Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 938/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. G. i M. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Bobolicach z dnia 15 marca 2012 r. nr XVI/141/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy Bobolice pod potrzeby budowy farmy elektrowni wiatrowych "Gozd" dla obszaru położonego w obrębach ewidencyjnych: Kurowo, Ubiedrze, Cybulino i Gozd oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...]r. Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy pod potrzeby budowy formy elektrowni wiatrowych dla obszaru położonego w obrębach ewidencyjnych: [...].

Po uprzednim wezwaniu Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa (z dnia [...]r. I. G. i M. G. zaskarżyli powyższą uchwałę skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Reprezentowani przez pełnomocnika adw. J. T. skarżący zarzucili skarżonej uchwale:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 140 K.c, poprzez uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego inwestycji w postaci budowy farmy wiatrowej na terenach sąsiadujących z ich nieruchomością, skutkującej ograniczeniem ich w sposobie czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia, wynikającego z możliwości pobierania z nieruchomości pożytków wynikających z dotychczasowego przeznaczenia gruntów na cele turystyczne

i agroturystyczne;

b) art. 144 K.c, poprzez uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania terenu budowy farmy elektrowni wiatrowej, której budowa o parametrach wskazanych w uchwale i jej funkcjonowanie będzie źródłem ponad przeciętnych immisji na nieruchomości skarżących, prowadząc do ograniczenia swobodnego i nieskrępowanego korzystania z tych nieruchomości;

c) art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004, Nr 173, poz. 1807), poprzez ograniczenie skarżącym możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w takim samym zakresie jak przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania terenu, który nie kontynuuje dotychczasowego ukształtowanego ładu przestrzennego na tym terenie.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

a) art. 15 ust 2 pkt. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

z dnia 27.03.2003 r. (Dz. U. 80, poz. 717) w zw. z § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26.08.2003 r. (Dz. U. 164,

poz. 1587) - poprzez zawarcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zbyt ogólnikowych i nieprecyzyjnych warunków podziału, jak

i scalania nieruchomości, co w konsekwencji pozbawia go obligatoryjnych elementów planu;

b) art. 15 ust. 2 pkt. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 9 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - poprzez nie sprecyzowanie szczegółowo parametrów dróg, znajdujących się na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego;

c) art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nie uwzględnienie w planie zagospodarowania przestrzennego wyczerpująco uwag do projektu, stanowiących integralną część planu;

d) art. 1 ust. 2 pkt. 1, 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

- poprzez nie uwzględnienie w polityce przestrzennej gminy dotychczasowego ukształtowania terenu, a w szczególności nie uwzględnienie wszelkich uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno - gospodarczych, środowiskowych oraz kompozycyjno - estetycznych, co w konsekwencji doprowadziło do nie zagwarantowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego harmonijnej przestrzeni w gminie i rozwoju społeczno - gospodarczego zgodnego z dotychczasowym programem rozwoju gminy i nie zachowania równowagi przyrodniczej i jej trwałości, oraz uniemożliwienia zaspokojenia potrzeb społeczności gminy w sposób już realizowany i zaplanowany;

e) art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

- poprzez nie uwzględnienie walorów ekonomicznych przestrzeni gminy

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (turystyka, agroturystyka), co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stworzenia odpowiednich warunków do gospodarczego rozwoju gminy i wykorzystania w sposób predestynowany zasobów terenu poddanego integracji planistycznej.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący podniósł w szczególności,

iż zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje m.in. obręb ewidencyjny [...]. Skarżący są właścicielami działki nr [...]położonej w tym obrębie, tym samym ich nieruchomość znajduje się w granicach skarżonej uchwały.

Zawarte w zaskarżonej uchwale ustalenia ingerują w uprawnienia skarżących wynikające z prawa własności, z którymi łączy się możliwość nieskrępowanego korzystania z niej oraz prawo żądania ochrony przed takim wykorzystaniem nieruchomości sąsiednich, które narusza możliwość korzystania z własnej nieruchomości (wyrok WSA w Poznaniu dnia 15.10.2008 r., II SA/Po 443/08 Legalis).

W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała, o charakterze powszechnie obowiązującym, oddziałuje na sferę uprawnień skarżących, ingerując w sposób wykonywania ich prawa własności, prowadząc bezpośrednio do naruszenia ich interesu prawnego.

