Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 81/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Koła [...] w [...]w rozpoznaniu wniosku S. P. o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 października 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Koła [...] w [...] do załatwienia wniosku S. P. z dnia 22 października 2013 r.; IV. przyznaje adwokat M. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

We wniosku z dnia [...] października 2013 r. S. P. zwrócił się do Koło Łowieckie o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

"1. Ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej drobnej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2012/2013?

2. Ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej grubej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2012/2013?

3. Na jakim obszarze upraw rolnych i w uprawach jakich roślin wystąpiły szkody od zwierzyny dzikiej w roku gospodarczym 2012/2013?

4. W jakiej wysokości (sumarycznie) koło wypłaciło odszkodowania za jak pkt 4 w poszczególnych dzierżawionych obwodach?

5. W jakiej wysokości składki członkowskie opłacali członkowie koła w roku gospodarczym 2012/2013?

6. Czy koło korzystało w roku gospodarczym 2012/2013 z dotacji państwowych, od władz samorządowych, dotacji unijnych i subwencji lub innych form wsparcia finansowego i w jakiej wysokości?".

Wnioskodawca wskazał, iż domaga się udostępnienia powyższych informacji poprzez umożliwienie mu wglądu do stosownych dokumentów (i ewentualnego ich kopiowania) w siedzibie Koła Łowieckiego, ewentualnie przesłania mu żądanych informacji w formie wydruku.

W dniu [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. wpłynęła skarga S. P. z dnia [...] listopada 2013 r. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] w [...] w przedmiocie powyższego wniosku. Skarżący, zarzucając Kołu Łowieckiemu naruszenie art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), wniósł o nakazanie temu podmiotowi rozpatrzenia złożonego wniosku i udzielenia żądanych informacji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto skarżący, powołując się na art. 23 powyższej ustawy, domagał się wymierzenia przez Sąd grzywny osobie odpowiedzialnej za udzielenie informacji w imieniu Koła Łowieckiego.

W uzasadnieniu skargi S. P. podniósł, że Koło Łowieckie [...] zlekceważyło otrzymane od niego zapytanie i nie udzieliło na nie odpowiedzi. Organ ten – w ocenie skarżącego – należy natomiast do podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Wykonując bowiem zadania z zakresu ochrony zwierzyny łownej gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa. Ponadto Koło Łowieckie "[...]" otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych. Zdaniem S. P. poszczególni obywatele mają zatem prawo wiedzieć, w jaki sposób Koło Łowieckie wypełnia funkcje ochronne nad ich własnością. Skarżący podkreślił, że jego wniosek zmierzał do pozyskania informacji ściśle związanych z realizacją zadań stawianych ustawą Prawo łowieckie.

W odpowiedzi na skargę prezes Koła Łowieckiego Nr [...] w [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że K. Ł. udzieliło skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte w jego wniosku z dnia [...] października 2013 r. Jednocześnie wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji przetworzonych, w związku z czym skarżący winien uprawdopodobnić, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący nie wykazał natomiast istnienia tej przesłanki. Prezes Koła wskazał również, że S. P. jest pełnoprawnym członkiem tego Koła i w związku z tym ma dostęp do dokumentów będących w posiadaniu tego podmiotu. Żądane w niniejszej sprawie informacje skarżący mógł pozyskać biorąc udział w obradach walnego zgromadzenia członków Koła.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący podtrzymał złożoną skargę i wskazał, że nie domagał się informacji przetworzonej i - wbrew twierdzeniom Prezesa Koła - nie mógł wejść w posiadanie żądanej informacji publicznej "w inny sposób".

Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] lipca 2014 r. skarżący podtrzymał skargę i zakwestionował legitymację prezesa do reprezentowania Koła przed sądem. Sąd postanowił dopuścić Prezesa do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika Koła Łowieckiego, zgodnie z § 65 ust. 1 pkt 1 przedłożonego przez niego Statutu PZŁ. Prezes Koła wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że S. P. jako członek Koła Łowieckiego [...] ma prawo wglądu do dokumentacji Koła, a Koło nie dysponuje sprzętem technicznym typu ksero, komputer. Cały zarząd pełni funkcje społecznie zatrudniając tylko księgową na umowę zlecenia. Koło nie dysponuje żadnymi funduszami na takie cele i w chwili obecnej ze składek własnych przeznaczyło kwotę [...]tysięcy złotych na obsługę skarżącego w zakresie udzielania mu informacji. Ponadto Prezes oświadczył, że w każdej chwili Koło może mu udostępnić całość dokumentacji i nawet w dniu dzisiejszym jest gotów ustalić datę i godzinę spotkania w tym celu. Skarżący ustosunkowując się do stanowiska Prezesa uznał, że może skorzystać z propozycji bezpośredniego zapoznania się z dokumentami, ale dopiero po wyroku Sądu bo najbardziej zależy mu na przestrzeganiu prawa przez Koło. Pełnomocnik skarżącego dodał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje możliwość udzielania informacji w formie pisemnej, sporządzania kserokopii dokumentów i informacji przetworzonej.

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 721/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S. P..

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że wniosek S. P. z dnia [...] września 2013 r. o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania tego rodzaju informacji. Sąd powołał się w tym względzie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1155/13, w którym wyrażono stanowisko, iż koła łowieckie są "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd I instancji wskazał ponadto, że również uznanie informacji objętych wnioskiem S. P. z dnia [...] października 2013 r. za informacje publiczne pozostaje poza sporem. Kwestia ta – jak przyjął WSA – nie budzi wątpliwości, skoro skarżący domagał się szeregu informacji dotyczących elementu publicznoprawnej działalności tego podmiotu, jakim jest prowadzenie gospodarki łowieckiej w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2168 ze zm.), w tym informacji dotyczących dysponowania jego majątkiem. Informacją publiczną jest zaś każdorazowo w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich przedmiocie działalności i kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.).

W ocenie Sądu I instancji, w kontekście rozważań dotyczących skutków obowiązywania normy kolizyjnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. istotne znaczenie ma ustalenie, że S. P. jest pełnoprawnym członkiem Koła Łowieckiego [...] co zostało potwierdzone podczas rozprawy w dniu [...] lipca 2014 r. Okoliczność ta oznacza, że dostęp do dokumentów, będących przedmiotem zainteresowania skarżącego, przysługuje mu w ramach uprawnień członka Koła. W myśl bowiem art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego, koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Statut PZŁ, przyjęty uchwałą [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r., w § 52 stanowi natomiast, że członkowie koła tworzą walne zgromadzenie (ust. 1) i mogą w nim brać udział osobiście (ust. 2). W myśl zaś § 60 ust. 1 i 2 Statutu członkowie koła mogą przeglądać protokoły z przebiegu walnego zgromadzenia, a dodatkowo, stosownie do § 67, zarząd koła jest obowiązany zapoznać wszystkich członków z obowiązującymi uchwałami organów Zrzeszenia i koła, a na żądanie członka okazać je do wglądu.

Sąd I instancji uznał zatem, że skoro wszystkie informacje objęte wnioskiem skarżącego, w formie odpowiadającej jego żądaniu, są zawarte w poszczególnych uchwałach walnego zgromadzenia Koła Łowieckiego [...] w tym przede wszystkim w uchwalonym przez ten organ na mocy § 53 pkt 6 Statutu PZŁ planie budżetu i działalności Koła, skarżący, jako członek tego Koła, ma zapewniony do nich dostęp na podstawie art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego w związku z powołanymi przepisami Statutu PZŁ, co w świetle normy kolizyjnej art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza możliwość udostępnienia mu tych informacji w żądanej formie w trybie przepisów u.d.i.p.

