Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 446/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, 1b, 3, ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2021 r. B.G. (dalej jako: "Skarżąca") złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią S.S. – posiadającą orzeczenie o zaliczeniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca oświadczyła, że pozostawała w zatrudnieniu do 30 listopada 2021 r. (stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron), a od 2006 r. po wypadku komunikacyjnym jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W przypadku pojawienia się propozycji pracy, nie podejmie zatrudnienia ze względu na stan swojego zdrowia. Wyjaśniła ponadto, że nie poszukuje pracy, gdyż od 10 lat pomaga swojej mamie, a od 2018 r. sprawuje również opiekę nad babcią, częściowo przy pomocy córki. Wskazała, że zakres opieki nad babcią obejmuje wszelkie sprawy związane z jej egzystencją, gdyż babcia jest osobą leżącą, ma [...] paraliż. Opieka nad babcią trwa 24 godziny na dobę i polega m.in. na karmieniu, przewijaniu, myciu, pomiarze parametrów, robieniu zakupów, wykupywaniu recept. Wcześniej opiekę nad babcią sprawowała matka Skarżącej, jednak z uwagi na stan zdrowia (znaczny stopień niepełnosprawności), obecnie nie jest w stanie sprawować tej opieki.

Decyzją z 4 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Elbląga (dalej jako: "organ

I instancji") odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad babcią. Jako powód odmowy wskazano, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia. Ponadto z ustaleń organu nie wynikało, aby Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią. Skarżąca jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia ze względu na stan własnego zdrowia. Zdaniem organu I instancji, nawet gdyby nie opiekowała się babcią, również nie podjęłaby zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako: "u.ś.r."

Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

- zastosowanie normy prawnej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki;

- uznanie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w sytuacji, gdy niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia wynika z konieczności sprawowania opieki nad babcią oraz wspierania niepełnosprawnej matki.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a.", poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych sprawy oraz uznanie, że Skarżąca nie podjęłaby pracy nawet w sytuacji niesprawowania opieki nad bliskimi.

Postanowieniem z 30 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "Kolegium", "organ II instancji") wyznaczyło nowy termin załatwienia sprawy oraz umożliwiło Skarżącej przedłożenie informacji świadczących o zawieszeniu pobieranej przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy bądź też o złożeniu przez nią wniosku o zawieszenie pobieranej renty. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jedynie uprawnienie Skarżącej do renty stanowi przesłankę negatywną, wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

W piśmie z 13 kwietnia 2022 r. Skarżąca podała, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być jej przyznane w pełnej wysokości, ewentualnie powinno stanowić uzupełnienie pobieranego świadczenia rentowego. Wyjaśniła, że prawo do renty przysługuje jej do końca [...] 2022 r. i nie ma pewności, czy nadal będzie otrzymywała rentę. Skarżąca uznała, że skoro świadczenie pielęgnacyjne nie zostało jej przyznane, nie ma podstaw do zawieszenia pobieranej przez nią renty.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 19 kwietnia 2022 r., nr Rep. 566/ŚR/22 Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Skarżąca należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem obciąża ją obowiązek alimentacyjny względem babci. Kolegium, w przeciwieństwie do organu I instancji, uznało jednak, że w sprawie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. przesłanka dotycząca niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad babcią niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z uwagi na podeszły wiek, poważne schorzenia i znacznie ograniczony sposób codziennego funkcjonowania babci, Kolegium stwierdziło, że zarówno charakter, jak i zakres oraz częstotliwość sprawowanej opieki wykluczają możliwość podjęcia przez Skarżącą jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Nadto Kolegium nie podzieliło poglądu organu I instancji, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz orzeczenia NSA wyjaśniono, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w obecnym stanie prawnym (tj. dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Poza tym Kolegium uznało, że z powodu pobierania przez Skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., brak jest podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Organ wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 orzekł, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że osoba uprawniona powinna mieć prawo wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołał bowiem skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione obydwu tych świadczeń. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy może zrealizować uprawnienie do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego poprzez złożenie do organu emerytalno-rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty. Tymczasem Skarżąca, pomimo otrzymania postanowienia Kolegium z 30 marca 2022 r. informującego o takiej konieczności nie zawiesiła prawa do renty inwalidzkiej.

Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzuciła organom naruszenie przepisów art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 Skarżąca podniosła, że osoba mająca ustalone prawo do emerytury lub renty powinna otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości, ewentualnie powinna zostać wypłacona różnica w zakresie świadczeń. Ponadto wskazała, że rozpoznając odwołanie Kolegium orzekło poza zakresem podniesionych przez nią zarzutów. Zarzuciła również organom, że nie pouczyły jej, że w dacie składania wniosku powinna była zawiesić rentę i w związku z tym poniosła szkodę materialną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1).

