Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 973/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. O. i H. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] 2/ stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. O. i H.O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 973/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją Naczelnika Dzielnicy Ł.-Ś. Nr [...] z dnia [...] zezwolono Zakładowi Sieci Cieplnej w Ł. na czasowe zajęcie min. części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 20 o pow. 1225 m kw stanowiącej własność E. i H. O. pod budowę sieci cieplnej.

W wyniku zrealizowania inwestycji część powyższej nieruchomości nie mogła być dalej użytkowana przez właścicieli, dlatego Zakład Sieci Cieplnej w latach 1984-1991 wypłacał E. i H. O. odszkodowanie za niemożność korzystania z gruntu, zaś kwota należna za rok 1992 została wpłacona do depozytu sądowego.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 20 o powierzchni 1369 m kw oznaczonej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych nr 4/3675, jako działki nr 7/18 nr 7/19 i nr 7/20, z całości o powierzchni 45576 m kw. uregulowanej w KW Nr [..] i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] Odrębną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ustalono odszkodowanie za straty poniesione z tytułu niemożności użytkowania części nieruchomości rolnej położonej w Ł. przy ul. A 20 o powierzchni 1369 m kw, oznaczonej jako działki nr 7/18,7/19 i 7/20.Odszkodowaniem objęto wartość utraconych pożytków będących skutkiem niemożności użytkowania zajętej części nieruchomości za lata 1993-1997. Powyższe orzeczenie Wojewoda[...], decyzją z dnia [...] uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z dniem 1 stycznia 1999 roku , z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1998 roku o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reform ustrojową państwa ( Dz.U. Nr 106, poz. 668), organem właściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie stał się Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.

Decyzją Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 15 grudnia 1999 roku ponownie ustalono wysokość odszkodowania za straty z tytułu niemożności użytkowania części opisanej powyżej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 20 o pow. 1369 m kw., w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego D. P. wg stanu na lipiec 1999 r.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...]

Następnie w/w decyzje obu instancji zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 roku z powodu zakwestionowania wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego – D. P.

Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] orzekł na podstawie art. 128 ust. 4, art. 132 ust. 1,2, 3 i 6 oraz art. 135 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami

1) o ustaleniu odszkodowania w wysokości 2.000 zł za straty z tytułu niemożności użytkowania części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 20, o powierzchni 1369 m kw. oznaczonej na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] zaewidencjonowanej dnia 30 sierpnia 1996 r. jako działki nr 7/18, nr 7/19 i nr 7/20

2) o przyznaniu kwoty 526,50 zł na rzecz E. i H. O. zam. w Ł. ul. A 20. Kwota ta stanowi różnice pomiędzy odszkodowaniem ustalonym w niniejszej decyzji a kwota odszkodowania w wysokości 1.473,50 zł wpłaconą do depozytu sądowego przez A SA w Ł.

3) zobowiązaniu A SA w Ł. do wypłaty uprawnionym ww. kwot w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna oraz do dostarczenia organowi orzekającemu dowodu wypłaty tego odszkodowania celem załączenia do akt.

Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] do Wojewody [...] złożył odwołanie adwokat K. F., działający jako pełnomocnik E. i H. O.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że odszkodowania za wyrządzone szkody na nieruchomości zostały wyczerpująco uregulowane w przepisach rozdziału 5 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz.543 ze zm.)

Art. 128 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przewiduje możliwość ustalenia odszkodowania za szkody powstałe min, wskutek czasowego zajęcia bądź ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Odszkodowanie takie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeśli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości , odszkodowanie powiększa się o kwotę

odpowiadającą temu zmniejszeniu. Odszkodowanie przysługuje też za szkodę wyrządzoną wskutek ograniczenia praw do nieruchomości, dokonanego na podstawie art. 124-126, ustalone jest w wysokości odpowiadającej wartości poniesionej szkody, chyba ze na skutek działań podjętych na nieruchomości uległa zmniejszeniu jej wartość. W takim wypadku odszkodowanie zwiększa się o równowartość ubytku wartości nieruchomości. W sytuacjach określonych w powołanych przepisach zatem mamy do czynienia z instytucją naprawienia szkody opartą stricte na zasadach kodeksu cywilnego

