Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1749/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37j ust. 2, art. 37j ust. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.), Stanisław Nowakowski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Teresy R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydział III z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt III SA/Łd 644/04 w sprawie ze skargi Teresy R. na decyzje Wojewody Ł. z dnia 2 września 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku przedemerytalnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Skarbu Państwa /kasa Naczelnego Sądu Administracyjnego/ na rzecz adwokata z urzędu Pauliny Ż.-M. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia/ tytułem nie otrzymanego wynagrodzenia.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 czerwca 2003 r. (...) Starosta Powiatu Z., działając na podstawie art. 104 i 155 Kpa odmówił zmiany decyzji ostatecznej (...), wydanej przez ten organ w dniu 03 stycznia 2001 r., w przedmiocie przyznania Teresie R. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła Teresa R. i podniosła, że art. 155 Kpa daje organowi prawo do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie tego samego powiatowego urzędu pracy. Skarżąca dodała, iż została zwolniona z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnego. Wskazała, iż sześć innych osób zwolnionych w tym samym, co ona miesiącu z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku Sądu Starosta Z. zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podniosła, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jej i wielu innych, to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. Powołała się również na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Decyzją z dnia 02 września 2003 r. (...) Wojewoda Ł. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ w związku z art. 37j ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ oraz art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż określony w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, z co najmniej 100 pracownikami, odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Organ odwoławczy podniósł, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalono, iż umowa o pracę zawarta przez skarżącą z firmą "Z." S.A. rozwiązana została na mocy porozumienia stron w dniu 27 grudnia 2000 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednak w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące nie doszło do zwolnienia z tego zakładu co najmniej 100 pracowników z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wobec tego, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Teresa R. nie spełniła przesłanek określonych w art. 37j ust. 3 i 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewoda Ł. nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Teresa R. i zażądała uchylenia decyzji Wojewody Ł. z dnia 02 września 2003 r. i zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, iż Spółka "Z." rozwiązała z nią umowę o pracę w ramach zwolnienia grupowego i dlatego, na podstawie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, powinien zostać jej przyznany zasiek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej. Podała, iż sześć osób, które w tym samym miesiącu co ona zostały zwolnione przez tego samego pracodawcę, wniosło skargi na decyzje Starosty Powiatu Z. przyznające im zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% i na mocy wyroków Naczelnego Sądu administracyjnego w Łodzi, organ zmienił decyzje w ich sprawach i przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%.

Skarżąca podniosła, iż organ nie może powoływać się na wiążącą moc uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r., gdyż decyzje przyznające tym sześciu osobom prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwot bazowej wydane zostały dwa miesiące po ukazaniu się przytaczanej uchwały. Dodała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż każda decyzja jest wydawana indywidualnie, ponieważ indywidualnie mogą być rozważane tylko okoliczności prawa do zasiłku, natomiast to, w jakiej wysokości wypłaca się zasiłek grupie osób zwolnionych w jednym terminie na terenie jednego powiatowego urzędu pracy nie jest sprawą indywidualną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 7 lipca 2004 r., po rozpoznaniu skargi Teresy R. na decyzje Wojewody Ł. z 2 września 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku przedemerytalnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu wywodził, że nie uwzględnił skargi gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Przepis art. 155 Kpa, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawa.

Zmiana taka lub uchylenie może nastąpić tylko wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, a uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą /uchyleniem/ przemawia interes społeczny i słuszny interes strony przy jednoczesnym uwzględnieniu ewentualnych przepisów szczególnych, które wykluczałyby możliwość takiej zmiany /uchylenia/.

Należy mieć przy tym na uwadze, że decyzje wydawane na podstawie art. 155 Kpa są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, wobec czego, sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający oceniał sprawę pod kątem wymienionych w tym przepisie dyrektyw. Sąd bada, czy dokonana przez organ administracji publicznej ocena i przyjęte rozstrzygnięcie wynikają z racjonalnych, logicznych motywów oraz czy uzasadnienie takiej decyzji dotyczy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nie naruszy zasady, określonej w art. 7 Kpa.

