Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 852/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135,art. 200 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 6, art. 7 i art. 77 § 1, art.8
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 136 i art. 137, art. 216 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2021 r. R. O. wniósł skargę na decyzję Wojewody z [...] września 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzje Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2021 r. nr [...], odmawiającą zwrotu nieruchomości położonych w K. , tj. działki nr [...] oraz części działki nr [...].

Powyższa skarga została wywiedzione na tle stanu faktycznego sprawy, w której wnioskiem z [...] maja 2020 r. R. O., D. M., E. O. oraz M. O. wystąpili o zwrot nieruchomości, przejętej na rzecz Państwa decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 1979 r. nr [...] w oparciu o zarządzenie Wojewody [...] nr [...] z [...] marca 1976 r., o powierzchni [...] m˛, położonej w K. , wchodzącej obecnie w skład nieruchomości oznaczonej nr działek: [...], [...], [...], [...], [...], które stanowią odpowiednio własność Miasta [...] oraz spółki miejskiej. Wnioskodawcy wystąpili również o zwrot nieruchomości rolnej nabytej od R. O. oraz M. O. na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...] czerwca 1989 r. na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.; dalej: "u.g.g.w.n."), położonej w K. , oznaczonej jako działka nr [...] oraz części nieruchomości oznaczonej nr [...], wchodzącej obecnie w skład działek oznaczonych nr: [...], [...], [...], stanowiących odpowiednio własność Miasta [...] oraz osób fizycznych.

Sprawę w przedmiocie zwrotu nieruchomości, wchodzącej obecnie w skład działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], prowadzi Starosta [...]. Natomiast Prezydent Miasta [...] rozpoznał sprawę zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz część działki nr [...] i decyzją z [...] maja 2021 r. odmówił wnioskowanego zwroty nieruchomości. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że z porównania mapy katastralnej z mapą ewidencji gruntów oraz wykazów zmian ewidencyjnych wynika, że część wnioskowanej do zwrotu nieruchomości oznaczonej nr działki [...] stanowi aktualnie działkę nr [...] oraz część działki nr [...] obręb. Właścicielami m. in. działki nr [...], nabytej przez Skarb Państwa na podstawie umowa sprzedaży z [...] czerwca 1989 r., byli R. O. oraz M. O.. Postanowieniem z [...] stycznia 1995 r. sygn. akt Ns [...] Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że spadek po R. O. zmarłym [...] listopada 1994 r. nabyli z mocy ustawy: żona M. O. oraz dzieci spadkodawcy: R. O., E. O. i D. M., w [...] części każdy z nich, zatem wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniego właściciela nieruchomości, a M. O. jest również poprzednim właścicielem, i mogą domagać się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Następnie Prezydent wyjaśnił, że aktualnie działki nr [...] i nr [...] stanowią własność osób fizycznych. Działki te stały się własnością Miasta [...] na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. z [...] marca 1993 r. (decyzja komunalizacyjna). Wcześniej, tj. [...] maja 1991 r. na mocy decyzji Urzędu Miejskiego w K. nieruchomości wykupione aktem notarialnym od M. i R. małżonków O. uległy podziałowi. Następnie, na podstawie aktu notarialnego z [...] czerwca 2000 r. działki zostały zbyte przez Miasto [...] Parafii [...] w K. . Parafia zbyła nieruchomości na rzecz osób fizycznych, odpowiednio - [...] września 2015 r. działkę nr [...] oraz [...] lutego 2019 r. działkę nr [...].

Powołując się na art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.; dalej: "u.g.n.") organ pierwszej instancji stwierdził, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n., przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ taka decyzja byłaby niewykonalna. Powyższe podważa sens badania, jaki był cel wywłaszczenia i czy został on zrealizowany, albowiem do zwrotu i tak nie może dojść. Okoliczność zbycia przez Miasto [...] ww. działek przesądza o niemożności ich zwrotu i czyni zbędną potrzebę prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do realizacji celu wywłaszczenia, zaś decyzja o zwrocie nieruchomości godziłaby w porządek prawny i byłaby w dniu jej wydania trwale niewykonalna, co skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 735; dalej: "K.p.a.")

