Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 645/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. S., B. S. i A.S. – następców prawnych I. S.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.717,- (dwa tysiące siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Pierwszy Urząd Skarbowy Ł-B. ustalił I.S.-S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ podatkowy ustalił, że skarżąca z osiągniętych dochodów za 1996 rok w kwocie 53.927 zł udzieliła pożyczki w wysokości 70.000 zł na rzecz A. Sp. z o.o. w O.. Od różnicy zatem w kwocie 16.073 zł organ wymierzył podatek od nieujawnionych źródeł przychodu w wysokości 75 %.

Urząd wskazał w szczególności, że nie uwzględnił i odmówił wiarygodności dowodom wskazanym przez skarżącą odnośnie oszczędności, których posiadanie miały dowodzić operacje przeprowadzone w kantorze wymiany walut, zakwestionowane z uwagi na brak danych o osobie zawierającej transakcję. Organ ten nie uznał także oszczędności z lat poprzedzających rok 1990, ze względu na znaczną odległość czasową i mało przekonywujące wyjaśnienia w tym zakresie.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, że ocena dowodów dokonana w zaskarżonej decyzji była dowolna i niezrozumiała, w szczególności co do przyczyn nieuwzględnienia oszczędności z lat wcześniejszych oraz nieuznania jako dowodu pokwitowań sprzedaży walut w kantorze. Podatniczka zarzuciła również nieuwzględnienie jej wyjaśnień w zakresie ponoszonych kosztów utrzymania i gromadzenia oszczędności.

Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Na skutek uwzględnienia skargi podatniczki na powyższą decyzję organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 335/01 uchylił decyzję z dnia [...]. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...]. o ustaleniu podatniczce wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł.

W związku z powyższym wyrokiem, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] ponownie utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] ustalającą I. S.-S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł w wysokości 75 % tego dochodu, tj. w kwocie 12.054 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1996 roku, wskazał, że z zestawienia wydatków i przychodów za 1996 rok wynika, że dochody I i A. S. w 1996 roku wynosiły ogółem 17.376,60 zł (kwota 7.743,97 zł w odniesieniu do I. S.-S. oraz kwota 9.632,66 zł w odniesieniu do A. S.). Z kwoty tej, jak zeznała skarżąca, 50% przeznaczono na utrzymanie domu i samochodu (17.376,60 zł : 2 = 8.688,30 zł).

Biorąc przy tym pod uwagę kwotę oszczędności z pracy, darowizny od rodziców i chrzestnej do 1989 r. w wysokości 15.000 zł, oszczędności z pracy i emerytury za lata: 1990-1995 obojga skarżących w wysokości 28.739 zł, zgodnie z informacjami uzyskanymi z ZUS-u w Ł. oraz KMW "B" oraz zeznaniem z dnia 01.10.1997 r., prezenty z okazji zawarcia związku małżeńskiego w 1989 r. w wysokości 1.500 zł, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził, że środki pieniężne zgromadzone za 1996 rok i pochodzące z opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródeł przychodów i posiadanych przedtem zasobów majątkowych stanowiły kwotę 53.927,00 zł (8.688,30 + 28.739,00 + 15.000,00).

Organ odwoławczy podniósł przy tym, że w rozliczeniu nie uznano natomiast przychodów uzyskanych przez stronę ze sprzedaży waluty obcej i złota, nabytych podczas wyjazdów zagranicznych w latach: 1970-1980. Skarżąca bowiem nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie, że prowadzona w ten sposób działalność handlowa odbywała się na podstawie zgłoszenia do ewidencji gospodarczej oraz dowodów potwierdzających odprowadzenie należnych podatków. Stąd też w ocenie organu, uznać należało, że praca za granicą odbywała się bez zezwolenia, a otrzymane pieniądze nie były w żaden sposób dokumentowane. A ponadto ewentualne dochody uzyskiwane w trakcie pobytów zagranicznych nie były opodatkowane zarówno w kraju ich uzyskania, jak i w Polsce. Co dodatkowo powoduje, że mogą być przyjęte jako źródło finansowania poniesionych przez stronę w 1996 roku podatków.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że strona wezwana do udokumentowania wskazanych przez nią źródeł przychodów (źródła pochodzenia oszczędności jej i męża za okres: od 1986 –1989 roku) oraz przedłożenia dowodów potwierdzających sprzedaż precjozów (złota i innych kosztowności), stanowiących według jej wyliczeń kwotę 15.000 zł, nie przedłożyła wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie.

W konkluzji organ podatkowy stwierdził, że z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do posiadanych przez skarżącą zasobów majątkowych przed 1990 rokiem nie przyniosło rezultatów w postaci przedstawienia przez stronę stosownych dowodów, należało uznać brak podstaw do uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiło w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie zaś w sposób dowolny i niezgodny ze stosowaną praktyką podatkową.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi pełnomocnik skarżącej, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne stosowanie art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniósł przy tym o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na śmierć skarżącej zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. A następnie postanowieniem z dnia 21 maja 2007 roku postępowanie to podjął z udziałem: B. P. S., M. J. S. i A. S. - następców prawnych zmarłej I. S.-S.

Pismem procesowym z dnia 7 listopada 2007 roku B. P. S. , podtrzymując zarzuty skargi, wniósł o rozważenie przez Sąd kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu, w ramach wykonania zalecenia Sądu z dnia 22 listopada 2007 roku, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w drodze pisma procesowego z dnia 4 grudnia 2007 roku stwierdził, że stanowisko strony skarżącej w kwestii przedawnienia zobowiązania nie znajduje uzasadnienia. Zobowiązanie podatkowe z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów powstaje bowiem z chwilą doręczenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło dnia 16 czerwca 2000 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Oznacza to zatem, że obydwie decyzje zostały wydane przed terminem przedawnienia. Z uwagi zaś na uregulowania wynikające z art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia jest obecnie zawieszony.

Z tych też względów Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał swoje stanowisko w kwestii oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych względów niż w niej zostały podniesione.

Tytułem wstępu wskazać jednak należy, że stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.

Zgodnie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W tym względzie Sąd zauważa, że jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja z dnia [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 października 2003 roku, podczas gdy w dniu 23 sierpnia 2003 roku nastąpił zgon podatniczki. Oznacza to zatem, iż postępowanie odwoławcze, zakończone zaskarżoną decyzją, prowadzone było w stosunku do osoby zmarłej. Tym samym uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 133 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ podatkowy w pierwszej kolejności dokona ustalenia kręgu osób legitymowanych do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony, a następnie wyjaśni dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego sprawy i prawnego sprawy oraz rozważy jego ocenę w świetle art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 210 ( 4 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

MK