Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2631/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy uznania uwagi do zapisów w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją Nr [...] z [...] listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z odwołania H. K. od decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania uwagi do zapisów w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu, utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że po rozpatrzeniu wniosku (zastrzeżenia) H. K., organ I instancji nie uznał zgłoszonej uwagi co do nieuwzględnienia działki [...] w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu obrębu [...]. Po wystąpieniu przez ww. z takim żądaniem organ dokonał sprawdzenia zapisów ewidencji gruntów, z których wynika, że na działce nr [...] położonej na terenie obrębu [...], znajdują się lasy i grunty leśne (LS VI) - 12,0619 ha.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z zapisami ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, plan urządzenia lasu sporządza się, co do zasady, na 10 lat, z uwzględnieniem przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej, celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych. Plan urządzenia lasu winien zawierać m.in.: opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia - w tym: zestawienie powierzchni lasów, gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych; zestawienie powierzchni lasów z roślinnością leśną (uprawami leśnymi) według gatunków drzew w drzewostanie, klas wieku, klas bonitacji drzewostanów oraz funkcji lasów, czy też określenie zadań - w tym w szczególności dotyczących ilości przewidzianego do pozyskania drewna, zalesień i odnowień, czy też pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Przy tym Kolegium wyjaśniło, iż plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, zaś dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa sporządza się uproszczone plany urządzenia lasu (art. 18 ust. 1 i ust. 4, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy).

Kolegium powołując się również zapisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, wskazało iż uproszczony plan urządzenia lasu stanowi jeden z istotnych elementów ochrony lasów i gospodarowania zasobami lasów, którego celem jest nie tylko ustalanie gospodarki leśnej na okres następnych 10 lat, ale także weryfikowanie stanu faktycznego istniejącego na badanych działkach ze stanem widniejącym w ewidencji gruntów i budynków. Plany urządzenia lasu/uproszczone plany urządzenia lasu sporządzają specjalistyczne jednostki lub inne podmioty wykonawstwa urządzeniowego (art. 19 ust. 5 ustawy).

Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu, Starosta zaś w drodze decyzji rozstrzyga w kwestii uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków (art. 21 ust. 4 i 5 powoływanej ustawy).

W przedmiotowej sprawie, w projekcie "Uproszczonego planu urządzenia lasów sporządzonego dla lasów stanowiących własność osób fizycznych i wspólnot gruntowych", a położonych w obrębie [...], nieruchomość będąca współwłasnością skarżącej, stanowiąca działkę o nr ewid. [...] określona została jako las na pow. 12,0619 ha porośnięty sosną (w wieku 35 i 18 lat) oraz brzozą (w wieku 15 lat), ze wskazaniem gospodarczym: na obszarze 8,4919 ha - trzebież wczesna (TW 15m3/ha); na obszarze 0,3600 ha - odnowienie powierzchni leśnej (So 80%, Brz i inne 20%), pielęgnacja tj. czyszczenia wczesne (pielCW); na obszarze 2,6000 ha - pielęgnacja tj. czyszczenia późne (CP 5m3/ha); na obszarze 0,1600 ha - pielęgnacja tj. czyszczenia późne (CP 6m3/ha).

Projekt planu wyłożony był w siedzibie UM [...] w dniach od 17.02.2020 r. do 16.04.2020 r. Dnia 12.02.2020 r. do UM w [...] wpłynęło pismo H. K., która powołując się na otrzymane w dniu 07.02.2020 r. zawiadomienie o wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu do publicznego wglądu, jako współwłaścicielka wskazanej na wstępie działki wskazuje, że z wycinki nie korzysta, jest zwolniona z podatku, a zagospodarowanie terenu ma być korzystnie dla właścicieli, bez obciążeń podatkowych (jedyny żywiciel).

