Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3109/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41, art 39 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 2037/14 w sprawie ze skarg M. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] i z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 2037/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi M. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] i nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w dniu [...] września 2014 r. Prezydent Miasta K. wydał następujące decyzje:

1) znak: [...], którą odmówił przyznania M. B. świadczenia w formie pomocy finansowej na zakup opału;

2) znak: [...], którą odmówił przyznania M. B. świadczenia w formie pomocy finansowej na opłacenie usług kominiarskich.

Jako podstawę prawną tych rozstrzygnięć wskazano art. 104 i art. 107 kpa, art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 2 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit. "c", art. 41 pkt 1, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823).

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że M. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód, na który składa się zasiłek stały i okresowy, wynosi 549 zł miesięcznie, czyli przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynoszące 542 zł. Ponadto Prezydent ustalił, że M. B. większość czasu spędza u matki przy ul. C. , u której nocuje i gdzie posiada rzeczy codziennego użytku. M. B. opiekuje się również żoną zamieszkałą na os. K. , zaś tylko przez trzy godziny dziennie przebywa w lokalu numer [...] przy ul. K. należącym do P. SA. Organ I instancji wskazał, że M. B. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, jednak z tytułu przebywania w tym lokalu zdecydował się na regulowanie należności czynszowej. Podczas wywiadu ustalono, że pokoje ogrzewane są piecami kaflowymi, a kuchnia piecem typu "angielka". M. B. podkreślił, że najwłaściwszym źródłem ogrzewania lokalu byłoby drewno opałowe. W ocenie organu I instancji centrum życiowe M. B. znajduje się przy ul. C., a zatem nieracjonalne byłoby przyznanie pomocy na opał celem ogrzania mieszkania przy ul. K. , w którym M. B. przebywa przez trzy godziny dziennie.

Odnośnie rozstrzygnięcia w przedmiocie pomocy finansowej na opłacenie usług kominiarskich Prezydent powołał się na art. 6a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zgodnie z którym wynajmujący jest zobowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem, z których korzysta najemca. W ocenie organu I instancji treść tego przepisu oraz fakt, że w mieszkaniu przy ul. K. M. B. przebywa tylko kilka godzin dziennie uniemożliwiały przyznanie pomocy na opłacenie usług kominiarskich.

Od powyższych decyzji odwołania złożył M. B., który podniósł, że każdy ma prawo do dachu nad głową, służby zdrowia i opieki społecznej. Wskazał też, że o godzinie 8.00 i 16.00 przebywa na os. K. pod numerem [...], gdyż nadzoruje leczenie żony, W. B.. Następnie w godzinach 12.00 - 15.00 przebywa na ul. K. i podkreślił, że w tym czasie pracownik socjalny może go zastać. Odwołujący się podkreślił, że mieszkanie ze względów technicznych musi być ogrzewane do temperatury 13 stopni.

W dniu [...] listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrzyło odwołania M. B. i wydało następujące decyzje:

1) znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]września 2014 r. znak: [...];

2) znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...].

Jako podstawę prawną tych decyzji wskazano art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 48, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i wskazało, że M. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje i utrzymuje się z zasiłku stałego i okresowego (łączny dochód 549 zł). Kolegium podało też, że odwołujący się jest w stałym i codziennym kontakcie z matką mieszkającą na ul. C. w K., u której przebywa w godzinach od 18 do 7.30. Ponadto utrzymuje stały kontakt z żoną mieszkającą na os. K., z którą pozostaje w faktycznej separacji i której leczenie nadzoruje. Kolegium wskazało też, że M. B. trzy godziny w ciągu dnia (od 12 do 15) przebywa przy ul. K., gdzie zajmuje dwupokojowy lokal, lecz nie jest najemcą mieszkania, płaci połowę czynszu, a drugą połowę winna płacić G. B., która jest głównym najemcą lokalu, lecz przebywa od 2002 r. w DPS przy ul. K. w K.. Z ustaleń wynika, że w mieszkaniu przy ul. K. znajdują się piece kaflowe, w kuchni jest kuchnia typu "angielka", a odwołujący się rozpoczął malowanie sufitu w kuchni. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż odwołujący się pozostaje w leczeniu psychiatrycznym, przerwał leczenie kardiologiczne, ma też problemy z jaskrą, ma również dyskopatię i nie może dźwigać więcej niż 5 kg. Kolegium zaznaczyło również, że M. B. decyzją z dnia [...] września 2014 r. otrzymał zasiłek celowy na zakup żywności, a ponadto jest regularnym klientem pomocy społecznej, która to pomoc jest mu udzielana od długiego czasu (otrzymywał zasiłki stałe, okresowe i celowe, w tym na żywność i opał).

W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zostało spełnione kryterium dochodowe, a sytuacja, w jakiej znajduje się M. B., nie może być zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, tym bardziej, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że odwołujący najczęściej przebywa u matki na ul. C., w jej mieszkaniu ma większość rzeczy codziennego użytku, ubrania, kosmetyki i sprzęt RTV. Ponadto sam odwołujący się podkreślił, że ze względu na konieczność zagwarantowania opieki matce nadal będzie u niej przebywał.

M. B. zaskarżył opisane wyżej decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skarg powołał się na swoje zadłużenie z tytułu czynszu za mieszkanie przy ul. K. oraz podał kwoty ponoszonych przez siebie wydatków na czynsz, czyszczenie kominów i studni. Zdaniem skarżącego odmowa przyznania wnioskowanych przez niego środków pieniężnych na opał i usługi kominiarskie doprowadzi do całkowitej dewastacji zajmowanego przez niego mieszkania, a nawet do katastrofy budowlanej. Skarżący zaznaczył, że od [...] października 2014 r. przebywa w lokalu przy ul. K. więcej niż trzy godziny.

W odpowiedzi na skargi SKO w K. wniosło ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku celowego. Pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jest spełnienie kryterium dochodowego, które w przypadku skarżącego, jako osoby samotnie gospodarującej, wynosiło 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ustalono, że M. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód, na który składa się zasiłek stały i okresowy, wynosi 549 zł miesięcznie, a zatem przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego.

W związku z powyższym organy pomocy społecznej zasadnie rozważyły przyznanie skarżącemu bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na podstawie art.41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Przepis ten przewiduje przyznanie świadczenia, gdy zostanie stwierdzone, że miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek. Decyzja o przyznaniu takiego zasiłku celowego jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co nie oznacza, że organy mogą pozwolić sobie na działania dowolne, lecz przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności powinny ocenić sytuację strony pod kątem przyznania jej specjalnego zasiłku celowego. Podsumowując zatem, stwierdzić trzeba, że zasiłek celowy na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej może być przyznany w szczególnie uzasadnionym przypadku oraz na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej.

W ocenie Sądu te dwie przesłanki nie zostały spełnione odnośnie żadnego z dwóch wniosków M. B. rozpatrzonych zaskarżonymi decyzjami. Za zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej i szczególnie uzasadniony przypadek nie można bowiem uznać zakupu opału w celu ogrzania lokalu, w którym skarżący przebywa, jak sam przyznał, jedynie przez trzy godziny w ciągu doby i w nim nie nocuje. W toku postępowania administracyjnego ustalono bowiem, że M. B.większość czasu spędza u matki przy ul. C., u której nocuje i tam posiada rzeczy codziennego użytku. Ponadto skarżący opiekuje się żoną mieszkającą na os. K.. Przy takim stanie faktycznym należy zgodzić się z organami obu instancji, że przeznaczenie środków pomocy społecznej na zakup opału do takiego lokalu byłoby nie tylko naruszeniem art. 41 ustawy o pomocy społecznej (brak zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku) oraz ogólnych zasad pomocy społecznej (brak niezbędnej potrzeby życiowej), lecz stanowiłoby uszczuplenie środków pozostających w dyspozycji organów pomocy społecznej, a które to środki mogłyby zostać przeznaczone na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych innych beneficjentów pomocy społecznej. Pamiętać bowiem należy, że organy pomocy społecznej muszą również uwzględniać posiadane możliwości finansowe oraz fakt, iż zobowiązane są do udzielania wsparcia większej ilości beneficjentów.

