Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2625/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1, art. 116 par. 1-4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 11 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 233
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. i 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") orzekł o odpowiedzialności J.T(dalej: "Skarżący"), jako byłego członka zarządu, za zaległości "N." sp. z o.o. (dalej "Spółka’) z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. solidarnie z pozostałymi członkami zarządu, tj. L.N.za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. oraz M.K.F.P.za okres od czerwca 2012 r. do października 2012 r.

2. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Decyzji Prezesa Zarządu PFRON zrzucił przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "O.p."), a także art. 121 § 1, art. 123 § 1 i § 2, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6, art. 107 § 2 pkt 4 O.p. Skarżący podniósł ponadto zarzut przedawnienia oraz zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1 oraz art. 116 O.p.

3. Decyzją z [...] września 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

MRPiPS odniósł się w pierwszej kolejności do pozytywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 O.p.

Zdaniem organu odwoławczego, Prezes Zarządu PFRON prawidłowo ustalił zaległości Spółki, za które Skarżący ponosi odpowiedzialność, gdyż jako były członek zarządu pełnił tę funkcję w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań za okresy od grudnia 2011 r. do października 2012 r., co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci następujących dokumentów: uchwał Rady Nadzorczej Spółki nr [...] z 21 września 2011 r., nr [...]z 1 października 2011 r., nr [...]z 25 czerwca 2012 r., nr [...]z 25 czerwca 2012 r., odpisu pełnego z KRS.

MRPiPS wskazał, że prawidłowo wykazano też spełnienie drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności członków zarządu Spółki, jaką jest bezskuteczność egzekucji przeciwko samej Spółce.

MRPiPS podał, że postanowieniem z [...] października 2012 r. Sąd Rejonowy dla[...]W.w W.ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika.

Pismem z 21 listopada 2012 r. Prezes Zarządu PFRON zgłosił wierzytelność w stosunku do Spółki, należącą do kategorii III w kwocie głównej 945.387,80 zł oraz w należnych od tej kwoty odsetkach w kwocie 86.611 zł m.in. za okres zobowiązań wskazany w zaskarżonej decyzji.

Sąd Rejonowy dla [...] W.pismem z [...] listopada 2016 r. poinformował PFRON, że nie został on ujęty w ostatecznym planie podziału funduszów masy upadłości sporządzonym w postępowaniu upadłościowym.

Sąd Rejonowy dla[...]W.w W.[...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z [...]grudnia 2016 r. sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec ww. Spółki.

MRPiPS powołując się na orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny stwierdził, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Postępowanie upadłościowe stanowi więc w takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 O.p.

Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., których wykazanie może wyłączyć odpowiedzialność członka zarządu spółki MRPiPS uznał, że Skarżący nie wykazał okoliczności umożliwiających wyłączenie jego odpowiedzialności. Przedstawione przez Skarżącego argumenty i dowody, w ocenie organu odwoławczego, nie zasługiwały na uwzględnienie.

MRPiPS wskazał, że Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat wobec PFRON i złożyła deklaracje DEK-1-0 za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r., lecz nie dokonała wpłaty na poczet należnych zobowiązań. Zatem Spółka nie wywiązała się z wymagalnych zobowiązań, co zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 233, dalej: "P.u.n.") powinno skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. od dnia w którym Spółka przestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania. W przedmiotowym przypadku podstawę do zgłoszenia wniosku stanowiło zaprzestanie regulowania należności wobec PFRON już za grudzień 2011 r. płatnej do dnia 20 stycznia 2012 r. W związku z powyższym, zdaniem MRPiPS, ww. wniosek powinien zostać złożony najpóźniej 3 lutego 2012 r. Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został skutecznie złożony dopiero [...] września 2012 r. i nie skutkował on zapewnieniem ochrony wierzycieli, jak również nie umożliwił nawet częściowego zabezpieczenia interesu PFRON.

