Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 39/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 2, ust. 4, art. 140aa ust. 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: § 5 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G..I..M Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 9 grudnia 2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego z 11 października 2021 r., nr [...] o nałożeniu na G. M Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w C. kary pieniężnej w wysokości 6000 zł jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o numerach rejestracyjnych[...] bez zezwolenia kategorii V, określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 26 czerwca 2021 r. na terenie Drogowego przejścia Granicznego podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika samochodowego DAF o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej KRONE o numerze rejestracyjnym [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skontrolowane zostały wymiary oraz naciski osi pojazdu, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci makulatury o łącznej wadze brutto 21420 kg.

Wynik dynamicznego ważenia pojazdu opisany w pkt 5a protokołu nr [...] z kontroli pojazdu przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z 26 czerwca 2021 r. wskazał na przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 40 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,35%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

Wyniki powtórnego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisane w pkt 5a protokołu [...] z dnia 26 czerwca 2021 r. potwierdziły przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 40 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,35%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm., aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 988), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym", polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Decyzją z 11 października 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: "organ I instancji") nałożył na G. M Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "skarżąca") karę pieniężną w kwocie 6000 zł jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o numerach rejestracyjnych [...] bez zezwolenia kategorii V.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z 9 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, a w dalszej kolejności wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.

Organ przytoczył przepisy ustawy i rozporządzenia, z których wynika, że w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 - 4 dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony.

Organ wyjaśnił, że w celu wykonywania kontroli Oddział Celny Drogowy w Dorohusku wyposażony został w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy ważne świadectwa legalizacji.

Działając na podstawie powołanych wyżej przepisów funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej skontrolowali 26 czerwca 2021 r. parametry wskazanego na wstępie pojazdu członowego. W wyniku dwukrotnie przeprowadzonego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową świadczące o przekroczeniu dopuszczalnej wartości o 40 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,35%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

Organ podkreślił, że waga została wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. System ten nie zarejestrował żadnych nieprawidłowości w czasie przedmiotowego pomiaru, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad. Ważenie przebiegało bez błędów i w sposób zgodny z instrukcją użytkowania wag.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że odchylenia i błędy graniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345), dotyczą pojazdów kontrolnych służących do sprawdzenia wagi. Rozporządzenie nie wskazuje wielkości tolerancji jaką należy odejmować od uzyskanego wyniku podczas wykonywania pomiaru na miejscu kontroli. Waga podlegając legalizacji jest badana pod względem tych "błędów"', natomiast wynik pomiaru nacisku pokazywany na wyświetlaczu podczas ważenia jest już po odjęciu tych "błędów". Organ odwoławczy podkreślił, że organy dokonując kontroli parametrów pojazdów korzystają z zainstalowanych na terenach przejść granicznych urządzeń pomiarowych, które posiadają stosowne dokumenty legalizacyjne. Wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu należą do przyrządów pomiaru, które podlegają prawnej kontroli metrologicznej, czyli mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację.

Odnosząc się do sprawy organ II instancji wskazał, że czynności dynamicznego ważenia nacisków osi dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu TAMTRON, znak fabr. DW 600, nr fabr. 202018, znak typu PL T 06 273, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej z 14 października 2020 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku [...], z którego wynika, że w dniu kontroli waga spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nieuwzględnienia błędu pomiaru przy ważeniu wagą dynamiczną, organ odwoławczy stwierdził, że zarówno przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2166 z późn. zm.), jak też przepisy wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy, nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją, uzasadnione jest przyjęcie jako wyniku pomiaru wskazań wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych

Organ II instancji podniósł, że w trakcie dokonywania pomiaru nie odnotowano żadnych nieprawidłowości.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 64 ust. 3, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Zgodnie z załącznikiem, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii V (w uzasadnieniu decyzji organu II instancji zaistniała oczywista omyłka – wskazano kategorię VII) wydawane jest na przejazd po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu dla pojazdów nienormatywnych: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach l-IV; - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Organ uznał, że w sprawie niniejszej w związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej, na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagalne byłoby zezwolenie kategorii V.

