Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1041/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 141 par. 4, art. 151 art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 31ust. 1 i ust. 3, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 176
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1228/16 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego Szczecin-Niebuszewo na uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1228/16, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin – Niebuszewo na uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014r. nr XXXIII/459/14 w przedmiocie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Sąd I instancji podał, że Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin - Niebuszewo w Szczecinie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr XXXIII/459/14, w przedmiocie ustalania zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 2014 r., poz. 2178. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił naruszenie:

-art. 32 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r., poz. 176 j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.s.", oraz art. 14 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486), poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uzależnienie w § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 pkt 1, 2, 5 i 6 uchwały, możliwości otrzymania stypendium sportowego od warunku członkostwa w klubie sportowym, mającym siedzibę na terenie Województwa Zachodniopomorskiego, kryterium wieku tj. bycia młodzieżowcem lub juniorem, a w przypadku zawodników niepełnosprawnych nieukończenia 25 roku życia do końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek, zobowiązania się zawodnika do realizacji programu szkolenia określonego przez klub (stowarzyszenie) sportowy, w którym jest zrzeszony oraz cechowanie się przez niego nienaganną postawą etyczną i moralną, a także uprawiania dyscypliny objętej programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) lub systemem współzawodnictwa sportowego młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne;

- art. 15, art. 61 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie, że stypendium przyznaje Zarząd Województwa w drodze uchwały, podczas gdy sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie stypendium, stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, od której służy odwołanie i do której wszczęcia, jako strona postępowania, uprawniony powinien być sam zawodnik, podczas gdy zgodnie z § 3 uchwały wniosek może zostać złożony przez inne aniżeli zawodnik podmioty,

- art. 31 ust. 1 i 3 u.s. poprzez uregulowanie w § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały, możliwości wstrzymania decyzją Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego stypendium sportowego w przypadkach określonych tym przepisem czyli ustalenie w drodze uchwały zasad i trybu wstrzymywania wypłaty stypendium sportowego, podczas gdy przepisy ustawy upoważniają organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jedynie do ustalenia zasad i trybu przyznawania oraz pozbawiania stypendium sportowego.

W uzasadnieniu skargi Prokurator wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, co prawda jednostka samorządu terytorialnego dysponuje pewnym zakresem swobody w kształtowaniu zasad przyznawania stypendiów sportowych, jednak podstawowym kryterium uzyskania świadczeń jest osiągnięty wynik sportowy oraz znaczenie określonego sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem w zaskarżonej uchwale Sejmik przesądził, że beneficjentem stypendium sportowego może być jedynie zawodnik będący członkiem klubu sportowego, mającego siedzibę i działającego na terenie województwa zachodniopomorskiego oraz zalicza się do kategorii młodzieżowców i juniorów, a w przypadku zawodników niepełnosprawnych ukończył 25 rok życia do końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek. Prokurator zakwestionował również zapisy przesądzające o tym, że zawodnik nie może samodzielnie wystąpić o przyznanie mu stypendium. W ocenie skarżącego stanowi to dyskryminację osób, które nie są członkami klubów sportowych, nie zaliczają się do kategorii młodzieżowców i juniorów, a w przypadku zawodników niepełnosprawnych ukończyli 25 rok życia do końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek, a jednocześnie osiągają wyniki sportowe w określonej dyscyplinie sportowej kwalifikujące ich do uzyskania wsparcia finansowego. Takie ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego stanowi, zdaniem Prokuratora, naruszenie delegacji ustawowej z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz uchybia regulacji art. 14 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy o samorządzie województwa, bowiem pozbawia mieszkańców województwa niezrzeszonych w klubach sportowych prawa do ubiegania się o powyższe stypendium. Regulacje te, w ocenie skarżącego, naruszają również art. 94 Konstytucji RP oraz godzą w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne, określone w art. 32 i art. 31 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący negatywnie ocenił także wprowadzenie dodatkowych wymagań, nieprzewidzianych w ustawie o sporcie, takich jak warunek zobowiązania się zawodnika do realizacji programu szkolenia określonego przez klub sportowy, którego jest członkiem oraz wymóg cechowania się nienaganną postawą etyczną i moralną oraz uprawiania dyscypliny objętej programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) lub systemem współzawodnictwa sportowego młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu.

Dalej podkreślił także, że zawarte w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie upoważnienie obejmuje jedynie ustalenie zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendium, a nie uprawnia organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określania zasad i warunków jego wstrzymywania. Z tego też powodu cały § 5 w zakresie, w jakim dotyczy zasad wstrzymywania jest wadliwy.

Ponadto, w ocenie skarżącego, przyznanie stypendium sportowego powinno następować w drodze decyzji administracyjnej, albowiem jest sprawą indywidualną z zakresu administracji publicznej, tak więc za wadliwe uznać należy pozbawienie zawodnika możliwości osobistego złożenia wniosku o przyznanie stypendium, co nastąpiło w § 3 ust. 1 i 2 uchwały oraz możliwości złożenia odwołania od ewentualnej decyzji odmownej, co uregulowano w § 3 ust 5 uchwały.

W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, wniósł o jej oddalenie.