W niniejszej sprawie organy orzekające nie dopatrzyły się, aby zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 155 Kpa, umożliwiające uchylenie bądź zmianę decyzji ostatecznej, przyznającej skarżącej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, ocena taka nie nasuwa zastrzeżeń. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 Kpa mysi być bowiem rozumiany jako interes znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie natomiast z art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości przysługiwał osobie nie zamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przy czym warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej /uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r. OPS 10/02/.

W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż skarżąca rozwiązała stosunek pracy z firmą "Z." S.A. w Z. na mocy porozumienia stron z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednak w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące nie został rozwiązany przez ten zakład stosunek pracy lub stosunek służbowy, z przyczyn dotyczących pracodawcy, z grupą co najmniej 100 pracowników. Brak było zatem podstaw do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Nie ma również obecnie podstaw prawnych do tego, by organ zatrudnienia mógł, w trybie art. 155 Kpa zmienić decyzję ostateczną, przyznającą skarżącej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% i wydać nowe rozstrzygnięcie merytoryczne w tej sprawie sprzeczne z treścią art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Okoliczność podnoszona przez skarżącą, iż sześciu pracowników zwolnionych z firmy "Z." S.A. w tym samym co ona czasie i w tych samych okolicznościach, otrzymało zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości, nie mogła zostać wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, z uwagi na fakt, iż każda decyzja administracyjna wiąże organy administracji publicznej tylko w sprawie, będącej przedmiotem jej rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, organu zatrudnienia dokonały zmiany decyzji w przedmiocie wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego, sześciu byłym pracownikom Spółki "Z." w Z., którzy wnieśli odwołania od decyzji przyznających im zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% i którzy następnie wystąpili do sądu administracyjnego z wnioskiem o uchylenie decyzji utrzymujących w mocy niekorzystne dla nich rozstrzygnięcie. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uchylające tym osobom decyzje w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego wysokości 120% zapadły przed podjęciem uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r. i zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ocena prawna wyrażona w tych orzeczeniach wiązała organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Orzeczenia sądu administracyjnego, które zapadły w indywidualnych sprawach, również nie mogą stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenia te wiążą jedynie w sprawach będących przedmiotem rozpoznania sądu.

Teresa R. wniosła od wyroku skargę kasacyjną.

Zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi i tym samym uznanie, iż w postępowaniu administracyjnym nie naruszono przepisu art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzając brak przesłanki w postaci interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

2. na podstawie art. 174 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie skargi i tym samym zaakceptowanie błędnej, nie znajdującej oparcia w przepisach prawa interpretacji słusznego interesu strony jako interesu prawnego, wynikającego wprost z normy prawa materialnego.

na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie prawa materialnego tj. art. 32 ust. 1 ustawy Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkujące pozostawieniem w obrocie prawnym odmiennych, w zakresie wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego, decyzji merytorycznych w tożsamych stanach prawnych i faktycznych.

Na tej podstawie wnosiła:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednocześnie oświadczając, iż nie zostały one opłacone ani w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa, jak słusznie przyjął Sąd jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym przeprowadzona jest weryfikacja decyzji.

Weryfikacji decyzji organ dokonuje z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zarzuciła, że nie można przyjąć stanowiska Sądu, że "słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 Kpa musi być rozumiany jako interes znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa". Z wywodów Sądu wynika, że przyjmuje wykładnię pojęcia słusznego interesu strony przez stwierdzenie, iż skoro decyzja nie narusza przepisów prawa, brak jest słusznego interesu strony. Taka wykładnia - zdaniem skarżącej - jest wadliwa.