Sąd I instancji stwierdził, że bez wpływu na powyższą ocenę pozostają zarzuty skarżącego co do realizacji przez organy Koła Łowieckiego [...] jego uprawnień w zakresie dostępu do dokumentów Koła, wynikających z faktu bycia jego członkiem. Ten zakres działalności organów koła wykracza bowiem poza kontrolę sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast skarżący uważa, że jego uprawnienia jako członka Koła Łowieckiego [...] są naruszane, winien zwrócić się do Rzecznika Dyscyplinarnego PZŁ o zainicjowanie postępowania dyscyplinarnego, wobec osoby, która w ramach funkcji wykonywanej w organie Koła narusza w tym zakresie postanowienia Statutu. Ewentualnie skarżący, uznając za nieprawidłową działalność Koła Łowieckiego [...] wobec jego członków, może zwrócić się do właściwej okręgowej komisji rewizyjnej o podjęcie na podstawie § 161 ust. 2 Statutu działań kontrolnych wobec Koła.

W oparciu o powyższe argumenty WSA uznał, że K. Łowieckiemu [...] nie można zarzucić bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej w piśmie S. P.. Podmiot ten, wobec wypełnienia hipotezy normy prawnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., nie był bowiem zobowiązany do udostępnienia skarżącemu żądanych informacji w trybie tej ustawy. K. Ł. nie było również zobowiązane do wydania w takiej sytuacji na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 rozstrzygnięcia o odmowie udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z przyjętym w doktrynie poglądem, jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ ma obowiązek jedynie zawiadomić wnoszącego, że ze względu na odmienne tryby dostępu przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania co do jego wniosku (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2012, str. 206 oraz powołane tam orzecznictwo). Sąd Wojewódzki zauważył, iż wprawdzie takiego powiadomienia ze strony Koła Łowieckiego [...] zabrakło, jednak uwzględnienie skargi z powodu niepodjęcia tej czynności byłoby całkowicie bezcelowe, skoro żądane informacje i tak nie mogą zostać udostępnione w trybie przepisów u.d.i.p., a konieczność poinformowania skarżącego o przysługującym mu innym trybie dostępu do żądanych informacji, wobec treści uzasadnienia wyroku, wydaje się już nieaktualna.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. P., zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.

1. art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie w zw. z § 60 ust. 1 i 2 oraz § 67 Uchwały [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że:

– stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne,

– statut PZŁ przyjęty Uchwałą [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r. jako nie mający rangi ustawowej wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p.,

– wskazane powyżej przepisy ustawy Prawo Łowieckie oraz statutu PZŁ można uznać za regulujące zasady i tryb dostępu do informacji publicznej,

– wskazane powyżej przepisy zapewniają skarżącemu uzyskanie wnioskowanych informacji w sytuacji, gdy dają one skarżącemu jedynie możliwość zapoznania się z treścią protokołów przebiegu walnego zgromadzenia i podjętych uchwał walnego zgromadzenia koła łowieckiego, zaś z treści tych dokumentów nie wynikają żądane przez skarżącego informacje.

Ponadto skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z § 66 ust. 1 pkt 1 uchwały [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu [...] Związku Łowieckiego, poprzez dopuszczenie Prezesa Koła Łowieckiego [...] do udziału w przedmiotowej sprawie w charakterze pełnomocnika mimo, iż nie wykazał on w sposób należyty swojego umocowania, co skutkowało nieważnością postępowania na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.;

2. art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 49 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania Prezesa Zarządu Koła Łowieckiego nr [...] [...] do uzupełnienia braku formalnego pisma (odpowiedzi na skargę) poprzez wykazanie swojego umocowania do dokonania tej czynności w imieniu Koła odpowiednim dokumentem, co skutkowało nieważnością postępowania na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. poprzez nakazanie Kołu Łowieckiemu nr [...] w [...] udzielenia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku z dnia [...] października 2013 r. oraz nałożenie na Koło Łowieckie nr [...] w [...] grzywny w kwocie [...]zł. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za obie instancje oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2760/14 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, aczkolwiek nie podzielił wszystkich zarzutów w niej zawartych.

