Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1034/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: 147 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 30 października 2017 r. nr XXXVII/211/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

W dniu 30 października 2017 r. Rada Powiatu Wieruszowskiego działając na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r. poz. 772), podjęła uchwałę Nr XXXVII/211/2017 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie.

W § 1 uchwały, ustalono na 2018 r. wysokość opłat brutto za usunięcie z drogi pojazdu i za przechowywanie pojazdu usuniętego na wyznaczonym przez Starostę Wieruszowskiego parkingu strzeżonym na koszt właściciela za:

1) rower lub motorower:

a) za usunięcie - 113,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 15,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 5,00 zł;

2) motocykl:

a) za usunięcie - 223,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 20,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 10,00 zł;

3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t:

a) za usunięcie - 486,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 30,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 15,00 zł;

4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t:

a) za usunięcie - 606,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 45,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 25,00 zł;

5) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t:

a) za usunięcie - 857,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 65,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 35,00 zł;

6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t:

a) za usunięcie - 1263,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 120,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 70,00 zł;

7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne:

a) za usunięcie - 1537,00 zł,

b) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania do 30 dni - 180,00 zł,

c) za każdą rozpoczętą dobę przechowywania powyżej 30 dni - 100,00 zł.

W § 1 ust. 2 uchwały, ustalono wysokość kosztów ponoszonych przez właściciela, w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia spowodowało powstanie tych kosztów za:

1) rower lub motorower - 55,00 zł;

2) motocykl - 110,00 zł;

3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 240,00 zł;

4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t - 300,00 zł;

5) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t - 425,00 zł;

6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t - 630,00 zł;

7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 770,00 zł.

Zgodnie z § 2 uchwały, jej wykonanie powierzono Zarządowi Powiatu Wieruszowskiego. Stosownie natomiast do treści § 3 uchwały, traci moc uchwała Nr XXV/127/2016 Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 28.10.2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2016 r., poz. 4843).

W dniu 5 listopada 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wieluniu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 30 października 2017 r., Nr XXXVII/211/2017 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zawartej w niej granic swobody regulacji i uchwalenie stawek opłaty z tytułu usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu strzeżonym na poziomie maksymalnym, wynikającym z Obwieszczenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. bez odniesienia ich do rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów, ponoszonych przez powiat na podstawie zawartych umów przez organ z firmami zewnętrznymi, a ponadto określenie w § 1 pkt 1-7 uchwały, że stawki kwotowe za każdą dobę przechowania pojazdu "stosuje się do każdej rozpoczętej doby", co stanowi przekroczenie delegacji ustawowej upoważniającej radę powiatu do wydania zaskarżonego aktu prawa miejscowego poprzez uregulowanie, pomimo braku upoważnienia ustawowego i odmiennie niż wynika to przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zasad naliczania opłat.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Prokurator podkreślił, że organ samorządu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym powinien zapewnić sprawną realizację zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych, a ustalenie wysokości kosztów usuwania i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu powinno być w znacznym stopniu zależne od rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, świadczonych przez firmy z danego powiatu.

Analizując treść umowy zawartej w dniu 29 grudnia 2017 r pomiędzy Powiatem Wieruszowskim a przedsiębiorcą, tj. J. G. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A, świadczącym usługi we wskazanym zakresie, Prokurator stwierdził, że Rada Powiatu Wieruszowskiego podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie, ustalając opłaty na poziomie znacznie wyższym niż wynosiły i wynoszą rzeczywiste koszty usług odholowania pojazdów i przechowywania na parkingach świadczonych przez firmy na terenie powiatu wieruszowskiego. Po upływie niespełna 40 dni po podjęciu uchwały Rada Powiatu Wieruszowskiego zawarła bowiem umowę z przedsiębiorcą świadczącym usługi we wskazanym zakresie, które miały być wykonywane w okresie obowiązywania zaskarżonej uchwały, w której to ustalono wynagrodzenie za świadczone przez przedsiębiorcę usługi na poziomie znacznie niższym niż określony w zaskarżonej uchwale, pomimo że w § 5 ust. 3 umowy zawarto zapis, że wysokość opłaty za usunięcie i/lub przechowywanie nalicza wykonawca zgodnie z uchwałą nr XXXVII/211/2017 Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 30 października 2017 r.

