Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 107/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
article: art. 21 pkt. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. M. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. akt I OSK 722/14 w sprawie ze skargi S. M. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2013 r. (data prezentaty sądu) Prokurator Okręgowy w [...] przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę S. M. na swoją bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Zarządzeniem z dnia 27 września 2013 r. skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 116/13. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, wezwano organ do uzupełnienia akt sprawy. Nadto Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odrębnym zarządzeniem z dnia 27 września 2013 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.

W dniu 10 października 2013 r. skarżący uiścił żądany wpis od skargi.

Przy piśmie z dnia 14 października 2013 r. (data prezentaty sądu) organ uzupełnił akta sprawy.

Zarządzeniem z dnia 21 października 2013 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 10 grudnia 2013 r.

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Łd 116/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Prokuratora Okręgowego w [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 24 kwietnia 2014 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Odpisy ww. wyroku wraz z uzasadnieniem zostały doręczone stronom postępowania w dniu 20 stycznia 2014 r.

W dniu 25 lutego 2014 r. (data prezentaty sądu) organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. W tym też dniu zarządzono doręczenie jej odpisu skarżącemu.

W dniu 7 marca 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną. W dniu 10 marca 2014 r. zarządzono doręczenie jej odpisu organowi.

W dniu 20 marca 2014 r. (data prezentaty sądu) skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 722/14. Sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

W dniu 1 września 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 722/14. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości przed tym Sądem, wydanie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, obligujących organ sądowy do zaniechania nieuzasadnionej prawnie i faktycznie bezczynności, przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 20 000 złotych oraz o zwrot wpisu od skargi na przewlekłość na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą").

W uzasadnieniu skargi na przewlekłość poniesiono, że skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 20 marca 2014 r. i dotychczas nie została rozpoznana, mimo treści art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Opieszałość Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dla skarżącego wielce krzywdząca. Skarżący poprzez takie zachowanie organu sądowniczego utracił całkowicie zaufanie, że naczelny organ wymiaru sprawiedliwości działa w ogóle na podstawie obowiązującego prawa. Organ sądowy swoją ignorancją doprowadził do pozbawienia skarżącego konstytucyjnego prawa do rozpoznania jego sprawy w przepisanym prawem terminie. Skarżący podkreślił, że wiele spraw, które wpłynęły później do Naczelnego Sądu Administracyjnego aniżeli sprawa skarżącego, jest rozpoznawanych wcześniej, a sprawa o sygn. akt I OSK 722/14 nadal oczekuje na rozpoznanie.

W dniu 10 września 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył pismo procesowe, w którym uzupełniając uzasadnienie żądania stwierdzenia przewlekłości, wskazał sygnatury akt spraw, które zostały rozpoznane znaczenie szybciej aniżeli sprawa skarżącego, mimo, że wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego znacznie później niż skarga kasacyjna od wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Łd 116/13.

Zarządzeniem z dnia 11 września 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 21 listopada 2014 r.

W dniu 22 października 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył kolejne pismo procesowe – uzupełnienie uzasadnienia skargi na przewlekłość postępowania, ponownie powołując sygnatury akt spraw, które zostały rozpoznane szybciej aniżeli sprawa skarżącego, mimo ich późniejszego wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 20 marca 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Termin rozprawy wyznaczony został na dzień 21 listopada 2014 r. (8 miesięcy po wpłynięciu skargi kasacyjnej). Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Myli się skarżący wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest terminem określonym w art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten dotyczy terminu rozpoznania skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś skargi kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest odrębnym środkiem prawnym (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPP 11/11). Sprawa skarżącego musiała zatem oczekiwać na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Nie zachodzi bowiem szczególny przypadek istnienia przepisów nakazujących rozpoznanie tej sprawy w ustawowo określonym terminie, a żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.