Organ odwoławczy zauważył, że z wyjaśnień M.P., złożonych w toku odrębnie prowadzonego postępowania ustalającego jego odpowiedzialność za zaległości Spółki (pismo z 28 maja 2018 r.) wynika, że sytuacja finansowa Spółki była trudna już przed czerwcem 2012 r., gdyż w czerwcu 2012 r. powołano nowy zarząd Spółki w celu podjęcia działań naprawczych. Jak wynika również z wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z [...] września 2012 r. Spółka posiadała wymagalne zobowiązania wobec innych wierzycieli publicznoprawnych (innych niż PFRON) i prywatnoprawnych na łączną kwotę 17,5 mln zł (pierwszy z zastawów został ustanowiony w maju 2012 r.). W związku z powyższym, MRPiPS uznał, że Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie" stosownie do treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

W ocenie MRPiPS, w przedmiotowym postępowaniu Skarżący nie wykazał, że jako członek zarządu podjął działania zmierzające do zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Nie wykazano, że zgłoszono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, a także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez winy Skarżącego.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że Skarżący nie wykazał również, że wystąpiły przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., tj. nie wykazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że to na byłym członku zarządu Spółki spoczywał obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 116 § 1 i 2 O.p. i przedstawienia dowodów, które uwolniłyby go z odpowiedzialności za zaległości ww. Spółki, czego nie uczynił. Podał, że dowody, które Skarżący przedstawił w toku postępowania pozostają bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do żądań Skarżącego dotyczących przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków m.in. na okoliczność, że stan niewypłacalności Spółki powstał we wrześniu 2012 r., a do tego czasu nie zaistniały przesłanki niewypłacalności, MRPiPS zauważył, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w Spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna. Natomiast brak podejmowania przez członka zarządu działań mających na celu zapewnienie mu rzeczywistego egzekwowania praw i realizacji obowiązków przypisanych mu z racji piastowanej funkcji, nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Organ odwoławczy zauważył również, że dla zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. W związku z powyższym, MRPiPS za bezzasadne uznał żądanie przeprowadzenia dowodu w postaci zobowiązania syndyka – P.W.do udzielenia informacji, gdzie obecnie znajdują się dokumenty kadrowe Spółki oraz uchwały Rady Nadzorczej i Zarządu, w tym akta osobowe Skarżącego, a następnie zwrócenia się do tego podmiotu i zobowiązania go do przesłania akt osobowych Skarżącego, a w szczególności zakresów obowiązków pracownika określonych umową o pracę oraz uchwałą Rady Nadzorczej i Zarządu w zakresie podziału kompetencji pomiędzy członkami zarządu w okresie od grudnia 2011 r. do października 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że podział obowiązków między członkami zarządu Spółki nie może wpływać na uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Odnosząc się do żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania S.K., E.F., A.W.i E.R.na okoliczność m.in. ustalenia daty powstania niewypłacalności Spółki i jej sytuacji finansowej, organ odwoławczy wskazał, że okoliczność ta została wykazana innymi dowodami, dlatego też żądanie przeprowadzenia ww. dowodów nie zasługiwało na uwzględnienie.

Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 22 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw, poprzez stosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2016 r. Podał, że w decyzji Prezesa Zarządu PFRON zastosowano, zgodnie z przepisem przejściowym, przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., w zakresie dotyczącym przesłanek odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Spółki, a pozostałe przepisy tej ustawy, do których zastosowania nie znajdował ww. przepis przejściowy, zostały zastosowane w brzmieniu ustawy Ordynacja podatkowa obowiązującym w dniu wydania decyzji, w związku z czym podano w podstawie prawnej decyzji Dziennik Ustaw z 2017 r. poz. 201 ze zm.

Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p. oraz art. 107 § 2 pkt 4 O.p. MRPiPS podał, że w zaskarżonej decyzji Prezes Zarządu PFRON wskazał, że zgodnie z 107 § 2 pkt 2 O.p. osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę. Ponadto w pouczeniu od niniejszej decyzji organ powołał się na art. 109 § 1 O.p. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że Skarżący nie został obciążony kosztami egzekucyjnymi, co wynika zarówno z sentencji jak i z uzasadnienia decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania przed Prezesem Zarządu PFRON Skarżącemu zostały przedstawione akta sprawy dotyczące postępowania prowadzonego wobec niego, w tym dokumenty pozyskane z akt rejestrowych Spółki tj.: uchwały Rady Nadzorczej Spółki oraz rezygnacja Skarżącego z funkcji członka zarządu. Na podstawie tych dokumentów organ pierwszej instancji ustalił w jakim okresie Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w Spółce. Ponadto również w postanowieniu z [...]listopada 2017 r. Prezes Zarządu PFRON poinformował Skarżącego, że jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w przedmiotowym okresie.

