Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1507/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 51
journal: Dz.U. 1955 nr 6 poz 32
law: Dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzje i decyzję Starosty z dnia [...] maja 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1507/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: WINGiK), po rozpoznaniu odwołania J. C. (dalej: skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], polegającej na wykreśleniu aktualnych wpisów podmiotowych dotyczących działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231, 1273.

Jak wynika z akt sprawy, 31 grudnia 2018 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek J. C. "o wykreślenie" Urzędu Miasta i Gminy w [...] z działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231, 1273. W uzasadnieniu wniosku J. C. wskazała, że są to dojazdy do pól i powstały one z dawnych parcel gruntowych należących do jej rodziny. W toku dalszego postępowania Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowe działki zostały wydzielone z jej własności rodzinnej, nie były one wywłaszczone i zostały wpisane na Urząd Miasta i Gminy w [...], bez wskazania podstawy prawnej.

Po przeprowadzeniu postępowania, Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], polegającej na wykreśleniu aktualnych wpisów podmiotowych dotyczących działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231, 1273.

W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wyjaśnił, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że aktualizacja jaką należy przeprowadzić w stosunku do działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 w [...] wykracza poza zakres wniosku J. C., zatem wprowadzenie zmian w zakresie podmiotowym w/w działek nie jest możliwe. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że działka nr 1273 ma uregulowany stan prawny, jest ona własnością Gminy [...] i jest objęta księgą wieczystą nr [...]. Starosta wyjaśnił, że nie kwestionuje słuszności wniosku złożonego przez J. C. w części dotyczącej działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 wskazując sposób jego realizacji. Organ I instancji poinformował skarżącą, że do wprowadzenia zmian, o które wnioskuje konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego oraz wykonanie dodatkowej dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której z działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 zostaną wydzielone działki powstałe z pgr objętych [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wznowienie postępowania dotyczącego zwrotu dróg polnych. W uzasadnieniu J. C. wskazała, że nie zgadza się z odmową wykreślenia aktualnych wpisów podmiotowych działek, które jej zdaniem powstały z parcel gruntowych jej rodziny.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.; dalej: u.p.g.i.k.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1390; dalej: rozporządzenie egib), utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu WINGiK wskazał, że w niniejszej sprawie ewidencja gruntów i budynków miasta [....] została założona w latach 60 - tych XX wieku na podstawie nieobowiązującego aktualnie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, natomiast wcześniej obowiązywała parcelowa mapa katastralna w skali 1:2880.

WINGiK zaznaczył, że powstały w 1969 r. rejestr gruntów wskazuje, że działki nr 1219, 1228 i 1231 od założenia ewidencji objęte były jednostką rejestrową G.34, a jako podmiot władający podano Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Referat Gospodarki Komunalnej. Z kolejnego rejestru gruntów powstałego w 1977 r. wynika, że w/w działki objęto jednostką rej. G. 1186, w którym jako właściciela ujawniono Skarb Państwa, a jako władającego wpisano Naczelnika Miasta i Gminy [...]. W dalszej kolejności w rejestrze utworzonym w 1993 r. działka nr 1219 została podzielona na działki nr 1219/1, 1219/2,które wraz z działkami nr 1228, 1231 wpisano w jednostce rej. G. 1854 we władanie Gminy [...].

Działka nr 1273 od założenia ewidencji była objęta jedn. rej. G. 1, w której jako władającego wpisano Państwowe Gospodarstwo Rybackie w [...] (PGR). Natomiast z rejestru utworzonego w 1977 r. wynika, że działka ta pozostawała w dalszym ciągu w jedn. rej. G. 1 we władaniu PGR w [...], a jako właściciela ujawniono Skarb Państwa. Po likwidacji PGR w [...] jego mienie przeniesiono do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] oraz protokołem zdawczoodbiorczym z dnia [...] października 1991 r. W utworzonym w 1993 r. rejestrze, działkę nr 1273 objęto księgą wieczystą nr [...], natomiast jako właściciela ujawniono Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa. W dalszej kolejności aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2016 r. nr Rep. [...], Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa przekazała nieodpłatnie działkę nr 1273 na rzecz Gminy [...] i stan ten obowiązuje do dnia dzisiejszego.

