Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 313/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-03-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Żadne z wyżej wymienionych
Powołane przepisy: article: art. 252,  art. 255,  art. 165
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2009 r., sygn. akt: III SA/Gl 313/09.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, Sąd postanowieniem z dnia 14 września 2009 r. odmówił przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. oddalił zażalenie "A" Sp. z o.o. na postanowienie tutejszego Sądu.

W tym stanie prawnym ponowiono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie to doręczono stronie skarżącej w dniu 8 lutego 2010 r. Reakcją strony był ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.).

Strona skarżąca w powtórnym wniosku o prawo pomocy podniosła, że organ podatkowy "ukradł skarżącej ponad [...] tysiące zł i spowodował stratę ponad [...]zł i pozostawił w obiegu prawnym decyzję zawierającą błędy matematyczne". W ten sposób skarżąca została pozbawiona wszelkich środków finansowych. Strona podała, że wydano już wobec niej w ciągu ostatnich trzech lat [...] decyzji, postanowień i tytułów wykonawczych. W drugiej instancji uchylono ich [...], a nadal w drugiej instancji rozpoznawanych jest [...] spraw. Przed sądem administracyjnym, toczą się natomiast [...] sprawy. W tej sytuacji skarżąca była zmuszona zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników. W efekcie spółka nie ma środków na uiszczenie wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu, wniosek ten został oddalony.

Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." – wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów.

Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Jest to stanowisko powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2004 r., II SA/Gd 758/04; z dnia 13 stycznia 2005 r., I SA/Gd 523/04; z dnia 27 lipca 2005 r., I SA/Gd 335/05).

Kolejny wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą (nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.) należy w istocie uznać za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 14 września 2009 r. odmawiającego przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.

W przedmiotowej sprawie istotna jest dla rozstrzygnięcia norma zawarta w art. 165 P.p.s.a., która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy.

To samo odnosi się – tym bardziej – do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 P.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy.

Strona skarżąca poczynając od pierwotnego wniosku o prawo pomocy, poprzez sprzeciw, zażalenie na postanowienie Sądu oraz powtórny wniosek o prawo pomocy podnosi, że wszystkie jej konta bankowe zostały zablokowane w wyniku działań podejmowanych przez organy skarbowe. W ostatnim wniosku strona wskazuje na to, że toczy się wiele spraw podatkowych w różnych stadiach procesowych oraz, że jej sytuacja gospodarcza powoduje konieczności redukcji zatrudnienia. Strona nie powołała jednak żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Należy podkreślić, że sam fakt zaprzestania działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę oraz zwalnianie jej pracowników wcale nie musi oznaczać bezpośrednio tego, że jej stan majątkowy i możliwości płatnicze w rzeczywistości pogorszyły się. Fakt taki można jedynie domniemywać, a przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku skarżącej spółki, fakt ten powinien być udowodniony. Strona skarżąca jednak w ogóle nie dołączyła do tego wniosku żadnych dokumentów.

Z tego powodu – zdaniem Sądu – przy ocenie niniejszego, drugiego już wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej spółki, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 14 września 2009 r.

Sąd aprobuje i przyjmuje za swoje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt: I CKN 1064/97, zgodnie z którym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę.

Podobne stanowisko zawarte jest także w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. (OSNC 1999 r., z. 11, poz. 196).

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.