Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1106/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i ust. 6, art. 239 ust. 1, art. 258 ust. 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 272 ust. 2, art. 272 ust. 12, ust. 17 i ust. 18, art. 273 ust. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1432
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy Ostrowice w województwie zachodniopomorskim

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Wojewody Z. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za okres IV kwartału 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa Wojewody Z. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Informacją z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], Dyrektor PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w G. na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 ze zm.), ustalił dla "Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. Wydziału Rozliczeń Zniesionej Gminy O." opłatę zmienną za usługi wodne za okres IV kwartału 2018 r. w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, powyższą informację doręczono Z. Urzędowi Wojewódzkiemu w S. - Wydział Rozliczeń Zniesionej Gminy O. w dniu [...] marca 2019 r.

W dniu [...] marca 2019 r. do organu wpłynęło pismo Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. informujące, że w związku ze zniesieniem gminy O. wszelkie wierzytelności należy zgłosić Wojewodzie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w województwie [...]

W dniu [...] marca 2019 r. pracownik organu sporządził notatkę służbową

z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wojewody, w której poinformowano o konieczności sporządzenia korekt, ponieważ adresatem informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej winna być Gmina O., a nie ZUW w S. Wydział Rozliczeń Zniesionej Gminy O..

Z uwagi na powyższe, organ sporządził na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne, informację z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], w której ustalił Gminie O. za IV kwartał 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, informację, doręczono Z. Urzędowi Wojewódzkiemu – Wydział Rozliczeń Zniesionej Gminy O. w dniu [...] marca 2019 r.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. (które wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2019 r.) Wojewoda ponownie poinformował organ, że w związku ze zniesieniem Gminy O. wszelkie wierzytelności należy zgłosić Wojewodzie zgodnie z przepisami o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w województwie [...].

Informacją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], Dyrektor PGW Wody [...] Zarządu Zlewni w G., na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310), ustalił Skarbowi Państwa, "reprezentowanemu przez Wojewodę Z. , który przejął zobowiązania zlikwidowanej Gminy O. na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O." za IV kwartał 2018 r. opłatę zmienną za usługi wodne, w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w Województwie [...], był upoważniony do wystawienia ww. informacji wobec Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Wojewodę Z. . Organ przedstawił sposób wyliczenia opłaty zmiennej. Jak wynika z akt sprawy, informację doręczono Wojewodzie w dniu [...] września 2020 r.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] października 2020 r.) Wojewoda złożył reklamację, dotyczącą powyższej informacji, w której podał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O., wierzytelność wygasła z powodu upływu trzymiesięcznego terminu do jej zgłoszenia. Organ winien zgłosić swoją wierzytelność należną od gminy O. do dnia [...] kwietnia 2019 r. O konieczności zgłoszenia wierzytelności organ był informowany przez Wojewodę dwukrotnie.

Dyrektor PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w G., na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 ustawy Prawo wodne, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), wydał w dniu [...] października 2020 r. decyzję nr [...], w której określił Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Wojewodę Z. który przejął zobowiązania zlikwidowanej gminy O. na mocy art. 3 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O., za IV kwartał 2018 r. opłatę zmienna w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych w miejscowości D.. Decyzję doręczono Wojewodzie w dniu [...] października 2020 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że informacja z [...] lutego 2019 r. zawierała wszystkie wymagane dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O., tj. wysokość należności, podstawę prawną, a także dowody naliczenia opłat. Wojewoda był zobowiązany do udzielenia organowi informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy, tj. winien skierować do wierzyciela informację, w której określa wierzytelność oraz określa kwotę, jaka przypada danemu wierzycielowi. Z uwagi na brak takiej informacji, organ w dniu [...] września 2020 r. ustalił Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Wojewodę Z. który przejął zobowiązania zlikwidowanej gminy O., opłatę zmienną za usługi wodne za okres czwartego kwartału 2018 r.

Wobec nieuznania reklamacji, organ na podstawie art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji, określającej wysokość opłaty zmiennej.