WINGiK wskazał, że organ I instancji w trakcie trwania postępowania zlecił wykonanie operatu technicznego - dokumentacji do celów prawnych dla działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 i 1273, który został przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2020 r. pod nr [...]. Z treści dokumentacji wynika, że aktualna działka nr 1273 powstała z parceli gruntowej nr 867 i z części parcel gruntowych nr 675/8, 675/12. Działka nr 1219/1 została utworzona z części parcel gruntowych: nr 711/1 i 711/4. Działka nr 1219/2 została utworzona z części parcel gruntowych nr 712/1, 710/15, 710/16, działka nr 1228 powstała z części parcel gruntowych nr 710/3, 710/12, 711/1, natomiast działka 1231 powstała z części parcel gruntowych nr 710/11, 710/12, 710/15.

Organ II instancji podkreślił również, że z treści pisma Sądu Rejonowego w [...] wynika, że zbiorem dokumentów [...], w którym ujawniono prawo współwłasności Z. C. (matki J. C.) w udziale 49/104 części objęte są pbud. 135/2, 136 i pgr 705, 708/1, 709/1, 710/1, 710/3, 710/7, 710/11, 710/13, 710/15, 711/1, 711/5, 713/1, 714/1, 714/2, 714/3, a [...], w którym ujawniono prawo własności Z. C. w udziale 199/416 części objęte są pgr 712/2 i 867.

Na podstawie ww. dokumentów ustalono, że faktycznie część pgr objętych [...] weszła w skład działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231, a część pgr objętych [...] weszła w skład działki nr 1273.

W ocenie organu odwoławczego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że aktualizacja jaką należy przeprowadzić odnośnie działek nr 1219/1, 1219/2, 1228 i 1231 wykracza poza zakres wniosku J. C.. Przywrócenie stanu prawnego wynikającego z [...] wymaga nie tylko zmiany wpisów podmiotowych, o które wnioskuje J. C., lecz również dokonania zmiany w zakresie przedmiotowym, co wiąże się z wydzieleniem działek ewidencyjnych jednorodnych pod względem prawnym, zgodnie z definicją działki ewidencyjnej zawartej w treści § 7 rozporządzenia egib.

W opisanym wyżej stanie faktycznym i prawnym organ II instancji nie znalazł przesłanek do uchylenia decyzji organu I instancji i uznał, że dokonanie zmian (aktualizacji) danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 będzie możliwe po dokładniejszym wyjaśnieniu stanu prawnego ww. działek. WINGiK wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało rozbieżności w danych ewidencyjnych ww. działek, które należy wyjaśnić w odrębnym postępowaniu ze względu na fakt, że organ jest związany treścią wniosku wyznaczającego zakres prowadzonego postępowania. Zmiany, o które wnioskuje i ponownie wnosi w swoim odwołaniu J. C. wymagają wykonania dodatkowej dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której z aktualnych działek nr 1219/1 1219/2, 1228 i 1231 zostaną wydzielone działki powstałe z parcel gruntowych objętych [...].

Organ odwoławczy wskazał, że jeśli w niniejszej sprawie — w innym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, zapadnie orzeczenie mające wpływ na dane ewidencyjne ww. działek, wówczas zmiany wynikające z tych dokumentów zostaną wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków.

Odnośnie działki nr 1273 WINGiK przyjął, że odmowa aktualizacji wpisu podmiotowego jest uzasadniona ponieważ stan prawny tej działki jest uregulowany i jest ona objęta księgą wieczystą nr [...]. Treść wpisu w ww. księdze wieczystej w dziale drugim jest zgodna z aktualnym wpisem prawa własności w operacie ewidencji gruntów.

J. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wyżej opisaną decyzję WINGiK w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], o wznowienie postępowania administracyjnego, a także o wykreślenie Urzędu Miasta i Gminy w [...] z działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231, 1273.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że została skierowana do Starosty [...] przez Urząd Miasta i Gminy w [...], celem wykreślenia Urzędu, jako właściciela dróg polnych, gdyż nie jest on użytkownikiem ani właścicielem w/w działek. Podniosła również, że Gmina [...] nie jest samoistnym posiadaczem dróg, a przedmiotowe działki nie zostały wywłaszczone, ani odebrane jej decyzją administracyjną na rzecz Skarbu Państwa. Wskazała, że na działce nr 1273 znajduje się polna droga. Parcela gruntowa nr 867 była własnością jej wujka J. O., która na podstawie testamentu została przekazana na rzecz jego siostry Z. C.