MRPiPS podkreślił, że Skarżący nie był stroną prowadzonego równolegle postępowania wobec L.N.. W związku z powyższym, organ nie przedstawił dowodów uzyskanych w tym postępowaniu tj. kopii wniosku z 29 grudnia 2012 r. o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu z wierzycielami Spółki oraz odpisu wniosku z 8 października 2012 r., modyfikującego wcześniejszy wniosek skierowany do Sądu o ogłoszenie upadłości Spółki obejmującej likwidację majątku dłużnika.

MRPiPS wyjaśnił, że kopie wszystkich wniosków złożonych przez upadłego lub wierzycieli w przedmiocie ogłoszenia upadłości zostały dołączone do akt postępowania w toku postępowania odwoławczego i Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do ich treści, co czyniło niezasadnym zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 123 § 1 i 2 O.p., art. 188 i art. 216 O.p.

Za bezzasadne uznano również zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją oraz tego, że zostały wydane dwa tytuły wykonawcze, które nie dotyczyły okresów wskazanych w powyższej decyzji. Tytuły wykonawcze z [...] września 2012 r. znak: [...] i [...] obejmowały zobowiązania Spółki za okres od grudnia 2011 r. do czerwca 2012 r., a więc przeważającą część okresu, o którym, mowa w sentencji decyzji.

MRPiPS stwierdził, że zobowiązania Spółki za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 70 § 3 O.p. bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości (11 października 2012 r.). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego (od 24 stycznia 2017 r.). Ponadto wskazano, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON została wydana przed upływem 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p.

4. Nie zgadzając się z ww. decyzją Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. oraz przepisu art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, wskutek czego nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz niezrealizowanie przez organ zasady prawdy materialnej i należyte prowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności ustalenie odpowiedzialności Skarżącego wyłącznie na podstawie wybiórczych dokumentów i oświadczeń, przy całkowitym pominięciu wniosków dowodowych zgłaszanych przez Skarżącego;

b) art. 22 ustawy z 10 września 2015 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw, poprzez stosowanie przepisów ustawy O.p. w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2016 r., podczas gdy z ww. przepisu wynika, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., zaś ww. decyzja jak również wszelkie postanowienia wydawane w ww. postępowaniu zostały wydane na podstawie przepisów O.p. w brzmieniu wprowadzonym Dziennikiem Ustaw z 2017 r. poz. 201 ze zm.;

c) art. 210 § 1 pkt 4) i pkt 6) O.p., poprzez niewskazanie podstawy prawnej do naliczenia odsetek w wysokości wskazanej w decyzji, tj. w szczególności wysokości oprocentowania i niewyjaśnienie w uzasadnieniu w oparciu o jakie zasady oprocentowania wierzytelności i jaką konkretną podstawę prawną, została wyliczona taka a nie inna wysokość odsetek;

d) art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 3 zd. 2 K.p.a. w zw. z 123 O.p., poprzez odmowę zakomunikowania Skarżącemu faktów znanych organowi z urzędu, mimo wniosku złożonego w trakcie postępowania administracyjnego, wskutek czego Skarżący nie posiadał wiedzy o faktach i nie miał możliwości zgłoszenia w tym przedmiocie wniosków dowodowych (dokumenty złożone przez L.N., istnienie dwóch tytułów wykonawczych bez wskazania czy zostały doręczone i w jakiej dacie, wyjaśnienia M.P.);

