Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 395/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.) Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [..] Wschodniego z dnia [..], Nr [..], znak: [..]; 2/ zasądza od Wojewody [..] na rzecz J. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu [..] Wschodniego decyzją nr [..] z dnia [..] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie B. pozwolenia na budowę budynku szkoły podstawowej sześcioklasowej z dwoma klasami "zerowymi" oraz salą gimnastyczną, na działkach o numerach ewidencyjnych 208 i 209 położonych w W; przy ul. A.

Odwołanie od tej decyzji wniosła J. K.. W odwołaniu podniosła, iż nie uwzględnienie faktycznie istniejących warunków geologicznych oraz zmiana warunków

t N

zabudowy terenu, na którym projektowana jest inwestycja, doprowadzi do zalania jej nieruchomości. Zakwestionowała również prawidłowość znajdujących się w aktach opinii geologicznych i zażądała powołania niezależnego biegłego w celu oceny rzeczywistego wpływu projektowanej inwestycji na stan wód gruntowych.

Wojewoda [..] decyzją Nr [...] z dnia [..] utrzymał w mocy zaskarżoną przez J. K. decyzję nr [..] z dnia [..]

W uzasadnieniu tej decyzji powołał się na przepis art. 35 ust. 1,2 i ust. 4 ustawy prawo budowlane, wywodząc, iż organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, a inwestor dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane oraz złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wszystkie warunki wymienione w powołanych przepisach inwestor, zdaniem organu odwoławczego, spełnił. Wojewoda [.] stwierdził nadto, iż realizacja przedmiotowej inwestycji pozostanie bez wpływu na stan wód gruntowych i nie zakłóci istniejących stosunków wodnych. Za niecelowe uznał powoływanie, czego żądała J. K. w odwołaniu, kolejnego biegłego w celu zbadania wpływu budowy obiektu szkoły na warunki użytkowania posesji stanowiącej jej własność. Z przedłożonego przez inwestora projektu dróg i ukształtowania terenu, wynika bowiem, iż teren działki szkolnej jest rozległy, a jego charakter biologiczny, tj. częściowe zalesienie i znaczna powierzchnia zieleni,

powoduje wysoką retencję powierzchniową wód opadowych. Wojewoda [..] uznał więc, iż wody opadowe zostaną w znacznej mierze wchłonięte w grunt, a nadmiar wód deszczowych nie wchłoniętych przez tereny zielone wokół budynku szkoły, będzie zbierał znajdujący się na południe od projektowanego budynku szkoły zbiornik wodny przeciwpożarowy oraz naturalne zagłębienie terenu w północno - zachodnim narożniku działki nr 208. Jest to dodatkowe zabezpieczenie przed wypływaniem wód opadowych poza granice działki w kierunku północnym, a więc w kierunku działki skarżącej. Zauważył, iż teren, na którym zlokalizowana jest posesja J. K. usytuowany jest min. 0,7 m powyżej terenu działki szkolnej, zatem obawa zalewania nieruchomości skarżącej przez wody opadowe z terenu projektowanej inwestycji jest całkowicie nieuzasadniona.

Powyższe rozstrzygnięcie w dniu 14 marca 2003r. J. K. zaskarżyła do sądu, wnosząc o jego uchylenie oraz żądając zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych oraz wstrzymania wykonania decyzji.

W uzasadnieniu skargi podała, iż decyzja, wbrew zawartym w niej ustaleniom zakazującym naruszania praw osób trzecich, powoduje wobec nie uwzględnienia faktycznie istniejących warunków geologicznych zalewanie posesji stanowiącej jej własność i zabudowanej budynkiem mieszkalnym wskutek zmiany warunków zabudowy terenu. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy "nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego dotyczącego spełnienia obowiązków zakładanych na inwestora przez ustawę Prawo wodne", a "wydane pozwolenie nie precyzując warunków odprowadzania wód popłuczynowych daje inwestorowi praktycznie wolną rękę co do sposobu w jaki będzie je odprowadzał", co w konsekwencji narusza prawo własności skarżącej.