Skarżąca podniosła, że żadna jej rodzina nie sprzedała działek, a wszystkie działki znajdujące się przy drogach polnych są ich własnością. Zdaniem skarżącej organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, celem wykazania rozbieżności w danych ewidencyjnych przedmiotowych działek. Końcowo wskazała, że Starostwo w [...] nie rozpatrzyło sprawy dotyczącej rzeki [...], która przechodziła przez środek stawów, natomiast aktualnie jej brzeg przechodzi przez parcelę gruntową nr 711/1, jednak skarżąca nie otrzymała odszkodowania za zabrany pod rzekę grunt, ani nie otrzymała w zamian innej działki.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja w zakresie, jakim dotyczy odmowy aktualizacji zmian podmiotowych dotyczących działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 została wydana z naruszeniem prawa w stopniu, któr miał istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.i.k., § 7 rozporządzenia egib w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, obecnie w stosunku do ww. działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231 wykazana jest Gmina [...] – jako władający na zasadach samoistnego posiadania. Z kolei Skarżąca domaga się wykreślenia Gminy jako podmiotu władającego, gdyż podnosi, że ww. działki powstały z parcel gruntowych, które zawsze stanowiły własność jej rodziny. Parcele te nie zostały nigdy wywłaszczone natomiast Gmina została wykazana jako władający w wyniku błędu geodety.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.i.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (tak art. 20 ust, 2 pkt 1 lit. b u.p.g.i.k.).

Z treści art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.i.k. wynika więc, że w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego oprócz właściciela wykazuje się także osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. W przypadku natomiast gruntów nie stanowiących gruntów państwowych i samorządowych, w przypadku braku danych dotyczących właściciela wykazuje się dane osób (jednostek organizacyjnych), które nieruchomościami władają. Z powyższego wynika, że zasadą jest dążenie do wykazywania w ewidencji osób, którym przysługuje do gruntu prawo własności (ew. inne prawo rzeczowe), natomiast ujawnienie władającego stanowi wyjątek od tej zasady. Źródłem informacji na temat osoby właściciela może być nie tylko księga wieczysta, lecz również, co ma znaczenie w niniejszej sprawie, zbiór dokumentów, o czym bezpośrednio stanowi art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b u.p.g.i.k.

W niniejszej sprawie w stosunku do działek nr 1219/1, 1219/2, 1228 i 1231 nie budzi wątpliwości, że Gmina [...] nie została wykazana jako właściciel – lecz jako władający. Uznano więc, że zachodzi sytuacja wynikająca z art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.g.i.k., tj., że z uwagi na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów nie można ustalić osoby właściciela. W toku niniejszego postępowania w odniesieniu do ww. działek nie ujawniono żadnego dokumentu, który stanowiłby podstawę do ujawnienia Gminy [...] jako ich właściciela. Jak ustalono, od założenia ewidencji, w stosunku do ww. działek wpisywano kolejno: Prezydium Rady Miejskiej Rady Narodowej, Skarb Państwa – Naczelnika Miasta i Gminy [...] – a następnie Gminę [...] – jako władających a nie właścicieli. W odpowiednich rejestrach gruntowych przy oznaczeniu ww. podmiotów władających nie wskazywano na żaden akt, orzeczenie, czy też decyzję, która wskazywałaby, że ww. podmiotom przysługuje prawo własności do ww. działek. Należy natomiast zwrócić uwagę, że ewidencja gruntów i budynków została założona w 1969r. na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32).

W myśl przepisu art. 51 zawartego w przepisach przejściowych i końcowych ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w ewidencji gruntów założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się osobę władającego. Przepis ten miał zastosowanie w okresie przejściowym - wprowadzania instytucji określonych ustawą z 17 maja 1989 i stanowił gwarancję dla władającego wówczas nieruchomością, że do czasu uregulowania własności gruntu - nie będącego państwowym lub samorządowym - będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów (obok właściciela) (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 1999r. sygn. II SA 1260/99, Lex. Nr 46220).

W niniejszej sprawie Skarżąca w toku postępowania starała się wykazać, że wpis Gminy [...] jako władającego przedmiotowymi działkami funkcjonuje bez podstawy prawnej. Na podstawie przedstawionych dokumentów Skarżąca starała się wykazać, że to jej – jako następcy prawnemu matki Z. C. przysługuje prawo własności do wspomnianych powyżej działek. Skarżąca przedstawiła m.in. kopię aktu notarialnego nr Rep. [...] z [...] maja 1963r. umowy darowizny udziału 3/104 (objętej zaginioną księgą gruntową lp. 128) przez K. S. na rzecz Z. C. parceli gruntowych 705, 708/1, 709/1, 710/1, 710/3, 710/7, 710/11, 710/13, 710/15, 711/1, 711/5, 713/1, 714/1, 714/2, 714/3 oraz kopię postanowienia Sądu Powiatowego z dnia [...] czerwca 1963 r. Rep. Zd. Nr [...] o ujawnieniu w zbiorze dokumentów nr [...] przeniesienia prawa własności 3/104 z połowy czyli odnośnie całości 3/208 ww. nieruchomości w miejsce K. S. na rzecz Z. C. Skarżąca przedstawiła również kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1997r. sygn. akt I [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. C. przez J. C. – Skarżącą.

W toku postępowania organ I instancji uzyskał z Sądu Rejonowego w [...] zaświadczenie ze zbioru dokumentów nr [...]. Wynika z niego, że w zbiorze dokumentów ZD [...], prowadzonym dla nieruchomości położonej w [...] składającej się z działek pbud. 135/2, 136 i pgr 705, 708/1, 709/1, 710/1, 710/3, 710/7, 710/11, 710/13, 710/15, 711/1, 711/5, 713/1, 714/1, 714/2, 714/3 ujawniono prawo własności na rzecz Z. C. (matki J. C.) w udziale 49/104 części w parcelach bud. 135/2, 136 i parcelach gruntowych 705, 708/1, 709/1, 710/1, 710/3, 710/7, 710/11, 710/13, 710/15, 711/1, 711/5, 713/1, 714/1, 714/2, 714/3. Jak wynika z ww. zaświadczenia, podstawą do ujawnienia ww. udziału we współwłasności Z. C. były następujące dokumenty: uchwały Sądu Grodzkiego w [...] z [...] grudnia 1945r. [...] i z dnia [...] grudnia 1946r. [...], wyrok Sądu Powiatowego w [...] z [...] czerwca 1952r., sygn. [...], postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z [...] stycznia 1954r., sygn. [...], postanowienie Sądu Powiatowego z [...] lutego 1960r., sygn. [...]. Orzeczenia te wykazywały nabycie przez Z. C. spadku po J. O. (przyrodnim bracie), E. O. (ojcu) i T. O. (matce).

W zbiorze dokumentów ujawniono również ostrzeżenie zabezpieczające prawo własności ww. nieruchomości w udziale 3/104 części w miejsce K. S. na rzecz Z. C. – na podstawie umowy darowizny z [...] maja 1963r., Rep. [...].

Jednocześnie na podstawie operatu technicznego [...] z dnia [...] grudnia 2020r., sporządzonego w ramach niniejszego postępowania ustalono, że działka nr 1219/1 została utworzona z części parcel gruntowych: nr 711/1 i 711/4. Działka nr 1219/2 została utworzona z części parcel gruntowych nr 712/1, 710/15, 710/16, działka nr 1228 powstała z części parcel gruntowych nr 710/3, 710/12, 711/1, natomiast działka 1231 powstała z części parcel gruntowych nr 710/11, 710/12, 710/15 i 711/1.

W oparciu o powyższą dokumentację organ odwoławczy przyjął, że istotnie część parceli objętych [...] (do których Skarżąca jako następca prawny Z. C. dysponuje prawem współwłasności) weszła w skład działek nr 1219/1, 1219/2, 1228, 1231. WINGiK uznał jednak, że aktualizacja jaką należy przeprowadzić odnośnie działek nr nr 1219/1, 1219/2, 1228 i 1231 wykracza poza zakres wniosku J. C. Przywrócenie stanu prawnego wynikającego z [...] wymaga nie tylko zmiany wpisów podmiotowych, o które wnioskuje Skarżąca, lecz również dokonania zmiany w zakresie przedmiotowym, co wiąże się z wydzieleniem działek ewidencyjnych jednorodnych pod względem prawnym, zgodnie z definicją działki ewidencyjnej zawartej w § 7 rozporządzenia egib.

Z ww. wnioskami organu odwoławczego, które zaważyły na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji nie można się zgodzić. Organ odwoławczy przyznał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało rozbieżności w danych ewidencyjnych ww. działek, jednakże wbrew twierdzeniu, zawartemu w zaskarżonej decyzji, rozbieżności te nie wykraczają poza zakres przedmiotowy wniosku Skarżącej. Strona domagała się dokonania zmiany zapisów ewidencyjnych o charakterze podmiotowym, poprzez ujawnienie prawa własności na jej rzecz zamiast wykazania stanu władania na rzecz Gminy [...]. Ściśle tej kwestii dotyczyły również ujawnione w toku postępowania rozbieżności pomiędzy zapisami podmiotowymi w ewidencji a treścią wpisów zawartych w zbiorze dokumentów nr [...] oraz orzeczeniami źródłowymi, stanowiącymi ich podstawę.

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które również w ocenie WINGiK ujawniło rozbieżności w danych ewidencyjnych wykazało, że w stosunku do spornych działek w zakresie, w jakim pokrywają się z powierzchnią dawnych parceli gruntowych wykazanych w Zbiorze Dokumentów nr [...] – nie zachodzi sytuacja opisana w przepisie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b u.p.g.i.k., bowiem na podstawie zbioru dokumentów można ustalić osobę współwłaściciela. Jak wynika natomiast z treści przytoczonego wyżej przepisu, dane władającego wykazuje się dopiero w przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości.

Jak ustalono na podstawie ww. Zbioru Dokumentów, Skarżąca – jako następca prawny Z. C. wykazuje prawo współwłasności do nieruchomości w wykazywanym tam ułamku. Kwestią niewyjaśnioną pozostaje natomiast to, komu przysługuje prawo współwłasności do parceli gruntowych w pozostałym ułamku. Organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących zakresu współwłasności do nieruchomości, a jedynie do rejestrowania stanu wynikającego z dokumentów. W związku z powyższym ustalenie zasięgu prawa własności Skarżącej w większym udziale niż wynika z faktu następstwa prawnego po Z. C. - podanego w ww. zbiorze dokumentów możliwe jest po uzyskaniu potwierdzenia tego faktu stosownym orzeczeniem sądowym.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przyznając, że wykazana została rozbieżność zapisów ewidencyjnych stwierdził jednoczenie, że zmiany, o które wnioskuje Skarżąca wymagają wykonania dodatkowej dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której z aktualnych działek nr 1219/1, 1219/2, 1228 i 1231 zostaną wydzielone działki powstałe z parcel gruntowych objętych ZD [...]. W ocenie Sądu tego rodzaju dokumentacja powinna zostać wykonana w ramach postępowania aktualizacyjnego.

Zgodnie z § 7 rozporządzenia egib, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, jednorodność gruntu oznacza, że obszar stanowi przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 listopada 2010 r., III SA/Kr 509/09, publ. W baza CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zostało wykazane w niniejszej sprawie, dotychczasowe działki nr 1219/1, 1219/2, 1228 i 1231 nie spełniają wymogu jednorodności prawnej, gdyż część z nich objęta jest prawem współwłasności Skarżącej. Jak zaś wskazuje się w orzecznictwie, utrata przez działkę ewidencyjną jej jednorodności prawnej, a zatem przynależności do tego samego właściciela, musi prowadzić do aktualizacji ewidencji przez wydzielenie z niej działek ewidencyjnych, odpowiadających stanowi prawnemu z punktu widzenia kryterium jednorodności prawnej (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2005 r., II SA/Kr 2499/03, publ. Baza CBOS, zob. również wyrok WSA w Krakowie z 5.03.2013 r., III SA/Kr 1061/12, LEX nr 1305787). W realiach niniejszej sprawy nieuprawnione jest więc stanowisko co do konieczności wydzielenia działek w zakresie wskazanym przez sam organ odwoławczy w odrębnym postępowaniu. W ramach ponownego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności należy dokonać wydzielenia ze spornych działek - tych działek, które powstały z parcel gruntowych objętych ZD nr [...], co w dalszej kolejności będzie stanowiło podstawę do usunięcia rozbieżności co do wykazanego w ww. Zbiorze Dokumentów prawa współwłasności Skarżącej.

Sąd podzielił natomiast stanowisko co do braku podstaw do dokonania aktualizacji w zakresie zmian podmiotowych w stosunku do działki nr 1273. W przypadku tej nieruchomości został uregulowany stan prawny. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wnioski organów I oraz II instancji co do tego, że jest ona objęta księgą wieczystą nr [...]. Treść wpisu w ww. księdze wieczystej w dziale drugim jest zgodna z aktualnym wpisem prawa własności w operacie ewidencji gruntów, w którym jako właściciel ujawniona jest Gmina [...]. Podstawą wpisu Gminy [...] jako właściciela w księdze wieczystej jest umowa nieodpłatnego przekazania przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa własności nieruchomości – oznaczonej jako działka nr 1273 na rzecz Gminy [...] aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Zatem z uwagi na rejestrowy charakter postępowania prowadzonego przez organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków nie jest możliwe w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków kwestionowanie skutków wynikających z umowy zawartej w formie aktu notarialnego, która stanowiła podstawę wpisu do księgi wieczystej.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z [...] maja 2021r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Sąd nie zasądzał zwrotu kosztów postępowania, gdyż Strona na mocy postanowienia Referendarza sądowego została zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.