Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 517/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 i art. 5
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W.T. i Z. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1139/10 w sprawie ze skargi W. W.T. i Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr SKO[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1139/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. W.T. i Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 1995 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że powołaną decyzją z dnia [...] marca 1995 r. – wydaną na wniosek właścicieli gruntu Z.T. i W.W.T oraz H. Z. - Kierownik Urzędu Rejonowego w S. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w S. obręb Ś. oznaczonej nr ewid. 46 na działki nr 46/1, 46/2, 46/3, 46/4, 46/5, 46/6, 46/7 i 46/8. Działki nr 46/2 i 46/7 wydzielono pod budowę ulicy. Pismem z dnia 9 października 2008 r. W.W.T. i Z. T. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 1995 r. Odmawiając stwierdzenia nieważności powołanej decyzji organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości warunkiem dopuszczalności podziału nieruchomości w dniu podejmowania badanej decyzji była zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dacie podejmowania przedmiotowej decyzji dla obszaru, na którym położona była działka nr 46 obowiązywał Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta S. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr XXIX/228/92 z dnia 25 czerwca 1992 r. (Dz.Urz. Województwa [...] Nr 4, poz. 85 ze zm.). Zgodnie z przedłożonym przez organ pierwszej instancji wypisem z tekstu planu oraz wyrysem z rysunku planu z dnia 23 kwietnia 2009 r. działki powstałe w wyniku podziału działki o nr 46 położne były w strefie funkcjonalnej oznaczonej symbolem "II M2U" - obejmującej obszar strefy mieszkaniowo-usługowej, koncentrującej zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem wszystkich rodzajów usług i produkcji, nieuciążliwych dla otoczenia. W ramach tej strefy plan wyznaczał rejony (tereny) różnej intensywności zabudowy i obszary, w których należało dążyć do lokalizacji obiektów użyteczności publicznej i obsługi ludności. W strefie tej zawierał się obszar strefy mieszkaniowo-usługowej o zabudowie intensywnej i średniointensywnej (80-200 mieszkańców/hektar), wysokość zabudowy 2-3,5 kondygnacji, powierzchnia działki do 900 m2. Ponadto plan ustalał, że pierzeję ulicy K. i S. w tym obszarze należy objąć szczególnym nadzorem architektonicznym. Dla terenu położenia przedmiotowej nieruchomości nie było naniesionych ustaleń komunikacyjnych – Miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenu "C.K" zatwierdzony uchwałą Nr IV/23/94 Rady Miejskiej w S. z dnia 12 września 1994 r. (Dz.Urz. Województwa [...] Nr 11, poz. 139). Działka nr 46 położona była na terenie dwóch stref funkcjonalnych. W pkt 2.1.1. planu wskazano, że ustala się, sposób użytkowania poszczególnych terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi według ustaleń zawartych na rysunku planu "7 KUD" obejmującej zgodnie z ustaleniami szczegółowymi dotyczącymi terenów wyznaczonych liniami rozgraniczającymi teren przeznaczony pod projektowaną ulicę dojazdową od ul. S. o szerokości w liniach rozgraniczających 9,0 m, szerokości jezdni 4,5 m. Analiza kształtu i położenia działki nr 46 zwłaszcza pod względem ustaleń graficznych Miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania terenu "C.-K." oraz przedłożonej przez wnioskodawców podziału mapy z projektem jej podziału, która stanowi załącznik do decyzji z dnia [...] marca 1995 r. wskazuje, że podział zatwierdzony tą decyzją jest zgodny z ustaleniami obowiązujących w dacie jej podejmowania miejscowych planów (ogólnego i szczegółowego) oraz z warunkami wynikającymi z art. 10 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sposób ustalonego w planie przebiegu ulicy o symbolu ,,7 KUD" zobowiązywał wnioskodawców podziału i jednocześnie właścicieli nieruchomości nr 46 do wydzielenia z nieruchomości objętej podziałem działek nr 46/2 i 46/7, które przeszły na własność Miasta S. z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna w trybie art. 10 ust. 5 powołanej ustawy. Wydzielone badaną decyzją działki nr 46/1, 46/3, 46/4 i 46/5 o przeznaczeniu budowlanym, zgodnie z obowiązującymi wówczas ustaleniami planu i jego koncepcją miały zapewniony dostęp do ulicy 7 KUD. Tak więc trudno zgodzić się z wnioskodawcami postępowania, że działki te zostały wydzielone nieprawidłowo i z rażącym naruszeniem prawa. Działkę nr 48/8 wydzieloną w ramach zatwierdzonego podziału można nazwać jako tzw. resztującą po podziale, która sama w sobie nie mogła stanowić działki budowlanej. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. podejmując decyzję z dnia [...] marca 1995 r. oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach prawa materialnego i przepisach prawa miejscowego (planach), których interpretacja nie budzi wątpliwości, a zatem Kolegium nie mogło uznać, że orzekając ostateczną decyzją o podziale przedmiotowej nieruchomości rażąco naruszył prawo.

