Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1081/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a, art. 30
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Pindel (spr.), Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. - Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia oznaczanej jako: k.p.a., oraz art. 83 § 4 w związku z art. 30 i art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. - Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: u.s.u.s., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję przez siebie wydaną w dniu [...] r., nr [...], którą w wyniku rozpoznania wniosku E. K.:

1) umorzył postępowanie wszczęte w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w kwocie 3.086.002,37 zł, w tym:

a) składek na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek za okres 02/2000-12/2001 w kwocie 1.138.390,95 zł;

b) składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek za okres 01/2000-12/2001 w kwocie 214.333,22 zł;

c) odsetek za zwłokę od należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek a naliczonych na dzień 7 sierpnia 2002 r. w kwocie 760.875,90 zł;

d) odsetek za zwłokę od należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych a naliczonych na dzień 7 sierpnia 2002 r. w kwocie 972.402,30 zł;

2) umorzył postępowanie wszczęte w sprawie o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych w kwocie 1.713.367,57 zł, w tym:

a) na ubezpieczenie społeczne za okres 02/2000-12/2001 w kwocie 1.208.597,87 zł;

b) na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01/2000-12/2001 w kwocie 505.369,70 zł.

W uzasadnieniu podjętego po raz drugi rozstrzygnięcia organ rentowy wskazał na brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia wniosku skarżącego. Wyjaśnił przy tym, że należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek mogą zostać umorzone na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. tylko wówczas, gdy ubezpieczony jest jednocześnie płatnikiem tych składek. Natomiast w myśl art. 30 u.s.u.s. instytucja umorzenia nie ma zastosowania do składek finansowanych przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami składek.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zażądał uchylenia obu wyżej wymienionej decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, który je wydał, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że decyzje te wydano z naruszeniem art. 83 u.s.u.s., albowiem zostały oparte na błędnym założeniu możliwości opłacenia składek przez skarżącego, czemu przeczy sytuacja, w jakiej się on znajduje. Następnie podniósł, że nieprawidłowość tych rozstrzygnięć wynika również z braku uwzględnienia wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który zmienił decyzję organu rentowego z dnia [...] r., nr [...] (decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki na skarżącego). Jednocześnie za nieprawdziwe uznał twierdzenie organu rentowego, jakoby zajęte wierzytelności spółki nie pozwalały na zaspokojenie jej zobowiązań, i obszernie omówił kwestię błędnego, jego zdaniem, prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Do skargi załączył kopie: wyżej powołanego wyroku, wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]r., sygn. akt [...] oraz pisma organu rentowego z dnia 18 czerwca 2004 r. zawierającego zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości dłużnika.

W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Przy piśmie z dnia 10 października 2014 r. skarżący nadesłał kopię decyzji organu rentowego z dnia [...] r., nr [...], z której – jak podkreślił – wynika, iż odpowiedzialność za omawiane zobowiązania ponosi A Sp. z o.o. w C. W złożonym następnie piśmie z dnia 21 października 2014 r. zwrócił z kolei uwagę, że pomimo wydania tej decyzji organ rentowy nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do wyegzekwowania należnych kwot od tej spółki kapitałowej. Ponadto wytknął organowi rentowemu pominięcie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przy wydawaniu decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Natomiast w celu wykazania, że wątpliwości co do prawidłowości tytułów wykonawczych, które przeciwko niemu wystawiono, zostały powzięte również przez organ rentowy, który przedstawił pismo jego pracownika (radcy prawnego) z dnia 10 stycznia 2008 r.

W piśmie z dnia 20 listopada 2014 r. organ rentowy wyraził przekonanie, że okoliczności te nie mają wpływu na ocenę prawidłowości decyzji zaskarżonej. Przyznał przy tym, że egzekucja względem wskazanej spółki kapitałowej nie była prowadzona, mimo iż odpowiedzialność tej spółki (tak samo jak skarżącego i jego wspólnika) wynika z decyzji z dnia [...].

Krytyczny stosunek do takiej postawy skarżący przedstawił w swym piśmie z dnia 11 grudnia 2014 r., zaznaczając, że świadczy ona nie o bezskuteczności egzekucji, lecz o niezrozumiałej bierności w jej prowadzeniu.

Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze oraz pismach z dnia: 10 października 2014 r., 21 października 2014 r., 11 grudnia 2014 r. i 22 marca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w granicach kompetencji przysługujących Sądowi Administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie zastępuje organów i nie umarza należności z tytułu składek, pełni wyłącznie funkcje kasacyjne, badając zgodność rozstrzygnięcia z prawem.