e) art. 122, 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego i niezbędnego postępowania dowodowego, w tym z uwagi na: niewystąpienie do P.W.– syndyka masy upadłości Spółki w celu ustalenia, gdzie znajdują się dokumenty kadrowe Spółki oraz uchwały organów Spółki i oparcie się tylko i wyłącznie na uchwałach przedłożonych przez L.N. i oświadczeniu M.P., o czym Skarżący powziął wiedzę dopiero w dniu otrzymania zaskarżanej decyzji, bez analizy czy istnieją inne uchwały organów upadłego lub inne dokumenty, które miałyby wpływ na orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich; przez co niemożliwe było ustalenie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy; zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków zawnioskowanych przez Skarżącego; zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentu przedłożonego przez Skarżącego do odwołania; zaniechanie wskazania, czy tytuły wykonawcze zostały doręczone upadłemu, a jeśli tak to w jakiej dacie; poprzez celowe wprowadzenie Skarżącego w błąd i składanie niekompletnych pouczeń w stosunku do Skarżącego tj. pouczenie Skarżącego o możliwości przedstawiania tylko i wyłącznie dowodów "w formie dokumentów (oryginałów lub kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem)" i zaniechanie pouczenia o możliwości powołania dowodu ze świadków;

f) art. 192 O.p., poprzez zaniechanie wskazania jakie konkretnie okoliczności faktyczne organ przyjął za udowodnione, a jedynie wskazanie, że na tej podstawie prawnej organ przyjął, że odpowiedzialność Skarżącego za zaległości została udowodniona, podczas gdy kwestia ta jest częścią normy prawnej, a nie okolicznością faktyczną;

g) art. 121 § 1, art. 123 § 1 i 2 O.p., poprzez nieujawnienie Skarżącemu, że organ jest w posiadaniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki oraz innych dokumentów przedłożonych przez L.N., o czym Skarżący nie posiadał wiedzy, bo dokumenty te nie zostały udostępnione pełnomocnikowi Skarżącego mimo, że organ był w ich posiadaniu w dniu przeglądania akt i zapoznawania się z dokumentami, przez co Skarżący nie zgłosił m.in. żądania przesłuchania świadka i żądania przeprowadzenia dowodów z akt innej sprawy podatkowej prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co spowodowało naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a także prawo czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, co doprowadziło do naruszenia zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, obowiązku dążenia do wyjaśnienia sprawy oraz czynnego udziału strony w postępowaniu.

- przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i § 2 O.p., poprzez stwierdzenie, że Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, podczas gdy organ celowo nie wskazywał jakimi dokumentami dysponuje i o jakich faktach i dowodach posiada wiedzę z urzędu, a organ odmawiając pozytywnego rozpatrzenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego wskazał możliwość zgłaszania wniosków tylko i wyłącznie w postaci dowodów z dokumentów, wprowadzając u Skarżącego stan niepewności w zakresie konieczności prowadzenia zdecydowanej inicjatywy dowodowej;

b) art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 2 O.p., poprzez zobowiązanie Skarżącego do zapłaty wpłat na rzecz PFRON za wrzesień i październik 2012 r., podczas gdy z uwagi na ogłoszenie upadłości Skarżący po tej dacie nie miał możliwości ani czynienia wpłat ani składania jakichkolwiek oświadczeń woli.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj.: wniosku Zarządu podpisanego przez Skarżącego z 22 maja 2012 r. o zwołanie posiedzenia Rady Nadzorczej Spółki., uchwały nr [...] Zarządu Spółki z 15 września 2010 r. w sprawie uczestnictwa Spółki w opracowaniu strategii restrukturyzacji zobowiązań w ramach grupy kapitałowej na okoliczność podejmowania przez Spółkę i Skarżącego czynności niezbędnych do restrukturyzacji Spółki, w tym w zakresie restrukturyzacji zobowiązań w ramach grupy kapitałowej B., prowadzenia rozmów z inwestorem w celu dokapitalizowania Spółki oraz braku podstaw do ogłoszenia upadłości w innej dacie niż miało to miejsce w zaistniałym stanie faktycznym.

5. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

6. Na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z dokumentów załączonych do skargi, jako pozostających bez wpływu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

7.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

7.2. W niniejszej sprawie istotę sporu stanowi zasadność orzeczenia, na podstawie art. 116 O.p., o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2011 r. do października 2012 r.

7.3. Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.). Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.