Postanowienia uchwały przewidują wybudowanie elektrowni wiatrowej wraz

z związaną z tą inwestycją infrastrukturą techniczną i drogami eksploatacyjnymi. Uchwała ta w § 29 określiła warunki urbanistyczne, które szczegółowo wskazują parametry elektrowni wiatrowej, tj. ilość - 16, wysokość - 170 m, moc pojedynczej elektrowni wiatrowej - 3 MW oraz infrastruktury niezbędnej do budowy i funkcjonowania inwestycji, tj. placu manewrowego 1600 m2, minimalną szerokość drogi eksploatacyjnej - 4,5 m.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego skonkretyzowano założenia polityki przestrzennej określone w studium. Ustalenia te są powszechnie wiążące, konkretne i determinują całokształt planowanej inwestycji i w konsekwencji umożliwiają określenie wpływu i skutków tej inwestycji na tereny sąsiadujące, w tym tereny skarżących.

W wyniku budowy farmy wiatrowej, o parametrach wyżej określonych, powstanie inwestycja, która nie tylko nie będzie komponować się w otoczenie, które

w przeważającej części ma charakter terenów zielonych, niezurbanizowanych, ale nadto będzie powodować wibracje oraz hałas.

Na etapie budowy inwestycji dojdzie do częściowej likwidacji flory i fauny.

W trakcie funkcjonowania elektrowni, częściowo zmieni się tor przelotu i przechodu zwierząt, co zastało szczegółowo wskazane w raporcie środowiskowym, przeprowadzonym w ramach postępowania planistycznego. Zmiany te - o charakterze środowiskowym - przyczynią się do ograniczenia pobierania pożytków przez skarżących, które zależne są od uwarunkowań środowiskowych terenów okolicznych.

Wejście w życie skarżonej uchwały zmieniło przeznaczenie tych terenów,

co bezpośrednio wpływa na nieruchomość skarżących i w konsekwencji doprowadziło do realnego i bezpośredniego naruszenia interesu prawnego skarżących.

Nieruchomość skarżących jest w stosunku do farmy wiatrowej nieruchomością sąsiednią, a budowa tej farmy doprowadzi do powstania ponadprzeciętnych zakłóceń ingerujących w nieruchomość skarżących. W doktrynie przyjmuje się, że "nieruchomość sąsiednia" to nie tylko nieruchomość granicząca fizycznie z nieruchomością, na której znajduje się źródło zakłóceń, ale każda nieruchomość narażona na szkodliwe wpływy. Natomiast pojęcie "zakłócenia", należy analizować w kontekście immisji pośrednich, dzielących się na materialne i niematerialne, które zgodnie z dalszą treścią przepisu (art.140 Kc), wyznaczone są na podstawie obiektywnego kryterium społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości oraz stosunków miejscowych.

Zdaniem strony skarżącej, kryterium stosunków społecznych należy analizować w kontekście używania nieruchomości na pewnym terenie. Sąd Najwyższy w wyroku z 03.07.1969 r., (OSP 1971, Nr 5, poz. 8) wskazał, że "określenie to odnosi się zarówno do czasu, jak i miejsca. Kryterium to nakłada obowiązek dokonania oceny, związanej ze sposobem odbierania zakłóceń, a także z uwzględnieniem masowości oddziaływania. Decydujące znaczenie ma charakter środowiska miejscowego - wieś lub miasto, okolica przemysłowa lub rekreacyjna. Ponadto przyjmuje się, że w rozsądnych granicach należy uwzględniać przewidywany rozwój stosunków miejscowych".

Tym samym, biorąc pod uwagę przeznaczenie gruntów w obrębie planowanej inwestycji, które głównie przeznaczone są dla celów agroturystycznych oraz rolniczych, a w znacznej większości pozostałe grunty mają charakter przyrodniczy i krajobrazowy, ustalenia uchwały, polegające na wyznaczeniu granic elektrowni wiatrowej, określeniu skutków jej budowy i funkcjonowania doprowadzą do zakłócenia korzystania z tej nieruchomości ponad przeciętną miarę. Nieruchomość skarżących będzie zatem narażona na szkodliwy wpływ, działalności elektrowni wiatrowej, które będą wywoływać pewne i przewidywalne immisje pośrednie o charakterze materialnym i niematerialnym, m.in. w postaci hałasu, drgań, wrażeń estetycznych, gdyż monotonność dźwięku i jego długotrwałość oddziałuje na psychikę właścicieli nieruchomości sąsiednich. Ciągła praca wirnika elektrowni wiatrowej powoduje efekt stroboskopowy, który negatywnie wpływa na poczucie komfortu człowieka.

