Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 219/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. (dalej organ pierwszej instancji) – któremu przekazano sprawę zgodnie z właściwością - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412) po rozpatrzeniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u W. M. (dalej strona lub skarżący) nie stwierdził choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego w postaci naczyniowo-nerwowej wymienionej w pozycji 22/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zarówno w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] wystawionym przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w W. (dalej też jednostka orzecznicza I stopnia), jak i w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] wystawionym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej też jednostka orzecznicza II stopnia) stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u strony.

Organ podał, że strona była zatrudniona w następujących zakładach: 1) od 17 sierpnia 1977 r. do 16 września 1977 r. we [...] Zakładach Kamienia Budowlanego Wapiennik "[...]" w M. na stanowisku wsadowego paliwa i kamienia do pieca wapiennego; 2) od 20 listopada 1978 r. do 4 września 1984 r. w [...] Zakładach Przemysłu Wapienniczego w W. (obecna nazwa Zakłady Wapiennicze A S.A., jednostka produkcyjna w W.) na stanowisku robotnika transportowego, pakowacza maszyn – ładowacza, maszynisty urządzeń krusząco-sortujących, maszynisty koparko-ładowarki; 3) od 13 września 1984 r. do 31 maja 1994 r. w KWK "[...]" (obecnie Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. w B. Oddział w D. Zakład "Kopalnie Węgla Kamiennego w całkowitej likwidacji" w D.) na stanowisku górnika ładowacza pod ziemią, młodszego górnika pod ziemią, górnika pod ziemią; 4) od 1 sierpnia 2011 r. do 30 września 2012 r. w Zakładzie Usługowo-Remontowym Spółka z o.o. w N. /n W. na stanowisku robotnik budowlany. Począwszy od 20 listopada 1978 r. podczas wykonywania ww. prac skarżący był narażony na działanie drgań mechanicznych, a warunki pracy w ww. okresach zatrudnienia (za wyjątkiem okresu od 17 sierpnia 1977 r. do 16 września 1977 r.) stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa. Na podstawie przeprowadzonych badań w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w W., badań radiologicznych oraz badań w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznano u pacjenta postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] wskazano ponadto, że rozpoznany w 2011 r. zespół cieśni nadgarstka nie może być związany z narażeniem zawodowym z uwagi na fakt, że w 2011 r. skarżący nie pracował już od 17 lat. Natomiast, w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] podniesiono, że dolegliwości ze strony kończyn górnych mają najpewniej związek z samoistnymi zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego oraz chorobą zwyrodnieniową stawów obwodowych. Ponadto wskazano, że strona nie pracuje zawodowo w narażeniu na drgania mechaniczne od października 2012 r.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. W. M. złożył w terminie odwołanie od tej decyzji; kwestionując ją w całości.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść odwołania skarżącego. Ponadto wskazano, że skarżący był badany zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367; dalej rozporządzenie) w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w W., gdzie w wywiadzie chorobowym wyżej wymieniony zgłaszał, że od wielu lat występują u niego bóle kręgosłupa i kończyn górnych. Odwołując się do orzeczenia tej jednostki orzeczniczej organ odwoławczy wskazał, że w 2011 r. u pacjenta rozpoznano zespół cieśni nadgarstka obustronny, na podstawie badania EMG wykonanego 7 kwietnia 2011 r. w Szpitalu Wojskowym we W. Po przeprowadzeniu badania fizykalnego w jednostce orzeczniczej I stopnia stwierdzono bólowe ograniczenia ruchomości w stawach łokciowych i barkowych, dłonie