Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 178/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 63 par. 3, art. 64 par. 1, art. 64 par. 2, art. 138 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Bożena Kasprzak, , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 roku sprawy ze skarg W. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego W. M. kwotę 100 (sto) złotych i skarżącej S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku znak: [...] w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1, 2 i 3, art. 13 ust. 1 oraz art. 19 ust. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 788), §1, §2, §3, §4 pkt 4 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 12 września 2012 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie "Zarząd Zieleni Miejskiej" w Ł. i nadania jej statutu oraz §1 Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Zarządu Zieleni Miejskiej w Ł. do załatwiania spraw, w tym wydawania decyzji administracyjnych i postanowień w ramach nadzoru nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa, ustalił dla lasu zainwentaryzowanego jako wydzielenie leśne [...]) o powierzchni 0,30 ha, na nieruchomości położonej w Ł. w obrębie [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] następujące zadania z zakresu gospodarki leśnej:

1. uporządkowanie terenu poprzez usunięcie śmieci pochodzenia organicznego (palety), nieorganicznego (folia, skrzynie plastikowe, ceramika, elementy metalowe, gruz) oraz usunięcie blaszanego garażu;

2. melioracje, (mel.), tj. przygotowanie gruntu leśnego do odnowienia poprzez usunięcie zalegającej na gruncie karpiny (odziomkowe części drzew z korzeniami) oraz gałęzi i innych;

3. odnowienie, (odn.) tj. ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (założenie uprawy leśnej) na wylesiony - pozbawiony drzewostanu grunt leśny o powierzchni 0,30 ha przy użyciu rodzimych gatunków drzew dostosowanych do typu siedliskowego lasu. Zaleca się wykonanie odnowienia w drodze sadzenia wielolatek gatunków: sosna zwyczajna - jako gatunek główny, dąb bezszypułkowy - jako gatunek domieszkowy oraz dąb bezszypułkowy - jako gatunek pomocniczy w łącznej liczbie ok. 2100 szt. zachowując więźbę sadzenia 1,2 na 1,2 m (odległość między sadzonkami). Sadzenie należy poprzedzić przygotowaniem gleby w miejscu sadzenia - najlepiej w formie talerzy o średnicy ok. 60 cm wykonanych ręcznie poprzez zdarcie żywej i martwej pokrywy gleby do warstwy mineralnej;

4. pielęgnację wprowadzonych odnowień - uprawy leśnej tj. pielęgnowanie gleby (Pg.) w ok. 5 pierwszych latach od założenia uprawy oraz czyszczenia wczesne (cw) w przedziale wieku 5-10 lat. Pielęgnacja gleby obejmuje usuwanie chwastów i innej, stanowiącej konkurencję dla wprowadzonych gatunków drzew, roślinności przez motyczenie lub wykaszanie wokół sadzonek. Czyszczenia wczesne obejmują zabiegi usuwania niepożądanych domieszek innych gatunków drzew, krzewów i roślinności zielnej przeszkadzających we wzroście i rozwoju drzew pożądanych w składzie gatunkowym;

5. uprzątnięcie przestojów, (Przes.) polegające na ich usunięciu w przypadku wystąpienia objawów zamierania lub całkowitego ich zamarcia w wyniku negatywnego oddziaływania czynników abiotycznych środowiska (wiatr, okiść, grad i inne) oraz biotycznych (grzyby, owady i inne).

Organ I instancji wyznaczył termin na uporządkowanie terenu do końca grudnia 2018 roku, na wykonanie odnowienia - założenie uprawy leśnej do końca marca 2022 roku oraz na wykonanie pozostałych prac do 31 grudnia 2026 roku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 20 marca 2018 roku złożonym przez Leśnictwo Miejskie w Zarządzie Zieleni Miejskiej w Ł.. Podstawą wszczęcia postępowania było stwierdzenie przez S.P. - Leśniczego obchodu Ł., wylesienia tj. usunięcia drzewostanu w granicach wydzielenia leśnego [...]) na działce nr 71/64. W trakcie postępowania ustalono, że żaden ze współwłaścicieli lasu nie uzyskał zgody na wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej, ani nie uzyskał zgody w formie decyzji na pielęgnację lasu w trybie ustawy o lasach. W dniu 26 kwietnia 2018 roku przeprowadzono oględziny działek, które potwierdziły wylesienie.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: S.M. i małoletni W. M., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego I. M.

