Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 753/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24f ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 383 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 754
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 roku sprawy ze skargi M.S. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 753/19

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 383 § 1 pkt 5, § 2, art. 384 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 684) – dalej: k.w., w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 24 f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506)- dalej: u.s.g., Rada Miejska w K. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w K. – M. S. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia Gminy K. Z uzasadnienia podjętej uchwały wynika, że radny M. S. wykorzystuje dwie działki rolne o nr ewidencyjnych 81 i 82 , położone w obrębie [...] miasta K., które to działki stanowią własność Gminy K. Fakt wykorzystania w/w działek rolnych przez radnego potwierdzają załączone do akt sprawy: wniosek M. S. złożony do właściwego miejscowo Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności na rok 2019 oraz złożony w dniu 11 lipca 2019 r., w Urzędzie Miejskim w K. wniosek o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Powyższa okoliczność stanowiła naruszenie art. 24f ust. 1 u.s.g., który wprowadza generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to czy wykorzystanie to ma podstawę prawną, jest płatne, czy też ma charakter ciągły bądź jednorazowy. Tym samym w ocenie Rady Miejskiej w K. koniecznym było stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego – M. S., na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 k.w., który to przepis zawiera przesłankę wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Kwestionując prawidłowość podjętej uchwały M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi , w której wnosił o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na naruszenie:

- art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 k.w. poprzez jego błędną interpretację;

- art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że skarżący złamał ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej w wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy K., tym bardziej, że skarżący jako radny nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej, jak również zawierał cywilnoprawnej umowy dzierżawy przedmiotowych działek, a którą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa winien wypowiedzieć w terminie 3 miesięcy od dnia ślubowania.

Uzasadniając skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek, gdyż jest właścicielem 30 ha gospodarstwa rolnego. Odnośnie przedmiotowych działek o nr 81 i nr 82 wskazał, iż pozostają one w jego samoistnym posiadaniu. Wcześniej działki te pozostawały w posiadaniu jego wstępnych, już od lat 70 XX wieku. Tym samym w ocenie skarżącego fakt sprawowania faktycznego władztwa nad spornymi działkami rolnymi przez okres blisko 49 lat, miał i ma prawo do korzystania z rzeczy w sposób , jakby miał do niej prawo własności. Tym bardziej , że Gmina K. nigdy nie kwestionowała tego stanu rzeczy. Dalej skarżący wyjaśnił, że w dniu objęcia mandatu radnego, nie posiadając jeszcze sądowego potwierdzenia nabycia prawa własności tych działek w drodze zasiedzenia, oddał je w użytkowanie J.K., ze względu na możliwy konflikt interesów. Co więcej, w ocenie skarżącego wobec bardzo wysokiego stopnia prawdopodobieństwa zatwierdzenia przez sąd nabycia przedmiotowych działek, brak jest możliwości twierdzenia o wykorzystywaniu przez niego mienia komunalnego gminy. Natomiast wykazanie tych działek w tzw. "wniosku suszowym" było następstwem omyłki wynikającej z faktu posiadania przez skarżącego gruntów w kilku miejscowościach, oznaczonych niejednokrotnie takimi samymi numerami ewidencyjnymi. Przy czym skarżący podkreślił, że w związku ze złożeniem korekty do wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 i do "wniosku suszowego", jako radny nie uzyskał żadnych korzyści z prowadzenia działalności na gruntach gminnych, których jest posiadaczem samoistnym.

