Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 2 pkt 2, art. 78a ust. 2,
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz 124
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości Rzeczpospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 75c ust. 5 w zw. z art. 78a ust. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 i Nr 166, poz. 1317), po rozpoznaniu zażalenia – skarżącej – M. K. na postanowienie Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. umarzył postępowanie odwoławcze.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dania [...] października 2009 r. skarżąca złożyła wniosek z prośbą o dopuszczenie jej do egzaminu adwokackiego wyznaczonego przez Ministra Sprawiedliwości w dniach [...]-[...] grudnia 2009 r. Wskazała, że przez okres 5 lat i 4 miesięcy zatrudniona była w Sądzie Rejonowym w [...] początkowo na stanowisku etatowego aplikanta a następnie asystenta sędziego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] pozostawił bez rozpoznania wniosek M. K. o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu postanowienia Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej podniósł, że zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, do egzaminu adwokackiego, bez odbycia aplikacji adwokackiej, mogą przystąpić m.in. osoby, które przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie) do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora. Z treści tego przepisu wywiódł, że zatrudnienie na stanowisku etatowego aplikanta sądowego nie uprawnia do ubiegania się o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji adwokackiej. Podniósł, że wobec tego nie ma znaczenia wskazywany przez kandydatkę fakt takiego samego zakresu obowiązków, wykonywanych przez nią na stanowisku etatowego aplikanta sądowego i asystenta sędziego, ponieważ przepis art. 66 ust.2 ww. ustawy ma charakter wyjątku od zasady zdawania egzaminu adwokackiego po odbyciu aplikacji adwokackiej (por. art. 78a ust. 2 ustawy), w związku z czym nie może być interpretowany rozszerzająco.

Nadto wskazał, że kandydatka mimo stosownego wezwania nie uzupełniła braków formalnych zgłoszenia wyjaśniając, iż nie posiada dodatkowych dokumentów, przewidzianych w art. 66 ust. 2 ustawy i podtrzymując swe stanowisko o takim samym zakresie obowiązków, wykonywanych na stanowisku etatowego aplikanta sądowego i asystenta sędziego.

Zauważył, że przedłożone dokumenty potwierdzają okres zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego, wynoszący 2 lata 7 miesięcy i 21 dni, podczas gdy w punkcie 2 ww. przepisu wymagany jest co najmniej pięcioletni okres wykonywania takiego zatrudnienia.

Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonym postanowieniu dokonano błędnej wykładni art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Wskazała, że jakkolwiek przepis ten nie wymienia etatowych aplikantów sądowych wśród osób uprawnionych do przystąpienia do egzaminu bez odbycia aplikacji, to pominięcie takie jest błędem legislacyjnym i przeoczeniem ustawodawcy, wynikłym najprawdopodobniej z nieznajomości specyfiki tej instytucji. Podniosła, że instytucja etatowego aplikanta sądowego uregulowana była w art. 141-146a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, które to przepisy zostały uchylone z dniem 1 stycznia 2008 r. przez art. 6 pkt 10 ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw. Instytucja aplikanta sądowego powróciła do ustawodawstwa wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Tym samym w czasie prac nad ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, a także w chwili wejścia w życie tej ustawy, ustalającej w art. 66 ust. 2 katalog osób uprawnionych do przystąpienia do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji, nie istniało prawne uregulowanie stanowiska aplikanta sądowego. Tak więc tworząc katalog osób uprawnionych do przystąpienia do egzaminu zawodowego, nie ujęto w nim zatrudnienia w ramach aplikacji sądowej, bowiem takowa nie istniała. W ustawie uchylającej przepisy dotyczące aplikantów sądowych nie zawarto przepisów przejściowych, stąd też należy wziąć pod uwagę cel przywołanego art. 66 ust. 2 ustawy i katalog osób tam wymienionych należy interpretować rozszerzająco.

Nadto skarżąca podniosła, że ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych zrównywała w zakresie pełnionych obowiązków stanowiska aplikanta sądowego i asystenta sędziego. Oba stanowiska są tożsame zarówno w zakresie uprawnień, jak i pełnionych obowiązków służbowych, wykonywanych przez nią na obu tych stanowiskach, a jedyna różnica dotyczy ich nazewnictwa. Nie ma zatem żadnych racjonalnych przesłanek, by odmiennie traktować osoby zatrudnione na stanowisku aplikanta sądowego i asystenta sędziego, skoro oba te stanowiska różnią się jedynie nazwą.

Wskazała, że zaskarżona decyzja narusza art. 2, 7 oraz 32 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, a także art 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca podniosła nadto, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 2 pkt 4 ustawy, również przywołanym przez nią we wniosku o przystąpienie do egzaminu, do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji mogą przystąpić osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 10 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów. Zważywszy na fakt, że Sąd jest organem władzy publicznej, należy uznać, że zatrudnienie na stanowisku etatowego aplikanta sądowego i asystenta sędziego jest wykonywaniem wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz zakładu pracy. Tym samym zatrudnienie na stanowisku etatowego aplikanta sądowego i asystenta sędziego należy uznać za spełnienie warunków przewidzianych w art. 66 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zezwolenie na przystąpienie do egzaminu adwokackiego w kolejnym wyznaczonym terminie.