W ocenie Sądu II instancji nieskuteczne okazały się procesowe podstawy skargi kasacyjnej, składające się na zarzuty naruszenia art. 28 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 66 ust. 1 pkt. 1 statutu PZŁ oraz art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 49 p.p.s.a. Sąd przyznał wprawdzie, że dopuszczenie prezesa Koła przez Sąd I instancji do udziału w rozprawie w charakterze pełnomocnika, było omyłkowe (w ocenie WSA, gdy chodzi o działania koła, jako strony postępowania przed sądem, prezes koła jako członek zarządu koła, będącego jego statutowym organem - § 51 i § 62, jest upoważniony do występowania w jego imieniu, bez potrzeby spełnienia dodatkowych warunków), jednakowoż uznał również, że omyłka ta nie wywołała skutków prawnych w zakresie ważności postępowania. Podobnie NSA ocenił kwestię podpisania przez prezesa Koła odpowiedzi na skargę.

Jako trafny NSA uznał natomiast zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.) w zw. z § 60 ust. 1 i 2 oraz § 67 Uchwały [...] Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego - poprzez przyjęcie, że skarżący ma dostęp do żądanych informacji w trybie określonym w Statucie Polskiego Związku Łowieckiego jako członek tego zrzeszenia i w związku z tym do załatwienia jego wniosku nie stosuje się przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 61 ust. 1 i 4 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że przepisy podustawowe, a tym bardziej niemające waloru powszechnie obowiązującego regulacje wewnętrzne, nie mogą wykluczać czy ograniczać dostępu do informacji publicznej przysługującego każdemu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Czynić to mogą bowiem tylko przepisy konstytucyjne lub zgodne z nimi przepisy ustawowe. Potencjalna możliwość skorzystania z trybu dostępu do informacji publicznej gwarantowanego w akcie wewnętrznym nie może zatem wyłączać dopuszczalności skorzystania z trybu ustawowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powyższe zapatrywanie znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Judykatura jednolicie prezentuje pogląd, że tylko jeśli inny akt rangi ustawowej reguluje kwestie zasad i trybu dostępu do informacji publicznej to nie stosuje się w tym zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., I OSK 2451/11; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., I OSK 2965/12; wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 1948/14; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., I OSK 2057/14). A contrario, jeżeli odmienne niż w tej ustawie zasady lub tryb dostępu do informacji publicznej zostają uregulowane w rozporządzeniu, akcie prawa miejscowego czy dowolnym akcie prawa wewnętrznego, to pierwszeństwo zachowuje ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem Sądu II instancji, z faktu, iż dana osoba ma dostęp do określonej informacji publicznej w trybie lub na zasadach szczegółowo określonych w akcie podustawowym (rozporządzeniu, akcie prawa miejscowego) czy wewnętrznym (np. regulaminie czy statucie stowarzyszenia lub zrzeszenia), nie należy zatem wywodzić tego, że nie może ona uzyskać tej informacji w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p.

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt przedmiotowej sprawy NSA stwierdził, że z tego, iż S. P. może domagać się udostępnienia żądanych informacji w oparciu o przepisy Statutu Polskiego Związku Łowieckiego, którego jest członkiem, nie można wywodzić, że nie może on uzyskać tych informacji w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Statut Polskiego Związku Łowieckiego jest bowiem aktem o charakterze wewnętrznym, a zatem nie może modyfikować czy wyłączać stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, w tym określających dostęp do informacji publicznej. W tej sytuacji wybór trybu uzyskania pożądanej informacji przez skarżącego (ustawowy lub statutowy) należał do niego, nie zaś do kompetencji adresata wniosku o informację.