Dalej skarżący wskazał, iż nawet gdyby hipotetycznie założyć, że przedmiotowe działki rolne stanowią mienie gminne, to prowadzenie na nich działalności gospodarczej – gospodarstwa rolnego, miało charakter powszechnej dostępności do tego mienia lub na warunkach powszechnie ustalonych w odniesieniu do danego typu czynności prawnych dla wszystkich mieszkańców gminy. Ponadto skarżący wskazał na niewykazanie przez Gminę faktu prowadzenia działalności na tych działkach po objęciu mandatu radnego oraz na dokonywaną ingerencję w wolę powszechną mieszkańców Gminy, polegająca na stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, w oparciu o nikły materiał dowodowy. Podniósł także kwestie wadliwości prowadzenia obrad, w trakcie których podjęto zaskarżoną uchwałę, które nie zostały poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w K. wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Ponadto na podstawie załączonych do skargi akt administracyjnych Sąd ustalił, że ostatecznymi decyzjami z dnia [...] sierpnia 2005 r. (dotyczącą działki nr 82) i z dnia [...] listopada 2005 r. (dotyczącą działki nr 81) Wojewoda [...] stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowych nieruchomości, stanowiących dotychczas własność Skarbu Państwa, przez Gminę K.. Przysługujący Gminie tytuł prawny do w/w nieruchomości wynika także z załączonych do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków. W aktach sprawy znajdują się nadto umowy dzierżawy przedmiotowych działek zawierane przez ojca skarżącego –J. S., w latach 1983 -1997; kserokopia "wniosku suszowego" złożonego przez skarżącego w dniu 11 lipca 2019 r., w którym potwierdził fakt użytkowania rolnego działek nr 81 i nr 82; a nadto protokół z dnia 17 sierpnia 2017 r. sporządzony na okoliczność przeprowadzone rozmowy M. S. z pracownikiem Urzędu Miejskiego w K. – S. A., z której wynika, że skarżący od roku 2001 uzyskał ustną zgodę Gminy K. na bezpłatne użytkowanie przedmiotowych działek, do czasu upomnienia się o nie przez Gminę. Ponadto skarżący wyraził gotowość dalszego utrzymywania takiego stanu rzeczy, jak również gotowość wystąpienia z wnioskiem o zawarcie nieodpłatnej umowy dzierżawy tych działek.

W dniu 24 września 2019 r. do akt sprawy wpłynęła kserokopia pisma skarżącego z dnia 24 lipca 2019 r. wraz z załącznikiem, z którego wynika, że strona złożyła zmiany do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2019 polegające na wyłączeniu z płatności przedmiotowych działek o nr 81 i nr 82, co ma również wpływ na złożony przez nią wniosek o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (wniosek suszowy). Powyższe pismo wpłynęło do Urzędu Miejskiego w K. w dniu 29 lipca 2019 r.

Natomiast w dniu 25 września 2019 r., na rozprawie skarżący złożył do akt sprawy kserokopie złożonego do Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Cywilny wniosku z 2 sierpnia 2019 r. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przedmiotowych działek (nr 81 i nr 82) przez zasiedzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej: p.p.s.a. – obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Natomiast w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W sprawach dotyczących uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego przewidziany został specjalny tryb zaskarżenia, uregulowany w art. 384 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 684) – dalej: k.w, stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji zaskarżania uchwał rady gminy, zawartej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 384 § 1 k.w. od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2 - z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3-5 i 7, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego ( art. 384 § 3 k.w.).

W niniejszej sprawie, przedmiotem wniesionej skargi M. S. uczynił uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r., nr [...] podjętą w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej w K., sprawowanego przez skarżącego.

W sprawie pozostaje bezsporne, iż zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2019 r., natomiast przedmiotowa skarga została złożona w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego w K. w dniu 12 sierpnia 2019 r. Tym samym uznać należy, iż skarżący dochował wymogów formalnych, o których mowa w art. 384 § 1 k.w., a tym samym skarga podlega rozpoznaniu.

Podstawę materialnoprawną podjętej uchwały stanowił art. 383 § 1 pkt 5, § 2 k.w. w zw. z art. 24 f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506)- dalej: u.s.g.