Według argumentacji sądu, słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 Kpa wystąpiłby tylko wtedy, gdyby doszło do naruszenia art. 37j ustawy z 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W takim jednak przypadku należałoby stosować tryb stwierdzenia nieważności, na podstawie rażącego naruszenia prawa materialnego. Zdaniem skarżącej, takiej wykładni nie można zaakceptować. Słuszny interes skarżącej polega na tym, że przysługuje jej prawo do otrzymania świadczeń emerytalnych w takiej samej wysokości jak innym pracownikom zwolnionym razem ze skarżącą w tym samym okresie, z tych samych przyczyn, z tego samego zakładu pracy. Występuje tu bowiem tożsamość sytuacji faktycznej i prawnej. Odmienna wykładnia narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Wykładnia z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa ma pierwszoplanowe zastosowanie, a zatem przed wykładnią przyjętą w uchwale siedmiu sędziów NSA.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Decyzja organu I instancji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% zasiłku podstawowego, jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie decyzji z naruszeniem prawa nie jest podstawą prawną do wydania w innych sprawach decyzji z takim samym naruszeniem przepisów prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jest tryb uchylenia, zmiany decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną /art. 155 Kpa/. O tym, że jest to tryb weryfikacji decyzji administracyjnej podjętej w postępowaniu administracyjnym przesądza art. 16 par. 1 Kpa, który stanowi "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych". Dopuszczalność uchylenia, zmiany decyzji jako wyjątek od zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych przepisami prawa, przy czym wyłączona jest wykładnia rozszerzająca.

Według art. 155 Kpa "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 par. 2 stosuje się odpowiednio". Art. 155 Kpa określa przesłanki materialnoprawne uchylenia, zmiany decyzji ostatecznej. Zamieszczenie art. 155 Kpa w regulacji prawa procesowego normującego tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji administracyjnej ostatecznej, przesądza o określeniu przesłanek tej weryfikacji. Naczelną zasadą przyjętą w demokratycznym państwie prawnym jest zasada praworządności, Według art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Ta naczelna konstytucyjna zasada praworządności wiąże organy administracji publicznej również w postępowaniu administracyjnym. Według art. 6 Kpa "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa ".

Zasada praworządności wiąże organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, a zatem również w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Art. 155 Kpa nie wprowadza trybu, w którym nie obowiązuje zasada praworządności. Art. 155 Kpa otwiera możliwość weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowych. Różni się od weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności tym, że otwiera możliwość weryfikacji decyzji podjętych z niekwalifikowanym naruszeniem prawa, a zatem podjętych w wyniku wadliwej wykładni normy prawa materialnego lub decyzji podjętych w ramach normy prawa materialnego "norm uznaniowych", które pozostawiają swobodę działania organowi administracji publicznej w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, co otwiera możliwość wartościowania treści tego rozstrzygnięcia.

Z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 Kpa wynika zatem podstawowa przesłanka zastosowania trybu uchylenia, zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kpa. Uchylenie, zmiana decyzji może nastąpić tylko w razie gdy przepis prawa będący podstawą prawną decyzji został w wyniku wadliwej wykładni naruszony lub też gdy przepis prawa pozwala na wybór konsekwencji prawnych, wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór może być zmieniony.

Następne przesłanki wyznacza expressis verbis art. 155 Kpa, a mianowicie decyzja ostateczna, na podstawie której strona nabyła prawo może być uchylona lub zmieniona, jeżeli: 1/ strona wyraziła zgodę na uchylenie, zmianę decyzji, 2/ przepisy szczególne nie wyłączają dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji, 3/ przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przesłanki wyznaczone przepisami prawa, a zatem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 Kpa oraz w art. 155 Kpa muszą wystąpić łącznie, aby organ mógł odstąpić od związania zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej i dokonać weryfikacji decyzji w tym trybie nadzwyczajnym. Nie jest zatem dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przesłankę przyjętą w art. 155 Kpa: przesłankę, przemawia za tym słuszny interes strony.

Stan faktyczny niniejszej sprawy ustalony przez organ administracji, a oceniany przez sąd orzekający jest bezsporny. Skarżąca spełnia warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. tj. z 2001 nr 6 poz. 56/ jak również bezsporna jest okoliczność, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżąca nastąpiło z przyczyn zakładu pracy. Natomiast skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku twierdząc, że na podstawie art. 37j ust. 5 powołanej wyżej ustawy, winna otrzymać zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej. Decyzja, której zmiany żąda strona, została wydana na podstawie art. 37j ust. 2 powołanej wyżej ustawy. W myśl art. 37j ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 z zastrzeżeniem art. 3 i 5 ustawy.

Ustawą z dnia 30 marca 2000 r. - o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 31 poz. 384 ze zm./ został zmieniony ust. 5 art. 37j ustawy. W wyniku tej nowelizacji, która weszła w życie 6 maja 2000 r. przepis ten otrzymał następując brzmienie: "Zasiłek przedemerytalny, w wysokości określonej w ust. 3 przysługuje również osobie niezamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy". Przepis ten w swej treści obowiązywał do dnia 31 grudnia 2000 r., gdyż w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 122 poz. 1323/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Cały art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/ otrzymał nowe brzmienie, w którym pominięto treść ust. 5. Ustawa ta po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ nie przewiduje już zasiłków przedemerytalnych, a jedynie świadczenia przedemerytalne, które przyznawane są na nowych warunkach z tym, że stosownie do art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Dotyczy to osób zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. W sprawie niniejszej bezsporną okolicznością jest, że skarżąca została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy 28 grudnia 2000 r., a zatem ocena jej uprawnień do ubiegania się o prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 5 tj. zasiłku w wysokości 160% kwoty bazowej, jest dokonywana na podstawie tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Przepis art. 37j ust. 3 tej ustawy stanowi o zasiłku w podwyższonej wysokości dla osób zamieszkujących w dniu nabycia tego prawa do zasiłku, w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem i stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W myśl natomiast ust. 5 tego przepisu, zasiłek przedemerytalny w tej wysokości przysługuje osobie, jeżeli stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Z przepisu art. 37j ust. 5 wynika zatem, że prawo do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego ma osoba, która została zwolniona w grupie pracowników zakładu pracy obejmujących 100 osób w ciągu 3 miesięcy i praca przez te 100 osób wykonana była na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pozostaje zatem do rozważenia, czy określony w art. 37j ust. 5 warunek rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ z przyczyn zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego została zwolniona osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. W przepisie tym chodzi o zakład pracy w znaczeniu pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy oraz art. 2 ust. 1 pkt 17 omawianej ustawy, a więc chodzi o jednostkę organizacyjną, która jest uprawniona do samodzielnego zatrudniania pracowników. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie tym wyraźnie użył słów "z przyczyn dotyczących zakładu pracy", a nie "zakładów pracy", a zatem celem tego przepisu jest przyznanie podwyższonego zasiłku przedemerytalnego osobie, która znalazła się wśród 100 osób zwolnionych w jednym zakładzie pracy w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące, a nadto wykonujących prace na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pogląd odmienny, a mianowicie, że rozwiązanie stosunku pracy z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do wielu zakładów pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 37j ust. 5 ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym przedmiocie zajęte stanowisko w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r., OPS 10/02 /ONSA 2003 Nr 2 poz. 44/. Mając powyższe na uwadze, zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 145 par. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ polegający na błędnej wykładni art. 155 Kpa nie znajduje uzasadnienia. Interes społeczny czy słuszny interes strony jako przesłanka zastosowania art. 155 Kpa musi wynikać ze stanu faktycznego danej sprawy oraz stanu prawnego mającego zastosowanie w tej sprawie. Stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Z dowodu znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w zakładzie pracy, w którym pracowała skarżąca i rozwiązano z nią stosunek pracy, w okresie 3 miesięcy nie rozwiązano stosunku pracy ze 100 osobami, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek z art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./. W tej sytuacji nie można mówić, aby, Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając decyzję organu, naruszył przepisy proceduralne dokonując rozważań o braku przesłanek skutkujących możliwością zastosowania art. 155 Kpa przez organ administracji. Nie można mówić również o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP przez fakt, że w obrocie prawnym pozostaje 6 decyzji o odmiennym stanowisku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.