W konsekwencji Sąd II instancji zgodził się ze skarżącym kasacyjnie, iż niezasadnie Sąd I instancji przyjął, że "odmienne zasady i tryb dostępu do informacji" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w niniejszej sprawie ustanawiają art. 32 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie w związku z § 60 oraz § 67 Statutu PZŁ. Przepis art. 32 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie stwierdza bowiem jedynie, że "Polski Związek Łowiecki oraz koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego". Nie określa on zatem w żaden sposób kwestii trybu lub zasad dostępu do informacji znajdujących się w posiadaniu tego Związku. Podobnie wśród materii statutowej tego związku, określonej zasadniczo w art. 32 ust. 4 ww. ustawy, ustawodawca nie wskazał wprost, aby należały do niej zasady i tryb dostępu do informacji znajdujących się w posiadaniu PZŁ. Jak zaś wyjaśniono wyżej, same przepisy Statutu PZŁ – jako aktu podustawowego, wewnętrznego – nie mają mocy prawnej regulowania zasad i trybu dostępu do informacji znajdujących się w posiadaniu PZŁ w sposób wyłączający stosowanie zasad i trybu określonych w u.d.i.p. Oznacza to, że wniosek skarżącego o informację w niniejszej sprawie powinien zostać rozpatrzony przez adresata w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a działanie podmiotu zobowiązanego winno być oceniane na skutek skargi przez sąd administracyjny w oparciu o wzorce normatywne określone w tej ustawie.

NSA wskazał zatem, że obowiązkiem WSA w Lublinie w toku ponownego rozpoznawania sprawy będzie dokonanie oceny, czy doszło w sprawie do bezczynności podmiotu zobowiązanego w świetle przepisów u.d.i.p., przy założeniu, że ich stosowania nie ograniczają czy wyłączają przepisy Statutu PZŁ. WSA został także zobowiązany uwzględnić, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga S. P. dotyczy jednej sprawy, tj. sprawy nieudzielenia informacji przez Koło Łowieckie nr [...] [...] na jego wnioski złożone do dnia wniesienia skargi. Ponadto NSA wskazał, iż Sąd pierwszej instancji musi mieć na uwadze, że organ oceniając charakter informacji (prosta czy przetworzona) powinien ją analizować nie w perspektywie pojedynczego wniosku z jednej daty, lecz w zakresie wszystkich wniosków przez niego rozpatrywanych w danej materii (informacji publicznej) i od tego samego wnioskodawcy (S. P.). W tym zakresie Sąd pierwszej instancji winien mieć w pamięci, że w pewnych wypadkach szeroki zakres żądanych informacji może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Jak wyjaśniał NSA, informacja wytworzona w ten sposób, choćby składająca się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11). Naczelny Sąd Administracyjny wyraził przy tym pogląd, że rozważając, czy zakres żądanych informacji czyni je informacjami przetworzonymi, należy uwzględnić charakter i specyfikę podmiotu – jego zasoby potrzebne do realizacji wniosku o informację – który miałby dokonać przetworzenia (przygotowania) informacji. Z tego względu inny standard będzie odnosił się do podmiotu dysponującego fachowym aparatem przygotowanym do opracowywania i udostępniania informacji publicznej (np. ministra), a inny do podmiotów, których główną czy zasadniczą funkcją nie jest działanie w charakterze organu administracji czy udostępnianie informacji. Standard ten powinien tymczasem być brany pod uwagę przy określaniu, czy żądanie informacji w sprawie dotyczy informacji prostej czy informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował również konieczność udokumentowania (np. pismem) przez podmiot zobowiązany, że przed wniesieniem skargi przez skarżącego Koło zapewniło mu realny dostęp do żądanej – objętej niniejszą sprawą – informacji, z którego by skarżący nie skorzystał. Zagwarantowanie wnioskodawcy warunków dostępu do informacji (np. przez poinformowanie go na piśmie o możliwości zapoznania się z nią w danym, konkretnym miejscu i czasie) czyniłoby dalsze żądania i skargi do sądu administracyjnego wnioskodawcy bezzasadne, a nawet mogłyby być one wówczas poczytywane jako niezasługujące na ochronę nadużycie prawa do informacji publicznej. Kwestia, czy taka potwierdzona obiektywnie możliwość dostępu do informacji była skarżącemu stworzona przez Koło Łowieckie również – jak podkreślił NSA – będzie przedmiotem badania przez Sąd pierwszej instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy.

