Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2735/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant st referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm.), dalej: u.o.z.i.o.z., a także art. 83f ust. 8 i ust. 14 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.), dalej: u.o.p., w wyniku rozpatrzenia odwołania E. K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2019 r. znak: [...] w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: MKiDN) wyjaśnił, że pismem z [...] maja 2019 r. E. K. zgłosiła [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków (dalej: [...]WKZ) zamiar usunięcia drzewa na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] przy ul. B. w W. znajdującej się w obszarze wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego "[...]" pod nr [...] decyzją Konserwatora Zabytków [...] z [...] września 1980 r.

W dniu [...] maja 2019 r. [...]WKZ przeprowadził oględziny nieruchomości w celu przeglądu drzewa (klon [...] o obwodzie 158 cm), a następnie decyzją z [...] czerwca 2019 r. na podstawie art. 83a ust. 1, art. 83f ust. 4, 8 i 14 pkt 1 lit. a u.o.p. orzekł o wniesieniu sprzeciwu w sprawie usunięcia ww. drzewa. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że drzewo gatunku klon [...] o obwodzie pnia 158 cm rośnie przy ogrodzeniu posesji od ul. B., na rabacie wydzielonej od podjazdu murkiem oporowym. Klon [...] jest w dobrym stanie zdrowotnym, bez oznak osłabienia witalności, o istotnym walorze kompozycyjnym i przyrodniczym dla przedmiotowego terenu. Pień pochylony jest pod kątem 15° na budynek, z jednym widocznym i zabliźnionym ubytkiem na wysokości 7 m. Na pniu brak wypróchnień, objawów chorób czy porażenia patogenami. Korona wysoko usytuowana, asymetryczna i jednostronna, składa z 3 przewodników rozwidlających się v - kształtnie. Posusz w koronie stanowi 10%. Stan zdrowotny drzewa należy określić jako dobry.

Odwołanie od powyższej decyzji [...]KWZ z [...] czerwca 2019 r. złożyła E.K., stwierdzając, że w zaskarżonej decyzji organ poddał ocenie jedynie niekwestionowany stan zdrowotny drzewa, pomijając jednakże milczeniem załączoną do zgłoszenia ocenę techniczną mgr. inż. D. W. z [...] kwietnia 2019 r. wskazującą zasięg zagrożenia drzewa dla otoczenia, co było powodem zgłoszenia zamiaru wycinki.

We wskazanej decyzji z [...] września 2019 r. [...]KiDN podał, że właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w niniejszej sprawie wynika z okoliczności wpisania do rejestru zabytków strefy ochrony konserwatorskiej (układ ulic i zabudowa) "[...]" pod nr rejestru [...] w granicach wskazanych w decyzji z [...] września 1980 r. Uzasadniając wpis do rejestru zabytków wskazano "wartość zabytkową i historyczną; poszczególne kolonie i osiedla [...] stanowiące jednolite, zamknięte całości dają obraz osiągnięć polskiej architektury awangardowej lat międzywojennych XX w." Stosownie do art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. a u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1 tej ustawy, może wnieść sprzeciw w przypadku lokalizacji drzewa na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Jak wynika z brzmienia ww. przepisu, decyzję o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków pozostawiono uznaniu organu. Zatem, jako decyzja uznaniowa, sprzeciw organu ochrony zabytków wniesiony na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. a u.o.p. powinien być poparty argumentami i uzasadniony przez organ korzystający z tego prawa. Odnosząc się do powyższej kwestii, [...]KiDN wyjaśnił, że podziela stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, usunięcie zdrowego, okazałego drzewa z terenu chronionej strefy ochrony konserwatorskiej "[...]" będzie bowiem działaniem obniżającym walory zabytkowe tego obszaru. Zieleń, w tym przydomowe ogrody towarzyszące zabudowie i zadrzewienie, jest istotnym elementem chronionego układu urbanistycznego. Przedmiotowe drzewo, wraz z pozostałym zadrzewieniem usytuowanym na posesjach wzdłuż ul. B., jest zielonym akcentem naturalnie uzupełniającym zabudowę kolonii, ma wpływ na walory widokowe i estetyczne zabytkowego układu i jest cennym elementem przyrodniczym wzbogacającym przestrzeń. Organ ochrony zabytków, odpowiedzialny za zapewnienie warunków prawnych umożliwiających trwale zachowanie zabytku i za zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek ich wartości, powinien czuwać, by usuwanie drzew z obszaru chronionego ograniczone było jedynie do niezbędnych przypadków w wyjątkowych sytuacjach. Z oględzin drzewa przeprowadzonych przez [...]WKZ na nieruchomości odwołującej wynika, że sporny klon [...] znajduje się w dobrej kondycji, nie ma więc przesłanek, by uznać, że stanowi on realne zagrożenie bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. Uznanie, że każde wysokie, okazałe drzewo niewykazujące oznak chorobowych, o prawidłowej statyce, rosnące w terenie zabudowanym, stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi prowadziłoby do konieczności wyeliminowania całej zieleni wysokiej z terenów zurbanizowanych.