ciepłe, siła mięśniowa zachowana. W badaniu neurologicznym dodatnia próba Phalena w ręce lewej, zaznaczona próba Tinela i Phalena w ręce prawej. W wykonanym trzykrotnie badaniu termometrycznym i czuciu wibracji w dniach 7 sierpnia 2014 r., 2 września 2014 r. oraz 8 października 2014 r. stwierdzono: badanie termometryczne w normie oraz niewielki wzrost progów czucia wibracji. Lekarze orzecznicy podali, że dostarczona przez pacjenta dokumentacja radiologiczna potwierdza obecność zwyrodnień wielostanowych: w obrębie kręgosłupa, stawów kolanowych, stawów barkowych, stawów łokciowych. Ocena ortopedyczna stawów kończyn górnych z 29 października 1992 r., 16 lutego 1996 r., 13 listopada 2003 r. oraz 7 sierpnia 2014 r. wskazuje na obecność progresji drobnych zmian zwyrodnieniowych adekwatnych do wieku biologicznego pacjenta. Na żadnym ze zdjęć nie stwierdzono cech zespołu wibracyjnego. Na podstawie przeprowadzonych badań wykazano prawidłowe badanie termometryczne i nie stwierdzono postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Również badania radiologiczne nie wskazują na postać kostno-stawową zespołu wibracyjnego. Zgłaszane przez pacjenta dolegliwości mają przyczyną pozazawodową. Mając na uwadze powyższe, lekarze w jednostce orzeczniczej I stopnia nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że skarżący był badany w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie na podstawie obserwacji w oddziale chorób zawodowych w dniach 13-17 kwietnia 2015 r. lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zespół wibracyjny – postać naczyniowo-nerwowa. W trakcie obserwacji klinicznej przeprowadzono u strony diagnostykę ukierunkowaną na wykrycie ewentualnych następstw zdrowotnych narażenia zawodowego na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Wykonano próby oziębieniowe w temperaturze +10°C i +14°C, które wypadły ujemnie. Ujemny był również objaw białej plamy. W trakcie termometrii skórnej obserwowano nieznaczne wydłużenie czasu odnowy termicznej. W badaniu palestezjometrycznym (badanie subiektywne) nie stwierdzono występowania zaburzeń czucia wibracji. Następnie, wskazano, że lekarze specjaliści jednostki orzeczniczej II stopnia na podstawie danych z wywiadu, wykonanych badań, zwłaszcza ujemnych wyników prób oziębieniowych i palestezjometrii oraz konsultacji neurologicznej i ortopedycznej nie znaleźli podstaw do rozpoznania u strony postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego, tym bardziej, że strona nie pracuje zawodowo w narażeniu na drgania mechaniczne od października 2012 r. Zdaniem lekarzy orzeczników występujące u skarżącego dolegliwości ze strony kończyn górnych mają najpewniej związek z samoistnymi zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego i chorobą zwyrodnieniową stawów obwodowych, przy czym wskazali, że schorzenia te nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że lekarze wydający opinie w niniejszej sprawie nie znaleźli podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej, a organ jest związany opinią biegłych. Odwołali się do twierdzeń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 582/09. Podkreślił, że nie jest władny dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia ponieważ orzeczenie lekarskie jest jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej. W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczenia lekarskiego, ani do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Powyższe dotyczy zarówno symptomów choroby jak i przyczyn jej powstania. Odwołano się do poglądów judykatury. W ocenie organu odwoławczego orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyna danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz, czy powstało w związku z warunkami pracy. Na poparcie tej tezy odwołał się do poglądów prezentowanych w wyrokach: WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 613/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2203/10.