Odnośnie zaś wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie usług kominiarskich, Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że skoro skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu numer [...] przy ul. K., to nie jest zobowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem (obowiązek ten spoczywa na właścicielu budynku, w którym znajduje się lokal). Ta okoliczność oraz fakt, że w mieszkaniu przy ul. K. M. B. przebywa tylko trzy godziny dziennie wykluczały przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie usług kominiarskich. Dlatego rozstrzygnięcie w tym zakresie Sądu uznał za prawidłowe.

W ocenie Sądu obie zaskarżone decyzje zostały wydane po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a do ustalonego stanu faktycznego trafnie zastosowano odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej, zaś uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniają wymogi z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwalają na zapoznanie się z dokonanymi przez organ ustaleniami oraz motywami podjętych rozstrzygnięć. Podkreślić trzeba też, że odmowa przyznania zasiłków celowych w rozpatrywanych przypadkach nie oznacza, że skarżący został pozostawiony przez organy pomocy w trudnej sytuacji życiowej bez jakiegokolwiek wsparcia, gdyż z akt administracyjnych wynika, że M. B. pomoc jest udzielana od dłuższego czasu (otrzymywał on zasiłki stałe, okresowe i celowe m. in. na żywność i opał).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. B. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 41 ustawy o pomocy społecznej, które przejawia się jego niewłaściwym zastosowaniem i nieuzasadnionym oddaleniem skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] listopada 2014 r. w sprawach o sygn. akt [...] oraz o sygn. akt [...].

- art. 39 ust 1-2 ustawy o pomocy społecznej, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i zaniechaniu rozważenia kontroli zasadności podjętych decyzji przez organy administracji publicznej w zakresie zaniechania co najmniej częściowego przyznania przez organy administracji publicznej zasiłków celowych w sprawie o sygn. akt [...] oraz [...].

W uzasadnieniu wskazano, że art. 41 ustawy o pomocy społecznej ma charakter przepisu poddającego się możliwie zwężającej wykładni, co uzasadnione jest uznaniem administracyjnym, ponieważ tego rodzaju wykładnia nie jest zgodna z regułami ogólnymi analizowanej ustawy w tym zwłaszcza godzi to w normy celowościowe, określone w art. 2 ust 1 i art. 3 ust 1 ustawy. Zdaniem skarżącego uznanie -administracyjne w ramach danej podstawy prawnej możliwe jest wtedy, gdy zastosowanie bądź niezastosowanie określonego przepisu mieści się w ramach podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz w regułach ogólnych aktu prawnego, mającego zastosowanie w danej sprawie. Przepisy bazujące na uznaniu administracyjnym powinny być stosowane przez pryzmat norm celowościowych, zaprogramowanych w przepisach ogólnych danego aktu - w analizowanej sprawie mowa o art. 2-3 ustawy. Niezrozumiałe jest dla skarżącego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że skoro skarżący przebywa w określonych tylko godzinach w mieszkaniu, to nie należy mu się zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organy administracji publicznej a za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie pochyliły się nad przyczyną tak ograniczonego czasowo w skali doby pobytu w mieszkaniu przy ul. K. w K. przez M. B.. Z treści pism skarżącego jasno wynika, że właśnie w mieszkaniu przy ul. K. w K. skarżący ma swoje centrum życiowe, natomiast nocuje z matką z przyczyn rodzinnych, niemniej istotne jest również, że w jego mieszkaniu są urągające godności ludzkiej warunki bytowe, które zmuszają go do poszukiwania noclegu w innym miejscu (grzyb na ścianach, zawilgocenie, trudności z odprowadzaniem spalin z komina, konieczność dogrzania mieszkania w sezonie jesienno - zimowym). Skarżący podkreślił, że jego starania zmierzają tylko do uzyskania zgodnego z prawem lokalu mieszkalnego, który odpowiadałby stanowi technicznemu, przepisanemu przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, czy § 49 i n. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W powyższym stanie, połączonym z ciężką sytuacją materialną skarżącego (utrzymuje się on bowiem tylko ze świadczeń MOPS-u), jego tragicznym stanem zdrowia (schorzenia psychiatryczne, choroba kardiologiczna, problemy z dyskopatią) ukazują, że w tej sprawie doszło do zmaterializowania się "szczególnie uzasadnionego przypadku", który dawał podstawy do udzielenia zasiłku celowego w postaci finansowania na opał i pokrycie usługi kominiarskiej, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Z jednej bowiem strony osoba ta nie ma szans na znalezienie zatrudnienia, nie mając szans na alternatywne źródło utrzymania z drugiej zaś strony, ww. świadczenia, stanowiące przedmiot postępowań administracyjnych były konieczne skarżącemu. Powyższe okoliczności już na pierwszy rzut oka przemawiają za tym, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, usprawiedliwiający przyznanie specjalnego zasiłku celowego z art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących postępowania, a zatem odnosząc się do powołanych w niej podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był oprzeć się na ustaleniach faktycznych zaakceptowanych przez sąd I instancji.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) należy mieć na uwadze, że użyto w nim sformułowania, iż świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego "może być przyznane". Oznacza to, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie to, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, to nie pozwala mu jednak na pełną dowolność w orzekaniu. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Powyższe rozważania powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, uzależnione jest od zaistnienia dodatkowej przesłanki, którą jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Ustawodawca nie sformułował definicji "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jest to pojęcie nieostre, wymagające konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że wiąże się ze zdarzeniami tak dotkliwymi w skutkach lub tak daleko ingerującymi w plany życiowe, że wykraczają poza kategorię zdarzeń codziennych. Specjalny zasiłek celowy jest więc świadczeniem o charakterze szczególnym, wyjątkowym, związanym z pewnymi nadzwyczajnymi okolicznościami.

