Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1072/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 77, art. 80, art. 105  par. 1  i art. 138 par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 33  ust. 1  i ust. 2 pkt 1  i art. 34  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi E. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 maja 2022 r. znak SKO.GiK/4161/23/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Myślenicach skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dnia 12 listopada 2019 r. do Urzędu Miasta i Gminy Myślenice wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej jako dz. 1/1 położonej w M., obręb [...] obj. KW nr [...] będącej własnością A. i K. K. od nieruchomości oznaczonej jako dz. 1/2 obj. KW nr [...] stanowiącej własność E. i J. P.

Postanowieniem wydanym dnia 8 stycznia 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice wszczął postępowanie w niniejszej sprawie.

Decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice, działając na podstawie art. 29, art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego postanowił umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy oznaczonymi nieruchomościami i przekazać z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Myślenicach sporną sprawę graniczną dotyczącą ustalenia przebiegu granic ww. nieruchomości. Jako uzasadnienie organ wskazał niemożność rozgraniczenia objętych wnioskiem nieruchomości stwierdzoną w opinii uprawnionego geodety A. Ż., wynikającą z niechęci stron do zawarcia ugody, ani złożenia zgodnego oświadczenia o przyjęciu granic nieruchomości, a także braku obopólnej zgody na skucie tynku umożliwiające ustalenie dokładnego położenia znaków granicznych.

W dniu 29 marca 2022 r. wpłynęło skierowane do SKO w Krakowie odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice z dnia 28 lutego 2022 r. wniesione przez E. i J. P. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

1. art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy granice rzeczonych działek zostały już ustalone w drodze decyzji (znak. [...]), a stan faktyczny od tamtego czasu nie uległ zmianie,

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego,

3. art.7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie tego, czy miały miejsce okoliczności uzasadniające istnienie sporu dotyczącego granic nieruchomości,

4. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie możliwości uczestniczenia stronie, K. K., w toczącym się postępowaniu administracyjnym,

5. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do niektórych twierdzeń skarżących,

6. art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie było w całości bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu odwołania, dnia 13 maja 2022 r. SKO w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję SKO w Krakowie w dniu 6 lipca 2022 r. do WSA w Krakowie wpłynęła skarga E. i J. P. Skarżący zarzucili decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. :

a. art. 31 ust. 2 oraz art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich niezastosowanie i nie wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości pomimo zgromadzenia w toku postępowania dokumentów pozwalających na ustalenie przebiegu granic,

b. art. 33 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i nie dokonanie oceny prawidłowości ustalenia przebiegu granic przez upoważnionego geodetę w sytuacji, gdy zgodnie z opinią biegłego geodety, wytyczenie granic nieruchomości było możliwe na podstawie zgromadzonych dokumentów;

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art.61a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy granice rzeczonych działek zostały już ustalone w drodze decyzji (znak. [...]), a stan faktyczny od tamtego czasu nie uległ zmianie,

b. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego,

c. art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie tego, czy miały miejsce okoliczności uzasadniające istnienie sporu dotyczącego granic nieruchomości,

d. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do niektórych twierdzeń skarżących,

e. art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie było w całości bezprzedmiotowe,

f. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy treść prawidłowo wydanej decyzji powinna polegać na umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., ewentualnie na wydaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W świetle tak postawionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto :

- rozpatrzenie możliwości uchylenia decyzji wydanej w I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.,

- skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a.,

- przyznanie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na rzeczona skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie pismem z dnia 15 lipca 2022 r. wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. K., która jest współwłaścicielką działki nr 1/1 położonej w M., obręb [...] obj. KW nr [...]. Już sam fakt złożenia takiego wniosku wskazuje, że wnioskodawczyni ma wątpliwości co do przebiegu granicy pomiędzy działką stanowiącą jej własność a działką dz. 1/2 obj. KW nr [...] stanowiącą własność E. i J. P. O tym, że pomiędzy stronami istnieje spór stanowi także prowadzone pod sygn. [...] przed Sądem Rejonowym w Myślenicach I Wydział Cywiny postępowanie o ochronę własności w ramach, którego Sąd wnosił zresztą o udzielenie informacji o stanie niniejszej sprawy administracyjnej. Przede wszystkim jednak z "Dokumentacji rozgraniczenia" sporządzonej przez inż. A. Ż. wynika jednoznacznie, że A. K. oraz E. P. i J. P. podają inny przebieg fragmentu granicy pomiędzy działkami nr 1/1 i 1/2. Ze wskazań stron dokonanych podczas podstępowania na gruncie wynika, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1/1 i nr 1/2 między punktami 3, 4 i 5 jest zgodny. Spór co do przebiegu granicy dotyczy odcinka pomiędzy punktami 1 i 2 (1 i 7 wg E. P. i J. P. oraz 1 i 6 wg A. K.). Przy czym samo położenie punktu nr 1 również nie budzi wątpliwości (strony zgodnie wskazały jego położenie, nadto jest on oznaczony granicznikiem betonowym zabudowanym cokołem ogrodzenia). Jak wynika z brzmienia art. 30 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.