J. K. w skardze powołała się na załączoną do skargi decyzję Starosty [..] z dnia [..] znak:[..] udzielającą Gminie B. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z poziomu wodnonośnego czwartorzędu z ujęcia wiejskiego zlokalizowanego na terenie miejscowości W., wywodząc, iż nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę ograniczeń wynikających z powołanego pozwolenia wodnoprawnego spowodować może niepowetowaną szkodę w majątku skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odpowiedzi podniósł dodatkowo, iż decyzja Starosty [..] z dnia [..]. znak: [..] nie rozstrzygała kwestii warunków wodnoprawnych realizacji inwestycji, lecz udzielała

pozwolenia na pobór wód podziemnych i odprowadzenie ścieków wód popłucznych z ujęcia wiejskiego zlokalizowanego we wsi W. gmina B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.

W myśl art. 3 § l powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody [..] Nr [..] z dnia [..] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu[..] Nr [..]z dnia [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku szkoły podstawowej wraz z niezbędną infrastrukturą we Wsi W.. Podstawę prawną tych decyzji stanowi przepis art. 32 ust. 4 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000, Nr 106, póz. 1126 ze zm.).

Wedle art. 32 ust. 4 powołanej ustawy pozwolenie na budowę może być udzielone temu, kto złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie zaś z art. 35 ust. l przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ stwierdza:

1.zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z;

a)miejscowym planem zagospodarowania terenu i wymaganiami ochrony środowiska,

b)wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

c)przepisami, w tym techniczno - budowlanymi,

2.kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3.wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W myśl ust. 4 przepisu art. 35 powołanej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w powołanym wyżej art. 32 ust. 4 i ust. l art. 35.

Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie wówczas, gdy wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki zostaną spełnione łącznie. Użyty w ust. 4 art. 35 powołanej ustawy zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno -budowlanej w razie spełnienia tych przesłanek jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygniecie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. A contrario rozumując dopiero brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z ustaleń poczynionych w analizowanej sprawie wynika, iż inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a do wniosku, oprócz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, załączył wypis z księgi wieczystej, potwierdzający jego prawo do terenu oraz kompletny projekt budowlany wraz z wymaganymi przez przepisy prawa uzgodnieniami, opiniami i sprawdzeniami. W aktach administracyjnych znajduje się nadto zaświadczenie [..] Okręgowej Izby Architektów z dnia 7 sierpnia 2002r., z którego wynika, iż projekt sporządziła osoba posiadająca uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w specjalności architektonicznej bez ograniczeń.

Z uwagi na to, iż na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sprawdzanie przedłożonego projektu organy administracji publicznej obu instancji ograniczały do badania zgodności tego projektu z wymaganiami

decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wymaganiami ochrony środowiska przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, a także sprawdzenia kompletności projektu budowlanego, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Kontrolując poczynione przez organy administracji publicznej ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie jest zgodny z wymogami decyzji nr [..] z dnia [..] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją tą Wójt Gminy B. ustalił bowiem warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku szkoły podstawowej z salą gimnastyczną z przyłączami energii elektrycznej, wody, telefonicznymi, kanalizacji sanitarnej do szczelnych zbiorników bezodpływowych do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, odprowadzanie wód opadowych do gruntu poprzez zbiornik odprowadzający, zjazdów z dróg gminnych, wewnętrznego układu komunikacji, urządzenia i ukształtowania terenu wraz z ogrodzeniem terenu we wsi W., ul. A, na części działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi nr. 208 i 209. Tymczasem udzielone decyzją nr [..] w dniu [..] pozwolenie na budowę, utrzymane w mocy przez Wojewodę [..] decyzją nr [..] z dnia [..], obejmowało poza budynkiem szkoły budowę przyłączy wody, lokalnej kanalizacji sanitarnej do szczelnych zbiorników bezodpływowych, przyłącza elektroenergetycznego, oświetlenie terenu, jego ukształtowanie i urządzenie oraz budowę dróg wewnętrznych. Z porównania sentencji obu decyzji wynika, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [..] nie obejmowała oświetlenia terenu, a to oznacza, iż decyzja z dnia [..] w części zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę na wykonanie tegoż oświetlenia jest niezgodna z pierwszą z tych decyzji. W tym miejscu podkreślić należy, iż w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej oświetlenie terenu obowiązywał przepis art. 29 prawa budowlanego, który w katalogu robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę nie wymieniał oświetlenia terenu. Z przepisu tego więc, a contrario rozumując, wynikało, iż oświetlenie to wymagało pozwolenia na budowę. W tym stanie prawnym nie powinno więc budzić żadnych wątpliwości, iż budowa przedmiotowego oświetlenia wymagała, stosownie do art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r., Nr 15, póz. 139 ze zm.), uprzedniego ustalenia warunków w drodze decyzji wzizt. Tego jednak w analizowanej sprawie nie uczyniono.