Skarb Państwa, reprezentowany przez Wojewodę złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że w dniach [...] i [...] marca 2019 r. do Z. Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły informacje organu wydane w trybie art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne, lecz to nie skarżący był ich adresatem, ale Urząd Wojewódzki i Gmina O.. Ponadto organ nie podał w nich, którego punktu poboru (miejscowości) dotyczą ww. informacje. Skarżący pismami z dnia [...] i [...] marca 2019 r. informował organ, że wszelkie wierzytelności należy zgłosić zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O.. W ocenie skarżącego, nie istnieje przepis nakazujący ponoszenie przez Skarb Państwa zaległych zobowiązań, w tym przedmiotowych opłat istniejących na dzień 31 grudnia 2018 r., od 1 stycznia 2019 r. Zgodnie z przepisami wspomnianej ustawy, Skarb Państwa został zobowiązany do zapłaty zobowiązań zniesionej Gminy O. istniejących na dzień 31 grudnia 2018 r., ale tylko tych, które istniały na dzień 31 grudnia 2018 r. i zostały zgłoszone Wojewodzie do dnia [...] kwietnia 2019 r. Takiego zgłoszenia do dnia [...] kwietnia 2019 r. organ jednak nie dokonał. Zdaniem Wojewody, za takie zgłoszenie nie można uznać informacji z dnia [...] lutego 2019 r., gdyż nie wynika to ani z jej treści ani ze wskazanej w niej podstawy prawnej żądania zapłaty za usługę wodną. Ponadto informacja ta nie była skierowana do skarżącego. W jego ocenie, informacja z [...] września 2020 r. nie może być również zgłoszeniem wierzytelności na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. gdyż skarżący otrzymał ją po dniu [...] kwietnia 2019 r.

Wojewoda podniósł, że przedmiotowa wierzytelność wygasła na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O.. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a.").

Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż te, na które wskazał skarżący.

Spór dotyczy obciążenia Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę, który przejął zobowiązania zlikwidowanej gminy O., opłatą zmienną za IV kwartał 2018 r. za pobór wód podziemnych.

Wojewoda uznał, że przedmiotowe zobowiązanie wygasło na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w województwie [...] (Dz.U. z 2018 r., poz. 1432, dalej "u.s.r.g.O"), z uwagi na niezgłoszenie przez wierzyciela – organ - w terminie, tj. do dnia [...] kwietnia 2019 r. przedmiotowego zobowiązania. Zdaniem Wojewody, informacja o ustaleniu przedmiotowego zobowiązania została doręczona mu dopiero w dniu [...] września 2020 r., gdyż dopiero ta mogła być uznana za prawidłową z uwagi na wskazanie właściwego adresata oraz odniesienie wysokości zobowiązania do konkretnej miejscowości na terenie gminy O.. Wcześniej wydane informacje, według Wojewody, nie wywołały skutków prawnych, gdyż nie były skierowane do strony (tj. Wojewody).

W ocenie organu, informacja z dnia [...] lutego 2019 r., mimo że była zaadresowana na "Urząd Wojewódzki", jednak została doręczona w terminie z art. 6 ust. 2 u.s.r.g.O. i wywołała skutek w postaci skutecznego zgłoszenia przedmiotowej wierzytelności.

Podkreślić należy, że gmina O. została zniesiona z dniem 1 stycznia 2019 r.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 i ust. 3 u.s.r.g.O., za zobowiązania gminy O., powstałe przed dniem jej zniesienia odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, reprezentowany przez Wojewodę. Zobowiązania gminy O. istniejące na dzień 31 grudnia 2018 r. są zaspokajane ze środków budżetu państwa, których dysponentem jest Wojewoda.

W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię powstania przedmiotowego zobowiązania, gdyż tylko za zobowiązania powstałe przed końcem 2018 r. odpowiada Skarb Państwa i tylko takie zobowiązania mogą być zgłaszane w trybie art. 6 u.s.r.g.O. W tym celu należy przeanalizować przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 624, dalej "u.p.w.").

Stosownie do art. 3 ust. 2 i ust. 6 u.p.w., do postępowania przed organami Wód Polskich, m.in. dyrektorem regionalnym zarządu gospodarki wodnej i dyrektorem zarządu zlewni stosuje się przepisy k.p.a.

Zgodnie z art. 239 ust. 1 u.p.w., Wody Polskie są państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 poz. 305), dalej "u.f.p.", której jednostki organizacyjne wykonują zadania określone w przepisach u.p.w.

Na podstawie art. 258 ust. 1 u.p.w. Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód,

o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 u.p.w. (tj. śródlądowych wód płynących i wód podziemnych) oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi.

Usługi wodne określono w art. 35 u.p.w.

Opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w.). Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 u.p.w.). W art. 271 u.p.w. określono sposób ustalania opłaty stałej, zaś w art. 272 u.p.w.- opłaty zmiennej.

Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostki stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w mł (art. 272 ust. 2 u.p.w.). Ustalając wysokość opłaty zmiennej uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 272 ust. 10 u.p.w.). Ustalanie ilości pobranych wód odbywa się na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych (art. 272 ust. 11 u.p.w.). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat obowiązany jest zapewnić odrębny pomiar ilości pobranej wody, zaś odczytu wskazań przyrządów pomiarowych dokonuje pracownik Wód Polskich, z tym, że odczytu można także dokonać przy pomocy przyrządu pomiarowego zapewniającego możliwość zdalnego odczytu wskazań przez Wody Polskie (art. 272 ust. 12, ust. 14 i 16 u.p.w.).