W przedmiotowej sprawie organ II instancji nie miał wątpliwości, że E. i H. O. niewątpliwie ponieśli szkodę , bowiem ich nieruchomość przestała nadawać się do racjonalnego użytkowania, czego przyczyną była budowa sieci cieplnej. Potwierdzeniem tego faktu jest wydanie przez organy administracji decyzji o wywłaszczeniu tej nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów proceduralnych organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się podnieśli zarzut naruszenia art. 89 § 2 kpa z uwagi na nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Art. 89 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Zaś zgodnie z treścią § 2 organ powinien przeprowadzić rozprawę , gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków oraz biegłych albo w drodze oględzin.

Rozprawa jest formą postępowania wyjaśniającego umożliwiającego realizację zasady kontradyktoryjności, koncentracji dowodów, bezpośredniości szybkości prostoty. Postępowanie wyjaśniające nie zawsze musi być prowadzone w formie rozprawy, kiedy zachodzi brak przesłanek wymienionych w art. 89 kpa oraz przepisy prawa materialnego nie nakładają obowiązku przeprowadzenia rozprawy, to czynności mogą być prowadzone w formie tzw. postępowania gabinetowego, przy czynnym udziale stron we wszystkich czynnościach

Po przeanalizowaniu akt sprawy organ II instancji, ustalił, iż stronom zapewniono czynny udział w każdym etapie postępowania przed organem I instancji.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2003 r. organ I instancji poinformował strony niniejszego postępowania o możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym z wyceny strat z tytułu niemożności użytkowania części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 20 oraz z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. H. O. i adwokat K. F. zapoznali się z aktami sprawy , co potwierdza notatka służbowa sporządzona w dniu 3 września 2003 roku i nie wnieśli żadnych uwag. W związku ze złożeniem przez A SA w Ł. nowych dokumentów w sprawie, pismem z dnia 24 września 2003 r. wyznaczono dodatkowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, po upływie którego 24 października 2003 r. wydano decyzję w sprawie ( 28 października 2003 r. doręczono decyzję stronom , co poświadcza zwrotne potwierdzenie odbioru) Do tego czasu strona nie zakwestionowała wyceny, w oparciu o którą ustalono odszkodowanie.

Ponadto załączenie przez strony do akt sprawy opinii biegłego sadowego ds. Rolnictwa- A. S. z dnia 24 czerwca 2002 roku nastąpiło po dacie wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie odszkodowawcze w I instancji tj. 5 listopada 2003 r. ( data wniesienia odwołania przez stronę)

Odnosząc się do przedłożonej wyceny organ odwoławczy stwierdził, iż nie spełnia ona wymogów wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opinia biegłego sądowego nie została sporządzona zgodnie z przepisem art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącym że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego , określającej wartość nieruchomości

Organ I instancji dokonał ustaleń, z których wynika, iż biegły sądowy A. S. nie figuruje w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych prowadzonym przez właściwego ministra, a zatem nie legitymuje się uprawnieniami rzeczoznawcy majątkowego. Wpis do rejestru ma charakter prawotwórczy, uprawniający do podejmowania czynności zawodowych. Dopóki osoby te nie są wpisane do rejestru, dopóty mając kwalifikacje stwierdzone świadectwem nie mogą wykonywać czynności zawodowych.

