Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 54/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 listopada 2021 r. nr BP.500.277.2020.1200.GD11.3159 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 listopada 2020 r. nr WITD.DI.0152.XI1316/23/20 nakładającą karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; 2. uchyla decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 listopada 2020 r. nr WITD.DI.0152.XI1316/23/20 w części, w jakiej organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniach 19 sierpnia - 4 września 2020 r. przeprowadził kontrolę w M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także jako: "skarżąca").

Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli z dnia 4 września 2020 r. nr WI.8140.2.48.2020. Zawiadomieniem z tej samej daty organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli

Decyzją z dnia 9 listopada 2020 r. nr WITD.DI.0152.XI1316/23/20 wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.t.d.") Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. Spółkę z o.o. karę pieniężną w łącznej wysokości 1.500 zł za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d.:

- pod l.p. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie za każdą zmianę (niezgłoszenie w terminie wycofania jednego pojazdu o nr rej. [...] z posiadanej licencji z uwagi na sprzedaż pojazdu - kara jednostkowa 800 zł);

- pod l.p. 5.11 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy przez jednego kierowcę w dniu 3 października 2019 r. o 1 godzinę i 52 minuty; przekroczenie o czas do mniej niż 30 minut - 100 zł; przekroczenie o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut – 250 zł; przekroczenie za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – 350 zł; kara po zsumowaniu kar za wyżej wskazane czasokresy - łącznie 700 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie regulacji zawartych w u.t.d. i w konsekwencji nałożenie kar pieniężnych z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez l.p. 1.5 i l.p. 5.11 zał. nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że w jej ocenie nie doszło do naruszeń stwierdzonych przez organ pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że zgłoszenie wycofania z licencji pojazdu o nr rej. [...] w dniu 28 lutego 2020 r. odbyło się z zachowaniem terminu, gdyż pojazd ten faktycznie został wydany nabywcy w dniu 10 lutego 2020 r., po całkowitym spłaceniu rat a nie w dniu wystawienia faktury bazowej VAT z dnia 5 listopada 2019 r. z tytułu sprzedaży.

Odnośnie stwierdzonego przez organ pierwszej instancji naruszenia związanego z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy skarżąca podniosła, iż w dniu jego stwierdzenia kierowca wykonywał przewozy w gospodarstwie rolnym właściciela spółki. W związku z tym był to przewóz podlegający wyłączeniu zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 561/2006/WE.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 23 listopada 2021 r. nr BP.500.277.2020.1200.GD11.3159 utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wskazał również, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 u.t.d. Natomiast treść art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów opisane w załączniku nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy podkreślił, że w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Zatem regulacja wynikająca z przepisu art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., również nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znalazły także przepisy art. 189e oraz 189f k.p.a., które wskazują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Przedmiotowe kwestie zostały bowiem uregulowane w art. 92c u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, organ odwoławczy wskazał na treść art. 14 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Przy tym organ odwoławczy przytoczył treść art. 7a ust. 2 u.t.d., który określa dane, które należy zgłosić przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej oraz treść art. 7a ust. 3, art. 5 ust. 1 i ust. 9 u.t.d.

Zgodnie z treścią l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie wymierza się karę pieniężną w wysokości 800 zł za każdą zmianę.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia 2 września 2020 r. nr [...], oświadczenia przedsiębiorcy zawierającego wykaz pojazdów będących w dyspozycji przedsiębiorcy oraz faktura VAT nr [...] z dnia 5 listopada 2019 r. dowodzą, że organ pierwszej instancji zasadnie nałożył karę pieniężną za brak zgłoszenia zmiany danych w wymaganym terminie w zakresie pojazdów wykorzystywanych przez przedsiębiorcę do prowadzonej działalności.

Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zmiany wykazu posiadanych pojazdów z dniem 28 lutego 2020 r. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej odnoszącym się do terminu wydania zbytego pojazdu nowemu nabywcy. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż dysponowała sprzedanym w dniu 5 listopada 2019 r. pojazdem o nr rej. [...] do dnia 10 lutego 2020 r., bowiem z dokumentu w postaci faktury VAT nie wynika, jak twierdzi skarżąca, by sprzedaż pojazdu odbywała się w systemie ratalnym. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że na dokumencie potwierdzającym sprzedaż pojazdu jako termin zapłaty wskazano datę 6 listopada 2019 r. W ocenie organu odwoławczego do tej daty pojazd pozostawał w dyspozycji sprzedającego (skarżącej).