Organ wywodził, że ustalając zasady i tryb przyznawania stypendiów, Sejmik Województwa kieruje się nie tylko przepisem art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, ale również art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Oznacza to, że ustalając szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, Sejmik musi uwzględniać regionalny (wojewódzki) zasięg zarówno osiągnięć stypendystów, jak i regionalny wydźwięk przyznania stypendium.

Organ podkreślił, że przyznawanie stypendium nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem samorządu województwa (art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie). Zatem, w jego ocenie, nie jest dopuszczalna zawężająca wykładnia przepisów, które pozwalają na ustanowienie zasad przyznawania stypendiów.

Ponadto przypomniał art. 16 Konstytucji RP, statuujący zasadę samorządu terytorialnego, oraz art. 165 Konstytucji RP, dotyczący samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i wywiódł, że przepis ustanawiający kompetencję do stanowienia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, których przyznawanie obowiązkowe nie jest, które są finansowane ze środków własnych samorządu, i które muszą być przyznawane nie tylko w zgodzie z ustawą o sporcie, ale również ustawą o samorządzie województwa - nie może być interpretowany w sposób zawężający. Zdaniem organu sformułowanie przez ustawodawcę dwóch kryteriów, które samorząd województwa musi wziąć od uwagę ustalając zasady przyznawania stypendiów sportowych nie oznacza, że samorząd województwa nie może wziąć pod uwagę również innych kryteriów. Inna interpretacja art. 31 u.s. prowadziłaby do niedopuszczalnego naruszenia konstytucyjnej zasady niezależności samorządu terytorialnego.

Dalej organ wyjaśnił, że pojęcie "danego sportu" należy w jego ocenie interpretować szeroko i obejmuje ono, oprócz dyscyplin, kategorie wiekowe (dla Województwa znaczenie ma kształcenie młodzieżowców i juniorów) oraz kategorie dyscyplin.

Z kolei znaczenie danego sportu dla danej jednostki samorządu, ocenia wyłącznie Sejmik Dlatego też Sejmik miał prawo ograniczyć krąg stypendystów wyłącznie do uprawiających dyscypliny olimpijskie i objęte systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu.

Niezrozumiałym, w ocenie organu, jest zakwestionowanie przez Prokuratora kryterium nienagannej postawy etycznej i moralnej.

Natomiast wymóg realizacji programu szkoleniowego określonego przez klub, w którym osoba jest zrzeszona, pozwala na wyróżnienie tych osób, które oprócz osiągniętych wyników, kontynuują swój rozwój sportowy.

Odnośnie przynależności do klubu sportowego oraz składania wniosków za jego pośrednictwem organ wskazał, że regulacje te mają charakter porządkujący.

Natomiast odnośnie ograniczenia wiekowego, założeniem organu stanowiącego było, aby stypendia przysługiwały młodzieży. W innym wypadku, uchwała ta de facto dublowałaby się z inną uchwałą Sejmiku, dotyczącą przyznawania nagród za wybitne osiągnięcia sportowe.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego dopuszczalności ustanowienia zasad wstrzymania stypendium organ podniósł, że skoro ma kompetencję do uchwalania zasad pozbawiania stypendium, to ma też możliwość ustalenia zasad ich wstrzymywania.

Co do kwestionowanej przez skarżącego formy przyznawania stypendium organ nie zgodził się z poglądem, że stypendia powinny być przyznawane w drodze decyzji administracyjnej.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględnił skargę i stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014r. nr XXXIII/459/14 w całości.

Odwołując się do art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 j.t. ze zm.), Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z tą regulacją uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna.

Sąd podał, że będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr XXXIII/459/14, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 19 maja 2014 r. poz. 2178, w przedmiocie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, stanowi akt prawa miejscowego, co do którego nie obowiązuje ograniczenie z art. 83 ust. 1 u.s.w.

Uchwała została podjęta na podstawie zawartej w art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U z 2016 r. poz. 176 j.t. ze zm.), delegacji dla organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Dalej Sąd wyjaśnił, że ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie zastąpiła ustawę z dnia 18 stycznia 1996 r. o sporcie kwalifikowanym oraz ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o kulturze fizycznej.

Celem wprowadzenia nowych przepisów miało być odstąpienie od ścisłej regulacji zasad uprawiania sportu na rzecz ograniczenia prawnej reglamentacji sportu do minimum.

Jak wskazano - naczelnym celem projektu było przyjęcie jedynie regulacji niezbędnych do zapewnienia prawidłowego rozwoju sportu, a także służących zapewnieniu właściwych ram organizacyjnych tej sfery działalności człowieka.

Odpowiednikiem art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie w poprzednio obowiązującym stanie prawnym był art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z Nr 155 poz. 1228 ze zm.). Przepis ten przewidywał możliwość przyznania przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowania z budżetów tych jednostek, stypendiów sportowych dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym.

Zestawienie starej i nowej regulacji prawnej w tym zakresie wskazuje na istotne różnice, bowiem o ile w poprzednim stanie prawnym warunkiem przyznania stypendium sportowego było osiągnięcie wysokich wyników sportowych w krajowym lub międzynarodowym współzawodnictwie sportowym, o tyle art. 31 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o sporcie przewiduje możliwość przyznania stypendium, nagrody lub wyróżnienia za osiągnięte wyniki sportowe, a w ust. 3 sformułowano jedynie dwa kryteria, które muszą zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu zasad oraz trybu przyznawania i pozbawiania, a także określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień.