Organ podkreślił, że z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wynika zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). W sprawie niniejszej pojazdem członowym przewożony był towar w postaci 32 sztuk bel makulatury, który był bez wątpienia ładunkiem podzielnym.

Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ponieważ skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Podkreślił, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa. Organ podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, aby przewoźnik przed podjęciem przewozu podejmował jakiekolwiek kroki w celu zważenia pojazdu po załadunku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. M Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 64 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 64d ust. 1-4 w związku z art. 140aa ust. 1 w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przewóz realizowany przez skarżącą w dniu 26 czerwca 2021 r. stanowił przejazd pojazdu nienormatywnego z powodu przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi tylnej (ciągnącej) pojazdu o 40 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku o 0,35%, podczas gdy odnotowana wartość mieści się w granicach tolerancji przewidzianych w przepisach prawa oraz przewidywanej przez producenta zastosowanych urządzeń pomiarowych, co powinno prowadzić do wniosku o nieprzekroczeniu dopuszczalnego nacisku osi i w konsekwencji braku podstaw do zastosowania wyżej wymienionych przepisów;

II. naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania administracyjnego:

1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 7b w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak wymaganej aktywności, organu administracyjnego w dążeniu do wyjaśnienia sprawy oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że odnotowane na urządzeniu pomiarowym przekroczenie w wysokości 0,35% dopuszczalnego nacisku na oś stanowi podstawę do przyjęcia, że stanowiący przedmiot pomiaru pojazd realizuje przewóz nienormatywny, podczas gdy dogłębna analiza materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że zarówno producent stosowanych urządzeń pomiarowych jak i organy kontroli na terytorium Polski przewidują tolerancję w wysokości 2% od wartości ujawnionej przez urządzenie pomiarowe, co powinno prowadzić do wniosku o braku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś i w konsekwencji braku obowiązku posiadania zezwolenia kategorii V;

2) art. 7 w związku z art. 7b w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak wymaganej aktywności organu administracyjnego w dążeniu do wyjaśnienia sprawy oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że urządzenie pomiarowe TAMTRON DW600 wyświetla wynik pomiaru uwzględniający błędy graniczne określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, podczas gdy prawidłowe działanie organu winno prowadzić do wniosku, że urządzenie pomiarowe nie zawiera takich możliwości technicznych a wyświetlany wynik wyłącznie mieści się w granicy błędu dopuszczalnego prawnie;

3) art. 7 w związku z art. 7b w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak wymaganej aktywności organu administracyjnego w dążeniu do wyjaśnienia sprawy oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że podmioty użytkujące urządzenia pomiarowe zwolnione są z obowiązku badania wyniku w stosunku do urządzenia posiadającego ważny certyfikat legalizacji podczas gdy wydanie certyfikatu legalizacji urządzenia pomiarowego stwierdza wyłącznie fakt, że pomiary wykonywane przez urządzenie dokonywane zachowują stopień odchylenia mieszczący się w klasie pomiarowej danego urządzenia.

4) art. 81a § 1 k.p.a., poprzez brak zastosowania wobec uzyskanego pomiaru marginesu błędu urządzenia pomiarowego, podczas gdy producent tego urządzenia publicznie deklaruje, że urządzenie dokonuje pomiarów z marginesem błędów do 2% co stanowi niedającą się rozstrzygnąć wątpliwość co do stanu faktycznego, która winna zostać rozstrzygnięta na korzyść strony.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym).

Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym). Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Bezsporne jest, że pojazdem członowym w niniejszej sprawie przewożony był towar w postaci 32 sztuk bel makulatury, czyli ładunek podzielny. Dwukrotny pomiar nacisku osi wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej o 40 kg, czyli o 0,35%. Pozostałe parametry pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.