[...]KiDN zgodził się z odwołującą co do tego, że [...]WKZ nie odniósł się do załączonej do zgłoszenia oceny technicznej sporządzonej "w związku z zaistniałymi uszkodzeniami substancji budowlanej" na nieruchomości przy ul. B. Stwierdzono w niej, że rozrost drzewa spowodował uszkodzenie muru oporowego przy zjeździe do garażu, destrukcje części ogrodzenia wraz z jego podmurówką, a system korzeniowy drzewa spenetrował fundamenty budynku. W ocenie autora, w przyszłości może dojść do trwałego uszkodzenia substancji budowlanej, tj. całkowitej destrukcji murku oporowego, uszkodzeń fundamentów budynku, zniszczenia chodnika na posesji oraz w pasie ulicy. Autor opracowania zwrócił również uwagę na sąsiedztwo podziemnych instalacji. Do opinii załączono jedno zdjęcie, jednak nie ilustruje ono opisanych uszkodzeń w obrębie fundamentów, chodnika, murku oporowego czy ogrodzenia. W aktach sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...], dotyczącej tego samego drzewa na przedmiotowej nieruchomości, jak zwrócił uwagę organ, znajduje się protokół oględzin z [...] września 2018 r., w którym odnotowano jedynie spękanie murku oporowego oraz podnoszenie opaski chodnikowej. Z załączonych zdjęć wykonanych podczas oględzin [...] maja 2019 r. oraz [...] września 2018 r. wynika, że pęknięcie murku oporowego przy zjeździe do garażu dotyczy jego niedużego fragmentu od strony drzewa, natomiast uszkodzenia ogrodzenia i fundamentów nie odnotowano. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, jak przyjął [...]KiDN, stwierdzić należy, że bezspornie drzewo osiągnęło rozmiary kolidujące z murkiem oporowym i fragment najbliższy drzewu uległ zniszczeniu. Nie można jednak wykluczyć możliwości przeprowadzenia prac remontowych murku przy zachowaniu drzewa, z pozostawieniem roślinie przestrzeni na rozwój. Pozostałe zagrożenia uszkodzenia mienia opisane w opinii technicznej mają charakter hipotetyczny i nie stanowią realnego zagrożenia na dzień wydania decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela stanowisko [...]WKZ, że obecnie drzewo nie stanowi realnego zagrożenia dla mienia i użytkowników ciągu komunikacyjnego. Drzewo nie grozi wykrotem, nie ma zachwianej statyki, nie odnotowano żadnych oznak wyniesienia gruntu czy naderwania bryły korzeniowej. [...]WKZ wobec ustalonego stanu faktycznego słusznie przedłożył interes społeczny nad interesem strony. W interesie ogółu leży bowiem zachowanie jak największej liczby dojrzałych, w pełni ukształtowanych, efektywnie pełniących funkcje przyrodnicze drzew na terenach zurbanizowanych i umożliwienie korzystania ze środowiska przyszłym pokoleniom. W zgodzie z interesem społecznym pozostaje jak najmniejsza ingerencja w procesy przyrodnicze, albowiem jest ona działaniem naruszającym równowagę w środowisku. Ponadto, utrzymanie znacznego udziału terenów zielonych i dużej liczby drzew ma wpływ na wygląd i wartości zabytkowe chronionej strefy ochrony konserwatorskiej "[...]".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]KiDN z [...] września 2019 r. złożyła E. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji jedynie na podstawie oględzin przeprowadzonych przez [...]WKZ, których to oględzin nie można uznać za wszechstronne wyjaśnienie sprawy, pominięcie w zdecydowanej części opinii technicznej mgr. inż. D. W., a także dowolną nie zaś swobodną ocenę tej opinii. Skarżąca odnosząc się do art. 80 k.p.a. wskazała, że jeżeli oględziny organu dotyczyły tylko i wyłącznie stanu zdrowotnego drzewa i nie dokonywano w ich trakcie analizy jego położenia względem budynku i wpływu na bezpieczeństwo ludzi i zabudowy, to organ powinien dopuścić dowód z opinii biegłego, by ustalić jaki wpływ na bezpieczeństwo ma rosnące drzewo, w tym w szczególności jego system korzeniowy. Brak takowego dowodu oraz pominięcie złożonej opinii technicznej doprowadziły do wydania decyzji wadliwej, albowiem stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazał, ze nie został jej udostępniony ani protokół ani zdjęcia z oględzin przeprowadzonych [...] maja 2019 r. oraz [...] września 2018 r. Tym samym uniemożliwiono stronie jakąkolwiek możliwość wskazania nieprawidłowości w ocenie sprawy. Zdaniem skarżącej, [...]WKZ wykazał się niekonsekwencją w podejmowanych decyzjach, albowiem wniosek o usunięcia drzewa dotyczący innego klonu (o obwodzie 160 cm) rosnącego na nieruchomości został wcześniej uwzględniony. Drzewo położone zbyt blisko podmurówki ogrodzenia wyrządza takie same szkody jak usunięty wcześniej klon, ponieważ rozsadza murki oporowe wjazdu do garażu i niszczy podłoże. W ocenie skarżącej, uznanie złożonej oceny technicznej jako hipotetycznej jest wysoce niewłaściwe, gdyż stan faktyczny potwierdził opinie jej autora przy remoncie podłogi w piwnicy. W związku z powyższym skarżąca wniosła o dopuszczenie przez Sąd dowodu z opinii technicznej mgr. inż. D. W. znajdującej się w aktach sprawy oraz załączonych do skargi zdjęć ukazujących stan faktyczny.