W myśl art. 383 § 1 pkt 5 k.w. wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Tym odrębnym przepisem na gruncie niniejszej sprawy jest przepis art. 24f ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym istotą powołanego wyżej art. 24f ust. 1 u.s.g. jest niedopuszczenie do sytuacji wykorzystywania funkcji radnego, celem osiągnięcia własnych korzyści majątkowych kosztem mienia gminnego. Wykluczone powinny być zatem sytuacje, w których radny, wykonując mandat w gminie, będąc członkiem organu stanowiącego i podejmującego decyzje dotyczące m.in. zasad zarządu mieniem tej gminy, mógłby wpływać na korzystne dla siebie, bliskich lub innych podmiotów rozporządzanie tym mieniem tj. korzystniejsze niż zasady, na jakich z mienia komunalnego korzystają podmioty nieposiadające statusu radnego. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Wypełnienie dyspozycji tego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy z prowadzenia, zarządzania bądź bycia przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności radny uzyskuje dochód czy inne osobiste korzyści. Zakaz ten dotyczy także sytuacji, gdy radny korzyści nie osiągnął, bowiem dla interpretacji przepisu art. 24f ust. 1 i 2 u.s.g. rozstrzygający jest sam fakt korzystania z mienia komunalnego, które to wykorzystywanie pozostaje w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą radnego. Tym samym uznać należy, że zawarte w art. 24f ust. 1 u.s.g. sformułowanie "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. , II OSK 90/19; wyrok WSA w Białymstoku z 5 grudnia 2017 r., II SA/Bk 320/17; wyrok WSA w Opolu z 14 listopada 2017 r., II SA/OP 490/17; www.cbois.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga również, że pojęcia "działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g. nie można ograniczać do prowadzenia działalności na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców, działalności w spółkach czy innych form zawodowej działalności podlegającej rejestracji. Użyte w tym przepisie pojęcie działalności gospodarczej będzie swoim zakresem obejmować także działalność, która choć nie podlega regulacjom ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), to wypełnia wszelkie znamiona charakterystyczne dla działalności gospodarczej - tj. ma charakter zawodowy, ciągły i zarobkowy oraz wykonywana jest w sposób zorganizowany. Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej w dniu 2 kwietnia 2007 r. uchwale 7 sędziów, sygn. akt II OPS 1/07 (www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez radnego z wykorzystaniem wydzierżawionych od gminy gruntów rolnych, będących mieniem gminy, w której radny uzyskał mandat, jest prowadzeniem działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. Cytowana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 1474/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w przywołanej uchwale.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, podstawą wszczęcia procedury stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. S., była uzyskana informacja, iż radny w ramach prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego, wykorzystywał dwie działki rolne o nr ewidencyjnych 81 i 82 , położone w obrębie [...] miasta K., które to działki stanowią własność Gminy K.

Fakt wykorzystania w/w działek rolnych przez radnego potwierdzają załączone do akt sprawy: wniosek M. S. z dnia 28 maja 2019 r., złożony do właściwego miejscowo Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności na rok 2019 oraz złożony w dniu 11 lipca 2019 r., w Urzędzie Miejskim w K. wniosek o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (wniosek suszowy), w których to wnioskach skarżący wskazał działki o nr 81 i 82, jako działki wykorzystywane przez niego rolniczo.

Natomiast przysługujący Gminie tytuł prawny do przedmiotowych działek potwierdzają załączone do akt sprawy ostateczne decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. (dotycząca działki nr 82) i z dnia [...] listopada 2005 r. (dotycząca działki nr 81) orzekające o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowych nieruchomości, stanowiących dotychczas własność Skarbu Państwa, przez Gminę K.; treść prowadzonych dla tych nieruchomości przez Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych ksiąg wieczystych nr [...] (działka nr 81) i nr [...] (działka nr 82). Również z załączonych do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków przedmiotowych działek rolnych wynika, iż ich właścicielem jest Gmina K..

