Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 284/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 33, art. 63 ust. 2, art. 255
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1624/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1624/21 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 lutego 2021 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Urząd Patentowy RP, decyzją z [...] września 2018 r., udzielił na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "Uprawniona") patentu na wynalazek pt.: "Fotobudka" (PL.231210) (dalej także jako "sporny patent"), z pierwszeństwem od 9 listopada 2015 r.

Dnia [...] sierpnia 2019 r. T. M. i A. Z. – wspólnicy B. s.c. w W. (dalej "Wnoszący sprzeciw"), złożyli wobec udzielenia spornego patentu sprzeciw. Jako podstawę prawną wskazali art. 246 i art. 89 ust. 1 w zw. z art. 24, art. 25 i art 26 p.w.p., podnosząc brak nowości i poziomu wynalazczego, oraz że zastrzeżony produkt nie został ujawniony w dokumentacji patentowej na tyle jasno, aby znawca mógł go zrealizować. Następnie, w piśmie z [...] września 2020 r., Wnoszący sprzeciw, jako podstawę sprzeciwu przywołali także art. 33 p.w.p.

Wnoszący sprzeciw, na okoliczność braku nowości i/lub braku poziomu wynalazczego spornego patentu przedłożyli: fakturę za wynajem prototypowej fotobudki z dnia [...] października 2015 r.; 46 faktur za zakup komponentów prototypowych fotobudek z 2014 r. i 2015 r.; 6 umów dzierżawy prototypowej fotobudki z 2015 r.; opisy zgłoszeń patentowych: nr US 2011/0069944 A1 opublikowany w dniu 4 lipca 2000 r., nr WO 2013/064706 A1 oraz nr US 2004/179233 A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym wybranych ich fragmentów; numer 4/2015 miesięcznika FOTO, oddanego do druku dnia 31 marca 2015 r., z artykułem dotyczącym wystawienia fotobudki SMOVE FBOX PRO na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w Łodzi, które odbyły się w dniach 26-28 marca 2015 r.; akt notarialny nr 1968/2019 wraz ze zrzutem z ekranu z filmu pt.: "Build Your Own Photo Booth" zamieszczonego na portalu youtube; akt notarialny nr 1967/2019 wraz ze zrzutem z ekranu z filmu pt.: "Fotobudka Kraków..." zamieszczonego na portalu youtube; akt notarialny nr 1966/2019 wraz z nagraniem filmu pt.: "Photo booth instruction video" zamieszczonego na portalu youtube; otwartą notarialnie aukcję internetową dotyczącą sprzedaży fotobudki SMOVE FBOX PRO zakończoną w dniu [...] maja 2015 r. i prywatną ekspertyzę, dotyczącą naruszania spornego patentu przez fotobudki wnoszącego sprzeciw; wyciąg ze zgłoszenia patentowego P.400838 z [...] wrzesnia 2012 r. dotyczącego paczkomatu z systemem chłodząco podgrzewającym.

Uprawniona uznała sprzeciw za bezzasadny. Stwierdziła, że przedłożone przy sprzeciwie materiały przedstawiają inne rozwiązania techniczne niż rozwiązanie przedstawione w spornym patencie. W szczególności numer 4/2015 miesięcznika FOTO nie ujawnia spornego wynalazku ze względu na lakoniczność tego artykułu i odrębny charakter fotobudki SMOVE FBOX PRO w porównaniu z przedmiotem spornego patentu. Podobnie rożne od przedmiotu spornego patentu są wyroby Wnoszących sprzeciw. Tak więc Wnoszący sprzeciw nie przedstawili rozwiązania o cechach identycznych z cechami spornego rozwiązania, a więc nie udowodnili braku jego nowości.

Zdaniem Uprawnionej sporny patent jest nieoczywisty w świetle przedłożonych materiałów w postaci opisów zgłoszeń patentowych i filmów, przy czym zakwestionowała daty publikacji przedłożonych filmów. Podniosła także, że w sprawie nie dowiedziono prawdziwości zarzutu, że sporny produkt nie został ujawniony w dokumentacji patentowej na tyle jasno, aby znawca mógł go zrealizować.

