Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 342/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 5.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] i B Sp. z o.o. w [...] na Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku w sprawie kary pieniężnej za wydobywanie kopalin oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. - wspólnicy C s.c., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w przedmiocie wymierzenia grzywny Marszałkowi Województwa Opolskiego za niezałatwienie sprawy zwrotu na rzecz strony skarżącej nienależnie zapłaconej kary pieniężnej za wydobywanie kopalin, w związku z bezczynnością organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/10, uchylającym zaskarżoną decyzję.

Niniejsza skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Wskazanym wyrokiem WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Gminy [...], została uchylona zaskarżona decyzja Ministra Środowiska z dnia 30 października 2009 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 3 lipca 2009 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Środowiska oraz A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. (wspólnicy C s.c.).

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 1209/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne.

Odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłany został pełnomocnikowi Ministra Środowiska w dniu 4 kwietnia 2011 r. Przesyłając organowi odpis wyroku poinformowano pełnomocnika, że akta administracyjne (2 segregatory oraz 2 skoroszyty + jeden 1 skoroszyt ze sprawy VI SA/Wa 614/10) zostały zwrócone Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Kopię wyroku NSA, Minister Środowiska przesłał w dniu 12 kwietnia 2011 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego wraz z informacją, że akta zostaną przez niego przesłane niezwłocznie po ich oddaniu przez Sąd. Przesyłka wpłynęła do adresata w dniu 14 kwietnia 2011 r.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. – prowadzący wspólnie działalność jako C s.c., wskazując na wyrok NSA, wystąpili do Marszałka Województwa Opolskiego o podjęcie niezwłocznych działań w celu dokonania zwrotu nienależnie zapłaconej kary administracyjnej w kwocie [...] zł powiększonej o kwotę należnych odsetek, (która to kwota odsetek aktualnie wynosi [...] zł).

W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia 6 maja 2011 r. Marszałek poinformował stronę, że decyzja w sprawie zwrotu nadpłaty zostanie wydana niezwłocznie po otrzymaniu akt.

Za pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r., które wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego w Opolu w dniu 4 maja 2011 r., Minister Środowiska przesłał organowi pierwszej instancji akta sprawy.

Pismem datowanym na dzień 10 maja 2011 r. i przesłanym w tym dniu do organu faxem, którego oryginał wpłynął do organu w dniu 13 maja 2011 r., A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. – prowadzący wspólnie działalność jako C s.c., wezwali Marszałka Województwa Opolskiego do wykonania wyroków WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/10 oraz NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 1209/10 i zwrotu należnych środków.

W dniu 24 maja 2011 r. Marszałek Województwa Opolskiego wystąpił do Ministra Środowiska o dokonanie zwrotu całości materiału dowodowego, tj. drugiego segregatora i skoroszytu przekazanych Ministrowi Środowiska przez WSA w Warszawie wraz z odpisem prawomocnego wyroku wskazując, że przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2011 r. przekazano jedynie część akt sprawy tj. jeden segregator.

Brakującą część dokumentów Minister Środowiska przesłał przy piśmie z dnia 27 maja 2011 r., które do Marszałka wpłynęło w dniu 31 maja 2011 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., na zasadzie art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. – wspólnicy C s.c., żądały wymierzenia Marszałkowi Województwa Opolskiego grzywny, w związku z niezałatwieniem sprawy zwrotu na rzecz skarżących nienależnie zapłaconej przez nich kary administracyjnej. Wskazując na okoliczności związane z przebiegiem postępowania, w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonej kary, strona skarżąca podała, że będąc związanym wyrokami WSA w Warszawie i NSA, Marszałek Województwa Opolskiego jest zobowiązany do załatwienia sprawy. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że już pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. poinformowała Marszałka o wyroku NSA. W ocenie strony skarżącej oznacza to, że od tego dnia organowi znana była treść wyroku. Jednocześnie też wraz z pismem datowanym na dzień 28 kwietnia 2011 r., Minister Środowiska przesłał Marszałkowi kopie akt sprawy. Z żądaniem zwrotu brakujących akt Marszałek wystąpił natomiast do Ministra dopiero pismem z dnia 24 maja 2011 r. W ocenie skarżącej, okoliczności te jednoznacznie wskazują, że organ pozostaje w zwłoce co do załatwienia sprawy. Stwierdzając, że nie istnieją wątpliwości co do tego, iż obowiązek zwrotu kary wraz z odsetkami ciąży na Marszałku Województwa Opolskiego, strona stwierdziła, że organ powinien dołożyć szczególnej staranności i działać w sprawie możliwie szybko. W jej ocenie, do wydania decyzji w sprawie wystarczające były akta przesłane organowi przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2011 r., a brak części dokumentów nie stanowił faktycznej przeszkody uniemożliwiającej organowi załatwienie sprawy niezwłocznie. Zdaniem skarżącej, jedyną okolicznością wymagającą wyjaśnienia, dla ustalenia wysokości odsetek, była data dokonania wpłaty nienależnej kary, jednak została ona już wcześniej ustalona. Zarzucając organowi, że poprzez niedopełnienie swoich obowiązków, działa on na szkodę skarżących i interesu publicznego strona wskazała, że dopiero po upływie 2 tygodni od otrzymania części akt wystąpił Marszałek do Ministra o przesłanie pozostałych akt, co świadczy o odwlekaniu momentu załatwienia sprawy. W odniesieniu do wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarżące stwierdziły, że przy jej wymierzeniu powinna być uwzględniona wysokość odsetek za zwłokę Marszałka, których kwota aktualnie wynosi ponad [...] zł.