Na wstępie podkreślić należy, że kontrolowaną przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania, a nie decyzja w przedmiocie umorzenia należności. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenia dla sprawy, gdyż z treści skargi wynika, że skarżący nie zauważa odmienności tych rozstrzygnięć i powołuje się na okoliczności, które badane są przy umorzeniu należności. Podkreślić także należy, że skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze do WSA nie podniósł jakichkolwiek zarzutów odnośnie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie, podnosząc jedynie zarzuty w stosunku do decyzji dotyczącej umorzenia należności.

Umorzenie postępowania, co należy podkreślić, nastąpiło tylko na gruncie art. 28 ust. 3a i art. 30 u.s.u.s., bowiem co do podstawy prawnej wynikającej z art. 28 ust. 1-3 wniosek w tej części został rozpoznany merytorycznie, lecz odrębną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. Dokonując kontroli tej decyzji tut. Sąd wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r. oddalił skargę w sprawie o sygn. akt I SA/GL 1082/14. Zatem kontroli Sądu w tej sprawie podlegała wyłącznie zasadność umorzenia postępowania przez ZUS na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Bezsporne jest w sprawie, że na skarżącego – jako byłego wspólnika Spółki cywilnej zobowiązanej z tytułu płatności składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – została przeniesiona odpowiedzialność za wszystkie obciążenia z tytułu składek spółki i wspólników związanych z działalnością spółki. W tych też granicach należy ocenić zakres odpowiedzialności skarżącego oraz możliwości umorzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Skarżący – załączając do skargi wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] – zarzucił organowi nieuwzględnienie zmienionego przez Sąd zakresu jego odpowiedzialności i błędne wydanie tytułów wykonawczych. Wymienionym wyrokiem Sąd Okręgowy stwierdził, że E. K. i W. L., jako wspólnicy spółki cywilnej B Eksport Import, odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie wraz z A Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w upadłości za obciążenia z tytułu składek należnych ZUS za okres od stycznia 2000 r. do grudnia 2001 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że "Sąd stanął na stanowisku, iż odwołania zasadniczo nie zasługują na uwzględnienie, dlatego (...) orzekł jak w sentencji wyroku, zmieniając zaskarżone decyzje tylko w zakresie kwot i odsetek z tytułu zwłoki wyliczonych ostatecznie przez biegłą sądową w opinii uzupełniającej z dnia 6 kwietnia 2007 r." Sąd Okręgowy podał, że z wymienionej opinii wynika, iż należności Spółki cywilnej wobec ZUS wyniosły 3.105.186,49 zł, zaś z tytułu odsetek na dzień 7 sierpnia 2002 r. – 1.748.589, 30 zł.

Zarzuty skargi i złożonych przez skarżącego pism koncentrują się na nieprawidłowo prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz postępowaniu upadłościowym A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (następcy prawnego spółki cywilnej). Wyjaśnić ponownie należy, że zarówno organ, jak również sąd, mogą rozpoznać zarzuty skarżącego jedynie w zakresie złożonego wniosku o umorzenie składek na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zarzuty dotyczące nieprawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być rozpatrywane jedynie w ramach uprawnień przysługujących zobowiązanemu wynikających z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), a więc w odrębnym postępowaniu.

Również w zakresie postępowania dotyczącego umorzenia składek należnych ZUS Sąd nie może dokonywać oceny pracy syndyka masy upadłości i powołanej w toku postępowania upadłościowego rady wierzycieli. Czynności dotyczące postępowania upadłościowego spółki z o.o. (jako następcy prawnego spółki cywilnej) mogły być podejmowane jedynie na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 233), czy też poprzednio obowiązującego (do dnia 30 września 2003 r.) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.).

Niesłuszny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 83 u.s.u.s. Podkreślić należy, że kwestia przyjęcia odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki była przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, zatem nie mogą odnieść skutku – na tym etapie postępowania – argumenty wskazujące na niemożność opłacania składek ZUS w toku prowadzonej przez skarżącego działalności. Nie zmienia tej oceny załączona przez skarżącego (przy piśmie z dnia 10 października 2014 r.) decyzja ZUS z dnia [...] r., która w trybie art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. mogła być przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia jedynie przez sąd powszechny.

Chybiony jest także zarzut nieuwzględnienia przez organ art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej (pismo skarżącego z dnia 21 października 2014 r.). Zgodnie z art. 31 u.s.u.s. do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3-5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 § 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Przepis art. 67 Ordynacji podatkowej został uchylony z dniem 1 września 2005 r., natomiast przywołany przez skarżącego w odwołaniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie zaległości z tytułu składek może być rozpatrywane jedynie na podstawie przepisów art. 28-30 u.s.u.s.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 u.s.u.s. i art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą leżeć zarówno po stronie podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. W rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością ze względu na przyczyny przedmiotowe spowodowane brakiem podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami.

Stosownie do brzmienia art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29. Ostatnie z wymienionych przepisów stanowią natomiast podstawę do umarzania należności z tytułu składek, rozkładania ich na raty i odraczania terminu ich płatności.

