Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1726/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ przesłankami decydującymi o możliwości zameldowania osoby na pobyt stały są: posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art. 9 ust. 2 cyt. ustawy/ oraz faktyczne zamieszkiwanie w tym lokalu /art. 6 ust. 1 cyt. ustawy/.

Brak jednej z wymienionych wyżej przesłanek prowadzić musi do odmowy zameldowania danej osoby na pobyt stały lub uchylenia czynności zameldowania, jeżeli czynność ta została już dokonana.

TEZY

Zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ przesłankami decydującymi o możliwości zameldowania osoby na pobyt stały są: posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art. 9 ust. 2 cyt. ustawy/ oraz faktyczne zamieszkiwanie w tym lokalu /art. 6 ust. 1 cyt. ustawy/.

Brak jednej z wymienionych wyżej przesłanek prowadzić musi do odmowy zameldowania danej osoby na pobyt stały lub uchylenia czynności zameldowania, jeżeli czynność ta została już dokonana.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Piotra S. na decyzję Wojewody K. z dnia 30 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 lutego 1998 r. skierowanym do Urzędu Miasta K. Piotr S. wniósł o wymeldowanie Piotra D. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. W uzasadnieniu wniosku podał, iż zameldowanie Piotra D. miało charakter fikcyjny, gdyż w rzeczywistości mieszka on wraz z żoną i dzieckiem przy ul. L. 34 w K.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 3 kwietnia 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ oraz art. 104 Kpa uchylono czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu w dniu 29 kwietnia 1996 r. zameldowania Piotra D. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoby dokonujące zameldowania na pobyt stały pod wskazanym adresem winny łącznie spełniać dwie przesłanki: posiadać uprawnienie do przebywania w lokalu /art. 9 ust. 2 ustawy/, w którym ma nastąpić zameldowanie oraz zamieszkiwać tam z zamiarem pobytu stałego /art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy/.

Po przeprowadzeniu postępowania i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że lokal nr 1 przy ul. B.P. 4 jest mieszkaniem kwaterunkowym przydzielonym Janinie S. decyzją Urzędu Dzielnicowego K.-K., Wydział Spraw Lokalowych z dnia 14 listopada 1988 r. W 1992 r. współnajemcą ww. lokalu z mocy prawa stał się Piotr S., wskutek zawartego z Janiną S. związku małżeńskiego. Syn Janiny S., Piotr D. dokonał zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu w dniu 29 kwietnia 1996 r. Zgodę na zameldowanie i zamieszkanie Piotra D. wyraziła Janina S., natomiast zgody takiej nie wyraził Piotr S. Organ I instancji ustalił nadto, iż w chwili zameldowania Piotr D. nie mieszkał w K. przy ul. B.P. 4/1, lecz od daty zawarcia związku małżeńskiego w dniu 25 lutego 1995 r. zamieszkuje wraz z żoną w mieszkaniu jej babci przy ul. L. 36/16 w K., w oparciu o zawarte umowy podnajmu jednego pokoju z administratorem nieruchomości. Zdaniem organu I instancji, wobec niespełnienia jednej z niezbędnych przesłanek zameldowania, tj. braku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, należało uchylić czynność materialno-techniczną zarejestrowania stałego pobytu Piotra D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1 w K., gdyż czynność ta była wadliwa.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zarówno Piotr D., jak i jego matka Janina S. Piotr D. podkreślał, iż w wynajętym lokalu przy ul. L. 36/16 nie zamieszkuje, przebywa tam jedynie jego żona wraz z dzieckiem i babcią, natomiast w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1 mieszkał nie tylko w dacie zameldowania, jak również i obecnie tam stale przebywa.

Janina S. oświadczała, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż od 1988 r. zamieszkuje wraz z synem Piotrem D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1 w K. W lokalu tym jest zarejestrowana działalność gospodarcza Piotra D., tutaj również odbiera on swoją korespondencję.

Po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia 30 czerwca 1998 r. (...) Wojewoda K. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ jako organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 29 kwietnia 1996 r. zameldowania Piotra D. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. Wydanie decyzji organ II instancji poprzedził przeprowadzeniem postępowania dowodowego z zeznań stron oraz świadków, uprzednio przesłuchanych przez organ I instancji, a to Marii S., Mariana K. oraz świadka Marii B., nie przesłuchiwanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W oparciu o zeznania ww. osób organ II instancji przyjął, iż Piotr D. faktycznie zamieszkuje w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. i zamieszkiwał w nim w dacie zameldowania. W tym zakresie organ powołał zeznania świadków, potwierdzających, iż widywali od 1988 r. i nadal widują Piotra D. w mieszkaniu przy ul. B.P 4/1. Pozwoliło to organowi odwoławczemu przyjąć, iż została wykazana przesłanka faktycznego zamieszkiwania odwołującego się w przedmiotowym lokalu. Zeznaniom Piotra S. organ II instancji odmówił wiary, gdyż był on jedyną osobą negującą fakt zamieszkiwania Piotra D. w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1 w K.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Piotr S. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to m.in. przepisów art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 89 par. 2 Kpa, domagając się uchylenia decyzji organu II instancji.

W uzasadnieniu podkreślał, iż zeznania świadków Marii B., Marii S. oraz Mariana K. nie dają podstaw do przyjęcia, że Piotr D. w dacie zameldowania mieszkał w wyżej wymienionym lokalu. Świadek Marian K. wyraźnie zeznał, iż zna Piotra D. jedynie z widzenia, widując go na klatce schodowej, a w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 nigdy nie był. Maria B. natomiast swoją wiedzę na temat zamieszkiwania Piotra D. wywodzi z faktu widywania go przy wykonywaniu prac domowych w postaci zakupów i wynoszenia śmieci w realności przy ul. B.P. 4. Świadek ten nie wyjaśnił, w jakim zakresie widywała Piotra D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1. Natomiast świadek Maria S. słuchana w toku postępowania w II instancji zeznała, iż w sposób bezsporny może stwierdzić, iż Piotr D. zamieszkuje wspólnie z Janiną S. od 1988 r., zamieszkiwał także w roku 1996, w którym nastąpiło zameldowanie, jednakże przesłuchiwana przez organ I instancji zeznała odmiennie, a mianowicie, iż myśli, że Piotr D. nie mieszka na stałe w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1, lecz częściowo mieszkał u matki, a częściowo u żony. Nadto zeznania złożone przez strony Piotra D. i Janinę D. w przesłuchaniu przed organem I instancji pozostają w sprzeczności z zeznaniami tych samych osób, złożonych w trakcie postępowania przed organem II instancji. Trudno zatem przypisać im walor wiarygodności. Według skarżącego, brak było jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, iż w dacie zameldowania Piotr D. mieszkał w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ przesłankami decydującymi o możliwości zameldowania osoby na pobyt stały są: posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art. 9 ust. 2 cyt. ustawy/ oraz faktyczne zamieszkiwanie w tym lokalu /art. 6 ust. 1 cyt. ustawy/. Brak jednej z wymienionych wyżej przesłanek prowadzić musi do odmowy zameldowania danej osoby na pobyt stały lub uchylenia czynności zameldowania, jeżeli czynność ta została już dokonana.

Kwestią sporną i zarazem najistotniejszą dla prawidłowego rozstrzygnięcia powyższej sprawy jest ustalenie, czy Piotr D. faktycznie zamieszkiwał w lokalu nr 1 przy ul. B.P 4 w K. w dacie zameldowania, tj. 29 kwietnia 1996 r., a także czy posiadał uprawnienia do przebywania w tym mieszkaniu. W tym zakresie jednak sprawa nie została należycie wyjaśniona do jej rozstrzygnięcia. Ustalenia bowiem organu odwoławczego co do faktu zamieszkiwania Piotra D. w spornym lokalu odnoszą się do 1988 r. /data wymieniona w uzasadnieniu decyzji/, podczas gdy zameldowanie miało miejsce 29 kwietnia 1996 r. i dla oceny prawidłowości tej czynności istotny i miarodajny jest stan rzeczy istniejący w tym właśnie czasie. Kwestia ta zatem wymaga wyjaśnienia i stosownych ustaleń.

Rozpatrując zaś zebrany materiał dowodowy, organ administracji winien uczynić to wszechstronnie /art. 77 par. 1 Kpa/, czyli rozważyć także dowody przeprowadzone w początkowej fazie postępowania, poddając je ocenie, która winna zostać przedstawiona w uzasadnieniu wydanej decyzji /art. 107 par. 3 Kpa/. Niezależnie od powyższego, nie można aprobować stanowiska zaskarżonej decyzji co do braku konieczności uzyskania zgody skarżącego na nabycie przez Piotra D. uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Warunkiem bowiem powstania w ogóle takich uprawnień po stronie Piotra D. byłoby np. zawarcie skutecznej umowy podnajmu, czy też użyczenia spornego lokalu przez uprawnione do tego strony, tj. przez najemców i zainteresowanego Piotra D. Ponieważ zawarcie takiej umowy przekracza zakres zwykłego zarządu, do jej skuteczności niezbędne były zgodne oświadczenia obojga najemców, tj. skarżącego i jego żony Janiny S. Tak zawarta umowa, jeżeli byłaby ważna i skuteczna, mogłaby stanowić podstawę uzyskania i posiadania przez Piotra D. uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Wymieniony zaś w zaskarżonej decyzji przepis art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ obowiązującej w czasie zameldowania wprowadził dodatkowy wymóg zgody wynajmującego na zawarcie umowy podnajmu, czy też oddania lokalu w bezpłatne używanie. Zgoda ta wchodziłaby w rachubę dopiero po zawarciu samej umowy przez zainteresowane osoby.

Z uwagi na powyższe uchybienia, należało uwzględniając skargę, orzec jak w sentencji wyroku w oparciu o przepis art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.