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uznał, iż ograniczenie w § 1 zaskarżonej uchwały kręgu osób uprawnionych do otrzymania stypendium do kategorii młodzieżowców i juniorów oraz zawodników niepełnosprawnych, którzy nie ukończyli 25 roku życia stanowi przekroczenie delegacji ustawowej z art. 31 ust. 3 u.s. Przepis ten, zdaniem Sądu nie daje jednostce samorządu terytorialnego uprawnienia do ograniczenia dostępu do stypendium sportowego w taki sposób, jak zostało to określone w § 1 uchwały.

Podobnie krytycznie Sąd ocenił § 2 zaskarżonej uchwały, określający kryteria przyznania stypendium sportowego. W ocenie Sądu zapisy ograniczające możliwość ubiegania się o stypendium sportowe osobom, które nie są zrzeszone w klubach (stowarzyszeniach) sportowych, nie uprawiają dyscyplin sportu objętych programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) lub systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, a także nie legitymują się osiągnięciami sportowymi, o których mowa w pkt 3 i 4 tego przepisu, a także zapisy, które nakładają na osobę uprawnioną obowiązek realizacji programu szkolenia określonego przez klub (stowarzyszenie) sportowy, w którym jest zrzeszona oraz zapis dotyczący nienagannej postawy etycznej i moralnej, zostały uchwalone z przekroczeniem delegacji ustawowej.

Zdaniem Sądu brak jest w art. 31 ust. 1 u.s. takich zapisów, które nakładałyby na osobę fizyczną obowiązek przynależności do klubu bądź stowarzyszenia, czy też warunkowały przyznanie stypendium za wysokie wyniki sportowe.

Jedynymi przewidzianymi przez ustawodawcę kryteriami, którymi organ powinien się kierować określając warunki przyznania stypendium są — stosownie do art. 31 ust. 3 u.s., znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Zaskarżona uchwała, jak podkreślił Sąd, nie zawiera zapisów, z których po pierwsze wynikałoby jakie dyscypliny sportu uznano za mające znaczenie dla województwa zachodniopomorskiego, a po wtóre nie zawiera żadnego uzasadnienia dla tego wyboru.

Również w ocenie Sądu kryterium osiągniętego wyniku sportowego nie może oznaczać wyłącznie miejsca medalowego, czy wysokiego miejsca w rywalizacji sportowej. Zawodnik, który osiągnął niższą lokatę w rywalizacji o charakterze ponadlokalnym może bowiem, jak podkreślił Sąd, okazać się najlepszym zawodnikiem w danej dyscyplinie sportu na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd zauważył przy tym, że zawodnicy uprawiający dyscypliny olimpijskie, którzy są członkami kadry narodowej mogą otrzymywać stypendia sportowe za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym od ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (art. 32 u.s.).

Sąd podzielił także wyrażony w skardze pogląd, iż niezgodny z art. 31 ust. 3 u.s. jest zapis § 2 pkt 6 zaskarżonej uchwały, bowiem ustawodawca nie uzależnia dopuszczalności przyznania stypendium od nienagannej postawy etycznej i moralnej.

Za niezgodny z prawem — art. 31 ust. 1 i 3 u.s. uznano również § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, który precyzuje wysokość stypendiów za poszczególne miejsca osiągnięte przez zawodników w rywalizacji sportowej.

Przekroczenie delegacji ustawowej stanowi, zdaniem Sądu zawarty w § 4 ust. 6 uchwały zapis, w którym przewidziano, że szczegółowe warunki realizacji kryteriów uprawniających do otrzymania stypendium oraz prawa i obowiązki każdej ze stron określi umowa zawarta pomiędzy świadczeniobiorcą, a Zarządem Województwa Zachodniopomorskiego.

W ocenie Sądu przepisy ustawy o sporcie, w szczególności art. 31 ust. 3 nie przewidują możliwości uregulowania zagadnień związanych z przyznawaniem stypendium sportowego w drodze umowy cywilnoprawnej.

Również według Sądu za niezgodny z prawem uznać należało zapis § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały w takim zakresie, w jakim pozbawia możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie stypendium samego zainteresowanego jego otrzymaniem, gdyż art. 31 ust. 1 nie zawęża kręgu osób uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego wyłącznie do członków klubów i stowarzyszeń.

Przesądza to, w ocenie Sądu, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie świadczenia, jak również pozbawienie osoby fizycznej stypendium, stanowi indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, która powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie w zakresie przyznania bądź pozbawienia stypendium dotyczy istotnych interesów osoby, która się o nie ubiega, wpływa na jej sytuację prawną, a zatem w przypadku odmowy przyznania pozbawienia stypendium, osoba fizyczna posiada interes prawny do zaskarżenia takiej decyzji. Dlatego za niezgodny w prawem uznano § 3 ust. 4 i 5, bowiem w ocenie Sądu, przepisy te przewidują przyznanie stypendium w niewłaściwej formie, a ponadto nie przewidują formy w jakiej organ odmówi przyznania stypendium, jak również nie przewidują możliwości złożenia odwołania od decyzji w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania jak również pozbawienia stypendium.