Istotnym jest również fakt, iż wycena została sporządzona na dzień 24 czerwca 2002 roku i przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz.U. Nr 230, poz. 1924)

W opinii tej nie został także, dokładnie określony , przedmiot wyceny czyli jakich działek ona dotyczy. Wskazano jedynie powierzchnie -2,65 ha i 1,36 ha gruntu położonego w Ł. przy ul. A 20, a zatem nie można stwierdzić czy grunt ujęty w wycenie przez biegłego sadowego A. S. jest tożsamy z działkami nr 7/18, 7/19 , 7/20 o łącznej powierzchni 1369 m kw. będącymi przedmiotem niniejszego postępowania. Dlatego tez brak jest możliwości dokonania porównania wysokości przewidywanych plonów określonych w obu opiniach. Różne są także przyjęte okresy szacowanych strat. W opinii biegłego sądowego wyceną objęto ,, wysokość szkody poniesionej przez powodów od 1 września 1988 roku do chwili obecnej ( tj. do 24 czerwca 2002 roku - data sporządzenia opinii) zaś w operacie szacunkowym sporządzonym dla potrzeb niniejszego postępowania – lata 1993-1997.

Ponadto załączona do odwołania kopia opinii nie została podpisana ani opatrzona pieczęcią, przez osobę ją sporządzającą , potwierdzającą jej autentyczność.

Na poparcie swej argumentacji organ II instancji powołał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21 września 1999 roku ( III SA 7375/98 LEX 40052) w tezie, którego czytamy "kserokopie dokumentów nie mogą stanowić dowodu na to co jest w nich zapisane, nie zostały bowiem urzędowo poświadczone".

Wobec powyższego, organ uznał, iż załączona przez strony kopia opinii biegłego sądowego ds. rolnictwa A. S., sporządzonej dla potrzeb postępowania w sprawie cywilnej nie może stanowić dowodu w tej sprawie, a tym samym podważać operatu szacunkowego, sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z obecnie obowiązującymi w tej materii przepisami prawa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda [...] stwierdził, iż operat szacunkowy został wykonany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami tj. ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniem wykonawczym Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego.

Zgodnie z art. 135 ust. 7 ww. ustawy przy określaniu wartości zasiewów , upraw i innych zbiorów jednorocznych szacuje się wartość przewidzianych plonów wg cen kształtujących się w obrocie rynkowym , zmniejszając ją o wartość nakładów koniecznych w związku ze zbiorem tych plonów. Jak wynika z opinii plony z hektara , koszty ich uzyskania przyjęto w wycenie na podstawie szacunków opracowanych przez Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. i odniesiono te dane do analiz zawartych w Biuletynie Statystycznym Województwa [...] wydanym przez Główny Urząd Statystyczny. Wycena została sporządzona zgodnie ze standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.

Rzeczoznawca majątkowy , przy sporządzaniu operatu , uwzględnił także wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 roku II SA/Łd 387/00 uchylającego zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] i poprzedzająca ja decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] z powodu zakwestionowania wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego- D. P.

Odnośnie zarzutu strony nie uwzględnienia w wycenie odszkodowania z tytułu niemożności użytkowania przedmiotowych gruntów za rok 1992 można uznać, iż kwestię tę rozstrzyga zapadłe w tej sprawie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 roku NSA stwierdził bowiem, iż okolicznością niesporną jest fakt, iż skarżący w okresie od 1993 roku do 1997 roku zostali pozbawieni możliwości użytkowania działki nr 7/18,7/19 i8 7/20 i z tego tytułu przysługuje im odszkodowanie za utracone pożytki z nieruchomości. Sporna jest kwestia wysokości odszkodowania należnego skarżącym.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik E. i H. O. adwokat K. F. wnoszą o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z prawem tj. z art. 75 § 1 , 77 § 1, 80 i 89 § 1 kpa, która mogła mieć wpływ na treść decyzji, przez:

1) pominięcie w toku postępowania i w treści decyzji odszkodowania dla skarżących za straty z tytułu niemożności użytkowania części nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A nr 20 za rok 1992 –mimo niespornego ustalenia, że we wspomnianym roku małżonkowie O. byli już pozbawieni możliwości korzystania z opisanej części nieruchomości i przez niezasadne uznanie, że cytowane w zaskarżonej decyzji orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2003 r. rozstrzyga merytorycznie o bezzasadności żądania skarżących, dotyczącego odszkodowania obejmującego rok 1992,