Za dopuszczalne Sąd uznał natomiast rezygnację przez inwestora z budowy przyłącza telefonicznego, przyłącze to nie stanowi bowiem takiego elementu realizowanej inwestycji, bez którego wykonany obiekt nie mógłby funkcjonować zgodnie z jego przeznaczeniem.

Na marginesie dotychczasowych rozważań, jednakże poza przedmiotem tego postępowania, nasuwa się jeszcze jedno spostrzeżenie, a mianowicie zgodność z prawem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [..] Analiza tej decyzji prowadzi do wniosku, iż decyzję o warunkach wydał Wójt Gminy B., zaś wniosek złożył Zarząd Gminy B.. Bezsporna jest więc okoliczność, iż wnioskodawcą w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej budowę szkoły podstawowej była Gmina B., której to organy następnie rozpoznały przedmiotowy wniosek.

Podkreślić nadto należy, iż wniosek o pozwolenie na budowę datowany na dzień 25 czerwca 2002r. podpisał Wójt Gminy B. w osobie W. G., a więc ten sam organ, który uprzednio wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja Nr [..] z dnia [..] oraz poprzedzająca ją decyzja nr [..] w dniu [...]. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę zostały bowiem podjęte bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, tj. bez rozważenia kwestii wpływu przedmiotowej inwestycji na stosunki wodne istniejące zarówno na działce objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, jak i na działce skarżącej J. K.. Bezsporna jest wszak okoliczność, iż stosunki wodne we wsi W. R. są specyficzne, co potwierdzają również organy administracji publicznej obu instancji, a powierzchnia przewidzianej inwestycji jest znaczna. Zgodnie bowiem z przedłożonym projektem budowlanym - projektem zagospodarowania terenu, częścią urbanistyczno - architektoniczną, Tom I część la z maja 2002r., s. 6, "powierzchnia terenu działek nr 208 i nr 209 w granicach inwestycji - 2,2555 ha w tym:

a) powierzchnia zabudowy m2 - 2407,50 m2

b)powierzchnia terenów utwardzonych - 2699,0 m2

c)powierzchnia boisk sportowych 5156,0 m2

d)powierzchnia zieleni - 12287,5 m2".

Z uwagi na powyższy zapis projektu jak najbardziej uzasadniona wydaję się więc, podnoszona przez skarżącą, wątpliwość, czy przy tak dużej powierzchni zabudowy i utwardzonej powierzchni gruntu nie będzie zwiększonego odpływu wód deszczowych z budynku szkoły w kierunku nieruchomości skarżącej, a w konsekwencji zalewania tej nieruchomości.

Wątpliwości tych nie sposób wyjaśnić na podstawie znajdującej się w projekcie zagospodarowania terenu - projekcie dróg i ukształtowania terenu, Tom I część l b z maja 2002r., mapie z naniesionym schematem zlewni powierzchniowego odprowadzania wód opadowych z projektowanych obiektów szkoły - rysunek nr l A. Na mapie tej naniesione zostały dwie poziomice. Pierwsza z nich, znajdująca się najbliżej projektowanego budynku szkoły, pokazuje wysokość terenu 214 m, druga znajdująca się między pierwszą poziomicą a działką skarżącej pokazuje wysokość od 212,9 m do 213 m. Na mapie tej za drugą poziomicą w kierunku budynku szkoły znajdują się kolejne pojedyncze punkty wysokościowe wskazujące wysokość terenu od 214 m do 214,8 m, zaś za budynkiem szkoły w pobliżu zbiornika przeciwpożarowego punkt wskazujący wysokość 215,8 m. Z powyższego wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy teren jest nierówny, a spadek terenu następuje od miejsca usytuowania budynku szkoły, a nawet poza nim, w kierunku działki skarżącej. Budynek projektowanej szkoły znajdować się więc będzie wyżej niż działka skarżącej. To z kolei potwierdza jej obawy, iż wody opadowe w razie realizacji inwestycji będą spływały w kierunku jej nieruchomości. Sąd zauważa nadto, iż, wbrew temu co twierdzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, "niecka" - naturalne zagłębienie terenu, do którego miałyby być odprowadzane wody opadowe z projektowanego budynku, usytuowana w północno - zachodnim narożniku działki nr 208, nie będzie mogła stanowić dodatkowego zabezpieczenia przed wypływaniem wód opadowych poza granice działki w kierunku północnym, a więc w kierunku działki skarżącej z uwagi na jedynie kilku centymetrową różnicę terenu między miejscem usytuowania budynku szkoły a ową niecką. Organy administracyjne nie zbadały też różnicy poziomu między miejscem usytuowania obiektu a nieruchomością skarżącej. Z analizowanej mapy nie wynika na jakim poziomie jest usytuowana nieruchomość skarżącej. Mapa ta nie obejmuje bowiem nieruchomości skarżącej, trudno jest zatem w ogóle ocenić na jakim poziomie w stosunku do terenu inwestycji znajduje się ta nieruchomość. Można jedynie ustalić, iż wysokość poziomu na granicy obu działek wynosi, zgodnie z mapą, 213 m. Ustalenia te są jednak niewystarczające do oceny powyższej okoliczności, bowiem nieruchomość skarżącej mogłaby znajdować się zarówno powyżej, jak i poniżej terenu inwestycji.

Analiza załączonych do skargi akt administracyjnych dowodzi bez wątpienia, iż podnoszone przez skarżącą J. K. w skardze zagadnienie odprowadzania wód opadowych nie było przedmiotem rozważań organów obu instancji. W aktach tych brak jest bowiem dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę oceny wpływu inwestycji na stosunki wodne. Dokumentem takim, w ocenie Sądu, mogłaby być opinia hydrologiczna.

Z powyższych względów nie sposób zaakceptować wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska Wojewody [..], wedle którego realizacja przedmiotowej inwestycji pozostanie bez wpływu na stan wód gruntowych i nie zakłóci istniejących stosunków wodnych. Uchylając się od rozważenia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000, Nr. 98, póz. 1071 z póz. zm.), zwanej dalej k.p.a.

Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego niedopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organy administracji publicznej przyjmują, jak to miało miejsce w analizowanej sprawie, całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny przedłożonych przez inwestora dokumentów stanowiących podstawę rozpoznania jego żądania (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98).

W tym stanie faktycznym w konsekwencji nie znajduje uzasadnienia wyrażony przez Wojewodę [..] pogląd, wedle którego niecelowe było powoływanie kolejnego biegłego w celu zbadania wpływu budowy obiektu szkoły na warunki użytkowania posesji stanowiącej własność J. K.. Wojewoda Ł. za podstawę oceny tej kwestii przyjął znajdującą się w aktach dokumentację geotechniczną podłoża gruntowego ze stycznia 2002r. Dokumentacja ta, w ocenie Sądu, nie może jednak stanowić dowodu na powyższą okoliczność, gdyż jej celem było przedstawienie warunków gruntowo - wodnych oraz parametrów gruntu stanowiącego podłoże budowlane projektowanej inwestycji. Ze

sformułowań zawartych we wnioskach tej dokumentacji tj. "generalnie w przeważającej części terenu występują grunty nośne, stanowiące korzystne podłoże" czy "niekorzystne podłoże budowlane stwierdzono w południowo - wschodniej" wynika jednoznacznie, iż opinia ta oceniała jedynie nośność gruntu, nie zaś stosunki wodne na nieruchomości i wpływ ewentualnej inwestycji na te stosunki.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów procesowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż Wojewoda [..], stosownie do postanowień art. 78 k.p.a., obowiązany był uwzględnić żądanie J. K. przeprowadzenia dowodu na okoliczność wpływu budowy budynku szkoły na warunki użytkowe jej posesji, wskazywana przez skarżącą okoliczność miała bowiem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie została udowodniona innymi środkami dowodowymi. Skoro zatem żądanie przeprowadzenia dowodu zostało zgłoszone dopiero w odwołaniu, to organ odwoławczy ponownie rozpoznający i rozstrzygający sprawę, stosownie do wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązany był przeprowadzić dowód. W ramach swoich uprawnień kontrolnych, powinien on bowiem ocenić materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany tego stanu, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 1988, SA/Lu 151/88, ONSA 1988, Nr 2, póz. 72). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się nadto, iż "odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego strony może nastąpić tylko wtedy, gdy wniosek taki został zgłoszony przez stronę w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, zawarte zaś w nim żądanie dotyczy okoliczności stwierdzonych już za pomocą innych dowodów, a także gdy dotyczy to zakomunikowania stronie faktów powszechnie znanych albo faktów znanych organowi z urzędu" (wyrok NSA z 5 grudnia 1985r., II SA 1139/85). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w analizowanej sprawie. Za środki dowodowe, o których stanowi powołany przepis art. 78 k.p.a., nie można, w ocenie Sądu, uznać twierdzeń jednej ze stron postępowania mającej rozbieżnie interesy wyrażonych w dodatku w przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji technicznej sporządzonej na jej zlecenie.

W analizowanej sprawie został naruszony nadto przepis art. 81 k.p.a., wedle którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania

administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności należy z kolei uznać za naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżącej do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości okoliczność, iż o zaproponowanych przez inwestora rozwiązaniach dotyczących odprowadzania wód opadowych J. K. dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji pierwszej instancji, a swój sprzeciw wobec tych rozwiązań wyraziła w odwołaniu, żądając przeprowadzenia dowodu z opinii sporządzonej przez nienależnego biegłego.

Decyzja Wojewody [..] narusza również art. 107 § l i § 3 k.p.a. Stosownie do powołanych przepisów obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza obu decyzji dowodzi, iż nie spełniają one wymogów powołanego przepisu. W uzasadnieniu decyzji nr [..] z [..] nie tylko nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną, ale nawet nie przytoczono treści tego przepisu, ograniczono się jedynie do uzasadnienia faktycznego, zakończonego konkluzją, iż zaproponowane w projekcie rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji stanowią skuteczne zabezpieczenie przed wypływem wód deszczowych poza teren będący własnością Gminy B. oraz nie zmieniają stosunków wodnych na terenie działek nr 208 i 209. Uzasadnienie prawne decyzji nr [..] z dnia [..] z kolei jest szczątkowe. Wojewoda [..] przytacza jedynie treść przepisu art. 35 ust. 4, natomiast w stosunku do przepisów art. 35 ust. l i 2 stanowiących podstawę prawną decyzji wymienia jedynie przesłanki, które zostały spełnione przez inwestora, a od spełnienia których uzależniona jest zgodność przedłożonego projektu budowlanego z tymi przepisami.

Zauważyć należy nadto, iż organy obu instancji nie zastosowały art. 89 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia

10

sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skoro zatem w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub części organ obowiązany jest przeprowadzić rozprawę (wyrok NSA z 10 listopada 1981r., SA/Kr 173/81, ONSA 1981, Nr 2, póz. 111). Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, z jednej strony mamy bowiem skarżącą, domagającą się zabezpieczenia jej nieruchomości przed zalewaniem wodami opadowymi z planowanego budynku szkoły, z drugiej zaś inwestora wnoszącego o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej szkoły.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 81 oraz art. 107 § l i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut skarżącej J. K., iż nie uwzględnienie w decyzji o pozwoleniu na budowę ograniczeń wynikających decyzji [..], określającej szczegółowe warunki wodnoprawne realizacji inwestycji może spowodować niepowetowane szkody w jej majątku, jest bezzasadny. Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd, po dokonaniu analizy treści decyzji Starosty Powiatu [..] Wschodniego z dnia [..]. znak [..], podzielił wyrażony przez Wojewodę [..] w odpowiedzi na skargę pogląd, wedle którego decyzja ta dotyczyła udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych i odprowadzenie ścieków wód popłucznych z ujęcia wiejskiego zlokalizowanego we wsi W., nie zaś warunków wodnoprawnych realizowanej inwestycji. Podkreślić również należy, iż porównanie daty tej decyzji i daty zaskarżonej przez J. K. decyzji Wojewody [..], dowodzi, iż decyzja ta została podjęta po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów również nie mogła odnosić się ona do planowanej budowy szkoły.

W kwestii kosztów zastosowanie ma art. 55 ust. l zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżona decyzja zawierała wady w istotny sposób wpływające na rozstrzygnięcie sprawy, co stanowiło z kolei podstawę do jego uchylenia, Wojewoda [..] obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżącej J. K. tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania

11

kwotę 10,00 (dziesięć) złotych.

12

Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji Nr [..] z dnia [..] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [..] z dnia [..] nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy, iż decyzje te są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).