Sąd podzielił również pogląd, iż zawierając w § 5 zaskarżonej uchwały zapisy dotyczące możliwości wstrzymania stypendium sportowego organ naruszył art. 31 ust. 3 u.s., bowiem przepis ten deleguje na rzecz organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jedynie uprawnienia w zakresie określenia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendium sportowego, nie daje natomiast uprawnienia do określenia trybu i warunków jego wstrzymania. Możliwość taką przewidywał art. 35 ust. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym. Skoro zatem ustawodawca zrezygnował z możliwości wstrzymywania wypłaty stypendium, to należy uznać, że był to zabieg celowy, zwłaszcza, że inne przepisy ustawy o sporcie dopuszczają możliwość wstrzymywania stypendiów przyznawanych przez inne organy (art. 32 ust. 7).

W związku z powyższym WSA w Szczecinie uznał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny. Jego zdaniem zarówno przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, będące wynikiem wadliwej wykładni, jak i naruszenie wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego nakazu przestrzegania przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji, stanowią, istotne naruszenia prawa i uzasadniają stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

Przedmiotowa uchwała jest bowiem, zdaniem Sądu I instancji wadliwa i pod względem przedmiotowym (brak określenia sportu mającego znaczenie dla województwa zachodniopomorskiego i zawężenie wyłącznie do dyscyplin olimpijskich) jak i podmiotowym (nieuprawnione zmodyfikowanie ustawowego kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania stypendiów), co rzutuje na całość jej uregulowań.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego.

Zaskarżając wyrok w całości wniósł, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, a to błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy o sporcie, w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa oraz art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie, poprzez przyjęcie, że zawarcie w uchwale Sejmiku w sprawie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe wymogów odnośnie wieku stypendystów oraz spełnienia przez stypendystę kryteriów: zrzeszenia w klubie (stowarzyszeniu) sportowym, uprawiania dyscypliny objętej programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) lub systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu, zdobycia określonych tytułów sportowych, i uzależnienia od nich wysokości stypendium, zobowiązania stypendysty do realizacji programu szkolenia określonego przez klub (stowarzyszenie) sportowy, w którym jest zrzeszony oraz cechowanie się nienaganną postawą etyczną i moralną, jak również wprowadzenie trybu, w którym wniosek jest składany za pośrednictwem klubu sportowego, a stypendia są przyznawane na podstawie uchwały Zarządu, od której nie przysługuje tryb odwoławczy, w określonej w uchwale wysokości, stanowi przekroczenie kompetencji Sejmiku, przewidzianej w art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie;

podczas gdy art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, należy interpretować łącznie z powołanymi przepisami art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa oraz art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie i przyjąć, że skoro powołane przepisy Konstytucji gwarantują samodzielność samorządu terytorialnego, ustanowienie stypendiów sportowych nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem samorządu województwa, ich finansowanie odbywa się ze środków własnych Województwa, a dodatkowo Województwo jest powołane do wykonywania zadań o charakterze regionalnym - to delegację ustawową dla Sejmiku określoną w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie należy rozumieć szeroko, jako możliwość uregulowania przez Sejmik w uchwale wszystkich powyższych kwestii, z uwzględnieniem również możliwości finansowych samorządu województwa;

2) błędną wykładnię art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, polegającą na przyjęciu, że stypendium ustanowione przez samorząd jest adresowane do wszystkich osób uprawiających sport i wszystkie osoby uprawiające sport mają prawo ubiegać się o to stypendium, podczas gdy stypendium sportowe, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, jest formą uhonorowania sportowców zgodnie z zasadami ustanowionymi przez organ stanowiący, i w miarę możliwości finansowych samorządu; wskazuje na to chociażby redakcja przepisu, który stypendium wymienia obok nagrody i innych wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe;

3) błędną wykładnię art. 31 ust. 3 i ust. 1 ustawy o sporcie w związku z art. 41 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa i przyjęcie, że decyzja o przyznaniu stypendium powinna mieć formę decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie, a co za tym idzie, niedopuszczalna jest forma uchwały zarządu województwa, a następnie zawarcia umowy stypendialnej; podczas gdy żaden przepis prawa nie stanowi podstawy do takiego poglądu, co więcej, przepis art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa przewiduje domniemanie kompetencji zarządu, a zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa, to zarząd wykonuje uchwały Sejmiku;

4) błędną wykładnię art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie poprzez przyjęcie, że niedopuszczalne jest ustanowienie w uchwale Sejmiku zasad wstrzymywania wypłaty stypendiów, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że skoro dopuszczalne jest ustanowienie zasad pozbawienia stypendium, to dopuszczalne jest również ustanowienie zasad jego wstrzymywania;

5) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 147 § 1 oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stwierdzenie nieważności uchwały mimo, że nie naruszała ona prawa i skarga zasługiwała na oddalenie,

6) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku bez odniesienia się w jakikolwiek sposób do odpowiedzi na skargę i użytych tam argumentów; uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku, w szczególności ustalenie, z jakich przyczyn Sąd I Instancji całkowicie pominął kwestię samodzielności organu samorządu terytorialnego, oraz kwestię finansowania stypendiów ze środków własnych jednostki;

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie przedstawionych zarzutów zasadniczo zbieżne z przedstawionym przez organ w odpowiedzi na skargę.

Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin – Niebuszewo w Szczecinie nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, co w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku, a z uwagi na dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy do rozpoznania skargi Prokuratora na przedmiotowy akt prawa miejscowego.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w sprawie niniejszej nie występują.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014r. w przedmiocie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Zdaniem Sądu I instancji przedmiotowa uchwała jest wadliwa, zarówno pod względem przedmiotowym poprzez brak określenia sportu mającego znaczenie dla województwa zachodniopomorskiego i zawężenie wyłącznie do dyscyplin olimpijskich, jak i podmiotowym, wobec nieuprawnionego, zdaniem Sądu zmodyfikowania ustawowego kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania stypendiów. Przyjęto również za zasadne zarzuty prokuratora kwestionujące prawną możliwość wstrzymania wypłaty stypendium. Podzielono też pogląd nieprawidłowego trybu przyznawania stypendium sportowego, uznając za właściwy tryb decyzji administracyjnej.

Podważając zgodność z prawem zaskarżonego wyroku skarżący kasacyjnie organ, stawiając zarzuty w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy o sporcie, w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa oraz art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie. Jego zdaniem prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że skoro to Sejmik ma kompetencję do ustanowienia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, a jednocześnie stypendia te są finansowane ze środków własnych samorządu województwa, to podane w tym przepisie kryteria są jedynie przykładowe, natomiast Sejmik może ustanowić inne, własne kryteria. Organ nie zgodził się również z taką interpretacją wskazanych wyżej przepisów aby stypendia sportowe przyznawać w drodze decyzji administracyjnej, jak też nie zgodził się z zarzutem braku prawnego uzasadnienia wprowadzenia do uchwały możliwości wstrzymania wypłaty stypendium.

Natomiast w oparciu art. 174 pkt 2 p.p.s.a skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania - w tym art. 147 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a., stanowiące w istocie konsekwencję wskazanego wyżej naruszenia prawa materialnego i art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku bez odniesienia się w jakikolwiek sposób do zawartych w odpowiedzi na skargę argumentów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku.

Skarga kasacyjna oparta została zatem na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.

W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej.

Tym samym odnosząc się na wstępie do zarzutu procesowego o największym zakresie tj. naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić uzasadniającej ten zarzut argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 141§4 p.p.s.a uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Mając na uwadze treść wskazanego przepisu podnieść należy, że z punktu widzenia określonych w nim wymogów, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie wymogom tym Sąd I instancji, uchybił. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje funkcję kontroli wydanego w sprawie orzeczenia, co wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej, nie pozbawia Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwości skontrolowania zaskarżonego orzeczenia w zakresie, który wyznaczony został granicami wniesionego środka zaskarżenia.

Z punktu widzenia przedstawionych argumentów, w tym również zważywszy na przedmiot orzekania Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie, nie ma więc podstaw, aby skutecznie zarzucać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku charakteryzuje się daleko posuniętymi deficytami, ponieważ Sąd I instancji podał podstawy swego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji takiego uznania, stwierdził, nieważność zaskarżonego aktu prawa miejscowego.

Podniesiony natomiast przez kasatora argument o konieczności odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi nie może być interpretowany w ten sposób, że sąd pierwszej instancji ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, które w przekonaniu strony skarżącej świadczą o zasadności danego zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów Sądu wynika, dlaczego, w jego ocenie, doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.

Zarzut naruszenia tego przepisu nie może też sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez Sąd I instancji.

Dokonując zatem we wskazanym wyżej zakresie kontroli stanowiska Sądu I instancji , to jest w świetle podniesionych we wniesionym środku prawnym zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy o sporcie, w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są usprawiedliwione. Tym samym ich zasadność prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Nie rozważając przepisów ustawy o sporcie w kontekście Konstytucji RP oraz ustawy o samorządzie województwa i ograniczając się wyłącznie do i interpretacji art. 31 ust 1 i 3 ustawy o sporcie, Sąd I instancji dokonał ich błędnej wykładni przyjmując, że wypełniając delegację ustawową, Sejmik może poruszać się wyłącznie w ramach dwóch kryteriów, wskazanych w powyższym przepisie art. 31 ust. 3 o sporcie, a ich rozszerzenie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej określonej tym przepisem.

Stanowisko to jest błędne z przedstawionych poniżej powodów.

Zgodnie z niekwestionowanym w doktrynie stanowiskiem powierzenie organom samorządu terytorialnego możliwości stanowienia prawa o charakterze powszechnie obowiązującym powinno sprzyjać kształtowaniu znacznej samodzielności samorządu w zakresie kreowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się na obszarze działania organów wydających akty prawa miejscowego, co do zasady ograniczonej jedynie regulacjami konstytucyjnymi (por. Przemysław Mijal, Zasada pomocniczości jako wyznacznik roli prawotwórczej samorządu terytorialnego, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 2 (18) 2014).

Oznacza to, że wykładnia przepisów, które dają uprawnienie organom samorządu do statuowania aktów prawa miejscowego, musi odbywać się z uwzględnieniem przepisów Konstytucji, w szczególności jej art. 16 ust. 1 i ust. 2, który ustanawia zasadę samorządu terytorialnego oraz jej art. 165 ust. 1 i ust. 2, dotyczącego samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Dla wykładni tych przepisów istotne są przepisy ustawy o samorządzie województwa: art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa, zgodnie z którym, do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którymi, samorząd województwa wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność oraz prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami.

