Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1265/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34, art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K. (dalej "zobowiązana" lub "skarżąca" ) jest postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej "wierzyciel") wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej "wierzyciel") w związku z brakiem zapłaty przez zobowiązaną należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L. (dalej "organ egzekucyjny") tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia [...]r. obejmujący zaległe opłaty za okres od stycznia 2014 r. do września 2018 r. oraz koszty upomnienia.

2. Skarżąca pismem z dnia 19 kwietnia 2019 r,. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosła zarzut w postępowaniu egzekucyjnym – zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

3. Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel uznał zarzut zobowiązanej za niezasadny, a po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej na to postanowienie, postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał je w mocy.

4. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, a postanowienie to zostało w ramach kontroli instancyjnej utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...]r.

5. Zobowiązana wniosła skargę na ww. postanowienie z dnia [...] r. do WSA w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Po 921/19 uchylił zaskarżone postanowienie, postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. oraz postanowienie wierzyciela z dnia [...]r. i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...]r.

6. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej "u.p.e.a.") w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm., dalej "ustawa o opłatach abonamentowych"), ponownie uznał zarzut zobowiązanej za nieuzasadniony.

7. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz uchylenie tytułu wykonawczego i umorzenie postępowanie egzekucyjnego, zwrócenie zobowiązanej środków finansowych pobranych z jej rachunku bankowego w kwocie [...] zł oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie: art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieistniejącej wierzytelności, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 81a k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niedostatecznie zweryfikowanym materiale dowodowym i dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto podniosła zarzut przedawnienia wszelkich roszczeń objętych niniejszym postępowaniem.

8. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej "k.p.a" ) w związku z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a u.p.e.a. oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r.

Wierzyciel stwierdził, iż w zażaleniu na postanowienie wierzyciela z dnia [...]r. zobowiązana podniosła zarzut przedawnienia wszelkich roszczeń objętych zaskarżonym postanowieniem, który należy uznać za spóźniony.

Zdaniem wierzyciela, bezsporne w sprawie jest i wynika z zgromadzonych w sprawie dokumentów, że w dniu 18 maja 2002 r. w Urzędzie Pocztowym L. [...] zobowiązana złożyła wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] L. oraz że zobowiązanej wydana została imienna książeczka radiofoniczna o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca dokonywaniu opłat abonamentowych. Tym samym z dniem 18 maja 2002 r. zobowiązana została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta.

Wierzyciel nie zgodził się z zobowiązaną, że rejestracja odbiornika utraciła ważność z dniu 13 grudnia 2008 r. W tym zakresie wyjaśnił, że wraz z wprowadzeniem zmian technologicznych na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), nadano abonentom indywidualne numery identyfikacyjne i stwierdzono jednocześnie, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 5 ust.1). Rozporządzenie wprowadziło jedynie przejście do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem rejestracji odbiorników zgłoszonych przez użytkowników na obowiązujących wcześniej wnioskach rejestracyjnych (unieważnieniem wcześniejszych wniosków rejestracyjnych). Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali już rejestracji odbiorników, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników.

Odnosząc się do stanowiska zobowiązanej, wierzyciel argumentował, że zmiana adresu zameldowania zobowiązanej w 2013 r. nie ma żadnego znaczenia w niniejszym postępowaniu albowiem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest adres, pod którym zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu, a nie adres zameldowania. Również okoliczność sprzedaży w styczniu 2012 r. nieruchomości położonej w L. przy ul [...] nie ma żadnego znaczenia w niniejszym postępowaniu, gdyż rejestracja odbiorników nie utraciła mocy ex lege, a do osoby zobowiązanej należał obowiązek dopełnienia odpowiednich formalności w placówce pocztowej. Wierzyciel stwierdził, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało wysłane do zobowiązanej pismem z dnia 17 lipca 2008 r. na adres, którym Poczta Polska w danym okresie dysponowała, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Na okoliczność odnotowania przesłanego do zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (przesłanego na adres jaki podano we wniosku rejestracyjnym i pod którym zobowiązana była zameldowana do 2013 r.), wierzyciel załączył wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.

