Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 892/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt. lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Bącal ( sprawozdawca ) Sędziowie Sędzia NSA Sylwester Marciniak Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Protokolant Jan Jaworski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1322/03 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 18 czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1322/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone przez M.S. postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: w dniu [...] czerwca 2002 r. Pierwszy Urząd Skarbowy w K. wydał decyzję orzekającą o odpowiedzialności członka zarządu – M.S., zam. w K. , ul. P., NIP [...] za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki A. (spółka akcyjna w likwidacji w K., ul. S., NIP [...] za okres od stycznia 2001 r. do kwietnia 2002r. w kwocie 4.249.881,04 zł, należne odsetki za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie 1.141.912,60 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 49.048,00 zł. Decyzja ta została wysłana pocztą, na adres K., ul. P. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji przez adresata, decyzja powróciła do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w dniu 5 lipca 2002 r. W związku z tym Urząd Skarbowy ustalił, że w ewidencji podatników widnieje jeden adres zamieszkania Pana M. S. tj. K., ul. P. Dlatego też organ podatkowy zastosował doręczenie zastępcze przez pracownika pozostawiając w dniu 19 lipca 2002r. w Urzędzie Miasta K. przedmiotową decyzję celem wydania jej za potwierdzeniem odbioru M.S. W tym samym dniu zgodnie z art. 150 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) -naklejono na drzwiach wejściowych mieszkania położonego w K., ul. P. pismo nr [...] z dnia 18 lipca 2002 r. informujące o pozostawieniu w/w decyzji w Urzędzie Miasta K. w Wydziale Organizacyjno-Administracyjnym, ul. [...] - celem wydania jej w ciągu 7 dni oraz że doręczenie uważa się za dokonane w ostatnim dniu wymienionym w piśmie tj. 26 lipca 2002r. Przedmiotowa decyzja powróciła do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w dniu 26 września 2002r. z uwagi na niepodjęcie jej przez adresata.

W odwołaniu M. S. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji Wniosek swój uzasadnił tym, że w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy podatnik wskazał jako adres dla doręczeń K., ul. M., czym spełnił wymagania w art. 146 ustawy Ordynacja podatkowa.

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2003 r. Izba Skarbowa w K. po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania odmówiła przywrócenia terminu. Wskazano, iż M.S. w trakcie całego postępowania dotyczącego orzeczenia odpowiedzialności za w/w zaległości Spółki A. - nie dokonywał zgłoszenia zarówno zmiany adresu zamieszkania jak i nie powiadomił organu podatkowego o zmianie adresu przeznaczonego do odbioru korespondencji. Powołany natomiast zarzut poinformowania o zmianie adresu dotyczył postępowania karno skarbowego, gdzie postępowanie odbywa się w trybie Kodeksu postępowania karnego. Podniesiono również, iż w ewidencji podatników prowadzonej przez drugi Urząd Skarbowy w K. na podstawie załączników aktualizacyjnych składanych przez samych podatników wynika jednoznacznie, że co najmniej do dnia 2 czerwca 2003r. jako adres zameldowania jak i odbioru korespondencji M. S. wskazał adres: K., ul. P.

3. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik zarzucił, miedzy innymi, iż decyzja została doręczona na adres, pod którym nie mieszkał, a informacja o tym została złożona do Urzędu Skarbowego, któremu wskazano adres do doręczeń. Adres ten był wykorzystywany przez Urząd Skarbowy w sprawie karnej skarbowej .

4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 146 oraz 162 o.p. wskazał między innymi, że skarżący w postępowaniu karno skarbowym zawiadomił Urząd Skarbowy o zmianie adresu co stanowi podstawę do przywrócenia terminu. Mógł on bowiem sądzić, iż wywiązuje się obowiązku zarzuconego przez art. 146 o.p., tym bardziej, iż oświadczenie takie było złożone przed organem podatkowym a tego nie zmienia okoliczność, iż urząd skarbowy realizując swoje zadania, występuje również w innych rolach. Zdaniem sądu za zasadnością przyjęcia takiego stanowiska przesądzał również fakt, iż skarżący nie został poinformowany o obowiązkach wynikających z art. 146 o.p. Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych, iż w postępowaniu karno skarbowym skarżący również podał zdezaktualizowany adres, to jednak nie wyjaśniono na czym to stanowisko oparto, natomiast akt sprawy wykazują, iż organy podatkowe nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Dlatego też zdaniem sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe powinny dokładnie wyjaśnić tą okoliczności, gdyż jest ona podstawowa dla oceny wniosku skarżącego.

5. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe orzeczenie w całości zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej:p.p.s.a.) wobec braku zawarcia w uzasadnieniu wyroku ustaleń, które by w sposób dostateczny przemawiały za uchyleniem decyzji i nakazanie organowi podjęcie działań contra legem, oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tak postawionym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Za zasadny należy bowiem uznać poniesiony przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Jak wynika z treści pierwszego z przepisów uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Natomiast jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć w związku z tym należy, że obowiązkiem sądu, w sytuacji gdy uchyla orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. jest nie tylko wskazanie przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Ten obowiązek, wynikający z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., jawi się jako bezwzględny w sytuacji, gdy na skutek uchylenia decyzji bądź postanowienia sprawa trafia ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu nie może domniemywać tej oceny (por wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 332/05, niepubl.).

W związku z powyższym należy zauważyć, że orzeczenie sądu pierwszej instancji nie spełnia stawianych mu przez powyższe przepisy wymogów. Po pierwsze należy bowiem zauważyć, że w orzeczeniu sąd nie wskazał na przepisy, którym uchybił organ podatkowy. Sąd poza ogólnym powołaniem się w uzasadnieniu na treść art. 146 oraz 162 o.p. nie wskazał, czy to tym przepisom uchybił organ podatkowy.

Po drugie nie wskazano, czy uchybienie organów podatkowych miało istotny wpływ na wynik sprawy. Słusznie wywodzi w skardze kasacyjnej jej autor, że sąd nie wykazał czy doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, sąd przyznał bowiem rację organowi podatkowemu co do odrębności postępowania karno skarbowego, a mimo to uchylił wydane postanowienie i nakazał wyjaśnienie kwestii adresu podatnika. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązkiem sądu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. było wskazanie czy naruszenie przepisów dokonane przez organy podatkowe miało charakter istotny dla wyniku sprawy. Brak takiego wskazania w uzasadnieniu wyroku należy uznać za uchybienie wymogom stawianym zarówno przez art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. jak też i art. 141 § 4 p.p.s.a. Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające organ informacji o przepisach, którym uchybił, narusza prawo.

Rozpoznając zatem sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględni powyższe rozważania dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.