Wyjaśnienia wymagają przede wszystkim przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rozróżniające pojęcie "należności z tytułu składek" od pojęcia "składek". Przepis art. 24 ust. 2 u.s.u.s. stanowi, że składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata (zwane dalej "należnościami z tytułu składek") nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Z kolei przepis art. 30 u.s.u.s. stanowiący: "do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29", reguluje zakres postępowania w odniesieniu do ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Mając na względzie treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s., uznać należy, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza umarzanie w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Co do zasady, wymienione należności mogą być umarzane w całości lub w części, o ile spełnione będą warunki określone w ustawie i o ile nie zachodzi wyłączenie możliwości umorzenia objęte art. 30 u.s.u.s. Wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony, umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Innymi słowy, nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tej części. Nie można więc rozpoznać w tym zakresie wniosku o umorzenie należności, który to wniosek wszczął postępowanie. Organ zobligowany był więc do umorzenia postępowania w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3208/05; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 483/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 118/10 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex nr: 202345, 673064 i 749519). Potwierdził to stanowisko także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1520/11 (Lex nr 1404591) podnosząc, że wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy interpretować w sposób ścisły, tj., że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28 u.s.u.s. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie składek ujętych na jego koncie, w części nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników finansowanych przez nich samych.

Zasadnie organ – w części dotyczącej składek finansowanych przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami tych składek w łącznej kwocie 1.713.367,57 zł – umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 u.s.u.s. Jednocześnie w zakresie dotyczącym ww. kwoty organ prawidłowo nie objął tym rozstrzygnięciem części należności skarżącego z tytułu odsetek za zwłokę powstałych w wyniku nieopłacenia powyższych składek. Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że bezprzedmiotowość postępowania nie dotyczy w takiej sytuacji pozostałych elementów wspomnianych składek: odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia oraz dodatkowej opłaty (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 105/10 oraz z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 951/10, a także WSA w Łodzi z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 223/11; wszystkie wskazane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Ponownie należy tędy przypomnieć, że należności dotyczące składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetki za zwłokę od należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników zarówno w części finansowanej przez płatnika jak również w części finansowanej przez ubezpieczonych (w łącznej kwocie 3.086.002,37 zł) objęte zostały odrębną decyzją odmawiającą umorzenia tych należności w trybie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. (ta decyzja była poddana kontroli Sądu w sprawie o sygn. I SA/Gl 1082/14).

Organ umorzył postępowanie także w części dotyczącej należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek w łącznej kwocie 3.086.002,37 zł, podnosząc, że nie ma w tej części zastosowania regulacja przewidziana w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Podnieść należy, że stosownie do art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2-4. Oznacza to, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o ile zostanie spełniona jedna z przesłanek wymienionych w ust. 3 powołanego przepisu. Ustawodawca wprowadził wyjątek od zasady umarzania należności tylko w razie całkowitej nieściągalności w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., jednakże ta regulacja obejmuje jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Przesłanki umorzenia należności na podstawie tego przepisu określa wydane na mocy delegacji ustawowej zawartej w ust. 3b art. 28 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365).

Wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie pozwala na rozpoznanie merytoryczne wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, jak również odsetki za zwłokę od należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych na podstawie tego przepisu, gdyż dotyczy on wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia". Sformułowanie użyte w treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnosi się jedynie do należności z tytułu składek ciążących na stronie skarżącej, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, a zatem należności składkowych "ubezpieczonych", czyli ich własnych obciążeń z tego tytułu. Przedstawiona interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt III UK 84/06, publ. OSNP 2007, Nr 19-20, poz. 287; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 451/07).

Na tle unormowań zawartych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. trzeba wskazać, że ewentualne umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za pracownika jest możliwe tylko na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., a więc przy istnieniu całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., natomiast na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. – a tym samym w warunkach cytowanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. – jest wykluczone (por. także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 613/11 oraz w Łodzi z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 707/14).

Ustawodawca określił, jakim podmiotom przysługują uprawnienia wynikające z ww. przepisu, zatem dopiero po ustaleniu, że skarżący jest także "ubezpieczonym" podlegającym pod regulację art. 28 ust. 3a u.s.u.s., możliwe będzie uwzględnienie zarzutów dotyczących jego stanu zdrowia.

Konkludując, Sąd stwierdza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku na mocy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w odniesieniu do ww. należności z tytułu składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, co skutkuje uznaniem rozstrzygnięcia organu za prawidłowe.

Mając na względzie przedstawione okoliczności, stwierdzić należy, że nie są zasadne zarzuty zawarte w skardze. W rozpoznanej sprawie organ nie mógł bowiem badać, czy zaistniały przesłanki umorzenia spornych należności z tytułu składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że będąca przedmiotem oceny decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

-----------------------

11