Odpowiadając na skargę, w piśmie z dnia 6 lipca 2011 r., Marszałek Województwa Opolskiego wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania po wydaniu wyroku przez WSA w Warszawie i NSA. Wskazał, że zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 2011 r., doręczonym pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 9 czerwca 2011 r., poinformowano o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty z tytułu administracyjnej kary pieniężnej oraz o prawie zapoznania się z aktami postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań oraz złożenia końcowego oświadczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Następnie decyzją z dnia 21 czerwca 2011 r., nr [...], Marszałek Województwa Opolskiego stwierdził nadpłatę w kwocie [...] zł uiszczonej przez wnioskodawcę na rzecz Gminy [...] i określił obowiązek jej zwrotu w terminie 30 dni od dnia wydania niniejszej decyzji wraz z odsetkami obliczonymi według zasad dotyczących odsetek pobieranych od zaległości podatkowych za okres od dnia 14 kwietnia 2003 r. do dnia zapłaty włącznie wskazując jednocześnie, że kwota nadpłaty wraz z odsetkami podlega wpłacie przez Marszałka Województwa Opolskiego na rachunek A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i B Sp. z o.o. z siedzibą w [...], prowadzących działalność w formie spółki cywilnej C s.c. Podając nr rachunku do dokonania wpłaty organ nadał też decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Z kolei, odnosząc się do zarzutów i twierdzeń strony skarżącej organ wyjaśnił, że sama znajomość treści wyroku NSA nie była wystarczająca do wydania decyzji. Powołując się na art. 286 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, że termin do załatwienia sprawy przez organ liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Organ zaś musi dysponować kompletnymi aktami sprawy, aby mógł podjąć rozstrzygnięcie. Odnosząc się do regulacji art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, określającego terminy załatwienia sprawy przez organ, powołując okoliczności faktyczne sprawy Marszałek stwierdził, że ustosunkowanie się przez niego do żądania strony skarżącej zawartego w piśmie z dnia 14 kwietnia 2011 r. i 10 maja 2011 r., w których wniesiono o zwrot kary w kwocie [...] zł powiększonej o odsetki, a więc także w części dotyczącej wpłaty dokonanej na Rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, nieobjętej dotychczasowym postępowaniem, co do której prowadzono odrębne postępowanie, wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Dlatego też, sprawę należało załatwić w terminie miesięcznym, który rozpoczął bieg w dniu 2 czerwca 2011 r., w związku z wpływem w dniu 1 czerwca 2011 r. brakującej części dokumentów z Ministerstwa Środowiska. Decyzja wydana natomiast została w dniu 21 czerwca 2011 r.

Odpowiadając na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez określenie żądania (wniosku) zawartego w skardze, tj. sprecyzowanie przewidzianej w art. 154 § 1 P.p.s.a. podstawy wymierzenia grzywny, strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2011 r. określiła, że podstawy do nałożenia grzywny upatruje w "bezczynności organu po wyroku uchylającym" zaskarżone decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a, a zawarte w niej żądanie dotyczyło wymierzenia grzywny Marszałkowi Województwa Opolskiego za niezałatwienie sprawy zwrotu na rzecz strony skarżącej nienależnie zapłaconej kary pieniężnej za wydobywanie kopalin, w związku z bezczynnością organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/10, uchylającym zaskarżoną decyzję.

Przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przywołanej regulacji wynika, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi o ukaranie organu grzywną jest uprzednie pisemne wezwanie przez stronę skarżącą właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie ten warunek formalny został spełniony, gdyż pismem z dnia 10 maja 2011 r. skarżący wezwali Marszałka Województwa Opolskiego do wykonania wyroków WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/10 oraz NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 1209/10 i zwrotu należnych środków. Z tego też względu dopuszczalne było rozpoznanie wniesionej skargi. Dokonując oceny w zakresie bezczynności organu po wyroku uchylającym decyzję oraz zasadności ukarania organu grzywną Sąd stwierdził jednak, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie rozważań, jakie doprowadziły Sąd do takiej oceny legalności rozpocząć należy od wskazania, że istota skargi wniesionej na podstawie art. 154 P.p.s.a. sprowadza się do zapewnienia skuteczności wyroków sądów administracyjnych, poprzez ukaranie organu za nierespektowanie orzeczenia sądowego i zdyscyplinowania go w ten sposób do podjęcia stosownych działań. Jedną z przesłanek materialnoprawnych wymierzenia organowi grzywny na gruncie omawianej regulacji jest natomiast bezczynność organu po wyroku uchylającym akt wydany przez ten organ, co sprowadza się do sytuacji, gdy po wyroku uchylającym organ w ogóle nie wydał aktu, jak i do sytuacji, gdy wprawdzie po wniesieniu skargi na podstawie art. 154 P.p.s.a. wydał akt, jednak z przekroczeniem terminu do jego wydania. Oznacza to, że podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 P.p.s.a., za niewykonanie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, jest upływ określonego w przepisach prawa terminu do wydania decyzji. Zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi bowiem podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Stosownie do tego, wydanie decyzji po wniesieniu skargi w trybie art. 154 P.p.s.a. nie stoi na przeszkodzie ukaraniu organu grzywną, jeśli wydanie decyzji nie nastąpiło w przewidzianym prawem terminie. Jedynie w sytuacji, gdy decyzja wydana zostanie przed wniesieniem skargi do sądu, nawet pomimo uchybienia terminowi, wymierzenie grzywny nie jest możliwe. Podkreślić przyjdzie, że wydanie przez sąd administracyjny wyroku uchylającego decyzję zobowiązuje organ do kontynuowania postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań sądu, co do tego postępowania. Tym samym jedynie niezakończenie postępowania, przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 P.p.s.a., w przewidzianej prawem formie oraz terminie, może stanowić podstawę do wymierzenia organowi grzywny. Rozpoznając skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Sąd bierze natomiast pod uwagę przebieg postępowania przed organem i dokonuje jego oceny pod kątem bezczynności organu, tj. czy organ nie uchybił przepisom regulującym termin załatwienia sprawy.

