Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1480/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.122, art. 187 par. 1, art. 150, art. 162 par. 1.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 141 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/17 w sprawie ze skargi R. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r., oddalił skargę R. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] października 2017 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Naczelnika Urzędu Celnego w N. S. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Decyzja ta została nadana na adres skarżącego i doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 18 stycznia 2016 r.

Pismem z dnia 26 marca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że nie otrzymał wymienionej decyzji, a więc nie rozpoczął biegu termin do złożenia odwołania od decyzji i wniósł o ponowne przesłanie decyzji. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z powodu dwukrotnego zaniechania przez operatora pocztowego pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej skarżącego. Wskazał ponadto, że jako adresat przesyłki nr [...] w dniu 9 maja 2016 r., wniósł reklamację u operatora pocztowego I., na którą to otrzymał odpowiedź, że nie jest podmiotem uprawnionym do roszczeń reklamacyjnych, a jedynym podmiotem mogącym złożyć reklamację od przedmiotowej przesyłki jest Urząd Celny w N. S. Oddział Celny w T..

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w N. S..

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r., uchylił to postanowienie.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., objętym skargą postanowieniem powtórnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona, gdyż procedura zastępczego doręczenia przedmiotowej decyzji nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. Jak stwierdził organ zapisy widniejące na znajdującej się w aktach sprawy kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wskazywały na przyczynę niedoręczenia skarżącemu decyzji osobiście oraz, że został on dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji we wskazanej placówce pocztowej. Dokumenty potwierdzały, że doręczyciel pocztowy nie zastał skarżącego w dniu 14 stycznia 2016 r. w miejscu zamieszkania, nie miał również możliwości doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, tj. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego i powtórnego zawiadomienia skarżącego o pozostawaniu pisma w punkcie obsługi klienta (POK) I. w L. przy ul. L. [...]. Drugie zawiadomienie nastąpiło w dniu 22 stycznia 2016 r., po upływie 7 dni od pierwszego zawiadomienia, a zwrot przesyłki do nadawcy w dniu 1 lutego 2016 r., po upływie 14 dni od pierwszego zawiadomienia z uwagi na niepodjęcie jej przez skarżącego lub upoważnioną przez niego osobę. Tym samym w wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia pisma zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokument ten nie budził wątpliwości i spełniał, wszystkie stawiane przez prawo wymogi. Fakt ten znajdował potwierdzenie w piśmie POK I. w L., z 12 września 2017 r., stanowiącym odpowiedź na reklamację organu, gdzie operator pocztowy stwierdził, że wypełnienie druku zwrotnego potwierdzenia odbioru było prawidłowe oraz sądził, że zawiadomienie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej adresata.

Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie podzielił stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Sąd nie miał wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został przez skarżącego wniesiony w terminie i odpowiadał wymogom formalnym. Wskazał, że szczegółowo zostało to przedstawione w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego, który uzupełnił swoje postępowanie w tym zakresie zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w K. z dnia 25 listopada 2016 r.

Dokonując oceny, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu Sąd stwierdził, że widniejące na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji adnotacje, wskazywały na przyczynę niedoręczenia skarżącemu decyzji osobiście oraz, że został on dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w konkretnej placówce pocztowej. Dokumenty te potwierdzały, że doręczyciel pocztowy nie zastał skarżącego w dniu 14 stycznia 2016 r. w miejscu zamieszkania, nie miał również możliwości doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, tj. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego i powtórnego zawiadomienia skarżącego o pozostawaniu pisma w punkcie obsługi klienta (POK) I. w L. przy ul. L. [...]. Drugie zawiadomienie nastąpiło w dniu 22 stycznia 2016 r., a zwrot przesyłki do nadawcy w dniu 1 lutego 2016 r., z uwagi na niepodjęcie jej przez skarżącego lub upoważnioną przez niego osobę. Tym samym w wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia pisma zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokument ten nie budził wątpliwości i spełniał, wszystkie stawiane przez prawo wymogi, przez co korzysta z domniemania prawdziwości.

Sąd I instancji wskazał, że organ podjął wszelkie konieczne czynności w celu zweryfikowania twierdzeń skarżącego o dwukrotnym braku pozostawienia przez doręczyciela awiza w skrzynce pocztowej, jako okoliczności świadczącej o braku jego winy w uchybieniu terminu. W tym celu wziął pod rozwagę twierdzenia skarżącego, a nadto pismem z dnia 8 września 2017 r. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. jako organ właściwego do złożenia reklamacji dotyczącej wskazanej przesyłki zwrócił się do POK I. w L. o wyjaśnienie kwestii pozostawienia zawiadomień w skrzynce pocztowej skarżącego. Z uzyskanej od operatora pocztowego odpowiedzi wynikało, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję został prawidłowo wypełniony oraz w ocenie operatora zawiadomienie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej adresata. Sąd podkreślił, że organ oparł się przede wszystkim na domniemaniu prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, które korzysta z waloru dokumentu urzędowego, a skarżącemu nie udało się go obalić. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie jakichkolwiek zaniedbań.

W ocenie Sądu nie można było uznać, że brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osoby doręczyciela I. na terenie, na którym adres do doręczeń posiadał skarżący, stanowił uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trudno oczekiwać, że doręczyciel będzie pamiętał szczegóły okoliczności doręczenia przesyłki skarżącemu po upływie roku od dokonania tej czynności. Organ miał zatem podstawy do przyjęcia, że tego rodzaju dowód nie będzie przydatny do wykazania powołanych przez skarżącego okoliczności.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

R. F. skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucają mu naruszenie:

1. Prawa procesowego to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. i art. 1 ust. 2 p.u.s.a. w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji powinna doprowadzić WSA w K. do wniosku, że została ona wydana z naruszeniem prawa procesowego, albowiem zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego w szczególności nie przeprowadzając dowodu z przesłuchania w charakterze świadków doręczycieli I. na okoliczność, czy rzeczywiście pozostawiono awizo w skrzynce adresata, zwłaszcza, gdy skarżący ma jedynie uprawdopodobnić brak winy w niedotrzymaniu terminu;

2. Prawa procesowego to jest art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez powielenie przez WSA w K. stanowiska organu, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedotrzymaniu terminu podczas, gdy odpowiedź operatora pocztowego nie była jak sam Sąd zauważył jednoznaczna, a jednocześnie uzasadnienie nie zawiera odniesienia do argumentu skarżącego, iż notoryjnym było, że istniało wiele nieprawidłowości w doręczaniu przez I..

Podnoszą te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.

Podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty, sformułowane w punkcie 1 i 2, w swej istocie sprowadzając się do wytknięcia Sądowi I instancji zaaprobowania przeprowadzonego przez organ administracji postępowania dowodowego, którego skutkiem było błędne, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyjęcie, że nie uprawdopodobnił on braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w N. S. z dnia [...] stycznia 2016 r. nakładającej na stronę karę w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

W pierwszym z zarzutów skargi kasacyjnej, jej autor wskazuje na zaakceptowanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia organu administracyjnego wydanego z naruszeniem przepisów procedury polegającego na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność podjętych czynności zmierzających do doręczenia stronie wymienionej decyzji. Autor wskazał w ramach tego zarzutu, że nie przesłuchano pracownika operatora pocztowego I. na okoliczność czy rzeczywiście pozostawił on zawiadomienie o przesyłce (awizo) w skrzynce pocztowej skarżącego. W ocenie kasatora brak przeprowadzenia tego dowodu spowodował, że nie wyjaśniono istoty sprawy.

Co do zasady przepisy art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, których w ramach omawianego zarzutu naruszenia dopatruje się autor skargi kasacyjnej, nakładają na organ podatkowy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Zauważyć należy, wobec podnoszonej okoliczności nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka - pracownika I. (doręczyciela), że stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej, organ powinien uwzględnić żądanie strony przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ na zatem prawo do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu jeśli mające z niego wypływać okoliczności zostały stwierdzone innymi dowodami lub żądany dowód nie wnosi istotnych, mających znaczenie dla sprawy okoliczności.

Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, w którym stwierdził on że nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania osoby doręczyciela I. nie stanowiło uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, trudno było oczekiwać że osoba dokonująca doręczenia skarżącemu spornej przesyłki zawierającej wymienioną już decyzję, będzie pamiętała szczegóły okoliczność doręczenia tejże przesyłki po upływie roku od dokonania tej czynności.

Istotnie, jak wskazuje analiza akt administracyjnych sprawy, od chwili zastępczego, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, doręczenia skarżącemu przesyłki z decyzją Naczelnika Urzędu celnego w N. S. z dnia [...] stycznia 2016 r., do chwili kiedy dowiedział się on o tejże decyzji, a więc najbliższego chronologicznie momentu, od którego skarżący mógł domagać się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania doręczyciela, upłynął ponad rok. Wobec tego rekonstrukcja czynności doręczenia przesyłki i jej dwukrotnego awizowania poprzez dowód osobowy po upływie 12 miesięcy mogłaby być już tylko z samego tego faktu obarczona lukami wynikającymi z niepamięci lub nieścisłościami związanymi z charakterem pracy doręczyciela wykonującego bliżej nieokreśloną ilość podobnych czynności zawodowych. Przeprowadzenie takiego dowodu, w przytoczonych okolicznościach przedmiotowej sprawy, mogłoby mieć zatem charakter wyłącznie posiłkowy i w zależności od treści zeznań jego moc mogłaby być niewielka lub wręcz znikoma. Skoro zaś przytoczony art. 188 Ordynacji stanowi o dowodach mających istotne znaczenie dla sprawy, to powoływanie takiego dowodu byłoby wątpliwe w aspekcie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zasadnie zatem organ, w kwestii awizowania przesyłki, oparł się o informacje zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz o informacje uwidocznione na jej frontowej stronie, co słusznie zaaprobował Sąd I instancji.

Zauważyć przy tym należy, że skarżący poza samym powoływaniem się na okoliczność braku awiza w swojej skrzynce odbiorczej oraz powoływaniu się na "notoryjne fakty błędnych doręczeń przesyłek" dokonywanych przez I., nie wykazał lub choćby uprawdopodobnił w jakikolwiek inny sposób, że w istocie do tego typu "błędów" po stronie operatora dochodziło i miały lub mogły mieć charakter "notoryjny", a w efekcie stan taki mógł mieć miejsce również w przypadku przedmiotowej przesyłki.

Powyższe czyni niezasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. i art. 1 ust. 2 p.u.s.a. w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § Ordynacji podatkowej, albowiem słuszne stwierdzenie braku naruszenia przepisów procedury w zakresie postępowania dowodowego czyniło niezasadnym stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przewidującego uchylenie decyzji lub postanowienia w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Powyższy wywód czyni również niezasadnym drugi z zarzutów skargi kasacyjnej – zarzut naruszeni art. 162 § 1 Ordynacji oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., który autor skargi kasacyjnej wiąże z niejednoznacznym stanowiskiem operatora pocztowego zawartym w piśmie z dnia 12 września 2017 r.

Faktem jest, na co wskazuje bezpośrednia treść tego pisma, że operator pocztowy odpowiadając na wezwanie organu, nie wypowiedział się w sposób kategoryczny odnośnie umieszczenia zawiadomienia w krzynce odbiorczej adresata.

Omówiona już okoliczność upływu znacznego okresu czasu dzielącego czynności doręczenia i podjętych procesowo czynności ich zweryfikowania, którą to okoliczność również zasadnie miał na względzie Sąd I instancji, nie mogła mieć kategorycznego wpływu na ocenę wypełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej – uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jak już bowiem zauważono, skarżący nie wykazał ani choćby uprawdopodobnił aby mogło dojść w przypadku spornej przesyłki do uchybienie w postaci faktycznego nieumieszczenia w jego skrzynce odbiorczej stosownego zawiadomienia o przesyłce i możliwości jej odbioru.

Brak jest również podstaw do uznania za zasadną tej części zarzutu, która dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu odniesienia się do argumentacji strony co do "notoryjności nieprawidłowości w doręczaniu przez I.".

Jak wynika z treści uzasadnienia objętego skargą kasacyjną wyroku, Sąd I instancji, odniósł się do tejże kwestii. Na stronie ósmej uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) z uwagi na pewność obrotu nie jest dopuszczalne obalenie ww. domniemania na podstawie zdarzających się uprzednio nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłek w innych sprawach".

Brak jest zatem podstaw do uznania, że Sąd I instancji pominął w swoich rozważaniach przywołaną argumentację strony i nie dał jej wyrazu w motywach pisemnych swojego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach jak w punkcie 2 sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).