W odpowiedzi na skargę MKiDN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie 25 września 2020 r. postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] września 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja MKiDN nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności.

Poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie wnoszące sprzeciw do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa z terenu działki nr ew. [...] przy ul. B. w W. stanowi wynik dokonania prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozpatrzenia sprawy zainicjowanej zgłoszeniem z [...] maja 2019 r. Nie budzi wątpliwości w sprawie okoliczność polegająca na obowiązku dokonania zgłoszenia przez skarżącą zamiaru usunięcia drzewa z rodziny mydleńcowatych gatunku klon [...] o obwodzie pnia 158 cm, uwzględniając treść art. 83f ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., zgodnie z którym przepisów dotyczących obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednakże w takim przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza 50 cm. Niespornością jest objęta również okoliczność dokonania oceny zgłoszenia usunięcia wskazanego wyżej drzewa przez [...]WKZ, jako że właściwość rzeczową organu posiadającego kompetencję do rozpatrzenia zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków ustala się analogicznie do zasad określających organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcia drzewa z terenu takiej nieruchomości, a te kształtuje art. 83a ust. 1 u.o.p. wskazując jako właściwego w takiej sprawie - wojewódzkiego konserwatora zabytków. Pomimo zmiany stanu prawnego, w dalszym ciągi zachowuje aktualność stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r. sygn. II OPS 3/15, ONSAiWSA 2016/2/17, zgodnie z którym o właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa przesądza to, czy drzewo znajdują się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to, czy drzewo jako składnik przyrody zostało wpisane do rejestru zabytków. Organy konserwatorskie jako wyspecjalizowane służby państwowe w zakresie ochrony zabytków powinny zdecydować, czy usunięcie drzewa ma wpływ na układ urbanistyczny i w jakim stopniu zamierzona wycinka drzewa stanowi zagrożenie dla zabytku jako całości, bez szkody dla jego wartości. Ochrona tego rodzaju zabytków nieruchomych nie może być rozważana w oderwaniu od znajdującej się w ich otoczeniu zieleni, która w istocie stanowi część składową zabytku nieruchomego będącego układem urbanistycznym.

