Wyrok NSA, sygn. akt III SA 283/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: poz. 635
journal: Dz.U. 1993 nr 13 poz. 2
article: par. 6
journal: Dz.U. 1992 nr 99 poz. 496
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Teza: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych /Dz.U. nr 132 poz. 635/ nie przewiduje możliwości zwolnienia podatnika od obowiązku założenia i prowadzenia ewidencji przychodów i zakupów.

Natomiast możliwość takiego zwolnienia przewidziana jest dla podatkowej księgi przychodów i rozchodów /par. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. nr 99 poz. 496/.

TEZY

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych /Dz.U. nr 132 poz. 635/ nie przewiduje możliwości zwolnienia podatnika od obowiązku założenia i prowadzenia ewidencji przychodów i zakupów.

Natomiast możliwość takiego zwolnienia przewidziana jest dla podatkowej księgi przychodów i rozchodów /par. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. nr 99 poz. 496/.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prowadzący krawiectwo miarowe męskie oraz kożusznictwo J. G. złożył w dniu 18.10.1993 r. do Urzędu Skarbowego wniosek o zwolnienie od obowiązku prowadzenia w 1994 r. podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Urząd Skarbowy powiadomił zainteresowanego, że wniosek zostanie załatwiony w terminie do 31.12.1993 r., a zwłoka jest spowodowana przewidywanymi zmianami przepisów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Urząd ten decyzją z 31.12.1993 r. odmówił zwolnienia z obowiązku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w roku 1994 i jednocześnie zwolnił podatnika z obowiązku dokonywania zapisów w tej księdze w okresie od 1.1.1994 r. do 31.12.1994 r. następujących zdarzeń gospodarczych: koszty uboczne zakupu, koszty przerobu i obróbki obcej, koszty reprezentacji i reklamy objęte limitem, koszty pozostałych wydatków, zakup wyposażenia.

Od decyzji tej J. G. odwołał się zarzucając, iż decyzja nie uwzględniła faktu, że jest inwalidą II grupy, niesłyszącym i prowadzenie w tej sytuacji podatkowej księgi przychodów i rozchodów byłoby bardzo utrudnione, a powierzenie tych czynności osobie trzeciej jest niemożliwe. Zastrzegł też, że w przypadku podtrzymania decyzji organu pierwszej instancji, zmuszony będzie zawiesić działalność gospodarczą.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego uzasadniając tym, że podatnik w roku 1994 tylko najdalej do 31.1. tego roku miał obowiązek prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów bowiem zamiast księgi przepisy wprowadzone od 1.1.1994 r. nakładały na niego obowiązek założenia i poświadczenia w Urzędzie Skarbowym ewidencji przychodów i zakupów. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych /Dz.U. nr 132 poz. 635/ nie przewidywały możliwości zwolnienia od obowiązku założenia i poświadczenia ewidencji przychodów i zakupów. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, przychody uzyskane przez podatnika z prowadzonej działalności w 1993 r. nie przekroczyły kwoty 1.200.000.000 złotych i dlatego opodatkowanie w formie zryczałtowanej było obligatoryjne.

Pismem z 25.2.1994 r. podatnik zawiadomił Urząd Skarbowy o zawieszeniu działalności gospodarczej od dnia 1.3.1994 r. do czasu otrzymania ostatecznej decyzji z Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wniósł też skargę na decyzję Izby Skarbowej. W skardze podniósł, że nie zgadza się z decyzją Urzędu Skarbowego. Ponownie podkreślił, że jest zupełnie pozbawiony słuchu i to uniemożliwia mu prowadzenia księgi: nie stać go na powierzenie tych czynności osobom trzecim, ponieważ ma na utrzymaniu dzieci w wieku szkolnym.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi twierdząc, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem obowiązujące od 1.1.1994 r. przepisy rozporządzenia w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego wprowadzają obowiązek założenia i poświadczenia ewidencji przychodów i zakupów i nie przewidują żadnych zwolnień. Odmiennie sprawę regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./, które zezwalały urzędom skarbowym, na wniosek podatnika, w szczególnych okolicznościach na zwolnienia od obowiązku prowadzenia księgi. W roku 1994 zwolnienie takie było możliwe tylko w okresie od 1.1. do 31.1.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Powołanym już wyżej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych, które weszło w życie z dniem 1.1.1994 r. na podatników opłacających w tej formie podatki, został nałożony obowiązek założenia i poświadczenia w urzędzie skarbowym ewidencji przychodów i zakupów, według ustalonego rozporządzeniem wzoru, najpóźniej do 28.2.1994 r. Do chwili zaś założenia i poświadczenia ewidencji, podatnicy byli obowiązani prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz dokonywać w niej zapisów wyłącznie w części dotyczącej uzyskanych przychodów i dokonanych zakupów przeznaczonych do dalszej odprzedaży oraz materiałów i surowców. Przed rozpoczęciem zapisów w ewidencji, podatnicy mieli wpisać sumę przychodów wykazanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W praktyce więc, księga przychodów i rozchodów mogła być prowadzona w 1994 r. przez podatników opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym najdalej do dnia 28.2.1994 r.

Powołane wyżej przepisy rozporządzenia w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego nie przewidywały możliwości zwolnienia podatnika od obowiązku założenia i prowadzenia ewidencji przychodów i zakupów. Organy administracji podatkowej nie posiadały więc uprawnień do udzielania zwolnień podatnikom od obowiązku założenia i prowadzenia ewidencji przychodów i zakupów towarów.

Możliwości zwolnienia od obowiązku prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, jak również od poszczególnych czynności, przewidywały natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Przepis par. 6 ww. rozporządzenia uprawnia urzędy skarbowe do zwolnienia, na wniosek podatnika, od obowiązku prowadzenia księgi, jak również od poszczególnych czynności z zakresu prowadzenia ksiąg. Zwolnienia mogły być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, takimi jak np. rodzaj i rozmiary wykonywanej działalności, wiek oraz stan zdrowia podatnika. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodziły okoliczności szczególne uzasadniające zwolnienie, pozostawiona była urzędom skarbowym. Urząd Skarbowy badając wniosek J. G. odmówił generalnego zwolnienia od obowiązku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 1994 r., uznał jednak, że zachodzą uzasadnione okoliczności upoważniające ten Urząd Skarbowy do zwolnienia podatnika od wpisywania do niej niektórych danych. Takie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie uwzględnił skargi i stosownie do przepisów art. 207 par. 5 Kpa ją oddalił.