Przypomnieć w tym miejscu w należy, że finansowanie stypendiów, nagród czy wyróżnień odbywa się ze środków własnych jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie, tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast w myśl art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe.

Zwrot "mogą ustanawiać" pozostawia jednostce samorządu terytorialnego (w sprawie niniejszej sejmikowi województwa) swobodę w wyborze wprowadzenia lub nie na swoim terenie tego rodzaju gratyfikacji.

Przypomnieć w tym miejscu należy, na co zwrócił zresztą uwagę również Sąd I instancji , że celem ustawy z dnia 5 czerwca 2010r. o sporcie było stworzenie nowego aktu normatywnego wspierającego kulturę fizyczną w całości opartego na odmiennych założeniach konstytucyjno - aksjologicznych ograniczających reglamentację prawną sportu do niezbędnego minimum ( por. uzasadnienie projektu ustawy druk sejmowy nr 23130). Dlatego ustawa wprowadziła jedynie niezbędne regulacje prawne dla prawidłowego rozwoju sportu. Przykładem powyższego jest regulacja zawarta w art. 31 ust 3 ustawy, który w żaden sposób nie precyzuje szczegółowo kryteriów, jakie winny być spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego aby finansować nagrody czy wyróżnienia za wyniki sportowe. Zgodnie bowiem z normą zawartą w tym przepisie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.

Z powyższego wynika, po pierwsze, że brak podjęcia uchwały przewidzianej w.w. przepisami nie daje nikomu możliwości skutecznego domagania się ( środkami prawnymi – w tym skargą na bezczynność) wydania uchwały i ustanowienia w danym województwie tego rodzaju gratyfikacji, skoro organ może jedynie skorzystać z danych mu ustawą uprawnień, a po wtóre, jeżeli już jednostka samorządu terytorialnego chce skorzystać z tego rodzaju uprawnienia, którego możliwość przewiduje ustawodawca w art. 31 ust 1 ustawy o sporcie, tj. do ustanowienia i finansowania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe zobowiązana jest wówczas do określenia w drodze uchwały szczegółowych zasad, trybu ich przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.

Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział dodatkowych poza wyraźnie wyartykułowanymi, kryteriów, jakie winny być spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego aby finansować nagrody i wyróżnienia za wyniki sportowe, co oznacza że kryteria te może ustanowić samorząd fundujący takie gratyfikacje. Bowiem przy tak ogólnym określeniu wymogów przedmiotowe uprawnienie jednostki samorządu terytorialnego może przybrać dowolną formę, jeśli oczywiście uwzględnia przewidziane w art. 31 ust 3 u.s wymogi tj. osiągnięte wyniki sportowe i znaczenie danego sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Zatem zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że również kompetencje przyznane organowi stanowiącemu, zostały określone elastycznie i tak też powinien być interpretowany art. 31 ust. 1 i art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Skoro bowiem stypendium sportowe, nagroda czy wyróżnienie, o których mowa w art. 31 ust 1 ustawy o sporcie będąc swoistego rodzaju, uhonorowaniem za osiągnięte wyniki sportowe, jednocześnie motywującym do dalszego działania, pozostaje w sferze uprawnienia jednostki ustawodawca nie ogranicza go w ustalaniu swoistych zasad trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzaju i wysokości z wyjątkiem wskazanych w art. 31 ust 3 ustawy.

Kwestionując prawidłowość przyjętego w art. 31 ust 3 ustawy o sporcie kryterium znaczenia danego sportu dla danej jednostki samorządu, Sąd I instancji pominął, że kryterium to ocenia wyłącznie Sejmik Województwa. Jeżeli Sejmik skorzystał z przewidzianego art. 31 ust 1 uprawnienia i dokonał oceny znaczenia danego sportu dla jednostki, realizującej zadania o charakterze wojewódzkim, zarzut naruszenia art. 31 ust 3 nie jest zasadny. Sejmik bowiem w zaskarżonej uchwale za mające znaczenie dla Województwa miał prawo uznać dyscypliny olimpijskie i objęte systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu. Jak wynika z uzasadnienia uchwały tylko te dyscypliny, biorąc pod uwagę regionalny charakter zadań Województwa, mają znaczenie dla tej jednostki samorządu. Podkreślić w tym miejscu wypada, że ustawodawca w art. 31 ust 3 ustawy o sporcie nie zobligował jednostki samorządu terytorialnego do enumeratywnego wskazania dyscyplin uprawianych przez zawodników, gdyż określając ten obowiązek przestał jedynie na ogólnym, nieostrym sformułowaniu. Ustawodawca, co wynika z art. 31 ust 3 ustawy o sporcie nakazuje organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego określenie w uchwale rodzajów i wysokości stypendiów sportowych nagród i wyróżnień ale nie wskazuje konkretnie na jeden właściwy sposób sprecyzowania tej wysokości ( wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013r. sygn. akt II GSK 1903/11).

Województwo zatem wskazało, że z uwagi na swoje zadania, promuje sporty o znaczeniu regionalnym, a nie lokalnym, a stypendia przyznawane będą określonej grupie wiekowej (juniorom i młodzieżowcom, jak też niepełnosprawnym do ukończenia 25 roku życia ).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwym do przyjęcia z punktu widzenia treści art. 31 ust 3 ustawy o sporcie było wyróżnienie zawodników, uprawiających dyscypliny olimpijskie i objęte systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu. Jeżeli dla sportowców dorosłych organ samorządu przewidział inny sposób wyróżnienia (nagrody, przyznawane na podstawie odrębnej uchwały Nr VIII/92/11 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego), to jak słusznie wskazywał organ, nic nie stoi na przeszkodzie, aby stypendium przyznawać tylko młodzieżowcom, juniorom i zawodnikom niepełnosprawnym do 25 roku życia. Wskazane regulacje art. 31 ust 1 i 3 ustawy o sporcie nie ograniczają bowiem jednostki do ustalenia zasad przyznawania stypendiów oraz ich wysokości z budżetu województwa w zależności od przyjętych przez organ kwalifikacji do jednej tylko uchwały.

Sejmik również, zdaniem NSA dokonał oceny z punktu widzenia wskazanego wyżej art. art. 31 ust 3 ustawy o sporcie jaki sport ma znaczenie dla Województwa, co potwierdza treść uzasadnienia do przedmiotowej uchwały, zgodnie z którym "Stypendia będą przyznawane zawodnikom uprawiającym dyscypliny objęte programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) i systemem współzawodnictwa młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzącym przez ministerstwo właściwe do spraw sportu, ponieważ są to dyscypliny mające szczególne znaczenie dla regionu oraz zrzeszające największą liczbę uzdolnionej sportowo młodzieży". Jak już wyżej wskazano ustawa nie obliguje do enumeratywnego wskazania dyscyplin zatem sposób przedstawiony przez sejmik i uzasadnienie znaczenia dla regionu spełnia wymagania określone art. 31 ust 3 ustawy

Odnośnie wymogu przynależności do klubu sportowego oraz składania wniosków za pośrednictwem klubu, zasadnym jest stanowisko województwa o jego wymogu jako porządkującym. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy o sporcie, działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego. Dalsze przepisy ustawy potwierdzają, że jest to podstawowa forma dla działalności sportowej. Praktyka pokazuje, na co słusznie zwraca uwagę kasator, że każdy zawodnik uprawiający dyscypliny olimpijskie zrzeszony jest w klubie sportowym i zasadniczo zrzeszenie w nim daje większe szanse i gwarancje osiągnięcia sukcesu w uprawianej dziedzinie sportu.

Za niezasadne również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjęcie przez Sąd I instancji braku podstaw do uzależnienia przez organ w przyjętej uchwale wysokości stypendium od zdobytego tytułu sportowego, skoro ustawa o sporcie w art. 31 ust. 3 przyznaje kompetencje Sejmikowi wprost do ustanowienia wysokości stypendium. Według tego upoważnienia tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów, nagród i wyróżnień, które są przyznawane na podstawie zawartych w uchwale zasad i trybu. Podnoszony natomiast przez Sąd I instancji argument, że sportowcy uprawiający dyscypliny olimpijskie, którzy są członkami kadry narodowej mogą otrzymywać stypendia sportowe za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym od ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, co wynika z art. 32 ustawy o sporcie pozostaje bez znaczenia dla uprawnień jednostki samorządu terytorialnego wynikających z art. 31 ust 1 ustawy o sporcie.

Rację również należy przyznać organowi o braku podstaw do zakwestionowania kryterium nienagannej postawy etycznej i moralnej. Trudno, aby stypendium za osiągnięcia sportowe przyznawane było osobie, która takiego kryterium nie spełnia. Kryterium to, jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej pozwala na uniknięcie obowiązku przyznania stypendium zawodnikowi, który wprawdzie osiąga wyniki w sporcie, jednak jego postępowanie, w tym pozasportowe, nie pozwala na przyznanie mu tak istotnego wyróżnienia. Premiowanie sportów mających znaczenie dla regionu oznacza również, z czym nie sposób się nie zgodzić ze skarżącym kasacyjnie organem, że muszą to być osoby, których postawa nie budzi wątpliwości.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przewidując kryterium wieku tj. bycia młodzieżowcem lub juniorem, a w przypadku zawodników niepełnosprawnych nie ukończenia 25 roku życia do końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek, zobowiązania się zawodnika do realizacji programu szkolenia określonego przez klub (stowarzyszenie) sportowy, w którym jest zrzeszony oraz cechowanie się przez niego nienaganną postawą etyczną i moralną, a także uprawiania dyscypliny objętej programem igrzysk olimpijskich (paraolimpijskich) lub systemem współzawodnictwa sportowego młodzieży uzdolnionej sportowo, prowadzonym przez Ministerstwo właściwe ds. Sportu, wbrew przyjętemu przez Sąd I instancji stanowisku zaskarżona uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2014r. nr XXXIII/459/14, nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne.