Dopuszczalne naciski osi pojazdu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Dodać należy, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59).

Według definicji zawartej w art. 2 pkt 57 Prawa o ruchu drogowym, nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi (§ 5 ust. 4 rozporządzenia).

W świetle cytowanego wyżej art. 2 pkt 35a p.r.d. kontrolowany pojazd o nacisku osi napędowej większym od dopuszczalnego był pojazdem nienormatywnym. Dla uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy bowiem przekroczenie jednego tylko parametru. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kontrolowany pojazd, z uwagi na przekroczenie nacisku osi wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdy o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV oraz o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne wymagają zezwolenia kategorii V.

Ponownie należy podkreślić, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczają ruch pojazdów nienormatywnych (pod określonymi warunkami), zakazują jednak wykonywania przejazdów pojazdami nienormatywnymi, przewożącymi ładunki inne niż ładunki niepodzielne. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek, który przewoziła skarżąca (32 bele makulatury) mógł być podzielony na kilka mniejszych ładunków, przewożonych oddzielnie.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd z ładunkiem podzielnym, który nie mógł być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).

Przekroczenie nacisku osi napędowej pojazdu, przewożącego ładunek podzielny, uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach kara może być nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe (art. 140aa ust. 3 pkt 2), a także organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora (art. 140aa ust. 3 pkt 3), jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. Wyjątki te nie mają zastosowania w sprawie niniejszej. Brak jest bowiem dowodów świadczących o wpływie lub zgodzie wskazanych podmiotów na naruszenie przepisów dotyczących przejazdów wykonywanych pojazdami nienormatywnymi. W sprawie niniejszej nie zachodzą także okoliczności wskazane w art. 140aa ust. 3b.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V. Nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym za brak zezwolenia kategorii V przewiduje karę pieniężną w wysokości: a) 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Podkreślenia wymaga, że kierowca podpisał protokół kontroli, nie wnosząc jednocześnie uwag do jego treści. Protokół z kontroli stanowi dokument urzędowy w świetle art. 76 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnione do tego organy w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagą SCALEX DW-600 i nieuwzględnienie dla tego typu wagi błędu pomiaru w wysokości 2%. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego

Organ odwoławczy prawidłowo oparł się na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji na podstawie protokołów z ważenia pojazdów, świadectw legalizacji (ważnych w dniu kontroli), świadectw wzorcowania, instrukcji obsługi wag. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi pojazdu w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu SCALEX DW-600 (nr fabryczny 202018, producent "TAMTRON SYSTEMS" OY, rok produkcji 2020), posiadającej w dniu kontroli świadectwo legalizacji pierwotnej z 14 października 2020 r., ważne do 14 listopada 2022 r. Podkreślić należy, że brak jest dowodów, by waga została użyta nieprawidłowo. Na wyniki ważenia dynamicznego pojazdu mogą mieć wpływ różne czynniki, w tym stan techniczny pojazdu czy sposób zabezpieczenia ładunku. Z tego właśnie względu istnieje możliwość przeprowadzenia powtórnego ważenia. Trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Wymaga podkreślenia, że skarżąca nie zanegowała zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia, iż w trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. Jednocześnie kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi. Zarówno instrukcja obsługi wagi SCALEX DW-600, jak również świadectwo legalizacji ponownej wagi zostały dołączone do akt administracyjnych.

Skarżąca kwestionuje wyniki pomiarów zarzucając organowi, że nie uwzględnił błędu granicznego, określonego przez producenta wagi oraz wynikającego ze świadectwa legalizacji wagi. W ocenie skarżącej wskazania wagi powinny zostać pomniejszone o określony dla danego typu wagi błąd pomiaru, który w tym konkretnym przypadku wynosi 2%.

Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Organ odwoławczy dołączył do akt sprawy "Instrukcję dla użytkownika wagi elektronicznej SCALEX DW-600", stanowiącą instrukcję stosowania programu komputerowego, obsługującego wagę SCALEX DW-600 oraz dokonał szczegółowej analizy jej treści z punktu widzenia spornego w sprawie zagadnienia możliwości uwzględnienia dopuszczalnego błędu ważenia. Błędy pomiaru, na które powołuje się skarżąca, to odchylenia dopuszczalne obciążenia osi, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi. Słusznie stwierdził organ, że instrukcja dla użytkowników wagi elektronicznej SCALEX DW-600 nie zobowiązuje do uwzględniania jakiegokolwiek błędu. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji dla użytkowników wagi nie wynika, że uzyskane wyniki pomiarów pomniejszać należy o 2%, jak twierdzi skarżąca. Instrukcja dopuszcza wprawdzie możliwość wprowadzenia w procesie ważenia dowolnego parametru korekty dynamicznej, w tym także korekty 2%, lecz nie jest to warunkiem prawidłowości pomiaru. Nie jest zatem obowiązkiem organu dokonującego pomiaru nacisków osi odejmowanie od wyniku ważenia wskazanego przez wagę wartości 2% w celu uzyskania wyniku ostatecznego, przyjmowanego do ustalenia rzeczywistych nacisków osi. Obowiązku takiego nie przewidują także obowiązujące przepisy.

W szczególności obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, Tabela nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie byłoby przy tym żadnych podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, jak tego domaga się skarżąca, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych.

Należy podkreślić, że urządzenia używane do ważenia pojazdów odpowiadać muszą określonym normom. Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar. W niniejszej sprawie waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu SCALEX DW-600 o wskazanym wyżej numerze fabrycznym posiadała ważne świadectwo legalizacji pierwotnej wydane w dniu 14 października 2020 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie. Ze świadectwa legalizacji ponownej wynika, że legalizacja jest ważna do dnia 14 listopada 2022 r.

Skoro zatem zastosowana przez funkcjonariuszy celnych waga miała aktualne świadectwo legalizacji, to oznacza, że spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku, określone w odpowiednich przepisach

Należy zauważyć, że w punkcie 12 protokołów kontroli z 26 czerwca 2021 r., sporządzonych po dokonaniu pomiarów, znajduje się stwierdzenie, że procesu ważenia dokonano na wadze dynamicznej zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta i powołane zostały przepisy określające wymagania, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. W pkt 9 protokołu wskazana została nazwa wagi, jej producent, a ponadto wskazano datę wydania świadectwa legalizacji ponownej. Oba protokoły zostały podpisane przez kierowcę bez wniesienia zastrzeżeń.

Nie jest również uzasadnione odwoływanie się przez skarżącą do zarządzenia Nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dziennik Urzędowy GITD z 2014 r. nr 14, na podstawie którego inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, uprawnieni do dokonywania kontroli pojazdów i pomiarów nacisku osi, korygują wskazania wagi o 2%. Wyjaśnić należy, że zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, lecz instrukcją mającą charakter przepisów wewnętrznych, skierowaną do podległych temu organowi inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Dotyczy ono warunków pomiaru przyrządami używanymi przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Nie było zatem żadnych podstaw do stosowania tego zarządzenia przez inne organy uprawnione do kontroli przewozów.

Z akt sprawy niniejszej nie wynika, by proces ważenia odbywał się w warunkach, które zakłócać mogłyby proces ważenia. Okoliczności takich nie powołuje także skarżąca. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie to uznać należy zatem za prawidłowe.

Sąd podziela również stanowisko organu, który nie dopatrzył się w sprawie okoliczności świadczących o dochowaniu przez skarżącą należytej staranności w realizacji czynności związanych z wyżej wymienionym przewozem oraz braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jest odpowiedzialnością administracyjną, a nie karnoadministracyjną, przewoźników. Ma więc charakter obiektywny, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Wynika z tego domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może on obalić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Ciężar dowodu wykazania tych przesłanek spoczywa na przedsiębiorcy/przewoźniku, gdyż to on wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym (w związku z ust. 1 tego przepisu) jest, że kara dotyczy samego przejazdu, a organ nie ma obowiązku badania z własnej inicjatywy, czy przewoźnik dochował należytej staranności. Przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym powoduje, że organ – choć nie ma obowiązku poszukiwać dowodów na dochowanie tej staranności lub na brak wpływu na powstanie naruszenia, to jednak nie powinien ich pominąć, oczywiście o ile są mu znane (vide wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1215/15).