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, natomiast Skarżąca nie zaoponowała takiej formie rozpoznania jej skargi.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że z powodu pobierania przez Skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, brak jest podstaw do przyznania tego świadczenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium słusznie uznało, że nie jest przeszkodą do przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego fakt powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki po 25 roku życia. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 wskazano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W obecnej sytuacji prawnej nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdzono w powyższym wyroku. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać z pominięciem tego kryterium. Wobec tego, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą w powyższym zakresie, nie może stanowić podstawy orzeczenia w procesie stosowania prawa. Skoro powołany wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie momentu powstania niepełnosprawności, to zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej powinny dokonywać prokonstytucyjnej wykładni powyższego przepisu. Moment powstania niepełnosprawności nie może być zatem podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd podziela również stanowisko Kolegium, że w sprawie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. przesłanka dotycząca niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Mając na uwadze podeszły wiek babci Skarżącej, jej stan zdrowia i znacznie ograniczony sposób codziennego funkcjonowania, należy przychylić się do stanowiska organu II instancji, że zarówno charakter, jak i zakres sprawowanej opieki wykluczają możliwość podjęcia przez Skarżącą jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W rozpoznawanej sprawie jako podstawę odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia Kolegium uznało zaistnienie przesłanki negatywnej, określonej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Zgodnie z treścią tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia

31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W ocenie Sądu, skoro Skarżąca ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, którego nie zawiesiła, to Kolegium w oparciu o art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. prawidłowo stwierdziło, że świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje. Należy zauważyć, że o konieczności zawieszenia prawa do renty Kolegium poinformowało Skarżącą w postanowieniu z 30 marca 2022 r. Pomimo pouczenia przez Kolegium o konieczności zawieszenia pobieranej renty, Skarżąca w piśmie z 13 kwietnia 2022 r., a następnie w skardze stwierdziła, że jest zarówno uprawniona do dalszego pobierania renty, jak i uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie powinna zostać wypłacona różnica w zakresie tych świadczeń.

Ze stanowiskiem Skarżącej nie można się zgodzić. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 z Konstytucją RP. Z literalnego dotychczasowego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 a) u.ś.r. wynikało bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne w ogóle nie przysługuje m.in. w przypadku opiekuna pobierającego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Trybunał za sprzeczną z zasadą równości uznał sytuację, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia. Uznanie tej części ww. przepisu za niekonstytucyjne, czy dokładniej - literalnej jego wykładni, nie oznacza jednak, że opiekunowi osoby niepełnosprawnej przysługuje i świadczenie pielęgnacyjne i renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prawidłowo zatem Kolegium stwierdziło, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. z dniem 9 stycznia 2020 r. samo posiadanie przez opiekuna osoby niepełnosprawnej uprawniania do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie wyklucza z automatu tego opiekuna ze skutecznego ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne, bowiem, renciści częściowo niezdolni do pracy mogą podejmować pracę, a zatem niepodejmowanie przez nich zatrudnienia świadczyłoby o spełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przyznanie jednak świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi, który jest uprawniony do świadczenia rentowego, jeżeli spełnione zostały pozostałe warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe jedynie, gdy zrezygnuje z pobierania świadczenia rentowego. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie chce zrezygnować z pobierania świadczenia rentowego nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, Kolegium wskazało właśnie tę okoliczność jako podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych od 2019 r. wyrażany jest pogląd, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1

lit. a) u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej, niż to świadczenie. Sądy, dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu, akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia. Wskazały, że w dacie wprowadzenia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia w cytowanym przepisie wynosiło ono 420 zł i było niższe niż świadczenia wskazane w tym przepisie. W obecnych realiach, pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi otrzymującemu świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej oraz celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości (por. wyroki NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 757/19; z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20; z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 764/20; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się ze stanowiskiem sądów wyrażonym w powyższych orzeczeniach, że odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. jest możliwe, ale nie może doprowadzić do sytuacji, w której opiekun osoby niepełnosprawnej będzie pobierał zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Byłoby to faworyzujące traktowanie, a zatem niezgodne z konstytucyjną zasadą równości.

Należy zatem podkreślić, że warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji pobierania przez wnioskodawcę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby zasady równości, jak już wyżej wskazano, taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym rentę dodatkowo jeszcze świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do renty znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne i nie miałby możliwości przejścia na rentę. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Podsumowując, uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, powinna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego.

Wyjaśnić również należy, że organy administracji publicznej nie mają możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do renty lub emerytury w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury czy renty pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyroki NSA: z dnia 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 2375/19; z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 659/20; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20 – dostępne w CBOSA).

Wobec prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., ukształtowanej także wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 (a wcześniej orzeczeniami sądów administracyjnych) niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bowiem Skarżąca nie wstrzymała pobierania renty na czas pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. O konieczności zawieszenia prawa do renty Kolegium poinformowało Skarżącą w postanowieniu z dnia 30 marca 2022 r.

Niezasadny jest również zarzut orzekania przez Kolegium poza zakresem podniesionych przez Skarżącą zarzutów. Należy wyjaśnić, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z obowiązującą w polskiej procedurze administracyjnej zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), jest dwukrotne merytoryczne badanie sprawy przez organy administracji I i II stopnia. Obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma zatem charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem II instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ

I instancji. Złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu I instancji. W niniejszej sprawie Kolegium ponownie rozpoznając sprawę Skarżącej stwierdziło, że świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje, bowiem ma ona ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, którego nie zawiesiła mimo poinformowania o takiej konieczności w celu otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.