Stosownie do art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

Mając na uwadze treść art. 32, art. 33 i art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie wszczęte wnioskiem o rozgraniczenie może zakończyć się tylko w jeden z określonych sposobów: po pierwsze zawarciem przed geodetą ugody, która ma moc ugody sądowej i umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, po drugie wydaniem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, po trzecie umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego na podstawie art. 34 ust. 2 tej ustawy oraz po czwarte - umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. (np. wskutek cofnięcia wniosku). W niniejszej sprawie wniosek nie wystąpiły przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe do umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a. Nie została także zawarta między stronami ugoda przed geodetą. Wreszcie, jak wskazał w dokumentacji geodeta brak jest możliwości jednoznacznego wskazania punktu granicznego (a w konsekwencji przebiegu granicy między działkami na spornym fragmencie) na podstawie zgromadzonych znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej.

Jak wynika z akt sprawy działki nr 1/1 o pow. 0.0235 ha i 1/2 o pow. 0.036 ha (a także działki nr 1/3 o pow. 0.0170 ha i 1/4 o pow. 0.0013 ha) powstały w wyniku podziału działki nr 1 o pow. 0.0654 ha. Nastąpiło to na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Myślenicach z 1 lutego 1996 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału przygotowany przez geodetę mgr inż. J. P., którego operat techniczny został przyjęty 7 lutego 1996 r. pod numerem nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego. W oparciu o ten operat techniczny oraz oświadczenia stron złożone do protokołu granicznego z dnia 1 października 2020 r. geodeta inż. A. Ż. wskazał przebieg granicy pomiędzy punktami 1, 2, 3, 4 i 5. Granica między punktami 4 i 5 biegnie wzdłuż fundamentu budynku znajdującego się na działce 1/1, następnie do punktu 3. Granica między punktami 3 i 2 biegnie wzdłuż ścian zewnętrznych budynku znajdującego się na działce 1/2 (budynek nr 10). Punkty 3 i 2 to narożniki budynku. W punkcie 1 znajduje się granicznik betonowy. Granicą w punkcie 2 jest (zgodnie z operatem nr [...]) narożnik budynku nr 10, który jest niewidoczny, gdyż ściany budynków 10 i (działka nr 1) i 10a (działka nr 1/1) są pokryte tynkiem i tworzą jedną płaszczyznę. W operacie pomiarowym nr [...] brak jest miar określających szerokość działki 1/1 i 1/2 przy południowej ścianie budynków nr 10 i 10a, które umożliwiałyby kontrole danych numerycznych w punkcie 2. Ponieważ próby zmierzenia ściany budynku nr 10 a dawały rozbieżne i niejednoznaczne wyniki, jak również nie było obopólnej zgody na skucie tynku, to nie było możliwe jednoznaczne określenie położenia punktu granicznego (narożnika budynku nr 10). Jednoznaczne określenie położenia tego punktu granicznego jest niezbędne ponieważ spór co do przebiegu granicy wiąże się z tym, na której działce i do którego budynku zostało podpięte przyłącze gazowe. Przyjęta dokładność pomiarowa (0,1 m) mogła by spowodować błędne rozstrzygnięcie co do położenia pkt 2. W konsekwencji dokonane ustalenia nie pozwalają na wydanie przez organ decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Tym samym zasadnie organ I instancji, a następnie SKO w Krakowie uznały, że przedmiotowe postępowanie administracyjne należało umorzyć i przekazać sprawę do sądu powszechnego na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Jak wskazano wyżej ani ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Myślenicach z 1 lutego 1996 r., znak: [...] zatwierdzająca projekt podziału działki nr 1, ani protokół graniczny z 9 grudnia 1995 r. przygotowany przez geodetę mgr inż. J. P., którego operat techniczny został przyjęty 7 lutego 1996 r. pod numerem nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego nie pozwalają na jednoznaczne i precyzyjne określenie przebiegu granicy między punktem 1 i 2 – zwłaszcza, że każda ze stron wskazuje inny jej przebieg (między punktami 1 i 6 – wskazała A. K., a między punktami 1 i 7 E. P. i J. P.). Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i wydania przez Burmistrza Gminy Myślenice decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Dlatego też nie miał zastosowania art. 33 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy.

Nie sposób także zarzucić organom administracyjnym naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organ I instancji powołał geodetę, który sporządził "Dokumentację rozgraniczenia" odnosząc się zarówno do pozyskanych dokumentów (zwłaszcza operatu technicznego mgr inż. J. P., który został przyjęty 7 lutego 1996 r. pod numerem nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego oraz twierdzeń stron zawartych w protokole granicznym z 1 października 2020 r.). Na tej podstawie oraz innych dokumentów (np. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Myślenicach z 1 lutego 1996 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału działki nr 1) zgromadzonych w aktach sprawy została wydana decyzja o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia właściwemu sądowi. W konsekwencji prawidłowo został zastosowany art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., na mocy którego SKO w Krakowie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W tym stanie rzeczy zarzuty zawarte w skardze nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. Skoro zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.