Ponadto we wskazanej umowie zawarto zapis, zgodnie z którym przechowywanie pojazdów przez okres dłuższy niż 30 dni będzie począwszy od dnia następującego po jego upływie bezpłatne, mimo że w zaskarżonej uchwale określono wysokość opłat za przechowywanie pojazdów również przez okres powyżej 30 dni.

Prokurator podniósł również, że w sytuacji w której rada powiatu została upoważniona do określenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywanie na parkingu, pozostając związana górną granicą stawek określonych przez ustawodawcę, odnoszonych do " doby", to ustanowienie normy, zgodnie z która opłatę stosuję się do "każdej rozpoczętej doby" nastąpiło z przekroczeniem delegacji ustawowej.

Zdaniem Prokuratora Rada Powiatu Wieruszowskiego podjęła uchwalę z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 130a ust.6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Określiła wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie nie kierując się rzeczywistymi kosztami usuwania i przechowywania pojazdów oraz kosztów ponoszonych w razie odstąpienia od usuwania pojazdu na obszarze powiatu wieruszowskiego, których wysokość znajduje odzwierciedlenie w umowie zawartej z przedsiębiorcą obejmującej okres obowiązywania zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Wieruszowskiego wniosła o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Wskazała, że podejmując kwestionowaną uchwałę uwzględnione zostały przesłanki wskazane w delegacji ustawowej czyli, po pierwsze koszty usuwania i przechowywania pojazdów i po drugie konieczność zapewnienia sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów z dróg oraz przechowywaniem usuniętych pojazdów. Koszty ponoszone przez powiat na realizację usuwania i przechowywania pojazdów zostały określone w umowie z podmiotem zewnętrznym, a umowa została zawarta zgodnie z art. 130a ust 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym, w uproszczonym postępowaniu ze względu na wartość zamówienia szacowaną poniżej 30 000 euro w oparciu o art. 4 pkt.8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. Przedstawione w umowie koszty stanowią dolne ograniczenie wysokości uchwalanych stawek, gdyż przyjęcie ich na poziomie niższym oznaczałoby konieczność dofinansowania z dodatkowych środków kosztów usunięcia każdego z pojazdów — niezależnie od występującego deficytu na realizację zadania jako całości, a wynikającego z niemożliwości wyegzekwowania kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdów nie odebranych w terminie przez osoby uprawnione.

Rada powołując się na orzeczenie WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie sygn..akt II SA/Gl 387/14 zaprezentowała pogląd, że "Sprawność realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów z dróg oraz przechowywaniem usuniętych pojazdów polega nie tylko na szybkim usuwaniu pojazdów, lecz przede wszystkim na minimalizacji ogólnej liczby przypadków, w których istnieje konieczność usunięcia pojazdu z drogi. Będzie to zarówno skuteczne (osiągnięcie celu związanego z bezpieczeństwem), jak i ekonomiczne. Dodatkowo z aspektem ekonomiczności wiąże się ujęcie w kalkulacji opłat różnicy miedzi ogólnymi kosztami realizacji zadania, a realnie uzyskanymi dochodami -- zarówno z opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c, jak i zwrotu kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Pod pojęciem kosztu występującego w definicji ekonomiczności należy rozumieć dodatkowy koszt ponoszony ze środków publicznych. Im ten koszt jest mniejszy, tym ekonomiczność, a zatem i sprawność realizacji zadania jest wyższa".