Sformułowane w skardze zarzuty każą uznać, że sporne pozostają przyczyny, z powodu których organ uznał za zasadne wnieść decyzją z [...] czerwca 2019 r. sprzeciw względem dokonanego przez skarżącą zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdza, by ujawnione w treści zaskarżonej decyzji argumenty sprzeciwiające się uwzględnieniu żądania skarżącej stanowiły wnioski poddające wadliwej ocenie ustalony stan faktyczny sprawy. Nie uchybia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przyjęta w sprawie ocena, zgodnie z którą objęty zgłoszeniem klon [...] jest drzewem znajdującym się w dobrej kondycji, o prawidłowej statyce i wobec tego, że jest wysokim, okazałym drzewem znajdującym się bezpośrednio przy ul. B., jego usunięcie w sposób istotny obniżyłoby walory zabytkowe znajdującego się na tym terenie układu urbanistycznego będącego częścią chronionej strefy ochrony konserwatorskiej "[...]". Wbrew zarzutowi skargi, odmiennej oceny nie uzasadnia udzielenie skarżącej zezwolenia na usunięcie innego klonu rosnącego w pobliżu spornego drzewa, albowiem decyzja ta nie świadczy o niekonsekwencji organu konserwatorskiego przy analizie walorów przyrodniczych istniejącego na działce skarżącej zadrzewienia, ale wprost przeciwnie – uwzględnieniu oczekiwań skarżącej przy zagospodarowaniu działki nr ew. [...], będących wyrazem jej słusznego interesu własnego, w zakresie, w jakim da się on pogodzić z interesem publicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd, że zieleń wysoka stanowiąca uzupełnienie zaprojektowanego układu ulic kolonii oraz osiedli [...] i znajdującej się przy nich zabudowy ma wpływ na niezbywalne walory widokowe i estetyczne zabytkowego układu i jest cennym elementem przyrodniczym wzbogacającym przestrzeń, wobec czego tylko wyjątkowe okoliczności powinny być uznane za uzasadniające uwzględnienie żądania dotyczącego zamiaru usunięcia z jego terenu dużego i starego drzewa. Wymaga w tym kontekście zauważenia, że jeszcze w okresie poprzedzającym realizację zabudowy "[...]" S. R. wskazywał, że dobrze rozmieszczone drzewa na ulicach miejskich są ozdobą niezastąpioną, są bowiem uzupełnieniem malowniczym efektów architektonicznych. To dzięki nim ulice i place nabierają uroku wyjątkowego, co prowadzi do tego, że powstają w miastach przepiękne dzielnice i zakątki przykuwające uwagę przechodniów (por. S. R., Zadrzewienie [...], s. 134).

