Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 412/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. (dalej "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.") przyznał M.D. (dalej "strona" lub "skarżący") dodatek mieszkaniowy w wysokości 100,71 zł miesięcznie na okres od 1 października 2006 r. do 31 marca 2007 r. Od tej decyzji nie wniesiono odwołania.

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2010 r. organ pierwszej instancji z urzędu wznowił postępowanie, między innymi w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r., w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "k.p.a.".

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. i przyznał stronie dodatek mieszkaniowy w niższej wysokości – w kwocie 96,98 zł miesięcznie na okres od 1 października 2006 r. do 31 marca 2007 r. Organ stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało bowiem, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona podała nieprawidłowe dane dotyczące wysokości dochodu uzyskanego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, tj. nie ujawniła, że w tym okresie otrzymała rentę inwalidzką w S. w łącznej wysokości 74,63 złote, podczas gdy otrzymywane przez stronę pieniądze z tytułu renty inwalidzkiej stanowią przychód, a w konsekwencji mieszczą się w definicji dochodu o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (aktualnie, tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), dalej też "ustawa".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r.

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 639/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W uzasadnieniu wskazał, że decyzje obu instancji nie mogą się ostać, gdyż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. nie może nastąpić uchylenie pierwotnej decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat. W sprawie termin ten upłynął w listopadzie 2011 r., a decyzja organu pierwszej instancji została wydana dopiero w dniu [...] r. Wystąpiła zatem negatywna przesłanka do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Przekroczenie owego terminu nie było jednak na tyle znaczne, by można mówić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Dlatego też Sąd ograniczył się do jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, dotkniętej tą samą wadą, która co prawda nie wpływa na dopuszczalność wznowienia, ale wymaga podjęcia innego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jednocześnie stwierdził, że dla zapewnienia stronie możliwości skorzystania z instancyjnej kontroli takiego rozstrzygnięcia właściwe było skierowanie sprawy do organu podstawowego stopnia, który został zobowiązany do odniesienia się do całości materiału sprawy, w tym także dokładniejszego przedstawienia kwestii przeliczenia kursowego waluty serbskiej. Sąd stwierdził, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych z pojęcia dochodu nie wyłącza przychodów uzyskanych poza granicami Polski. Definicja dochodu zamieszczona w art. 3 ust. 3 i 4 jest w tym względzie jednoznaczna. Sprawy o dodatek mieszkaniowy nie są związane z elementem zagranicznym, w związku z czym nie wymagają umów międzynarodowych, których brak zarzucił skarżący.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji – działając na podstawie 151 § 2 k.p.a. - odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. ze względu na wyżej omówioną negatywną przesłankę wznowieniową.

Kolegium decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów konieczne jest stwierdzenie, czy w sprawie wystąpiła pozytywna przesłanka wznowieniowa. Jedynie gdyby przesłanka nie wystąpiła to - na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. – należałoby odmówić uchylenia decyzji z dnia [...] r. Natomiast w przypadku wystąpienia pozytywnej przesłanki wznowieniowej organ byłby obowiązany do wydania orzeczenia na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., czyli do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz do wskazania w uzasadnieniu okoliczności objętych przepisem art. 146 § 1 k.p.a., z powodu których nie uchylił decyzji ostatecznej. Akcentował, że w celu jednoznacznego ustalenia istnienia przesłanki wznowieniowej koniecznej jest wypełnienie zaleceń Sądu dotyczących odniesienia się do całości materiału dowodowego sprawy; w tym do dokładnego przedstawienia kwestii przeliczenia kursowego waluty [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] r. z naruszeniem prawa; wywiódł brak możliwości uchylenia decyzji ostatecznej ze względu na negatywna przesłankę wznowieniową określoną w art. 146 § 1 k.p.a.

W skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data wpływu do Kolegium: 27 grudnia 2013 r.) strona zarzuciła:

1) ewidentną sprzeczność między rozstrzygnięciem sprawy opartym na art. 138 § 2 k.p.a., a uzasadnieniem, które odwołuje się do art. 146 k.p.a. oraz art. 151 § 1 i 2 k.p.a. i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia,

2) naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nastąpiło pomimo faktu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie – w sytuacji, gdy 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. nie można skrócić, a organ nie wskazał przyczyn niezastosowania art. 136 k.p.a.,

3) naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy nie istniała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego; zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a.

Na poparcie swoich twierdzeń skarżący odwołał się do poglądów prezentowanych w judykaturze oraz do żądań, które zamieścił w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. Wywiódł, że w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. tutejszy Sąd uchylając decyzje organów obydwu instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana – a powinien był stwierdzić nieważność decyzji, ponieważ zachodziły przyczyny określone w art. 156 k.p.a.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.") ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wydania przez organ odwoławczy jednego z rozstrzygnięć z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zmierzającego do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto wniósł o wniósł o zawieszenie postępowania sądowego.

Sąd zawiesił postępowanie sądowe postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r., gdyż na wniosek skarżącego, który wpłynął do Kolegium w dniu 23 grudnia 2013 r. (przed wniesieniem skargi), toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. Skarżący podniósł wadę kwalifikowaną "res iudicata" wywodząc, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja Kolegium z dnia [...] r.

Kolegium decyzją z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. wskazując, że decyzja z dnia [...] r. została usunięta z obrotu prawnego wyrokiem Sądu z dnia 5 kwietnia 2013 r.; nie dopatrzyło się też innych wad nieważnościowych. Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 495/14 oddalił skargę na tę decyzję.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. Sąd ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał osobistą skargę strony i wniósł o zasądzenie kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2) lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa.

Kontroli Sądu została poddana decyzja Kolegium uchylająca decyzję organu pierwszej instancji wydaną w postępowaniu wznowieniowym i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przyznającą dodatek mieszkaniowy, w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe – przy obliczeniu dochodu nie uwzględniono okoliczności, iż strona otrzymywała rentę inwalidzką w [...]. Organ odwoławczy wskazał na konieczność wyboru jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a., poprzedzoną ustaleniem wystąpienia w sprawie ww. pozytywnej przesłanki wznowieniowej – co wymagało odniesienia się do całości materiału dowodowego, w tym dokładnego przedstawienia kwestii przeliczenia kursowego waluty serbskiej. Organy orzekały w warunkach związania oceną prawną i zaleceniami Sądu sformułowanymi w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. Skarżący żąda stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenia w celu wydania przez ten organ decyzji zmierzającej do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, zarzucając opisane wyżej uchybienia.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Z treści powyższego przepisu wynika, że zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest więc w pierwszej kolejności kwestia wypełnienia zaleceń sformułowanych w poprzednim wyroku Sądu oraz kwestia zastosowania się przez organ do oceny prawnej wyartykułowanej w tym wyroku.

W wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 639/12 Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji wskazując, że organy nie dostrzegły, iż w sprawie występuje negatywna przesłanka wznowieniowa określona w art. 146 § 1 k.p.a. Dla zapewnienia stronie możliwości skorzystania z instancyjnej kontroli, sprawa wróciła na etap orzekania przez organ pierwszej instancji, który został zobowiązany do odniesienia się do całości materiału sprawy, w tym także dokładniejszego przedstawienia kwestii przeliczenia kursowego waluty serbskiej. Sąd stwierdził, że ustawa z pojęcia dochodu nie wyłącza przychodów uzyskanych poza granicami Polski.

Uchylając decyzję organu pierwszej instancji, wydaną po tym wyroku, Kolegium dostrzegło niewykonanie zaleceń Sądu i nieprawidłowe zastosowanie art. 151 k.p.a.

Jak wyżej wzmiankowano postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przyczyna wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi, jeżeli dojdzie do ujawnienia okoliczności faktycznej, co do której są łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, 2) była to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, 3) okoliczność nie była znana organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Stosownie do art. 149 § 1, 2 i 4 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze zaskarżalnego postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Po przeprowadzeniu tego postępowania właściwy organ – w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. - wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Z art. 146 k.p.a. wynika, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2).