Oddalając skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawę prawną decyzji podziałowej stanowił przepis art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z którego wynika że podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości mógł także nastąpić niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu: 1) zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej dwoma lub więcej domami jednorodzinnymi bądź innymi domami mieszkalnymi albo domami mieszkalnymi wraz z budynkami gospodarczymi związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, jeżeli podział ten ma polegać na wydzieleniu poszczególnym współwłaścicielom domów wraz z gruntem niezbędnym do prawidłowego korzystania z tych domów; 2) wydzielenia gruntu niezbędnego do prawidłowego korzystania z domu lub budynku wzniesionego przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze, 3) wydzielenia gruntu nabytego w drodze zasiedzenia. Z przepisu tego wynika także, że jeżeli z wnioskiem o podział występował właściciel to grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości stanowiącej jego własność przechodziły na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W tego rodzaju sprawach o podziale orzekał w formie decyzji rejonowy organ rządowej administracji ogólnej. Dokonany w niniejszej sprawie podział spełniał warunki przewidziane w art. 10 ustawy. O podział działki nr 46 ubiegali się jej współwłaściciele. Wnioskodawcy nie ubiegali się o podział przedmiotowego gruntu w trybie art. 10 ust. 2 ustawy. W tej sytuacji organ właściwy – Kierownik Urzędu Rejonowego w S. rozpatrywał sprawę w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. prawidłowo ustalił, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji podziałowej dla obszaru na którym znajduje się działka nr 46 obowiązywał Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta S. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w S. [....] z dnia 25 czerwca 1992 r. oraz Miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenu "C.K." zatwierdzony uchwałą [....] Rady Miejskiej w S. z dnia 12 września 1994 r. Z wyrysu oraz legendy ogólnego planu miejscowego wynika, że działka nr 46 położona jest na obszarze strefy mieszkaniowo – usługowej (II M2U), gdzie dopuszczono zabudowę intensywną i średniointensywną o wysokości 2-3,5 kondygnacji i przewidziano powierzchnię działki do 900 m2. Z wyrysu, legendy i części tekstowej planu szczegółowego wynika, że teren działki nr 46 znajduje się na terenach o dwóch różnych przeznaczeniach: obszarze oznaczonym jako tereny zabudowy jednorodzinnej (19 MN) oraz obszarze przeznaczonym na projektowaną ulicę dojazdową do ul. S. (7 KUD). Geodeta dokonał podziału przedmiotowej nieruchomości na 8 działek, dostosowując linie podziału działek do linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu (19 MN i 7 KUD), przewidziane w planie szczegółowym z 1994 r., a taka propozycja podziału była aprobowana przez W.W.T. i Z. T. oraz H. Z.. W tej sytuacji Kierownik Urzędu Rejonowego w S. w osnowie decyzji podziałowej prawidłowo wskazał, że 6 wydzielonych działek znajdowało się na obszarze o funkcji mieszkaniowo – usługowej, natomiast 2 działki (działka nr 46/2 i 46/7) zostały wydzielone pod budowę ulicy. Decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 1995 r. nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa (art. 156 §1 pkt 2 kpa), ponieważ organ miał obowiązek zatwierdzenia podziału według propozycji przedstawionej na mapie podziału przez osoby wnioskujące o podział, jeżeli podział ten nie naruszał postanowień obowiązujących planów miejscowych. Podział zatwierdzony kwestionowaną decyzją realizował zapisy planów miejscowych z 1992 r. i 1994 r. oraz dostosowywał stan ewidencyjny terenu na którym była położona działka nr 46 do stanu planistycznego, wynikającego z części graficznej miejscowego planu szczegółowego. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 10 ust. 5 ustawy, ponieważ Kierownik Urzędu Rejonowego w S. w ramach podziału działki nr 46 wydzielił grunty (działki nr 46/2 i 46/7) pod budowę nowej (projektowanej) ulicy dojazdowej (7 KUD), służącej do obsługi działek powstałych w wyniku podziału (działek nr: 46/1, 46/3, 46/4, 46/5 i 46/6), a więc zgodne z wykładnią tego przepisu dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 29 marca 1993 r., sygn. akt W 13/92, (OTK 1993/1/17). Decyzja podziałowa nie została szczegółowo uzasadniona pod względem prawnym i faktycznym. Tego rodzaju uchybienia nie są jednak zaliczane do wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 §1 kpa, a tylko istnienie takich najcięższych wad tkwiących w samej decyzji może prowadzić do stwierdzenia jej nieważności. Istota problemu przedstawiona przez skarżących w skardze dotyczy zupełnie innego zagadnienia. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy (11 lipca 2003 r.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. utraciły moc z dniem 31 grudnia 2003 r. W konsekwencji podział zatwierdzony decyzją z dnia [...] marca 1995 r. z tą datą stał się niewykonalny, ponieważ utraciło moc przewidziane w planie miejscowym zatwierdzonym przez gminę zamierzenie inwestycyjne w postaci urządzenia drogi (ulicy) na działkach nr 46/2 i 46/7 łączącej m.in. działki skarżących z ul. S., przez co działki nr 46/1 i 46/3-46/5 zostały pozbawione drogi łączącej je z ul. S. (odpadł cel podziału). Wbrew temu co sądzą skarżący opisana sytuacja nie może być rozpatrywana w ramach żądania stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, ponieważ utrata mocy przepisów gminnych zawartych w planach z 1992 r. i 1994 r. była zdarzeniem późniejszym i niezależnym od decyzji podziałowej. Jeżeli natomiast zamiarem skarżących jest obalenie decyzji podziałowej, to winni domagać się stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, na podstawie art. 162 §1 pkt 1 kpa, pod warunkiem – czego w niniejszej sprawie Sąd nie może przesądzić – że zostaną spełnione wszystkie warunki określone w tym przepisie. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące wydania decyzji podziałowej z rażącym naruszeniem art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy §3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663). Kierownik Urzędu Rejonowego w S. nie mógł bowiem naruszyć przepisów, których nie stosował, ponieważ w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział przepisy te nie obowiązywały. Zmiana stanu prawnego dotycząca podziału nieruchomości następująca po wydaniu decyzji podziałowej nie podpada pod żadną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 §1 kpa. Przepisy przejściowe ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują zaś możliwości wycofania z obrotu prawnego decyzji podziałowych wydanych do dnia jej wejścia w życie. Dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia to, jaki jest obecnie stan faktyczny na przedmiotowym gruncie, jakie obecnie jest stanowisko Miasta S. w kwestii stanu zagospodarowania działek wydzielonych pod drogę, a także to, że po podziale działki nr 46 w stosunku do właścicieli działek sąsiednich zostały wydane decyzje na podstawie przepisów prawa budowlanego, prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy przepisów o podziale nieruchomości. Badanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., jak i Sąd zgodności z prawem dotyczyło bowiem decyzji podziałowej z dnia [...] marca 1995 r. i obejmowało stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji. W obecnej sytuacji skarżący mogą jedynie skorzystać z trybu przewidzianego w art. 98b ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. wraz z właścicielem (właścicielami) innych nieruchomości złożyć zgodny wniosek o połączenie nieruchomości i ich ponowny podział, w sposób umożliwiający racjonalne zagospodarowanie wszystkich nieruchomości.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1139/10 W. W.-T.i Z. T. zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że zatwierdzenie projektu podziału wyłącznie części nieruchomości objętych jednostką planistyczną przy braku przesłanek ustawowych wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału w odniesieniu do pozostałych nieruchomości objętych tą jednostką zgodne jest z wyznaczaną postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania regulacją określającą przebieg układu komunikacyjnego dla wszystkich nieruchomości objętych tą jednostką planistyczną,