Uwzględniając powyższe wskazania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. wezwał Koło Łowieckie Nr [...] w [...] do uzupełnienia w terminie 7 dni odpowiedzi na skargę, poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób Koło zapewniło skarżącemu realny dostęp do informacji objętej wnioskiem z dnia [...] października 2013 r., na etapie przed wniesieniem skargi.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Zarząd Koła Łowieckiego [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. (którego kopię załączył do odpowiedzi na wezwanie) udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] października 2013 r. Jednocześnie organ nadmienił, że w podobnych sprawach skarżącemu (jego żonie i synowi także) były wysyłane zaproszenia w celu realizacji składanych wniosków w siedzibie Koła. Wyjaśnił, że działanie takie podyktowane było brakiem fachowej obsługi biurowej oraz urządzeń technicznych do kopiowania. Z zaproszeń tych skarżący nigdy nie skorzystał (w załączeniu organ przedłożył przykładowe kopie takich pism).

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07 oraz z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 158/11).

Powyższe oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekając w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2760/14 i nie może wyrazić poglądu odmiennego od zapatrywania utrwalonego w pisemnym uzasadnieniu wyroku NSA.

Uwzględniając zatem ocenę prawna wyrażoną w przedmiotowej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie doszedł do wniosku, że skarga S. P. ma uzasadnione podstawy. Koło Łowieckie Nr [...] w [...] dopuściło się bowiem bezczynności w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Przystąpienie do ponownego rozpoznania skargi wymaga w pierwszym rzędzie podkreślenia, iż przedmiotem zarzutów kasacyjnych wobec poprzedniego wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] lipca 2014 r. nie była wyrażona w tym orzeczeniu ocena aspektu podmiotowego i przedmiotowego sprawy w kontekście regulacji u.d.i.p. W konsekwencji wcześniejsze stanowisko Sądu I instancji dotyczące uznania Koła Łowieckiego [...] za podmiot objęty obowiązkiem udostępniania informacji publicznych, a także uznania żądanych przez skarżącego w niniejszej sprawie informacji za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p., nie było weryfikowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. WSA w Lublinie w całości podtrzymuje natomiast swoje dotychczasowe poglądy w tym zakresie. W ocenie Sądu nie może bowiem budzić wątpliwości, że koła łowieckie, wykonując szereg zadań administracji państwowej związanych z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy Prawo łowieckie, są "innymi (niż organy władzy publicznej) podmiotami wykonującymi zadania publiczne", o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Również ocena charakteru informacji objętych wnioskiem S. P. z dnia [...] października 2013 r. jest bezsporna, bowiem informacje te wprost odnoszą się do elementu publicznoprawnej działalności Koła Łowieckiego [...], tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej oraz dysponowania majątkiem publicznym. Aktualne pozostaje zatem stanowisko, że informacje te podpadają pod kategorie informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.

Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie natomiast zakwestionował możliwość uznania na gruncie niniejszej sprawy, że S. P. – będąc pełnoprawnym członkiem Koła Łowieckiego [...] – nie może ubiegać się o udostępnienie żądanych przez niego informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, ze względu na wypełnienie dyspozycji normy kolizyjnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. NSA w swych obszernych rozważaniach wykazał, że Statut PZŁ – nawet, gdyby przyjąć, że zapewnia skarżącemu dostęp do wnioskowanych informacji ze względu na jego członkostwo w Kole Łowieckim [...] oraz w Związku – będąc aktem o charakterze wewnętrznym nie może modyfikować czy wyłączać stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, w tym określających dostęp do informacji publicznej. Powyższe czyni zbędnymi dalsze rozważania w tej kwestii, a jednocześnie przesądza o tym, że wniosek S. P. z dnia [...] października 2013 r. podlegał załatwieniu w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W tym samym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 u.d.i.p.