7.4. Za niezasadne uznać należało zarzuty skargi dotyczące wydania decyzji na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu wprowadzonym Dziennikiem Ustaw z 2017 r. W zaskarżonej decyzji do odpowiedzialności osób trzecich zastosowano przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., co wynika jednoznacznie m.in. z treści przepisów zacytowanych w decyzji.

Zgodnie z art. 22 ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r.

Jak już wskazano, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, które zostały określone przez ustawodawcę w art. 107-119 tej ustawy, zostały zacytowane i zastosowane w decyzjach organów obu instancji w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. Natomiast przepisy procesowe Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące postępowania dowodowego, prawidłowo zostały zastosowane w brzmieniu obowiązującym w okresie prowadzenia postępowania podatkowego. Tym samym organy podatkowe stosowały przepisy Ordynacji podatkowej według różnych reżimów prawnych – innego w zakresie art. 107-116 O.p. i innego w zakresie pozostałych przepisów O.p. Podanie w podstawie prawnej decyzji promulgatora aktualnego dla stosowanych przepisów postępowania, a nie przepisów prawa materialnego, nie stanowi naruszenia wskazanych w skardze przepisów, tym bardziej mającego wpływ na wynik sprawy.

7.5. Odnosząc się do kwestii przedawnienia Sąd zauważa, że w pierwszej kolejności należało zbadać, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w stosunku do dłużnika głównego, czyli do Spółki. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osoby trzecie. Organy podatkowe niezależnie od artykuł 118 O.p., mogą orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania podatnika będącego dłużnikiem głównym.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy do takiego przedawniania nie doszło, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 3 O.p. Zgodnie bowiem z art. 70 § 3 O.p., bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego.

Jak wynika natomiast z akt sprawy postanowieniem z [...]października 2012 r. Sąd Rejonowy dla[...]W.w W.ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika. Z kolei postanowieniem z [...]grudnia 2016 r. sygn. akt [...] Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec ww. Spółki (postanowienie to uprawomocniło się 24 stycznia 2017 r.).

Niezależnie od powyższego, wydanie decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON nastąpiło[...] grudnia 2017 r., tj. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. Z tych względów prawo do orzekania przez Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za powstałe zaległości z tytułu wpłat na PFRON nie uległo przedawnieniu. Z punktu widzenia przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność członka zarządu nie ma natomiast znaczenia kiedy została wydana decyzja organu odwoławczego. W tym zakresie istotne jest bowiem, aby to organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 116 O.p. w terminie wskazanym w art. 118 § 1 tej ustawy. Organ odwoławczy, po upływie tego terminu, nie może wprawdzie już zwiększyć zobowiązania ustalonego decyzją, od której wniesiono odwołanie. Może natomiast, po tym terminie, zredukować wysokość orzeczonego zobowiązania lub utrzymać wspomnianą decyzję w mocy (por. wyroki NSA z 25 stycznia 2017 r., I FSK 1877/16; z 19 sierpnia 2016 r., I FSK 1385/14).

7.6. Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego. Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie 21 września 2011 r. do 28 maja 2014 r. Powyższe znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy uchwałach rady nadzorczej Spółki oraz odpisie pełnym z KRS (zob. karty 40-53 akt admin.).

Spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki.

Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r. nr 2, poz.19, z której wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu).

W związku z powyższym przypomnienia wymaga, że wobec Spółki toczyło się postępowanie upadłościowe z wniosku członków zarządu Spółki. Po wszczęciu postępowania upadłościowego (pismem z 21 listopada 2012 r.) Prezes Zarządu PFRON zgłosił swoją wierzytelność do masy upadłości na kwotę 945.387,80 zł. Sąd Rejonowy dla [...] W.pismem z 15 listopada 2016 r. poinformował PFRON, że nie został on ujęty w ostatecznym planie podziału funduszów masy upadłości sporządzonym w postępowaniu upadłościowym, a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec Spółki.

W tej sytuacji nie zostały zaspokojone wierzytelności PFRON.