Jak wynika z przytoczonych przepisów proceduralnych w pierwszej fazie postępowania wznowieniowego należy ustalić, czy w sprawie zaistniała pozytywna przesłanka wznowieniowa. Jeżeli przesłanka nie zostanie wykazana organ jest obowiązany odmówić uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Jeżeli natomiast stwierdzi istnienie pozytywnej przesłanki wznowieniowej albo uchyla decyzję ostateczną i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Ostatnie ze wskazanych rozstrzygnięć zostało zastrzeżone dla sytuacji, gdy w sprawie występuje negatywna przesłanka wznowieniowa.

Rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy działa na podstawie art. 138 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu prawnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast stosownie do § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd stwierdza, że Kolegium prawidłowo zastosowało przywołane wyżej przepisy prawne i decyzja tego organu zasługuje na pozostawienie je w obrocie prawnym. Chybione okazały się zarzuty sformułowane przez skarżącego. Nadto Sąd działając z urzędu również nie dopatrzył się uchybień stanowiących podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba skarżącemu, ze jego najdalej idący wniosek – stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji nie może odnieść skutku. Jak wyżej opisano ta decyzja została poddana badaniu pod kątem dotknięcia jej wadami kwalifikowanymi wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Pełne badanie w tym zakresie przeprowadziło Kolegium, działające na wniosek skarżącego, który podniósł przesłankę nieważnościową opisaną w punkcie 3 wskazując, że sprawa została uprzednio rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. wskazując, że decyzja z dnia [...] r. została usunięta z obrotu prawnego wyrokiem Sądu z dnia 5 kwietnia 2013 r.; nie dopatrzyło się też innych wad nieważnościowych. Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 495/14 oddalił skargę na tę decyzję. Tym samym jednoznacznie i wiążąco – również na okoliczność niniejszego postępowania sądowego - zostało przesądzone, że zaskarżona decyzja nie została dotknięta żadną z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.; co obejmuje także przesądzenie, że w aspekcie proceduralnym nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 170 ustawy p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Odnosząc się do kolejnych żądań i zarzutów skarżącego oraz mając na względzie wyżej zaprezentowane przepisy prawne i ich wykładnię Sąd stwierdza, że chybione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 k.p.a., poprzez zastosowanie jego § 2 (przy pominięciu art. 136 k.p.a.) w sytuacji – jak wywodził skarżący - gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, a to ze względu na istniejącą negatywną przesłankę wznowieniową.

Wyjaśnić skarżącemu trzeba, że występowanie w sprawie negatywnej przesłanki wznowieniowej, co jest bezsporne i zostało wiążąco przesądzone w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy jednoznacznie zostanie wykazane, że w sprawie wystąpiła pozytywna przesłanka wznowieniowa. Jeżeli przesłanka pozytywna nie zostanie wykazana, to organ jest obowiązany odmówić uchylenia decyzji ostatecznej z powodu braku podstaw uchylenia, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. To rozstrzygnięcie przesądza, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną nie było dotknięte wadą kwalifikowaną stanowiącą podstawę wznowienia postępowania. Istnienie przesłanki negatywnej w takiej sytuacji nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. Natomiast w przypadku wykazania pozytywnej przesłanki wznowieniowej, przy jednoczesnym występowaniu przesłanki negatywnej, nie uchyla się decyzji ostatecznej. W tym przypadku -- na mocy art. 151 § 2 k.p.a. - organ stwierdza wadliwość decyzji, co artykułuje poprzez stwierdzenie wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa i wykazuje okoliczności, z powodu których decyzji wadliwej uchylić nie może.

W tym stanie rzeczy okoliczność, iż w sprawie występuje niekwestionowana negatywna przesłanka wznowieniowa nie czyni zbędnym przeprowadzenia postępowania co do istnienia przesłanki pozytywnej. Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie, czy przesłanka pozytywna istnieje pozwala na dokonanie prawidłowego wyboru rozstrzygnięcia z katalogu rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a. Tym samym chybione jest twierdzenie skarżącego, że ze względu na negatywną przesłankę wznowieniową konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Niewątpliwie taki istotny wpływ miał, gdyż wybór sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego nie jest możliwy bez stanowczego stwierdzenia w przedmiocie istnienia pozytywnej przesłanki wznowieniowej.