Wierzyciel argumentował, że pismem z dnia 24 listopada 2014 r. udzielił odpowiedzi na pismo zobowiązanej (nadane w dniu 7 maja 2014 r.), przesyłając kserokopię wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 18 maja 2002 r. oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych wysłany w dniu 17 lipca 2008 r. oraz poinformował zobowiązaną o przepisach dotyczących abonamentu radiofoniczne/telewizyjnego. Zatem po otrzymaniu ww. dokumentów zobowiązana z pewnością znała swój indywidualny numer identyfikacyjny abonenta i mogła dokonywać opłat abonamentowych lub w przypadku nieposiadania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego dokonać ich wyrejestrowania, czego jednak nie uczyniła. Ze strony zobowiązanej nie nastąpiła żadna reakcja, aż do chwili otrzymania kolejnego upomnienia z dnia 26 września 2018 r. [...], kiedy pismem z dnia 3 października 2018 r. pełnomocnik zobowiązanej wystąpił ponownie o wydanie odpisów uwierzytelnionych dokumentów na podstawie, których wysunięto roszczenia. Wierzyciel pismem z dnia 18 marca 2019 r. znak: [...] udzielił odpowiedzi, wskazując, że wyjaśnienia w sprawie przekazane zostały w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. znak: [...], do którego załączono kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 18 maja 2002 r. oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 17 lipca 2008 r. Niemniej ponownie przedstawiono stanowisko związane z nadaniem i przesłaniem zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Również na pismo zobowiązanej nadane w dniu 21 marca 2019 r., w którym ponownie wezwano wierzyciela o przedstawienie odpisów uwierzytelnionych dokumentów, na podstawie których wysunięto wobec niej roszczenia, wierzyciel udzielił odpowiedzi pismem z dnia 19 lipca 2019 r. znak: [...], wskazując, iż w sprawie wydał stanowisko w postanowieniu z dnia [...]r.

Natomiast pismem z dnia 21 lipca 2020 r. znak: [...] (odpowiedź na pismo z dnia 14 kwietnia 2020 r.) poinformowano, że z uwagi, na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt III SA/Po 921/19 z dnia 20 lutego 2020 r. wierzyciel jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy

9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o:

1) Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego je postanowienia wierzyciela dnia [...]r. i umorzenie postępowania.

2) Uchylenie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...]r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

3) Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, postępowań poprzedzających z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Ewentualnie o:

1) Uchylenie zaskarżonych postanowień w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

2) Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów art. 1 i 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez obciążenie jej obowiązkiem uiszczania opłat abonamentowych od odbiorników, których nie używała i nie posiadała pod adresem [...] L, ul. [...], tj. pod adresem, pod którym nie zamieszkiwała od grudnia 2008 r., a od stycznia 2012 r. nie była właścicielem spornej nieruchomości,

2) art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieistniejącej wierzytelności,

3) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 81a k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niedostatecznie zweryfikowanym materiale dowodowym i dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto podniosła zarzut przedawnienia wszelkich roszczeń objętych zaskarżonymi orzeczeniami.

10. W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia wierzyciela wydanego w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez skarżącą w sprawie egzekucji należności z tytułu opłat abonamentowych. Zarzut ten został sformułowany na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i dotyczy nieistnienia obowiązku. W zażaleniu na postanowienie wierzyciela z dnia [...]r. skarżąca podniosła dodatkowo zarzut przedawnienia.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca zaprzeczyła, aby kiedykolwiek otrzymała przesyłkę Poczty Polskiej S.A. z dnia 17 lipca 2008 r. zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Argumentowała, iż wobec niespełnienia przez operatora ustawowego obowiązku i nieprzesłania jej informacji o przyznaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wniosek o rejestrację odbiornika z dnia 18 maja 2002 r. nie może stanowić dowodu zarejestrowania odbiornika przez skarżącą. Działając w zaufaniu do obowiązujących przepisów - wobec faktu, iż nigdy nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu jej nowego numeru identyfikacyjnego abonenta - skarżąca uznała, że wniosek o rejestrację odbiornika z 2002 r. utracił swoją ważność i w związku ze zmianą miejsca zamieszkania po grudniu 2008 r. nie musi już zgłaszać faktu wyrejestrowania odbiornika lub zmiany miejsca zamieszkania. Taką informację otrzymała od pracownika Poczty Polskiej S.A., który potwierdził, że jeżeli nie otrzymała do dnia 13 grudnia 2008 r. zawiadomienia o nadaniu jej nowego numeru identyfikacyjnego abonenta, to jej dotychczasowe zgłoszenie utraciło ważność z mocy samego prawa. Wskazała, że od grudnia 2008 r. nie zamieszkiwała w L. przy ul. [...], a od stycznia 2012 r. nie była już nawet właścicielem spornej nieruchomości. Jedyne upomnienie, jakie otrzymała było to upomnienie z dnia 29 kwietnia 2014 r. i dotyczyło opłat abonamentowych za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na upomnienie, pismami z dnia 7 maja 2014 r, 14 maja 2018 r. i 3 października 2018 r., informowała organ, że nigdy nie została powiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru.

Skarżąca zakwestionowała prawdziwość wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej. Stwierdziła, że cyt. "wydruk jest nieprawdziwy i stwierdza nieprawdziwe dane." Program, z którego wydruk pochodzi umożliwia jego operatorowi dowolną edycję danych w nim zawartych, a dowodem takiej ingerencji jest to, że jako miejsce zamieszkania i adres do korespondencji skarżącej wskazano adres; [...] L, [...], kiedy w zgłoszeniu rejestracyjnym skarżąca ujawniła adres: [...] L ul. [...].

Przystępując do meritum sprawy, wyjaśnić należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Sąd stwierdza, iż prawidłowo wierzyciel uznał, iż poza rozważaniami należało pozostawić zarzut przedawnienia zgłoszony w zażaleniu nadanym w dniu 13 sierpnia 2020 r., jako zgłoszony po upływie terminu do wniesienia zarzutów. Sąd stwierdza, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o terminie do zgłoszenia zarzutów, wskazując, co może być ich podstawą, a jego odpis wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego został doręczony skarżącej w dniu 18 kwietnia 2019 r.

Sąd, rozstrzygając sprawę, związany jest oceną prawną i wskazaniami WSA w Poznaniu zawartymi w wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. akt III SA/Po 921/19), którym uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. oraz uchylono postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...]r. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną wyrażoną w treści orzeczenia oraz wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy zarówno organów administracji publicznej, jak i sądów, co oznacza w praktyce, że sądy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, Legalis). Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu nie jest wiążąca w razie zmiany stanu prawnego (jeżeli w konsekwencji pogląd sądu stanie się nieaktualny) lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

W wyroku tym WSA wskazał: "Stwierdzić trzeba, że dla skutecznego powiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, o którym to powiadomieniu stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia, nie było niezbędne jego dokonanie w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego powinny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. Nie jest w tym względzie dostatecznym dowodem – wbrew stanowisku Poczty Polskiej – samo zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, którego duplikat został wygenerowany na potrzeby rozpatrywanej sprawy. Okoliczność, że zawiadomienie takie zostało wystawione, nie świadczy bowiem jeszcze o tym, że zostało ono do skarżącej w ogóle przesłane, ergo że Poczta Polska dopełniła spoczywającego na niej obowiązku powiadomienia skarżącej o tym fakcie. Nie budzi wątpliwości, że w świetle regulacji rozporządzenia Poczta Polska nie była zobowiązana do przesłania rzeczonej przesyłki, jako rejestrowanej. Nie zmienia to jednak tego, że powinna ona zabezpieczyć swój interes, aby być w stanie wykazać – w innej formie – dopełnienie obowiązku powiadomienia abonenta o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Tymczasem Poczta Polska w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazała, aby stosowne zawiadomienie zostało do skarżącej faktycznie przesłane. Poza samym twierdzeniem o jego przesłaniu nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji w tym przedmiocie. Niezależnie od powyższego umknęło uwadze – przy rozpoznaniu zarzutu skarżącej – że choć dochodzone są w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązania mające powstać w okresie od stycznia 2014 roku do sierpnia 2018 roku, to już w roku 2014 skarżąca prowadziła z Pocztą Polską wymianę korespondencji, w której – jak twierdzi skarżąca – zostało przez nią zakwestionowane to, jakoby jakiekolwiek obowiązki w zakresie uiszczania opłat abonamentowych w oparciu o wniosek o rejestrację odbiornika z roku 2002 miały na niej jeszcze spoczywać. W tym względzie w aktach administracyjnych znajduje się jednak wyłącznie pismo skarżącej z 7 maja 2014 r., które nota bene nie podlegało jakiejkolwiek ocenie w kontekście złożonego zarzutu. Tymczasem, gdyby fakt powiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego został przez Pocztę Polską wykazany, dla uznania istnienia dochodzonego obowiązku istotna staje się ocena rzeczonej korespondencji, przy uwzględnieniu wszelkich skierowanych w tym względzie przez skarżącą bądź przez Pocztę Polską pism lub informacji przekazanych przez te podmioty w innej formie."