W odwołaniu W.M. podniesiono, że decyzja nr [...] nie działa na korzyść małoletniego, a o tym kto może działać na korzyść małoletniego decyduje sąd rodzinny.

S.M. zarzuciła błędne uznanie, iż zaistniała okoliczność samowolnego usunięcia drzewostanu, w sytuacji gdy drzewa zostały powalone przez wichurę w 2017 roku. Zakwestionowany został zakres zadań z zakresu gospodarki leśnej ustalony decyzją. Skarżąca w lutym skończyła 18 lat i uczy się w liceum i nie pracuje. Nie jest w stanie zasadzić 2100 szt. sadzonek drzew. Na działce przed wichurą z 2017 roku w momencie otrzymania działki w formie darowizny, znajdowało się zaledwie kilka drzew, a nie kilkadziesiąt czy kilkaset.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 25 października 2018 r. o lasach (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2129), 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania uporządkowania terenu i ustaliło termin wykonania uporządkowania terenu - gruntu leśnego do końca czerwca 2019 roku, 2. w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Kolegium wyjaśniło, że podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2129), zgodnie z którym dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. W oparciu o powyższy przepis Prezydent Miasta Ł. określił zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu stanowiącego własność S. M. i W. M., na podstawie inwentaryzacji stanu - aktualizacja z dnia 26 kwietnia 2018 roku: lasu dla działek o nr ewid. 71/64 w obrębie [...], symbol wydzielenia leśnego [...]) tj. uporządkowanie terenu, melioracje, odnowienie tj. ponowne wprowadzenie roślinności leśnej, pielęgnację wprowadzonych odnowień oraz uprzątnięcie przestojów. Decyzja określająca wykonanie zadań z zakresu gospodarki leśnej obejmująca teren stanowiący własność skarżących jest lasem. Na dzień wydania decyzji, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka 71/64 stanowi na powierzchni 0,2969 ha użytek - LsV. Powtarzając za orzecznictwem sądów administracyjnych organ stwierdził, że częściowe pozbawienie terenu roślinności leśnej jest stanem przejściowym i nie powoduje, że grunt traci cechy lasu, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki art. 3 ustawy o lasach. Teren ten spełnia kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej, co potwierdza ewidencja gruntów, która co do zasady decyduje o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy. Teren spełnia kryterium związku z gospodarką leśną. Zdaniem organu akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, że działka będąca przedmiotem sporu w ewidencji gruntów oznaczona jest symbolem Ls V, a więc stanowi las. Tak wynika z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 13 marca 2018 r. Nie ma wpływu na wynik sprawy podnoszona przez skarżących okoliczność, że na spornym gruncie nie ma drzew i z tego powodu nie można już mówić o istnieniu lasu lub że na dzień dokonania darowizny na rzecz skarżących na spornej działce znajdowało się kilka drzew. Kolegium podzieliło stanowisko zaczerpnięte z orzecznictwa sądów administracyjnych, według którego nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, to nie traci on przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Organ stwierdził, że na skarżących z mocy art. 13 ustawy o lasach ciąży obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych). Z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest natomiast podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go, pozbawienie lasu roślinności, mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego, a taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy z 1991 r. o lasach jest niedopuszczalna.

