Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1082/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki Jerzy Solarski Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2515/05 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] a także utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Polski Związek Strzelectwa Sportowego w Warszawie wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r. (sygn. akt VI/Wa 2515/05) oddalającego skargę K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] o odmowie wydania pozwolenia na palną broń sportową. Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2005 r. K. C. wystąpił do Wojewódzkiego Komendanta Policji w R. o wydanie pozwolenia na zakup jednej sztuki broni sportowej bocznego zapłonu oraz jednej sztuki broni sportowej centralnego zapłonu w celach sportowych. W uzasadnieniu podał, że uprawia strzelectwo w C. Od dnia 2 grudnia 2003 r. posiada patent strzelecki, który potwierdza zakres jego kwalifikacji sportowych i uprawnia do ubiegania się o wydanie pozwolenia na broń. Od dnia 6 lutego 2004 r. posiada również licencją uprawniającą go do współzawodnictwa sportowego w dziedzinie strzelań z broni pneumatycznej, kulowej i śrutowej. Broń jest dla niego niezbędna do doskonalenie umiejętności strzeleckich na treningach i uzyskiwania lepszych wyników sportowych. Do wniosku dołączył wymagane dokumenty, a także decyzję o nadaniu patentu strzeleckiego, decyzje o przyznaniu licencji jego klubowi – C. oraz jemu samemu, a także opinię z C. popierającą wydanie mu pozwolenia na zakup broni i zaświadczenie o członkostwie w klubie. Dołączył również wyciąg z treningów i strzelań kontrolnych w stowarzyszeniu za okres od 14 stycznia 2004 r. do 5 listopada 2005 r., z którego wynika uzyskiwanie przez wnioskodawcę w większości przeprowadzonych strzelań srebrnej odznaki, a w 5 przypadkach - złotej, a także wyciąg z protokołów udziału w zawodach w okresie od 25 października 2003 r. do 6 marca 2005 r.

W toku postępowania administracyjnego organ ustalił nadto, jakie wyniki osiągał wnioskodawca w zawodach strzeleckich w 2005 r.

Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w R. odmówił K. C. wydania pozwolenia na broń dla celów sportowych. Organ wskazał, że wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających potrzebę posiadania indywidualnego pozwolenia na broń. Nie uzasadnia tego przynależność do Klubu Strzeleckiego, posiadanie licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego oraz patentu strzeleckiego i wyrażona przez wnioskodawcę chęć doskonalenia swoich wyników sportowcy. Dla organu znaczenie istotne ma stopień zaangażowania strony w uprawianie sportu strzeleckiego i wyróżniająco wysoki poziom wyników. Sportowy poziom wnioskodawcy zajmującego lokaty w I, II i III dziesiątce zawodników nie uzasadnia przyznania mu prawa do posiadania własnej broni. W ocenie organu wnioskodawca nie wskazał, że brak własnej broni utrudniał mu uprawianie strzelectwa. Organ wskazał też, że nie dał wiary dokumentom potwierdzającym udział skarżącego w zawodach w okresie, kiedy jeszcze nie miał licencji uprawniającej go do uczestnictwa w zawodach oraz podniósł, że od wydanej w poprzednim postępowaniu decyzji odmownej nie zaszły żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska organu.

Od powyższej decyzji K. C. odwołał się do Komendanta Głównego Policji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie określa kryteriów oceny okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę. Kryteria te wypracowały organy Policji, kierując się reglamentacyjnym charakterem ustawy. Samo spełnienie warunków formalnych nie jest wystarczające do uzyskania pozwolenia na broń i tylko wykazanie ponadprzeciętnej potrzeby jej posiadania może uzasadniać wydanie pozwolenia. Ta ponadprzeciętna potrzeba posiadania broni występuje u wybitnych zawodników uzyskujących wysokie lokaty, samo zaś niezadowolenie z ilości czy jakości broni klubowej nie wystarcza do zyskania pozwolenia na zakup broni indywidualnej. Na klubach ciąży obowiązek zapewnienia swoim członkom odpowiedniej ilości i jakości broni sportowej. Organ wskazał też, że wziął pod uwagę fakt, iż wnioskodawca uczestniczył w zwodach jeszcze przed uzyskaniem licencji i dowodu tego nie pominął. Wskazane zawody były jednak zawodami klubowymi, skarżący uzyskiwał lokaty odległe, a z dokumentów nie wynika, aby był powołany do kadry klubu, województwa lub kraju. Organy Policji są zobowiązanie i uprawnione do oceny ponadprzeciętnej potrzeby posiadania broni. Wnioskodawca, który jest członkiem klubu od 4 lat, bierze udział w treningach i zawodach rangi klubowej, zajmując odległe miejsca nie przekonał Policji, że brak własnej broni uniemożliwia mu uprawnienie sportu strzeleckiego. Jego interes indywidualny powinien więc ustąpić na rzecz interesu publicznego, który przemawia za tym, aby broni do danego celu nie było więcej, niż wynika z rzeczywistej konieczności. Organ wyjaśnił też, że inne są cele broni łowieckiej, a inne sportowej, zatem zarzut nieuprawnionego, różnego traktowania obywateli uprawiających te różne dziedziny sportu, jest nieuzasadniony. Opinia i stanowisko PZSS jest tylko jednym z dowodów w sprawie, zaś kompetencje co do wydawania pozwoleń na broń należą do organów Policji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł na powyższą decyzję K. C. Domagał się jej zmiany i zarzucał:

1) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 10 ust. 1 ustawy obroni i amunicji, art. 1, art. 3 i art. 53 cytowanej wyżej ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej, oraz art. 12 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, oraz

2) naruszenie przepisów procedury administracyjnej art. 6, 7 i 8 k.p.a. i art. 107 k.p.a.

Skarżący wywodził, że zgodnie z zasadą praworządności zawartą w art. 6 k.p.a. organ może działać tylko w takim zakresie, w jakim upoważnia go prawo. Ciężar prowadzenia postępowania dowodowego spoczywa na organie, który zobowiązany jest do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, a jego braki powinien z własnej inicjatywy uzupełnić. Zdaniem skarżącego, wydana decyzja wykracza poza granice uznania administracyjnego i nosi cechy dowolności, albowiem oparta jest na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Organ powinien wykazać o jaki interes publiczny mu chodzi i udowodnić, że jest on na tyle znaczący, iż wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Nieuprawnione jest twierdzenie, iż pozwolenie na posiadanie broni sportowej jest uprawnieniem wyjątkowym, podlegającym reglamentacji. Skarżący wywodził, iż przez sam fakt uprawiania strzelectwa jest osobą szczególną, wyróżniającą się z ogółu obywateli, a więc przedmiotowe pozwolenie powinien uzyskać.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek Prezesa Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego o dopuszczenia tej organizacji do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełnomocnik PZSS popierał skargę.

Wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, w szczególności będących jej materialnoprawną podstawą przepisów art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).

Z przepisów wymienionej ustawy nie da się wywieść powszechnego prawa obywateli do posiadania broni, bowiem prawo to jest ściśle reglamentowane. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, uzasadniają jego wydanie. Sąd wskazał, iż sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, a jego uzyskanie jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującej takich okoliczności, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione. Ze względu na ściśle reglamentowany charakter takich pozwoleń Sąd I instancji stwierdził, iż błędny jest pogląd skarżącego, że pozwolenie na broń dla osób uprawiających strzelectwo nie jest uprawnieniem wyjątkowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano, że "uzasadniona okoliczność" (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji) zachodzi względem wnioskodawcy wówczas, gdy legitymuje się on taką cechą odróżniającą go od ogółu obywateli, że w sposób oczywisty i niewątpliwy zasługuje na posługiwanie się bronią. Do takich cech nie należy uprawianie strzelectwa w ramach klubu sportowego, lecz – przykładowo – uzyskanie poziomu wybitnego zawodnika sportów strzeleckich czy instruktora strzeleckiego. W ocenie Sądu I instancji organ zgodnie z prawem prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił jej istotne okoliczności oraz trafnie uznał, że dotychczasowy sposób uprawiania przez wnioskodawcę strzelectwa sportowego i osiągane przez niego wyniki w zawodach nie uzasadniają potrzeby posiadania przez niego własnej broni, gdyż ma on możliwość dalszego uprawiania tego sportu przy wykorzystaniu broni klubowej. Z zaskarżonej decyzji – zdaniem WSA – wynika, iż organ poprawnie ocenił, że skarżący spełnia kryteria formalne do wydania pozwolenia na broń palną sportową, lecz nie wykazał okoliczności uzasadniających wydanie mu takiego pozwolenia.

Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną Polski Związek Strzelectwa Sportowego Warszawie. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) przez błędną jego wykładnię a wyrażającą się w przyjęciu pozaustawowego i zarazem dowolnego kryterium osiąganych wyników sportowych jako okoliczności uzasadniającej wydanie pozwolenia na broń sportowa;

b) prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 106 § 3 ustawy z 2002 r. przez pominięcie ustalenia z urzędu czy wnioskodawca -K. C. - uprawia sport strzelecki amatorsko, czy też wyczynowo.