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił patent na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr PL.231210.

Jako podstawę prawną unieważnienia wskazano art. 26 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.), dalej "p.w.p.".

Organ przedstawił zakres ochrony spornego patentu, tj.: "w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 - 1. Fotobudka wyposażona w ekran dotykowy oraz kamerę cyfrową lub aparat cyfrowy, a jednostka zarządzająca [JZ] fotobudki [F] komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z aparatu cyfrowego [AC], przy czym aparat cyfrowy [AC] komunikuje się jednostronnie, wysyłając sygnał do lampy błyskowej [LB], ponadto jednostka zarządzająca [JZ] odbiera jednostronnie informację z rejestratora dźwięku [RD], przycisków wyboru [PW] oraz panelu dotykowego [PD], ponadto jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się jednostronnie, wysyłając sygnał do lampy światła stałego [LS], drukarki [D], monitora [M] oraz głośników [G], przy czym drukarka [D] drukuje zdjęcia [Z], które wpadają do podajnika [P], charakteryzuje się tym, że jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności [MP], oraz jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera [R], przy czym fotobudka [F] wyposażona jest w układ chłodzenia [UCH] oraz system ogrzewania [SO], przy tym fotobudka [F] połączona jest z modułem wyjść [MW], a korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą [JZ]; przy czym fotobudka [F] ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, gdzie fotobudka [F] i moduł wyjść [MW] stanowią oddzielne urządzenia, a konstrukcja fotobudki [F] wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa".

Wyjaśniono, że do oceny zdolności patentowej nie wchodzą cechy wskazane w zastrzeżeniu niezależnym jako korzystne; a więc nie należące do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku, tj. cechy wskazane jako "korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą [JZ]" oraz jako "fotobudka [F] połączona jest z modułem wyjść [MW]" i "gdzie fotobudka (F] i moduł wyjść [MW] stanowią oddzielne urządzenia", gdyż (nieokreślony w opisie spornego patentu) modułem wyjść [MW], jako odrębnie urządzenie nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki.

Organ przypomniał, że w opisie spornego patentu, jako osiągnięte cele, zalety wskazano, że zaletą jego jest: możliwość wykonania fotobudki, jako urządzenie mobilne, bądź też stacjonarne; możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera; system fotobudki - może być modułowy, komponenty mogą być łączone ze sobą, bądź pracować jako oddzielne urządzenia. W toku postępowania - Uprawniona do zalet zaliczyła także zapewnienie fotobudce możliwości pracy w różnych warunkach, np. zimą na stoku narciarskim.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP przedmiotowy wynalazek należy traktować jako agregatowy - złożony z kilku rozwiązań cząstkowych (pięciu zespołów cech znamiennych), z których każdy jest niezależny od pozostałych zespołów cech znamiennych i nadaje fotobudce odrębną funkcjonalność dodatkową, niezależną od jej funkcjonalności głównej, tj. wykonywania zdjęć i/lub filmów. Wobec powyższego, przy ocenie nieoczywistości każdego z ww. rozwiązania cząstkowego, dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów.

