Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 824/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 129 indeks 1 ust. 1 pkt 2-4;  art. 130;
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15zzs indeks 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego L. Z. kwotę 2217 (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzję z [...] stycznia 2021 r., numer [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ʺUrząd Patentowy RPʺ, ʺorganʺ), działając na podstawie art. 245 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 2 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 286; dalej p.w.p.), po rozpatrzeniu wniosku z 9 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z [...] czerwca 2020 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy NAUKOWO O ZDROWIU, zgłoszony 20 grudnia 2019 r. za numerem [...] przez L. Z., [...], Polska (dalej: "Skarżący", "Strona", ʺZgłaszającyʺ), utrzymał w mocy ww. decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 20 grudnia 2019 r. został zgłoszony w celu uzyskania prawa ochronnego przez L. Z., [...] Polska znak towarowy słowny NAUKOWO O ZDROWIU. Po dokonanej przez Zgłaszającego korekcie wykazu, w następstwie której została wydana decyzja z 3 kwietnia 2020 r. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej "prowadzenia prac badawczo rozwojowych oraz tworzenia receptur" oraz "tworzenia receptur" - oznaczenie zostało przeznaczone do sygnowania następujących usług z klas: produkcja reklam; publikowanie reklam; usługi reklamowe; konsulting marketingowy; handlowe informacje i porady udzielane konsumentom przy wyborze towarów i usług (kl. 35.); produkcja videoblogów; produkcja filmów; produkcja seriali; tworzenie tekstów; tworzenie periodyków; pisanie scenariuszy; pisanie książek; fotografia; produkcja podcastów; produkcja programów radiowych; produkcja reklam; publikowanie videoblogów; publikowanie filmów; publikowanie seriali; publikowanie periodyków; publikowanie tekstów; wydawanie książek; publikowanie zdjęć; publikowanie podcastów; publikowanie reklam; usługi wystąpień publicznych; usługi wystąpień medialnych; organizacja i prowadzenie szkoleń; organizacja i prowadzenie warsztatów; organizacja i prowadzenie konferencji; organizacja i prowadzenie wykładów; prowadzenie wydarzeń publicznych i prywatnych [np. imprezy firmowe]; organizacja i prowadzenie konkursów; fotoreportaże; reportaże; wywiady; prowadzenie zajęć edukacyjnych; prowadzenie blogów; prowadzenie videoblogów; prowadzenie podcastów; prowadzenie kanałów mediów społecznościowych; usługi wydawnicze; usługi publicystyczne; usługi wynajmu studio filmowych; usługi wynajmu sprzętu foto/audio/video; konsulting marketingowy; usługi reklamowe; usługi rozrywkowe; usługi rozrywkowe w postaci programów telewizyjnych transmitowanych za pomocą kamery internetowej (kl. 41.).

W toku badania zdolności rejestrowej przedmiotowego oznaczenia Urząd Patentowy RP stwierdził, że na zgłoszony znak, zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p., nie może być udzielone prawo ochronne o czym zawiadomił Zgłaszającego pismem z 15 kwietnia 2020 r., wzywając jednocześnie do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z 4 maja 2020 r., Zgłaszający podniósł, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU zostało przeznaczone to sygnowania towarów z klas: 35 i 41, a klasy te co do zasady, nie zawierają usług dających się opisać przymiotnikiem naukowo, czy rzeczownikiem zdrowie. Wskazał jednocześnie, że towary, czy usługi dające się opisać przymiotnikiem naukowo, czy rzeczownikiem zdrowie typowo ujmowane są m.in. w takich klasach klasyfikacji nicejskiej jak: klasa 9, klasa 42 - w wypadku przymiotnika naukowo i klasa 3, klasa 5, klasa 44 – w wypadku rzeczownika zdrowie. Podkreślił również, że w jego ocenie, wezwanie Zgłaszającego do korekty wykazu poprzez przeniesienie z klasy 41 do klasy 42 ʺprowadzenie prac badawczo rozwojowych" i ʺtworzenie receptur" potwierdza, że towary/usługi dające się opisać przymiotnikiem naukowe i rzeczownikiem zdrowiu nie należą z pewnością do klas 35 i 41 klasyfikacji nicejskiej. Z powyższego wywiódł, że co do zasady znak NAUKOWO O ZDROWIU posiada zdolność odróżniającą dla usług w klasach 35 i 41. W kwestii dystynktywności zgłoszonego oznaczenia Zgłaszający podniósł, że sam fakt opisowości każdego ze słów znaku NAUKOWO O ZDROWIU nie jest wystarczającą przesłanką do przesądzenia o opisowym charakterze całego znaku, a ostateczna ocena jego zdolności odróżniającej może być dokonana ʺjedynie w całości". Dodał również, że nie można oceniać znaku NAUKOWO O ZDROWIU jako opisowy, gdyż oznaczenie nie jest przydatne do opisu towarów z punktu widzenia aktualnych warunków rynku. Podkreślił, że nie zna innych podmiotów, które używają w swoich praktykach handlowych zwrotu NAUKOWO O ZDROWIU w obrocie (gospodarczym) lub w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, a sam zwrot nie jest przydatny do oznaczenia towarów lub usług. Dookreślił, że nie można oceniać znaku NAUKOWO O ZDROWIU jako opisowy, gdyż nie wskazuje na konkretne cechy usług, dla których oznaczania jest przeznaczony.

Działając w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Urząd Patentowy RP decyzją z [...] czerwca 2020 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 15 kwietnia 2020 r. i na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy NAUKOWO O ZDROWIU, zgłoszony pod numerem [...], uznając zgłoszone oznaczenie za nieposiadające dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego w stosunku do wszystkich usług objętych tym zgłoszeniem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zgłaszający, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazał, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU nie spełnia reguły konkretnej opisowości i nie jest przez to opisowe, a zatem posiada zdolność odróżniającą. Podniósł ponadto, że przedmiotowe oznaczenie było używane w funkcji znaku towarowego od dnia 1 sierpnia 2018 r. Grupa odbiorców, która przed datą zgłoszenia oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU widziała co najmniej raz lub prenumerowała treści oznaczone NAUKOWO O ZDROWIU jest bardzo duża, intensywność używania oznaczenia w funkcji znaku towarowego była bardzo wysoka, a zatem – jego zdaniem - przedmiotowe oznaczenie nabrało zdolności odróżniających przed datą zgłoszenia. Zaznaczył również, że wyświetlanie się w kategorii treści, grafiki i filmy nie tylko na pierwszej stronie wyszukiwarki internetowej, ale jako 2 pierwsze wyniki świadczy o bardzo dużej popularności kanału Naukowo o zdrowiu, a tym samym wysokiej zdolności odróżniającej oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU do znakowania towarów (usług) Zgłaszającego. Wskazywał, że dowodem na nabycie wtórnej zdolności odróżniającej jest ponadto fakt, że w okresie przed dokonaniem zgłoszenia nr [...], Zgłaszający poczynił istotne inwestycje finansowe w promowanie znaku towarowego NAUKOWO O ZDROWIU. Oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU było promowane w największych mediach społecznościowych, w szczególności na stronie Facebook.com i YouTube.com.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] stycznia 2021 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że zasadą ustawy Prawo własności przemysłowej jest nieudzielanie praw ochronnych na takie oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym oraz na takie, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających. Zdolność do odróżniania znaku towarowego jest bezwzględnym warunkiem dla udzielenia prawa ochronnego na dany znak towarowy. Zaznaczył jednocześnie, że ustawa Prawo własności przemysłowej nie zawiera definicji normatywnej zdolności odróżniającej, natomiast w doktrynie i judykaturze powszechnie definiuje się zdolność odróżniającą poprzez wymóg wykazania przez znak dostatecznych cech, które mogą utkwić w świadomości kupującego. Oznaczenie powinno posiadać na tyle charakterystyczną formę, by było w stanie zwrócić uwagę odbiorców i zidentyfikować oznaczany nim towar lub świadczoną usługę jako pochodzące z konkretnego źródła. Ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu, jak i możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru/usługi od określonego przedsiębiorcy.

Podkreślił, że aby zgłoszone do Urzędu oznaczenie, mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego, musi być na tyle fantazyjne by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar lub usługę z jego producentem. Powinno składać się z wyrażeń, które nie są powszechnie używane. Mogą to być natomiast wyrazy nowe lub wyrażenia składające się z kombinacji słów o pewnym stopniu pomysłowości.

Organ zaznaczył przy tym, że nie można zmonopolizować określeń, którymi każdy może posłużyć się w sposób konieczny do podania podstawowych cech produktu czy oferowanej usługi. Udzielenie prawa ochronnego na odznaczenia tego typu ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne, bezkonfliktowe funkcjonowanie rynku.

Wskazując powyższe organ uznał, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU stanowi oznaczenie informacyjne, które może występować obok znaku towarowego, ale samodzielnie nie może być znakiem towarowym. Ze względu na swoją użyteczność informacyjną oznaczenie to powinno pozostać do swobodnego użytku przez wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, którzy prowadzą tego samego rodzaju działalność gospodarczą, świadczą usługi i/lub produkują tego samego rodzaju towary co Zgłaszający. W ocenie organu, nie posiadając żadnego elementu graficznego, ani żadnych dodatkowych informacji, np. nazwy firmy oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU uniemożliwia konsumentowi przypisanie tego oznaczenia konkretnemu przedsiębiorcy. Przeciętny odbiorca nie będzie odbierał takiego oznaczenia jako czyjegoś znaku towarowego, pozwalającego jednoznacznie zidentyfikować przedsiębiorcę od którego pochodzą towary i/lub usługi nim oznaczane, lecz jako oznaczenie opisowe pozostające bez związku z żadnym konkretnym podmiotem gospodarczym. Brak takiego utożsamienia powoduje, że przedmiotowy znak nie spełnia swej podstawowej funkcji odróżniającej.

Organ podkreślił jednocześnie, że podstawową, konstytutywną funkcją znaku towarowego jest funkcja wskazywania pochodzenia towaru lub usługi. Każde oznaczenie, mające funkcjonować w obrocie jako znak towarowy, musi tę funkcję spełniać w odniesieniu do wszystkich towarów i usług, dla których zostało zgłoszone. Znak towarowy winien być w dostatecznym stopniu charakterystyczny dla przeciętnego odbiorcy, by w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógł dla niego stanowić wystarczającą podstawę do uznania oznaczanego tym znakiem towaru lub usługi za pochodzące od jednego, konkretnego przedsiębiorstwa. Znak towarowy winien zatem posiadać ujętą abstrakcyjnie zdolność do odróżniania, oraz, ocenianą w odniesieniu do towarów lub usług dla jakich został zgłoszony zdolność odróżniającą, to znaczy posiadać dostateczne znamiona odróżniające. Wskazał, że znamion tych nie posiadają w szczególności takie oznaczenia, które ze swojej istoty nie nadają się do odróżniania towarów lub usług dla których zostały zgłoszone, oraz takie, które składają się wyłącznie z elementów informujących o rodzaju i jakości towaru/usługi. W ocenie organu, zgłoszone oznaczenie jest znakiem słownym, zawierającym jedynie określenia ogólnoinformacyjne, do których nie można przyznać wyłączności jednemu podmiotowi, ponieważ wszyscy uczestnicy obrotu gospodarczego muszą mieć swobodny dostęp do określeń, służących do opisywania ich działalności. Znak składa się z opisowego i ogólnoinformacyjnego zwrotu nadającego się do użycia przez każdego z uczestników obrotu gospodarczego. Znak ma wyłącznie charakter opisowy i nie indywidualizuje źródła pochodzenia towarów i/lub usług. Zgłoszone oznaczenie nie posiada jakichkolwiek znamion fantazyjności jest ono jedynie połączeniem trzech wyrazów, tj.: ʺnauka", ʺo", ʺzdrowiu", których kombinacja nie ma cech oryginalności. Zdaniem organu, zestawienie poszczególnych opisowych wyrazów przedmiotowego oznaczenia w zwrot NAUKOWO O ZDROWIU skutkuje dalej opisowością cech usług. Zarówno razem, jak i osobno elementy składające się na przedmiotowe oznaczenie nie posiadają zdolności odróżniającej w odniesieniu do zakresu ochrony - tj. usług, dla których rozpatrywany znak został zgłoszony.

Podsumowując, organ stwierdził, że oznaczenie nie spełnia prawidłowo funkcji, jakie powinien spełniać znak towarowy, nie ma bowiem cech indywidualizujących konkretnego przedsiębiorcę, a Zgłaszający nie wykazał nabycia przez nie wtórnej zdolności odróżniającej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucał organowi naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy pominięciu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji oraz przeprowadzenia analizy materiału dowodowego przedłożonego przez Skarżącego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami życiowego doświadczenia i logiką, co skutkowało pominięciem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzeń i dowodów złożonych przez Skarżącego i doprowadziło do błędnego uznania, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej pomimo spełnienia przesłanek wskazanych w art. 130 p.w.p.; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1291 ust. 1 pkt 2 i art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, co doprowadziło do błędnego uznania, że oznaczanie NAUKOWO O ZDROWIU nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej w usługach klas 31 i 41 zgłoszonego znaku towarowego. Wskazując powyższe Skarżący wnosił o uchylenie w całości, albo w części decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty i wskazał m.in., że zestawienie oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU z każdą z usług w klasie 35 klasyfikacji nicejskiej nie pozwala w konkretny sposób ich opisać, gdyż sformułowanie NAUKOWO O ZDROWIU nie jest przeznaczone do opisywania usług z obszaru reklamy, marketingu, czy informacji handlowych. Zdaniem Skarżącego, aby opisowość oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU została uznana za aktualną rozważyć należy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku, czy oznaczenie jest przydatne do opisu towaru (usługi) i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Skarżący podkreślił, że obecnie towary ani usługi nie są opisywane jako NAUKOWO O ZDROWIU a ponadto nie znalazł przykładu przedsiębiorcy opisującego swoje towary, czy usługi w taki sposób co potwierdza fakt, że z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie nie jest przydatne do opisu towaru (lub usług). Dodatkowo, aby oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU było opisowe musiałoby być przydatne do opisu towarów albo usług. Za wątpliwe Skarżący uznał, aby oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU kiedykolwiek, a tym bardziej aktualnie, było przydatne do opisywania jakichkolwiek towarów, gdyż sama składnia oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU nie pasuje do żadnych towarów. Dla przykładu wskazał, że określenie NAUKOWO O ZDROWIU nie nadaje się do opisu takich towarów jak np. telewizor, samochód, czy chleb. Do aktualnie opisowych należałoby zaliczyć natomiast np. oznaczenia przydatne do opisu towarów, dla przykładu: telewizor płaskoekranowy, samochód osobowy, czy chleb pełnoziarnisty. Zwrócił ponadto uwagę na fakt, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU składa się z dwóch terminów: NAUKOWO oraz ZDROWIU, które mimo pozornej niedystynktywności, połączone dają jak najbardziej dystynktywne oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU. Skarżący nadmienił, że o ile można się pokusić o stwierdzenie, że sam termin np. zdrowotne może być opisowy dla wielu usług (zabiegi zdrowotne, masaże zdrowotne, kąpiele zdrowotne), to konkretne połączenie NAUKOWO O ZDROWIU bezpośrednio nie daje możliwości opisu usługi. Nawiązując do treści art. 1291 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. podkreślił, że Urząd Patentowy wydając decyzję odmowną rejestracji oznaczenia NAUKOWO O ZDROWIU wydał ją z zastosowaniem błędnej wykładni prawa materialnego, gdyż pominął w swoich rozważaniach, że ocena tyczy się wyłącznie konkretnych towarów (usług), dla których Zgłaszający chce zastrzec oznaczenie. Wyłącznie ʺogólna" ocena, czy oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU jest opisowe będzie błędna, gdyż dopuszcza towary i usługi spoza klas wskazanych przez Zgłaszającego dla których oznaczenie może nie posiadać zdolności odróżniającej. Urząd Patentowy powinien natomiast rozpatrzeć sprawę wyłącznie w zakresie wniosku tj. klas 35 i 41, a konkretnie usług wskazanych przez Zgłaszającego.

Wskazując na zarzut naruszenia przez organ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Skarżący wskazał na pominięcie w toku postępowania odwoławczego istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji oraz przeprowadzenia analizy przedłożonego przez niego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami życiowego doświadczenia i logiką, co doprowadziło do błędnego uznania, że oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej pomimo spełnienia przesłanej wskazanych w art. 130 p.w.p. Skarżący wskazywał, że pomimo przytoczenia obszernego materiału dowodowego i powołanych argumentów, Urząd Patentowy RP zignorował je i pominął bez wskazania podstawy takiego działania czym naruszył art. 8 i 77 k.p.a. Uzasadniając nabycie przez przedmiotowe oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej Skarżący powtórzył argumentacje wskazaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2021 r. utrzymująca w mocy poprzednią decyzję tego organu z [...] czerwca 2020 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez Skarżącego znak towarowy NAUKOWO O ZDROWIU przeznaczony dla oznaczenia następujących usług z klas: produkcja reklam; publikowanie reklam; usługi reklamowe; konsulting marketingowy; handlowe informacje i porady udzielane konsumentom przy wyborze towarów i usług (kl. 35.); produkcja videoblogów; produkcja filmów; produkcja seriali; tworzenie tekstów; tworzenie periodyków; pisanie scenariuszy; pisanie książek; fotografia; produkcja podcastów; produkcja programów radiowych; produkcja reklam; publikowanie videoblogów; publikowanie filmów; publikowanie seriali; publikowanie periodyków; publikowanie tekstów; wydawanie książek; publikowanie zdjęć; publikowanie podcastów; publikowanie reklam; usługi wystąpień publicznych; usługi wystąpień medialnych; organizacja i prowadzenie szkoleń; organizacja i prowadzenie warsztatów; organizacja i prowadzenie konferencji; organizacja i prowadzenie wykładów; prowadzenie wydarzeń publicznych i prywatnych [np. imprezy firmowe]; organizacja i prowadzenie konkursów; fotoreportaże; reportaże; wywiady; prowadzenie zajęć edukacyjnych; prowadzenie blogów; prowadzenie videoblogów; prowadzenie podcastów; prowadzenie kanałów mediów społecznościowych; usługi wydawnicze; usługi publicystyczne; usługi wynajmu studio filmowych; usługi wynajmu sprzętu foto/audio/video; konsulting marketingowy; usługi reklamowe; usługi rozrywkowe; usługi rozrywkowe w postaci programów telewizyjnych transmitowanych za pomocą kamery internetowej (kl. 41.).

Organ wydał decyzję odmowną z uwagi na występowanie w sprawie braku zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 1291 ust. 1 pkt 2 i art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. W świetle powyższych przepisów nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone (pkt 2); składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia (pkt 3). Jednocześnie organ uznał, że zgłoszenie nie ma tzw. wtórnej zdolności odróżniającej, o której mowa w art. 130 p.w.p.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że znak NAUKOWO O ZDROWIU nie posiada zdolności odróżniającej z uwagi na jego informacyjny charakter. W tym miejscu podkreślić należy, że prawo własności przemysłowej nie określa zdolności odróżniającej w sposób pozytywny. Zawiera jednak dwie wskazówki co do kryteriów według których należy dokonywać jej oceny. Są nimi konieczność oceny znaku z punktu widzenia towaru i warunków obrotu. Dostateczne znamiona odróżniające tkwiące w formie przedstawieniowej znaku (w jego formie i treści) należy odnieść do towaru, bądź usługi, dla których znak jest przeznaczony. W przeciwieństwie do abstrakcyjnej zdolności odróżniania, zdolność odróżniająca ma charakter konkretny. Ocenia się nią zawsze dla konkretnego znaku ze względu na konkretny towar, dla którego zastrzega się znak. Poza tym przy dokonywanej ocenie należy uwzględnić zwykłe warunki obrotu, a więc aktualną możliwość pełnienia przez znak funkcji wskazywania na pochodzenie towaru. Forma przedstawieniowa znaku musi być na tyle charakterystyczna, aby identyfikować towar. Poza tym powinna zapewnić nabywcy możliwość dokonania wyboru towaru według niej bez konieczności ustalenia pochodzenia towaru drogą okrężną np. poprzez szukanie na towarze nazwy producenta (Prawo własności przemysłowej, wydanie II, praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej, wydawnictwo Difin, str. 210, 211).

Wskazaną wyżej metodę badania, czy zgłoszony znak ma charakter odróżniający zastosował Urząd Patentowy RP w niniejszej sprawie. Urząd ocenił bowiem zdolność odróżniającą oznaczenia "NAUKOWO O ZDROWIU" w kontekście sygnowanych nim usług i prawidłowo ustalił, że w stosunku do usług zawartych w klasie 35 i 41 oznaczenie NAUKOWO O ZDROWIU jest oznaczeniem niedystynktywnym, mogącym wskazywać na przedmiot tychże usług. Prawidłowo zatem uznał, że zgłoszony znak ma charakter opisowy, albowiem sygnowanie zgłoszonym znakiem usług z klas 35 i 41 będzie stanowić jednoznaczny przekaz o związku znaczeniowym nakładanego na te usługi oznaczenia. Oceniając znaczenie słów "naukowo", ʺoʺ oraz "zdrowiu" organ prawidłowo podniósł, że zgłoszone oznaczenie nie posiada jakichkolwiek znamion fantazyjności, stanowi jedynie połączenie trzech elementów, mających swoje określone znaczenie, niosące konkretną informację, w odniesieniu do usług przeznaczonych do oznaczenia przedmiotowym znakiem a nie o ich pochodzeniu. Kombinacja wskazanych powyżej wyrazów nie ma cech oryginalności. Zastawienie poszczególnych opisowych wyrazów przedmiotowego oznaczenia skutkuje nadal opisowością cech usług.

Sąd w pełni akceptuje konstatację organu, że przeciętny odbiorca, nie będzie odbierał przedmiotowego oznaczenia jako czyjegoś znaku towarowego, pozwalającego jednoznacznie zidentyfikować przedsiębiorcę od którego pochodzą towary i/lub usługi nim oznaczone, lecz jako oznaczenie opisowe pozostające bez związku z żadnym konkretnym podmiotem gospodarczym. Udzielenie prawa ochronnego na oznaczenie, którego przedmiotem jest określenie ogólnoinformacyjne, oznaczałoby niedozwolone utrudnienie w posługiwaniu się danym oznaczeniem przez inne podmioty, ze szkodą dla konkurentów, a w rezultacie także konsumentów.

Reasumując, zdaniem Sądu, w zakresie posiadania przez znak pierwotnej zdolności odróżniającej Urząd Patentowy RP zbadał sprawę należycie zaś wydane rozstrzygnięcie dokładnie uzasadnił. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., jak również art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p.

W pełni uzasadnione są natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 130 p.w.p. Jak wspomniano wyżej brak pierwotnej zdolności odróżniającej znaku jest przeszkodą udzielenia prawa ochronnego. Przeszkoda ta może być usunięta przez wykazanie wykształcenia się tzw. wtórnej zdolności odróżniającej, uregulowanej w art. 130 p.w.p., który stanowi, że odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu. Używanie znaku w celu nabycia przez niego wtórnej zdolności odróżniającej powinno polegać nie tylko na wprowadzeniu oznakowanego towaru na rynek ale także na stałej obecności na rynku i dostępności dla kupujących przez dłuższy okres czasu. Znak towarowy nabywa zdolność odróżniającą w wyniku jego używania wówczas, gdy jest w stanie identyfikować towar jako pochodzący od konkretnego przedsiębiorcy.

Sąd zgadza się ze Skarżącym, że Urząd Patentowy RP nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na potwierdzenie nabycia przez przedmiotowy znak tzw. Wtórnej zdolności odróżniającej. W szczególności organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji strony zgłoszonej w powyższym zakresie ani też nie dokonał oceny dowodów przez nią złożonych. Jak trafnie podnosi Skarżący, pomimo wskazania w piśmie z 15 kwietnia 2020 r. szeregu argumentów opatrzonych materiałem dowodowym (w sumie 19 dowodów), które w ocenie Skarżącego, przemawiały za wtórną zdolnością odróżniającą znaku towarowego słownego NAUKOWO O ZDROWIU, Urząd Patentowy RP w decyzji z [...] stycznia 2021 r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że Zgłaszający nie wykazał nabycia przez przedmiotowe oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej.

Prawidłowa ocena wtórnej zdolności odróżniającej wymagała dokonania wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności związanych z używaniem danego oznaczenia w obrocie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, okoliczności, które należy uwzględniać przy przeprowadzeniu tej oceny to: udział w rynku znaku towarowego, intensywność, zasięg geograficzny, czas używania znaku towarowego, inwestycje poczynione na promocję znaku, procent odbiorców identyfikujących towary jako pochodzące od konkretnego przedsiębiorcy, opinie konsumentów czy właściwych izb gospodarczych (v. wyrok NSA z 8 listopada 2011 r., II GSK 1033/10 – dostępne w CBOSA).

W treści decyzji z [...] maja 2021 r. brak jest oceny wartości poszczególnych dowodów zgłoszonych przez Skarżącego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wytłumaczenia dla ich pominięcia w toku postępowania odwoławczego. Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a, co uzasadniało uchylenie wskazanej powyższej decyzji przez Sąd.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd i w zależności od poczynionych ustaleń wyda nową decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazując powyższe Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W świetle przepisów art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a), czyli z urzędu rozpoznaje sprawę w jej całokształcie. Taki sposób procedowania przez sąd administracyjny gwarantuje, że mimo rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, nie zostaje naruszony żaden słuszny interes i prawa stron postępowania przed tym sądem.