W kontekście powyższych ustaleń, wskazać trzeba, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego (poprzez proporcjonalny podział uzyskanych z masy upadłości środków) zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Dlatego też określa się ją jako egzekucję uniwersalną lub generalną w odróżnieniu od egzekucji singularnej prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego albo ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 77/13). W innym orzeczeniu NSA, wyrażono pogląd, który skład orzekający także podziela, że obiektywnie istniejące przeszkody uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec spółki kapitałowej, za której zaległości ma odpowiadać członek jej zarządu (były członek) dają dostateczną podstawę do tego, aby uznać iż zachodzi bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. (zob. wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 872/09, ONSAiWSA z 2012 r. nr 1 poz. 14).

Skoro postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku do całego majątku Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych przez Prezesa Zarządu PFRON, to uznać należało, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Taką właśnie prawidłową konkluzję co do bezskuteczności egzekucji, bazującą na prawidłowo poczynionych ustaleniach, przedstawiono w zaskarżonej decyzji.

Dla oceny ziszczenia się powyższej przesłanki nie mają natomiast znaczenia podnoszone w skardze zarzuty dotyczące zaniechania przez organ wyjaśnienia, dlaczego wierzytelności PFRON nie zostały zaspokojone. Ewentualne nieprawidłowości dotyczące prowadzenia przez organ postępowania egzekucyjnego, a tym bardziej dotyczące działań syndyka w postępowaniu upadłościowym, nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu.

7.7. Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii spornej w rozpoznanej sprawie, a więc zagadnienia dotyczącego oceny terminowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, stwierdzić należało, że organy prawidłowo przyjęły, że wniosek w tym przedmiocie, złożony 29 września 2012 r., był spóźniony.

Formułując powyższą ocenę, także z uwagi na zarzuty skargi, należało odwołać się do treści art. 11 i art. 21 oraz do art. 10 P.u.n.

Zgodnie z art. 10 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Z powyższego wynika, że w art. 11 P.u.n. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2).

Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki (o czym szerzej także w dalszej części niniejszego uzasadnienia).

W myśl art. 21 ust. 1 P.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

7.8. W ocenie Sądu, w przypadku Spółki niewątpliwą przesłankę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło zaprzestanie uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.

Jak wynika z akt sprawy Spółka nie uiszczała wpłat na PFRON począwszy od grudnia 2011 r. Ponadto, jak wynika chociażby z wniosku o ogłoszenie upadłości Spółka posiadała znaczące (milionowe) zaległości w stosunku do organów podatkowych, ZUS i innych wierzycieli.

Przy czym Sąd, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie może podzielić stanowiska organów, że czasem właściwym na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości był już luty 2012 r. W ocenie Sądu, termin ten przypadał przynajmniej miesiąc później, gdy Spółka zalegała z płatnościami z tytułu wpłat na PFRON co najmniej za dwa okresy rozliczeniowe. Przy czym prawdopodobnie już na początku roku Skarżąca zalegała również z wpłatami do ZUS i US, co uzasadniłoby przyjęcie jako prawidłowej daty wskazanej przez organ, ale ponieważ organy nie wskazały w decyzji okresów rozliczeniowych, których dotyczyły inne zaległości/zadłużenie Spółki i nie zebrały w tym zakresie wystarczającego materiału dowodowego, ustalając "czas właściwy" oprzeć się można było jedynie na informacjach o zaległościach we wpłatach na PFRON.

W tym zakresie Sąd dostrzega braki w uzasadnieniu decyzji i zebranym materiale dowodowym.

Przy czym kwestia dokładnego wskazania momentu, w którym należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie ma istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ nie budzi wątpliwości, że już w pierwszej połowie 2012 r. istniała przesłanka ogłoszenia upadłości przewidziana w art. 11 ust. 1 P.u.n., chociażby z uwagi na samo nieregulowanie wpłat na PFRON.

Tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony [...] września 2012 r. był wnioskiem spóźnionym.

7.9. W tym miejscu Sąd zauważa, że skoro niezależną i wystarczającą przesłanką zgłoszenia wniosku o upadłość jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, to kwestia oceny, kiedy Spółka znalazła się w sytuacji, w której jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, nie jest już decydująca dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W konsekwencji nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy te wszystkie okoliczności i te wszystkie wnioski dowodowe, które były wskazywane w toku postępowania oraz w skardze, a dotyczące działań naprawczych podejmowanych w Spółce i jej sytuacji finansowej.

Przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki i tego, czy i kiedy zobowiązania przekraczały jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań.

Innymi słowy, skoro powstanie stanu niewypłacalności było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, czyli wiązało się z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., to zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność spełnienia przesłanek powstania stanu niewypłacalności z art. 11 ust. 2 P.u.n.

Ustalenia i oceny z tego zakresu, zdaniem Sądu, zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.).

Tym samym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące odmowy przeprowadzenia przez organy dowodu z przesłuchania S.K., E.F., A.W.i E.R.na okoliczność m.in. ustalenia daty powstania niewypłacalności Spółki i jej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Skoro, jak już wskazywano, samodzielną i wystarczającą podstawą do złożeniu wniosku o upadłość było nieregulowanie zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, to okoliczności, które miałyby być wykazane za pomocą wniosków dowodowych wskazanych przez Skarżącego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych powstanie sytuacji, gdy dłużnik zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, nakłada obowiązek zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, nawet gdy dłużnik nie znajduje się w sytuacji takiej, że jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt III KK 117/12; OSNKW 2013/3/25). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 1211/12.

Z punktu widzenia wystąpienia przesłanki zaprzestania płacenia długów nie ma znaczenia ani wartość i charakter zadłużenia (mogą to być zarówno zobowiązania publicznoprawne, jak i cywilnoprawne), ani też powód, dla którego dłużnik przestał płacić swoje zobowiązania.

Nie ma tu znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, a także to czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy tylko niektórych z nich.

Podkreślić należy, że aby uwolnić się od odpowiedzialności wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony nie wtedy, gdy członek zarządu uznaje to za stosowne, nawet gdy widzi szansę na wyjście z zadłużenia, ale wtedy gdy taki obowiązek nakładają na dłużnika przepisy prawa.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że z jednej strony Skarżący jako argument przemawiający za brakiem podstaw do złożenia wniosku o upadłość wskazuje na dobrą kondycję finansową Spółki i podejmowane działania naprawcze. Z drugiej strony z jakiegoś powodu Spółka trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań chociażby wobec PRON (łącznie na kwotę ok. 1 mln zł, wobec ZUS na ok. 7 mln zł, wobec US na ponad 2,5 mln.).

Podkreślić należy, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony dopiero po dziewięciomiesięcznym okresie niedokonywania wpłat na PFRON.

Sąd zauważa jednocześnie, że oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych, w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający Spółką takie ryzyko podejmują, to muszą czynić to ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę, to sami będą musieli ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.

7.10. Sąd wskazuje również, że przepis art. 116 § 2 O.p. w żaden sposób nie różnicuje odpowiedzialności członków zarządu na tych, którzy rzeczywiście zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Występujące w tym przepisie sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Członek zarządu pozbawiony realnych możliwości wpływu na działania spółki powinien zrezygnować ze stanowiska. Dla zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym, słusznie organy za bezzasadne uznały żądanie Skarżącego przeprowadzenia dowodu w postaci zobowiązania P.W.– syndyka do udzielenia informacji organowi, gdzie obecnie znajdują się dokumenty kadrowe Spółki, uchwały Rady Nadzorczej i Zarządu, w tym akta osobowe Skarżącego, z których miałby wynikać zakres obowiązków Skarżącego oraz podziału kompetencji pomiędzy członkami zarządu w okresie 2011/12 -2012/10.

Podział obowiązków między członkami zarządu Spółki nie może wpływać na uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Przesłanka pełnienia funkcji członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. rozumiana jest formalnie. Przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają pełnienia tej funkcji od zakresu faktycznie wykonywanych czynności i nie pozwalają na wyinterpretowanie z nich, że członek zarządu, który faktycznie nie zajmował się prowadzeniem spółki lub nie posiadał wystarczających kwalifikacji nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Orzekanie o odpowiedzialności członków zarządu nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie stopnia ich zaangażowania w działalność spółki i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia.