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, które w myśl art. 286 § 1 P.p.s.a. zwraca się organowi, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji. Terminy załatwienia sprawy administracyjnej określają z kolei przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., powinno natomiast nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak stanowi jednak § 5 tego przepisu, do terminów określonych powyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Wskazane terminy do załatwienia sprawy znajdują zastosowanie również do rozstrzygnięcia sprawy, stanowiącej kontynuację postępowania po wyroku uchylającym wydaną w sprawie decyzję. Dostrzec jednak należy, że w art. 35 § 1 i 2 K.p.a., ustawodawca nie wskazał na konkretną datę, czy też konkretną ilość dni przeznaczonych na załatwienie sprawy. Termin określony w art. 35 § 1 i 2 K.p.a. stanowi ogólną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, aby dochować terminów zakreślonych w kodeksie, jak również załatwić sprawę w możliwie jak najkrótszym terminie. Działanie "bez zbędnej zwłoki" należy rozumieć jako zakaz nieuzasadnionego powstrzymywania się od załatwienia sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w działaniu. Termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji oraz miesięczny dla postępowania odwoławczego należy natomiast traktować jako terminy maksymalne, w których jeśli nie zachodzą przyczyny uzasadniające zwłokę, należy załatwić sprawę. Regulacja art. 35 § 1 i 2 K.p.a. jest bowiem wyrazem określonej w art. 12 K.p.a. zasady szybkości postępowania, zgodnie z którą organ powinien podejmować w sprawie takie działania, które pozwolą na jak najszybsze załatwienie sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że nawet w najprostszej sprawie organ administracji publicznej powinien dokonać analizy stanu prawnego i mieć czas na zapoznanie się ze stanem faktycznym sprawy, pamiętając także o zasadzie pisemności. Podkreślić również trzeba, że obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W każdym bowiem postępowaniu, nawet tym prowadzonym ponownie na skutek wyroku Sądu, organ winien rozpoznać sprawę i wydać rozstrzygniecie w oparciu o wyczerpująco zebrany i całościowy materiał dowodowy, jak również zapewnić stronom udział w postępowania. W szczególności zaś organ musi mieć realną możliwość wykonania wyroku sądu, a wiec musi dysponować kompletnymi aktami sprawy w celu realizacji wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku i podjęcia rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że każdą sprawę organ winien załatwić bez zbędnej zwłoki, przy czym termin miesięczny i dwumiesięczny – w sprawie szczególnie skomplikowanej, są terminami maksymalnymi do załatwienia sprawy, których bez uzasadnionych przyczyn organ nie powinien przekroczyć, aby nie narazić się na zarzut bezczynności. W przypadku skargi na bezczynność w wykonaniu wyroku, o której mowa w art. 154 P.p.s.a., stosownie do art. 286 P.p.s.a. terminy liczyć należy od daty doręczenia akt organowi właściwemu do rozpoznania sprawy. Stosownie też do tego, nieuprawnionym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 P.p.s.a. w sytuacji przekroczenia terminu do załatwienia sprawy, jeśli zwłoka była uzasadniona, w szczególności jeśli zaistniały w sprawie przesłanki z art. 35 § 5 K.p.a.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie zaistniała okoliczność uzasadniająca uwzględnienie skargi i wymierzenie organowi grzywny.

Wyrokiem z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/10, którego niewykonanie strona skarżąca zarzuciła Marszałkowi Województwa Opolskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Opolskiego, wydane w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytuł kary pieniężnej. Na skutek wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej, w dalszej kolejności sprawa podlegała jednak również ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 1209/10, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji. W konsekwencji tego, wyrok WSA w Warszawie stał się prawomocny z dniem 9 lutego 2011 r. i dopiero po stwierdzeniu tej prawomocności sprawa powróciła na drogę postępowania administracyjnego do ponownego rozpoznania. Dostrzec przy tym trzeba, że akta administracyjne sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i ten dopiero dnia 18 kwietnia 2011 r. przesłał je Ministrowi Środowiska wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 31 maja 2010 r. Organ odwoławczy z kolei przesłał akta sprawy Marszałkowi Województwa Opolskiego, jako organowi pierwszej instancji właściwemu do rozpoznania sprawy, za pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych potwierdzenia (w postaci prezentaty), przesyłka ta wpłynęła do Urzędu Marszałkowskiego w dniu 4 maja 2011 r. Stosownie do art. 35 K.p.a. w zw. z 286 § 2 P.p.s.a. miesięczny termin do rozpoznania sprawy mógłby być zatem w niniejszej sprawie liczony najwcześniej od dnia 4 maja 2011 r., a nie jak podniesiono w skardze od dnia 14 kwietnia 2011 r., kiedy to strona skarżąca poinformowała organ o treści wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego. Jak wynika jednak z okoliczności faktycznych sprawy, z przyczyn niezależnych od organu, o których mowa w art. 35 § 5 K.p.a., termin do załatwienia sprawy nie mógł być liczony od dnia 4 maja 2011 r., a to z uwagi na to, że akta, które wpłynęły do organu w tej dacie nie były kompletne. Podkreślić jeszcze raz natomiast należy, że rozpoznając sprawę organ musi dysponować aktami kompletnymi, gdyż stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. rozstrzygając sprawę obowiązany jest dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Obowiązki te winny być realizowane również w sytuacji, gdy w sprawie wypowiedział się sąd administracyjny, a sprawa wróciła do ponownego rozpoznania na skutek wyroku sądu. O ile bowiem, na mocy art. 153 P.p.s.a., organ związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu, a zatem winien rozstrzygnąć sprawę zgodnie z tą oceną i wskazaniami, to jednak on, a nie sąd rozpoznaje sprawę i wydaje rozstrzygnięcie. Stosując przepisy prawa i prowadząc postępowanie w sposób określony przez sąd, organ obowiązany jest zatem realizować wskazane powyżej obowiązki wynikające z przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Ponadto organ winien dokonać rozpoznania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący na dzień wydania decyzji. Oznacza to, że bez względu na ocenę prawną sądu, organ powinien zbadać, czy po wydaniu wyroku nie zaistniały zmiany w tym zakresie. Rozpoznanie sprawy musi zatem nastąpić w oparciu o całokształt materiału dowodowego, tj. na podstawie kompletnych akt sprawy, gdyż ocena dokonana na podstawie materiału dowodowego stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Miesięczny termin do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej liczyć natomiast należy od dnia, od którego organ dysponuje kompletnymi aktami.