Zamieszczone w skardze twierdzenie wskazuje, że cel objęcia ochroną obiektów "[...]" w decyzji z [...] września 1980 r., którą jest chronienie dobra obiektów dających obraz osiągnięć polskiej architektury awangardowej międzywojnia, powinien prowadzić do tego, że w większym stopniu organ konserwatorski powinien skoncentrować swoją uwagę na zapewnieniu niepogorszenia stanu zabudowy, której rozrost systemu korzeniowego drzewa zagraża, a nie samoistną wartość przyrodniczą drzewa towarzyszącego tejże zabudowie. Powyższe twierdzenie dotyczy zagadnienia pozostające na przestrzeni wielu lat wysoce spornym (por. J. K., Drzewa [...] s. 197-198) i jakkolwiek, zdaniem Sądu, nie może zostać uznane za nietrafne, to wniosek ten nie mógł w sprawie prowadzić do podważenia prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Jest to spowodowane dwoma przyczynami, które Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał uwzględnić w toku niniejszego postępowania sądowego.

Pierwsza ma związek ze stwierdzeniem, że dokonana w toku kontrolowanego postępowania ocena zgłoszenia i towarzyszącej mu dokumentacji, a także przeprowadzone oględziny nie pozwalały w sposób nienasuwający jakichkolwiek zastrzeżeń zaakceptować wniosku zawartego w przedłożonej ocenie technicznej, zgodnie z którym uszkodzenie substancji budowlanej wywołane rozrostem systemu korzeniowego stwarza "zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia", w tym "zdrowia użytkowników chodnika przy ul. Bytomskiej". Jakkolwiek bowiem nie budzi większych wątpliwości negatywny wpływ rozrostu systemu korzeniowego klonu jawora na murek oporowy znajdujący się przy zjeździe do garażu i jego nawierzchnię, to materiał dowodowy dołączony do zgłoszenia nie potwierdzał, jak zasadnie przyjął MKiDN, by doszło do trwałego uszkodzenia substancji budowlanej (uszkodzenia fundamentów budynku), sąsiadujących z budynkiem obiektów (zniszczenie chodnika i ogrodzenia), a także realnego spowodowania zagrożenia dla przebiegających w pobliżu instalacji technicznych. Powstanie wskazanego zagrożenia, jeżeli poddać rozważeniu formułowane w ocenie technicznej wnioski, oparte jest przede wszystkim na uogólnionych przewidywaniach niepopartych szczegółową analizą stanu technicznego budynku, co nie pozwalało organowi kierować się w sprawie zaleceniem "wycinki drzewa w trybie pilnym", jeżeli nie została wykluczona możliwość technicznego zabezpieczenia budynku (np. ekranami przeciwkorzeniowymi) i naprawy powstałych uszkodzeń, jak też dokonania cięć pielęgnacyjnych drzewa.

Skarżąca w złożonej skardze zarzuciła, że MKiDN, w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, powinien dopuścić dowód z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.), który pozwalałby potwierdzić wnioski sformułowane przez mgr. inż. D. W. dotyczące destrukcyjnego wpływu drzewa rosnącego w zbytnim zbliżeniu z budynkiem. Bez przeprowadzenia tego dowodu stan faktyczny sprawy, zdaniem skarżącej, nie mógł zostać uznany za "należycie ustalony". Ocena tego zarzutu w bezpośredni sposób łączy się z drugą przyczyną, która stała na przeszkodzie uwzględnieniu skargi. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie można MKiDN zarzucić naruszenia prawa, albowiem w ramach zastosowanych przepisów – art. 83f ust. 8 i ust. 14 pkt 1 lit. a u.o.p., organ właściwie rozważył kwestię dopuszczalności uwzględnienia żądania skarżącej, mając na uwadze, że podlegało ono ocenie organu konserwatorskiego w trybie zgłoszeniowym. Należy zauważyć, że tenże tryb jest trybem uproszczonym względem postępowania prowadzonego na podstawie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, o którym mowa w art. 83 – art. 83d u.o.p. Wobec tego w jego ramach czasowych kształtowanych czternastodniowym terminem, który musi zostać zachowany, by skutecznie został wniesiony sprzeciw, biegnącego od dnia przeprowadzenia oględzin nieruchomości (art. 83f ust. 8 u.o.p.), które z kolei muszą nastąpić w ciągu dwudziestu jeden dni od dnia zgłoszenia (art. 83f ust. 6 u.o.p.), organ nie mógł prowadzić postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, w jakim oczekiwałaby tego skarżąca.