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki:

- nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo

- nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo

- nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

W niniejszej sprawie ocena zarzucanej Kołu Łowieckiemu [...] bezczynności według powyższych kryteriów wymagała w pierwszej kolejności podjęcia działań zgodnych ze wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2016 r. Należy bowiem zauważyć, że w końcowej części uzasadnienia tego orzeczenia NSA wskazał na konieczność zbadania przez Sąd I instancji, czy Koło Łowieckie przed wniesieniem przez S. P. skargi zapewniło mu realny dostęp do żądanej informacji, z którego by skarżący nie skorzystał. Sąd kasacyjny przyjął, że okoliczność ta winna zostać przez podmiot zobowiązany udokumentowana (np. pismem). Ustalenie tej kwestii ma natomiast istotne znaczenie dla wyniku sprawy, albowiem – jak wyjaśnił NSA – "zagwarantowanie wnioskodawcy warunków dostępu do informacji (np. przez poinformowanie go na piśmie o możliwości zapoznania się z nią w danym, konkretnym miejscu i czasie) czyniłoby dalsze żądania i skargi do sądu administracyjnego wnioskodawcy bezzasadne, a nawet mogłyby być one wówczas poczytywane jako niezasługujące na ochronę nadużycie prawa do informacji publicznej".

Kierując się tymi wskazaniami Sąd, przed ponownym rozpoznaniem skargi, skierował do Koła Łowieckiego [...] wezwanie do uzupełnienia odpowiedzi na skargę o stosowne wyjaśnienia w powyższym zakresie.

Z nadesłanego przez Zarząd Koła Łowieckiego – w odpowiedzi na powyższe wezwanie – pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz załączonych do niego dokumentów niewątpliwie wynika, że Koło dopuściło się bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku z dnia [...] października 2016 r., albowiem wniosku tego nie załatwiło przed upływem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Niemniej jednak już po upływie tego terminu (a także po wniesieniu skargi, która do Sądu wpłynęła w dniu [...] grudnia 2013 r.) Koło Łowieckie w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. (nadanym na adres do doręczeń wnioskodawcy przesyłką poleconą w dniu [...] stycznia 2014 r. – k. 151-156 akt adm.) udzieliło skarżącemu odpowiedzi (m.in.) na pytania sformułowane we wniosku z dnia [...] października 2013 r. W tym zakresie wskazano szczegółowo ile sztuk określonych gatunków zwierzyny dzikiej grubej i drobnej odstrzelono w poszczególnych obwodach łowieckich dzierżawionych przez Koło Łowieckie [...] w roku gospodarczym [...] (pytanie 1 i 2). Wskazano również w jakich rodzajach upraw wystąpiły szkody spowodowane przez zwierzynę dziką we wskazanym roku gospodarczym, a także w jakiej wysokości (łącznie) Koło wypłaciło odszkodowania za te szkody (pytania 3 i 4). Poinformowano także wnioskodawcę o wysokości składki członkowskiej uiszczanej przez członków koła w roku gospodarczym 2012/2013 (pytanie 5). Udzielając natomiast odpowiedzi na pytanie z pkt 6 wniosku ("Czy koło korzystało w roku gospodarczym 2012/2013 z dotacji państwowych, od władz samorządowych, dotacji unijnych i subwencji lub innych form wsparcia finansowego i w jakiej wysokości?"), Koło Łowieckie wskazało, że korzystało z dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu treść tej ostatniej odpowiedzi pozwala uznać, iż poinformowano wnioskodawcę o jedynych formach wsparcia finansowego, z jakich Koło Łowieckie [...] korzystało we wskazanym roku gospodarczym.