Końcowo, organ stwierdził, że nie kwestionuje istnienia narażenia u strony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym w środowisku pracy, jednak w oparciu o brak rozpoznania przez upoważnione jednostki orzecznicze choroby zawodowej zespołu wibracyjnego: postaci naczyniowo-nerwowej oraz z uwagi na fakt, iż upłynął okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Zdaniem organu odwoławczego zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany w rozporządzeniu został zachowany.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz uznanie przez Sąd pośredniego wpływu zatrudnienia skarżącego w narażeniu na drgania na obecne schorzenia kręgosłupa - tym samym uznania choroby zawodowej u skarżącego na skutek wystąpienia wczesnych objawów tejże choroby zgłaszanych w okresie narażenia w pracy zawodowej, a mylonych wówczas z innymi chorobami. Ponadto wniósł o powołanie biegłych sądowych celem zbadania, czy "stopień zmian chorobowych skarżącego stwierdzonych w skarżonej decyzji na podstawie przeprowadzonych wcześniej badań może być uznany za samoistne zmiany zwyrodnieniowe, gdyby wykluczyć wcześniejsze narażenie na drgania w okresie pracy zawodowej, a bezsprzecznie stwierdzone w skarżonej decyzji" oraz, "czy zakres tych zmian chorobowych byłby taki sam, czy mniejszy w dniu robienia badania". Według skarżącego biegli powinni również "zweryfikować przeprowadzone badania z uwzględnieniem i opinią w zakresie czy objawy choroby wibracyjnej mogły ustać po wykluczeniu narażeń po zakończeniu pracy (czyli w dacie wykonania badań)" oraz, czy rozmiar tych zmian mógł być większy w okresie narażeń i kwalifikować skarżącego do uznania u niego choroby zawodowej. Skarżący akcentował, że wcześniej objawy były mylone przez lekarzy z innymi chorobami. Narażenie na drgania wynosiło 20-40 Hz, przy czym skarżący był leczony "z zaleceń lekarskich ogólnego stanu zdrowia". Ponadto, biegli powinni odnieść się do materiałów dowodowych załączonych przez skarżącego do poprzednich odwołań, w tym artykułów medycznych w zakresie specyfiki choroby zawodowej, gdzie wskazano, że choroba zespołu wibracyjnego często mylona jest w okresie narażenia na drgania z innymi chorobami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w skardze organ powtórzył argumentację przywołaną w uzasadnieniu decyzji oraz wskazał, że nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tym miejscu trzeba wyjaśnić stronie, że jej żądania przeprowadzenia postępowania dowodowego z powołaniem biegłych nie mogą odnieść skutku. Jak wyżej wskazano sądy administracyjne kontrolują działanie administracji pod kątem jego zgodności z prawem, lecz nie zastępują tych organów w procesie stosowania prawa. Przed sądem administracyjnym tylko uzupełniająco może zostać przeprowadzony dowód z dokumentu (art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a.); niedopuszczalne jest powołanie biegłych. Dodać jeszcze trzeba, że proces stosowania prawa w przypadku postępowań w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej został szczegółowo i odrębnie uregulowany przez ustawodawcę, który wskazał – w przywołanym wyżej rozporządzeniu - zarówno zasady dotyczące rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, jak też podmioty właściwe do orzekania w sprawie w zakresie chorób zawodowych. Zgodnie z § 5 ust 1-3 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (ust. 1). Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; 4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (ust. 3).