Kolegium wyjaśniło, iż obecnie sporządzony uproszczony projekt urządzenia lasu nie zmierza do przeklasyfikowania nieruchomości skarżącej. Projektem objęto bowiem nieruchomość, która już uprzednio miała leśny charakter. Z wypisu z ewidencji gruntów wynika bowiem, że działka nr [...] położona w obrębie [...] o całkowitej powierzchni 12,0619 ha jest zaklasyfikowana w całości jako lasy i grunty leśne (LsVI). Ustawa o lasach, zawierając definicję lasu, stanowi że jest to grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej czy też związany z gospodarką leśną (art. 3 ust. 1 ustawy). Zatem nawet okoliczność, że obszary leśne przejściowo pozbawione zostały roślinności leśnej i użytkowane są faktycznie w inny sposób nie zmienia ich leśnego charakteru, w świetle przytoczonej powyżej regulacji. Determinujące znaczenie mają w takim przypadku zapis w ewidencji gruntów. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Kolegium leśny charakter działki skarżącej, co wynika z ewidencji gruntów zbieżnej z zapisami w uproszczonym planie urządzania lasu, i co potwierdza stan zastany w terenie. W tych okolicznościach brak jest podstaw do kwestionowania zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu, odnoszących się tak do charakteru gruntu, jak i do stosownych wskazań gospodarczych, zmierzających do ochrony i racjonalnego korzystania z zasobów leśnych.

Odnosząc się do poruszanego w odwołaniu zagadnienia opodatkowania gruntu leśnego Kolegium wskazało, że jak stanowi art. 21 ust. 4 ustawy o lasach, uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego, co wynika chociażby z faktu, iż organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków są związane zapisami uproszczonego planu urządzenia lasu, zaś dane zawarte w tej ewidencji stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń (art. 21 ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jednakże Kolegium podkreśliło, że , sporządzony uproszczony projekt urządzenia lasu nie zmierza do przeklasyfikowania nieruchomości skarżącej. Ponadto, opodatkowanie gruntów leśnych jest przedmiotem odrębnych regulacji prawnych - ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.), i prowadzonych w oparciu o nie odrębnych postępowań. Na marginesie Kolegium zauważyło, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ostatniej ustawy, zwalnia się od podatku leśnego m. in. lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat. Okoliczności sprawy nie wskazują, aby zapisy wyłożonego do wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasów ingerowały w tym względzie w prawa skarżącej w sposób odmienny niż dotychczas.

Skargę do tutejszego Sądu wywiodła H. K.. Ze skargi wynika, że skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji [...] a następnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Nadto w treści skargi skarżąca wniosła o uznanie zgłoszonej uwagi co do uwzględnienia działki nr [...] w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu. Jak podaje: z wycinki nie korzysta, jest zwolniona z podatku. Pismami z 12 stycznia 2021 r. oraz 10 lipca 2021 r. strona uzupełniła stanowisko zawarte w skardze do Sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedź na skargę wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Regulacja ta stanowi lex specialis względem ogólnych zasad określonych w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), w szczególności w odniesieniu do reguły określonej w art. 90 tej ostatniej ustawy.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r., orzekającą nie uznaniu zastrzeżeń H. K. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obrębu [...], w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...].

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie tutejszego Sądu wydana w sprawie decyzja – skontrolowana w granicach, wynikających z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. – nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (na dzień wydania decyzji przez SKO był to Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 - dalej: "ustawa o lasach").

Interpretując przepisy ustawy o lasach należy mieć przede wszystkim na uwadze, że ustawa ta określa zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową (art. 1 ust. 1). Co przy tym istotne, przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2). Jak przewiduje przepis art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (pkt 1); ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na bliżej opisane w tym przepisie wartości (pkt 2). Dodać też należy, że, jak stanowi art. 8 tej ustawy, gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1); trwałości utrzymania lasów (pkt 2); ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (pkt 3); powiększania zasobów leśnych (pkt 4).