Wysokość opłaty zmiennej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do jej ponoszenia w formie informacji, zawierającej sposób obliczenia tej opłaty, zaś podmiot zobowiązany do jej poniesienia zobowiązany jest do jej wpłaty na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację (art. 272 ust. 17 i 18 u.p.w.).

Powyższa informacja jest, z woli ustawodawcy, swoistym dla prawa wodnego odformalizowanym rozstrzygnięciem władczym organu, wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu prawa administracyjnego, od którego przysługuje specyficzny środek zaskarżenia w postaci reklamacji, przewidziany w art. 273 u.p.w. Złożenie reklamacji przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłat nie wstrzymuje wykonania obowiązku

z art. 272 ust. 18 u.p.w., tj. uiszczenia należnej opłaty, wynikającej z doręczonej mu informacji (art. 272 ust. 3 u.p.w.). W razie uznania reklamacji organ Wód Polskich wydaje nową informację, zawierającą sposób obliczenia opłaty za usługi wodne

(art. 273 ust.6 u.p.w.). W przypadku nieuznania reklamacji organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, od której podmiotowi korzystającemu z usług wodnych służy skarga do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 6 i 8 u.p.w.). Ponadto jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, który otrzymał ww. informację - nie wniósł od niej reklamacji, jednak nie uiścił należnej opłaty organ Wód Polskich określa mu wysokość opłaty w drodze decyzji, zaś podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę określoną w tej decyzji na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji (art. 273 ust. 19 i 20 u.p.w.). Zaskarżenie tej decyzji przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłat nie wstrzymuje jej wykonania (art. 272 ust. 21 u.p.w.).

Do ponoszenia opłaty za usługi wodne stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej "o.p.", zaś uprawnienia organu podatkowego przysługujące Wodom Polskim wykonują dyrektorzy zarządów zlewni Wód Polskich (art. 300 ust. 1 i 1a u.p.w.).

Wskazać należy, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na uwzględnianiu indywidualnych odmienności, specyfiki i charakterystyki rozwiązań prawnych, do których, albo wespół z którymi, przepisy te z woli prawodawcy mają być stosowane. Prawo nie stanowi wówczas w regulacjach określonych instytucji pewnych przepisów, ale odsyła do innych, już obowiązujących zapisów prawnych, uznając, że te drugie, w obszarze pierwszych, mogą być odpowiednio stosowane. Inaczej rzecz ujmując – odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że unormowań stosowanych odpowiednio nie można przenosić w sposób "mechaniczny", bez uwzględnienia specyfiki i charakteru określonego obszaru prawnego, w jakim działa organ stosujący prawo (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r. o sygn. akt II FSK 2877/11, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odpowiednie stosowanie przepisów może oznaczać zatem stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych okolicznościach może w ogóle wykluczać ich stosowanie. Opłaty za usługi wodne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.).

Zgodnie z art. 21 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (decyzja deklaratoryjna);

2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (decyzja konstytutywna).

Informacja o ustaleniu opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 17 u.p.w. jest swoistą formą działalności administracji publicznej o charakterze wzruszalnym, gdyż w art. 273 ust. 1 u.p.w. przewidziana została możliwość złożenia reklamacji, w razie nieuznania reklamacji właściwy organ określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 u.p.w.).

W informacji tej dochodzi do skonkretyzowania wysokości opłaty poprzez jej ustalenie przez organ, zobowiązanie z tytułu opłaty za usługi wodne powstaje w momencie doręczenia tej informacji przez organ Wód Polskich podmiotowi korzystającemu z usług wodnych. Organ dokonuje ustalenia opłaty po uzyskaniu danych związanych z poborem wody po upływie kwartału danego roku i pomnożeniu przez stawkę opłaty, natomiast podmiot korzystający z usług wodnych zobowiązany jest do uiszczenia należnej opłaty dopiero po doręczeniu mu tej informacji. Przed doręczeniem powyższej informacji podmiot korzystający z usług wodnych nie ma wiedzy o wysokości opłaty, gdyż uzależnione jest to od ilości pobranej wody, która może w następujących po sobie okresach (kwartałach roku) się różnić.

