Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1999/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz. 198
law: Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: Przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego /państwowego/, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Nie ma przy tym znaczenia tytuł prawny do tego mienia; wystarczającą przesłanką wyłączenia z komunalizacji jest sam fakt służenia wykonywaniu zadań, o których mowa.

TEZY

Przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego /państwowego/, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Nie ma przy tym znaczenia tytuł prawny do tego mienia; wystarczającą przesłanką wyłączenia z komunalizacji jest sam fakt służenia wykonywaniu zadań, o których mowa.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 29 września 1994 r. stwierdził nabycie przez Gminę Miejską J., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie J. jako działka nr 2102/9 o pow. 3.508 m2

Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego w J. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wskazując, że nieruchomość ta była w dniu 27 maja 1990 r. w użytkowaniu Studium Wychowania Przedszkolnego.

Minister - Szef Urzędu Rady Ministrów decyzją z dnia 8 grudnia 1995 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody z dnia 29 września 1994 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Zarząd Gminy Miejskiej J., utrzymując, że naruszenie prawa związane z komunalizacją tej nieruchomości nie miało rażącego charakteru.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 30 września 1997 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 1995 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ przedmiotowa nieruchomość pozostawała w użytkowaniu Studium Wychowania Przedszkolnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że na spornej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. wykonywane były zadania należące do kuratora oświaty i wychowania, który był terenowym organem rządowej administracji specjalnej. Przedszkole prowadzone na przedmiotowej nieruchomości służyło szkoleniu kadr w zakresie wychowania przedszkolnego. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej nie staje się mieniem komunalnym. Gmina Miejska J. podnosi, że na nieruchomości prowadzone było przedszkole, a więc jednostka zaspokajająca potrzeby pozostające w zakresie organów stopnia podstawowego i organy stopnia podstawowego podejmowały niektóre decyzje dotyczące funkcjonowania tej placówki. Nie zmienia to jednak faktu, że nieruchomość nie tylko faktycznie służyła wykonywaniu zadań administracji rządowej, ale również formalne pozostawała w użytkowaniu jednostek podległych administracji rządowej stopnia wojewódzkiego. Stwierdzenie nabycia przez gminę własności mienia wyłączonego z komunalizacji ma charakter rażącego naruszenia prawa. Trudno bowiem o dalej idące naruszenie przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające..., jeżeli w podstawowej sprawie, tj. w sprawie ustalenia właściciela mienia, organ administracji rozstrzyga wbrew wyraźnemu przepisowi ustawy. Argumentacja dotycząca celowości przejęcia nieruchomości przez Gminę nie może być zaś podstawą odstąpienia od stosowania jednoznacznych przepisów ustawy.

Burmistrz Miasta J. zaskarżył powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że oparcie się w orzeczeniu stwierdzającym nieważność decyzji komunalizacyjnej wojewody jedynie na zapisie zawartym w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości - stwierdzającym, iż nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa będącą w użytkowaniu Studium Wychowania Przedszkolnego w J. - stanowi naruszenie obowiązków wynikających z treści art. 7 i art. 77 Kpa. Naruszenie tych przepisów spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego, a w końcowym efekcie wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 Kpa, zwłaszcza że w świetle judykatury o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa decyduje nie tylko naruszenie prawa, ale i ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Wskazując na historię placówki usytuowanej na spornej nieruchomości, w kontekście obowiązującego w każdym okresie stanu prawnego, skarżący utrzymuje, iż nieruchomość ta należała do terenowych organów administracji państwowej. Ponadto, w myśl art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczegółowych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 34 poz. 198/, kierowanie na swoim terenie działalnością przedszkoli, ich zakładanie, zapewnienie im lokali oraz środków materialnych i finansowych przeszło do właściwości organów gminy jako zadanie własne. Nie ma tu zatem zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające...

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji Ministra - Szefa URM z dnia 8 grudnia 1995 r. Nadto podał, że wykazane w tych decyzjach naruszenie przepisów prawa ma niewątpliwie charakter rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a tym samym w pełni uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego wyżej powołanej wadliwej decyzji Wojewody.

Decyzja komunalizacyjna Wojewody wydana została w oparciu o kartę inwentaryzacyjną, sporządzoną przez Komisję Inwentaryzacyjną Gminy Miejskiej J., stanowiącej integralną część tej decyzji. Nie sposób zatem dokonywać oceny legalności tej decyzji w oderwaniu od informacji zawartych w karcie inwentaryzacyjnej, co zdaje się sugerować skarżący. Podstawą stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej Wojewody nie była jednak jedynie treść karty inwentaryzacyjnej, z której wynika, iż sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, będącą w użytkowaniu Studium Wychowania Przedszkolnego w J. Organ naczelny, orzekając w przedmiotowej sprawie, badał bowiem również przepisy prawa obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, na podstawie których ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Powyższy fakt, zgodnie z treścią przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające..., powodował wyłączenie przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji na rzecz Gminy J. Tym samym za chybiony i nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego naruszenia przepisów art. 7 i 77 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Burmistrza Miasta J. nie mogła być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd w pełni podzielił stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów w obrębie Jasło jako działka nr 2102/9 o pow. 3.508 m2, uregulowana w księdze wieczystej, nie podlega komunalizacji z mocy prawa, gdyż ma do niej zastosowanie przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./. Powołany przepis stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego /państwowego/, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Nie ma przy tym znaczenia tytuł prawny do tego mienia; wystarczającą przesłanką wyłączenia z komunalizacji jest sam fakt służenia wykonywaniu zadań, o których mowa. Na spornej nieruchomości w dniu wejścia w życie cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. wykonywane były zadania publiczne należące do właściwości kuratora oświaty i wychowania, który był terenowym organem rządowej administracji specjalnej. Studium Wychowania Przedszkolnego, znajdujące się na rzeczonej nieruchomości szkoliło kadry w zakresie wychowania przedszkolnego, a więc spełniało nieco inne funkcje niż zwykłe przedszkole. Stąd nie ma uzasadnienia powoływanie się na art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji (...) /Dz.U. nr 34 poz. 198 ze zm./.

W tej sytuacji Wojewoda stwierdzając - decyzją z dnia 29 września 1994 r. - nabycie przez Gminę Miejską J. z mocy prawa własności nieruchomości, o której mowa, rażąco naruszył prawo materialne /art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r./. Uzasadniało to stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów są zgodne z prawem.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że Sąd w pełni aprobuje argumenty przytoczone w odpowiedzi na skargę. Nadmienić jedynie należy, że nie można się zgodzić z zarzutem, jakoby przy ocenie rażącego naruszenia prawa należało oceniać skutki społeczno-gospodarcze, jakie naruszenie prawa za sobą pociąga, bowiem pogląd ten był odosobniony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie zyskał poparcia doktryny /zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wyd. IV, Warszawa 1997, str. 230-231/.

Skoro zatem - jak wynika z powyższego - zaskarżona decyzja nie narusza prawa, to na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.