Skarżący kwestionując prawidłowość powyższych ustaleń, a co za tym idzie zasadność stwierdzenia wygaśnięcia sprawowanego przez niego mandatu radnego, przedstawia rozbieżną argumentację, podnosząc z jednej strony, iż nie wykorzystuje w ramach prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego przedmiotowych działek, z drugiej strony wywodzi przysługujące mu do tych gruntów prawo własności nabyte w drodze zasiedzenia, co w jego ocenie wyłącza możliwość zastosowania art. 24f ust. 1 u.s.g.

Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii "wykorzystywania" przez skarżącego działek nr 81 i nr 82 w ramach prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Jak już wcześniej wskazano powyższa okoliczność wynika bezspornie z treści złożonych przez skarżącego: wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2019, złożonego w dniu 24 maja 2019 r. do właściwego miejscowo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR; oraz złożonego w dniu 11 lipca 2019 r. w Urzędzie Miejskim w K. wniosku o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (wniosek suszowy). W obu wnioskach skarżący zawarł miedzy innymi informację, iż przedmiotowe działki wykorzystuje rolniczo. Co prawda we wniesionej do sadu skardze strona kwestionuje te ustalenia, wskazując, iż w dniu objęcia mandatu radnego przekazała te grunty do użytkowania J. K., a ich zamieszczenie zarówno we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, jak i we wniosku suszowym wynikało jedynie z pomyłki systemowej, gdyż skarżący posiada grunty w kilku gminach i w kilku miejscowościach. Jednakże powyższa argumentacja nie zostatała poparta jakimkolwiek dowodem, a obecny na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. skarżący wyjaśnił, że oddanie przedmiotowych działek do użytkowania powstało na podstawie ustnej umowy zawartej z biorącym. Ponadto skarżący podnosił, że z tytułu prowadzenia działalności rolnej na tych działkach nie uzyskał jakichkolwiek korzyści, o czym mają między innymi świadczyć złożone do akt sprawy kserokopie dokumentów z dnia 24 lipca 2019 r., to jest: zmiany do złożonego wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 oraz zmiany do złożonego wniosku suszowego, polegające na wykreśleniu z tych wniosków działek o nr 81 i 82 (oba dokumenty wpłynęły do Urzędu Miejskiego w K. w dniu 29 lipca 2019 r.). Odnosząc się do powyższej kwestii Sąd stwierdza, iż dokonane zmiany pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, bowiem podjęte przez skarżącego działania miały miejsce, już po wszczęciu przez Urząd Miasta czynności wyjaśniających. Ponadto jak już wcześniej wskazano wypełnienie dyspozycji art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest uzależnione od tego, czy w związku z prowadzeniem działalności z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny sprawuje mandat, uzyskuje on dochód czy inne osobiste korzyści. Wynikający z powyższego przepisu zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, czy też jego zarządzaniem w jakiejkolwiek formie, jest w ocenie Sądu wyraźnie sformułowany. Natomiast w stosunku do osób, które uzyskały mandat radnego, a przed rozpoczęciem jego wykonywania prowadziły działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1 (z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy), to jak wynika z art. 24f ust. 1a u.s.g., ustawodawca wprowadził obowiązek zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie powyższego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 k.w. Przy czym, jak podkreśla się w doktrynie prawa, obowiązek ten zostanie spełniony zarówno wówczas, gdy radny zaprzestanie prowadzenia takiej działalności w ogóle, czyli doprowadzi do jej likwidacji, jak również wtedy, gdy wprawdzie nadal będzie ją prowadzić, ale bez wykorzystywania mienia jednostki samorządu terytorialnego, w której uzyskał mandat (por. A. Wierzbica (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Wyd. 2, WKP 2018, komentarz do art. 24f).

