Wyrok NSA, sygn. akt V SA 665/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 90 par. 1, art. 265
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Zmiana decyzji w trybie art. 265 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ rodzi skutki ex nunc, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwa zmiana pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia po upływie terminu stosowania procedury ze skutkiem ex tunc.

TEZY

Zmiana decyzji w trybie art. 265 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ rodzi skutki ex nunc, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwa zmiana pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia po upływie terminu stosowania procedury ze skutkiem ex tunc.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi F.-L. P. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 23.01.2001 r., na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 90 par. 1 w związku z art. 92 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania "F.-L. P." Spółki z o.o. w G.-M. z dnia 31.03.2000 r. uzupełnionego pismem z dnia 30.08.2000 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. (...) z dnia 14.03.2000 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że firma "F.-L. P." wystąpiła do Dyrektora Urzędu Celnego w W. z wnioskiem o zmianę pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń (...) z dnia 21.04.1998 r. w części dotyczącej określenia urzędów objęcia.

Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w W. (...) z dnia 14.03.2000 r. odmówiono zmiany powyższego pozwolenia w określonym przez spółkę zakresie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę pozwolenia po upływie terminu stosowania procedury.

Pismem z dnia 31.03.2000 r. uzupełnionym pismem z dnia 30.08.2000 r. spółka odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie odnośnie zmiany decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. (...) z dnia 21.04.1998 r. w zakresie wnioskowanym przez stronę. Zaskarżonej decyzji zarzucono "naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 121 par. 1, art. 122-123 par. 1, art. 191, art. 200 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 265[1] par. 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./".

Po rozpatrzeniu akt sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania czynnego stanowi decyzję i jak każda decyzja może zostać zmienione, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Elementami takiego pozwolenia są m.in. określenie urzędów objęcia oraz termin stosowania procedury /termin ważności pozwolenia/. Pod pojęciem "termin stosowania procedury uszlachetniania czynnego" należy rozumieć termin, w którym towary przywożone mogą być obejmowane procedurą uszlachetniania czynnego. Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzja zmieniająca pozwolenie, stosownie do art. 212 Ordynacji podatkowej, wywołuje skutki prawne od dnia jej doręczenia. W wypadku zmiany pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia, decyzja odnosić się będzie do towarów, które dopiero mogą zostać objęte procedurą we wskazanych urzędach objęcia. Po upływie terminu stosowania procedury, pozwolenie może być zmienione w takim zakresie, w jakim miałoby to wpływ na sytuację prawną towarów objętych już procedurą uszlachetniania czynnego, ale jeszcze nie wywiezionych.

U podstaw takiego rozwiązania leży fakt, że po wprowadzeniu surowca na polski obszar celny, a przed jego wywiezieniem mogą zaistnieć sytuacje uzasadniające np. zmianę terminu wywozu produktów kompensacyjnych lub nadania im innego przeznaczenia celnego, zmianę urzędu zakończenia itp. Prezes Głównego Urzędu Ceł podkreślił, że w sprawie w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania (...) z dnia 21.01.1998 r. termin stosowania procedury uszlachetniania czynnego został wyznaczony od dnia 06.02.1998 r. do dnia 31.12.1998 r. W terminie tym spółka mogła zarówno skutecznie obejmować towary procedurą uszlachetniania czynnego jak i występować o zmianę przedmiotowego pozwolenia w zakresie dotyczącym określenia urzędów objęcia. Z prawa tego strona skorzystała składając w dniu 17.07.1998 r. wniosek o zmianę pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ I instancji zmienił pozwolenie zgodnie z żądaniem spółki.

Kolejny wniosek o zmianę pozwolenia, tj. wniosek z dnia 4.01.2000 r. spółka złożyła dopiero w dniu 12.01.2000 r., a więc po upływie terminu stosowania procedury.

Dyrektor Urzędu Celnego w W. prawidłowo więc odmówił zmiany pozwolenia, gdyż jak wyżej wyjaśniono, nie jest możliwa zmiana pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia, po upływie terminu stosowania procedury.

W końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, iż niemożność pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o zmianę pozwolenia nie opiera się na braku przesłanek określonych w art. 265[1] Kodeksu celnego, lecz na fakcie, iż zmiana decyzji w tym trybie, w zakresie określenia urzędu objęcia może wywołać skutki tylko wobec zgłoszeń celnych dokonywanych po dniu doręczenia tej decyzji, natomiast nie może być skuteczna wobec tych zgłoszeń celnych o objęcie towaru procedurą, które zostały dokonane przed wniesieniem wniosku i doręczeniem decyzji o zmianie pozwolenia.

Powyższą decyzję "F.-L. P." Spółka z o.o. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej w sprawie istniała możliwość zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 kodeksu celnego.

Z analizy powołanego powyżej przepisu wynika, iż dla zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, wymagane jest łączne zaistnienie dwóch przesłanek pozytywnych i jednej negatywnej, tj.:

1/ wniosku lub zgody strony na zmianę lub uchylenie decyzji,

2/ wykazania interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji oraz

3/ braku przepisów szczególnych zakazujących zmiany lub uchylenia decyzji.

W ocenie skarżącej wszystkie wskazane powyżej przesłanki zostały w sprawie spełnione, czego nie kwestionuje Prezes Głównego Urzędu Ceł, stwierdzając wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż "niemożność pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku strony nie opiera się na braku przesłanek określonych w art. 265[1] Kodeksu celnego.

Skoro więc spełnione są wszelkie przesłanki określone w art. 265[1] Kodeksu celnego, to Prezes Głównego Urzędu Ceł powinien był wydać decyzję uchylającą decyzję Dyrektora Urzędu Celnego i zezwolić na zmianę spornego pozwolenia.

Zmiana decyzji ostatecznej w ocenie skarżącej wywiera skutki ex tunc, gdyż zmieniając taką decyzję należy uznać istnienie fikcji prawnej, przyjmując, iż decyzja pierwotna była decyzją o treści tożsamej z tą nadaną jej po zmianie w trybie art. 155 Kpa lub art. 265[1] kodeksu celnego.

Reasumując powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że spółka uzyskała pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania czynnego i termin stosowania tej procedury został wyznaczony w okresie od 6.02.1998 r. do dnia 31.12.1998 r. W tym okresie skarżąca mogła obejmować towary procedurą uszlachetniania czynnego, jak i też mogła występować z wnioskami o zmianę pozwolenia w części dotyczącej określania urzędów objęcia. Przedmiotowe pozwolenie zostało wydane na podstawie art. 90 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Tymczasem w sprawie wniosek o zmianę pozwolenia złożyła w dniu 12.01.2000 r., a więc po terminie stosowania procedury. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sytuacji brak było podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącej o zmianę pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, że zmiana decyzji w trybie art. 265 kodeksu celnego rodzi skutki ex nunc, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwa zmiana pozwolenia w części dotyczącej określenia urzędów objęcia po upływie terminu stosowania procedury ze skutkiem ex tunc. Z tej przyczyny nie mógł być w sprawie zastosowany przepis art. 265 kodeksu celnego.

Żądanie zmiany pozwolenia po upływie określonego w nim terminu nie mogło być uwzględnione. Jak słusznie zauważyły organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, żądanie takie stało się bezskuteczne. Zmiana bowiem decyzji w zakresie określenia urzędów objęcia wiązałaby skarżącą od chwili jej doręczenia i tym samym towary przywożone nie mogłyby zostać objęte procedurą uszlachetniania czynnego, gdyż termin stosowania tej procedury już minął. Zmiana decyzji w tym trybie odnośnie określenia urzędów objęcia może wywoływać skutki tylko wobec zgłoszeń po dniu doręczenia tej decyzji, natomiast nie może być skuteczna wobec tych zgłoszeń o objęcie towaru procedurą, które zostały dokonane przed wniesieniem wniosku i doręczeniem decyzji o zmianie pozwolenia.

Zatem uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w wyroku.