W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 800 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. j rozporządzenia WE nr 561/2006, "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 lub ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Zgodnie z l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł i za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut podlega karze pieniężnej w wysokości 350 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że analiza okazanych wykresówek kierowcy W. R., z pojazdu o nr rej. [...] wykazała, iż kierowca w dniu 3 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 52 minuty. W tym dniu kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 22 minuty w okresie od godziny 07:06 do godziny 16:53. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Odebrane przez kierowcę przerwy nie zostały uwzględnione ponieważ nie spełniały kryteriów wskazanych w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006.

Organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna w kwocie 700 zł z tytułu powyższego naruszenia sankcjonowanego przez l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d, została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie został wypełniony obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przepisem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił ponownie, że mimo twierdzenia skarżącej, iż pojazd nie został zbyty i przekazany w terminie wynikającym z dokumentu sprzedaży jakim jest znajdująca się w aktach przedmiotowej sprawy faktura VAT, skarżąca nie była w stanie poprzeć swojego twierdzenia o faktycznym wydaniu pojazdu w dniu 10 lutego 2020 r. ani aneksem do faktury, ani protokołem przekazania pojazdu ani żadnym innym dokumentem. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że okazane w trakcie kontroli wykresówki z pojazdu o nr rej [...] kończą się na dacie 29 września 2019 r. Po tej dacie nie ma w aktach sprawy żadnych wykresówek potwierdzających korzystanie z pojazdu aż do dnia 10 lutego 2020 r.

Analiza zapisów na wykresówce z dnia 3 października 2019 r. wskazuje z kolei, że pojazd poruszał się ze znaczną prędkością, często przekraczającą 70 a nawet 80 km/h na znacznych odcinkach drogi, co przeczy twierdzeniom skarżącej, iż pojazd poruszał się po terenie gospodarstwa rolnego. Analiza zapisów wykresówki w odniesieniu do wykresu drogi oraz zapisów stanu licznika początkowego i końcowego wskazuje, iż pojazd w tym dniu przebył drogę o długości 364 km, co również świadczy o tym, że pojazd ten nie poruszał się po terenie gospodarstwa rolnego. Ponadto w aktach sprawy nie znajduje się umowa użyczenia pojazdu na cele gospodarstwa rolnego.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącą w kwestii interpretacji zapisów art. 13 rozporządzenia 561/2006. Organ wskazał, że profesjonalny przedsiębiorca transportowy winien zdawać sobie sprawę z faktu, iż organy kontrolne mają podstawy do wymagania dokumentowania charakteru wykonywanych przewozów w celu ustalenia czy są one wykonywane zgodnie z przepisami i wymogami prawa. Rolą przedsiębiorcy jest udokumentowanie charakteru wykonywanych przewozów w przypadku wykonywania ich w oparciu o dopuszczone ww. rozporządzeniem wyłączenia. Nie jest zasadne twierdzenie skarżącej jakoby nie była zobowiązana w żaden sposób dokumentować tego rodzaju przewozów. Przedsiębiorca transportowy ma obowiązek udokumentowania każdej aktywności kierowców świadczących na jego rzecz usługi jak również wykorzystywanych przez siebie pojazdów.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych, to jest art. 92b oraz 92c u.t.d. Podkreślił przy tym, że to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę do zastosowania wskazanych regulacji.