A zatem skoro celem gospodarki leśnej jest zachowanie, powiększanie i ochrona terenów leśnych, to z perspektywy tego celu interpretować należy przepisy ustawy o lasach, w tym przepisy regulujące instrumenty i konstrukcje prawne uregulowane w tej ustawie. Innymi słowy, w sytuacjach spornych, w razie wątpliwości co do treści regulacji, czy możliwości określonego zastosowania przepisu ustawy o lasach należy zawsze mieć na uwadze, że najwyższym dobrem jest ochrona lasu jako swoistego dziedzictwa i dobra naturalnego wymagającego szczególnej pieczy, dbałości o jego trwałość i ciągłość istnienia. Stanowisko takie zostało również przyjęte przez Trybunał Konstytucyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że jako składnik środowiska, lasy są czymś więcej aniżeli przedmiotem prawa własności i innych praw rzeczowych. Stanowią one dobro ogólnonarodowe o wielkim znaczeniu społecznym (vide wyrok z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie P 32/05, OTK-A 2006, Nr 5, poz. 56).

Sąd w tym miejscu wskazuje, że jednym z trzech trybów prowadzenia gospodarki leśnej uregulowanym w ustawie o lasach jest prowadzenie jej na podstawie uproszczonego planu urządzenia lasu, który stanowi plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 7). Stosownie do treści art. 19 ust. 2 tej ustawy, uproszczone plany sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jak przy tym wynika z art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o lasach, projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zgłoszonych zastrzeżeń lub wniosków.

Powyższa regulacja jest podyktowana faktem, że uproszczony plan urządzenia lasu kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1883/06 - wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie Starosta [...], działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach zlecił sporządzenie projektów uproszczonych planów urządzania lasu dla obrębu [...] na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2028 r. Dnia 17 lutego 2020 r. projekt ten został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Miasta [...] na okres 60 dni.

Pismem z 7 lutego 2020 r. skarżąca wniosła zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzania lasu dla obrębu [...], dotyczące działki stanowiących m. in. jej własność (działka nr ew. [...]) stanowiące prośbę o nieuwzględnienie jej działki w projekcie uproszczonego planu urządzania lasu dla obrębu [...].

Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentacji podniesionej w skardze w świetle obowiązującego prawa uznał, że prawidłowo organy obu instancji nie uwzględniły zastrzeżeń skarżącej do projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu sporządzonego dla obrębu [...] na okres od 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2028 r.

W ocenie Sądu należy przede wszystkim zauważyć, że w zakresie działki o nr [...], organy obu instancji miały bowiem wystarczające podstawy do przyjęcia, że jej teren stanowi grunt leśny będący fragmentem kompleksu leśnego o powierzchni powyżej 10ha (łączna powierzchnia terenu leśnego wynosi 272,3391 ha – co wynika z treści samego Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu). Tym samym zachodziły podstawy do objęcia tych gruntów projektem Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu i wyznaczenia dla niego zadań z zakresu gospodarki leśnej (odnowienie i pielęgnacja, zabiegi rębni, cięcia sanitarne).

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b)stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków. A zatem w ocenie Sądu, należąca do skarżącej działka nr ew. [...] stanowi grunt leśny (las). Działka ta spełnia zarówno kryterium przyrodnicze (pokrycie roślinnością leśną – sosna, brzoza) i kryterium przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha- zwarta powierzchnia 12,0619 ha), a ponadto z ewidencji gruntów i budynków wynika, że wskazana wyżej działka na całej powierzchni oznaczona jest jako użytek leśny (LsVI). Organ jednoznacznie ustalił, że na działce skarżącej znajduje się las. Sama skarżąca także nie zakwestionowała skutecznie ustaleń organów, co do tego że jej działka porośnięta jest lasem, wskazując jedynie, że nie chce aby działka objęta była projektem uproszczonego urządzeniu lasu. W konsekwencji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (wypis z ewidencji, opis taksacyjny lasów, zdjęcie z serwisu geoportal), bezsprzecznie wskazuje, że działka skarżącej stanowi las, dla którego zasadnie przyjęto uproszczony plan urządzenia lasu, ustalając dla nich zadania z zakresu gospodarki leśnej.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Sam zaś fakt, iż skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, gdyż jest ono odmienne od jej oczekiwań, samo w sobie nie może powodować uchylenia wydanej w zgodzie z obowiązującymi przepisami decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.