Podzielając pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie II SA/Kr 1188/19 oraz WSA w Białymstoku z dnia 11 września 2020 r. w sprawie II SA/Bk 1118/20 należy wskazać, że pomiędzy informacją ustalającą wysokość opłaty wodnoprawnej określoną w art. 272 ust. 17 u.p.w. a decyzją wydawaną na podstawie art. 273 ust. 3 u.p.w. mającą charakter konstytutywny jest zasadnicza różnica. Podkreślenia wymaga, że decyzję administracyjną określającą wysokość opłaty wydaje się nie tylko w przypadku nieuznania reklamacji od informacji, lecz także wówczas, gdy obowiązek wynikający z informacji nie został wykonany, zatem informacja o ustaleniu wysokości opłaty nie stanowi podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2018 r. mogło powstać dopiero w 2019 r. z momentem ustalenia jej wysokości przez organ w trybie art. 273 ust. 6 u.p.w. Jednakże już od 1 stycznia 2019 r. nie istniał podmiot korzystający z usług wodnych w IV kwartale 2018 r. – gmina O., zaś zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 u.s.r.g.O. Skarb Państwa - Wojewoda odpowiada za zobowiązania gminy O. powstałe przed dniem 1 stycznia 2019 r. i istniejące na dzień 31 grudnia 2018 r.

W ocenie Sądu, z uwagi na szczególną regulację zawartą w przepisach u.s.r.g.O. wobec likwidacji podmiotu korzystającego z usług wodnych w IV kwartale 2018 r. i ograniczenia odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania byłej gminy O. do zobowiązań istniejących na dzień 31 grudnia 2018 r., organ Wód Polskich nie mógł dokonać ustalenia przedmiotowej opłaty zmiennej Skarbowi Państwa – Wojewodzie, gdyż podmiot ten nie przejął za Gminę O. odpowiedzialności za zobowiązania powstałe po dniu 1 stycznia 2019 r.

Art. 6 u.s.r.g.O. dotyczy tylko tych zobowiązań gminy O. powstałych przed dniem 1 stycznia 2019 r., za które przejął odpowiedzialność Skarb Państwa po spełnieniu przesłanek z ww. przepisu. Wierzyciele zlikwidowanej gminy O. winni byli zgłosić swoje wierzytelności w terminie do dnia [...] kwietnia 2019 r. pod rygorem ich wygaśnięcia. Zgłoszenie wierzytelności winno zawierać informacje o jakich mowa w art. 6 ust. 3 u.s.r.g.O. Po zgłoszeniu wierzytelności przez wierzyciela i jej uznaniu przez Wojewodę, stosownie do art. 7 ust. 1 u.s.r.g.O. Wojewoda kierował do wierzyciela informację o kwocie jaka przypadnie danemu wierzycielowi. Na tę informację wierzyciel mógł wnieść do sądu okręgowego w terminie 14 dni od doręczenia informacji zarzuty (art. 7 ust. 2 u.s.r.g.O.). Uregulowana w art. 6 i 7 u.s.r.g.O. procedura dochodzenia wierzytelności zbliżona jest do regulacji przyjętych w przypadku postępowania upadłościowego (np. zgłoszenie wierzytelności syndykowi masy upadłości, utworzenie listy wierzytelności i planu podziału).

Jak wyżej wskazano, skoro zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. nie powstało, organ nie mógł zgłosić przedmiotowego zobowiązania w trybie art. 6 u.s.r.g.O.

Wydania przez organ informacji na podstawie art. 273 ust. 1 u.p.w. nie można przy tym uznać za równoznaczne ze zgłoszeniem wierzytelności w trybie art. art. 6 u.s.r.g.O.

Zauważyć także należy, że nawet gdyby przyjąć, że zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. powstało to z uwagi na zaliczenie tego zobowiązania do należności, o których mowa w art. 60 pkt 1 u.f.p., na podstawie art. 30 ust. 2 u.s.r.g.O. podlegałoby ono umorzeniu. Jak wyżej bowiem wskazano, organ Wód Polskich jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 u.f.p., tj. podmiotem sektora finansów publicznych, do którego stosuje się odpowiednio przepisy u.f.p. na mocy art. 10 ust. 2 u.f.p. Wyjaśnienie kwestii odpowiedniego stosowania przepisów zawarto w uzasadnieniu powyżej, zaś katalog należności z art. 60 pkt 1 u.f.p. jest otwarty. Wody Polskie mimo, że prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, której podstawą jest plan finansowy, będący odpowiednikiem budżetu dla innych jednostek sektora finansów publicznych, reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 u.p.w. (tj. śródlądowych wód płynących i wód podziemnych) oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi (art. 258 ust. 1 u.p.w.).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przy czym wysokość wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym została określona w sposób nieprawidłowy. W sprawie bowiem znajduje zastosowanie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Tym samym na rzecz skarżącego, tytułem zwrotu kosztów postępowania, powinna zostać zasądzona od organu kwota [...]zł, na którą składa się [...] zł tytułem wpisu i [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.