Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1250/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Koszty sądowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 50 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 220 par. 1, art. 220 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: O tym czy wnoszący skargę ma interes prawny sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi. Stwierdzenie jego braku u skarżącego powoduje zatem oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

TEZY

O tym czy wnoszący skargę ma interes prawny sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi. Stwierdzenie jego braku u skarżącego powoduje zatem oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stanisława P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Lu 167/05 w sprawie ze skargi Adriana P. i Stanisława P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 1 lutego 2005 r. (...) w przedmiocie opłaty targowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. I SA/Lu 167/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargi Adriana P. i Stanisława P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 1 lutego 2005 r. (...) w przedmiocie opłaty targowej.

Z dotychczasowego przebiegu sprawy wynikało, że decyzją z dnia 3 listopada 2004 r. (...), Burmistrz Miasta Kraśnik na podstawie art. 15 i 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ oraz uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 29 listopada 2001 r. (...), w sprawie ustalenia stawek dziennych opłaty targowej, zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności tej opłaty, określił Adrianowi P. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za 6 dni /10 sierpnia 2004 r., 17 sierpnia 2004 r., 20 sierpnia 2004 r. 24 sierpnia 2004 r. 27 sierpnia 2004 r., 31 sierpnia 2004 r./ w kwocie 630 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie 20,10 zł. Odwołanie od tej decyzji wniósł Stanisław P., w którym podnosi, że adresatem zaskarżonej decyzji powinien być on, a nie jak błędnie uznał organ pierwszej instancji jego syn Adrian P. Powyższe uzasadniał tym, że to on prowadzi działalność gospodarczą - handel obwoźny - a jego syn został jedynie upoważniony do pomocy w jej prowadzeniu.

Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż targowiskiem w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest każde miejsce, na którym prowadzi się handel, bez względu na to kto jest właścicielem lub posiadaczem targowiska i czy jest ono prowadzone w miejscu do tego przeznaczonym.

Zdaniem skarżącego targowiskiem nie może być miejsce /plac/ stanowiące własność prywatną. Wobec powyższego, stosownie do treści art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie ma podstaw prawnych do pobierania opłaty targowej od jego syna, który dokonywał sprzedaży na gruncie prywatnym.

Na wezwanie organu podatkowego Stanisław P. odmówił przedłożenia pełnomocnictwa do występowania w imieniu syna Adriana P., a w dodatkowym piśmie z dnia 4 stycznia 2005 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu oraz stwierdził, że ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące dni, w których jego syn dokonywał sprzedaży są błędne.

Wyjaśnił, że w dniach 7 października 2004 r., 22 września 2004 r. oraz 26 września 2004 r. /czwartek, środa, niedziela/, nie dokonywał sprzedaży w K. Starym, ponieważ dniami targowymi w tym miejscu są tylko wtorki i piątki. Z kolei na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Stanisława P. do uzupełnienia odwołania o pełnomocnictwo do reprezentowania Adriana P. odpowiedzi udzielił Adrian P., który w piśmie z dnia 15 stycznia 2005 r. oświadczył, że pomaga ojcu Stanisławowi P. w prowadzonej przez niego działalności i poprosił o przyjęcie oświadczeń złożonych przez jego ojca w odwołaniu z dnia 18 listopada 2004 r. jako zgodnych z jego przekonaniem. Wobec treści wyjaśnień udzielonych w tym piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. przyjęło, iż Stanisław P. występował w sprawie jako jego pełnomocnik.

Decyzją z dnia 1 lutego 2005 r. (...), Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., po rozpatrzeniu odwołania Stanisława P. jako pełnomocnika Adriana P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Kraśnik, zgadzając się w całości z oceną dokonaną przez organ pierwszej instancji co do zasadności określenia należnej opłaty targowej na imię i nazwisko Adriana P.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez Stanisława P. i Adriana P. domagano się uchylenia tej decyzji podtrzymując dotychczasowe wyjaśnienia odnośnie braku podstaw do określenia należnej opłaty targowej.

W związku z nieopłaceniem skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wezwał Stanisława P. i Adriana P. do uiszczenia przez każdego z nich wpisu sądowego w kwocie 100 zł.

W odpowiedzi na to wezwanie Stanisław P. uiścił w wyznaczonym terminie wpis w kwocie 100 zł.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. I SA/Lu 167/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Adriana P. i Stanisława P.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji stwierdził, że:

- Adrian P. nie uiścił wpisu od skargi, a zatem w świetle art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a./, podlegała ona odrzuceniu,

- Stanisław P. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 50 par. 1 p.p.s.a., a zatem nie jest uprawniony do wniesienia skargi, która w związku z tym podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 par. 1 pkt 6 p.p.s.a.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżona decyzja dotyczy zobowiązania podatkowego Adriana P. Natomiast w żaden sposób nie reguluje praw lub obowiązków podatkowych jego ojca Stanisława P.

W skardze kasacyjnej od tego postanowienia wniesionej przez Stanisława P. reprezentowanego przez adwokata, domagano się uchylenia tego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji zarzucając naruszenie przepisu art. 220 par. 1 i 3 p.p.s.a. wobec braku podstaw do zastosowania tych przepisów w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, iż pomimo błędnego wezwania Adriana P. do uiszczenia wpisu należnego od złożonej skargi wpis ten uiścił w terminie Stanisław P. Odwołując się do dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie stwierdzono, że za stronę postępowania należało uznać Stanisława P. legitymującego się uprawnieniem do prowadzenia działalności handlowej w zakresie handlu obwoźnego na targowiskach, a nie jego syna Adriana P. upoważnionego wyłącznie do pomagania przy prowadzeniu działalności handlowej w jego imieniu w okresie czasowej niezdolności do pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienia.

Wniesiona w imieniu Stanisława P. skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przepisami regulującymi sądowoadministracyjne postępowanie, który w ocenie autora skargi zostały naruszone w stopniu mającymi istotny wpływ na wynik sprawy były przepisy art. 220 par. 1 i par. 3 p.p.s.a. Nie zachodziły bowiem w ocenie autora skargi kasacyjnej przesłanki do odrzucenia skargi ze względu na jej nieopłacenie w terminie. Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych skardze kasacyjnej granicach, którymi na mocy art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, podkreślić należy, iż wskazane przepisy zostały zastosowane w sprawie i były przedmiotem ocen ze strony Sądu pierwszej instancji. Wyjaśnić jedynie należy, iż wskazanie przez autora skargi kasacyjnej jako jej podstawy również art. 174 pkt 1 p.p.s.a. z przywołaniem przepisów art. 220 par. 1 i par. 3 p.p.s.a. należy uznać z oczywiście błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie. Przepisy art. 220 par. 1 i par. 3 p.p.s.a. nie mając charakteru materialnoprawnego mogły być rozpatrywane wyłącznie w ramach podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Tego rodzaju podstawa skargi kasacyjnej również została sformułowana wyznaczając granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przechodząc do wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 220 par. 1 i par. 3 p.p.s.a. wyjaśnić należy, iż regulują one skutki nieuiszczenia należnej opłaty sądowej i przewidują, że pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków. Przewidują również tryb usuwania tego rodzaju braków pism procesowych oraz rygor niezastosowania się przez stronę do wezwania Sądu. Stosownie do treści art. 220 par. 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis podlega odrzuceniu przez Sąd. Odrzucając skargę z tych powodów w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji pominął to, iż została ona wniesiona przez dwie osoby /Stanisława P. i Adriana P./ i dotyczyła zaskarżenia decyzji w przedmiocie opłaty targowej wydanej przez organ odwoławczy na imię i nazwisko Adriana P., a doręczonej Stanisławowi P., którego ten organ uznał za pełnomocnik strony postępowania. Należny wpis od skargi w kwocie 100 zł na wezwanie Sądu został uiszczony w dniu 25 kwietnia 2005 r. /z zachowaniem siedmiodniowego terminu/ przez Stanisława P. Wbrew zatem temu co przyjął Sąd pierwszej instancji nie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi w stosunku do Adriana P. ze względu na nieuiszczenie wpisu w terminie wyznaczonym przez Sąd. Nawet bowiem gdyby przyjąć, iż w sprawie w istocie za stronę skarżącą mógł zostać uznany wyłącznie Adrian P., a w stosunku do Stanisława P. należało uznać, iż nie był osobę legitymowaną do jej złożenia /art. 50 par. 1 p.p.s.a./, to o tym czy należny wpis od złożonej wspólnie skargi został uiszczony w terminie decydował ostatecznie przepis art. 214 par. 2 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie.

W rozpatrywanej sprawie należy uznać, że obowiązki związane z zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. są wspólne dla skarżących. W skardze zarzucają oni bowiem błędne uznanie za stronę w tej decyzji Adriana P., zamiast Stanisława P. Wobec powyższego należy stwierdzić, że uiszczenie przez Stanisława P. opłaty w kwocie 100 zł zwalniało Adriana P. z obowiązku jej uiszczenia.

W takiej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że skarga wniesiona przez Stanisław P. i Adriana P. nie została opłacona w terminie. Wobec tego nie było podstaw do jej odrzucenia w oparciu o przepis art. 220 par. 3 p.p.s.a.

Na tym etapie postępowania nie mogło również i to w sposób pośredni podlegać rozpoznaniu, która z wnoszących skargę osób była legitymowana do jej wniesienia w oparciu o przepis art. 50 par. 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjne w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.

Interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu musi mieć oparcie w normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie oraz interes prawny w doprowadzenia zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że o tym czy wnoszący skargę ma interes prawny sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi. Stwierdzenie jego braku u skarżącego powoduje zatem oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 p.p.s.a., jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Uiszczenie należnego wpisu od złożonej skargi w zakreślonym przez Sąd terminie powodowało, iż podlegała ona rozpoznania również w ostatnio omówionym aspekcie, tj. ustaleniu w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, która z wnoszących ją osób posiadała legitymację procesową, o której mowa w art. 50 par. 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a.