Uzasadniając te zarzuty skarżący stwierdził, że decyzja rozstrzygająca wniosek o pozwolenie na broń ma charakter decyzji związanej. Skoro więc w toku prowadzonego przez organy policji postępowania stwierdzono, że wnioskodawca jest członkiem sekcji strzeleckiej C., posiada patent sportowy i czynnie uprawia strzelectwo sportowe, a nadto nie występują w stosunku do niego podmiotowe przesłanki negatywne z art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji to organ Policji był związany tymi ustaleniami. Odmowa uwzględnienia wniosku była wynikiem zastosowania przez organy Policji pozaustawowego kryterium osiągania przez wnioskodawcę "ponadprzeciętnych wyników sportowych". Decyzja nie skonkretyzowała nadto tego kryterium i nie wskazała jakie wyniki i w jakiej rangi zawodach musiałby osiągać wnioskodawca, żeby uzyskać pozwolenie na broń. Skarżący podniósł nadto, że w trakcie postępowania organ Policji zwrócił się z zapytaniem do sekcji strzeleckiej C., lecz przesyłka ta została zwrócona. Uniemożliwiło to jednoznaczne ustalenia czy wnioskodawca uprawia sport strzelecki amatorsko, czy też wyczynowo.

Tymczasem okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem w myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt III SA 1863/01, Lex nr 121778, uprawianie amatorskiego strzelectwa sportowego w celach rekreacyjnych jest możliwe w ramach działalności klubu i nie wymaga posiadania broni indywidualnej.

Do kwestii tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle się nie odniósł w zaskarżonym wyroku, co uzasadnia zarzutu naruszenia art. 106 § 3 ustawy z 2002 r.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący Związek wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (dalej: u.b.i a. – Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) stanowi, że właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Takie sformułowanie tego przepisu wskazuje, iż wykazanie istnienia okoliczności, które z zasady uzasadniają wydanie pozwolenia na broń, przy jednoczesnym braku ustawowych przeciwwskazań (art. 15 ustawy), zobowiązuje organy Policji do wydania pozwolenia na broń. Sam ustawodawca wskazał przy tym w sposób przykładowy w art. 10 ust. 3 u.b.i a. takie okoliczności, które uzasadniają przyznanie pozwolenia na broń. Wśród tych przykładów, wymienione jest posiadanie broni w celach sportowych (art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy). Skarga kasacyjna trafnie podnosi, iż okolicznością uzasadniającą, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, przyznanie pozwolenia na broń jest uprawianie sportu strzeleckiego a nie uprawianie takiego sportu przy jednoczesnym uzyskiwaniu wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych. Przyjmując, iż tylko uzyskiwanie takich szczególnych wyników w sportach strzeleckich uzasadnia przyznanie pozwolenie na broń organy Policji i Wojewódzki Sąd Administracyjny wprowadziły dodatkowe pozaustawowe kryterium przyznawania tego prawa. Trafne jest bowiem stwierdzenie, iż prawo do legalnego posiadania broni jest ściśle reglamentowane i tylko wykazanie istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnych okoliczności, odróżniających go od ogółu obywateli, uzasadnia jego przyznanie. Taką szczególną okolicznością w rozpoznawanej sprawie jest jednak fakt uprawiania przez K. C., w sposób zorganizowany, w ramach Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego i C. po uzyskaniu koniecznego patentu strzeleckiego, sportu.

Z żadnego przepisu nie wynika przy tym, iż tylko osiąganie wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych uzasadnia przyznania pozwolenia na posiadanie broni. Prawo do broni nie jest bowiem nagrodą za wybitne osiągnięcia sportowe a przyznanie takiego prawa zawodnikowi może właśnie służyć podniesieniu jego kwalifikacji sportowych. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z przepisami § 6 pkt 4 i § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie uprawiania sportów o charakterze strzeleckim (Dz.U. Nr 141, poz. 1586) patent strzelecki uprawnia do ubiegania się o wydanie pozwolenia na broń sportową i potwierdza zakres kwalifikacji sportowych jakie spełnia osoba ubiegająca się o wydanie zezwolenia na taką broń na podstawie odrębnych przepisów.

Nie można przy tym odmówić zasadności zarzutom skargi kasacyjnej, iż przyjęcie stanowiska z zaskarżonego wyroku prowadziłoby do dowolnego ustalenia przez organy Policji kryterium "ponadprzeciętnych wyników sportowych" bowiem nie zostało skonkretyzowane jakie wyniki i w jakiej rangi zawodach uzyskiwane uzasadniają przyznanie pozwolenia na broń. Słuszne jest też stwierdzenie, że skoro przyznanie takiego pozwolenie uzasadnia sam fakt uprawiania łowiectwa (art. 10 ust. 3 pkt 2 u.b.i a.), a nie wybitne osiągnięcia na tym polu, to stwarzanie dodatkowych, pozaustawowych kryteriów przy uprawianiu strzelectwa sportowego jest szczególnie rażące i naruszające zasadę równości obywateli. Trzeba przy tym zauważyć niekonsekwencję organów Policji, która odmawiając K. C. pozwolenia na broń sportową, decyzją z 16 lutego 2007 r. przyznały mu pozwolenie na 5 sztuk broni myśliwskiej (protokół rozprawy przed NSA).

Skarga kasacyjna zasadnie zarzuciła więc obrazę przepisów art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi K. C. na podstawie przepisów art. 188 i 203 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).