Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1602/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1 pkt 3, art 21 ust. 1 plt 3b
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I.K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. skargę oddala, 2. zarządza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwoty 544 zł (słownie pięćset czterdzieści cztery złote) uiszczonej tytułem nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

Skarżąca IK złożyła do Ministra Finansów wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od odszkodowania.

We wniosku przedstawiono stan faktyczny, z którego wynikało, iż w czerwcu 2009r. Wnioskodawczyni uległa wypadkowi samochodowemu na skutek czego stała się niezdolna do samodzielnej egzystencji, całkowicie niepełnosprawna oraz niezdolna do pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni wymaga również opieki osób drugich. W wyniku wyroku Sądu Okręgowego z października 2014r. Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu, który wypłacono w listopadzie 2014r. wraz z ustawowymi odsetkami. Postępowanie trwało od listopada 2011r. Wnioskodawczyni dostała PIT-8C opiewający na odsetki.

W związku z powyższym, zadano pytanie, czy opodatkowane są odsetki od otrzymanego odszkodowania po wypadku, w wyniku którego Wnioskodawczyni doznała uszczerbku na zdrowiu – I grupa inwalidzka?

Zdaniem Wnioskodawczyni odsetki od odszkodowania są nieopodatkowane, ponieważ odszkodowanie za utracone zdrowie jest nieopodatkowane.

Uzasadniając swoje stanowisko Wnioskodawczyni stwierdziła, że odsetki stanowią integralną część świadczenia głównego, a ono nie podlega opodatkowaniu.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że jeśli otrzymała odszkodowanie wraz z odsetkami dopiero w 2014r. to do tej pory nie mogła rozporządzać tymi pieniędzmi. Podkreśliła, że odsetki jej się należą, ponieważ na odszkodowanie czekała 3 lata nie z jej winy. Odsetki według Wnioskodawczyni należy przypisać do tego samego źródła co odszkodowanie i nie płacić od nich podatku. Wnioskodawczyni powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 289/12 uważa, że skoro należność główna jest nieopodatkowania to również dotyczy to odsetek.

W interpretacji indywidualnej z dnia 10 czerwca 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) stwierdził, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od odszkodowania – jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu interpretacji organ przywołał treść art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm. – w brzmieniu obowiązującym za 2014r.) i wskazał, że każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.). Zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą wymagalności należności głównej i datą jej wypłaty nie są wliczane do wartości należności. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101, ze zm.) do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.

Analizując treść powyższych przepisów organ zauważył, iż nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z należnością (roszczeniem) główną (np. z długiem, zobowiązaniem). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (zapłatą długu). Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem nie wykonania zobowiązań. Odsetek nie można zatem traktować jako odszkodowania, gdyż takim świadczeniem nie są. Są one karą dla osoby, która spóźnia się ze spłatą należności (długu) i tym samym wynagrodzeniem – rekompensatą dla osoby, której należność winna być wypłacona.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń – zwalnia od opodatkowania jedynie odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego, nazwane przez ustawę odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem. Takie zwolnienie odszkodowania lub zadośćuczynienia zostało określone m.in. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy też w pkt 3b tego przepisu.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, ze zm.), z wyjątkiem:

a. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Natomiast stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a. otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Powyższe przepisy nie traktują jednakże jako odszkodowania czy też zadośćuczynienia zasądzonych wyrokiem sądu odsetek ustawowych za czas oczekiwania na spłatę długu. Również przepis Kodeksu cywilnego, który reguluje uprawnienia do odsetek – nie określa ich ani jako odszkodowanie, ani jako zadośćuczynienie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wyraźnie wynika, że Wnioskodawczyni zostało zasądzone odszkodowanie i odsetki od niego. Sąd zasądził zatem należność główną i świadczenie uboczne w postaci odsetek. Gdyby Sąd uważał, że odsetki są odszkodowaniem, to włączyłby je do świadczenia głównego, powiększając kwotę odszkodowania. Skoro tak nie uczynił, to brak jest podstaw aby traktować odsetki jako odszkodowanie.

Zdaniem organu nie można przyjąć, iż odsetki są odszkodowaniem sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianym dla odszkodowań.

Zauważono przy tym, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera regulacje dotyczące zwolnienia od podatku dochodowego otrzymanych odsetek. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są:

▪ pkt 52 – odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe (Dz.U. Nr 156, poz. 776);

▪ pkt 95 – odsetki z tytułu realizacji nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1;

▪ pkt 119 – odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w części odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów wartościowych od emitenta;

▪ pkt 130 – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a.

Zatem skoro ustawodawca nie zamieścił w katalogu zwolnień odsetek przysługujących od zasądzonego świadczenia głównego określonego przez Wnioskodawczynię w opisie stanu faktycznego, to należy stwierdzić, że odsetki te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie ze wskazaną powyżej regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawczyni powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uważa, że odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów, co odszkodowanie, i nie należy płacić od niech podatku. Organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniu Wnioskodawczyni, nie można utożsamiać odsetek za zwłokę ze świadczeniem odszkodowawczym, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Należy jeszcze raz wskazać, że wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem nie wykonania zobowiązań. Roszczenie o odsetki przysługuje bowiem wierzycielowi, w związku z samym faktem opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, nie jest ono zależne od winy dłużnika i jest zasadne także wtedy, gdy po stronie wierzyciela nie wystąpiła jakakolwiek szkoda. W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się, że roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie ma względem roszczenia zasadniczego charakter akcesoryjny, a odszkodowanie i odsetki za opóźnienie z chwilą ich powstania stanowią odrębne i niezależne od siebie roszczenia i nie mogą na siebie wzajemnie oddziaływać. Odsetki od odszkodowania pozostają co prawda w pewnym związku z należnością główną, jednak należy zaznaczyć, że zaspokajają odrębne roszczenie, którego podstawową przesłaną nie jest szkoda. Nie można więc przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianych dla odszkodowań.

Skarżąca, po wyczerpaniu trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i uzyskaniu odpowiedzi złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zaskarżonej interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść interpretacji, a to:

- art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 481 § 1 ustawy Kodeks Cywilny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odsetki należy przyporządkować do innego źródła przychodu niż należność główną, a tym samym użyte przez ustawodawcę określenia odszkodowanie i zadośćuczynienie nie dotyczą odsetek za zwłokę w spełnieniu rzeczonych świadczeń odszkodowawczych podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów winna prowadzić do wniosku, iż odsetki za zwłokę należy przyporządkować do tego samego źródła przychodu, co należność główną a zatem zwolnieniem podatkowym, o którym mowa w rzeczonych przepisach objęte są również odsetki za zwłokę mające wszak akcesoryjny charakter względem należności głównej i pełniące obecnie funkcję wyłącznie kompensacyjną względem osoby poszkodowanej;

- a nadto art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez jego wadliwe niezastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy podczas gdy dyspozycja rzeczonej normy winna znaleźć in casu zastosowanie, wszak otrzymane przez skarżącą świadczenie, bezsprzecznie należy uznać za "kwotę otrzymaną z tytułu" ubezpieczenia majątkowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zakres kognicji sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona interpretacja dotknięta jest wadą niezgodności z prawem skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z kolei odnosząc się do przepisów regulujących postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, zwrócić należy uwagę na treść art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej który stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego. Z kolei zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy dokonuje oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie "interpretacyjne" opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy. Przy czym granice oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy zawartej w indywidualnej interpretacji zakreślone są treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację.

Dokonując kontroli legalności wydanej przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, Sąd uznał, że interpretacja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie.

Istota sprawy koncentrowała wokół kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odsetek od odszkodowania zasądzonych na rzecz skarżącej wyrokiem sądu powszechnego.

W ocenie Sądu, skarżąca pomija istniejące w tym zakresie, przepisy podatkowe. Niewątpliwie art. 21 ust.1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z podatku jedynie "inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie". Nie zostały więc w nim wymienione "odsetki" za zwłokę. Odszkodowanie jest czymś innym niż odsetki związane z opóźnieniem w jego wypłacie. Przyczyną wypłaty odszkodowania jest poniesienie szkody przez uprawnionego; natomiast źródłem obowiązku wypłaty odsetek jest niedotrzymanie terminu wypłaty odszkodowania przez zobowiązanego. Słusznie organ podkreślał, że cywilistycznie rozróżnia się odszkodowanie jako roszczenie główne od odsetek za zwłokę jako roszczenie uzupełniające (tzw. roszczenie akcesoryjne). W prawie podatkowym odrębnie – zasadniczo - traktuje się należności główne i odsetki za zwłokę lub opóźnienie związane z tymi należnościami.

Organ w treści przywołał stosowne przepisy art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy zwolnień podatkowych, gdzie ustawodawca wymienia odrębnie jako zwolnione właśnie odsetki i kwoty rekompensat – jako korzystające ze wolnienia. Jeżeli zatem w tym samym akcie prawnym (tj. tej samej ustawie podatkowej oraz jednostce redakcyjnej tekstu ustawy, dotyczącej zwolnień przedmiotowych), ustawodawca dopuszcza możliwość zwolnienia odrębnie odsetek i odrębnie należności głównej, to oznacza to, że w sposób celowy i racjonalny odróżnia pojęcie "odszkodowanie" od pojęcia "odsetki".

Skarżąca oparła swoją interpretację przepisów na treści przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014r., II FSK 289/12 i przekonaniu, że odsetki za zwłokę w wypłacie przyznanego przez sąd odszkodowania powinny być traktowane tak samo jak odszkodowanie, a tym samym powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca wskazywał też na szczególną funkcję odsetek, co dodatkowo powinno przemawiać za zwolnieniem podatkowym.

Wyrok ten zapadł w dość szczególnej sytuacji, tj. przy interpretacji czy odsetki za opóźnioną zapłatę ceny sprzedawanej nieruchomości są kwalifikowane do przychodów z określonego źródła odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Nie jest on miarodajny w sprawie.

Trzeba bowiem podkreślić, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych została zbudowana w ten sposób, że różne typy przychodów pogrupowano na 10 grup (pkt od 1 do 9, przy czym od 1 stycznia 2015 jest pkt 8a) nazywanych "źródłami przychodu". Poszczególne "źródła przychodu" obejmują różnorakie typy korzyści majątkowych uzyskiwanych przez podatników. Przykładowo za przychody ze stosunku służbowego (źródło określone w art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy) uważać się będzie "wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń" (art. 12 ust.1 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym przez skarżącą wyroku uznał, że odsetki z tytułu zapłaty z opóźnieniem umówionej ceny sprzedaży nieruchomości należą do zbiorczej kategorii przychodów ze źródła przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości z art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy.

Natomiast art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczący zwolnień wymienia bardzo szczegółowo poszczególne rodzaje przychodów, które mieszczą się w dziewięciu rodzajach źródeł przychodu. Jest to więc inny rodzaj podziału odnoszący się do bardzo konkretnych kategorii przychodów.

W orzecznictwie przyjmuje się, że zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek, istotne odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, tj. powszechności i równości opodatkowania. W konsekwencji sądy administracyjne interpretują przepisy podatkowe dotyczące zwolnień w sposób ścisły, wskazując, że nie można takich przepisów interpretować rozszerzająco (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2013 r., II FSK 2471/11).

Należałoby więc przyjąć, że w przypadku niewymieniania "odsetek" w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odrębnej kategorii przychodów korzystających ze zwolnienia podatkowego – tego typu przychody nie są zwolnione z podatku, nawet jeśli z takiego zwolnienia korzysta należność główna.

Podobny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2007r., II FSK 36/06 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r., I SA/Gl 145/13 (oba dotyczyły odsetek od odszkodowań), a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2015 r., I SA/Kr 1142/14 i z dnia 27 października 2015r. sygn. akt I SA/Kr 1502/15.

Sądy zauważały, że poprzednie poglądy sądów administracyjnych zrównujące odszkodowania z zasądzonymi również przez sąd odsetkami, ukształtowały się na tle stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003r. Z tym dniem do art. 21 ust. 1 powołanej ustawy został dodany pkt 3b w brzmieniu: "Wolne od podatku dochodowego są: inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a/ otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością, b/ dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W ocenie orzekającego Sądu zasądzone w wyroku sądowym odsetki za opóźnienie/zwłokę w wypłacie zasądzanego, w tym samym wyroku, odszkodowania dotyczą "korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono" – to jest ww. przesłanki wyłączającej zastosowanie zwolnienia. Jak zauważył bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., II FSK 1629/06 wskazał: "Przepis ten (art. 21 ust.1 pkt 3b lit. b – przyp. Sądu) stanowi niemal dosłowne, poza słowem podatnik, powtórzenie treści art. 361 § 2 k.c. w jego końcowej części. Nie ma żadnych podstaw, by treść pojęcia «utracone korzyści», które ma utrwalone znaczenie w języku prawniczym, wykładać odmiennie, stosując przepis ustawy podatkowej. Odsetki należne w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 k.c.) należy traktować jako wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z cudzego kapitału. Inaczej rzecz ujmując, jest to odszkodowanie za pozbawienie wierzyciela możliwości dysponowania kapitałem, a tym samym pozbawienie go spodziewanych z tego tytułu korzyści (np. przez korzystną lokatę) (...). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że głównym motywem legislacyjnym uregulowania takiego jak w art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego jest uznanie, że wierzyciel ponosi przez opóźnienie co najmniej szkodę w postaci odsetek, na jakie mógłby ulokować otrzymaną w terminie sumę (wyrok z dnia 24 kwietnia 1997 r. sygn. akt II CKN 118/97, OSP 1998, Nr 1, poz. 3 z glosą A. Szpunara). Odsetki zatem są kompensatą tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej. Prowadzi to do konkluzji, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono".

Kwestia odsetek otrzymanych na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego była również przedmiotem analizy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r., II FSK 588/08 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., I SA/Rz 6/10. Także w tych wyrokach sądy administracyjne wyraziły pogląd, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i jako takie nie są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wyłącza ze zwolnienia podatkowego wskazane odszkodowania.

Sąd rozumie argumenty skarżącej, że ścisłe rozumienie zasad zwolnienia, w jej przypadku, uszczupla środki niezbędne na zapewnienie godnych warunków życia, w sytuacji całkowitej niepełnosprawności skarżącej. Sąd nie może jednak interpretować zasad opodatkowania lub zwolnienia konkretnych przychodów w zależności od indywidualnej sytuacji (finansowej lub zdrowotnej) podatnika – jeżeli nie wynika to wprost z przepisu podatkowego. Jak już Sąd uzasadniał powyżej polskie prawo podatkowe opiera się na zasadzie powszechności opodatkowania – nie są więc przy jego interpretacji stosowane zasady współżycia społecznego.

Kwestie słusznościowe mogą natomiast być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych (tu: z tytułu podatku od otrzymanych odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania). Zgodnie bowiem z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Niniejszej części uzasadnienia nie należy przy tym interpretować jako obietnicy takiego umorzenia. Minister Finansów wydając interpretację indywidualną nie miał bowiem kompetencji, aby na obecnym etapie sprawy badać stan majątkowy i osobisty skarżącej i rozważać celowość umorzenia ewentualnej zaległości. Sąd uznał więc, ze nie zostały naruszone zasady ogólne postępowania, a wydana interpretacja indywidualna nie naruszyła art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz art. 21 ust.1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Dodatkowo Sąd zarządził zwrot nadpłaconego wpisu w wysokości 544 zł, bowiem w sprawie ze skargi na interpretację wpis stały wynosi 200 zł, tymczasem skarżąca uiściła wpis w kwocie 744 zł.