Organy pomocy społecznej i Sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły, że materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, aby taki szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił w stosunku do skarżącego. Z akt sprawy wynika, że sytuacja bytowa i życiowa skarżącego nie zmienia się od pewnego czasu. Nie nastąpiło żadne szczególne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasową sytuację. Takiego nadzwyczajnego zdarzenia nie wskazano także ani w skardze do Sądu pierwszej instancji, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Sytuacja skarżącego nie odbiega od sytuacji wielu innych osób wnioskujących o przyznanie pomocy. Skarżący jest wprawdzie osobą schorowaną i nie mogącą wykonywać pracy zarobkowej, lecz nie musi także na stałe zamieszkiwać w lokalu, z którego eksploatacją nie może sobie poradzić z powodu braku środków. Z ustaleń organów pomocy społecznej zaakceptowanych przez sąd I instancji wynika, że w lokalu przy ul. K. przebywa tylko kilka godzin dziennie – z wyłączeniem pory nocnej. Skarżący, zwracając się o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów opału i usługi kominiarskiej ubiega się zatem o pomoc w zakresie, który nie dotyczy bezpośrednio jego codziennego bytu. Skarżący korzysta ponadto od lat z bieżącej pomocy świadczonej mu przez organy pomocy społecznej. Organy te znają jego rzeczywiste potrzeby i są w stanie je ocenić, biorąc pod uwagę konieczność uczynienia zadość podstawowym potrzebom także i innych osób będących w trudnej sytuacji życiowej i materialnej.

Ocena dokonana przez sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie świadczy bynajmniej o tym, że skarżący znajduje się w dobrej sytuacji życiowej. Jego sytuacja jest niewątpliwie bardzo trudna, ale zaspokojenie wszystkich zgłaszanych przez wnioskodawców potrzeb wykracza poza zakres możliwości i celów pomocy społecznej. Konieczna jest zatem gradacja potrzeb, uwzględniająca możliwości organów pomocy społecznej.

Całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepisy te dotyczą bowiem zasiłku celowego, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego. Z niekwestionowanych przez stronę skarżącą ustaleń organów administracji wynikało, że skarżący uzyskuje dochód w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe, a zatem nie było możliwości zastosowania wobec niego przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.