Reasumując Rada stwierdziła, że w kwestionowanej uchwale stawki nie przekraczają stawek maksymalnych. Zasada kalkulacji stawki z uwzględnieniem przesłanki sprawnej realizacji zadań, została przez ustawodawcę pozostawiona swobodnemu uznaniu rady, która działa w warunkach znajomości specyfiki danego rynku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu postawionego przez Prokuratora Rejonowego w Wieluniu, że w uchwale ustalono stawki za przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym za każdą rozpoczętą dobę parkowania, w sytuacji gdy ustawodawca przewidział możliwość ustalania takich opłat za każdą dobę przechowywania, nie zaś za dobę rozpoczętą, rada powiatu wskazała, że ustawodawca nie doprecyzował oznaczenia "za dobę" a zatem przyjęto oznaczenie "za rozpoczętą dobę".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.

Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, bowiem określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie, a nie imiennie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Również zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814) organy stanowiąc akty prawa miejscowego działać muszą na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach.

Materialnoprawną podstawę uchwały stanowi art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), zgodnie z którym rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie pojazdów na parkingu oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów nie może przekraczać maksymalnej wysokości stawek kwotowych opłat, ustalonych w art. 130a ust. 6a. Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, z uwzględnieniem zasady waloryzacji, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c).

Minister Rozwoju i Finansów ustalił wysokość maksymalnych stawek kwotowych opłat obowiązujących w 2018 r. w obwieszczeniu z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r. poz. 772).

Przesłankami materialnoprawnymi, którymi winien kierować się organ samorządu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym są zatem: konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Treść art. 130a ust. 6 wskazuje, że żadne inne przesłanki, poza wymienionymi w tym przepisie, nie mogą wpłynąć na sposób zrealizowania upoważnienia ustawowego. Organ ma obowiązek wziąć pod uwagę powyższe przesłanki materialnoprawne, co daje organowi pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Ustalenie wysokości przedmiotowych opłat powinno być w znacznym stopniu zależne od rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, świadczących przez firmy z danego powiatu. Aby uwzględnić drugą z przesłanek wynikająca z art. 130 a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu. Dopiero po ustaleniu tego "parametru" rada powiatu powinna uwzględnić go przy podejmowaniu uchwały określającej wysokość stawek opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym.

W judykaturze podnosi się, że ustalenie stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg powinno zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, która z kolei pozwoli na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2018r., sygn. akt II SA/Sz 1314/17 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2644/14 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl).

Nie budzi wątpliwości, że kalkulacja, uwzględniająca rzeczywiste koszty w danym powiecie, powinna być dokonana i to etapie poprzedzającym prace nad uchwałą, zaś jej wyniki szczegółowo uzasadnione wraz z dokumentacją źródłową powinny zostać przedstawione właściwej komisji rady powiatu, przygotowującej projekt uchwały oraz samej radzie, przed głosowaniem. To z kolei powinno znaleźć swoje odbicie w dokumentacji prac komisji oraz rady.

Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy uznać przyjdzie, iż Rada nie wykazała, że wysokość stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie oraz wysokość stawek kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu, została określona na podstawie (z uwzględnieniem) kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Należy w tym miejscu podkreślić, że zaskarżona uchwała w ogóle nie ma uzasadnienia. Z protokołu z posiedzenia Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 30 października 2017r. (pkt 4 ppkt 5) wynika jedynie, że Wiceprzewodniczący Rady, jednocześnie członek Komisji Bezpieczeństwa Publicznego i Samorządności przedstawił pozytywną opinię do projektu uchwały. Z treści protokołu wynika również, że Rada ustaliła na rok 2018 stawki w maksymalnych wysokościach takich jak w obwieszczeniu.

Na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. pełnomocnik Rady oświadczył, że koszty usunięcia i przechowywania pojazdów na terenie powiatu zostały przeanalizowane i oszacowane nie potrafił jednak wskazać na podstawie jakich dokumentów źródłowych. W wyniku zobowiązania Sądu pełnomocnik Rady przysłał opinię 232/2017 Komisji Bezpieczeństwa Publicznego i Samorządności do ww uchwały oraz uzasadnienie do projektu ww. uchwały.