Zgodnie z przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2) ustawy o opłatach abonamentowych, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2019 r., poz. 361 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Godzi się również zauważyć, że według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (wyrok z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83; wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Zatem, chcąc uwolnić się od tego obowiązku skarżąca zobowiązana była powiadomić urząd pocztowy o zaprzestaniu używania odbiornika, czyniąc to zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, obowiązujący od dnia 13 grudnia 2007 r.), tj. poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, bądź zgodnie z wcześniej obowiązującymi przepisami prawa - § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) stosownie do którego posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Analogiczne rozwiązania w tym zakresie przewidywał także obowiązujący wcześniej akt normatywny, tj. § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), jak również aktualnie obowiązujący akt prawny - § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Ponadto, biorąc pod uwagę to, że – wedle stanowiska wierzyciela – do skarżącej, jako posiadacza zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, w dniu 17 lipca 2008 r. zostało wystosowane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zwrócić trzeba uwagę, że w tym okresie obowiązywało, wydane na podstawie art. 6 ust. 4 u.o.a., rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342). Rozporządzenie to w § 3 stanowiło, że dowodem zarejestrowania odbiorników, z zastrzeżeniem § 5, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych (pkt 1) lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych (pkt 2). Zarazem § 5 tego rozporządzenia przesądzał, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1), a operator publiczny w tym terminie z urzędu nadaje posiadaczom tych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny i powiadamia ich o nadaniu tego numeru, przesyłając wspomniane zawiadomienie (ust. 2).

W sprawie bezsporne jest i wynika z akt, że skarżąca w dniu 18 maja 2002 r. dokonała zgłoszenia odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego na adres: L., ul. [...], a zaistnienie tej okoliczności potwierdza wydanie książeczki opłat rtv o numerze [...]. Od tego momentu skarżąca zobowiązana była do ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV.

Natomiast skarżąca nie wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. W sytuacji, gdy zobowiązana podnosi zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinna przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na niej bowiem spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązana, wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie.

Mając ma względzie ww. przepisy, za błędny, niemający jurydycznego uzasadnienia należy uznać pogląd skarżącej, że wniosek o rejestrację odbiornika z 2002 r. utracił swoją ważność i wobec faktu zmiany miejsca zamieszkania po grudniu 2008 r. nie musiała zgłaszać faktu wyrejestrowania odbiornika lub zmiany miejsca zamieszkania.

Sąd stwierdza, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, iż nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, Sąd stwierdza, iż znajdujące się w aktach sprawy dowody w postaci: wniosku o rejestrację odbiornika, duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (którego wystawienie było konsekwencją złożonego przez skarżącą wniosku o rejestrację odbiornika) na adres ul. [...], L., wydruku z bazy danych o abonentach, potwierdzają stanowisko wierzyciela, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane do skarżącej w dniu 17 lipca 2008 r. na adres, jaki ujawniła, składając wniosek o rejestrację odbiornika. Sąd podziela stanowisko wierzyciela, iż nie był zobowiązany do wysłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką rejestrowaną. Wierzyciel wyjaśnił, że z uwagi na masowość wysyłki zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego posłużył się zautomatyzowanym procesem technologicznym. Mianowicie wygenerowanie zawiadomień odbywało się z wykorzystaniem systemu informatycznego, a ich podpisanie nastąpiło z wykorzystaniem faksymile. Wierzyciel wskazał, że wygenerowany plik z korespondencją: "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiowo/telewizyjnych" był dystrybuowany w formie elektronicznej do drukowania i wysyłki przez wybrane jednostki Poczty Polskiej na terenie kraju, które raportowały ile listów w danym dniu zostało wydrukowanych, zakopertowanych i nadanych w celu ich dystrybucji do poszczególnych jednostek pocztowych, które doręczały te zawiadomienia ich adresatom. Wierzyciel oświadczył, że pliki przechowuje wyłącznie w wersji elektronicznej oraz, że elektroniczna baza danych o abonentach zawiera potwierdzenie wysłania do abonenta zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel, dla potwierdzenia wysłania skarżącej w dniu 17 lipca 2008 r. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przedłożył wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.

Istotnie wydruk ten zawiera imię i nazwisko skarżącej, jako abonenta, a w pozycji "Wysłane pakiety" – datę 17 lipca 2008 r. Wskazano adres skarżącej: S. [...], L., który jest zgodny z aktualnym adresem ujawnionym przez skarżącą oraz datę 2013-12. W zażaleniu skarżąca wyjaśniła, że w styczniu sprzedała nieruchomość w L., przy ul. [...], a adres zameldowania zmieniła w 2013 r. Ponieważ, Poczta Polska S.A., zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych, ma prawo korzystać z danych rejestru PESEL, wierzyciel ustalił, że w 2013 r. skarżąca zmieniła adres zameldowania. Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego wysłane zostało natomiast w dniu 17 lipca 2008 r. na adres ujawniony przez skarżącą we wniosku o rejestrację odbiornika, który był jednocześnie jej adresem zameldowania.

Z akt sprawy wynika, że wierzyciel w odpowiedzi na wezwanie skarżącej, pismem z dnia 24 listopada 2014 r. przesłał skarżącej, kserokopię wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 18 maja 2002 r. oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych wysłany w dniu 17 lipca 2008 r. Zatem po otrzymaniu ww. dokumentów zobowiązana z pewnością znała swój indywidualny numer identyfikacyjny abonenta i mogła dokonywać opłat abonamentowych lub w przypadku nieposiadania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego dokonać ich wyrejestrowania, czego jednak nie uczyniła.

W tej sytuacji twierdzenie skarżącej, że otrzymała jedynie upomnienie z dnia 29 kwietnia 2014 r. nie znajduje oparcia w aktach sprawy.

Przez wzgląd na powyższe, zdaniem Sądu, wierzyciel wykonał zalecenia WSA w Poznaniu zawarte w ww. wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. akt III SA/Po 921/19).

WSA w Poznaniu w ww. wyroku, odnosząc się do zawartych w petitum skargi wniosków, wskazał na brak podstaw do zbadania przez Sąd kwestii prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Wyjaśnił, że "podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wprawdzie niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (por. art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), jednak zarzut ten nie był przez stronę podnoszony, nie podlegał badaniu przez organ i konsekwentnie nie może być oceniany na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd nie ma zaś w ogóle kompetencji do tego, aby tytuł wykonawczy wyeliminować z obrotu prawnego, jako że nie stanowi on aktu lub czynności, która mieściłaby się w sądowej kognicji (art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Sąd nie ma także kompetencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie jest w tym względzie dopuszczalne sięganie do art. 145 § 3 P.p.s.a., który przewiduje – pod oznaczonymi warunkami – możliwość umorzenia przez sąd wyłącznie postępowania administracyjnego."

Sąd podziela przedstawiony pogląd WSA w Poznaniu, dlatego wniosek skarżącej o uchylenie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...]r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego, należy uznać za chybiony.

W sprawie należy podkreślić, że bezsporna okoliczność zarejestrowania odbiornika przez skarżącą bez późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., gdyż podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Dopełniono również wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i tym samym nie uchybiono też art. 80 k.p.a., z którego wynika powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W sprawie nie doszło do naruszenia zasady zaufania, o której stanowi art. 8 k.p.a., jak również nie było podstaw do zastosowania art. 81a k.p.a., Sąd nie dostrzegł bowiem wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy.

Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.