Odnosząc się natomiast do argumentów skargi, co do posiadania przez skarżącego prawa własności przedmiotowych działek nabytego w drodze zasiedzenia, popieranych faktem nieprzerwanego samoistnego posiadania tych gruntów przez rodzinę skarżącego (najpierw przez jego wstępnych, a obecnie przez skarżącego) przez okres blisko 49 lat, Sąd stwierdza, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Po pierwsze przypomnieć należy, iż nie jest sporne, że przedmiotowe działki rolne, stanowiące poprzednio własność Skarbu Państwa, przeszły z mocy prawa nieodpłatnie na własność Gminy K. z dniem 27 maja 1990 r., co potwierdzają załączone do akt sprawy ostateczne decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. (dotycząca działki nr 82) i z dnia [...] listopada 2005 r. (dotycząca działki nr 81). Gmina K. – jako właściciel tych nieruchomości jest wykazana w urządzanych dla tych działek księgach wieczystych, prowadzonych przez Sad Rejonowy w B. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, jak również ujawniona w prowadzonej przez Starostę Powiatu [...] ewidencji gruntów i budynków obejmującej te nieruchomości.

Po drugie, dla odniesienia się do powyższej argumentacji koniecznym jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1145). Zgodnie z art. 172 § 1 ustawy posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 2 ). Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza (art. 176 § 1 – 2 Kodeksu cywilnego). Z treści powołanych powyżej przepisów wynika zatem, iż jedną z przesłanek nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, czy to w dobrej, czy też w złej wierze, poza upływem terminów jest jej nieprzerwane samoistne posiadanie. Natomiast w myśl art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż przedmiotowe działki rolne były przedmiotem umów dzierżawy, zawieranych w latach poprzednich przez ojca skarżącego – J. S. Więcej, skarżący był świadom podstawy prawnej użytkowania przedmiotowych gruntów, co potwierdza załączony do akt sprawy protokoł z przeprowadzonej w dniu 17 sierpnia 2017 r. rozmowy pracownika Urzędu Miejskiego w K. – S.A. z M. S., na okoliczność użytkowania na cele rolnicze działek o nr 81 i 82, położonych w obrębie [...] miasta K. Z treści powyższego dokumentu wynika, że skarżący wyjaśnił, iż po śmierci ojca w 2001 r. uzyskał ustną zgodę Gminy K. na użytkowanie przedmiotowych działek do momentu upomnienia się o nie przez Gminę, w zamian za utrzymywanie ziemi w dobrej kulturze rolnej. Dalej skarżący wyraził gotowość utrzymywania takiego stanu rzeczy, jak również wystąpienia z wnioskiem o zawarcie nieodpłatnej umowy dzierżawy przedmiotowych nieruchomości. Powyższa okoliczność świadczy w ocenie Sądu, iż w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, wbrew stanowisku skarżącego nie posiadał on tytułu prawnego do działek rolnych nr 81 i 82 , bowiem zarówno skarżący, jak i jego wstępny byli posiadaczami zależnymi tych gruntów, co zgodnie z powyżej powołanymi przepisami Kodeksu cywilnego wyłączało możliwość ich zasiedzenia. Tym samym złożona na rozprawie kserokopia wniosku z dnia 2 sierpnia 2019 r. kierowanego do Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Cywilny o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości poprzez zasiedzenie, co warte podkreślenia złożonego także po wszczęciu procedury związanej ze stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu radnego, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego orzeczenia.

Reasumując Sąd stwierdza, iż w sprawie zaistniała przesłanka z art. 24f ust. 1 u.s.g., bowiem M. S. sprawując mandat radnego Rady Miejskiej w K. prowadził na własny rachunek gospodarstwo rolne, z wykorzystaniem między innymi należących do Gminy K. działek rolnych o nr ewidencyjnych 81 i 82, położonych w obrębie [...] miasta K.. Jednocześnie skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 24f ust. 1a u.s.g., to jest nie zaprzestał wykorzystywania mienia Gminy w prowadzonej przez siebie działalności, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Powyższe okoliczności uzasadniały podjęcie przez Radę Miejską w K. uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego – M. S., w trybie art. 383 § 1 pkt 5 k.w.

Mając powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dc