2) pominięcie przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie złożonej opinii A. S. – biegłego sądowego do spraw rolnictwa tj. osoby posiadającej niezbędne kwalifikacje zawodowe do dokonywania wycen wartości nieruchomości, a organy administracji przy znacznych różnicach wartości w obu opiniach powinny podjąć czynności niezbędne zmierzające do wyjaśnienia różnic – np. przez dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego,

3) nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem biegłego dla zapewnienia skarżącym możliwości wypowiadania się w obecności biegłego oraz dla umożliwienia im zadawania pytań biegłemu celem usunięcia wątpliwości w sytuacji, gdy przesłuchania stron nie można zastąpić treścią wniosku lub notatki urzędowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał ponadto, iż Wojewoda [..] w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretował treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. w sprawie II SA/Łd 387/00. Sąd ten uchylił decyzje administracyjne obu instancji w całości – zatem postępowanie w sprawie winno objąć także wnioskowany rok 1992. Fakt złożenia do depozytu kwoty określonej w uchylonej przez NSA decyzji administracyjnej winno skutkować rozpatrzeniem od nowa zasadności , wysokości kwoty odszkodowania za sporny rok 1992. Nie można z wyrwanego z tekstu uzasadnienia orzeczenia NSA czynić argumentu w sytuacji, gdy decyzje , na podstawie której rozstrzygnięto o tym odszkodowaniu, uchylono.

Jeżeli złożona do akt opinia mgr A. S. powstała przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego , to zarzut iż tenże biegły nie posiada stosownych kwalifikacji jest bezzasadny. Pani A. S. figuruje na liście biegłych Sądu Okręgowego w Ł., zatem posiada uprawnienia do określania wartości nieruchomości. Przepis art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi swego rodzaju zaporę przed wykonywaniem skomplikowanych czynności przez osoby nie posiadające kwalifikacji zawodowych. Fakt figurowania na liście biegłych sądowych stwarza gwarancje fachowości i daje podstawę do sporządzania wycen dla potrzeb procesowych. Jeżeli organ administracji miał uzasadnione wątpliwości co do treści opinii winien zweryfikować obie opinie w sposób określony przepisami postępowania.

Ponadto w uzasadnieniu skargi wskazano, iż zgodnie z treścią art. 89 § 2 kpa organ administracji powinien przeprowadzić rozprawę administracyjna, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron albo gdy jest to konieczne dla wyjaśnienia sprawy. Taka właśnie sytuacja zaszła w sprawie niniejszej- zachodziła konieczność wyjaśnienia sprawy, w szczególności gdy złożono dodatkową opinię dotyczącą wyceny nieruchomości. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko , co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Złożona przez stronę opinia jest dokumentem i jej niewykorzystanie nie jest sprzeczne z prawem. W sytuacji powstania wątpliwości co do wartości nieruchomości spornej należało przeprowadzić rozprawę dla wyjaśnienia sprawy oraz w celu umożliwienia skarżącym składania oświadczeń i zadawania pytań biegłemu, który wydał opinię kwestionowaną. Nie przeprowadzenie rozprawy narusza zatem prawa strony. Organ administracji winien w sytuacji zaistnienia wątpliwości co do wartości nieruchomości podjąć prawem przewidziane środki dla wyjaśnienia sprawy- do powołania innego biegłego włącznie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie, wskazując iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji orzekł o przyznaniu uprawnionym odszkodowania w wysokości 2.000 zł z tytułu niemożności użytkowania części nieruchomości rolnej położonej w Ł. przy ul. A 20 w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. D. Wycenę sporządził rzeczoznawca majątkowy posiadający uprawnienia wynikające z treści art. 191 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Operat sporządzono zgodnie z zasadami wynikającymi z treści art. 128-135 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz.U. Nr 230, poz. 1924)

Odnośnie zarzutu skarżących naruszenia art. 89 § 2 kpa z uwagi na nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, wyraził pogląd cytując w zasadzie przepis ustawy, iż organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego lub gdy wymaga tego przepis prawa. Zaś zgodnie z treścią § 2 organ powinien przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

