Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1793/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz ( spr. ) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Pracy "[...]" w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 252/07 w sprawie ze skargi Spółdzielni Pracy "[...]" w O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1793 /07

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę wniesioną przez Spółdzielnię Pracy "[...]" w O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] stwierdzającą u B. T. chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zawodowe rozsiane zapalenie skóry wymienione w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. - dalej zwane rozporządzeniem).

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851; ze zm.) § 1 i 10 ust 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. z dnia [...] oraz na podstawie oceny narażenia zawodowego stwierdził u B. T. chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zawodowe rozsiane zapalenie skóry wymienione w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sprawa choroby zawodowej B. T. była już dwukrotnie rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w związku ze skargami Spółdzielni Pracy "[...]" w O. /dalej zwaną Spółdzielnią/ na decyzje Państwowej Inspekcji Sanitarnej stwierdzającej chorobę zawodową u B. T. oraz była również rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w związku ze skargą B. T. na decyzję opartą na art. 138 § 2 k.p.a.

Organ I instancji podał, że B. T. pracowała w Spółdzielni w okresie od [...] do [...] na stanowisku szwacz maszynowy i brakarz. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyrokach NSA - Ośrodek Zam. w Krakowie należało wykazać z jakimi czynnikami uczulającymi miała kontakt B. T. w czasie zatrudnienia w Spółdzielni. W tym też celu należało uzyskać od skarżącej Spółdzielni informację o producencie szpilek i nożyczek, uzyskać próbki tkanin, z którymi miała kontakt B. T. w okresie swojego zatrudnienia. Kierując się zaleceniami Sądu organ I instancji pismem z dnia [...]. wystąpił do skarżącej Spółdzielni o podanie w/w informacji oraz dostarczenie próbek tkanin celem określenia ich składu chemicznego i przekazania tych informacji do jednostki diagnostyczno - orzeczniczej.

Skarżąca Spółdzielnia "[...]" nie dostarczyła jednak żądanych próbek tkanin oraz informacji o producencie sprzętu metalowego wyjaśniając w piśmie z dnia [...], że upłynął zbyt odległy okres czasu. W związku z tym rozstrzygając kolejny raz sprawę organ I instancji wziął pod uwagę wyniki badań B. T. przeprowadzonych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. i Klinikę Chorób Zawodowych IMP w Ł.. Przeprowadzona rozszerzona diagnostyka skóry pod kątem narażenia na cały zespół współdziałających czynników w tym barwników, formaldehydu, związków apreterskich w tkaninach, pyłu tkanin bawełnianych i włókien syntetycznych, płótna potwierdziła uczulenie B. T. na pył tkanin.

Zdaniem organu przedstawione przez Spółdzielnię atesty tkanin importowanych z Francji nie zawierały jednak istotnych informacji - czy tkanina jest drukowana czy barwiona. Organ I instancji podniósł także, że u pracowników Spółdzielni występowały zmiany skórne w postaci wysypki na przełomie [...].oraz latem [...]r. i pracownikom tym podawano wapno. U pracownika Spółdzielni - Z. M. rozpoznano chorobę zawodową skóry w [...]r. W związku z powyższym rozpoznanie u B. T. choroby zawodowej skóry przez jednostkę właściwą do rozpoznania chorób zawodowych oraz fakt kontaktu pacjentki z pyłem tkanin na stanowisku szwacza i brakarza był w ocenie organu I instancji podstawą do wydania decyzji stwierdzającej u B. T. chorobę zawodową skóry.

Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Spółdzielni na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851; ze zm.) § 1 i 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, wskazał, że w związku z treścią odwołania wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z prośbą o wyjaśnienie, czy rozpoznane w [...]r. oraz w [...]r. zmiany chorobowe skóry / w [...]r. stwierdzono zawodowe uczuleniowe zapalenie skóry rąk/ stanowią ten sam rodzaj schorzenia oraz czy możliwy jest rozwój choroby, mimo zaprzestania przez B. T. pracy w Spółdzielni.

W dniu [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. wydał opinię orzeczniczą uzupełniającą orzeczenie lekarskie numer [...] z dnia [...] oraz orzeczenie PMLO numer [...] z dnia [...], w której stwierdzono, że zmiany skórne wystąpiły u B. T. w okresie pracy w Spółdzielni na stanowisku brakarza, gdzie miała ona bezpośredni kontakt z tkaninami i zawartymi w nich barwnikami. Testy naskórkowe wykonane kilkakrotnie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. wykazały uczulenie na kobalt, benzydynę i parafenylodwuaminę, które są składnikami różnych barwników tkanin, co jednoznacznie potwierdza zawodową etiologię choroby skóry. Wydane w [...]r. i w [...] r. orzeczenia lekarskie rozpoznały tę samą chorobę zawodową, tj. alergiczne kontaktowe zawodowe rozsiane zapalenie skóry. Zmiany skórne pomimo zaprzestania pracy mogą się nadal utrzymywać, może się również zmieniać ich nasilenie i lokalizacja, gdyż taka jest specyfika tej choroby.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji podał, że powyższe badania wykazały, że rozpoznane u B. T. schorzenie ma bezpośredni związek z alergenami środowiska pracy (benzydyna, parafenylodwuamina, związki kobaltu) występującymi w tkaninach i zawartych w nich barwnikach. Rozpoznane w [...] r. uczuleniowe zapalenie skóry rąk oraz w [...] r. alergiczne kontaktowe zawodowe rozsiane zapalenie skóry, to w istocie ten sam rodzaj schorzenia zawodowego. Organ odwoławczy również stwierdził, że sugestie Spółdzielni zmierzające do przerzucenia odpowiedzialności za powstanie u B. T. choroby zawodowej na prowadzoną przez nią działalność gastronomiczną są nieuzasadnione, gdyż alergeny środowiska pracy (benzydyna, parafenylodwuamina, związki kobaltu) w gastronomii nie występują.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółdzielnia Pracy "[...]" w O. wniosła o uchylenie decyzji obu organów bądź stwierdzenie ich nieważności zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.

W uzasadnieniu skarżąca Spółdzielnia wskazała, iż organ nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a chorobą skóry B. T., a także że czynnikami wywołującymi chorobę są pyły występujące w tkaninach używanych do szycia konfekcji w Spółdzielni, w szczególności tych, z którymi stykała się B. T.. Zdaniem Spółdzielnia organ II instancji nie zbadał, czy kobalt, benzyna i parafenylodwuamśna, na które ma być uczulona B. T. występowały w jej środowisku pracy w czasie, kiedy była zatrudniona w Spółdzielni. Nie pobrano żadnych próbek materiałów i nie ustalono, z którymi konkretnie materiałami miała B. T. do czynienia. Skarżąca Spółdzielnia stanęła również na stanowisku, że czynniki alergenne występują w życiu codziennym i B. T. nie musiała się z nimi zetknąć w miejscu pracy, a ponadto organ pominął kwestię, że od dnia [...] B. T. prowadzi działalność gastronomiczną, która naraża jej ręce na kontakt z różnymi płynami proszkami i innymi szkodliwymi czynnikami.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało w [...]r. i dotychczasowe decyzje organów obu instancji stwierdzające u B. T. chorobę zawodową były dwukrotnie uchylane przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie: wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999r. sygn. akt II SA/Kr 1348/98 oraz wyrokiem z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 794/00. Natomiast WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 30 listopada 2005r. oddalił skargę B. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. opartą na art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2001 r. między innymi podkreślił, że mimo wskazań zawartych w poprzednim wyroku tegoż Sądu, organy w dalszym ciągu nie wyjaśniły czy B. T. w okresie zatrudnienia u skarżącej Spółdzielni miała rzeczywiście kontakt z tkaninami barwionymi, łącznie ze sprawdzeniem materiałów pod kątem widzenia występowania w nich barwników uczulających, ponadto brak jest dowodu czy B. T. była poddana badaniu w kierunku uczulenia na pyły pochodzenia roślinnego i czy miały one wpływ na jej schorzenie, jak to przyjęły organy.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że między chorobą skóry B. T., a warunkami zatrudnienia w Spółdzielni występuje związek przyczynowy.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż okolicznością w sprawie bezsporną jest to, że B. T. jest uczulona na kobalt, benzydynę i prafenyleodwuaminę, które są składnikami barwników do tkanin. Fakt ten wynika z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...], na które powołują się organy obu instancji orzekające w sprawie, a które zostało wydane po przeprowadzeniu testów naskórkowych u B.T.. W orzeczeniu tym powołano się także i przytoczono wyniki badań Kliniki Chorób Zawodowych IMP w Ł.. W związku z tym Ośrodek ten biorąc pod uwagę, że zmiany skórne wystąpiły u B. T. w czasie zatrudnienia na stanowisku brakarza, na którym miała ona bezpośredni kontakt z tkaninami i zawartymi w nich barwnikami orzekł, że występuje u niej choroba zawodowa w postaci alergicznego kontaktowego zawodowego rozsianego zapalenia skóry.

Sąd stwierdził też, iż w sprawie brak jest wprost dowodów na to, że składniki barwników powodujących zmiany skórne występowały w tkaninach z którymi miała kontakt B. T. w okresie zatrudnienia u skarżącej. Jednakże organ I instancji pismem z dnia [...] zwracał się do skarżącej Spółdzielni - realizując wskazania zawarte w powoływanych wyżej wyrokach Sądu o przygotowanie próbek tkanin bawełnianych i elanobawełnianych o różnej kolorystyce stosowanych w okresie zatrudnienia B. T., a skarżąca nie dostarczyła żądanych materiałów informując jedynie organ, że nie posiada próbek tkanin z którymi B. T. miała kontakt podczas zatrudnienia w latach [...]. Sąd pierwszej instancji podkreślił w zaskarżonym wyroku, iż uchylając wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999r. w sprawie II SA/Kr 1348/98 decyzje organów obu instancji stwierdzających chorobę zawodową u B. T. Naczelny Sąd Administracyjny już wskazywał na konieczność zbadania tkanin, z którymi miała kontakt B. T. podczas zatrudnienia, pod kątem występowania w nich uczulających barwników. Ta okoliczność budzi zastrzeżenia co do zachowanie skarżącej, która w tamtym okresie dysponując niewątpliwie przedmiotowymi tkaninami nie dostarczyła ich organowi z własnej inicjatywy, czy też działając we własnym interesie nie zabezpieczyła próbek tkanin na potrzeby postępowania administracyjnego, które przecież na skutek wyroku Sądu toczyło się od nowa. Na aprobatę nie zasługuje też działanie organów administracji publicznej, które wobec oczywistej konieczności przeprowadzenia dowodu z badania tkanin, dopiero w [...]r. zażądały od skarżącej próbek tkanin, z którymi kontakt podczas zatrudnienia miała B. T.. W tej jednak sytuacji faktycznej i prawnej, w ocenie Sądu pierwszej instancji B. T. nie może ponosić ujemnych konsekwencji procesowych.

Zdaniem Sądu skoro u B. T. wystąpiło alergiczne kontaktowe zapalenie skóry spowodowane składnikami barwników występujących w tkaninach - co potwierdziło już orzeczenie z [...]r., oraz przeprowadzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. kompleksowe badanie w [...]r. prawidłowo uznano, że zachodzi związek przyczynowy między szkodliwymi czynnikami w środowisku pracy, a chorobą B. T..

Nadto Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów podważających zasadność wydanych przez kompetentne placówki medyczne opinii, chociaż dysponowała jako zakład pracy znacznie większymi możliwościami, wykazania z jakimi tkaninami B. T. miała do czynienia podczas swojego zatrudnienia w Spółdzielni, a mimo tego w ciągu [...] lat trwającego postępowania administracyjnego nie wskazała żadnego dowodu na okoliczność, że tkaniny z jakimi miała kontakt B. T. były drukowane, a nie barwione, jak to utrzymywała skarżąca - celem potwierdzenia, że uczulające barwniki nie występowały w tkaninach używanych podczas zatrudnienia B. T..

W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, iż zarzuty skargi są niezasadne, ponieważ organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, iż alergiczne kontaktowe rozsiane zapalenie skóry u B. T. jest chorobą zawodową wymienioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, i dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm. dalej zwanej p.p.s.a./ oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Pracy "[...]" w O., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:

1) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 kpa, i art. 80 kpa poprzez nie dokonanie właściwej kontroli działalności organów sanitarnych administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem i przyjęcie za prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie, które zostały dokonane przez w/w organy administracji z naruszeniem reguł procedury przewidzianych w kpa (nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału w sprawie oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie istnienia choroby zawodowej u B. T.),

2) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z poz. [...] załącznika do tego rozporządzenia przez przyjęcie że choroba skóry u B. T. jest chorobą zawodową mimo nie stwierdzenia, że choroba ta została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż z materiału zebranego w sprawie nie wynika, aby choroba skóry rąk B. T. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, co jest warunkiem uznania choroby za chorobę zawodową. Jak stwierdziła skarżąca Spółdzielnia Sąd przyznał wprawdzie, że nie ma dowodów, iż czynniki szkodliwe dla zdrowia występowały w tkaninach, z którymi miała kontakt B. T., ale ujemnymi skutkami braku tych dowodów obciążył stronę skarżącą, zarzucając, że nie zgromadziła ona dowodów (próbek tkanin) na potrzeby postępowania administracyjnego, co należy ocenić jako przerzucanie ciężaru dowodu na stronę postępowania i co jest sprzeczne z zasadą praworządności zawartą w art. 6 kpa i zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa. Zdaniem autora kasacji rozwiązania prawne przyjęte w kpa nie przewidują obowiązku strony do wskazania dowodów potrzebnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Nie znaczy to, że strona nie chciała dostarczyć próbek tkanin, z którymi B. T. miała kontakt, jednak po 8 latach od zakończenia jej pracy w Spółdzielni było to niewykonalne.

Nadto strona skarżąca stwierdziła, że dostarczyła organowi zaświadczenie, że B. T. od [...]r. wpisana jest do ewidencji działalności gospodarczej, z której wynika, iż prowadzi działalność gastronomiczną, w której właśnie skóra rąk jest szczególnie narażona na szkodliwe czynniki, a organ bezpodstawnie pominął ten ważny dowód.

Zdaniem Spółdzielni nie można nawet domniemywać istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie albowiem nie wykazano zaistnienia takich warunków w skarżącej Spółdzielni.

Przytoczone wyżej okoliczności w ocenie strony wnoszącej kasację wskazują na to, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Za chybiony uznać trzeba zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 kpa, i art. 80 kpa.

Stwierdzić trzeba, iż dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy jest dominującym celem postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tej jego części, która nazywana jest postępowaniem dowodowym. Z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady należy również wyprowadzić ogólną regułę dowodową, według której ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie administracji. Reguły tej nie można jednak uznać za bezwzględnie obowiązującą. W niektórych bowiem przypadkach konstrukcja przepisów materialnoprawnych wymusza udowodnienie przez stronę określonych, najczęściej zgodnych z twierdzeniem tejże strony faktów. W takim też zakresie strona zobowiązana jest do współudziału w obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W szczególności współudział ten powinien polegać na poszukiwaniu przez stronę postępowania środków dowodowych na poparcie zgłoszonych przez nią twierdzeń.

Mając powyższe uwagi na względzie stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał z jednej strony na długotrwałość postępowania w niniejszej sprawie i ocenę prawną oraz wskazania zawarte w dotychczasowych wyrokach Sądów, a brak jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej ze strony skarżącej Spółdzielni z drugiej strony. Te wszystkie okoliczności, a w szczególności wskazania zawarte w dotychczasowych wyrokach Sadu, wiążące z mocy art. 153 p.p.s.a. zarówno strony, jak i organy, a także Sąd upoważniały do przyjęcia, że prawidłowe są ustalenia faktyczne dokonane w sprawie.

Wbrew też odmiennym wywodom kasacji sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada dyspozycji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nakazuje zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie i stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok te wszystkie elementy zawiera, a zarzut braku prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny jest całkowicie nieuprawniony.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, zacząć trzeba od zarzutu naruszenia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do tegoż rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym w myśl § 1 ust. 2 tegoż rozporządzenia przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe.

Stwierdzić trzeba, iż konstrukcja przepisu § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Powyższe domniemanie prawne ma charakter wzruszalny i jako takie może być obalone dowodem przeciwnym, np. w sytuacji, gdy pracodawca, czy też organ wykażą, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została ona spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą lub że czynniki szkodliwe, występujące w środowisku pracy nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia.

Na brak dowodów, które podważyłyby istnienie powyższego domniemania wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku. Z przyczyn też przedstawionych na wstępie nie jest możliwe zakwestionowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądu Sądu pierwszej instancji, odnośnie braku podstaw do przyjęcia, że przyczyną powstania choroby zawodowej, było działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia spoza środowiska pracy.

Odnosząc się z kolei do zarzutu kasacji dotyczącego naruszenia § 10 ust. 1 rozporządzenia stwierdzić trzeba, iż w myśl tego przepisu na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8 rozporządzenia, oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. Jeśli uwzględnić fakt, że orzeczenia lekarskiego strona skarżąca nie kwestionowała, a treść materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ze względów podanych na wstępie, upoważniał do przyjęcia istnienia narażenia to brak jest podstaw, aby wskazywać na uchybienie tej normie prawnej.

Przedstawione wyżej względy powodują, iż zarzuty naruszenia prawa § 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów nie mogą być przyjęte za zasadne.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.