M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa procesowego:

- art. 6 k.p.a. – gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;

- art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów;

- art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów u.t.d. stwierdzając naruszenie w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 3 października 2019 r. pojazd o numerze rej. [...] był użytkowany przez gospodarstwo rolne właściciela spółki do przewozu płodów rolnych, co potwierdza umowa użyczenia pojazdu. Skarżąca zgodziła się z wyliczeniami organu co do prędkości oraz przebytych kilometrów. Jednakże niezrozumiałym dla skarżącej jest zdziwienie organu odnośnie prędkości podczas przewożonych płodów rolnych. Podniosła, że kierowca przewoził płody rolne do portu oddalonego od gospodarstwa rolnego o 85 km. W ocenie skarżącej kara finansowa została nałożona w sposób bezprawny, gdyż organ nie rozważył kwestii wyłączenia przejazdu z czasu pracy.

Odnośnie drugiego z zarzucanych naruszeń skarżąca z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych zakwestionowała sposób obliczenia kar za stwierdzone naruszenie sprowadzający się do ich zsumowania. Sumowanie kar dotyczących przekroczenia norm czasu pracy nie ma w ocenie skarżącej podstawy prawnej.

Ponadto skarżąca podniosła, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu jaki i odebrano prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Organ wskazał, że uruchomienie wyższej sankcji z poszczególnych punktów l.p. 5.11 załącznika nr do u.t.d. nie "konsumuje" sankcji odnoszących się do wcześniejszego przedziału czasowego przekroczenia. Nałożenie kary tylko za jeden z punktów l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. powodowałoby, że strona uniknęłaby części odpowiedzialności za popełnione naruszenie. Istotnym jest nadto wskazanie, że gradacja wysokości kar jest odpowiednia dla przekroczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń dokonanych w toku przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącej w dniach od 19 sierpnia 2020 r. do dnia 4 września 2020 r. kontroli. Protokół kontroli nr [...] został sporządzony prawidłowo, jego treść jest jasna i jednoznaczna oraz znajduje potwierdzenie w pozostałych dowodach zgromadzonych w aktach sprawy. Skarżąca została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli, stosownie do przepisu art. 48 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (publikator z daty zakończenia kontroli: tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.), wobec czego należało uznać, że miała możliwość odpowiedniego przygotowania się do niej. Protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Podkreślenia także wymaga, że skarżąca pismem z dnia 4 września 2020 r. została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone protokołem kontroli nr [...]. Natomiast pismem z dnia 9 października 2020 r. została powiadomiona o jego zakończeniu oraz o możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

W okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż doszło do stwierdzonych przez organy obu instancji naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Jednakże organy nakładając na skarżącą karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy wymierzyły ją niezgodnie z przepisami u.t.d.

Art. 92a ust. 1 u.t.d. przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7).

Zgodnie z treścią l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przewidziano następujące kary pieniężne za przekroczenie: o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina 30 minut – 250 zł; za każde rozpoczęte 30 minut powyżej 1 godziny i 30 minut – 350 zł.

W realiach sprawy organy Inspekcji Transportu Drogowego zastosowały konstrukcję sumowania (kumulacji) kar w sytuacji przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, uznając każdy z kolejnych okresów przekroczeń (łączne przekroczenie o 1 godzinę i 52 minuty) za odrębny czyn (100 + 250 + 350zł = 700 zł).

Konstrukcję tę należy uznać za wadliwą.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 1753/21; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że brak jest w przepisach u.t.d. podstaw do sumowania kar jednostkowych, przewidzianych w l.p. 5.1, l.p.5.2., l.p. 5.6, l.p. 5.7 oraz l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowego sumowania nie można tłumaczyć koniecznością zapewnienia skuteczności i proporcjonalności kar, w celu osiągnięcia odstraszającego ich celu, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z rozporządzenia nr 561/2006, gdyż po pierwsze, państwa członkowskie mogą osiągnąć ten cel, poprzez odpowiednie (progresywne) określenie stawek kar, za poszczególne okresy naruszeń. Poza tym, kumulatywne wymierzanie kar, które również może prowadzić do tego celu, musiałoby mieć konkretną podstawę prawną. Tej jednak nie sposób stwierdzić. Wobec czego przyjąć należy, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz zasadami prawniczej argumentacji, że mniejsza skala naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zawiera się w większym – właściwym jej przedziale. Stąd też w tych wypadkach właściwa jest stawka kary, przewidziana właśnie dla rzeczywistego okresu przekroczenia. Innymi słowy, jedno stwierdzone naruszenie w każdym z wyżej wymienionych wykazów naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji (określonego jej punktu) załącznika nr 3 do u.t.d.

