Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 760/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 107 § 1 pkt 6, § 3, art. 7-11, art. 79a, art. 76 § 1-2, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r., luty, marzec i kwiecień 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] r. nr [...] .


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z [...] lipca 2021 r., znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. utrzymał w mocy swoją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], którą odmówiono wnioskodawcy A. M. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za grudzień 2020 r., luty, marzec i kwiecień 2021 r.

Zaskarżona decyzja została wydania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia. 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej "K.p.a.") oraz 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. - dalej "ustawa COVID") w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy COVID i § 10 ust. 1-2a rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 371 i 713 – dalej "rozporządzenie COVID").

Wymienioną decyzją z [...] maja 2021 r. Zakład odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek we wnioskowanym zakresie, ponieważ podany we wniosku kod PKD 90.01.Z nie został potwierdzony w CEIDG na 30 listopada 2020 r. jako rodzaj przeważającej działalności.

Ponownie rozpatrując sprawę Zakład ustalił, że wskazany we wniosku kod PKD 90.01.Z został dodany przez Skarżącego 21 października 2021 r., a jako kod przeważający dopiero 11 grudnia 2020 r. Natomiast na 30 września 2020 r. Wnioskodawca prowadził działalność przeważającą oznaczoną kodem PKD 47.63.Z, który nie uprawnia do zwolnienia. W tej sytuacji nie został spełniony warunek dotyczący spadku przychodów z działalności przeważającej uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek, ponieważ w okresie porównawczym (wrzesień 2020 r.) ta działalność nie była przez Wnioskodawcę prowadzona. W związku z tym Zakład odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek we wnioskowanym zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., Strona, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Organu i instancji z dnia [...] maja 2021 r. oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie przepisu § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID i niezastosowanie ww. przepisu w sprawie;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79a K.p.a. przez zaniechanie wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane;

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 pkt 4 i 6 K.p.a. przez zaniechanie wskazywania podstawy prawnej obu decyzji oraz uzasadnienia prawnego ich wydania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił swoją argumentację na poparcie zasadności podniesionych w niej zarzutów. Skarżący wskazał, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność m. in. w obszarze wystawiania przedstawień artystycznych (PKD 90.01.Z). Aktywność tę prowadzi od wielu lat, stanowi ona bardzo istotne – a w niektórych okresach roku najistotniejsze - źródło jego przychodów. Na dowód tego Skarżący załączył dowody w postaci fakturę obejmującą przychody z ww. działalności, wystawioną we wrześniu 2020 r. oraz zestawienie procentowego podziału przychodów osiągniętych w 2019 r. i udział działalności 90.01.Z. w przychodach. Na skutek pandemii COVID-19 Skarżący został tych przychodów w całości pozbawiony, prowadzenie przedmiotowej działalności zostało bowiem zabronione. Dla ścisłości Skarżący zasygnalizował, że działalność oznaczona kodem 90.01 .Z — mimo, że od dawna stanowi rzeczywiście przeważający rodzaj działalności Skarżącego — figuruje w takim charakterze w rejestrze CEiDG dopiero od 11 grudnia 2020 r. Organ zaniechał przy tym uzasadnienia prawnego swojego stanowiska, w szczególności nie wskazał podstawy prawnej dla uznania daty 30 listopada 2021 r. za wiążącej dla weryfikacji przeważającego rodzaju działalności.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 01 października 2021 r. (które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 05.10.2021 r.) Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Skarżący ponownie podkreślił, że prowadził działalność oznaczoną kodem 90.01.Z i spełnił warunki niezbędne do zwolnienia, w tym odnotował spadek przychodów właśnie w obrębie tej działalności, a także był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 01.11.2020 r. Nadto wskazał, że ustawodawca nie wymaga, by dana działalność widniała w charakterze przeważającej także w miesiącu porównawczym.

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt. lit. a)-c) P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U.2020.1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepis art. 31zy ust. 1 ustawy COVID zawiera delegację umożliwiającą Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek niż określone w art. 31zo ust. 1-3, dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Rada Ministrów, korzystając z tego uprawnienia, wydała rozporządzenie COVID z 26 lutego 2021 r. Wskazać należy, że rozporządzenie to zostało zmienione na mocy rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 z dnia 16 kwietnia 2021 r. (Dz.U.2021.713). Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia zmieniającego, do wniosków złożonych na podstawie m.in. § 10 ust. 1 i 2 zmienianego rozporządzenia nierozpatrzonych przed dniem 4 maja 2021 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z § 6 tego rozporządzenia, weszło ono w życie 26 kwietnia 2021 r., z wyjątkiem § 1 pkt 5-7, 1-13, § 3, oraz § 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 4 maja 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie wniosek zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek został złożony w dniu 10 maja 2021 r., a następnie w dniu 18 maja 2021 r. sprostowany, co świadczy, że zastosowanie miały przepisy rozporządzenia COVID po zmianie dokonanej rozporządzeniem z 16 kwietnia 2021 r.

Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie zaś z § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie do § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, podkreślić w szczególności należy, że ustawodawca wymaga w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., by decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest istotnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok procesu myślowego organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto, odpowiednie przedstawienie procesu rozumowania organu w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Stanowi także jedną z gwarancji realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę zasadności decyzji, w tym również przez sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia, lecz również przez sąd.

Sąd, w wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2021 r. wykazują w powyższym zakresie istotne i dyskwalifikujące braki.

Słusznie zauważył Skarżący, że w decyzji z dnia [...] maja 2021 r. Zakład, jako podstawę odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, ograniczył się do wskazania, że podany we wniosku kod przeważającej działalności nie został potwierdzony w CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r. Tymczasem okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, ponieważ zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami rozporządzenia COVID, punktem wyjścia do nabycia prawa do zwolnienia jest ustalenie przeważającej działalności, jaką płatnik składek prowadził na dzień 31 marca 2021 r. Błąd ten powtórzył Zakład w decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., cytując treść § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID (bez żadnego odniesienia do daty 30 września 2020 r.) przewidującego zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jedynie za luty 2021 r. Błąd ten mógł wynikać z okoliczności, że ZUS wskazał, iż wniosek Skarżącego został złożony w dniu 17 marca 2021 r. (w rzeczywistości w dniu 10 maja 2021 r. i następnie sprostowany w dniu 18 maja 2021 r.) Organ w ogóle nie wyjaśnił, z czego wynika i z jakimi przepisami prawa materialnego koresponduje stanowisko Organu zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., że przyczyną wydania decyzji odmownej jest okoliczność, iż na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził działalność przeważającą oznaczoną kodem PKD 47.63.Z.

Zdaniem Sądu, takie uzasadnienie decyzji jest niedopuszczalne. Nie zawiera bowiem, ani niezbędnej wykładni przepisów prawa będących podstawą podjętego na niekorzyść strony rozstrzygnięcia, ani też analizy koniecznej w procesie subsumpcji (kwalifikacji prawnej), czyli przyporządkowania stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że z naruszeniem prawa mamy do czynienia także wówczas, gdy w istotnej dla strony sprawie staje się ona adresatem rozstrzygnięcia opatrzonego niejasnym i lakonicznym uzasadnieniem.

Brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji spełniającego powyższe wymogi czyni co do zasady przedwczesnym odnoszenie się do zarzutów skargi w pozostałym zakresie. Sąd nie może jednak pominąć milczeniem okoliczności, że Skarżący wskazał, iż działalność oznaczona kodem 90.01.Z od dawna stanowi rzeczywiście przeważający rodzaj jego działalności, pomimo że figuruje w takim charakterze w rejestrze CEiDG dopiero od dnia 11 grudnia 2020 r.

Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (zob. np. wyrok WSA w Szczecinie z 17 czerwca I SA/Sz 372/21 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), że sformułowanie w przepisach ustawy COVID oraz rozporządzenia COVID o prowadzeniu działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada co prawda wymieniony przez ustawodawcę (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), ale faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Danych zawartych w rejestrze REGON organ nie może przyjmować bezkrytycznie, w oderwaniu od okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 07.01.2013 r., II UK 142/12 i z dnia 23.11.2016 r., II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Wskazać należy, że określenie "przeważająca działalność gospodarcza" wyjaśnia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U.2015.2009). W § 9 tego rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu.

Dlatego, dokonując wykładni przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, nie można pominąć ww. znaczenia określenia "przeważającej działalności", jeżeli podważona zostanie aktualność/prawidłowość wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wobec tego należy uznać, że pomoc, o jakiej stanowi ustawa COVID oraz rozporządzenie COVID, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Tym bardziej, nie można jej natomiast przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności uprawniającej do zwolnienia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki prawodawca zamierzał osiągnąć wprowadzoną regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została faktycznie skierowana i do nich też tylko powinna trafić.

Nie można tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Stąd też rezultaty dokonanej przez organy wykładni § 10 ust. 1-2a nie mogą podważać ratio legis przepisu, bądź prowadzić do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

Według Sądu, danych zawartych w rejestrze REGON nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu przeważającego rodzaju prowadzonej działalności, jeżeli wnioskujący podważa prawidłowość tych danych. Przedsiębiorca może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Oczywiście nie oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien na bieżąco, w terminach określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, zgłaszać wszelkie zmiany danych w zakresie realizacji obowiązków prawnych nałożonych na określone podmioty, w tym w zakresie danych przekazywanych organom statystyki publicznej, aby podmioty te mogły rzetelnie wykonywać nałożone na nie obowiązki (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21; wyrok WSA w Szczecinie z 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20). Jednakże brak dochowania tym formalnym obowiązkom nie może przesłaniać faktycznej sytuacji płatnika składek, a w szczególności celu i istoty wprowadzenia w wyjątkowej sytuacji społecznej (ogłoszonej epidemii COVID) szczególnej regulacji prawnej.

Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 K.p.a.). Przepis ten stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Przepis także nie ogranicza norm postępowania organu określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 K.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach K.p.a. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym przepisami art. 31zo ustawy COVID i § 10 rozporządzenia COVID mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 K.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą i przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD uprawniających do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie do faktycznie prowadzonej przeważającej działalności. Obalenie domniemania polega na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru CEIDG/REGON.

Ocena, czy i przez jaki okres działalność gospodarcza określonego rodzaju jest/była rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Ocena ta nie zależy od formalnego wpisu do rejestru, gdyż wpis ten miał jedynie na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Moc dowodowa tego wpisu nie jest absolutna, i bezkrytyczne przyjmowanie treści podobnych rejestrów, stanowiących dokumenty urzędowe, bez ich gruntownego zbadania, świadczy o naruszeniu zasady prawdy materialnej (art. 81 K.p.a.) Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. nakazujący organom poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, w tym zgłoszenia żądań (wniosków dowodowych). Zatem, przed wydaniem decyzji organ zobowiązany był powiadomić stronę o konieczności wykazania okoliczności – w kontekście przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie - które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli więc strona składa wnioski dowodowe wskazujące na faktycznie prowadzoną przeważającą działalność, podważające prawdziwość danych wynikających z rejestru, na których ZUS oparł decyzję w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78 § 1 K.p.a. Katalog dowodów jest otwarty i w celu wykazania profilu rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej, Skarżący może przedstawić organowi wszelkie dodatkowe dowody, z których wynikałoby spełnienie warunków do wnioskowanego zwolnienia, w tym dowody stanowiące załącznik do skargi. Należy przy tym wskazać, że w kompetencjach sądu administracyjnego nie leży dokonywanie ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą. Sąd ten uprawniony jest jedynie badać, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, które stanowiły podstawę faktyczną wydania zaskarżonej decyzji, odpowiadają obowiązującemu prawu. Sąd administracyjny nie jest uprawniony zastępować organów administracji w prowadzeniu postępowania dowodowego (dokonywania ustaleń faktycznych) i nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, to bowiem leży w zakresie kompetencji (uprawnień i obowiązków) ZUS. Stąd też dokumenty dołączone do skargi winny zostać przedstawione organowi w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego Sąd stoi na stanowisku, że prawodawca w przepisach § 10 ust. 1-2a rozporządzenia COVID wskazuje, aby przychód z wymienionej "tej" działalności płatnika był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Należy przy zwrócić uwagę, że jak wynika z § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 2 i 2a zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Przepis ten wyraźnie odnosi się, po pierwsze - do jednego z warunków, o którym mowa w ust. 1-2a, po drugie - określa, że jest to warunek dotyczący oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, po trzecie - jednoznacznie wskazuje, że PKD ustala się "na dzień 31 marca 2021 r.".

W ocenie Sądu, przepis ten jednoznacznie odnosi się do rodzaju działalności uprawnionej do zwolnienia, nie zaś do warunku obniżenia przychodów, o którym stanowi § 10 ust. 1-2a rozporządzenia COVID, tj. kolejnego z warunków zwolnienia. Zdaniem Sądu, taka wykładnia § 10 ust. 1-2a rozporządzenia COVID jest zgodna z wykładnią systemową wewnętrzną (§ 10 ust. 3 rozporządzenia COVID). Ponownie należy zaakcentować cel przepisów ustawy COVID i rozporządzenia COVID, jakim jest łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. którzy doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania.

Z tych też powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja ZUS z dnia [...] lipca 2021 r. wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 1-2a rozporządzenia COVID przez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę, czyli wniosek Skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r., Zakład, stosownie do art. 153 P.p.s.a. uwzględni zawartą w uzasadnieniu wyroku wiążącą go ocenę prawną sprawy, w tym wykładnię § 10 ust. 1-3 rozporządzenia COVID, i w razie wątpliwości przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ustalenia kodu PKD odpowiadającemu rzeczywiście prowadzonej przez Skarżącego przeważającej działalności gospodarczej. Organ zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do rozpoznania wniosku Skarżącego, w tym uwzględni dokumenty dołączone do skargi, a następnie wyczerpująco go rozpatrzy w kontekście spełnienia przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do zwolnienia, czemu da wyraz w wydanym rozstrzygnięciu, które spełniać będzie wymogi przewidziane w art. 107 K.p.a.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji ZUS II Odział w Ł. z dnia [...] lipca 2021 r. i poprzedzającej ją decyzji ZUS Oddział w S. z dnia [...] maja 2021 r.

Na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona (w niniejszej sprawie Skarżący) zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.)

O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, Skarżący był bowiem zwolniony z obowiązku ich uiszczenia na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. i nie był zastępowany przez zawodowego pełnomocnika.