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy zażądali jej uchylenia w całości i rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] września 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n., roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego, oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna. Oznacza to, że nie ma znaczenia prawnego pominięcie w art. 136 u.g.n. jako przesłanki zwrotu nieruchomości stwierdzenia, iż Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego) jest aktualnie (nadal) właścicielem nieruchomości.

Powołując się na orzecznictwo administracyjne, organ odwoławczy zaznaczył, że niezależnie od tego, jakie postępowanie dowodowe przeprowadziłyby organy, a mianowicie czy dokonałyby uprzedniego zbadania celu wywłaszczenia i stopnia jego realizacji, to i tak, w przypadku zbycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, lub obciążenia jej prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób nakładać na organy obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność celu wywłaszczenia i stopnia jego realizacji, a co za tym idzie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Są to bowiem okoliczności pozbawione znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie nie stanowią prejudykatu dla rozstrzygnięć podejmowanych przez sądy powszechne w postępowaniu odszkodowawczym.

W skardze na opisaną wyżej decyzję R. O., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, zarzucił jej:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 1, 2, 3, 4 w zw. z art. 137 u.g.n. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w drodze umowy sprzedaży z [...] czerwca 1989 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 K.p.a. przez wydanie decyzji pozbawionej prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia prawnego, co stanowi także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i art. 11 K.p.a.;

3. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności sposobu wykorzystania spornych nieruchomości i czy został na nich zrealizowany cel wywłaszczeniowy, a także przebiegu granic tych nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że organy dokładnie nie ustaliły przedmiotu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w szczególności ich granicy. Poza sporem jest, że organ administracyjny zaniechał zbadania przesłanki zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, powołując się na uchwałę NSA z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OPS 3/14 (wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uchwały wynika, że podstawą odmowy zwrotu może być przejście własności nieruchomości na inny podmiot niż organ administracyjny, jednak na tę okoliczność można powoływać się dopiero po ustaleniu, że pozostałe przesłanki do zwrotu wywłaszczenia nieruchomości zostały spełnione. Negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości może zaistnieć tylko w przypadku ustalenia, że nieruchomość okazała się zbędna na cel wywłaszczenia, co obliguje organy do dokonania ustaleń w tym zakresie. Poprzedni właściciel albo jego spadkobierca mogą w tym przypadku wszcząć postępowanie przed sądem powszechnym o zasądzenie odszkodowania i tym samym uzyskanie rekompensaty w pieniądzu. Postępowanie przed sądem powszechnym jest jednak wtedy nakierowane na wykazanie, że organ administracji publicznej, na którego rzecz nastąpiło wywłaszczenie, dopuścił się deliktu, wyzbywając się prawnego władztwa nad gruntem. Kwestia ta charakter wyłącznie cywilnoprawny w odróżnieniu od administracyjnoprawnej oceny, czy cel wywłaszczenia został osiągnięty. To ostatnie ustalenie może przy tym pełnić doniosłą rolę w postępowaniu sądowym, oddziałując w szczególności na wysokość zasądzonego odszkodowania. Organy nie mogą zatem zwolnić się z obowiązku wynikającego z art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., wskazując, że wiążące ustalenia zostaną poczynione w tej mierze przed sądem powszechnym. Niezbędne jest też ustalenie czy na organie spoczywał obowiązek poinformowania pierwotnych właścicieli o zamiarze wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości na inny cel w związku ze zbędnością tej nieruchomość na cel wywłaszczenia. Okoliczność ta jest bowiem istotna dla stwierdzenia, czy po stronie skarżących wystąpiły przesłanki roszczenia o zwrot nieruchomości, jakkolwiek nie może ono zostać zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego z uwagi na zbycie nieruchomości na rzecz podmiotu trzeciego. W konsekwencji, ustalenie powyższej kwestii niezbędne jest dla stwierdzenia istnienia roszczenia odszkodowawcze skarżących względem jednostki samorządu terytorialnego, które mogłoby następnie zostać zrealizowane na drodze postępowania cywilnego. Zaniechanie wyjaśnienia powyższej kwestii prowadzi do pozostawienia skarżących w stan niepewności, co do przysługujących im środków ochrony prawnej i stwarza trudności w postępowaniu przed sądem cywilnym, a nadto może spowodować uzasadnione podważenie zaufania do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 8 kwietnia 2022 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, jest kwestia, czy po ustaleniu, że wnioskowana o zwrot nieruchomość nie jest już własnością ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, organ administracyjny jest jednak zobowiązany do prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany oraz czy na organie spoczywał obowiązek poinformowania pierwotnych właścicieli o zamiarze wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości na inny cel w związku ze zbędnością tej nieruchomość na cel wywłaszczenia.