Zdaniem organu postępowanie w sprawie rozpoznania zażalenia skarżącej stało się bezprzedmiotowe. Wskazał. że stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Stwierdził, że egzamin adwokacki dla osób, o których mowa w art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, odbył się w dniach [...] - [...] grudnia 2009 r., zaś zażalenie skarżącej wpłynęło do Ministra Sprawiedliwości już po przeprowadzeniu tego egzaminu - w dniu [...] stycznia 2010 r. Uznał, że przedmiotem postępowania o dopuszczenie do egzaminu jest fakt spełnienia przez kandydata wymogów stanowionych ustawą - Prawo o adwokaturze oraz przeprowadzania egzaminu. Postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu adwokackiego może się skutecznie toczyć jedynie do chwili przeprowadzenia tego egzaminu. Jego zdaniem rozpatrzenie merytoryczne złożonego zażalenia nie wpłynie na możliwość przystąpienia przez kandydata do egzaminu adwokackiego w roku, w którym został złożony przez niego wniosek o dopuszczenie. Fakt rozpatrzenia zażalenia przez organ odwoławczy już po przeprowadzeniu egzaminu adwokackiego powoduje, że postanowienie merytoryczne organu II instancji obarczone byłoby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. byłoby niewykonalne i ta niewykonalność miałaby charakter trwały.

Odnosząc się do wniosku o zezwolenie na przystąpienie do egzaminu adwokackiego w kolejnym wyznaczonym terminie wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 8 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką. Egzamin adwokacki w roku 2009 został zakończony, a termin egzaminu adwokackiego w roku 2010 nie został jeszcze wyznaczony. Stosownie do treści art. 78a ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, publikacja ogłoszenia o egzaminie adwokackim nastąpi w terminie do 31 maja 2010 r. W ogłoszeniu tym zostanie zarazem wskazany termin składania wniosków o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego.

Wniosek taki może zatem zostać złożony w terminie określonym w ogłoszeniu, przy czym podkreślenia wymaga, że organem uprawnionym do oceny złożonych wniosków o dopuszczenie do egzaminu jest każdorazowo w pierwszej instancji przewodniczący właściwej komisji egzaminacyjnej. Ocena spełnienia przesłanek, uprawniających do przystąpienia do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji, dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu.

Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. umarzająca postępowanie odwoławcze wniosła skarżącą wnosząc o jej uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 105 § 1 k.p.a poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W jej ocenie stanowisko Ministra Sprawiedliwości w tej kwestii jest błędne i zostało wydane z obrazą przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazuje, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie zaś taka sytuacja jej zdaniem nie miała miejsca. W tej sprawie działa organ administracji publicznej /art. 1 ust. 1 k.p.a./, organ ten jest władny do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie /właściwość rzeczowa/, rozstrzygnięcia ma formę decyzji administracyjnej, sprawa ma charakter indywidualny, w przepisach materialnego prawa administracyjnego istnieje norma kompetencyjna upoważniająca organ do wydania rozstrzygnięcia, nie zostało w sprawie podjęte inne rozstrzygnięcie /res iudicata/, istnieje pewien stan faktyczny mający odzwierciedlenie w normie kompetencyjnej, istnieje podmiot mogący być strona postępowania administracyjnego, posiadający zdolność administracyjnoprawmi, podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa i podmiot ten wszczął postępowanie. W świetle ustaleń doktryny oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje wówczas, gdy spełnione zostaną warunki wskazane powyżej, zaś nie ulega wątpliwości, iż warunki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Wskazuje, że świetle art. 105 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu adwokackiego z uwagi na fakt, iż w trakcie toczącego się postępowania upłynął termin do jego przystąpienia, nie unicestwia to bowiem prawa strony do merytorycznego rozpoznania wniosku /vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada I995r., III ARN 50/95/ Tym samym wnioski organu administracji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. są nietrafne.

Zauważa, iż przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze zakreślają dokładne daty, w jakich kandydat ubiegający się o możliwość przystąpienia do egzaminu zawodowego musi złożyć wniosek o dopuszczenie do tego egzaminu. Z treści art. 78a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze wynika, że Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką w terminie do dnia 31 maja każdego roku zamieszcza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i w Biuletynie Informacji Publicznej ogłoszenie o egzaminie adwokackim, w którym podaje w szczególności termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego. Osoby, uprawnione do przystąpienia do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji /art. 66 ust 2 tej ustawy/ składają wniosek najpóźniej w terminie 45 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu adwokackiego.

W przypadku egzaminu zawodowego wyznaczonego na dni [...] - [...] grudnia 2009 r. ogłoszenie o tym egzaminie ukazało się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] maja 2009 r. W jego treści zakreślono termin do składania wniosków o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego na okres od dnia [...] sierpnia do dnia [...] października 2009 r. W moim przypadku decyzja Komisji Egzaminacyjnej została podjęta dopiero w dniu [...] listopada 2009 r. a doręczona w dniu [...] grudnia 2009 r.

Powyższe terminy są nieprzekraczalne i osoba składająca taki wniosek musi ich bezwzględnie przestrzegać, by mogła zostać dopuszczona do takiego egzaminu. Idąc tropem rozumowania przedstawionego przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., pomimo, iż przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze przewidują możliwość zaskarżenia przez kandydata negatywnych decyzji komisji egzaminacyjnych, w praktyce nie jest możliwe w pełni z nich skorzystanie. Za każdym bowiem razem w przypadku odmowy dopuszczenia kandydata do egzaminu bądź wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania decyzja Ministra Sprawiedliwości jako organu odwoławczego podjęta zostanie już po przeprowadzeniu takiego egzaminu, zaś Minister Sprawiedliwości umorzy postępowanie w sprawie, taka sytuacja jest jej zdaniem niedopuszczalna i pozbawia stronę możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. umorzył postępowanie odwoławcze toczące się w stosunku do postanowienia Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej z [...] listopada 2009 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej umorzenia przez Ministra Sprawiedliwości postępowania odwoławczego podnieść należy, że egzamin adwokacki, o dopuszczenie do którego wnosiła skarżąca, odbył się w dniach [...] - [...] grudnia 2009 r., zaś zażalenie skarżącej na postanowienie Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej wpłynęło do Ministra Sprawiedliwości już po przeprowadzeniu tego egzaminu - w dniu [...] stycznia 2010 r. Postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu adwokackiego może się toczyć skutecznie jedynie do chwili przeprowadzenia tego egzaminu. Przedmiotem postępowania o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego są bowiem: fakt spełnienia przez kandydata wymogów stanowionych ustawą - Prawo o adwokaturze oraz fakt przeprowadzania egzaminu, stąd też brak chociażby jednego z tych elementów przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Należy wskazać, że Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] faktycznie przeprowadził postępowanie ustalając, że przedłożone dokumenty potwierdzają jedynie okres zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego, wynoszący 2 lata 7 miesięcy i 21 dni, podczas gdy w punkcie 2 poniżej cytowanego przepisu wymagany jest co najmniej pięcioletni okres wykonywania takiego zatrudnienia. Zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy -Prawo o adwokaturze do egzaminu adwokackiego, bez odbycia aplikacji adwokackiej, może przystąpić osoba, która przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu zatrudniona była na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora. Art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazuje podmioty zwolnione z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej przed przystąpieniem do egzaminu adwokackiego i nie został do nich zaliczony etatowy aplikant sądowy. Ponieważ przepis art. 66 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze ma charakter wyjątku od zasady zdawania egzaminu adwokackiego po odbyciu aplikacji adwokackiej (por. art. 78a ust. 2 ustawy), nie powinien on być interpretowany rozszerzająco, a co za tym idzie, nie jest dopuszczalne na jego podstawie zaliczenie do wymaganego pięcioletniego okresu zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora, okresu zatrudnienia na stanowisku etatowego aplikanta sądowego. Tak więc tworząc w nim katalog osób uprawnionych do przystąpienia do egzaminu zawodowego, nie ujęto zatrudnienia w ramach aplikacji sądowej.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Egzamin adwokacki dla osób, o których mowa w art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, odbył się w dniach [...] - [...] grudnia 2009 r., zaś zażalenie skarżącej wpłynęło do Ministra Sprawiedliwości już po przeprowadzeniu tego egzaminu - w dniu [...] stycznia 2010 r. Ponieważ przedmiotem postępowania o dopuszczenie do egzaminu są: fakt spełnienia przez kandydata wymogów stanowionych ustawą - Prawo o adwokaturze oraz fakt przeprowadzania egzaminu, postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu adwokackiego może się skutecznie toczyć jedynie do chwili rozpoczęcia tego egzaminu. Rozpatrzenie merytoryczne złożonego zażalenia nie wpłynęłoby na możliwość przystąpienia przez skarżącą do egzaminu adwokackiego w roku, w którym został złożony przez nią wniosek o dopuszczenie. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej determinuje zaistnienie pewnego stanu faktycznego, przewidzianego przez ustawodawcę, z którym to stanem wiąże on skutki prawne. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie istnieje stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. Jeśli jednak nie istnieje stan faktyczny, podlegający uregulowaniu przez organ administracji, wówczas postępowanie - jako bezprzedmiotowe - musi ulec umorzeniu. Przeprowadzenie egzaminu adwokackiego w toku postępowania o dopuszczenie do udziału w tym egzaminie powoduje, że nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednym z elementów koniecznych postępowania w przedmiocie dopuszczenia do egzaminu adwokackiego jest sam fakt przeprowadzenia tego egzaminu, stąd też jego przeprowadzenie powoduje odpadnięcie podstawy faktycznej orzekania przez organ. Powołany przepis ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95, OSNP 11/96/150).

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zezwolenie na przystąpienie do egzaminu adwokackiego w kolejnym wyznaczonym terminie to zgodnie z art. 78 ust. 8 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki przeprowadza się raz w roku, egzamin adwokacki w roku 2009 został już zakończony, a termin egzaminu adwokackiego w roku 2010 nie został jeszcze wyznaczony w prawem przepisanym trybie.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.