- błędną wykładnię art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości polegającą na przyjęciu, że ustawowy wymóg "zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania" jest realizowany także przez "nie naruszanie" przez ten podział postanowień planu miejscowego obowiązującego w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że naruszenie prawa materialnego wywiedzione z art. 10 ust. 1 ustawy oparte jest na założeniu, że przeprowadzenie oceny zgodności decyzji podziałowej musi odnosić się do wzorca podziału wyznaczonego przez przepisy planu. Wzorcem tym jest "Miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenu pn. C.K.", w szczególności część graficzna planu. Plan miejscowy zgodnie z załącznikiem graficznym zakładał kompleksowe uregulowanie przebiegu ulic w założonym terenie wyznaczanym jednostką planistyczną 19 MN i 18 MN mając w założeniu prawidłowe skomunikowanie działek powstałych w wyniku takiego podziału. Założony w planie układ urbanistyczny wytyczał dwie strefy funkcjonalne, tj. strefę mieszkaniową MN i drogę oznaczoną symbolem planistycznym 7 KUD stanowiącą racjonalnie wytyczony, zapewniający odpowiedni dostęp do planowanych działek budowlanych ciąg pieszo jezdny obejmujący obok wydzielonych decyzją podziałową działek 46/2 i 46/7 także działki 49/6, 49/3, 49/13 i 49/14, nie stanowiące w dacie wydania decyzji podziałowej własności wnioskodawców. Dopiero dokonanie podziału odwzorowujące tak napisaną normę planistyczną gwarantowało powstanie układu urbanistycznego zgodnego z planem miejscowym i w konsekwencji zapewnienie dojazdu do działek powstałych w wyniku podziału działki 46. Tym samym orzeczenie decyzją podziałową w zgodzie z przepisami planu wymagało objęcia taką decyzją nie tylko działki 46, stanowiącej współwłasność wnioskodawców decyzji podziałowej, ale także przez właścicieli działki 49 (..). Brak wniosku właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka 49 powinien skutkować odmową wydania decyzji podziałowej, bowiem wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nie mogło stanowić wypełnienia podstawowego celu ustawy to jest zgodności projektowanej decyzji z planem zagospodarowania i tym samym podział nie był zgodny z postanowieniami planu miejscowego. Naruszenia prawa materialnego wskazanego w drugiej podstawie kasacyjnej upatrywane jest w błędnej wykładni polegającej na mylnym rozważeniu treści normy prawnej określonej w art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez przyjęcie, że ustawowy wymóg zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania jest realizowany już tylko przez nie naruszanie przez ten podział postanowień obowiązujących planów miejscowych. Na tle poczynionych ustaleń faktycznych skarżący kwestionuje uniwersalność wykładni Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielającego w tym zakresie stanowisko SKO, że organ miał obowiązek zatwierdzenia podziału według propozycji przedstawionej na mapie podziału przez osoby wnioskujące o podział, jeżeli podział ten nie naruszał postanowień obowiązujących planów miejscowych. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy stanowił przecież, że podział może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie chodzi tu przy tym o zmianę semantyczną lecz o zmianę o ogromnej doniosłości praktycznej. Zatwierdzony decyzją podział nieruchomości, odtwarzając część planu miejscowego nie naruszał postanowień tego planu, ale eo ipso nie był z nim zgodny. Zgodny byłby wtedy, jeżeli decyzja podziałowa odtwarzałaby określony w załączniku graficznym przebieg ciągów komunikacyjnych wyznaczonych funkcją planistyczną oznaczoną jako 7 KUD. Niesporne jest przecież, że na skutek podziału nieruchomości nie powstał ciąg komunikacyjny zgodny z planem. Wbrew postanowieniom planu powstała działka 46/2 (działka wyspowa), działki 46/1, 46/3, 46/4, 46/5 zostały wydzielone bez dostępu do drogi publicznej. Plan miejscowy nie przewidywał przecież powstania działki wyspowej i miał zapewniać dostęp do działek powstałych w wyniku podziału do drogi publicznej. Nie budzi wątpliwości, że w zakresie objętym decyzją zatwierdzającą podział obowiązywał niewątpliwy stan prawny określony art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Celem tego przepisu było umożliwienie przeprowadzenia podziału nieruchomości w zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Warunek ten nie został spełniony. Podział w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 1995 r. nie odpowiadał ustalonym w załączniku graficznym planu miejscowego strefom funkcjonalnym i tym samym nie był z planem miejscowym zgodny, a w wyniku decyzji z dnia [...] marca 1995 r. nie powstał założony prawem miejscowym porządek planistyczny adekwatny do ustaleń planu. Na skutek ograniczenia decyzji podziałowej wyłącznie do działki wnioskodawców (skarżący nie kwestionuje, że nie leżało w kompetencjach organu wydanie decyzji podziałowej bez stosownej inicjatywy właścicieli