Ponadto, ze względu na rozmiar inwestycji, powstaną zakłócenia wizualne, które zaburzą poczucie estetyki właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Uchwalony przez Gminę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który głównie został stworzony dla potrzeby budowy farmy elektrowni wiatrowych -

z pominięciem w tym zakresie interesu społecznego - w rezultacie doprowadził

do ograniczenia rozwoju już istniejącej na tym terenie gospodarki ukierunkowanej na branżę agroturystyczną i turystyczną, dla której niezbędne są walory krajobrazowe na danym terenie.

Tym samym Rada Miejska naruszyła dyspozycję art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej.

Skarżący prowadzą działalność gospodarczą - agroturystykę i ekologiczne gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi plantacja maliny i pasieka, w zgodzie

z dotychczasowym kierunkiem rozwoju gminy.

Działalność ta graniczy ze strefą uchwały (granice stanowi szerokość drogi [...]), funkcjonuje zgodnie z przepisami prawa i stanowi podstawowe źródło ich utrzymania.

Budowa elektrowni wiatrowej o parametrach i lokalizacji wskazanej w uchwale spowoduje ograniczenia możności prowadzenia agroturystyki oraz hodowli pszczół (wskutek budowy i funkcjonowania planowanej inwestycji tor pszczół ulegnie zmianie). Wobec powyższego, przedmiotowa inwestycja naruszy interes prawny skarżących, poprzez naruszenie ich uprawnienia, jakim jest swobodne i nieskrępowane prowadzenie działalności gospodarczej w takim zakresie jak dotychczas.

Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania terenu determinują sytuację właściciela nieruchomości w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania

i sposobu gospodarczego korzystania z nieruchomości, tym samym bezpośrednio wpływa na prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżących.

Elektrownia wiatrowa negatywnie wpływa także na krajobraz oraz środowisko. Dotychczas rejony znane z unikalnych krajobrazów i lasów obfitujących w zwierzynę, przyciągały turystów. Uwzględnienie w uchwale farmy elektrowni wiatrowej, doprowadzi do negatywnej zmiany krajobrazu, co w konsekwencji wpłynie na zmniejszenie atrakcyjności terenów sąsiadujących z elektrownią wiatrową i spowoduje zmniejszenie liczby turystów oraz doprowadzi do ograniczenia działalności gospodarczej skarżących.

Zdaniem strony skarżącej, wszelkie ograniczenia zasady swobody działalności gospodarczej są dopuszczalne tylko ze względu na ważny interes publiczny, a te ograniczenia mają tylko charakter wyjątku. W niniejszej sprawie inwestycja ta nie spełnia przesłanek, które uzasadniałyby ograniczenie dotychczasowej działalności gospodarczej skarżących.

Odnośnie zarzutu naruszenia zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego skarżący podnoszą, iż zgodnie z treścią § 4 pkt. 8 rozporządzenia ustalenia planu w zakresie podziału i scalenia działek powinny dokładnie precyzować parametry działek uzyskanych w wyniku podziału i scalenia nieruchomości,

w szczególności minimalne lub maksymalne szerokości frontów działek, ich powierzchnię, oraz określać kąt położenia nieruchomości w stosunku do pasa drogowego. W oparciu o precyzyjne parametry, zgodnie z przepisami działu III rozdziału 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonuje się podziału i scalenia nieruchomości według ustaleń planu. Tym samym, treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie determinuje możliwość podziału

i scalenia nieruchomości, a elementy wskazane w ww. rozporządzeniu mają charakter obligatoryjny i nie mogą budzić wątpliwości interpretacyjnych.

W zaskarżonej uchwale w § 11 nie określono minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek. Taka konstrukcja zapisu w istocie pozostawia do uznania organu wykonawczego gminy ustalenie parametrów działek podlegających wyodrębnieniu, co konsekwencji prowadzi do stanu niepewności właścicieli tych nieruchomości i uniemożliwia podejmowanie decyzji dotyczących inwestycji na tych nieruchomościach.

Zatem nieuwzględnienie w planie w sposób jednoznaczny kryteriów, zasad

i warunków scalenia i podziału nieruchomości, stanowi istotne naruszenie prawa.

Nadto zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy oraz § 4 pkt. 9 lit. a) ww. rozporządzenia organ jest zobowiązany

do skonkretyzowania parametrów dróg na terenie objętym planem.

W zaskarżonej uchwale, organ nie odniósł się precyzyjne do wszystkich dróg uwzględnionych w planie, wskazując w niektórych przypadkach, że "szerokość w liniach rozgraniczających zmienna, pokrywająca się z granicami działek". Takie określenie szerokości - bez podania szerokości drogi - nie spełnia kryteriów wynikających z ww. przepisów prawa. Przepisy planu miejscowego przybierają formę konkretną, ustalając bezpośrednio w terenie linie rozgraniczające i nie przewidują zamieszczenia w planie miejscowym informacji, która umożliwiają swobodę w kształtowaniu ładu.

Ustawodawca nie przewidział kształtowania ładu przestrzennego w formie "swobodnej", lecz wprowadził wymóg zawarcia parametrów dróg. Brak tych konkretnych jednostek powoduje, że zaskarżona uchwała nie zawiera obligatoryjnego elementu planu miejscowego.

Skarżący podnoszą też, iż zgodnie z art. 20 ustawy, organ zobowiązany jest do rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu, które stanowią załącznik do uchwały w sprawie planu.

Uwagi te powinny zostać poddane indywidualnym głosowaniom i na tej podstawie powinna zostać stworzona lista uwag uwzględnionych przez radę, które burmistrz powinien uwzględnić w planie oraz uwag nieuwzględnionych. W ten sposób uchwała zawierająca rozstrzygnięcie w sprawie uwag będzie mogła stanowić załącznik

do uchwały w sprawie planu (wyrok NSA z 23.03.2011 r., II OSK 2587/10, opubl. Legalis). W załączniku do przedmiotowej uchwały, będącym jej integralną częścią, organ nie spełnił ww. założeń proceduralnych, gdyż nie wskazał tych uwag w planie,

a jedynie przychylił się do stanowiska Burmistrza.

Zdaniem skarżących, Rada Miejska w skarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie uwzględniła polityki przestrzennej gminy, ukształtowania terenu, uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych oraz kompozycyjno – estetycznych, co skutkuje całkowitą dezintegracją obecnego ładu przestrzennego. Budowa farmy wiatrowej na terenach przyrodniczych spowoduje zachwianie równowagi na tym terenie oraz istotnie naruszy interesy właścicieli nieruchomości sąsiadujących z przedmiotową inwestycją.

Uchwała nie uwzględnia też dotychczasowej polityki ekonomicznej gminy zawartej w programie rozwoju turystyki, z którego wynika, że gmina popiera rozwój turystki i agroturystyki w tym regionie. Działalność mieszkańców gminy, związana z tą branżą, stanowi jeden z najważniejszych czynników wpływających na ekonomiczną sytuację gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego winien uwzględniać walory ekonomiczne przestrzeni, której dotyczy. W uchwale całkowicie pominięto ten walor. Nie uwzględniono dotychczasowych osiągnięć mieszkańców, uwarunkowań ekonomicznych, możliwości zasobów terenu poddanego integracji planistycznej. Tym samym, wprowadza się rewolucyjną zmianę przeznaczenia przestrzeni gminy. Stanowisko gminy, przedstawione w uchwale, jest całkowicie odmienne w stosunku do ekonomicznego przeznaczenia tego terenu.

Istotą polityki przestrzennej gminy, wskazaną przez ustawodawcę w ustawie

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest dążenie do maksymalnego powiązania działań planistycznych z ekonomią, zarówno na etapie podejmowania rozstrzygnięć planistycznych, jak i w zakresie skutków tych rozstrzygnięć. Rozstrzygnięcia te powinny być ukierunkowane na osiągnięcie celu, jakim jest optymalne wykorzystanie terenu objętego polityką przestrzenną i stworzenie warunków do gospodarczego rozwoju i wykorzystania zasobów terenu poddanego ingerencji planistycznej

Odpowiadając na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej r. pr. B. S. wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż wnoszący skargę nie mają interesu prawnego, kwalifikującego ich do udziału w postępowaniu w charakterze strony i nie są w związku z tym upoważnieni do wniesienia skargi do WSA. Działka nr [...], wbrew stwierdzeniu skarżących, nie leży w granicach terenów, przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Wbrew twierdzeniu skarżących działka

nr [...]nie graniczy też z terenami, na których dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych. Od najbliższego terenu z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych nieruchomość skarżących oddalona jest o 1,2 km. Większość terenów, na których dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych położona jest w odległości większej niż 2 km od nieruchomości skarżących. Nieruchomość skarżących oddzielają od terenów z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych tereny o różnorodnym przeznaczeniu, w tym drogi publiczne i wewnętrzne, tereny rolne, tereny usług sportu, tereny lasów. Oddziaływanie na środowisko potencjalnych elektrowni wiatrowych ogranicza się wyłącznie do obszarów rolnych i leśnych, sąsiadujących bezpośrednio z terenami dopuszczającymi lokalizację elektrowni wiatrowych - co wykazała przeprowadzona w ramach procedury planistycznej strategiczna ocena oddziaływania na środowisko.

Zarzut naruszenia przepisów art. 140 K.c. jest całkowicie bezzasadny. Nieruchomość skarżących, nie jest położona w granicach objętych planem miejscowym, nie graniczy ani bezpośrednio, ani w szeroko rozumiany sposób, z terenami, na których dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych. Lokalizacja elektrowni wiatrowych w żaden sposób nie ogranicza skarżących w sposobie czynienia użytku z przysługujących im uprawnień, w szczególności w pobieraniu z nieruchomości pożytków. Żaden z zapisów uchwały nie ingeruje w sposób wykonywania prawa własności skarżących. Dla poparcia swojego zdania skarżący powołują się w sposób celowo dezorientujący na zapis § 29 uchwały. Wskazane w tym paragrafie przepisy określają wartości maksymalne a nie obligatoryjne, tj. takie, które mogą ale nie muszą zaistnieć. Zarzut lokalizacji elektrowni na terenach zielonych i niezurbanizowanych jest z gruntu nietrafiony, bowiem elektrownie wiatrowe lokalizowane są na całym świecie wyłącznie na terenach zielonych i niezurbanizowanych. Wbrew interpretacji skarżących prognoza oddziaływania na środowisko wykonana w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wykazała, że elektrownie wiatrowe w żaden sposób nie oddziaływają na nieruchomości sąsiadujące z obszarem ich planowanej lokalizacji, w tym

w szczególności na nieruchomość skarżących, położoną poza tym obszarem. Wejście w życie skarżonej uchwały nie tylko nie zmieniło przeznaczenia terenów bezpośrednio i pośrednio wpływających na nieruchomość skarżących, ale także w żaden sposób nie ograniczyło możliwości korzystania z nieruchomości skarżących w dotychczasowy sposób. Lokalizacja elektrowni wiatrowych nie spowoduje zwiększenia poziomu hałasu na terenie nieruchomości skarżących ponad dopuszczony obowiązującymi normami. Lokalizacja elektrowni wiatrowych, których większość położona jest w odległości większej niż 2 km, a najbliższa w odległości ponad 1,2 km, nie spowoduje zatem odczuwalnych na nieruchomości skarżących drgań. Również tak daleko oddalone od nieruchomości skarżących wieże wiatraków, położone na dodatek od strony południowej, czyli strony, na której słońce znajduje się najwyżej nad horyzontem (najkrótszy cień), w żadnym przypadku nie rzucą na nieruchomość skarżących jakiegokolwiek cienia.

W konsekwencji wskazana w planie lokalizacja elektrowni wiatrowych nie pogorszy warunków korzystania z nieruchomości skarżących nie tylko w stopniu znacznym, lecz nie stanie się to nawet w niewielkim stopniu. Dywagacje skarżących na temat znacznego spadku wartości nieruchomości nie są poparte żadnymi dowodami i w sposób oczywisty są sprzeczne z ustaleniami prognozy skutków finansowych uchwalenia planu, gdzie wykazano, na podstawie analizy transakcji, niewielki wpływ lokalizacji wiatraków na ceny nieruchomości sąsiednich. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 36 reguluje kwestie związane z sytuacją, kiedy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Zatem nawet gdyby taka sytuacja zaistniała, nie stanowiłoby to naruszenia prawa i nie mogłoby stanowić powodu do unieważnienia uchwały.

Całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 144 K.c., skoro nieruchomość skarżących nie jest położona w granicach planowanej lokalizacji elektrowni wiatrowych oraz nie graniczy ani bezpośrednio ani w szeroko rozumiany sposób z terenami, na których dopuszcza się ich lokalizację. Lokalizacja elektrowni wiatrowych nie spowoduje w żadnym wypadku powstania ponadprzeciętnych "zakłóceń", wpływających na nieruchomość skarżących. Zostało to w sposób niepodważalny udowodnione w prognozie oddziaływania na środowisko. Ewentualna realizacja elektrowni wiatrowych nie będzie stanowić ponadprzeciętnych źródeł immisji zakłócających korzystanie z nieruchomości skarżących, w tym immisji pośrednich o charakterze materialnym jak i niematerialnym: nie zostanie zwiększony w sposób istotny poziom hałasu, nie pojawią się związane z pracą elektrowni drgania. Co do zarzutu naruszenia wrażeń estetycznych skarżących, należy zwrócić uwagę, że odbiór estetyczny jest cechą wybitnie subiektywną. Nie jest nadto na faktach oparte twierdzenie, jakoby praca elektrowni wiatrowej powoduje efekt stroboskopowy. Efekt stroboskopowy występuje w przypadku oświetlenia poruszającego się przedmiotu migającym światłem. Sytuacja taka nigdy w sposób naturalny nie wystąpi, a już na pewno nie wystąpi wskutek oświetlenia elektrowni światłem słonecznym. Elektrownie wiatrowe zostały zlokalizowane w planie miejscowym zgodnie z polityką przestrzenną gminy wyrażoną w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ich lokalizacja została gruntownie przeanalizowana pod kątem przede wszystkim zgodności z polityką i strategią gminy oraz z perspektywy oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym na człowieka. Przeprowadzona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znaczącego oddziaływania inwestycji na środowisko w obszarach poza granicami planowanej lokalizacji elektrowni, a w konsekwencji-brak ponad przeciętnych im misji, w szczególności oddziaływujących na nieruchomość skarżących, leżącą poza obszarem lokalizacji wiatraków oraz poza ich bezpośrednim sąsiedztwem.

Całkowicie bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej. Żaden przepis skarżonej uchwały nie dotyczy nieruchomości skarżących a także, ani w sposób bezpośredni, ani pośredni, nie wpływa na podejmowanie, wykonywanie czy zakończenie działalności gospodarczej skarżących. Uchwalony plan miejscowy, jako zgodny z polityką przestrzenną i strategią rozwoju gminy, został uchwalony zgodnie z interesem społecznym. Jego uchwalenie nie spowodowało jakiegokolwiek ograniczenia rozwoju istniejącej na terenie gminy gospodarki ukierunkowanej na branżę agroturystyczną i turystyczną. Przeciwnie, w zapisach planu § 9 pkt 2 umożliwiono realizację na terenie całego planu ścieżek pieszych i rowerowych stanowiących niewątpliwie element sprzyjający rozwojowi turystyki. Zapisy planu uwzględniły konieczność poszerzenia dróg publicznych, których poprawa sprzyja dostępności turystycznej całego obszaru. Plan nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżących. Lokalizacja elektrowni wiatrowych, oddalonych przeciętnie ponad 2 km od nieruchomości skarżących, nie ma żadnego wpływu na uprawę malin na nieruchomości skarżących. Tor czy też raczej kierunek przelotu pszczół zależy od lokalizacji roślin miododajnych nie zaś od lokalizacji elektrowni wiatrowych. Żadne wiarygodne badania nie udowodniły negatywnego wpływu elektrowni wiatrowych na przeloty pszczół. Zatem w żaden sposób budowa elektrowni wiatrowych we wskazanych w planie lokalizacjach nie naruszy swobodnego i nieskrępowanego prowadzenia działalności gospodarczej skarżących

w dotychczasowym zakresie. Żaden przepis uchwały nie dotyczy sposobu inwestycyjnego zagospodarowania nieruchomości skarżących. Wpływ elektrowni wiatrowych na krajobraz i środowisko został dokładnie przeanalizowany w prognozie oddziaływania na środowisko. Oddziaływanie to ma charakter lokalny. Realizacja elektrowni wiatrowych nie wpływa na liczebność zwierzyny w lasach. Zmniejszenie liczby turystów jest niczym niepopartym przypuszczeniem skarżących. Uchwalony plan nie ogranicza działalności gospodarczej skarżących a co za tym idzie nie narusza swobody działalności gospodarczej skarżących.

Zarzut naruszenia przepisów art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym jest również całkowicie bezzasadny. Obligatoryjność ustalenia zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości występuje wyłącznie w przypadku, gdy scalanie i podział nieruchomości jest możliwy na obszarze planu. Zaskarżony plan nie ustalił granic obszarów wymagających przeprowadzenia scalania i podziału nieruchomości, o których mowa w art. 15 ust. 3

pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowiłoby

o obligatoryjności zastosowania art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy. Ponadto przeprowadzenie scalania i podziałów nieruchomości w trybie przepisów działu III rozdział 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest na obszarze planu niemożliwe. Przepisy tego działu mają zastosowanie wyłącznie do terenów przeznaczonych w planie na cele inne niż rolnicze i leśne (art. 107 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Praktycznie cały obszar planu dotyczy terenów przeznaczonych na cele rolnicze i leśne. Wyjątkiem są tereny dróg oraz niewielkie, nie sąsiadujące z sobą, tereny przeznaczone na cele inne niż rolnicze i leśne (8E, 14US,15K,16U). Przeprowadzenie scalania i podziału tych terenów zatem nie wystąpi. Ponadto ustalenie parametrów wydzielanych działek należy wyłącznie do właściciela nieruchomości. Organ natomiast może stwierdzić wyłącznie zgodność lub niezgodność z planem zaproponowanego przez właściciela nieruchomości projektu podziału.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 15 ust, 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwała bowiem w sposób precyzyjny określa parametry dróg. Wszystkie drogi publiczne ustalone w planie miejscowym są drogami istniejącymi. Dla dróg publicznych, dla których plan ustala nowe szerokości zostały one ustalone w metrach. Dla istniejących dróg wewnętrznych oraz niewielkiego odcinka drogi publicznej 3bKDL, która tylko w części znajduje się w obszarze planu, ustalono precyzyjnie ich szerokość jako pokrywającą się z granicami istniejących działek. Drogi te mają szerokości zmienne, ponieważ plan nie ingeruje w te drogi, stąd ustalenie parametru szerokości jako "istniejącej" jest bardzo precyzyjne, bowiem są to szerokości ustabilizowane geodezyjnie. Dywagacje skarżących, że takie rozwiązanie stanowi "swobodę" w kształtowaniu ładu przestrzennego dowodzi braku zrozumienia specyfiki planowania przestrzennego i stosowanych w planowaniu przestrzennym pojęć.

Podobnie bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 20 ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy rada gminy uchwalając plan miejscowy rozstrzyga jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu. Rozstrzygnięcie to stanowi załącznik nr 3 do uchwały. Skarżący zarzucają, że w planie "nie uwzględniono wyczerpująco uwag do projektu planu", które to uwagi wg skarżących mają ponadto "stanowić integralną część planu". Twierdzenie takie dowodzi zupełnego niezrozumienia zasad budowania planu miejscowego. Ponadto prowadziłoby do nonsensownych konsekwencji.

Pełnomocnik Rady Miejskiej wyjaśnia dalej, że w przypadku kwestionowanej uchwały do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu wpłynęła jedna uwaga, złożona przez skarżących. Uwaga ta nie dotyczyła żadnej konkretnej nieruchomości położonej na terenie planu ani żadnego konkretnego zapisu projektu planu. Dotyczyła projektu planu jako całości i stanowiła żądanie odrzucenia planu w całości. Burmistrz gminy nie uwzględnił tej uwagi. Jej uwzględnienie bowiem w konsekwencji oznaczałoby zaprzestania prac nad planem miejscowym.

Listę nieuwzględnionych uwag ( tj. jedynej, która wpłynęła) wraz z uzasadnieniem ich nieuwzględnienia, Burmistrz przedłożył Radzie Miejskiej wraz z projektem planu do uchwalenia. Rada Miejska uchwalając plan jednocześnie rozstrzygnęła o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu, swoje stanowisko obejmując treścią załącznika nr 3. Taki sposób działania znajduje umocowanie w przepisach obowiązującego prawa i ma charakter wyczerpujący. Powoływany przez skarżących wyrok NSA w istocie potwierdza słuszność sposobu, w jaki Rada Miejska rozstrzygnęła o uwagach do planu.

Także zarzut naruszenia przepisów art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym jest całkowicie bezzasadny. Zarzut skarżących

o "nieuwzględnieniu w polityce przestrzennej gminy dotychczasowego ukształtowania terenu, a w szczególności nieuwzględnienia wszelkich uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych oraz kompozycyjno-estetycznych" nie dotyczy w ogóle planu miejscowego. Polityka przestrzenna gminy zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyrażona jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Lokalizacja farm elektrowni wiatrowych na terenie gminy została ustalona w polityce przestrzennej gminy wyrażonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (przyjętym uchwałą Rady Miejskiej Nr 111/16/98 z dnia 18 grudnia 1998 r. i zmienionym uchwałą Nr V/33/ll Rady Miejskiej z dnia 30 marca 2011 r.). Plan miejscowy będąc zgodnym z obowiązującym studium w pełni uwzględnia politykę przestrzenną gminy.

Uchwalony plan miejscowy w pełni uwzględnia walory ekonomiczne przestrzeni, której dotyczy. Wykonana zgodnie z art. 17 pkt 5 ustawy prognoza skutków finansowych uchwalenia planu, uwzględniając art. 36 ustawy, wykazała, że uchwalenie planu jest dla gminy bardzo korzystne ze względów finansowych. Zatem również zarzut naruszenia przepisów art. 1 ust, 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest całkowicie bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.).

Wychodząc z powyższych założeń należy na wstępie podkreślić, że skarga

w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwaną dalej "ustawą o samorządzie gminnym", co znacznie ogranicza jej zakres pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę w tym trybie do sądu administracyjnego może więc wnieść tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone skarżoną uchwałą rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 ust.1ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r.(Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), zwaną dalej "ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym", kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Sprawa mieści się więc w zakresie działania administracji publicznej.