Natomiast zwolnienie od kary ze względu na brak wpływu na powstałe naruszenie byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Chodzi tu o zdarzenia nadzwyczajne, które występują rzadko i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy najwyższej staranności i przezorności przy prowadzeniu przez niego działalności. Podmiot wykonujący przewóz, przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku poszczególnych osi nie jest zdarzeniem powstałym wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności.

Podkreślenia wymaga, że podmiot wykonujący przewóz jest zobligowany do staranności wymaganej od przewoźnika, czyli staranności profesjonalisty. Zachowanie należytej staranności przez przewoźnika wiąże się m.in. z właściwą oceną posiadanych informacji o przewożonym ładunku. Przewoźnik powinien ocenić jakie informacje wynikają z powiązania wagi ładunku z masą całkowitą pojazdu wynikającą z jego dokumentów rejestracyjnych. W szczególności powinien wiedzieć, czy nieprzekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu zapewnia zachowanie nacisku na osie, dopuszczalnego na drogach, którymi zamierza wykonywać przewóz. Dla analizy przesłanki należytej staranności przewoźnika istotne znaczenie ma treść art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, z którego wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, a zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę. Z powołanych przepisów wynika, że przewoźnik działający z należytą starannością powinien przed rozpoczęciem przewozu mieć Brak wiedzy o prawidłowości rozmieszczenia ładunku i związanymi z tym naciskami na osie nie może zwolnic przewoźnika z odpowiedzialności (vide wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2644/21).

W niniejszej sprawie skarżąca po załadunku towaru nie dokonała sprawdzenia obciążenia poszczególnych osi pojazdu, ani rzeczywistej masy pojazdu. Uwzględniając przy tym zawodowy charakter prowadzonej przez stronę działalności przyjąć należy, że to na skarżącej jako profesjonalnym podmiocie ciążył obowiązek takiego przygotowania transportu, aby odbywał się on na warunkach wymaganych przez obowiązujące przepisy. Kierowca skontrolowanego pojazdu przed opuszczeniem przedsiębiorstwa powinien zażądać od załadowcy zważenia pojazdu, zarówno w zakresie masy jak i nacisków osi. Skarżąca nie wykazała, że kierowca pozbawiony został możliwości zważenia pojazdu członowego po jego załadowaniu. Zaniechanie przez skarżącą ustalenia parametrów pojazdu, którym przejazd był wykonywany świadczy o niezachowaniu należytej staranności.

W ocenie sądu organ ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 7b i w zw. z art.. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., dowody, na których się oparł i ocenił je, przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zawarty w skardze wniosek o zobowiązanie organu do przedłożenia dokumentów zawierających specyfikacje techniczna urządzenia wagowego, użytego w sprawie niniejszej oraz instrukcji użytkowania nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie występowały istotne wątpliwości, dotyczące wagi, wymagające wyjaśnienia w drodze dodatkowych dowodów. Należy ponadto zauważyć, że instrukcja dla użytkowników wagi znajduje się w aktach administracyjnych.

Podsumowując stwierdzić należy, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, którego przewóz pojazdem nienormatywnym mnie był dopuszczalny. Kara w wysokości 6000 zł nałożona została zatem prawidłowo, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa o ruchu drogowym w związku z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak za brak zezwolenia kategorii V. Ponownie należy podkreślić, że nie jest to kara za brak zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, wymierzana jak za brak zezwolenia.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ (k. 10 akt sprawy), a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.