Wskazuje na to już określona przez ustawodawcę treść wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa i korespondująca z nią treść zgłoszenia, uwzględniając, że w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia właściciel nieruchomości jest zobowiązany we wniosku określić m.in. przyczynę usunięcia drzewa (art. 83b ust. 1 pkt 7 u.o.p.) podczas, gdy w zgłoszeniu podać zgłaszający powinien tylko oznaczenie nieruchomości i mapkę przedstawiającą usytuowanie drzewa, pomijając powód stojący za zamiarem usunięcia drzewa (art. 83f ust. 5 u.o.p.). Podstawą wniesienia sprzeciwu zgodnie z art. 83f ust. 14 pkt 1 u.o.p. jest lokalizacja drzewa wynikająca z tego, że znajduje się ono: a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.o.p. W kontrolowanej sprawie MKiDN swoją decyzję oparł na przesłance wniesienia sprzeciwu, o której mowa w art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. a u.o.p., nie tyle ograniczając się do powołania się na to, że sporny klon jawor znajduje się na terenie wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego "[...]", ile szczegółowo wyjaśniając powód przyjęcia, że usunięcie drzewa niewątpliwie obniży walory zabytkowe tego obszaru.

Zdaniem Sądu, zachowanie organu konserwatorskiego uwzględniające żądanie skarżącej, a więc oparte na milczącym załatwieniu sprawy, byłoby możliwe wyłącznie w sytuacji niesporności okoliczności wynikających z treści zgłoszenia i informacji ujawnionych w toku przeprowadzonych oględzin, które determinowałyby uznanie, że usunięcie drzewa nie będzie pociągać za sobą żadnych negatywnych skutków dla chronionego układu urbanistycznego. Ten warunek w kontrolowanym postępowaniu nie został spełniony, na co wskazują wcześniejsze wyjaśnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. To, że w sprawie potrzeba zachowania zdrowego, okazałego drzewa będącego istotnym elementem zieleni wysokiej przy ul. B. pozostaje w kolizji z potrzebą powstrzymania niszczenia substancji budynku nie było kwestionowane w sprawie zarówno przez stronę skarżącą, jak i przez organ, na co wskazuje jego wypowiedź zamieszczona w zaskarżonej decyzji. Nie można czynić organowi w tych warunkach uzasadnionego zarzutu, że w ramach zastosowanego trybu rozpatrzenia sprawy nie podjął się rozstrzygnięcia tej kolizji, w szczególności nie rozstrzygnął jej w sposób pożądany przez skarżącą, skoro stała temu na przeszkodzie konstrukcja procesowa instytucji zgłoszenia.

Sąd jest zobowiązany zauważyć, ze wydanie ostatecznej decyzji o sprzeciwie stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa (art. 83f ust. 16 u.o.p.). Przyjęcie przez ustawodawcę takiego rozwiązania oznacza, że jego zamiarem nie było uczynienie z wniesienia sprzeciwu administracyjnoprawnej formy reglamentacji korzystania z zasobów przyrody, która rozstrzygałaby o dopuszczalności usunięcia drzewa i której można byłoby przypisać kwalifikację wypowiedzi wiążąco i trwale określającej w tym zakresie w przypisanej formie sytuację prawną zgłaszającego. W powiązaniu zakończenia postępowania zgłoszeniowego z uprawnieniem zgłaszającego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa należy dostrzegać wskazanie przez ustawodawcę tego trybu załatwienia sprawy dotyczącej usunięcia drzewa, który powinien być zainicjowany w każdym przypadku, gdy kwestie, które pojawiły się przy ocenie zgłoszenia, powinny zostać wszechstronnie wyjaśnione w ramach postępowania dowodowego przewidzianego w ramach jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego przez przepisy rozdziału 4 działu II k.p.a. Taka decyzja nie może być postrzegana jako naruszająca interes zgłaszającego (art. 83f ust. 16 w zw. z art. 84 ust. 1 u.o.p.), ale jako wyłącznie umożliwiająca we właściwej formie dokonanie pełnych ustaleń dotyczących wartości przyrodniczych i zabytkowych drzewa zestawionych z powodami nakazującymi zgłaszającemu, pomimo wniesienia sprzeciwu, podtrzymać swoje żądanie usunięcia drzewa.

