Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 254/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 254/13 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 29 kwietnia 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Ryszard Pęk, , Sędziowie, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , , Protokolant, asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze we W., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, , oddala skargę., , ,


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania Z. R. (dalej: skarżący), od wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku celowego na żywność, leki, środki czystości, przyznanie i odprowadzanie do ZUS opłaty na składkę emerytalno - rentową zasiłku na opłacenie czynszu za lokal mieszkalny za styczeń 2013 r., na opłacenie energii elektrycznej w kwocie 54,48 zł, na zakup pralki automatycznej, na remont mieszkania i konserwację, na zakup ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę, na opłacenie należności za opłatę gazową na konto Zakładu Gazowniczego, na koronkę oraz protezę dentystyczną, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję z dnia [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 10 grudnia 2012 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie i odprowadzanie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłku bezgotówkowego w postaci składki emerytalno - rentowej, z uwagi na fakt, że posiada status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP od dnia 3 czerwca 1997 r. Skarżący zwrócił się również o przyznanie zasiłku na opłacenie należności za: czynsz (w kwocie 143,10 zł), energię elektryczną (w kwocie 54,48 zł) oraz gaz. Skarżący wniósł ponadto o przyznanie pomocy na zakup żywności, leków, środków czystości, pralki automatycznej, ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki zimowej oraz na pokrycie kosztów remontu mieszkania, koronki i protezy zębowej.

Jak wynika z akt sprawy skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Jego dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie 288,44 zł - przyznany na okres od sierpnia 2012 r. do stycznia 2013 r. - oraz zasiłek okresowy w kwocie 126,78 zł. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Jak wskazało Kolegium, opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący otrzymał od pracownika socjalnego wykaz agencji pośrednictwa pracy działających na terenie W., w celu umożliwienia stronie aktywnego poszukiwania pracy. Ponadto zauważono, że Ośrodek zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy o nakierowanie na skarżącego działań aktywizujących. Podniesiono również, że skarżący otrzymał wykaz świadczeń zdrowotnych lekarza dentysty zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzono, że organ pierwszej instancji wspiera skarżącego w poszukiwaniu zatrudnienia.

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że skarżący nie podpisał umowy z Zakładem Gazowniczym na pobór gazu oraz nie wskazał kontaktu z przychodnią stomatologiczną celem skorzystania z usług stomatologicznych w ramach NFZ. Podkreślono także, że skarżący ponownie odmówił przyjęcia skierowania po żywność i talonu do jadłodajni. Poinformowano, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej związane jest z określonymi obowiązkami nałożonymi na osobę ubiegającą się o wsparcie ze środków publicznych. Wskazano, że w myśl art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu odmowy przyznania zasiłku celowego stwierdzono, że skarżący nie współpracuje z pracownikiem socjalnym ponieważ nie podpisał umowy na pobór gazu z Zakładem Gazowniczym, nie informuje o sposobach pozyskiwania funduszy na zakup żywności, środków czystości i odzieży, a ponadto nie przedłożył zaświadczenia od lekarza psychiatry o kontynuacji leczenia, pomimo powoływania się na swoją chorobę. Brak współdziałania z pracownikiem socjalnym - w ocenie organu I instancji - przejawiało się również nieudzielaniem odpowiedzi na pytania pracownika i kierownika Zespołu, co uniemożliwiało dokładne ustalenie sytuacji skarżącego.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono także, że skarżący odmawia współpracy z konsultantem prawnym i wydatkuje otrzymane zasiłki niezgodnie z przeznaczeniem (wydatkując je na dopłaty czynszowe). Podkreślono, że skarżący kolejny raz odmówił przyjęcia talonu do stołówki na gorący posiłek oraz skierowania do Komitetu Charytatywnego po paczkę żywnościową. Wskazano, że postawa jaką reprezentuje skarżący, utrudnia organowi ustalenie, czy faktycznie potrzebuje ona wsparcia. Zdaniem organu skarżący jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby takie jak żywność, środki czystości, leki, czy odzież.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy pomocy na żywność, w sytuacji w której strona, twierdząc, iż jest głodna, odmawia jednocześnie przyjęcia talonu na żywność. Dodatkowo zauważono, że opłata składki emerytalno-rentowej, opłata czynszu za lokal, czy zakup koronki i protezy zębowej nie są potrzebami elementarnymi, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy.

W odwołaniu skarżący podniósł, że z uzasadnienia wydanej decyzji nie wynika, jakie kryteria zostały wzięte pod uwagę przy odmowie przyznania zasiłku. Odwołujący się stwierdził, że organ pierwszej instancji uchybił zasadzie praworządności. Zauważył ponadto, że zaskarżona decyzja narusza interes społeczny. Wskazał, że pozostaje bez środków do życia.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy, rozpoznając wniesione odwołanie podkreślił, że zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dale: ustawa.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej - na zasadach ogólnych - przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium określonego przez ustawodawcę, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 (m.in.: długotrwałej lub ciężkiej choroby, bezrobocia lub niepełnosprawności) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej zostało określone w § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) i wynosi 542 zł.

Jednym ze świadczeń pieniężnych udzielanych w ramach pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może być przyznany za zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Z treści powołanego przepisu wynika, że decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że samo spełnienie ustawowego kryterium dochodowego, nie nakłada na organ obowiązku, w stosunku do ubiegającego się o ten rodzaj świadczenia, przyznania tej formy pomocy jak też udzielenia tego zasiłku w żądanej przez wnioskodawcę wysokości.

Organ II instancji podkreślił, że stosownie do przepisu art. 11 ust. 2 ustawy, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Kolegium podkreśliło, że zachowanie skarżącego w czasie aktualizacji wywiadu środowiskowego zasługuje na dezaprobatę. Skarżący musi zdać sobie sprawę z tego, że jeżeli oczekuje wsparcia z pomocy społecznej, musi współpracować z organem, bowiem jego postawa ma fundamentalne znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń. Skarżący winien umożliwić organowi pierwszej instancji ustalenie jego aktualnej sytuacji finansowej i życiowej. Przede wszystkim powinien zaś odpowiadać na pytania - zadawane przez pracownika socjalnego - które mają na celu zgromadzenie materiału dowodowego na potrzeby postępowania w sprawie udzielenia wsparcia z pomocy społecznej.

Następnie zauważono, że przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie zasiłku celowego organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze ogólne zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy). Ponadto, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Poza tym organy pomocy społecznej wiąże także zasada wynikająca z art. 2 ust. 2 ustawy, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Kolegium zwróciło uwagę na to, że w świetle wymienionych wyżej zasad, organ pierwszej instancji - rozstrzygając w sprawie udzielenia wsparcia z pomocy społecznej skarżącemu - powinien zbadać i ustalić stan faktyczny sprawy w stopniu pozwalającym na zastosowanie powyższych reguł.

Do takiego działania obligują go również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - wyrażoną w art. 7 k.p.a. - organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie sprawy musi zostać poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy. Organ ponadto jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa).

Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie pracuje, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Jego dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie 288,44 zł - przyznany na okres od sierpnia 2012 r. do stycznia 2013 r. - oraz zasiłek okresowy w kwocie 126,78 zł. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

W ocenie Kolegium, pomimo spełnienia ustawowego kryterium dochodowego organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego z uwagi na brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy pomocy na żywność w sytuacji, w której strona, twierdząc, iż jest głodna, odmawia przyjęcia talonu na żywność. Ponadto - w ocenie organu - opłata składki emerytalno-rentowej, opłata czynszu za lokal, czy zakup koronki i protezy zębowej nie są potrzebami elementarnymi, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy.

Kolegium zwróciło uwagę na to, że - z uwagi na postawę skarżącego - organ pierwszej instancji napotkał trudności w ocenie jego sytuacji finansowej i życiowej. Organ ten nie miał możliwości precyzyjnego ustalenia, jakie są potrzeby skarżącego i czy wymaga on wsparcia w ramach pomocy społecznej. Podkreśliło jednak, że ze znajdującej się w aktach opinii sądowopsychiatrycznej z dnia 29 kwietnia 2009 r. wynika, że skarżący jest chory psychicznie. W tym kontekście organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że negatywna postawa skarżącego nie może stanowić wyłącznej podstawy do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy. Dopiero gdy zebrane dane nie dają podstawy do stwierdzenia istnienia przesłanek przyznania świadczenia, możliwa jest odmowa jego przyznania z powołaniem się na art. 11 ust. 2 ustawy.

W ocenie Kolegium – przy uwzględnieniu stanu zdrowia skarżącego – przedwczesną była odmowa przyznania zasiłku celowego skarżącemu z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym. Obowiązek współdziałania z organem musi być interpretowany z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej z dostosowaniem do konkretnej sytuacji i osoby. W sytuacji nawet, gdy brak współdziałania jest ewidentny, to za przyznaniem pomocy społecznej mogą przemawiać jej cele. Brak możliwości przyznania pomocy musi być wykazany, nie może być to gołosłowny argument, mający uzasadniać niechęć udzielenia pomocy z uwagi na trudności występujące w relacjach z osobą jej potrzebującą. Dlatego z dużą ostrożnością należało oceniać brak efektywnej współpracy z niektórymi świadczeniobiorcami, zwłaszcza z osobami niepełnosprawnymi, dotkniętymi chorobą nawet, jeżeli wykazują postawę roszczeniową wiążącą się z obiektywnie istniejącą ich trudną sytuacją życiową.

Kolegium uznało więc, że organ pomocy społecznej powinien ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego, uwzględniając przedstawione wyżej uwagi.

Zdaniem organu odwoławczego, rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy aktualna sytuacja życiowa i materialna skarżącego, z uwzględnieniem jego stanu zdrowia, w zestawieniu ze wskazywanymi potrzebami, wymaga wsparcia w ramach pomocy społecznej. Organ winien ponownie ocenić sytuację życiową skarżącego i ustalić, czy taki stan nie będzie zagrażać jego normalnej egzystencji.

Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której domagał się stwierdzenia nieważności wydanej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Kolegium, że organ I instancji powinien ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego i ponownie zbadać jego aktualną sytuację życiową i materialną. Zdaniem skarżącego organy administracyjne pozostawiają go bez środków do życia, "manipulują" w sprawie jednocześnie powodując przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Jednocześnie stosownie do regulacji art. 134 p.p.s.a. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając zaskarżoną decyzję w podanych wyżej granicach, stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do jej uchylenia.

Istotne jest w niniejszej sprawie, to że przedmiotem oceny Sądu jest wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja z dnia [...], którą uchylono w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji opisaną wyżej decyzję tegoż organu z dnia [...] odmawiającą przyznania świadczeń w postaci zasiłku celowego na żywność, leki, środki czystości, przyznanie i odprowadzanie do ZUS opłaty na składkę emerytalno - rentową zasiłku na opłacenie czynszu za lokal mieszkalny za styczeń 2013 r., na opłacenie energii elektrycznej w kwocie 54,48 zł, na zakup pralki automatycznej, na remont mieszkania i konserwację, na zakup ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę, na opłacenie należności za opłatę gazową na konto Zakładu Gazowniczego, na koronkę oraz protezę dentystyczną.

W rozpatrywanej przedmiotem oceny było zbadanie zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zgodnie z art.138 § 2 k.p.a. kasacyjną decyzję połączoną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji należy wydać wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Innymi słowy sytuacja taka zachodzi wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż biorąc pod uwagę jego zakres organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. To zaś doprowadziłoby do sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, bez możliwości jej kwestionowania w drodze odwołania.

Wprawdzie art. 136 k.p.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenia jego przeprowadzenia organowi I instancji, jednakże to postępowanie może mieć charakter jedynie uzupełniający a niedopuszczalne jest jego prowadzenie w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego sprawy byłoby w takiej sytuacji niemożliwe na drodze postępowania w trybie zwyczajnym.

Inaczej mówiąc, w razie spełniania przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy, z uwagi na przyjęty w ustawie model postępowania odwoławczego, nie może zastąpić organu pierwszej instancji, gdyż w ten sposób pozbawiłby stronę prawa kwestionowania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011r., ZNSA Nr 4 (37) 2011, s. 19).

Zatem istota decyzji kasacyjnej wyraża się w tym, że w wyniku orzeczenia organu drugiej instancji nie następuje merytoryczne załatwienie sprawy. Wydanie decyzji kasacyjnej oznacza wyłącznie stwierdzenie przez organ odwoławczy na podstawie dostrzeżonych wadliwości postępowania i samej decyzji organu pierwszej instancji, że zaskarżone rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez organ pierwszej instancji nie może stać się ostateczne. Konsekwencją tego stanowiska jest uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, stwierdzić należało, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła podstawa do uchylenia przez organ odwoławczy w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. opisanej wyżej decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie, że zapadłe rozstrzygnięcie organu II instancji wbrew zarzutom skarżącego, odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że organ I instancji opisaną wyżej decyzją z dnia [...], powołując się na przepis art. 11 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 4, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 4 ustawy, pomimo spełnienia ustawowego kryterium dochodowego, odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego w szczególności z uwagi na brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym. Tymczasem, jak trafnie zauważa organ II instancji w zaskarżonej decyzji, w aktach sprawy znajduje się opinia sądowopsychiatryczna z dnia 29 kwietnia

2009 r., z której wynika, że skarżący jest chory psychicznie. W tym kontekście jego negatywna postawa nie mogła stanowić wyłącznej podstawy wyłącznej podstawy do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy. Dopiero gdy zebrane dane nie dają podstawy do stwierdzenia istnienia przesłanek przyznania świadczenia, możliwa jest odmowa jego przyznania z powołaniem się na art. 11 ust. 2 ustawy.

W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo uznało, że – przy uwzględnieniu stanu zdrowia skarżącego – przedwczesną była odmowa przyznania zasiłku celowego skarżącemu z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym.

Sąd w pełni podzielił argumentację organu odwoławczego, że obowiązek współdziałania z organem musi być interpretowany z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej z dostosowaniem do konkretnej sytuacji i osoby. W sytuacji nawet, gdy brak współdziałania jest ewidentny, to za przyznaniem pomocy społecznej mogą przemawiać jej cele. Brak możliwości przyznania pomocy musi być wykazany, nie może być to gołosłowny argument, mający uzasadniać niechęć udzielenia pomocy z uwagi na trudności występujące w relacjach z osobą jej potrzebującą. Dlatego z dużą ostrożnością należy oceniać brak efektywnej współpracy z niektórymi świadczeniobiorcami, zwłaszcza z osobami niepełnosprawnymi, dotkniętymi chorobą nawet, jeżeli wykazują postawę roszczeniową wiążącą się z obiektywnie istniejącą ich trudną sytuacją życiową.

Jednocześnie Kolegium trafnie uznało zachowanie skarżącego w czasie aktualizacji wywiadu środowiskowego na zasługujące na dezaprobatę wskazując, że skarżący musi zdać sobie sprawę z tego, że jeżeli oczekuje wsparcia z pomocy społecznej, musi współpracować z organem, bowiem jego postawa ma fundamentalne znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń.

W szczególności skarżący powinien umożliwić organowi pierwszej instancji ustalenie jego aktualnej sytuacji finansowej i życiowej. Przede wszystkim powinien zaś odpowiadać na pytania - zadawane przez pracownika socjalnego - które mają na celu zgromadzenie materiału dowodowego na potrzeby postępowania w sprawie udzielenia wsparcia z pomocy społecznej.

Dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy obowiązane są w każdym przypadku w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a.) przy czym wynik tej oceny powinien znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji ( art. 107 §3 k.p.a.)

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należało, że konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania we wskazanym w zaskarżonej decyzji zakresie, uzasadniała uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie wykazała - wbrew zarzutom skargi – by w sprawie naruszone zostały przepisy prawa materialnego jak i procesowego, co mogłoby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zgłoszonego w odpowiedzi na skargę wniosku organu odwoławczego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazać należy, że został on już przez Sąd rozpoznany w odrębnym postępowaniu.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.