Jak wyżej wskazano o konieczności poczynienia ustaleń dowodowych w tym zakresie przesądził Sąd w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. zobowiązując organ pierwszej instancji do odniesienia się do całości materiału sprawy, w tym także dokładniejszego przedstawienia kwestii przeliczenia kursowego waluty [...]. Sąd uchylając decyzje organów obydwu instancji stwierdził, że dla zapewnienia stronie możliwości skorzystania z instancyjnej kontroli takiego rozstrzygnięcia właściwe było skierowanie sprawy do organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy i co słusznie wytknęło Kolegium, zalecenia Sądu nie zostały przez organ pierwszej instancji wykonane. Tym samym koniecznym było ponowne przeprowadzenie postępowania w zaleconym zakresie. Ponieważ Sąd wyraźnie wskazał na konieczność zachowania w tej kwestii toku instancji i nie pozbawiania strony możliwości zakwestionowania ustaleń dowodowych w trybie odwoławczym, Kolegium nie było uprawnione do czynienia ustaleń dowodowych w trybie przewidzianym w art. 136 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zastosowanie tego trybu uniemożliwiłoby ocenę prawidłowości kluczowych ustaleń dowodowych w toku instancji postępowania administracyjnego i stanowiłoby ewidentne złamanie zaleceń Sądu. Rozstrzygnięcie naruszające art. 153 ustawy p.p.s.a winno zostać usunięte z obrotu prawnego. Z tych względów ocenić trzeba, że słusznie Kolegium nie stosowało art. 136 k.p.a. i mając na uwadze zalecenia Sądu oceniło jako konieczne ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji – w sposób uwzględniający zalecenia sformułowane w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. Jedynym rozstrzygnięciem organu odwoławczego zapewniającym możliwość wypełnienia wiążących zaleceń było rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Miał rację organ odwoławczy wydając takie rozstrzygnięcie.

Z powodów wyżej wyjaśnionych nie znajduje oparcia w prawie żądane przez skarżącego umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe; jego przedmiot stanowi ustalenie co do istnienia pozytywnej przesłanki wznowieniowej i wydanie rozstrzygnięcia opartego na art. 151 § 1 pkt 1 lub art. 151 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzuconej przez skarżącego sprzeczności między oparciem zaskarżonej decyzji na art. 138 § 2 k.p.a., a uzasadnieniem które odwołuje się do art. 146 k.p.a. oraz art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. Sąd wyjaśnia skarżącemu, że w sytuacji gdy Kolegium działa jako organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcia opiera na art. 138 k.p.a., ponieważ ten przepis zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć, które organ odwoławczy może podjąć. Dlatego prawidłowo zastosowano rozstrzygnięcie zamieszczone w tym katalogu. Natomiast przytoczenie i odkodowanie art. 146 k.p.a. oraz art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. było spowodowane faktem, iż Kolegium działało jako organ odwoławczy w postępowaniu wznowieniowym i z odwołaniem się do tych przepisów wyjaśniło powody determinujące konieczność oceny decyzji pierwszoinstancyjnej jako wadliwej. Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji nie ma zarzuconych sprzeczności; podstawa prawna jest prawidłowa, a uzasadnienie prawne wymagało odwołania się do wskazanych przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe. Mając na względzie okoliczność, iż Kolegium w zaskarżonej decyzji przytoczyło zalecenia Sądu – również w zakresie wskazania organu, który winien poczynić ustalenia dowodowe – jak też odwołało się do treści decyzji organu pierwszej instancji, który te zalecenia zignorował; Sąd nie kwalifikuje braku w uzasadnieniu prawnym wywodu dotyczącego podstaw zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jako uchybienia które mogłoby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.