Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1203/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b, art. 130  ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 76 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 § 2 pkt. 4 , 8, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c , art. 1, art. 3 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach- Reginy Górnisiewicz skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 155/11 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 155/11, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. wydanej z upoważnienia Starosty Staszowskiego, orzekającej o skierowaniu na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. A, B w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu 1 czerwca 2010 r. wpłynął do Starosty Staszowskiego wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach o skierowanie K. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z dnia 22 czerwca 2010 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, a przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. orzekł o skierowaniu K. K. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył K. K. , podnosząc, że w dniu 25 czerwca 2010 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodka Ruchu Drogowego w Kielcach szkolenie w celu zmniejszenia liczby punktów karnych i obecnie ma 21 punktów karnych.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji przytoczył treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1, 2 i 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1, 2, 3, 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego podkreślając w szczególności, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1 (tj. ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję), może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 130 ust. 3 ustawy), a odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia). Organ zwrócił następnie uwagę, że powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r., III SA/Łd 483/06, organ podzielił stanowisko Sądu co do tego, że § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia jest niezgodny z ustawą, bo art. 130 ust. 4 pkt Prawa o ruchu drogowym ustanawia zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a jedyne ograniczenie tej zasady dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Następnie Kolegium zauważyło, że w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności przepisów rozporządzenia z ustawą, jest to podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpatrywania konkretnej sprawy, mimo że zakwestionowany przepis pozostaje w systemie prawa. W tej sytuacji również SKO uznało za zasadne niezastosowanie § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia w przedmiotowej sprawie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód i wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO w Kielcach. Zarzucił obrazę art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że została wydana za naruszeniem prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) zwanej dalej ustawą, oraz wydanego na jej podstawie (art. 130 ust. 4) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) powoływanego dalej jako rozporządzenie.

Wykładnia tych przepisów wymienionych aktów prawnych, które dotyczyły kierowania osób naruszających przepisy ruchu drogowego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (co było przedmiotem sprawy), w zasadniczej części nie budziła wątpliwości. Nikt nie kwestionował bowiem, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy, oraz że kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Sąd podkreślił, że SKO bezpodstawnie rozważało możliwość zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, bez potrzeby sięgania do tego przepisu były podstawy do skierowania K. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji mimo odbycia przez niego szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Stosownie do treści art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). W konsekwencji w gestii Policji, nie zaś starosty jako organu administracji publicznej, leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie. To w gestii Policji leży także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Stanowi o tym wyraźnie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami stwierdzając, że to organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Natomiast § 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia precyzują, że zmniejszenia punktów organ prowadzący ewidencję dokonuje po przedstawieniu zaświadczenia o odbytym szkoleniu, wystawionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego uwzględnienia (odliczenia) punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty Starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuścił. Sąd zauważył, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie – w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko – skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 P.p.s.a. – por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, Lex nr 27543, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009 r., II SA/Bd 303/09. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Dopuszczając – co do zasady – taką możliwość, SKO naruszyło przepisy prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Starosta Staszowski, będący organem niewłaściwym rzeczowo w sprawie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, może bez uprzedniej czynności materialno-technicznej właściwego organu (tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji) polegającej na usunięciu w trybie § 8 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oceniać samodzielnie, czy takie punkty powinny być usunięte.

Jak wskazał Sąd, kolejne naruszenie przez organ II instancji przepisów prawa materialnego dotyczyło art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. Przepisy te bowiem interpretowane łącznie prowadzą do wniosku, że kierowca otrzymujący punkty za naruszenia przepisów ruchu drogowego może spowodować poprzez uczestnictwo w szkoleniu zmniejszenie ogólnej liczby punktów. Jeśli zaś tego nie uczyni wówczas na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji starosta decyzją skieruje go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tym samym w okresie, w którym starosta rozpatruje już wniosek komendanta wskazujący obliczoną liczbę punktów, o czym kierowca został powiadomiony (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – zawiadomienie z dnia 22 czerwca 2010 r. doręczone w dniu 24 czerwca 2010 r., a więc w przeddzień szkolenia odbytego przez K. K. , k. 3, 4 i 6 akt administracyjnych), nie można uczestnicząc w szkoleniu liczby tej zmniejszyć (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009 r., II SA/Bd 303/09). Zmniejszenie liczby tych punktów w drodze odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, może bowiem następować tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów. Taka wykładnia omawianych przepisów jest również zgodna z istotą systemu punktowego represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz z celami, jakim ma system ten służyć. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (R.A. Stefański, w: Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Lex 2008, wyd. III.). Temu samemu celowi służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu, którego rolą jest uświadomienie skutków naruszania przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przepisów kształtujących zasady bezpiecznego zachowania się w tym ruchu. Szkolenie organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według "Programu szkolenia kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego", który stanowi załącznik nr 7 do rozporządzenia (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). W szkoleniu można uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy. Obejmuje ono następującą tematykę: przyczyny wypadków drogowych na tle poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce (90 min.), prawne i społeczne skutki wypadków drogowych (45 min.) i psychologiczne aspekty zachowania się kierującego pojazdem w ruchu drogowym (135 min.). Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest aby kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może natomiast być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prawa o ruchu drogowym). Dlatego nie można zaakceptować wykładni przepisów prawa o ruchu drogowym, dopuszczającej stosowanie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów. Wskazane naruszenia przepisów prawa materialnego miały wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ II instancji dokonał prawidłowej, przedstawionej wyżej ich wykładni, nie wydałby decyzji uchylającej decyzję Starosty Staszowskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji, które nie stało się bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji, który w odpowiedzi na skargę powołuje się na fakt, iż nie dokonywał czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego Policji, a jedynie przeprowadził dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i w konsekwencji był zobligowany do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia z dnia 28 czerwca 2010 r. SKO w Kielcach przekroczyło bowiem zakres swych kompetencji oceniając samodzielnie, czy punkty karne powinny być usunięte w sytuacji, gdy zaistniałe zdarzenie w postaci ukończenia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, nie zostało zweryfikowane stosownym wpisem w ewidencji dokonanym przez uprawniony organ. Nie można było więc mieć pewności, czy wpis taki rzeczywiście by się w tej ewidencji pojawił. Należy przy tym zauważyć, że podstawą kierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, są właśnie wpisy uwidocznione w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Sąd zauważył, że organ II instancji nie dostrzegł jeszcze jednego istotnego naruszenia prawa, jakiego dopuścił się organ I instancji. W decyzji Starosty Kieleckiego z dnia [...] czerwca 2010 r. został bowiem przez organ I instancji zakreślony termin do poddania się egzaminowi kontrolnemu. Takie rozstrzygnięcie zostało wydane bez podstawy prawnej. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko wyrażone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 27 września 2007 r. sygn. I OSK 1363/06, z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 960/08, z dnia 7 sierpnia 2009 r. sygn. I OSK 1217/08), iż żaden przepis ustawy, a w szczególności art. 114 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia starosty do wyznaczenia takiego terminu. Dopiero bowiem w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami organ każdorazowo w okolicznościach konkretnej sprawy ocenia, czy można mówić o niewykonaniu obowiązku poddania się egzaminowi skutkującym cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdem. W konsekwencji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji odniesie się również do tego zagadnienia oraz wyda stosowne do jego oceny rozstrzygnięcie. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu przez WSA w Kielcach, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. A, B w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż K. K. w chwili orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia przez kierowcę szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz że Kolegium związane jest zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ,

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez WSA w Kielcach, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku o którym mowa w art. 114 ust. 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Kolegium w ramach nałożonego przez Kodeks postępowania administracyjnego obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ;

– naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA w Kielcach dowodu w postaci zaświadczenia Dyrektora WORD w Kielcach o odbytym przez K. K. w dniu 25 czerwca 2010 r. szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i wynikających z niego konsekwencji w postaci zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

– obrazę art. 1 i 3 § 1 P.p.s.a. przez wyjście poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego, tj. kontrolę działalności administracji publicznej, w szczególności poprzez faktyczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i dokonanie oceny materiału dowodowego przez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Wskazując na powyższe Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytaczając przepisy art. 130 ust. 1 i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym organ przyznał rację sądowi, iż starosta jak również SKO nie mają prawa do dokonania czynności polegających m.in. na usuwaniu punków z ewidencji. Uwadze Sądu umknął jednakże fakt, iż dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej "ewidencja") mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z tym organy orzekające w sprawie zobligowane domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym (ewidencji), uprawnione są do przyjęcia, że skarżący uzyskał liczbę punktów określonych w ewidencji. Jednakże stosownie do brzmienia art. 76 § 3 k.p.a. domniemanie takie może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. W doktrynie przyjmuje się, iż wzruszenie takiego domniemania może nastąpić za pomocą wszelkich środków dowodowych (tak: A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071).

Mając zatem powyższe na uwadze, Kolegium zobligowane było do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia z dnia 28 czerwca 2010 r. wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia przez Dyrektora WORD o odbyciu w dniu 25 czerwca 2010 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Opisane wyżej zaświadczenie ma również charakter dokumentu urzędowego i Kolegium z uwagi na postanowienia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 76 § 3 k.p.a. obowiązane było wziąć pod uwagę jego skutki w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności w sytuacji gdy z jego treści wynikało, iż szkolenie, z którym wiąże się konieczność zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych przez kierowcę punktów, odbyło się przed wydaniem przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązane są również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skoro zatem, szkolenie odbyło się w dniu 25 czerwca 2010 r., a decyzja Starosty Staszowskiego została wydana [...] czerwca 2010 r. na podstawie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji wystawionego po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów, to oczywistym jest, że dane zawarte w ewidencji w chwili orzekania przez Kolegium były już nieaktualne.

Dodatkowo zauważono, iż w rzeczywistości Kolegium nie dokonało czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego Policji, uwzględniło tylko stan faktyczny jaki miał miejsce w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencji prawne w świetle brzmienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) organy mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do zastosowania właściwego przepisu prawa. Stosownie zatem do brzmienia art. 7, 76 § 1 i 3 oraz 77§ 1 k.p.a. Kolegium uwzględniło powyższą okoliczność. Orzekanie z pominięciem powołanych wyżej przepisów, poza ich oczywistym naruszeniem, niweczyłoby zasadę ekonomiki procesowej i podważałoby zasadę zaufania do organów Państwa. Nie można zatem podzielić stanowiska Sądu, iż Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów.

W konsekwencji uzasadniony jest zarzut Kolegium naruszenia przez Sąd art. 114 ust. 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. A, B prawa jazdy w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż K. K. w chwili orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na m.in. na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że – w odróżnieniu od sądu powszechnego – Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie ocenia, czy tego rodzaju rozstrzygnięcie, wydane przez organ administracyjny, nie narusza prawa.

Sąd zdaniem Kolegium wyszedł poza granice kontroli legalności decyzji dokonując rozstrzygnięcia sprawy i oceny stanu faktycznego sprawy poprzez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Zdaniem sporządzającego skargę, WSA w Kielcach naruszył również art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęcie, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych. Interpretacja taka nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Wynika to z następujących powodów.

Po pierwsze nałożenie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle z określonej normy prawnej. W konsekwencji nakazy i zakazy adresowane do jednostek muszą być interpretowane w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest wywodzenie normy prawnej, z której wynikałby zakaz określonego postępowania w drodze wykładni rozszerzającej.

Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z przepisu tego nie wynika aby możliwość uczestniczenia w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów.

Z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika jedynie tyle, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Przy czym przepis ten nie normuje wprost sytuacji, w której już po wszczęciu postępowania administracyjnego z uwagi na brak zakazu wyartykułowanego w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, doszło do zmniejszenia ogólnej liczby punktów z uwagi na odbycie ww. szkolenia.

Zdaniem sporządzającego skargę kasacyjną, jest to celowy zabieg ustawodawcy, bowiem tryb postępowania w takich przypadkach normowany jest przepisami prawa procesowego (Kodeksu postępowania administracyjnego) a nie przepisami prawa materialnego, chyba że (co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie) ustawodawca zamierzałby wprowadzić odrębności na rzecz danego postępowania.

Jak już wyżej podniesiono obowiązkiem organów administracji publicznej jest wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do zastosowania właściwego przepisu prawa na dzień wydania rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie, obowiązek ten Kolegium spełniło i po ustaleniu, że na dzień wydania rozstrzygnięcia zarówno przez organ I jak i II instancji, kierowca nie przekroczył 24 punktów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Po drugie, kwestia wyinterpretowania z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym normy prawnej, z której wynikałby brak możliwości odbycia szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ze skutkiem w nim określonym, w sytuacji gdy kierowca przed odbyciem szkolenia dopuścił się naruszeń, za które suma punków przekroczyła 24, była już przedmiotem analizy przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny przy okazji badania zgodności z ustawą – Prawo o ruchu drogowym § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r.

Zgodnie z powołanym wyżej § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W przedmiotowej sprawie Sąd uchylając się od zbadania zgodności z ustawą – Prawo o ruchu drogowym przytoczonego wyżej przepisu rozporządzenia, de facto wyprowadził tożsamy zakaz z brzmienia art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 483/06, w którym Sąd, badając kwestię legalności § 8 ust. 6 przytoczonego wyżej rozporządzenia słusznie zauważył, że aby rozporządzenie mogło zostać uznane za zgodne z Konstytucją należy m.in. ustalić, iż oprócz niesprzeczności z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany, nie jest ono sprzeczne z normami konstytucyjnymi ani z aktami ustawodawczymi, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczą materii będącej przedmiotem rozporządzenia. Dodatkowo jeżeli rozporządzenie określa tryb postępowania, to winno to czynić w taki sposób, aby zachowana została spójność z postanowieniami ustawy. Wskazując na powyższe, WSA w Łodzi dokonując oceny ograniczenia, w oparciu m.in. o powyższe warunki, możliwości odbycia szkolenia ze skutkiem określonym w art. 130 ust. 3 ustawy przez osobę, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, uznał, iż nie ma ono oparcia w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zbieżny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 885/09 uznając, iż w ustawie – Prawo o ruchu drogowym a w szczególności z brzmienia art. 130 ust. 3 ustawy nie można wywieść normy prawnej, która by ograniczała możliwość zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia, w sytuacji gdy przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Jedyne bowiem ograniczenie jakie można wywieść z powołanego wyżej przepisu dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Podniesione wyżej argumenty przesądzają o naruszeniu przez WSA w Kielcach art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnie, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy w tej sprawie nie wystąpiły, a wobec tego Sąd odwoławczy ograniczył się do kontroli zaskarżonego orzeczenia w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w tej sprawie została oparta o obie podstawy z art. 174 P.p.s.a., jednakże zarzuty naruszenia przepisów postępowania sprowadzające się do wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji wiążą się z zarzutami materialnoprawnymi stąd też Naczelny Sąd Administracyjny jako pierwsze rozpoznał zarzuty z podstawy określonej w przepisie art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).Przepis ten stanowi o obowiązku poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami, skierowanej decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.Ten ostatni przepis upoważnia organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 130 ust. 3 ustawy).

Oceniając charakter prawny powyższej instytucji należy zauważyć, iż ustawodawca prowadzenie ewidencji jak również wprowadzenie w niej zmian powierzył wyłącznie organom Policji. Utwierdza w takim przekonaniu treść art. 130 ust. 4 zawierającego upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposóbu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji.

Wykonanie powyższej delegacji stanowi rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998). Zarówno powołane przepisy ustawy jak i rozporządzenie wykonawcze wskazują na to, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która mieszcząc się w katalogu, o którym stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlega kontroli sądu administracyjnego. Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego czy i jakie organ ten zajmie stanowisko skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub skarżąc bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. Stanowisko to, zajęte w wyroku NSA z dnia 13 lipca 2006 r. I OSK 1087/05 (Lex nr 27543) podzielił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę uważa go za prawidłowe.

Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy wszczętej wnioskiem organów Policji w trybie § 7 ust. 1 rozporządzenia oznacza, że kwestia zmian w ewidencji nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed SKO, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym kontroli podlega decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Z uwagi na powyższe za chybione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uznając, iż Kolegium prowadząc dowód przeciwko treści dokumentu jakim jest ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego naruszyło przepisy prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia.

W istocie stanowisko organu odwoławczego zajęte w decyzji ostatecznej oraz w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, że organ administracji sam może określać ilość punktów przypisanych kierowcy, z pominięciem zapisów w ewidencji prowadzonej przez właściwy organ Policji. Stanowisko to jest błędne, gdyż uwzględniając regulacje materialnoprawne i stosując przepis art. 76 § 3 k.p.a. Kolegium mogłoby dokonać weryfikacji dokumentu urzędowego w postaci wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 1 czerwca 2010 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi jedynie pod względem jego zgodności z danymi zawartymi w ewidencji. Nieuprawniona jest natomiast ingerencja organu odwoławczego w treść zapisów w ewidencji, jak również dokonywanie w niej zmian przez błędne uznanie, że odbycie szkolenia przez skarżącego już po przekroczeniu 24 punktów spowodowało zmniejszenie liczby punktów.

Stawiając zarzut naruszenia przepisu art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia w odniesieniu do przepisu § 6 autor skargi kasacyjnej nie wskazuje o jaką jednostkę redakcyjną chodzi, gdyż przepis ten składa się z dwóch ustępów, zaś ustęp pierwszy dodatkowo dzieli się na cztery punkty. Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się o jaki przepis chodziło skarżącemu Kolegium ani tez uzupełniać postawionego zarzutu.

Przepis § 8 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi konkretyzację normy prawnej zawartej w art. 130 ust. 3 ustawy, przewiduje zmniejszenie liczby punktów o 6 kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia odejmując je według kolejności wpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uwzględniając z jednej strony odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a ponadto trafnie zrekonstruował treść normy prawnej ustalającej limit punktów karnych, od którego zachodzi konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający.

W zarzutach naruszenia prawa materialnego skarżące Kolegium wymieniając kolejno naruszone przepisy materialne pomija, iż przy wyjaśnianiu ich treści nie wystarczy wykładnia językowa, lecz należy posłużyć się wykładnią systemową i funkcjonalną. Na konieczność takiej wykładni w tego rodzaju sprawach zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 (Lex 745196). Należy zatem zwrócić uwagę , iż przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b zawiera nakaz poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcę, w razie przekroczenia 24 punktów karnych wpisanych do ewidencji. Wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji jest więc w takim przypadku wiążący dla organu.

Przepis art. 130 ust. 3, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może więc dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 przemawia także § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b art. 130 ust. 3, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4.

Odczytanie przepisów ustawy w sposób postulowany w decyzji ostatecznej i skardze kasacyjnej i nadanie im takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższa wykładnia przepisów ustawy o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia oprócz wspomnianego wyroku I OSK 275/10 został przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (Lex 746909), z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10 oraz z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 419/11 (Lex 1136703).

Konsekwencją uznania za chybione zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jest uznanie również za błędne zarzutów naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazany jako naruszony przepis art. 1 P.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to więc sprawa z zakresu działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a zakończona zaskarżonym wyrokiem odpowiada definicji ustawowej sprawy sądowoadministracyjnej, a dokonując kontroli legalności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2010 r. Sąd pierwszej instancji nie naruszył swej właściwości wyznaczonej treścią przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a. Błędnie w skardze kasacyjnej zarzuca się "faktyczne rozstrzygniecie sprawy administracyjnej".

W wyniku kontroli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, a w uzasadnieniu przedstawił wszystkie elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie może stanowić błędu zarzucane pominiecie dowodu w postaci zaświadczenia dyrektora WORD w Kielcach o odbyciu przez skarżącego szkolenia, gdyż w niniejszej sprawie okoliczność odbycia szkolenia po przekroczeniu przez skarżącego limitu 24 punktów karnych nie miała żadnego znaczenia, a w szczególności nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów uznając skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.