W myśl art. 136 ust. 1 u.g.n nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z ust. 2 w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części. Stosowanie zaś do ust. 3 poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 (...).

Warunkiem zastosowania regulacji dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest w pierwszej kolejności ustalenie, że wniosek o zwroty dotyczył nieruchomości wywłaszczonej w ścisłym rozumieniu, tj. przejętej na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego w drodze decyzji administracyjnej bądź w jedynym z trybów wskazanych w art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz, że wniosek ten został złożony przez uprawnioną osobę – poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę. Wstąpienie powyższych przesłanek w kontrolowanej sprawie zostało stwierdzone przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, a okoliczność ta jest bezsporna. Poza sporem jest również, że Wojewoda, podobnie jak uprzednio organ pierwszej instancji, zaniechali zbadania przesłanki zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, argumentując, że ww. nieruchomość nie może zostać zwrócona, ponieważ nie stanowi własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, lecz osób fizycznych: działka nr [...] od 2000 r., a działka nr [...] od 2015 r.

Podkreślenia wymaga, że organy orzekając o odmowie zwrotu ww. nieruchomości powołały się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I OPS 3/14, która przesądziła, że "jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 u.g.n., podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n.". Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 3497/15, jak i w powołanym przez organ odwoławczy wyroku z 5 grudnia 2017 r. (I OSK 1153/17), ale wyjaśnił również, że niezależnie od tego, jakie postępowanie dowodowe przeprowadziły organy, a mianowicie, czy dokonały uprzedniego zbadania celu wywłaszczenia i stopnia jego realizacji, to i tak, w przypadku zbycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, lub obciążenia jej prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem NSA, w tej sytuacji nie sposób nakładać na organy obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność celu wywłaszczenia i stopnia jego realizacji, a co za tym idzie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. NSA uznał bowiem, że są to okoliczności pozbawione znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie nie stanowią prejudykatu dla rozstrzygnięć podejmowanych przez sądy powszechne w postępowaniu odszkodowawczym.

Mają jednak na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę, na zarysowaną ostatnio linię orzeczniczą (wyrok WSA w Krakowie z 18 maja 2018 r., II SA/Kr 326/18 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2021 r., I OSK 3878/18), którą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela. Należy podkreślić, że za niewątpliwe - w myśl z ww. uchwały - Sąd uznał zbycie nieruchomości na rzecz podmiotu trzeciego jako podstawę do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast kluczową kwestią z punktu widzenia przedmiotu postępowania zwrotnego jest ustalenie, czy zbyta nieruchomość została uprzednio wykorzystana na cel wywłaszczenia oraz czy ewentualnie dopełniono procedury zawiadomienia z art. 136 ust. 2 u.g.n. Są to okoliczności zasadnicze, bo wynikające wprost z wykładni literalnej art. 136 i art. 137 u.g.n. NSA uznał zatem, że poprzez zaniechanie ustalenia ww. okoliczności, doszło do naruszenia procedury, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – rozumiany jako istotne okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę jej przedmiot i ewentualne konsekwencje prawne w sferze prawa cywilnego. Ten ostatni argument ma, w ocenie NSA, również ważkie znaczenie z perspektywy systemowej i ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu zbycia nieruchomości z ewentualnym naruszeniem u.g.n. i w konsekwencji rozgraniczenia przedmiotu i zakresu postępowania administracyjnego od postępowania cywilnego. Co do zasady sąd powszechny nie może bowiem prowadzić ustaleń w kwestii należącej do właściwości organów administracji publicznej, a organy administracji publicznej w sprawach należących do właściwości sądów powszechnych. To organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia danej sprawy administracyjnej, a nie sąd powszechny rozstrzygający w sprawie cywilnej mającej związek z daną sprawą administracyjną. NSA stwierdził, że z perspektywy rozpoznawanej sprawy ustalenie, że doszło do zbycia gruntu wprawdzie przesądza o niemożności jego zwrotu, to jednak ustalenie tylko tej okoliczności nie stanowiło wypełnienia obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie.

