Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2103/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 54 par. 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art, 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 64 par. 2, art. 80, art. 61.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 3 ust. 1 - 3, art. 23, art. 21 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: par. 3 ust. 1, par. 2 ust. 1.
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1007/16 w sprawie ze skargi F. B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F. B. na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

II GSK 2103/17

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę F. B. (dalej: Skarżący), na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. ( dalej: Dyrektor ARiMR), z dnia [...] sierpnia 2016r. (dalej: DIC ), wydanej w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 rok.

Od wyżej wskazanego wyroku skargę kasacyjną wniósł Skarżący, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o jego uchylenie i uchylenie decyzji organów obu instancji,, a ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy to jest:

1. art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polegające na przeprowadzeniu przez Sąd I instancji wadliwej kontroli decyzji II instancji, utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w G. z dnia [...] maja 2016 roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 roku, skutkujące naruszeniem:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 61 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a., które to naruszenie polegało na wadliwej wykładni wniosku z dnia 11 czerwca 2015 roku, wypełnionego zgodnie z Instrukcją wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności materiału graficznego na rok 2015 (dalej: Instrukcja), i na bezzasadnym przyjęciu, iż wolą Skarżącego było zgłoszenie do dopłat z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności na zazielenienie, a także dopłat z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) dla gruntów o powierzchni łącznej jedynie 8,23 ha, podczas gdy treść jego wniosku interpretowana zgodnie z wytycznymi zawartymi w Instrukcji pozwalała przyjąć, iż Skarżący ubiegał się o przyznanie dopłat z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności na zazielenienie dla gruntów o powierzchni łącznej 280,68 ha, zaś z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) dla gruntów

o powierzchni łącznej 27,00 ha;

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które to naruszenie polegało na pominięciu faktu, że Instrukcja interpretowana zgodnie z zasadami wykładni nie tylko pozwalała, lecz wręcz zobowiązywała wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie na tą samą działkę zarówno jednolitej płatności obszarowej, jak i płatności rolnośrodowiskowej, do wypełnienia wyłącznie jednego wiersza w formularzu W-1/01, wpisując w drugiej kolumnie oznaczenie "PRS nazwa rośliny uprawnej", jak to uczynił Skarżący, co równocześnie stanowiło wyzyskanie

przez organy I i II instancji błędu wywołanego przez organ administracji i wykorzystanie powstałej wątpliwości na niekorzyść Skarżącego,

c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie rzeczywistej woli Skarżącego wyrażonej w złożonym przez niego wniosku W-1/01 z dnia 11 czerwca 2015 roku o przyznanie płatności na rok 2015 oraz niewykorzystanie instytucji wezwania do usunięcia braków formalnych, mimo że wniosek z dnia 2 czerwca 2015 roku zawierał wewnętrzne sprzeczności i był wypełniony w sposób oczywiście wadliwy, w tym sprzecznie z interpretacją Instrukcji przyjętą przez organy i Sąd I instancji,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez faktyczne pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań dotyczących podniesionych przez Skarżącego zarzutów i twierdzeń dotyczących: (a) wewnętrznej sprzeczności wniosku złożonego przez Skarżącego przy przyjęciu interpretacji Instrukcji prezentowanej przez organy, (b) obligatoryjnego przyznawania płatności obszarowych w przypadku ubiegania się o pakiety 5.1 oraz 5.4 (jak miało to miejsce we wniosku skarżącego), (c) niejasności Instrukcji i przerzucenia odpowiedzialności za ten stan rzeczy na Skarżącego, oraz (d) ubiegania się przez Skarżącego o dopłaty na cały areał w poprzednich latach,

3. naruszenie § 3 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. 2015 poz. 352 ze zm., dalej rozporządzenie z 12 marca 2015r), polegające na błędnej wykładni tych przepisów poprzez analizę wniosku Skarżącego wyłącznie w świetle formularza W-1/01 (wniosku o dopłaty) i Instrukcji jego wypełnienia (mający charakter jedynie wewnętrzny),

przy równoczesnym pominięciu treści powołanych przepisów powszechnie obowiązujących określających treść wniosku o dopłaty, a tym samym odwołanie się

do pozaustawowych przesłanek przyznania płatności (zawartych w formularzu

wniosku W-1/01), co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organy I i II instancji oraz Sąd I instancji, iż Skarżący domagał się przyznania dopłat z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności na zazielenienie dla gruntów o powierzchni łącznej 8,23 ha (podczas gdy Skarżący domagał się dopłat z tego tytułu dla gruntów

o powierzchni 280,68 ha) oraz z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej)

dla gruntów o powierzchni łącznej 8,23 ha (podczas gdy Skarżący domagał się dopłat z tego tytułu dla gruntów o powierzchni 27,00 ha), względnie do przyjęcia że wniosek Skarżącego jest sformułowany prawidłowo i nie wymaga wzywania go do wyjaśnienia jego treści.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego W uzasadnieniu zgodził się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jednocześnie nie podzielając żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ponieważ organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie żądał przeprowadzenia rozprawy, a Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 poz. 658), a obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane tamże).

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie była skuteczna.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96 oraz postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04; z dnia 1 września 2004 r., FSK 161/04; z dnia 24 maja 2005 r., FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym naruszenie to polega (błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie). Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy zaś wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych.

Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Sąd ten nie jest więc uprawniony do formułowania za stronę przyczyn, jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony.

Przytoczenie powyższych uwag było w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędne, zważywszy na konstrukcję i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej.

W postępowaniu dotyczącym przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zasady postępowania w tym przedmiocie regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015 opz. 1551 ze zm., dalej ustawa o płatnościach)

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w, o których mowa w art. 1 pkt 1 (przepisach UE), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniu o których mowa w ust. 1 organ administracji publicznej: 1. stoi na straży praworządności, 2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3. udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4. zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a., w tym w art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. i art. 77 k.p.a., wskazanymi w skardze kasacyjnej oznacza, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 in fine k.p.a. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W przepisie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę.

Wskazać również należy, że z mocy art. 23 ustawy o płatnościach nastąpiło wyłączenie stosowania art. 64 § 2 k.p.a.

Wskazane wyłączenie zarówno zasady zawartej w art. 7 k.p.a., podobnie jak zasady informowania – art. 9 k.p.a., jak również art. 77 k.p.a., a także art. 64 § 2 k.p.a. oznacza, że zarzut naruszenia tych przepisów przez Sąd I instancji, określony w punkcie 1. a - d, pomijając kwestię, nie wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej wskazanego przepisu ( art. 77 k.p.a.), należy uznać za zarzuty nie mogące podlegające merytorycznemu rozpoznaniu ( por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016r. II GSK 1007/16, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016r. II GSK 1113/15, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015r. II GSK 98/14).

Nie uzasadniony okazał się również zarzut który dotyczył naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.. Nadto, zgodnie z § 2 sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, a § 3 stanowi, iż rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.

Nadmienić należy, że orzekanie "na podstawie akt sprawy", użyte w § 1 tego przepisu oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami oraz przed sądem, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił, na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonego aktu oraz innych dokumentów. Z przepisu tego wynika jedynie nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1645/09, LEX nr 746707; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174).

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera jednoznacznych odniesień do naruszenia art. 133 p.p.s.a, jak również nie wskazuje jednostki redakcyjnej powyższego przepisu który został, zdaniem Skarżącego naruszony.

Brak jest również podstaw do uznania, iż Sąd I instancji wyszedł poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Dokonał on oceny zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego sprawy, w sposób nie oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym.

Nie uzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 61 k.p.a. Przepis ten zawiera szereg jednostek redakcyjnych ( § 1 do 4 ), natomiast Skarżący nie wskazał której jednostki zarzut dotyczy. Przepisy te dotyczą zagadnień wszczęcia postępowania, natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest sprecyzowania na czym powyższe naruszenie polegało. Z tego też względu zarzut ten jest również nieskuteczny, bowiem z powyższych względów nie mógł podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie zasadny okazał się również zarzut naruszenia § 3 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 12 marca 2015r. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię powyższych przepisów, poprzez analizę wniosku Skarżącego wyłącznie w świetle wniosku o dopłaty i instrukcji jego wypełniania, przy pominięciu treści przepisów określających treść wniosku o dopłaty, co doprowadziło do przyjęcia iż rolnik domagał się przyznania dopłat z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności na zazielenienie dla gruntów o powierzchni tylko 8,23 ha.

Zgodnie z § 3 ust 1 powyższego rozporządzenia wnioski, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-g, i oraz j, oprócz danych i informacji wymienionych w § 2, zawierają oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z płatnością, której dotyczą.

Natomiast § 2 ust. 1 stanowi, iż wnioski, o których mowa w § 1, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawierają numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), natomiast jeżeli osoba fizyczna nie posiada obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości:

1) rolnika - w przypadku wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-g;

2) przekazującego i przejmującego - w przypadku wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. h;

3) spadkodawcy i spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego - w przypadku wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. i;

4) spadkodawcy i spadkobiercy - w przypadku wniosków, o których mowa w § 1 pkt 2;

5) rolnika i następcy prawnego rolnika - w przypadku wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. j oraz pkt 3;

6) zbywcy i nabywcy gospodarstwa rolnego - w przypadku wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. k.

Zauważyć należy, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera nie tylko argumentacji na poparcie zarzucanej błędnej wykładni powyższych przepisów. Skarżący bowiem poprzez sfomułowanie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego usiłuje podważyć zasadność postępowania organów i przyjęcia przez nie, oraz Sąd I instancji za podstawę orzekania błędnego stanu faktycznego sprawy.

Podkreślić więc należy, że poprzez sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie można podważać w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, albowiem tego rodzaju rezultat może być ewentualnie osiągnięty wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.(por. wyrok NSA z 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04; wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04). Z tego też względu zarzut ten jest nieuzasadniony.

Nie uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 8 i art. 80 k.p.a. Skarżący bowiem zarzucał w ramach powyższego zarzutu, że pominięto fakt, że Instrukcja intepretowana zgodnie z zasadami wykładni zobowiązywała wnioskodawcę ubiegającego się o przyznania na tą samą działkę zarówno jednolitej płatności obszarowej jak również płatności rolnośrodowiskowej, do wypełnienia jednego wiersza w formularzu.

Z treści wniosku wynika, że Skarżący wypełnił wniosek w ten sposób, iż na działkach rolnych A,B.L w kolumnie 2 zadeklarował grupy upraw JPO na powierzchni 8,23 ha, na działkach rolnych A1,B1,L1 TUZ na powierzchni 8,23 ha, a na działkach C,D,E,F,G,H,J,JA,AA.BA, K. D. CA w kolumnie 2 zadeklarował PRS TUZ na powierzchni 272,45 ha, bez żadnych skreśleń i poprawek.

Zasady wypełniania wniosku oraz wyjaśnienia dotyczące symboli grup upraw zostały dołączone do spersonifikowanego wniosku który Skarżący otrzymał. Z objaśnień tych wynika, jak wnioskodawca ubiegając się o przyznanie winien wypełnić wniosek.

Treść wniosku nie budziła wątpliwości co do zakresu żądania Skarżącego. Z brzmienia art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach wynika, że organ ma obowiązek udzielania stronom pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, nie z urzędu a na żądanie strony. Skarżący natomiast nie wskazał, by domagał się udzielenia stosownych pouczeń, których organ mu odmówił.

Producent ma natomiast prawo do podjęcia, w chwili składania wniosku, decyzji jakie grupy upraw mają być objęte przyznaną płatnością. Nie muszą to być wszystkie grupy upraw objęte wnioskiem za rok ubiegły, za które otrzymał w latach poprzednich otrzymywał płatności. Taki sposób wypełnienia wniosku nie nakłada na organ obowiązku sprawdzania w chwili składania wniosku, czy producent rolny objął nim wszystkie grupy upraw, takie jak w roku poprzednim.

Należy przy tym podkreślić, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie elementów materialnych wniosku obciążają wnioskującego. Regulacje prawne dotyczące postępowania w sprawach o przyznanie płatności nie nakładają bowiem na organ odpowiedzialności za treść merytoryczną wniosku.

Płatności, o które wnioskował Skarżący są przyznawane bowiem na wniosek i rolnicy wnioskujący o ich przyznanie mają obowiązek zapoznać się z zasadami ich przyznawania. Znajomość tych regulacji potwierdzają własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku. Ewentualne więc wątpliwości winni wyjaśniać przed złożeniem wniosku o przyznanie takich płatności. Zauważyć również należy, jak to zresztą podnosił Skarżący, że ubiegał się on skutecznie o przyznanie płatności za lata ubiegłe. Nie ulega wątpliwości, iż ubiegając się o powyższe płatności za lata ubiegłe otrzymał on spersyfikowany wniosek dotyczący tych płatności, a także posługiwał się Instrukcją (dotyczącą lat poprzednich), celem prawidłowego jego wypełnienia, a więc znał reguły obowiązujące przy składania wniosku.

Skarżący zaznaczył w odpowiednich rubrykach płatności, o które się ubiega i prawidłowo podpisał wniosek. Nie było zatem podstaw do tego, aby organ po przyjęciu wniosku domagał się złożenia dodatkowych wyjaśnień, co do jego merytorycznej treści. Domaganie się więc tej w sytuacji, od organu, by ten ustalał, czy faktycznie Skarżący wie o co wnosi byłoby, zbyt daleką ingerencją w merytoryczne żądanie Skarżącego. To bowiem do rolnika, a nie do organu należy decyzja o które płatności w stosunku do jaki działek się ubiega. Nie można również uznać, że uzasadnionym byłoby, kwestionowanie przez organ woli Skarżącego, co do złożonego, w sposób jasny i czytelny powyższego wniosku o przyznaniu płatności. Podkreślić przy ty należy, że ubieganie się o płatności ma charakter wnioskowy, a postępowanie prowadzone jest w zakresie określonym we wniosku.

Nie można przy tym również uznać, że organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a Sąd I instancji to zaakceptował (art. 8 kpa), Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności, które były dobrowolne i stanowiło jego uprawnienie, na podstawie ustawy płatnościach, był zobowiązany do posiadania wiedzy dotyczącej przyznawania płatności.

Podkreślić należy, że postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Nie ma on natomiast obowiązku, ani też uprawnienia do zastępowania Skarżącego i rozszerzającego interpretowania wniosków wywodząc z nich żądania w nich niewskazane.

Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek Skarżącego, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynika z przepisów prawa.

Należy również dodać, na co wskazuje Dyrektor ARiMR, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 wnioski o przyznanie płatności należało złożyć do 15 maja 2015r., a zmiany do wniosków można było składać nie później niż do dnia 10 lipca 2015r. Nie ma natomiast, jak to sugeruje Dyrektor ARiMR możliwości uzupełnienia wniosku, po upływie wskazanych terminów. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach wskazany termin, nie podlega przywróceniu. Termin ten ma charakter materialny. Taki sam charakter mają również terminy określone w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014. Natomiast uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tak więc termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, a konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Terminy materialne nie podlegają bowiem przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. Przywróceniu mogą podlegać jedynie - w przypadku ich uchybienia - terminy procesowe Wynika to również z brzmienia art. 23 ust. 1 z d. 1 in fine ustawy o płatnościach,. Przyjęcie takiego rozwiązania oznacza zatem niedopuszczalność dokonywania poprawek po upływie nieprzekraczalnego terminu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2016 r., I SA/Sz 1102/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r., V SA/Wa 4506/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2017 r., II SA/Bd 369/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2017 r., III SA/Po 147/17).

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, iż Sąd I instancji w sposób wystarczający i przekonujący wyjaśnił, dlaczego skarga podlegała oddaleniu. Fakt, iż przedstawiona argumentacja nie przekonała Skarżącego, nie oznacza, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast brak szczegółowego odniesienia się do poszczególnych kwestii przez Sąd I instancji wynikał z wskazanych zasad rozpoznawania wniosku o płatności.

Należy również podkreślić, że Skarżący nie wskazał podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma wskazane naruszenie. Dla uznania bowiem za skuteczne zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego nie wystarczające jest tylko wskazanie naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia. Koniecznym jest także wykazanie jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji, który to związek przyczynowy, nie musi być realny, musi natomiast uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 204 pkt. 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a.