Z akt sprawy wynika, co zostało potwierdzone m.in. w trakcie oględzin oraz inwentaryzacji stanu lasu - 0,30 ha uznano za płazowiznę z przestojami. Wbrew stanowisku skarżącej fakt pozbawienia danego terenu drzew, nie oznacza automatycznie, że teren ten przestał być lasem. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji sporne grunty nie zmieniły przeznaczenia w ewidencji gruntów i budynków. Nadal są lasem. Kolegium wskazało, że postępowanie administracyjne prowadzone przed tym organem w przedmiotowej sprawie nie wykracza poza zwykły zarząd majątkiem małoletniego i organ ten prowadząc postępowanie nie ograniczył władania gruntem oraz nie obniżył wartości tego gruntu, skoro od wielu lat przedmiotowy teren oznaczony jest w ewidencji gruntów symbolem Ls, jako las i taki stan istniał również na dzień sporządzenia aktu darowizny. Wiek stron postępowania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem małoletni W. M. działa za pośrednictwem swojej przedstawicielki ustawowej - matki. S. M. jest z kolei już osobą pełnoletnią i również pomimo tego, że pobiera naukę w liceum może skorzystać z pomocy rodziców czy rodziny. Z faktu bycia właścicielem lasu wynikają określone obowiązki, o którym mowa w ustawie o lasach. Obowiązki te nakładane są na właściciela z mocy samego prawa niezależnie od tego w jakim wieku się znajduje. Organ dodał, że uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej termin wykonania uporządkowani terenu wynika z faktu, że na dzień wydania decyzji termin określony w decyzji organu I instancji już niemal minął (do końca grudnia 2018 roku), a zatem w celu zagwarantowania wykonania decyzji przez strony zasadnym okazało się wyznaczenie nowego terminu dla wykonania uporządkowania terenu gruntu leśnego, tj. do końca czerwca 2019 roku. W pozostałej części organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, bowiem określone zadania z zakresu gospodarki leśnej są konieczne do wykonania w celu przywrócenia rodzaju użytków do stanu zgodnego z ewidencją gruntów i budynków tj. Ls V na powierzchni 0,30 ha.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W. M., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego I. M. Skargę tożsamej treści wniosła S. M., reprezentowana przez swojego pełnomocnika – I. M. Strona zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 8 § 1 i art. 9 poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie okoliczności, jak i daty usunięcia drzewostanu na działce o nr ew. 71/64, art. 10 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przed organem pierwszej instancji i wydanie decyzji przez ten organ z pozbawieniem strony postępowania prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 62 K.p.a. poprzez niewydanie odrębnych decyzji administracyjnych w stosunku do każdego z współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, art. 107 § 1 pkt 3 i § 3 poprzez niespełnienie przez decyzje obu instancji wymogów formalnych, art. 138 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie. Nadto strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego art. 24 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach poprzez nakazanie wykonania obowiązków i zadań określonych w uzasadnieniu decyzji pomimo niewłaściwego ustalenia faktu bezskutecznego upływu terminu zakreślonego przez ustawodawcę dla właściciela lasu, 5 - letniego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że skarżący błędnie interpretuje charakter prawny decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. Decyzja nie jest bowiem decyzją nakazującą dokonanie odnowienia lasu w trybie art. 24 ustawy o lasach, lecz jedynie ustala zadania z zakresu gospodarki leśnej w trybie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Dopiero niewykonanie określonych zadań w terminie skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności na gruncie leśnym. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. zastępuje niejako plan urządzania lasu. Przywołany przepis stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Przywołanie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach spowodowane było ogólnym odniesieniem się do obowiązków posiadaczy lasów, które następnie zostały skonkretyzowane w postaci decyzji ustalającej zadania z zakresu gospodarki leśnej. Wobec czego zarzut naruszenia prawa materialnego art. 24 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, zdaniem Kolegium, jest niezasadny, gdyż przepis art. 24 ustawy o lasach nie został w sprawie zastosowany.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, w zw. z art. 77 § 1, art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie okoliczności, jak i daty usunięcia drzewostanu na działce o nr ew. 71/64, organ wskazał, że datę usunięcia drzewostanu ustalono na podstawie lustracji lasu. Na dzień lustracji stwierdzono wylesienie, zatem od tego czasu rozpoczyna bieg 5 - letniego terminu na ponowne wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach. Decyzja zarówno I jak i II instancji nie nakazywała wykonania obowiązków, lecz jedynie wskazywała jakie czynności należy wykonać w związku z posiadaniem lasu. Stan faktyczny niniejszej sprawy co do zasady jest zatem niesporny. Dopiero po bezskutecznym upływie terminów, o których mowa w zaskarżonej decyzji i udowodnieniu braku wykonywania zadań wynikających z zaskarżonej decyzji, organ będzie mógł odrębną decyzją nakazać wykonanie określonych czynności, które w razie niewykonania będą mogły podlegać egzekucji administracyjnej. Organ podkreślił ponadto, że o wszystkich czynnościach organu I instancji strony były informowane, zaś brak skierowania pism do przedstawiciela ustawowego małoletniego W. M., nie spowodował dla niego ujemnych skutków procesowych, bowiem pisma organu I instancji kierowane były pod jeden adres i przedstawiciel ustawowy mógł zapoznać się z ich treścią. Okoliczność tę potwierdza złożenie w terminie ustawowym przez przedstawiciela ustawowego odwołania i pisma uzupełniającego odwołanie. Trudno zatem mówić o uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zarzut naruszenia art. 62 K.p.a. jest niezasadny, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z współuczestnictwem formalnym, o którym stanowi wskazany przepis K.p.a., ale z współuczestnictwem materialnym (np. dot. współwłaścicieli jednej przedmiotowej nieruchomości), gdzie obowiązki stron takiego postępowania należy ustalać w jednym orzeczeniu, każde bowiem rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wpływa na sytuację prawną tych stron, a wniesienie odwołania przez jedną stronę czyni decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym, również dla pozostałych stron. Strony w niniejszej sprawie są współwłaścicielami jednej nieruchomości, stąd uzasadnione jest w stosunku do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości określenie zadania z zakresu gospodarki leśnej. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 i § 3 poprzez niespełnienie przez decyzje obu instancji wymogów formalnych. Decyzja Kolegium zawiera wszystkie elementy wskazane przez wymienione przepisy K.p.a. W ocenie Kolegium zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. przesz jego niezastosowanie jest także niezasadny. W sprawie nie zachodziły okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a stan faktyczny nie wymagał uzupełnienia przez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Nie pozostał również konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Na rozprawie w dniu 17.10.2019 r. Sąd w oparciu o art. 111 § 1 p.p.s.a. Połączył sprawę ze skargi S. M. i W. M. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Zaskarżona decyzja zapadła na skutek odwołań S.M. i W.M. (reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. M.).

Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie (w tym odwołanie) nie czyni zadość innym (niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a.) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Odwołanie co do zasady jest niesformalizowanym środkiem prawnym, jednakże powinno spełniać wymogi pisma procesowego określone w art. 63 K.p.a. Odwołanie powinno zatem zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis art. 63 § 3 K.p.a. stanowi, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.

Po wniesieniu odwołania organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności poddać ten środek odwoławczy badaniu wstępnemu pod kątem spełniania wymogów formalnych tj. m.in. podpisania podania (odwołania). Podpis pozwala domniemywać, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Takie same zasady dotyczą podpisu pełnomocnika strony, jeśli został on ustanowiony w sprawie, czy też przedstawiciela ustawowego. Brak podpisu strony na podaniu powoduje uchybienie uniemożliwiające wywołanie skutku prawnego wniesionego podania czyli uznanie czynności strony. Tym samym odwołanie, które nie zostało podpisane, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, przede wszystkim zaś nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia.

W aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy znajdują się dwa odwołania – S.M. i W.M., w imieniu którego działa I. M. – przedstawiciel ustawowy (matka). Odwołanie W.M. nie zostało jednak podpisane. Kwestia ta nie została przez Kolegium wyjaśniona, a ma zasadnicze znaczenie dla rozpoznania środka odwoławczego. Brak podpisu wnoszącego pod treścią odwołania nie pozbawia jednak pisma charakteru środka odwoławczego, lecz stanowi brak formalny, który powinien zostać usunięty we właściwym trybie.

Jeżeli podanie nie czyni zadość temu wymaganiu, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeśli zatem odwołanie nie zostało podpisane, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było wezwać stronę, tj, przedstawicielkę ustawową małoletniego W. M. do jego podpisania. Takiej czynności Kolegium jednak nie podjęło rozpoznając merytorycznie oba odwołania.

Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania. W przypadku odwołania powoduje więc niemożność rozpoznania go przez organ administracji, a jeżeli to nastąpi - działanie organu odwoławczego kwalifikować się będzie jako rażąco naruszające prawo.

Brak wyjaśnienia powyższej kwestii stanowi naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 63 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać także należy, że charakter stwierdzonych naruszeń prawa uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skargi w ich warstwie merytorycznej.

Kategoryczne sformułowanie art. 138 § 1 K.p.a. nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez kilka podmiotów, obowiązkiem organu odwoławczego jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.

Obowiązkiem organu odwoławczego winno być zatem wezwanie przedstawicielki ustawowej małoletniego W. M. do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, a dopiero po jego uzupełnieniu wydanie decyzji rozpoznającej merytorycznie oba odwołania.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

dc