Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1530/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Małgorzata Jaśkowska ( spr. ), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rafała A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt 6/II SA 816/03 w sprawie ze skargi Rafała A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 27 stycznia 2003 r. (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

W dniu 27 września 2002 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w wyniku którego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją (...) z dnia 10 grudnia 2002 r. obciążył Rafała A. karą pieniężną w wysokości 11.760 zł na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b tabela lp. 5 pkt 1 lit. d, lp. 5 pkt 5 lit. "b", lp. 6 pkt 2 lit. "a", art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz par. 5 ust. 4 i par. 5 ust. 5 pkt 4 i par. 3 ust. 1 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44 poz. 432 ze zm./ oraz art. 104 par. 1 Kpa. Jak podano w uzasadnieniu decyzji, w dniu 27 września 2002 r. Rafał A. wykonywał przejazd na potrzeby własne po drodze krajowej z ładunkiem wapna nawozowego. Droga którą poruszał się pojazd Rafała A. przeznaczona jest dla ruchu pojazdów o nacisku na osi nie przekraczającym 100 kN dla osi pojedynczej i 80 kN dla osi składowej powyżej 1,3 m do najbliższej osi sąsiedniej. W wyniku przeprowadzonego ważenia z użyciem wagi legalizowanej stwierdzono natomiast, iż poruszający się zespół miał przekroczony nacisk na osi pojedynczej o 36,65 kN oraz nacisk na osi składowej odpowiednio o 8,19 kN, 11,62 kN i 9,56 kN. Pojazd miał przekroczoną ponadto dopuszczalną masę całkowitą o 5,49 t.

Od tej decyzji w dniu 21 grudnia 2002 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz o uchylenie wydanej decyzji i odstąpienie od egzekwowania nałożonego obciążenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał on na wadliwość wykonanej czynności ważenia, polegającej na braku możliwości po stronie kierowcy odczytania parametrów ogólnej

wagi pojazdu, niewspółmierność kary do stopnia zawinienia oraz fakt, iż jej wysokość stanowi jego ponad półroczne wynagrodzenie. Podkreślił też brak dążenia do zawarcia ugody, co stanowi naruszenie art. 13 Kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał w dniu 27 stycznia 2003 r. decyzję (...), którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od tej decyzji Rafał A. wniósł w dniu 26 lutego 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organowi administracji zarzucił naruszenie art. 77 par. 1 i art. 89 par. 1 Kpa w związku z art. 8,10 i 13 Kpa i powtórzył, zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego argumentację.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji. Ponadto wskazał, iż art. 13 par. 1 Kpa w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania, gdyż występowała w niej jedynie jedna strona - skarżący.

Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ w dniu 1 stycznia 2004 r. sprawa została przekazana do rozpoznania nowo powstałemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako sądowi administracyjnemu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2004 r. 6/II SA 816/03 oddalił skargę Rafała A. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, iż organ działał zgodnie z prawem. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w sytuacji ustalenia przez organ w toku kontroli, że dany pojazd przekroczył dopuszczalne wielkości nacisku na oś, a brak było na to uprzednio wydanego zezwolenia, ma on obowiązek pobrać karę pieniężną. Normy te określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdu /Dz.U. 1999 nr 44 poz. 432/. Natomiast wysokość tej kary wynika wprost z załącznika do ustawy i nie jest objęta swobodnym uznaniem organu, ani też nie zależy od stopnia zawinienia strony postępowania. Ponadto Sąd stwierdził, iż sposób przeprowadzenia przez organ kontroli i pomiaru masy pojazdu Rafała A. oraz nacisku poszczególnych jego osi na jezdnię był zgodny z wymogami zarządzenia nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz ustalania i pobierania opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnymi bez zezwolenia. Wskazał też, że w sprawie nie doszło do naruszenia ar. 13 Kpa, gdyż występowała w niej tylko jedna strona.

W dniu 27 lipca 2004 r. skarżący złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jego wynik, w szczególności zaś art. 77 par. 1 Kpa, 89 par. 1 Kpa oraz zignorowanie przez Sąd zasad ogólnych procedury administracyjnej wynikających z art. 10 i 13 Kpa. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rafał A. wskazał, iż Sąd pierwszej instancji dokonał nieprecyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, m.in. przez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący miał możliwość sprawdzenia wagi po zatrzymaniu pojazdu i udaniu się do pomieszczenia wagi. Dla skarżącego błędne było także niczym nieuzasadnione wykluczenie przez Sąd możliwości zastosowania przez organ w sprawie art. 13 Kpa., tj. zawarcia ugody z organem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzucała ona bowiem Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał przy tym, iż naruszonymi przepisami były art. 10 i 13 oraz 77 par. 1, 89 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./. Tymczasem sądy administracyjne działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p.p.s.a. i zarzut naruszenia przepisów postępowania winien odnosić się do tej ostatniej ustawy. W istocie skarżący powtórzył w skardze kasacyjnej zarzuty skierowane przeciwko decyzji administracyjnej i postępowaniu organów administracyjnych w tej sprawie. Jak podkreślił zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2004 r. /FSK 80/04/ ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 12, zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany być musi przeciwko wyrokowi sądu, a nie przeciwko decyzji organu.

Zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Zasada zawiązania granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany wnioskiem skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia. Odnosi się ona jednak również do podstaw zaskarżenia. Stąd Sąd związany jest podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Determinują one kierunek działalności badawczej NSA, jaką powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd ten nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych innych badań w celu ustalenia innych wad, niż wskazane w skardze kasacyjnej. /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r. s. 259/. Skoro zawarte w skardze zarzuty naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego odnosiły się w istocie do postępowania administracyjnego, ich badanie wykraczało poza zakres kognicji określony w art. 183 par. 1 p.p.s.a. Odnosiło się to zarówno do przebiegu postępowania dowodowego, jak i do możliwości zawarcia ugody z art. 13 Kpa. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się w sprawie przyczyn nieważności postępowania, wynikających z art. 183 par. 2 p.p.s.a. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 132 i art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.