działki 49) doszło do trwającej do dnia dzisiejszego dewastacji porządku planistycznego terenu objętego planem miejscowym. Także ocena skutków społeczno-gospodarczych wynikających z wydania decyzji podziałowej prowadziła już w dacie wydania tej decyzji do wniosku o rażącym naruszeniu prawa w zakresie uzasadniającym niemożność ich pogodzenia z wymaganiami praworządności. Jednostka samorządowa skutkiem wydania decyzji o podziale uzyskała prawo do części nieruchomości, a wynik podziału zdeterminował pozbawienie wydzielonych działek dostępu do drogi publicznej. Skoro zatem podział nie był zgodny z celem ustawy i wywołał wyłącznie negatywne skutki społeczno-gospodarcze rażąco prawo naruszał, co uzasadnia zmaterializowanie się przesłanek określonych w art. 156 §1 pkt. 2 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Cytowany przepis nie określał trybu dopuszczalności wszczęcia postępowania podziałowego. Jedynie w art. 10 ust. 3 powołanej ustawy wskazano, że podział nieruchomości następuje na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, zatwierdzającej projekt podziału. Jednakże w art. 10 ust. 5 powołanej ustawy stwierdzono, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Podział nieruchomości mógł być zatem dokonany między innymi na wniosek jej właściciela. Przedmiotem podziału mogła być wtedy jedynie taka nieruchomość, do której wnioskodawcy przysługiwało prawo własności. Z art. 46 §1 kc wynika bowiem, że nieruchomością jest taka część wydzielonego gruntu, do której określonemu podmiotowi przysługuje prawo własności. Wniosek o podział nieruchomości mógł być zatem rozpatrywany przez właściwy organ administracji tylko w granicach interesu prawnego przysługującego wnioskodawcy, który to interes prawny wynikał z przysługiwania prawa własności do wydzielonego z powierzchni ziemskiej gruntu, stanowiącego w ten sposób nieruchomość. W postępowaniu o podział nieruchomości na wniosek jej właściciela nie można więc było dokonywać podziału także innych nieruchomości, do których prawo własności przysługiwało innym podmiotom, ponieważ wniosek ten ograniczał organowi orzekającemu przedmiot postępowania podziałowego tylko do tego gruntu, do którego wnioskodawcy przysługiwało prawo własności tworząc w ten sposób nieruchomość, jako przedmiot podziału dokonywanego na wniosek.

Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił zaskarżoną decyzję, jako wydaną po ustaleniu przez organ administracji, iż decyzja podziałowa nie narusza art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w kontekście przedmiotu podziału wynikającego z wniosku złożonego w przeszłości o podział nieruchomości. Wbrew zarzutowi kasacyjnemu, organ orzekający o podziale nieruchomości w postępowaniu wszczętym na wniosek jej właścicieli nie był uprawniony do objęcia tym postępowaniem także innych nieruchomości, stanowiących własność innych osób, bez wniosku tych osób. Objęcie tych nieruchomości postępowaniem podziałowym wykraczałoby poza wniosek wszczynający to postępowanie, dlatego podział tych nieruchomości w takich okolicznościach byłby dokonany bez podstawy prawnej. Wnioskodawcy podziału nieruchomości nie przysługuje bowiem interes prawny w oczekiwaniu na dokonanie podziału także innych nieruchomości tylko dlatego, iż ustalenie planistyczne wykracza poza granice nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy podziału.

W konsekwencji prawidłowego orzekania przez organ podziałowy w granicach wniosku złożonego przez właścicieli nieruchomości, chybiony jest zarzut kasacyjny błędnej wykładni Sądu pierwszej instancji art. 10 ustawy ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości odnoszący się do pojęcia "zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania", skoro prawidłowo Sąd ten przyjął, iż oceny spełnienia owej zgodności należało dokonywać w odniesieniu do przedmiotu wnioskowanego podziału, a nie w odniesieniu do terytorialnych granic ustalenia planistycznego wykraczającego poza granice nieruchomości wnioskowanej do podziału. Zgodności wnioskowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego należało bowiem dokonywać w kontekście możliwości zagospodarowania dzielonej nieruchomości w jej granicach, a nie w kontekście zrealizowania całości ustalenia planistycznego także poza granicami dzielonej nieruchomości – w rozpatrywanym przypadku wyznaczonego w planie miejscowym przeznaczenia pod drogę publiczną.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.