W ocenie organu cel spornego wynalazku, określony jako "Kolejną zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera", nie znajduje uzasadnienia w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, gdyż żadna z cech znamiennych tego zastrzeżenia nie rozwiązuje tego problemu.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP za zasadny przyjął zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 p.w.p., tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Podał, że badając kwestię poziomu wynalazczego przyjął wskazane przez Uprawnioną cele (zalety) spornego wynalazku, jako odrębne problemy do rozwiązania przez sporny wynalazek. Jako najbliższy stan techniki przyjął zaś fotobudkę SMOVE FBOX PRO, ujawnioną na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w Łodzi, które odbyły się w dniach 26-28 marca 2015 r. W numerze 4/2015 miesięcznika FOTO, oddanego do druku w dniu 31 marca 2015 r., a więc przed datą pierwszeństwa spornego patentu (9 listopada 2015 r.), przedstawiono artykuł dotyczący wystawienia ww. fotobudki na wskazanych targach, który ujawnia, że fotobudka ta, prócz szeregu cech niezamiennych spornego wynalazku, posiadała także cechy znamienne spornego wynalazku, zastrzegane jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera lub jego ekwiwalentu ("po zrobieniu zdjęcia można je wysłać na facebooka lub maila"), przy czym fotobudka (F) wyposażona jest w układ chłodzenia (ma "system chłodzenia komponentów"), przy czym fotobudka (F) ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki (F) wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa ("podział na dwa boksy ułatwia transport") i, jak każda fotobudka, ma budowę modułową, gdyż złożona jest z zunifikowanych zespołów, takich jak komputer (jednostka zarządzająca), aparat fotograficzny, ekran, lampy, drukarka, router, itd.

Urząd Patentowy RP przywołał, że jedyny problem wskazany przez Uprawnioną, jako cel (zaleta) spornego wynalazku nie rozwiązywany bezpośrednio przez fotobudkę SMOVE FBOX PRO, to posiadanie systemu ogrzewania. Jednakże w jego ocenie każdy przeciętny fachowiec, zajmujący się urządzeniami użytkowanymi "na świeżym powietrzu", bez wkładu myśli twórczej może zaopatrzyć znaną mu fotobudkę SMOVE FBOX PRO w system ogrzewania.

Zdaniem organu ujawnienie fotobudki SMOVE FB0X PRO na ww. targach nie pokazuje bezpośrednio cechy znamiennej spornego rozwiązania, zastrzeganej jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności (MP)", jednakże cecha ta jest powszechnie znana np. z urządzeń takich jak np. biletomaty, parkomaty i automaty sprzedające napoje lub słodycze. Tak więc również w tym zakresie przeciętny fachowiec, bez wkładu myśli twórczej, może zaopatrzyć znaną mu fotobudkę SMOVE FBOX PRO w moduł płatności skomunikowany dwustronnie z procesorem jednostką centralną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Sąd I instancji uznał, że organ dokonał prawidłowej oceny poziomu wynalazczego rozwiązania według patentu. Wykorzystał w tym celu - wypracowaną zarówno na gruncie orzecznictwa krajowego, jak i Europejskiego Urzędu Patentowego (organu wykonawczego Europejskiej Organizacji Patentowej powołanej na mocy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich) - metodykę problem-rozwiązanie, której zastosowanie pozwala zapewnić obiektywną ocenę poziomu wynalazczego (czy też nieoczywistości) i uniknąć analizy stanu techniki ex post factum.

Zdaniem Sądu I instancji, poszczególne etapy badania poziomu wynalazczego zostały prawidłowo przeprowadzone przez organ i opisane w decyzji. Organ, bazując na treści zastrzeżeń patentowych, wyciągnął wnioski mające w nich pełne oparcie. Ustaliwszy zespół cech spornego wynalazku organ pogrupował je w pięć zespołów, które wyznaczają poszczególne funkcjonalności spornego wynalazku, niezależne od jego funkcjonalności głównej. WSA podzielił stanowisko organu, że badany wynalazek nie spełniał w dacie zgłoszenia wszystkich warunków patentowalności, nie różnił się bowiem w prawnie doniosły sposób od rozwiązań znanych już ze stanu techniki. Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję wywiązał się z obowiązków wynikających m.in. z art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się tez innych - w tym tych podnoszonych w skardze - naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy ,tj.