W niniejszej sprawie zatem warunkiem uwzględnienia skargi jest wykazanie,

że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej 30 marca 2011 r. został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżących. Naruszenie to musi mieć charakter konkretny, bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).

Przesłanką skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na

uchwałę w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego jest zatem, oprócz wezwania do usunięcia naruszenia prawa, posiadanie interesu prawnego przez wnoszących skargę oraz jego naruszenie. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest norma prawa materialnego. Naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 205/09, sygn. akt II OSK 1981/09 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony własny, indywidualny interes albo uprawnienie skarżącego i wykazanie, iż skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa i to aktualnie, a nie w przyszłości.

Przechodząc zatem do zasadniczej kwestii, czy wskutek wydania zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących polegającego

na odebraniu lub ograniczeniu ich prawa własności, wynikającego z przepisów prawa (art. 140 i 144 K.c.), stwierdzić należy, że kwestionowane w skardze ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego wskazanego w nim obszaru gminy, konkretnie, realnie i bezpośrednio nie naruszyły żadnego interesu skarżących, skoro postanowienia kwestionowanej uchwały nieruchomości skarżących bezpośrednio nie dotyczą.

Jest niesporne, że nieruchomość skarżących nie jest objęta regulacją zaskarżonej uchwały, a nawet znajduje się od tego terenu w znacznej (ok. 2 km) odległości.

Stwierdzenia skarżących, że kwestionowany plan wprowadza ograniczenia ich prawa własności oraz konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej,

w zakresie inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego wykorzystania ich nieruchomości, powodując obniżenie jej wartości - uznać należy za bezpodstawne.

W wyniku uchwalenia skarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie doszło bowiem do żadnej zmiany sytuacji prawnej nieruchomości, której skarżący są współwłaścicielami, wpływającej na sposób wykonywania przez nich prawa własności, jego zakres, jak i prawa i obowiązki z nim związane.

Nie może być zatem mowy o prawnej ingerencji zaskarżonej uchwały w ich nieruchomość, a tylko w tym przypadku można mówić o naruszeniu interesu prawnego.

W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko Rady Miejskiej przestawione obszernie w odpowiedzi na skargę. Nie ma potrzeby powtarzania zawartej w niej argumentacji.

Dodać jedynie można, iż podnoszone w skardze zburzenie poczucia estetyki

w ogóle nie podlega ochronie prawnej przez przepisy prawa materialnego, a zatem

ta okoliczność nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego. Podobnie podnoszona przez skarżących kwestia, zmniejszenia wartości ich nieruchomości, ograniczenia pobierania pożytków, dotyczą interesu faktycznego skarżących oraz odnoszą się do ewentualnej sytuacji przyszłej, która może ale nie musi wystąpić po wybudowaniu farmy elektrowni wiatrowych.

Podnoszone zaś kwestie ochrony przyrody i środowiska, ochrony krajobrazu oraz spadku atrakcyjności turystycznej regionu, a także społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości na terenie przeznaczonym pod budowę farmy elektrowni wiatrowych wskazują na interes ogólny, a nie indywidualny skarżących, zaś legitymacja skargowa obejmuje jedynie konkretny i realny interes indywidualny. Uprawnienie wynikające z art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, zatem nie daje nikomu prawa do kwestionowania uchwał organów stanowiących gminy, w tym postanowień planów zagospodarowania przestrzennego, w interesie ogólnym. Nawet ewentualna sprzeczność takiej uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego.

Naruszenia interesu prawnego, jako warunku dopuszczalności skargi, nie można zatem upatrywać w samym naruszeniu przepisów dotyczących procedury planistycznej. Ta może być bowiem kontrolowana przez sąd administracyjny dopiero wówczas, gdy wykazane zostanie, że został nadto naruszony interes prawny strony skarżącej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 1765/07).

W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, zatem, aby zaskarżona uchwała naruszyła ich interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym należy uznać, iż skarżący nie mają legitymacji do jej zaskarżenia.

Dodać należy, iż te same argumenty, co w niniejszej skardze, legły u podstaw skargi wniesionej przez skarżących na uchwałę Rady Gminy z dnia

30 czerwca 2011 r. w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy. W wyroku z dnia 23 listopada

2011 r. sygn. akt II SA/Sz 942/11 Sąd szczegółowo ustosunkował się do zawartej

w skardze argumentacji, a stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 529/12, oddalającym skargę kasacyjną skarżących.

Argumentację tę w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za nietrafne bądź bezprzedmiotowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.