7.11. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez Skarżącego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).

7.12. Za niezasadny Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 2 O.p., poprzez przeniesienie na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości z tytułu wpłat na PFRON za wrzesień i październik 2012 r., z uwagi na fakt, że zaległości te powstały już po ogłoszeniu upadłości. W ocenie Sądu, członek zarządu nie jest zwolniony od odpowiedzialności za zaległości powstałe po zgłoszeniu wniosku o upadłość. Przepis art. 116 § 1 O.p. nie przewiduje bowiem ograniczenia odpowiedzialności członków zarządu w stosunku do takich zaległości. Z odpowiedzialności zwalnia bowiem złożenie wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. we właściwym czasie lub brak winy w jego złożeniu, a nie złożenie wniosku w ogóle i w jakimkolwiek czasie. Członek zarządu, jak wynika z art. 116 § 2 O.p. odpowiada bowiem za zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu oraz zaległości, o których mowa w art. 52, powstałe w czasie pełnienia funkcji (zob. m.in. wyrok NSA z 29 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 721/11).

7.13. Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 O.p., poprzez niewskazanie podstawy prawnej do naliczania odsetek w wysokości wskazanej w decyzji. Prezes Zarządu PFRON w decyzji z [...] grudnia 2017 r. wskazał bowiem, że zgodnie z 107 § 2 pkt 2 O.p. osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę. Ponadto w pouczeniu organ powołał się na art. 109 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej przepisy art. 29. art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 54, art. 55, art. 57, art. 59, art. 60, art. 64-66 oraz art. 76-76b stosuje się odpowiednio.

7.14. Na uwzględnienie nie zasługiwały również te zarzuty skargi, które dotyczyły naruszenia art. 121 § 1 i art. 123 § 1 i § 2 O.p., poprzez nieokazanie Skarżącemu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Jak wynika bowiem z akt sprawy przedstawiono Skarżącemu zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przede wszystkim zostały przedstawione akta sprawy dotyczące postępowania prowadzonego wobec Skarżącego (protokół z 24 października 2017 r., k. 65 akt admin.), w tym dokumenty pozyskane z akt rejestrowych Spółki, uchwały rady nadzorczej Spółki z o.o. oraz rezygnacja Skarżącego z funkcji członka zarządu (co zostało odnotowane w protokole).

Jak słusznie zauważył MRPiPS Skarżący nie był stroną postępowania prowadzonego równolegle wobec L.N.. W związku z powyższym, organ nie przedstawił dowodów uzyskanych w tym postępowaniu tj. kopii wniosku z 29 grudnia 2012 r. o ogłoszenie upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu z wierzycielami oraz odpisu wniosku z 8 października 2012 r., modyfikującego wcześniejszy wniosek skierowany do Sądu, o ogłoszenie upadłości Spółki obejmującej likwidację majątku dłużnika. Zgodnie z art. 129 O.p. postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron.

Zauważyć również należy, że odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu w postaci zobowiązania Sądu Rejonowego dla [...]w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych restrukturyzacyjnych do przedłożenia organowi odpisu wniosku o ogłoszenie upadłości, Prezes Zarządu PFRON poinformował Skarżącego, że pismem z 10 stycznia 2017 r. zwrócił się do Sądu o doręczenie kopii wszystkich wniosków złożonych przez upadłego lub wierzycieli w przedmiocie ogłoszenia upadłości Spółki. Sąd nie doręczył Prezesowi Zarządu PFRON wnioskowanych dokumentów.

Powyższe dokumenty zostały włączone do akt postępowania przed organem drugiej instancji, a pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z powyższymi dowodami (zob. k. 153 akt admin.).

Ponadto, sam wniosek o ogłoszenie upadłości był składany w imieniu zarządu Spółki, w którego skład wchodził Skarżący.

7.15. Uwzględniając całokształt przedstawionych racji, stwierdzić należało, że w realiach tej sprawy organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek warunkujących orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. W tej sprawie – odmiennie niż przyjęto to w skardze – nie doszło do naruszenia art. 116 O.p.

7.16. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji także innych niż podniesione w skardze uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.