NSA wyjaśnił również, że celem postępowania administracyjnego jest przede wszystkim zapewnienie realizacji norm materialnego prawa administracyjnego. Zakres i przedmiot postępowania administracyjnego wynika z istoty stosunku administracyjnego, a w konsekwencji rodzaj aktów i czynności podejmowanych w toku danej procedury administracyjnej. Postępowanie administracyjne jest więc sekwencją czynności zmierzających do rekonstrukcji stanu faktycznego, a następnie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie – na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ma być ono pragmatyczne, ale jednocześnie organ prowadzący postępowanie musi udzielić odpowiedzi na wszystkie kluczowe pytania z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania. Pragmatyzm procedury administracyjnej nie może bowiem przesłaniać obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności z punktu widzenia danej sprawy, czyli takich, które mają znaczenie prawne z punk tu widzenia rozstrzygnięcia w danej sprawie. Pragmatyzm i sprawność postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego nie mogą odbywać się kosztem zasady prawdy obiektywnej.

Podzielając zaprezentowany w powołanym wyżej wyroku NSA pogląd, Sąd stwierdza, że ma on zastosowanie również w okolicznościach niniejszej sprawy. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że sporna nieruchomość aktem notarialnym z [...] czerwca 1989 r. została zbyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 8 u.g.g.w.n. Na podstawie powyższej umowy Skarb Państwa nabył m. in. działki, których dotyczy kontrolowane postępowanie z przeznaczeniem pod osiedle im. [...] w K. . Nieruchomość ta została skomunalizowana, co potwierdzała decyzja z [...] marca 1993 r. i w 2000 r. Miasto [...] sprzedało ją Parafii [...] w K. . Następnie Parafia w 2015 i 2019 r. sprzedała poszczególne działki osobom fizycznym. Jeżeli zatem istotnie nieruchomość nie była wykorzystana na cel wywłaszczenia i istniał obowiązek zawiadomienia poprzedniego właściciela i jego spadkobierców o zamiarze wykorzystania jej na inny cel, to organ administracyjny, zaniechując jego dopełnienia, dopuścił się naruszenia prawa. Odmowa zatem zwrotu nieruchomości z jednoczesnym brakiem wyjaśnienia kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, z uwagi na niedysponowane tytułem prawnym do tej nieruchomości, niewątpliwie narusza zasadę określoną w art. 8 K.p.a.

W związku z powyższym należy również przyjąć, że na organach administracyjnych ciążył obowiązek wyjaśnienia w sposób wyczerpujący podstaw, na zasadzie których stronie skarżącej odmówiono zwrotu nieruchomości, w tym także kwestii zbędności spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Realizacja zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej jest ściśle związana z realizacją innych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasad określonych w art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które w ocenie Sądu organ naruszył. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, powołana uchwała I OSP 3/14, a wręcz wynika z niej wprost, że organ może odmówić zwrotu nieruchomości z uwagi na przeniesienie prawa własności na podmiot trzeci, o ile jednak wystąpiły przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wskazane w przepisach u.g.n.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).