Wskazać należy, że w l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. ustawodawca użył zwrotów:

- pkt 1 - "o czas do" [...];

- pkt 2 - "o czas od 30 minut do mniej niż [...]";

- pkt 3 - "za każde rozpoczęte 30 minut od [...]..."

dla określenia norm czasowych naruszeń, od których uzależnił wysokość kary.

Wskazana regulacja nie daje w ocenie Sądu podstawy do sumowania kwot kar z punktów 1, 2 i 3, tak jak uczyniły to organy, gdyż brzmienie punktu 3 przepisu l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, iż przewidziana w nim kara jest kumulowana z karą z punktu 1 i 2. Nie ma również wątpliwości, że wyraźne brzmienie punktu 3 l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w którym ustawodawca użył zwrotu "za każde rozpoczęte 30 minut od [...]" nie pozwala na przyjęcie, że przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcją łącznie z punktem 1 i 2. W ocenie Sądu zasadne jest bowiem przyjęcie, że w czynie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 1 godziny i 30 minut (to jest w naruszeniu opisanym w l.p. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d.) zawiera się naruszenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy zarówno o czas do mniej niż 30 minut (l.p. 5.11 pkt 1) jak o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut (l.p. 5.11 pkt 2).

W przypadku zatem nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - na podstawie l.p. 5.11 pkt 3 powołanego załącznika - naruszenie przekroczenia opisanego w l.p. 5.11. pkt 1 i 2 tego załącznika winno stanowić tzw. naruszenie współukarane. W tego typu sytuacjach nie dochodzi więc do realnego zbiegu tychże naruszeń. Nie ma zatem uzasadnienia nakładanie kar za każde z naruszeń z osobna oraz podstaw prawnych by sumować te kary, szczególnie, że z treści powoływanego załącznika wynika, że wagę stwierdzonych naruszeń ustawodawca ocenił odmiennie. Te same okoliczności nie mogą bowiem stanowić równocześnie różnych deliktów, dotyczących naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.

Organy obu instancji wadliwie uznały, że przerwa trwająca 33 minuty w prowadzeniu pojazdu rozpoczęta o godz. 9.17 nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

W kwestii naruszenia, o którym mowa w l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd podzielił argumentację i wnioski przedstawione przez organy orzekające.

Stosownie do art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik obowiązany jest zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Dane te to m. in określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego (art. 7a ust. 2 pkt 6 u.t.d.). W l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. przewidziano karę 800 zł za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d w wymaganym terminie - za każdą zmianę. Z treści art. 14 ust. 1 u.t.d. wynika, że obowiązek zgłoszenia zamiany danych, o których mowa w art. 7a ust. 2 pkt 6 dotyczy każdego przypadku wystąpienia zmiany danych i termin do jej zgłoszenia zaczyna biec od dnia jej powstania, np. sprzedaży samochodu objętego zezwoleniem albo wygaśnięciem umowy użyczenia zawartej przez przedsiębiorcę z osobą trzecią.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżąca nie zgłosiła w wymaganym 28 -dniowym terminie zmiany danych, o których mowa w art. 7a ust. 2 pkt 6 u.t.d. Po sprzedaży pojazdu w dniu 5 listopada 2019 r. wykreślenie pojazdu z licencji nastąpiło dopiero w dniu 28 lutego 2020 r. Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swojego twierdzenia, że wydanie pojazdu nabywcy pojazdu nastąpiło w innym dniu niż określony w fakturze VAT dzień sprzedaży.

W tej sytuacji Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji w częściach, w jakich akty te dotyczącą nałożonej na skarżącą kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (punkt pierwszy i drugi sentencji wyroku).

W pozostałej części skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania (punkt czwarty sentencji wyroku) Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz skarżącej kwota odpowiada wysokości wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącą.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i opierając się na niej (zgodnie z art. 153 p.p.s.a.) skoreluje zakres czasowy przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy z odpowiednią regulacją zawartą w l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.