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2020, poz. 190,poz,568, dalej jako "p.u.s.a") oraz art. 3 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli instancyjnej w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku rozpoznania sprawy i braku poczynienia przez Sąd własnej analizy prawnej oraz poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji do podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 8, 11, 77 § 1 i art. 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p dotyczącego nierozpoznania sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący oraz przeprowadzenie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dotyczących m.in. braku wykazania przesłanki nieoczywistości również wobec zastrzeżeń zależnych, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd I instancji jedynie powielił stanowisko organu.;

2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz. art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, pomimo iż decyzja ta została wydana bez rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało brakiem odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu decyzji do wszystkich dowodów oraz wyjaśnień przedłożonych w toku postępowania przez skarżącą;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt) p.w.p. i art. 26 ust. 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji istnienia podstaw do uchylenia decyzji, z uwagi na wydanie decyzji o unieważnieniu patentu w całości, przy jednoczesnym braku analizy zastrzeżeń zależnych i rysunków stanowiących wykładnię zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych, przy jednoczesnym ograniczeniu uzasadnienia decyzji wyłącznie do okoliczności dotyczących przyczyn unieważnienia zastrzeżenia niezależnego patentu. Tymczasem patent zawiera 23 zastrzeżenia zależne, a organ nie odniósł się po kolei do każdego z nich wskazując, z jakich przyczyn w ocenie organu każde z nich jest oczywiste dla znawcy i nie odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż ww. zastrzeżenia spełniają przesłanki zdolności patentowej. Naruszenie to doprowadziło do błędnego oddalenia skargi;

4. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ prawidłowo ustalił okoliczności istotne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, jak również, że wyczerpująco i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, na podstawie którego ustalił najbliższy stan techniki dla spornego rozwiązania;

5. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 77§ 1 i art. 84 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p poprzez uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy nie było konieczności dopuszczenia i przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego w zakresie m.in. dokonania oceny nieoczywistości zgłoszonego rozwiązania,

6. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 255 ust. 4 i art. 256 ust. 1 p.w.p poprzez uznanie, iż organ był uprawniony do zawężenia ochrony patentowej spornego wynalazku, pomimo braku stosownego żądania wnioskodawcy;

7. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec całkowicie dowolnych ustaleń, jakoby opis wynalazku nie przedstawiał w sposób szczegółowy całego zastrzeganego zakresu przedmiotowego rozwiązania i istniały podstawy do zawężenia ochrony patentowej.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 26 ust. 1 w zw. z art. 24 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie - niedokonanie analizy poziomu wynalazczego w zastosowaniem zasady "problem -rozwiązanie" i pominięcie pełnej analizy poziomu wynalazczego w procesie stosowania przepisu art. 26 ust. 1 p.w.p.,

2. art. 31 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w zw. z art. 33 ust. 31, ust. 4 i ust. 6 oraz art. 63 ust.2 p.w.p poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż zastrzeżenia zależne oraz rysunki zawarte w spornym opisie patentowym nie mogą doprecyzować cech wynalazku wskazanych w zastrzeżeniu niezależnym i stanowić ich wykładni;

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od Urzędu Patentowego RP kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła by uwzględniona , gdyż zarzuty w niej podniesione okazały się nieusprawiedliwione, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Większość zarzutów kasacyjnych odnosiło się do podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., t.j. naruszenia szeregu przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i sprowadzało te zarzuty do kwestionowania ustalonego przez Urząd Patentowy stanu faktycznego w postaci braku przesłanki obiektywnego poziomu wynalazczego wynalazku o nazwie "Fotobudka" oraz pełnego kształtu i opisu zastrzeżeń patentowych tego wynalazku o charakterze agregatowym, czyli składającym się z wielu odrębnych elementów, połączonych w jeden aparat, w którym wykorzystano znane rozwiązania techniczne, a dołączenie ich do zasadniczego urządzenia, znanego już z wcześniejszych rozwiązań technicznych, nie podniosło poziomu twórczego, zapewniając obiektywny poziom wynalazczy kompletnego urządzenia w postaci fotobudki. Sam system chłodząco - grzewczy budki nie jest wkładem twórczym, mającym charakter wynalazku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I Instancji przeanalizował prawidłowo cały proces oceny poziomu wynalazczego przedmiotowego patentu przeprowadzony przez Urząd Patentowy, z zastosowaniem wypracowanych zasad obiektywnej oceny poziomu wynalazczego na gruncie orzecznictwa Krajowego i Europejskiego Urzędów Patentowych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Poszczególne etapy badania poziomu wynalazczego zostały właściwie przeprowadzone przez organ i opisane w decyzji. Nie zachodzi potrzeba powtarzania wszystkich argumentów ekspertów, zaakceptowanych przez Sąd I Instancji, gdyż ustalenia faktyczne organu, oparte o wszechstronną analizę stanu techniki i zastrzeżeń patentowych, prowadziły do obiektywnej oceny braku poziomu wynalazczego przedmiotowego wynalazku. Znajdują się w niej także wnioski sformułowane w wyniku zastosowania metodyki problem-rozwiązanie, która pozwala zapewnić obiektywną ocenę poziomu wynalazczego (czy też nieoczywistości) i uniknąć analizy stanu techniki ex post factum.