Ten element celu regulacji przewidzianej w art. 83f ust. 14 pkt 1 w zw. z art. 83f ust. 16 u.o.p. każe tym samym akcentowaną przez skarżącą ocenę, iż wskazane przez nią zagrożenie dla substancji budynku nie ma charakteru hipotetycznego, ale realny, co powinna potwierdzić opinia powołanego przez organ biegłego, nie tyle odrzucić jako bezzasadną, ile objąć zastrzeżeniem, że jej potwierdzenie powinno nastąpić w ramach postępowania określonego w art. 83 ust. 1 u.o.p. W tych warunkach zaskarżona decyzja MKiDN powinna być odczytywana – i tak jest postrzegana przez Sąd – jako prawidłowo nawiązująca do sytuacji opisanej w art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. a u.o.p., a równocześnie w zakresie motywów w niej ujawnionych jako jedynie sprzeciwiająca się przyjmowaniu w odniesieniu do spornej kwestii zagrożenia wywoływanego przez klon jawor względem zabudowy położonej na działce nr ew. [...] jakichkolwiek uproszczonych wniosków, które w ramach trybu zgłoszeniowego mogłyby prowadzić do wydania rozstrzygnięcia obarczonego istotną wadliwością.

Z pewnością wymóg wydania decyzji o wniesieniu sprzeciwu w terminie czternastu dni od dnia przeprowadzenia oględzin w istotny sposób ogranicza możliwość podjęcia przez organ czynności w postępowaniu dowodowym umożliwiających dokładne ustalenie stanu faktycznego, by została w pełni zrealizowana zasada prawdy obiektywnej. Postępowanie odwoławcze, jakkolwiek służy ponownemu załatwieniu sprawy i w jego ramach organ odwoławczy jest upoważniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów (art. 136 § 1 k.p.a.), nie może być traktowane jako ten etap postępowania, w którym z uwagi na nieobjęcie go rygoryzmem wynikającym z art. 83f ust. 8 u.o.p. dojdzie do przeprowadzenia wszystkich czynności wyjaśniających pominiętych przez organ I instancji w celu wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla rozpatrzenia sprawy.

W drodze wyjątku określonego w art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, ale w ściśle określonych granicach (dowody z dokumentów) i pod sprecyzowanymi w tym przepisie warunkami (jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się powyższym przepisem, oddalił wniosek dowodowy zamieszczony w skardze. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że w sytuacji, gdy swoimi ustaleniami organy orzekające w sprawie objęły ocenę techniczną dołączoną do wniesionego przez skarżącą zgłoszenia, a Sąd te ustalenia poddał kontroli w celu stwierdzenia ich poprawności, sprzeczne z art. 106 § 3 p.p.s.a. byłoby przeprowadzenie przez Sąd dowodu z tejże oceny technicznej jako dokumentu prywatnego odrębnie przedłożonego przez stronę w postępowaniu sądowym. Przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi zdjęć nie było z kolei niezbędne do wyjaśnienia istoty sprawy, uwzględniając, że w kontrolowanej decyzji organ wypowiedział się odnośnie do podstaw wniesienia sprzeciwu, a nie dopuszczalności usunięcia drzewa z terenu działki nr ew. [...]. Uzupełnienie materiału dowodowego o okoliczności ujawnione w trakcie robót budowlanych przeprowadzonych po wydaniu przez MKiDN decyzji z [...] września 2019 r. powinno nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed [...]WKZ w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie klonu jawora i podlegać ocenie przez ten organ.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.