Sąd stwierdza, że analiza nadesłanych dokumentów wskazuje, że nie zawierają one żadnych informacji i danych źródłowych na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Brak jest również w tych dokumentach jakiekolwiek kalkulacji pozwalającej na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy.

Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko Prokuratora, że Rada Powiatu Wieruszowskiego podejmując zaskarżoną uchwałę w sprawie ustalenia na 2018 r. wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu strzeżonym, wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia, naruszyła przepis 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, albowiem przy uchwalaniu tej uchwały nie wzięła pod uwagę jakichkolwiek ustaleń w zakresie kosztów usuwania i przechowywania pojazdów obowiązujących na obszarze powiatu wieruszowskiego.

Z uchwały oraz projektu jej uzasadnienia oraz opinii nadesłanej przez pełnomocnika Rady nie wynika, aby Rada Powiatu podejmując uchwałę podjęła jakiekolwiek ustalenia w zakresie kosztów czy cen usług dotyczących usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Jednocześnie Rada przyjęła w uchwale maksymalne stawki za usunięcie pojazdów z drogi. Wprawdzie wysokość opłaty za przechowywanie pojazdów usuniętych została rozbita w zależności od okresu przechowywania ( do 30 dni i powyżej 30 dni) i ustalona na poziomie nieco niższym niż maksymalne stawki wskazane w Obwieszczeniu to jednak nieuwzględnienie dyrektywy (dyspozycji) określającej materialną zasadę ustalania wskazanych opłat i kosztów (opisana wyżej), a w konsekwencji tego ustalenie ich w sposób arbitralny, przesądza o istotnym naruszeniu prawa w tym przedmiocie.

W tym miejscu należy podkreślić, na co zwracał uwagę Prokurator, że analizując treść umowy zawartej w dniu 29 grudnia 2017 r. pomiędzy Powiatem Wieruszowskim a przedsiębiorcą, tj. J. G. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A świadczącym usługi we wskazanym zakresie, że Rada Powiatu Wieruszowskiego podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie, ustalając opłaty na poziomie znacznie wyższym, aniżeli wynoszą rzeczywiste koszty usług odholowania pojazdów i przechowywania na parkingach świadczonych przez firmy na terenie powiatu wieruszowskiego, czego dowodem jest zawarta umowa z dnia 29 grudnia 2017r., w której to ustalono wynagrodzenie za świadczone przez przedsiębiorcę usługi na poziomie znacznie niższym niż określony w zaskarżonej uchwale, pomimo że w § 5 ust. 3 umowy zawarto zapis, że wysokość opłaty za usunięcie i/lub przechowywanie nalicza wykonawca zgodnie z uchwałą nr XXXVII/211/2017 Rady Powiatu Wieruszowskiego z dnia 30 października 2017 r.

Ponadto we wskazanej umowie zawarto zapis, zgodnie z którym przechowywanie pojazdów przez okres dłuższy niż 30 dni będzie począwszy od dnia następującego po jego upływie bezpłatne, mimo że w zaskarżonej uchwale określono wysokość opłat za przechowywanie pojazdów również przez okres powyżej 30 dni.

Trzeba też zauważyć, że stosownie do art. 130a ust. 5f Prawa o ruchu drogowym starosta może realizować zadania usuwania i przechowywania pojazdów bądź przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub w trybie powierzenia ich wykonywania zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Dla obu przypadków przesłanki ustalania opłat są wspólne, dlatego też ustawodawca w sposób ogólny odwołał się do "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu".

Zgodnie z zasadą prawidłowej i rzetelnej legislacji, stanowiącą emanację zasady praworządności, w sytuacji, gdy organ powiatu - na podstawie upoważnienia ustawowego - nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi powiatu margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać ustawowe argumenty przejawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia w/w stawek (kosztów) na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych (co miało miejsce w skarżonej uchwale) nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, o czym wspomniano wyżej, że analiza treści zaskarżonej uchwały potwierdza brak odpowiedniego uzasadnienia co do zastosowania stawek maksymalnych opłat (kosztów). To zaś stanowi istotne naruszenie procedury podejmowania uchwał. Naruszenie to trzeba - w ocenie Sądu - kwalifikować jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym jak i art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Daje to podstawę do stwierdzenia nieważności aktu.

W konsekwencji stwierdzone uchybienie dotyczy nie tylko wskazanej w § 1 ust. 1 opłaty za usuwanie i przechowywanie usuniętych pojazdów, lecz także określonych w § 1 ust. 2 wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu, które uzależnione zostały od wysokości stawek za usunięcie pojazdów i ustalone na poziomie 50% stawek za usunięcie pojazdów.

Zasadny jest także zarzut Prokuratora przekroczenia posiadanej kompetencji Rady poprzez przyjęcie w § 1ust. 1 zapisu, iż opłatę nalicza się "za każdą rozpoczętą dobę przechowywania". Przepis art. 130a ust. 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi wszak, że ustalone maksymalne stawki należne są za "każdą dobę przechowywania pojazdu". Zatem przyjęta w § 1 ust. 1 regulacja wykracza poza delegację wynikającą z art. 130a ust. 6 w związku z ust. 6a cytowanej ustawy. Takie stanowisko zaprezentował również WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 października 2018 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wr 401/18 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 11 stycznia 2019 r. w sprawie sygn.akt II SA/Gl 798/18 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę Sąd stwierdza, że uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie (kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia a następnie odstąpieniem od usunięcia pojazdu) będzie zgodna z prawem tylko wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana jedynie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, nie zaś innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat (kosztów) będzie wynikiem uwzględnienia wyłącznie powyższych przesłanek. Z treści art. 130a ust. 6 ustawy wynika bowiem, że żadne inne przesłanki/względy - poza wymienionymi w tym przepisie - nie mogą wpłynąć na sposób realizowania upoważnienia ustawowego przez organ (wyroki z 24 sierpnia 2017 r. i 26 października 2017 r., odpowiednio III SA/Wr 410/17 i III SA/Wr 649/17; CBOSA). Powyższe ma natomiast wynikać jednoznacznie z treści uchwały, jej uzasadnienia. W tym kontekście należy wskazać, że powoływany przez Radę wyrok WSA w Gliwicach z dnia z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie sygn.akt II SA/Gl 387/14 dotyczył innej przedmiotowo sprawy.

Odnosząc się natomiast do zawartego w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę argumentu, że przyjęte przez Radę Powiatu stawki opłat nie przekraczają stawek maksymalnych od określonych w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r., Sąd zauważa, że ograniczenie górnej wysokości stawek nie oznacza, że Rada ma dowolność w ich ustaleniu do tej zakreślonej górnej granicy. Każdorazowo bowiem, oceniając prawidłowość wykonania przez radę powiatu upoważnienia zawartego w art. 130a ust. 6 p.r.d. należy badać, czy uchwalone stawki, bez względu na ich wysokość, uwzględniają wskazane wyżej kryteria: przymusu prawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Trzeba bowiem podkreślić, że sporne stawki opłat nie mogą być źródłem dodatkowych dochodów samorządu terytorialnego.

Sąd postanowił stwierdzić nieważność uchwały w całości, bowiem pozostałe przepisy (§ 2, który powierza wykonanie uchwały Zarządowi Powiatu), § 3 - stwierdzający utratę mocy prawnej poprzedniej uchwały) oraz § 4 - kierujący uchwałę do publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego) stanowią jedynie jej część formalną, która bez § 1 nie może samodzielnie egzystować.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 79 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.

a.l.