WSA wyjaśnił przy tym, że w metodzie problem-rozwiązanie wyróżnia się trzy stadia. Pierwsze polega na ustaleniu najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się obiektywny problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. W wyniku powyższych ustaleń zmierza się - w trzecim stadium - do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy znawca - stojąc przed określonym problem technicznym i znając stan techniki - doszedłby do wynalazku, tj., czy modyfikując lub dostosowując ów stan techniki (bez twórczego jednak wkładu) zrealizowałby to, co realizuje wynalazek. Innymi słowy, czy znawca, mając na uwadze stan techniki, byłby w stanie sam zasugerować zastrzegane cechy techniczne w celu uzyskania rezultatu osiągniętego za pomocą zastrzeganego wynalazku.

Organ, bazując na treści zastrzeżeń patentowych, które szczegółowo omówił i ocenił, wskazując jednocześnie na rozróżnienie zastrzeżeń znamiennych , niezależnych i zależnych, i wyciągnął prawidłowe wnioski mające w nich pełne oparcie. w materiale dowodowym i opisie patentu .Przy analizie zastrzeżeń patentowych organ mógł się jedynie opierać na ich treści i ewentualnie rysunkach zawartych w opisie wynalazku, stanowiącym podstawę udzielenia patentu. Ustaliwszy zespół cech spornego wynalazku organ pogrupował je w pięć zespołów, które wyznaczają poszczególne funkcjonalności spornego wynalazku, niezależne od jego funkcjonalności głównej.

WSA podzielił w pełni stanowisko organu, że badany wynalazek nie spełniał w dacie zgłoszenia wszystkich warunków patentowalności, nie różnił się bowiem w prawnie doniosły sposób od rozwiązań znanych już ze stanu techniki.

Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję wywiązał się z obowiązków wynikających m.in. z art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się tez innych - w tym tych podnoszonych w skardze - naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art.141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie zasadnicze elementy i argumenty przemawiające za przyjętym rozstrzygnięciem, a także odpowiedź na postawione w skardze zarzuty.

Sąd I Instancji był uprawniony zaakceptować ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego i kwestionowanej decyzji, gdyż nie stwierdził błędów w tych ustaleniach, oraz nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przed Urzędem Patentowym, a w szczególności przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zarzuconych w skardze. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie było prawidłowe i wyczerpujące i nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w postaci opinii biegłych. Eksperci prowadzący postępowanie posiadali wystarczającą wiedzę profesjonalną i techniczną, aby obiektywnie ocenić poziom wynalazczy przedmiotowego patentu.

Postępowanie patentowe prowadzone jest przez organ wyspecjalizowany w ocenie stanu techniki, składający się z różnorodnych ekspertów poszczególnych dziedzin techniki, i powoływanie biegłych w celu oceny stanu techniki i poszczególnych rozwiązań technicznych w zakresie ich poziomu wynalazczego, czy też nieoczywistości, nie jest niezbędne do podjęcia decyzji organu o udzieleniu patentu. Zgodnie z przepisem art. 2531 p.w.p., przy ocenie spełniania warunków wymaganych do uzyskania patentu, prawa ochronnego, dodatkowego prawa ochronnego i prawa z rejestracji, nie stosuje się dowodu z opinii biegłego, chyba że Urząd Patentowy uzna taki dowód za niezbędny. Urząd Patentowy nie był uprawniony do modyfikacji zastrzeżeń patentowych zgłoszonych we wniosku przez uprawnionego, ani także do zawężenia tego wniosku z urzędu, bez formalnego wniosku strony. Zatem zarzuty skierowane do organu, że tego nie uczynił, czym naruszył wskazane przepisy postępowania, są całkowicie bezzasadne.

Wbrew zarzutom strony skarżącej, organ nie naruszył przepisu art. 255 ust 1 pkt. 1.3 p.w.p. rozstrzygając niniejszą sprawy o unieważnienie patentu, a nie orzekając o ograniczeniu patentu na podstawie tego przepisu, gdyż wykraczałoby to poza granice wniosku złożonego przez stronę sprzeciwiającą się zarejestrowanemu patentowi. W myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie został naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 33 p.w.p., gdyż analiza dokumentacji przedmiotowego patentu dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji była na tyle wyczerpująca, włącznie z zastrzeżeniami patentowymi, i to zarówno niezależnymi, jak i zależnymi, że pozwalała na ocenę negatywną ujawnionych rozwiązań wynalazczych, umożliwiających realizację tego wynalazku.

Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu art. 33 ust. 1 p.w.p., z zastrzeżeniem art. 936 ust. 1, opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis zawiera tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określa dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki, oraz wskazuje problem techniczny do rozwiązania, a także przedstawia w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków, jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki, i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku.

Zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, określają zastrzegany wynalazek i zakres żądanej ochrony przez podanie cech technicznych rozwiązania odnoszących się do składu lub struktury wytworu, czynności oraz środków technicznych sposobu, budowy lub związków konstrukcyjnych urządzenia bądź nowego zastosowania znanego wytworu. W świetle przepisu art. 63 ust. 2 p.w.p. zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Natomiast zastrzeżenia zależne nie służą wykładni zastrzeżeń niezależnych.

Zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, powinny być jasne i zwięzłe oraz w całości poparte opisem wynalazku. Każde zastrzeżenie powinno być ujęte w jednym zdaniu lub równoważniku zdania. Oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych, które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym lub innym zastrzeżeniu zależnym. Wzajemne powiązanie w układzie zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych powinno być wyraźnie przedstawione w zgłoszeniu. Skrót opisu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4, powinien zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wynalazku oraz wskazanie jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu. Przepis art. 936 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Rysunki, o których mowa w art. 31 ust. 2, powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi, odtwarzać przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym, bez tekstu, z wyjątkiem pojedynczych wyrazów, gdy są one konieczne. Zgłoszenie może zawierać kilka arkuszy rysunków. Na jednym arkuszu może znajdować się więcej niż jedna figura, lecz wyraźnie oddzielona jedna od drugiej. Organ, odnosząc się zatem generalnie do zastrzeżeń patentowych, łącznie do zastrzeżeń niezależnych, które odgrywają zasadniczą rolę przy ustalaniu zdolności patentowej, w powiązaniu z zastrzeżeniami zależnymi, nie naruszył przepisów art. 31 i 33 oraz 63 ust 2 p.w.p., nie pominął w ich ocenie istotnych elementów, mających wpływ na ocenę zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku.

Jeszcze raz należy podkreślić, że podstawą unieważnienia spornego patentu stanowił przepis art. 26 p.w.p w zw. art. 24 p.w.p., a konkretnie brak poziomu wynalazczego przedmiotowego wynalazku.

W rozpoznawanej sprawie zostało więc ustalone w toku postępowania administracyjnego w sposób niebudzący dla organu wątpliwości, że wynalazek o nazwie "Fotobudka" nie posiada zdolności patentowej w postaci obiektywnego poziomu wynalazczego, co wykazano na podstawie wszechstronnej oceny stanu techniki i stwierdzenia na podstawie art. 26 p.w.p., że wynalazek ten wynika dla znawcy w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.