Analiza treści pisma Koła Łowieckiego z dnia [...] stycznia 2014 r. w zakresie odnoszącym się do zapytania z dnia [...] października 2013 r., prowadzi do wniosku, że udzielone skarżącemu odpowiedzi czyniły zadość jego żądaniu, co świadczy o tym, że bezczynność Koła Łowieckiego w niniejszej sprawie ustała wraz z ich udzieleniem. Z nadesłanej przez Koło Łowieckie wraz z pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. dokumentacji wynika nadto, że władze Koła, poza udzieloną skarżącemu pisemnie odpowiedzią, odnosząc się w późniejszym czasie do kolejnych wniosków skarżącego o udostępnienie informacji, kilkukrotnie doręczały mu pisma wskazujące na możliwość uzyskania wszelkich interesujących skarżącego informacji w siedzibie Koła, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu spotkania (celem umówienia terminu ewentualnego spotkania każdorazowo podawano skarżącemu nr telefonu kontaktowego do przedstawiciela Koła; ponadto każdorazowo pisma te były nadawane listem poleconym, wobec czego brak jest podstaw, by kwestionować skuteczność ich doręczenia – k. 157-160). W ocenie Sądu powyższe ustalenia świadczą o tym, że skarżący, już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, miał wielokrotnie zapewnianą realną możliwość dostępu do informacji o działalności Koła, w tym również informacji objętych wnioskiem z dnia [...] października 2013 r., lecz (najprawdopodobniej omyłkowo) pominiętych w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. Ubocznie wypada wskazać, że z wyjaśnień Koła wynika, że skarżący nigdy z możliwości takiej nie skorzystał.

Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż nie otrzymał pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. zawierającego odpowiedzi m.in. na pytania z wniosku z dnia [...] października 2013 r. oraz, że pismo to wytworzone zostało "na potrzeby skargi" (protokół rozprawy – k. 166). Niezależnie od tego, że pismo to nadane zostało na adres skarżącego jako przesyłka polecona, a skarżący nie wykazał, by dotyczyło ono innych kwestii, to już w odpowiedzi na skargę, która wpłynęła do Sądu [...] lutego 2014 r. i dotyczyła innej sprawy S. P. (II SO/Lu 152/13) Koło Łowieckie [...] informowało o udzieleniu skarżącemu odpowiedzi m.in. na wniosek z dnia [...] października 2013 r. oraz, że kopia pisma została przedłożona przy odpowiedzi na skargę z 27 grudnia 2013 r. (k.24-26), a więc w sprawie II SAB/Lu 36/14. Skarżący miał natomiast dostęp do akt tej sprawy i akta te przeglądał w siedzibie Sądu w dniu 20 marca 2014 r. (k. 58 akt sądowych sprawy II SAB/Lu 36/14). Nawet zatem gdyby przyjąć, że przedmiotowe pismo, zawierające odpowiedź na wniosek z dnia [...] października 2016 r., nie zostało skarżącemu doręczone, to i tak należy stwierdzić, że najpóźniej w dniu [...] marca 2014 r. skarżący zapoznał się z jego treścią.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., mającym wciąż zastosowanie do spraw wszczętych do tego dnia, a więc również sprawy niniejszej), ograniczył swe orzeczenie do stwierdzenia, że Koło Łowieckie Nr [...] w [...] dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku S. P. z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym – z jednej strony – nieznaczny okres zwłoki w zapewnieniu skarżącemu dostępu do wnioskowanych informacji, zaś z drugiej – złożony zakres pytań składających się na przedmiotowy wniosek o udzielenie informacji publicznej, który niewątpliwie uzależniał udzielenie wnioskowanej odpowiedzi od wcześniejszego dokonania stosownych analiz i zestawień.

Postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania Koła Łowieckiego Nr [...] w [...] do załatwienia przedmiotowego wniosku należało natomiast umorzyć na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., gdyż stało się bezprzedmiotowe.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i pkt 2 lit. "a" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348). Orzeczenie to obejmuje wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną przez pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym oraz w postępowaniu przed Sądem I instancji.