Dokonując kontroli legalności działania organów administracji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami ustawy p.p.s.a. – Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób wymagający jej usunięcia z obrotu prawnego; doszło bowiem do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.).

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego w postaci naczyniowo-nerwowej wymienionej w pozycji 22/1 wykazu chorób zawodowych. Rozstrzygnięcie zostało oparte na orzeczeniu jednostki orzeczniczej I stopnia, która na podstawie przeprowadzonych badań nie stwierdziła postaci naczyniowo-nerwowej, ani postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Wskazała, że zgłaszane dolegliwości mają przyczynę pozazawodową. Również jednostka orzecznicza II stopnia nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Dopatrzono się przyczyn dolegliwości strony – jak to określili lekarze orzecznicy – najpewniej w samoistnych zmianach zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego i chorobie zwyrodnieniowej stawów obwodowych; podkreślając że schorzenia te nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy zawodowej.

Natomiast skarżący zarzucił oparcie decyzji na błędnych ustaleniach dowodowych w zakresie kwalifikacji jego dolegliwości i schorzeń w sposób odmienny niż choroba zawodowa, która może mieć trzy różne postacie. Podkreślił, iż nie jest kwestionowane istnienie narażenia na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym w środowisku pracy

Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, natomiast w zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia wskazać trzeba, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

O zakwalifikowaniu choroby jako choroby zawodowej decyduje tym samym zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).

Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w rozporządzeniu w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Sąd stwierdza, że jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Zgodnie z procedurą wymaganą w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, o której mowa w rozporządzeniu, właściwymi do rozpoznania kryteriów medycznych wymaganych dla choroby zawodowej zamieszczonej w wykazie są spełniający wymagania kwalifikacyjne lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci zobowiązani są do stosowania właściwych metod diagnostycznych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika.

Powyższe nie oznacza jednak, że organów inspekcji sanitarnej nie obowiązują zasady prowadzenia postępowania dowodowego sformułowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy naruszył wskazane przepisy proceduralne ponieważ przedwcześnie uznał za udowodnioną okoliczność, iż brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Do tego uchybienia doszło poprzez nieprawidłową ocenę kluczowych elementów materiału dowodowego – orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych obydwu stopni. Organ odwoławczy stwierdził, że są one wyczerpujące, zgodne, spójne w konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie.

Sąd tej oceny nie podziela. Uzasadniając tę negatywną kwalifikację Sąd wskazuje, że w pozycji 22 wykazu chorób zawodowych wymieniono chorobę zawodową - zespół wibracyjny. Zespół wibracyjny został określony jako choroba występująca w trzech postaciach: 1) naczyniowo-nerwowej, 2) kostno-stawowej, 3) mieszanej: naczyniowo-nerwowej i kostno-stawowej. W stosunku do postaci naczyniowo-nerwowej prawodawca stwierdził, że okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Natomiast w przypadku pozostałych dwóch postaci tej choroby okres ten wynosi 3 lata. Jak wynika z orzeczeń jednostek orzeczniczych obydwu stopni żadne z nich nie zawiera stwierdzeń dotyczących postaci mieszanej. Jednostka orzecznicza I stopnia nie stwierdziła postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego i wskazała, że badania radiologiczne nie wskazują na postać kostno-stawową zespołu wibracyjnego. Jednostka orzecznicza II stopnia wypowiedziała się negatywnie wyłącznie w zakresie postaci naczyniowo-nerwowej tej choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy nie jest uprawnione twierdzenie organu odwoławczego, że orzeczenia lekarskie są zgodne i spójne w konkluzjach. Tym bardziej nie sposób uznać ich za wyczerpujące. Ocena tak niekompletnego materiału dowodnego powinna była skłonić organ do wykorzystania, wynikających z przepisów rozporządzenia, możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie.

Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Sąd stwierdza, że odstąpienie od skorzystania z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w sposób opisany w tym przepisie doprowadziło do naruszenia art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ bezkrytycznie oparł się na orzeczeniach lekarskich, które nie dają podstaw do twierdzenia, że w przypadku skarżącego nie występuje żadna z postaci choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Dokonanie ustaleń dotyczących postaci kostno-stawowej i mieszanej jest tym bardziej istotne w okolicznościach sprawy, że okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, jest w przypadku tych postaci choroby zdecydowanie dłuższy niż w przypadku postaci naczyniowo-nerwowej. Konsekwencją zidentyfikowanego naruszenia proceduralnego jest okoliczność, iż organ odwoławczy orzekając negatywnie dla strony w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, ograniczył zakres rozpoznania tylko do jednej z postaci tej choroby.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy skorzysta z możliwości określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia w celu zgromadzenia materiału dowodowego umożliwiającego stanowcze wypowiedzenie się w przedmiocie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego, w każdej z trzech postaci. Po zakończeniu procedur medycznych organ oceni zgromadzony materiał dowodowy, kierując się zasadą swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.