Powyższe prowadzi do uznania, że skoro w dniu 4 maja 2011 r. organ otrzymał tylko część akt sprawy, z przyczyn od niego niezależnych nie mógł przystąpić do prawidłowego rozpoznania sprawy, a okres od dnia 4 maja 2011 r. do dnia otrzymania brakującej części akt, nie mógł być wliczony do miesięcznego terminu na załatwienie sprawy. W konsekwencji też stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie termin do jej załatwienia przez organ rozpoczął swój biegu dopiero w dniu doręczenia organowi brakujących akt sprawy.

O zwrot brakujących akt organ pierwszej instancji wystąpił do organu odwoławczego pismem z dnia 24 maja 2011 r. Dostrzec przy tym trzeba, że pismem z dnia 6 maja 2011 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących o tym, że w sprawie decyzja wydana zostanie niezwłocznie po otrzymaniu akt. Brakujące akta doręczone zostały do organu w dniu 1 czerwca 2011 r. Od dnia 2 czerwca 2011 r. rozpoczął zatem swój bieg miesięczny termin do załatwienia sprawy, poprzez wydanie decyzji. Dostrzec przy tym trzeba, że już pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., które do organu wpłynęło w dniu 6 czerwca 2011 r. strona skarżąca wniosła na podstawie art. 154 P.p.s.a. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. organ poinformował natomiast strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i o ich prawach wynikających z art. 10 § K.p.a., a następnie w dniu 21 czerwca 2011 r., wydał w sprawie decyzję.

W ocenie Sądu, powyżej wskazany sposób procedowania w sprawie zwrotu na rzecz strony skarżącej nienależnie zapłaconej kary pieniężnej za wydobywanie kopalin, nie daje podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie organ w sposób nieusprawiedliwiony pozostawał w zwłoce, która uzasadniała by wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 P.p.s.a. Zestawiając datę zwrotu kompletnych akt do organu pierwszej instancji z datą wniesienia skargi nie można nie zauważyć, że termin do załatwienia sprawy upływał w dniu 1 lipca 2011 r., a więc na dzień wniesienia skargi do Sądu organ nie pozostawał w zwłoce i wydając decyzję w dniu 21 czerwca 2011 r., nie uchybił miesięcznemu terminowi do załatwienia sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, że nie można zarzucić organowi zwłoki, w związku z wystąpieniem do organu odwoławczego o zwrot akt pismem z dnia 24 maja 2011 r., podczas gdy niekompletne akta przesłane zostały w dniu 4 maja 2011 r. O zwrot brakujących akt organ wystąpił w trakcie załatwiania sprawy, przed upływem miesiąca od dnia przesłania części akt. Oznacza to, że w przewidzianym terminie podjął działania zmierzające do rozpoznania sprawy, jednak jej rozpoznanie - zakończenie w formie decyzji - nie było możliwe. Okres od 4 do 24 maja 2011 r., jak już wcześniej wskazano, nie mógł być wliczony do terminu na załatwienia sprawy, albowiem przyczyna braku możliwości rozpoznania sprawy w tym okresie była niezależna od organu rozpoznającego sprawę. Niemożliwe wszak było rozpoznanie sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a to, że akta były w posiadaniu innego organu nie było skutkiem działań organu, lecz wynikało z przyczyn od niego niezależnych. Odnotować ponadto należy, że pomimo wskazania przez Sąd w wyroku podmiotu zobowiązanego do zwrotu nienależnie zapłaconej kary pieniężnej, organ obowiązany był do dokonania w toku ponownego postępowania ustaleń w zakresie wysokości kwoty podlegającej zwrotowi. W szczególności zaś co do tego, czy w granicach rozpoznawanej sprawy mieściło się również podjęcie rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu wpłaty dokonanej na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Dokonanie tych ustaleń bez wątpienia zaś wymagało analizy i oceny całego materiału dowodowego i mogło natąpić dopiero po otrzymaniu, przez organ podejmujący rozstrzygniecie, kompletnych akt sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji