Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 679/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "T" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 3.201 (trzy tysiące dwieście jeden) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 13 lipca 2012 r. Przedsiębiorstwo T Spółka z o.o. wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] listopada 2011 r. nr [...], określającą skarżącej Spółce wartość celną towaru, kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu [...] października 2006 r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna W złożyła zgłoszenie celne nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towaru w postaci przędzy bawełnianej pochodzącej z Indii w ilości 21221 kg (19504,80 kg netto), 430 kartony, deklarując kod CN 5205220000 oraz wartość towaru w wysokości 11.702,88 USD (cena jednostkowa 0,60 USD/kg), na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wystawionej przez firmę A.

Organ celny, po zwolnieniu towaru, dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] września 2006 r. zostało przesłane do upoważnionych władz Indii celem weryfikacji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Agencja Kontroli Eksportu, Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Rząd Indii po przeprowadzonym dochodzeniu potwierdziła autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał kopię faktury nr [...] z [...] września 2006 r. powiązanej ze świadectwem pochodzenia, z której wynikało, że dotyczy ona towaru zgłoszonego do odprawy celnej, jednak wartość jego jest znacznie wyższa. Faktura nr [...] z dnia [...] września 2006 r. przesłana wraz z weryfikacją świadectwa FORM A nr [...] z dnia [...] września 2006 r. wystawiona została przez firmę I z Indii na towar w postaci 430 kartonów 100% przędzy bawełnianej załadowany w indyjskim porcie i przeznaczony do portu w Niemczech. Jako odbiorca towaru została wskazana Spółka z o.o "T", jako kupujący firma A. W dokumencie wskazano również kraj końcowego przeznaczenia, tj. Polskę. Ogólna wartość faktury opiewała na kwotę 52.662,96 USD, gdzie cena jednostkowa przy podanej ilości towaru 19504,80 kg wynosiła 2,70 USD/kg.

W celu potwierdzenia autentyczności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury nr [...] z [...] października 2006 r. oraz faktury nr [...] z [...] września 2006 r. nadesłanej wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia, organ celny pismem z [...] lipca 2007 r. zwrócił się z wnioskiem o ich weryfikację.

Pismem nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. odwołującym się do pisma nr [...] z [...] stycznia 2008 r. Wydział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej Wysoka Komisja Indyjska, India House poinformował, że w związku z weryfikacją faktur wskazujących Indie jako kraj pochodzenia towarów w związku z eksportem do Polski, sprawa dotycząca faktur wystawionych przez I, Indie, została przekazana Kierownictwu Wywiadu Skarbowego(DRI). Przeprowadzono tam weryfikację m.in. faktury nr [...] z [...] września 2006 r., w wyniku której ustalono, że dane dotyczące tej faktury zgadzają się z tymi, które przekazało ww. biuro. W załączeniu przekazano kopie odpowiednich dokumentów eksportowych.

Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że przedłożona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z [...] października 2006 r. opiewająca na kwotę 11.702,88 USD nie mogła być przyjęta do ustalenia wartości celnej importowanego towaru i postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru oraz określenia prawidłowej wysokości kwoty należnego podatku z tytułu importu.

Decyzją z [...] września 2009 r. organ I instancji określił skarżącej wartość celną towaru, prawidłową kwotę należnego cła oraz podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Wartość celną towaru ustalono na podstawie art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę jej określenia kwotę 52.662,96 USD, wykazaną na fakturze nr [...] z [...] września 2006 r. otrzymanej wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia. Organ wskazał, że wartość towaru sprzedanego w celu wywozu do Wspólnoty wynosi 52.662,96 USD, a kolejna sprzedaż za kwotę 11.702,88 USD przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstwa jest generowanie zysku, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Wskazał również, że skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła zaś żadnych dokumentów, które potwierdzałyby powody obniżenia ceny sprzedaży (np. pogorszenie jakości towaru lub jego uszkodzenie w trakcie transportu).

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja ta została zaskarżona przez Spółkę do tut. Sądu, który wyrokiem z 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Go 407/10 ją uchylił. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy celne zbierając w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonały z naruszeniem art. 191 tejże ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i ze zbyt daleko idącą dowolnością. Naruszenie to wynikało z nieprawidłowego założenia, że pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono. Sąd wskazał, że otrzymaną odpowiedź należało ocenić w całokształcie zgromadzonego materiału, zgodnie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładającym na organ powinność zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Za słuszny uznał Sąd zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających, czy weryfikujących. Brak jest jakichkolwiek informacji kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Sąd podkreślił, że wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez Spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z [...] września 2006 r.

Dalej Sąd wskazał, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożone przez skarżącą kopie wyciągów z jej konta bankowego z [...] lipca 2007 r., na których figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń, co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] lipca 2007 r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane.

Sąd zakwestionował również odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar, co spowodowało naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, zatem chybiony był argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Końcowo Sąd stwierdził, że przyjęcie na podstawie pisma administracji celnej z Indii, że właściwą wartością transakcyjną jest kwota wskazana w treści dołączonej do niego faktury uprawnia do stwierdzenia, że organy celne uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej. W myśl powołanych przepisów organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie znajduje także jakiegokolwiek oparcia w zebranym materiale dowodowym przyjęcie przez organy celne, że skarżąca z rozmysłem podjęła działania, które miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych.

Ostatecznie Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu winien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Wskazując na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] sierpnia 2011 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien rozważyć możliwość zastosowania art. 181 a RWKC, który stanowi, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, iż deklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Ustalenie tej wartości może nastąpić metodami zastępczymi.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji decyzją z [...] listopada 2011 r. określił wartość celną towaru i kwotę cła dla potrzeb ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT oraz określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Wartość celną towaru organ ustalił na podstawie metody zastępczej, tj. metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Do ustalenia wartości celnej przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Indii wg zgłoszenia celnego [...] z [...] października 2006 r., tj. 2,48 USD/kg.

Skarżąca wniosła odwołanie od wskazanej decyzji. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję Spółka złożyła w ustawowym terminie skargę, zarzucając w niej:

- obrazę art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, polegającą na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności nie ustaleniu czy strona dokonała zapłaty za towar w wysokości wynikającej z faktury importowej;

- obrazę art. 188 Ordynacji podatkowej, polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A.P., który uczestniczył w negocjacjach oraz transakcjach zakupu towaru, a zatem jego wiedza ma znaczenie dla przedmiotu sporu zarówno w kwestii ceny towaru, przebiegu transakcji i dokonania płatności za sporny towar. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka stanowi również o naruszeniu art. 153 p.p.s.a.;

- obrazę art. 86 ustawy Prawo celne polegającą na uznaniu za udowodnione okoliczności wynikające z faktury zakupu spornego towaru, która jako dokument prywatny nie jest dowodem tego, co jest w niej stwierdzone, lecz jedynie może być uznany za dowód tego, że osoba złożyła oświadczenie o określonej treści;

- obrazę art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów;

- obrazę art. 181a RWKC, polegającą na uznaniu, że wskazana na fakturze importowej wartość celna towaru nie może być uznana za cenę transakcyjną, tj. całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, podczas gdy nie przeprowadzono żadnego dowodu potwierdzającego wątpliwości organu celnego i nie udowodniono, że strona zapłaciła lub ma zapłacić a importowany towar kwotę większą niż to wynika z faktury;

- naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż pozyskany przez organ celny dowód w postaci kopii faktury nie może być potraktowany w świetle ww. przepisu jako dowód, bowiem w żaden sposób nie został on uwierzytelniony przez jakikolwiek organ, tym bardziej, że jest to jedyny dowód potwierdzający domniemanie organu celnego w zakresie wartości celnej towaru, bowiem inne zgromadzone w sprawie dowody wskazują na prawidłowo przedstawioną przez stronę wartość celną towaru;

- obrazę art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającą na uznaniu za udowodnione, że wzięte pod uwagę towary jako towary podobne miały to samo przeznaczenie, cechy ogólne, markę, renomę, mogą stanowić towar handlowo zamienny, były sprzedawane na tym samym poziomie handlu jak towar będący przedmiotem weryfikowanego zgłoszenia, podczas gdy w tym zakresie nie przeprowadzono żadnego dowodu;

- obrazę art. 29 ust. 1 WKC, bowiem organ celny w żaden sposób nie dowiódł, iż wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych, a strona "zapłaciła lub ma zapłacić za importowany towar kwotę większą niż to wynika z faktury".

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podkreślić również należy, że naruszenie przez organ postanowień komentowanego przepisu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Również niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odnosząc powyższe uwagi do sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, stwierdzić należy, że organ celny naruszył wskazany art. 153 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Go 407/10, uchylając decyzję, zawarł jednoznaczną ocenę prawną oraz wskazania, co do dalszego postępowania.

Sąd wskazał, że "organy celne zbierając w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonały z naruszeniem art. 191 tejże ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ze zbyt daleko idącą dowolnością.". Sąd podkreślił, że naruszenie to miało niewątpliwie związek z nieprawidłowym założeniem, iż pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono.

Za słuszny uznał również Sąd zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających, czy weryfikujących. Dalej Sąd stwierdził, że brak jest jakichkolwiek informacji kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Sąd podkreślił, że wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z [...] września 2006 r.

Sąd wskazał również, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożone przez skarżącą kopie wyciągów z jej konta bankowego z [...] lipca 2007 r., na których figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] lipca 2007r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane.

Sąd zakwestionował również odmowę przeprowadzenia przez organ wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar. Skoro bowiem wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, zatem chybiony był argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Końcowo Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu winien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Przedstawiona we wskazanym wyroku ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania były wiążące dla organu rozpoznającego sprawę ponownie. Pod ich kątem należy zatem dokonać oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów.

Organy celne rozpoznając sprawę ponownie wskazały, że zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC) wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Odmiennie jednak, niż we wcześniejszej uchylonej wyrokiem z 30 czerwca 2010 r. decyzji, powołały przepis art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC), który stanowi, iż w sytuacji gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że deklarowana cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W takim wypadku stosują zastępcze metody określania wartości celnej określone w art. 30 ust 2 WKC. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że postępowanie w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości towaru jest dwuetapowe i każdy z tych etapów różni się w sferze czynności dowodowych. Pierwszy etap to wykazanie, że zachodzą "uzasadnione wątpliwości", o których mowa w art. 181a RWKC, uprawniające organ celny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru, a drugi etap to ustalanie tej wartości metodami zastępczymi uregulowanymi w art. 30 – 31 WKC.

Organ stwierdził, że w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] września 2006 r. Agencja Kontroli Eksportu, Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Rząd Indii potwierdziła autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu fakturę nr [...] z [...] września 2006 r. powiązaną ze świadectwem, gdzie cena towaru opiewa na kwotę 52.662,96 USD (2,70 USD/kg), a więc wielokrotnie wyższą niż deklarowana w zgłoszeniu (11.702,88 USD przy cenie jednostkowej 0,60 USD/kg). W związku z powyższym organ celny uznał, że zaszły uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar. Powstałe wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej spowodowały, iż zadeklarowana w dokumencie zakupu przedłożonym do zgłoszenia celnego wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 WKC, a organ był uprawniony do zastosowania w takim wypadku zastępczych metod określania wartości celnej stosownie do art. 30 ust 2 WKC.

O ile generalnie pogląd organów celnych w zakresie zastosowania w sprawie art. 30 ust. 2 WKC uznać należy za zasadny, o tyle w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego niniejszej sprawy, należy go zakwestionować w tej części, która spowodowała, że przyjęcie przez organy stosowania art. 30 ust. 2 WKC uprawnia je do pominięcia oceny prawnej i wskazań Sądu wyrażonych w wyroku z 30 czerwca 2010 r.

Podkreślić należy, że organ celny pominął w całości ocenę prawną i wskazania zawarte w przytoczonym wyroku, usprawiedliwiając to niejako zmianą podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Tymczasem, jak wskazał to już Sąd wyżej, związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Organ nie wskazał jednak, aby w sprawie nastąpiła zmiana prawa lub zmiana istotnych okoliczności faktycznych. Organ dokonał jedynie nowej, odmiennej oceny znanych mu już faktów i dowodów, jednak z pominięciem oceny prawnej i wskazań Sądu wynikających ww. wyroku.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu faktura z [...] września 2006 r. stała się – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – podstawą zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej, natomiast wartość celna towaru została ustalona w oparciu o metodę zastępczą, w której wykorzystano dane z systemu ALINA. Takie przeprowadzenie drugiego etapu postępowania spowodowało, że organy celne pominęły część wskazań Sądu zawartych w wyroku z 30 czerwca 2010 r. a dotyczących wyjaśnienia okoliczności zapłaty za tę fakturę (forma zapłaty, kwota), stwierdzenia jej kompletności, wiarygodności, tożsamości osoby podpisującej, dokonania oceny przedłożonej przez skarżącą kopii wyciągu z [...] lipca 2007 r., które to okoliczności winny być wyjaśnione w przypadku przyjęcia jako wartości transakcyjnej towaru kwoty wskazanej w fakturze z [...] września 2006 r.

Jedyną próbą odniesienia się organu do wskazań Sądu jest ocena zasadności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar, stanowiącą próbę odniesienia się organu celnego do wskazań Sądu. Przypomnieć należy, że Sąd zakwestionował stanowisko organu o odmowie przeprowadzenia tego dowodu, wskazując nie tylko, że wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, ale podkreślając przede wszystkim, że wynik ten dotyczył autentyczności świadectwa pochodzenia a nie wypowiadał się w kwestii dołączonej do niego faktury. Tymczasem organ, usiłując odnieść się do tej kwestii, popadł w logiczną sprzeczność. Z jednej strony wskazał bowiem, że skarżąca nie próbowała wyjaśnić dlaczego towar znacznie stracił na wartości przed jego nabyciem, a wyjaśnieniu właśnie tej okoliczności miały służyć zeznania świadka. Z drugiej zaś strony organ stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy (s. 18 decyzji ). Raz więc organ stwierdza, że okoliczność utraty wartości przez towar jest istotna, tylko strona jej nie wyjaśniła, a drugim razem stwierdza, że okoliczność ta nie ma znaczenia.

Podkreślić przy tym należy, że według organu odwoławczego przesłuchanie zawnioskowanego przez skarżącą świadka nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ wystarczającą przesłanką powstania uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej towaru był otrzymanie faktury z [...] września 2006 r. Jednakże z takim stanowiskiem organu odwoławczego, w świetle wskazań zawartych w ww. wyroku z 30 czerwca 2010 r. oraz treści art. 153 p.p.s.a. nie można się zgodzić. Skoro Sąd w wyroku tym zakwestionował odmowę przesłuchania A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar, a sam organ odwoławczy stwierdził w zaskarżonej decyzji, że Spółka nie próbowała wyjaśnić dlaczego towar znacznie stracił na wartości przed jego nabyciem (wyjaśnieniu właśnie tej okoliczności miały służyć zeznania świadka), to nie można uznać za zasadne pominięcie przez organ celny wykonania wskazań zawartych w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. i podzielić poglądu tego organu, że otrzymana wraz z wynikiem weryfikacji faktura z [...] września 2006 r. stanowi wystarczają podstawę do powzięcia "uzasadnionych wątpliwości", o których mowa w art. 181a RWKC.

Tym samym stwierdzić należy, że organ celny odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na wskazaną we wniosku okoliczność naruszył art. 153 p.p.s.a w zakresie zawartej w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. oceny prawnej i wskazań co do dalszego sposobu postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rolą organu odwoławczego, ponownie rozpatrującego sprawę, będzie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań wyrażonych w niniejszym uzasadnieniu oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Go 407/10.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 3 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153).