Analizując akta sprawy należało stwierdzić, ze stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu przed organem I instancji, a załączenie przez strony do akt sprawy opinii biegłego sądowego ds. rolnictwa A. S. z dnia 24 czerwca 2002 r. nastąpiło po dacie wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie odszkodowawcze w I instancji tj. 5 listopada 2003 r. ( data wniesienia odwołania przez stronę, a nadto nie spełnia ona wymogów wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Oznacza to, ze Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

W sprawie ponad wszelką wątpliwość zostało ustalone i przyjęte przez organy obu instancji, iż skarżący zostali pozbawieni możliwości korzystania ze swej własności również w roku 1992. Małżonkowie O. wnosili w toku postępowania administracyjnego o wypłatę również odszkodowania i za ten rok. Wniosek ich w zasadzie był kwitowany stwierdzeniem, że za rok 1992 zostało wpłacono odszkodowanie do depozytu sądowego. Faktu tego też nikt nie kwestionował. Nie upoważniało to jednak organów administracji do pomijania, przy rozstrzyganiu o odszkodowaniu nie wypłaconym za lata 1993 – 1997 kwestii wysokości kwoty wpłaconej do depozytu sądowego za 1992 rok. Nie uprawnionym jest również powoływanie się przez organy administracji na wyrok NSA zapadły już raz w tej sprawie jakoby on przesadzał, że rok 1992 został wypłacony –rozliczony po przez wpłatę dokonaną do depozytu sadowego. Idąc tym tokiem rozumowania – z zaskarżonej decyzji, można postawić tezę, że wpłacenie kwoty za lata 1993 – 1997 do depozytu sądowego czyniłoby bezprzedmiotowym postępowanie w niniejszej sprawie. Oczywiście teza taka jest błędna gdyż pozbawia ona stronę możliwości kwestionowania przyznanego arbitralnie, jednostronnie odszkodowania.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie do końca jasno wynika, czy organ odwoławczy pominął opinię A. S. załączoną przy odwołaniu ze względów formalnych, czy jednak ze względów merytorycznych z uwagi na prowadzoną polemikę z jej wnioskami. Można jednak odnieść wrażenie, że to jednak względy formalne zadecydowały o odrzuceniu opinii jako środka dowodowego. Choć organ odwoławczy miał w pełni możliwość prowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśniania wysokości przyznanego odszkodowania, to nie uczynił tego. Prowadzenia dowodów w sprawie mogło przybrać różną formę, również uzupełniającego przesłuchania biegłego na rozprawie przed organem odwoławczym co z całą pewnością pozwoliłoby na ustalenie również odszkodowania za 1992 rok, a właściwie jego weryfikacji z już przyznanym. Tak więc w sprawie niniejszej wątpliwości, o których pisze w uzasadnieniu organ odwoławczy co do opinii biegłego A. S. należało wyjaśnić właśnie na rozprawie dając tym samym możliwość wypowiedzenia się stronie skarżącej, po dokonaniu konfrontacji zgromadzonych dowodów i przesłuchaniu osób wydających opinie. Przepisy k.p.a. nie ograniczają procesu dowodowego do powoływania się jedynie na opinię rzeczoznawców, wręcz przeciwnie dopuszczają możliwość kwestionowania opinii w różny sposób. Z tych względów można postawić tezę, iż organ II instancji wydajać swą decyzję nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego w sprawie, gdyż nie przeprowadził dowodów.

Podniesione wyżej okoliczności mają w ocenie Sądu bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia należności jakie winni otrzymać skarżący. Ich nie wyjaśnienie przez osobę sporządzająca operat szacunkowy i przyjęcie jego treści bez zastrzeżeń przez organy administracji dla potrzeb wydanych w sprawie decyzji stanowi naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. , które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Również zła ocena dotycząca konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej stanowi w ocenie Sądu naruszenia przepisu art. 89 k.p.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu, organ administracji powinien przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 u.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.)

O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.