i 107 §3 k.p.a.

W uzasadnieniu podniesiono, że decyzją z dnia [...] września 2002 r. Urząd z jednej strony utrzymał zaskarżoną decyzję w całości i odmówił ochrony przedmiotowemu znakowi także w odniesieniu do towarów z klasy 21, a jednoczenie jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazał jedynie przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

W związku z tak niespójnym rozstrzygnięciem Urzędu wydaje się zasadne ustalenie, czy Urząd przychylił się do argumentów przedstawionych w odwołaniu z dnia 21 lipca 2000r., wskazujących, iż art. 7 pkt 2 u.z.t. nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. W takiej jednak sytuacji, Urząd powinien konsekwentnie udzielić częściowej ochrony w zakresie towarów z klasy 21. W przeciwnym razie, zasadne wydawałoby się oparcie przez Urząd skarżonej decyzji także o wskazany przepis art. 7 pkt 2 u.z.t.

Tymczasem, z analizy uzasadnienia decyzji wynika, iż jedynym odniesieniem do kwestii formy przestrzennej znaku naszego Mocodawcy była poczyniona w uzasadnieniu uwaga, iż forma ta jest wymuszona rodzajem towaru, do oznaczania którego jest używana. Ponadto wskazano, że jedną z form opakowań płynów, zwłaszcza alkoholi jest właśnie butelka i aby mogła ona prawidłowo spełniać funkcję znaku towarowego powinna posiadać dostateczne znamiona odróżniające.

Odpowiadając na zarzut, iż forma przestrzenna znaku naszego Mocodawcy jest wymuszona rodzajem towaru, wyrazić należy jedynie zdziwienie, iż zdaniem Urzędu przedmiotowa butelka może służyć wyłącznie do nalewania wyrobów alkoholowych.

Podstawą wydania decyzji o ostatecznej całkowitej odmowie udzielenia ochrony w Polsce dla przedmiotowego znaku było stwierdzenie przez Urząd Patentowy podobieństwa przedmiotowego znaku towarowego w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. do zarejestrowanego z pierwszeństwem słownego znaku towarowego PREMIUM nr [...], przeznaczonego do oznaczania napojów alkoholowych.

W tym miejscu należy raz jeszcze powołać się na zasady wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę przedmiotu, wskazujące, iż znaki towarowe należy oceniać kompleksowo, w odniesieniu do wszystkich, a nie jedynie wybranych elementów znaku, a także uwzględniać całokształt sytuacji w jakiej funkcjonują one w obrocie gospodarczym.

Urząd Patentowy RP wydając skarżoną decyzję pominął szereg okoliczności istotnych dla sprawy, co doprowadziło do sytuacji, w której wydane rozstrzygnięcie nie odpowiada stanowi prawnemu i rzeczywistej sytuacji rynkowej, z jaką mamy do czynienia w przypadku funkcjonowania w obrocie znaku towarowego nr [...].

Przede wszystkim, chcielibyśmy podkreślić, że znak naszego Mocodawcy jest znakiem o charakterze mieszanym, a nie - jak czytamy w treści decyzji – znakiem towarowym graficznym. Znak nr [...], przedstawiający butelkę, jest bowiem charakterystyczną kompozycją szeregu elementów zdobniczych i plastycznych, które jednoznacznie przesądzają o jego zdolności rejestracyjnej.

Niezależnie, w skarżonej decyzji Urząd Patentowy całkowicie pominął okoliczność, iż podstawą decyzji o odmowie udzielenia ochrony dla przedmiotowego znaku towarowego w Polsce był również przepis art. 7 pkt 2 u.z.t., w świetle którego znakowi towarowemu naszego Mocodawcy w odniesieniu do produktów w klasie 21 postawiono zarzut braku dostatecznych znamion odróżniających.

Zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno wskazywać dowody, na których organ administracyjny oparł rozstrzygnięcie sprawy oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Przede wszystkim. Urząd pominął wskazanie art. 7 pkt 1 u.z.t. jako podstawy odmowy udzielenia ochrony dla przedmiotowej rejestracji w Polsce, podczas gdy utrzymał identyczny zakres odmowy także w odniesieniu do towarów z klasy 21.

Ponadto Urząd nie ustosunkował się do uwag odwołującego się w części dotyczącej braku podobieństwa znaków, jak również nie uzasadnił pominięcia argumentów na okoliczność konieczności uwzględnienia całokształtu sytuacji faktycznej, w jakiej funkcjonuje znak towarowy naszego Mocodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny niniejszą skargę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2000r. utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2002r. została sporządzona w oryginale w języku francuskim.

Według art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Wyjątki od tej zasady są więc możliwe jedynie ze względu na ochronę praw mniejszości narodowych. Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. l). Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe, nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997r., W. 7/96 (OTK z 1997r., nr 2, poz. 27), podjęta na gruncie dekretu z 30 listopada 1945r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim "czynności urzędowe" to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba, że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.

Mając to na uwadze należy przyjąć, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2000r. dotknięte są poważną wadą prawną, uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 145 §1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.