Podkreślić ponownie wypada, że stanowisko Sądu I instancji, według którego tak uchwalone zapisy kogokolwiek pozbawiają możliwości uzyskania stypendium jest nieuzasadnione, skoro przyznanie stypendium pozostaje w sferze uprawnień organu, z których to jednostka samorządu terytorialnego może lecz nie musi skorzystać, co wynika z art. 31 ust 1 i 3 ustawy o sporcie. Powyższe oznacza że wykładnia tego przepisu musi odbywać się z uwzględnieniem art. 94 Konstytucji RP, który dotyczy aktów prawa miejscowego, wydawanych bądź to przez organy samorządu terytorialnego, bądź przez terenowe organy administracji rządowej. Organy te dysponują prawem ustanawiania aktów prawa miejscowego, działając w tym zakresie na podstawie i w granicach uprawnień przyznanych im w ustawie. Niemniej wykładając normę art.31 ust 1 i 3 ustawy o sporcie nie można pomijać określonej art. 16 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP zasady samorządu terytorialnego oraz ustanowionej normą art. 165 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasadniczej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Nie jest też, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne stanowisko Sądu I instancji przekroczenia kompetencji w § 4 ust. 6 uchwały. Słusznie skarżący kasacynie organ wywodzi podnosząc, iż mimo że przepisy ustawy o sporcie nie przewidują możliwości zawierania umowy stypendialnej nie oznacza, że jej zawarcie jest niedopuszczalne.

To, że przyznanie stypendium jest wynikiem władczego rozstrzygnięcia organu (co bezsprzecznie wynika z § 4 ust 1 uchwały) nie wyklucza zawarcia umowy, mocą której regulowane będą cywilnoprawne skutki tego jednostronnego rozstrzygnięcia pozostającego w sferze prawa administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawiony w tej mierze pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z 23 lutego 20017r. sygn. akt II Sa/GL1206/16.

Aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego zyskał też zarzut skarżącego kasacyjnie organu naruszenia art. 31 ust. 3 i ust. 1 ustawy o sporcie w związku z art. 41 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa i przyjęcie, że rozstrzygnięcie o przyznaniu stypendium powinno mieć formę decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie, a co za tym idzie, niedopuszczalna jest forma uchwały zarządu województwa, w rezultacie czego Sąd I instancji zakwestionował § 3 ust. 4 i 5 uchwały Sejmiku.

Skarżący kasacyjnie organ powołując art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa, zgodnie z którym, zarząd województwa wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych podkreśla, że do zadań zarządu województwa należy w szczególności wykonywanie uchwał sejmiku województwa.

Nie jest pozbawione uzasadnionych podstaw w świetle powyższych regulacji stanowisko, że skoro stypendium sportowe, przyznawane jest na podstawie uchwały Sejmiku, Zarząd jako wykonawca uchwał Sejmiku powinien podjąć uchwałę w sprawie przyznania stypendium konkretnym osobom. Sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust 3 ustawy o sporcie stanowi w istocie indywidualną sprawę administracyjną. Niemniej zapis § 3 ust 5 przedmiotowej uchwały w świetle którego "od decyzji z Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nie przysługuje odwołanie", nie pozostawia wątpliwości, iż tak ustanowione stypendium za osiągnięcia, nie pozostaje całkowicie wyłączone spod kontroli, skoro akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego.

Za nietrafne, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać również stanowisko Sądu I instancji, będące zarzutem skierowanym wobec zaskarżonego aktu prawa miejscowego, dotyczące braku prawnego uzasadnienia wprowadzenia do uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust 1 i 3 ustawy o sporcie możliwości wstrzymania stypendium sportowego.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że że skoro Sejmik ma prawną możliwość uchwalania zasad pozbawiania stypendium, to ma też możliwość ustalenia zasad ich wstrzymywania. Skoro bowiem ma możliwość działania o szerszym zakresie (pozbawienia stypendium), to logicznym jest, że ma również możliwość działania o zakresie węższym (wstrzymania stypendium). Okoliczność, iż ustawodawca nie posłużył się w tym przepisie sformułowaniem "wstrzymywania" i "wznawiania" wypłaty stypendium, a takie uprawnienie w enumeratywnie wskazanych przypadkach dla ministra właściwego do spraw kultury fizycznej w art. 32 tejże ustawy wprost przewidział, nie uzasadnia w żaden sposób przyjęcia, że pozbawił tego uprawnienia jednostkę samorządu terytorialnego, która według ustalonych przez siebie zasad ma prawo w ramach przyznanych jej prawnych możliwości nadawania i pozbawiania, posiada również mieszczącą się w tym zakresie prawną możliwość ustalenia na własnych zasadach warunków wstrzymywania wypłaty takich świadczeń.

Sąd I instancji dokonał zatem błędnej wykładni art. 31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie we wskazanym wyżej zakresie podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że skoro w przepisie art. 31 ust 3 dopuszczalne jest ustanowienie zasad pozbawienia stypendium, to dopuszczalne jest również ustanowienie zasad jego wstrzymywania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podzielając stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, iż zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, uznając jednocześnie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok.

Uznając natomiast, że podjęta przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego uchwała z dnia 15 kwietnia 2014r. nr XXXIII/459/14 w przedmiocie ustalenia zasad, trybu przyznawania, wstrzymywania lub pozbawiania oraz wysokości stypendiów z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, z przyczyn omówionych na wstępie znajduje oparcie w przepisach prawa, wobec czego, skoro brak jest przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały wobec istotnej sprzeczności jej z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny skargę Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin – Niebuszewo w Szczecinie na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił.