Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1217/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja (spr.) Sędzia NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 457 zł (słownie czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. .U. z. 2010 r. Nr 102. póz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 par 1 ust. k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.K. . od decyzji Starosty K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr :[...] - utrzymał w mocy zaskarżona decyzję

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że zaskarżoną decyzją .Starosta orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek A.K. w sprawie zwrotu na jej rzecz wywłaszczonych działek: nr 1 o pow. 0.4344 ha i nr 2 o pow. 0.0080 ha. Objętych [...] , obr. [...]m. K.

Starosta rozstrzygając w ten sposób oparł się na ustaleniu, iż sprawa zwrotu przedmiotowych działek: nr 1 i nr 2 , została już rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, zakończonym prawomocna decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].07.1994 r., Nr [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonych działek na rzecz poprzednich właścicieli i ich następców prawnych. Obecnie prowadzone postępowanie jest tożsame ze sprawą już rozstrzygniętą prawomocną decyzją. Powyższe orzeczenie funkcjonuje obrocie prawnym, a zatem korzysta domniemania legalności i trwałości. Starosta K. stwierdził, iż powtórne rozpoznanie przedmiotowej sprawy naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art 15 par 1 k.p.a. i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (art. 156 par 1 k.p.a.) W tej sytuacji można było tylko postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzyć na podstawie art. 105 par.1 k.p.a

W odwołaniu od decyzji Starosty , A.K. zarzuciła naruszenie przepisów art. 105 par 1 k. p. a oraz art. 136 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez błędną wykładnię, że wydana w 1994 r. decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonych przedmiotowych działek na podstawie ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, stanowi res iudicata uzasadniającą umorzenie postępowania beż uwzględnienia, że odmienne były w obu ustawach przesłanki zwrotu nieruchomości, jak i odmowy zwrotu. W konkluzji odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości tj działek nr 1 i nr 2 obr [...] m. K..

Wojewoda rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia.

.Z analizy akt sprawy wynika, że pismem z dnia 19.05 2000 r. odwołująca się A.K. wystąpiła z wnioskiem o zwrot działek:: nr 1 o pow. 0.4344 ha i nr 2 o pow. 0.0080 ha, obr. [...] m. K,

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Starosta ustalił, iż sprawa zwrotu przedmiotowych działek była już przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. , z wniosku: A.K. , A.K. . A.K. i W.K. z dnia 1 marca 1991 r. Postępowanie w tej sprawie prowadzone było w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a w szczególności w trybie art. 69 ust. 1, i zakończyło się decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu przedmiotowych działek: na rzecz poprzednich właścicieli nieruchomości i ich następców prawnych: A.K., w 24/79 części. A.K. i A.S. po 23/79 części oraz W.K. w 9/79 części. Od wydanej decyzji z dnia [...] lipca 1994 r. odwołanie złożyła A.K. , a Wojewoda decyzją z dnia [...] września 1994 r. Nr: [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie na decyzję Wojewody z dnia [...] września 1994 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - OZ w Krakowie złożyła A. K. , a Sąd po rozpoznaniu jej skargi wyrokiem z dnia 13 października 1-995 r, sygn. akt. S.A/Kr l 719/95 skargę oddalił.

Powyższe oznacza, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest kwestia zwrotu działek: nr 1 o pow. 0.4344 ha i nr 2 o pow. 0.0080 ha. Objętych [..] , obr. [...] m. K. , która to kwestia była już uprzednio przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Zgodnie z przepisami k.p.a. ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już decyzją ostateczną, byłoby orzekaniem w sprawie rozstrzygniętej decyzją_ ostateczną i podlegałoby stwierdzeniu nieważności decyzji na mocy art. 156 § l pkt 3 k.p.a. gdyż stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 16 § l kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem, który wyrażony został m. in. w tezie wyroku NSA z dnia 14 października 1991 r. SAB 29/91 (nie publ.). ze stwierdzeniem nieważności będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy wydane zostaną kolejno po sobie decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Kluczowym zagadnieniem jest więc konieczność stwierdzenia tożsamości tej sprawy. Tożsamość spraw zachodzi wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym Ochrona powagi rzeczy osądzonej (res iudicata} spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Decyzja ostateczna korzysta z powagi rzeczy osądzonej tylko do tego. co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Jednakże w takim zakresie, w jakim dopuszcza to prawo administracyjne gdyż przy zachowaniu tożsamości sprawy, możliwe będzie następstwo prawne w odniesieniu zarówno do strony jak i organu. Zatem sprawy będą tożsame, co do podmiotów także wtedy, gdy w miejsce strony wstąpi jej następca prawny (w odniesieniu do praw zbywalnych i dziedzicznych) oraz gdy miejsce organu zajmie na skutek np. reorganizacji, nowy organ o innej nazwie, lecz wyposażony w tę samą właściwość rzeczową co organ, który wydał pierwotną decyzję. Tożsamość podmiotowa sprawy zostaje zachowana więc bez względu na zmiany (następstwo prawne) stron dysponujących prawami refleksowymi.

Tożsamość musi dotyczyć również przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt.

Nawiązując do powyższego poglądu Wojewoda wskazał, iż powyższe przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione gdyż zachodzi tożsamość podmiotów występujących w sprawie; stroną obecnego toczącego się postępowania jest A.K. spadkobierczyni poprzedniego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości tj. A.K. (będącej również jednym z wnioskodawców w poprzednim postępowaniu). Oba postępowania odnoszą się również do tego samego przedmiotu tj. sprawy /zwrotu działek: nr 1 o pow. 0.4344 ha i nr 3 o pow. 0,0080 ha. objętych [...] m. K. Ponieważ na przedmiot postępowania administracyjnego składa się nie tylko podstawa taktyczna i treść żądania strony, ale i podstawa prawna, to aby można było stwierdzić, iż zachodzi tożsamość sprawy, musi zachodzić również tożsamość stanu prawnego. Zmiana stanu prawnego nie będzie wpływać na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Jednakże tożsamość sprawy administracyjnej będzie wykluczona w przypadku, gdy co prawda występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu, ale stan prawny uległ na tyle istotnej zmianie, że nie można mówić o tożsamości sprawy. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. , z dnia [...] lipca 1994 r. została wydana na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. LJ. Nr 30 póz. 127 z 1991 r. - tekst jedn. z późn. zm..) zgodnie, z którym "Nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stula się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" Stwierdzając natomiast w toku postępowania, iż działki nr 1 i nr 2 znajdują się w użytkowaniu wieczystym Klubu Sportowego .[...]" na podstawie aktu notarialnego z 25 września 1989 r. [..] organ prowadzący postępowanie powołał w uzasadnieniu w/w decyzji, iż w uchwale Sądu Najwyższego / dnia 23 marca 1993 r. sygn. akt llI.AZP 13/93 wskazano, że "organ administracji rządowej orzeka na podstawie arl.69 ust. l ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, o zwrocie nieruchomości zbędnej na cal określony w decyzji o wywłaszczeniu lub umowie sprzedaży na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub Gmina władają nieruchomością", oraz w uchwale Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1993 r. sygn. akt III AZP.24/93, w której orzeczono, że "nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na podstawie arl.69 ust. l ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli na nieruchomości tej ustanowiona zostało użytkowanie wieczyste". Wobec treści przedstawionych uchwal podstawą uzasadnienia w/w decyzji było istniejące na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego. Aczkolwiek z pisma Urzędu Miasta K. z dnia 23 lutego 2009 r. [...] wynika, że z wniosku odwołującej się wszczęte zostało postępowanie w sprawie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, to z pisma UMK z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] wynika, że brak było podstaw do przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego.

Tym samym należy wskazać, iż skoro na nieruchomości, zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] nadal istnieje prawo użytkowania wieczystego to stan prawny niniejszej sprawy nie uległ zmianie i również w tym

zakresie istnieje tożsamość sprawy .Decyzja odmowna tworzy, podobnie jak decyzja pozytywna, stan rzeczy osądzonej, a jej trwałość jest chroniona zasadą wyrażoną w

art. 16 § l k.p.a. Zasada ta stanowi zatem przeszkodę do ponownego rozstrzygania kwestii zwrotu określonej nieruchomości na podstawie u.g.n. także wówczas, gdy na podstawie przepisów dotychczasowych została rozstrzygnięta w sposób negatywny. Mając na uwadze powyższe w konsekwencji należy wskazać, iż nie ma podstaw do przyjęcia,, że w związku z wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami rozstrzygnięta już kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości przekształca się w nowa sprawę administracyjną umożliwiającą wydanie nowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. W związku z powyższym niezbędne jest wskazanie, iż wydanie ponownej decyzji w sprawie zwrotu działek: nr 1 o pow. 0.4344 ha i nr 2 o pow. 0-0080 ha. Objętych [...], obr. [...] m. K. , bez uprzedniego pozbawienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] mocy obowiązującej, oznaczałoby, iż byłaby ona obarczona wadą z art. 156 par 1 pkt 3 k.p.a, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Pozbawienie zaś tejże decyzji mocy obowiązującej mogłoby nastąpić jedynie poprzez zastosowanie jednego z dopuszczonych przez kpa nadzwyczajnych trybów postępowania, a więc: wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją bądź postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji .Nawiązując do powyższych ustaleń, Wojewoda stwierdzając, iż wydana w tym postępowaniu ponowna decyzja merytoryczna naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa i art. 156 § 1 pkt 3 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając, iż bezzasadne jest traktowanie umorzonego postępowania wszczętego na wniosek skarżącej jako tożsamego z postępowaniem , które zostało zakończone decyzją odmowną Kierownika urzędu Rejonowego z dnia 7.07 1994 r.. Decyzja ta został wydana na podstawie innego stanu prawnego. Obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami z 1997 r określa czasokres do zrealizowania celu wywłaszczenia. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok z dnia 6.07.2001 r. /lURN 116/00 , OSNAPiUS 2001, nr 22 póz. 6567, Naczelnego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu którego Sąd wyraził pogląd, że brak jest podstaw do stwierdzenia stanu rzeczy osądzonej (res iudicata) w sytuacji, gdy nie można zasadnie mówić o tożsamości roszczenia strony skarżącej z roszczeniem, które pomiędzy tymi samymi stronami było uprzednio przedmiotem rozpoznania w ostatecznej decyzji, skoro wobec zmiany stanu prawnego (utrata mocy obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) i wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami w rozpoznawanej sprawie roszczenie strony skarżącej opierało się na art. 136 ust 3 i art. 137 u.g.n., a nie - jak uprzednio na podstawie art. ust 69 usty 3 u.gg. i w.n. ) . Również stanowisko Sądu Najwyższego jest spójne z powyższym poglądem ( postanowienie SN z dnia 9.06. 1971 r. sygn. akt IICZ59/71-OSNC 1971 z 12.poz.226) - Sąd Najwyższy stwierdza, że o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata) decyduje tożsamość roszczenia, która zachodzi tylko wówczas , gdy identyczne są nie tylko przedmiot ale i podstawa sporu. W niniejszej sprawie nie ma tożsamości roszczenia z uwagi na zmianę stanu prawnego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

: Zgodnie z przepisem art. 3 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm./ zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów postępowania - o ile naruszenie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 par 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Zatem sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze, jak i ponad te zarzuty w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przeprowadzona w myśl powyższych przepisów kontrola zaskarżonej decyzji dała podstawy do jej zakwestionowania, bowiem sprawa nie została należycie wyjaśniona ale przede wszystkim wniosek o zwrot nieruchomości nie pochodził od wszystkich poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców.

Przepis art. 136 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że ; poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ./.../

Z analizy akt administracyjnych wynika, co jest okolicznością bezsporną że decyzją z dnia [...] marca 1976, znak [...], Naczelnik Dzielnicy K.-P. orzekł o wywłaszczeniu m.in. nieruchomości obj. Kw .[...] składającej się z działek ozn. nr 1 o pow. 4344 m2 i nr 2 o pow 80 m2 stanowiących współwłasność: S.M. w 6/50 cz, A.K. w 24/100 cz., K.K. w 4/100 cz. i mał. W.K. w 9/50 cz. na rzecz Skarbu Państwa w celu budowy stadionu RKS "[...]’

w K. zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. - Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 14.01.1975 r. nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny tej inwestycji.

Aktem notarialnym [...], zdziałanym w dniu 25. 09. 1989 r. w PBN w K. , oddano w użytkowanie wieczyste na 99 lat m.in. przedmiotowe działki nr1 i nr 2 Robotniczemu Klubowi Sportowemu "[...]" w K. , na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...].04. 1988 r. Nr [...] Urzędu Dzielnicowego [...], Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami o oddaniu ww. nieruchomości w użytkowanie wieczyste RKS "[...]" z przeznaczeniem na budowę obiektów sportowych.

Punkt. X . umowy notarialnej przewidywał, że w przypadku użytkowania terenu w sposób wyraźnie niezgodny z jego przeznaczeniem- zostanie zarządzone rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego i odebranie nieruchomości.

Bezsporną w sprawie jest okoliczność, ,że cel wywłaszczenia nie został nigdy realizowany gdyż planowana inwestycja - Stadion RKS "[...]" nie został wybudowany.

Dnia 1. 03. 1991 r. z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zwróciła się A.K. wskazując jednocześnie spadkobierców poprzedniej współwłaścicielki zmarłej K.K. , a to A.K. i A.S. , którzy zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –S. sygn. akt [...] nabyli spadek po każdy i którzy przyłączyli się do wniosku..

Decyzją z dnia [...].09. 1993 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowych działek z tym uzasadnieniem, ze nie znajdują się one we władaniu Skarbu Państwa ani Gminy K. , gdyż pozostają w użytkowaniu wieczystym RKS "[...]" , który nie rezygnuje z zamiaru inwestowania na objętych wnioskiem działkach, "co powoduje brak przesłanek do zwrotu tych nieruchomości w trybie art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości:".

Decyzją z dnia [...] 09. 1994 r. Nr [....]. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając pogląd organu l instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Krakowie, wyrokiem z dnia 13.10.1995 r. skargę oddalił z tego względu, ze wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich poprzednich współwłaścicieli lub ich spadkobierców, a na rozprawie przed NSA jeden ze współwłaścicieli - W. K. sprzeciwił się żądaniu zwrotu nieruchomości, co z braku postanowienia sądu rejonowego uwzględniającego wniosek z art. 199 zd.2 k.c. musiało skutkować oddaleniem skargi.

W dniu 19 maja 2000 r. A. K., wystąpiła z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych przedmiotowych działek nr 1 i nr 2 podając jednocześnie spadkobierców poprzednich ich współwłaścicieli, a to;

- A.K. , S.K. , A.K. i J.K. - po zmarłej A.K. , którzy zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] ./sygn. akt l[...] nabyli spadek po 1/2 cz., każdy z nich.

- A.K. i A.S. po zmarłej K.K. którzy nabyli spadek po 1/2 cz. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –S. /sygn.akt [...]

Wnioskująca *o zwrot wywłaszczonej nieruchomości A.K. wskazała także jeszcze poprzedniego współwłaściciela W.K. , a w toku postępowania w piśmie z dnia 8. 07. 2000 r. podkreśliła, że wniosek o zwrot działek "podtrzymuje w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicieli". Jednakże A.K. nie złożyła pełnomocnictwa od spadkobierców poprzednich współwłaścicieli, ani też oni nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości.

Trzeba również stwierdzić; wnioskodawczyni nie przedłożyła postanowienia Sądu Rejonowego upoważniającego ją do dokonania czynności na podstawie art. 199 (zd,2) k.c. tj. zastępującego oświadczenia uprawnionych podmiotów do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W aktach sprawy brak też wniosku pochodzącego od S.M. poprzedniego współwłaściciela 6/50 cz.

W końcu trzeba zauważyć, że w aktach sprawy brak jest wezwania wnioskodawczyni (wobec treści przytoczonego wyżej jej pisma ) do przedłożenie pełnomocnictwa od pozostałych spadkobierców poprzednich właścicieli, i skierowania do niej odpowiednich pouczeń, o konieczności złożenia wniosku przez wszystkich pozostałych współwłaścicieli lub ich spadkobierców i skutkach w przypadku nie złożenia takich wniosków. ( art. 9 k.p.a.)

Do czasu wyjaśnienia kwestii legitymacji wnioskodawcy w postępowania zwrotowymi nie było w ogóle podstawy do rozpatrywania, czy zachodzi tożsamość tej sprawy z już rozstrzygniętą. Wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich poprzednich współwłaścicieli gdyż legitymację w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości posiadają łącznie wszyscy poprzedni współwłaściciele lub ich spadkobiercy, (współuczestnictwo materialne konieczne).

Przytoczony wyżej w dosłownym brzmieniu przepis art. 136 ust 3 precyzyjnie określa krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są nimi; poprzedni właściciel lub jego spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Inaczej niż w poprzednio obowiązującej ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, pod rządami której była rozpatrywana poprzednia sprawa. Przepis art. 69 tej ustawy przyznawał uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości (legitymację) poprzedniemu właścicielowi lub jego "następcy prawnemu".

Trzeba mieć* na uwadze, że orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na celu restytucję (przywrócenie) jej poprzedniego stanu prawnego -sprzed wywłaszczenia. Dlatego krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu jest ograniczony. Podstawowym zaganianiem w postępowaniu zwrotowym, warunkującym możliwość rozpatrzenia sprawy co do istoty, jest kwestia legitymacji procesowej, która stanowi merytoryczną przesłanką postępowania administracyjnego podlegającą badaniu organu. Legitymacja w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje każdemu ze współwłaścicieli oddzielnie ale wszystkim łącznie, oznacza to, że każdy działający oddzielnie dawny współwłaściciel (posiadający legitymację częściową) nie będzie mógł skutecznie domagać się zwrotu nieruchomości z uwagi na brak wyłącznej legitymacji procesowej. Zachodzi tu przypadek współuczestnictwa koniecznego po stronie uprawnionych do żądania zwrotu podmiotów - wnioskodawców, wynikający z powołanego wyżej przepisu art. 136 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Brak legitymacji prowadzi do wydania decyzji negatywnej, na niekorzyść wnioskodawcy. Dopiero uzupełnienie braków w zakresie legitymacji procesowej. tj złożenie wniosków przez wszystkich pozostałych dawnych współwłaścicieli (lub ich

spadkobierców) względnie przedłożenie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (w trybie art. 199 k.c.) pozwoliłoby na rozpatrywanie sprawy, najpierw w aspekcie jej tożsamości ze sprawą już rozstrzygniętą pod rządami dawnej ustawy wywłaszczeniowe z 1985 r., a w zależności od ustaleń poczynionych w tym zakresie, w przypadku braku tożsamości (sprawa nowa), organ będzie prowadził postępowanie zwrotowe wedle reguł wynikających z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art 136, art. 137-142)., o ile roszczenie nie jest wyłączone z mocy art. 229 u.g.n. Przepis art. 229 u.g.n. stanowi wyjątek od zasady określonej w przytoczonym przepisie art 136 ust 3 i zarazem przesłankę negatywną wyłączająca możliwość dochodzenia roszczenia o którym mowa w tym przepisie. Bowiem okoliczność, że Skarb Państwa lub gmina nie władają wywłaszczoną nieruchomością ma takie znaczenie , że organ orzekający nie może do czasu przejęcia jej powrotem we władanie tych podmiotów wydać decyzji pozytywnej tj. orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości..

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdzając naruszenie powołanych wyżej przepisów art. 135 ust 3 u.g.n i przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a. -orzekł, na postawie art. 145 par 1 pkt 1 lit a i lit c , p.p.s.a. jak w sentencji wyroku uchylając w myśl art. 135 p.p.s.a. decyzję organów obu instancji. Takie orzeczenie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym przypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.