Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1124/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie sądowe
Powołane przepisy: article: Art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej P. D. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 maja 2017 r. nr XLI/403/2017 w przedmiocie utworzenia Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77 postanawia: umorzyć postępowanie sądowe


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 23 maja 2017 r. nr XLI/403/2017 Rada Miasta Nowego Sącza postanowiła o utworzeniu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77, w skład którego wchodzą: IV Liceum Ogólnokształcące Sportowe im. Św. Kingi w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77, Międzyszkolny Ośrodek Sportowy w Nowym Sączu ul. Lenartowicza 4, Międzyszkolny Ośrodek Gimnastyki Korekcyjnej w Nowym Sączu, ul. Jagiellońska 37. Wskazana uchwała została podjęta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2016 r. poz. 814, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59) w związku z art. 307 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60).

Powyższą uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojewoda Małopolski wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części obejmującej § 2 pkt 4 Statutu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77 - stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały Nr XLI/403/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 maja 2017 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nadzoru przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwagi na powzięte wątpliwości dotyczące w szczególności § 2 ust. 4 Statutu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77, w którym określono lokalizację prowadzenia zajęć gimnastyki korekcyjnej w jednostkach oświatowych, wymienionych w punktach od 1 do 14. Zgodnie z powołanym przepisem dopuszczono do faktycznego działania placówki oświatowej tj. Międzyszkolnego Ośrodka Gimnastyki Korekcyjnej z siedzibą przy ul. Jagiellońskiej 37 w Nowym Sączu w innym miejscu niż jego siedziba, gdyż zajęcia gimnastyki korekcyjnej nie będą prowadzone w siedzibie tej placówki tylko w 14 innych jednostkach oświatowych.

Organ nadzoru ustalił na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji, że procedura likwidacyjna określona w normie prawnej ujętej w art. 89 Prawa oświatowego nie została przeprowadzona. Stosownie do normy prawnej ujętej w art. 89 Prawa oświatowego szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Strona skarżąca przywołała wyrok NSA z 18 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 3045/13 w którym wskazano, że rodzic ucznia uczęszczającego do szkoły ma interes prawny w tym, aby jej przekształcenie bądź likwidacja były przeprowadzane prawidłowo, w trybie określonym ustawowo, w tym przy poszanowaniu gwarancji proceduralnych przysługujących temu rodzicowi i z mocy podobnej regulacji art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Z przepisu tego wynika prawo podmiotowe rodzica ucznia uczęszczającego do uzyskania informacji o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły, do której uczęszcza jego dziecko.

Zmiana dowolnego z elementów aktu założycielskiego szkoły jest przekształceniem tej szkoły, o którym mowa w art. 89 ust.9 ustawy Prawo oświatowe. Odpowiednio stosowany art. 89 ust.9 w związku z art. 89 ust. 1 ustawy o systemie oświaty zawiera normę wskazującą, że placówka może być przekształcona przez organ prowadzący szkołę.

Elementami tworzącymi zręby prawnoustrojowe placówki są te wskazane w akcie założycielskim: typ i rodzaj placówki, jej nazwa i siedziba. Wyjaśniono, że rozumienie pojęcia "siedziba szkoły", o którym mowa w art. 88 ust. 1 Prawa oświatowego należy wywieść zgodnie z językowym rozumieniem wskazanego wyrażenia, a to "miejsce, gdzie stale się znajduje jakaś instytucja" czy jako "miejsce urzędowania, działalności".

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Nowego Sącza wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Prezydent nie podzielił argumentacji Wojewody przedstawionej w skardze. Podał, że przepisy prawa wprost dopuszczają możliwość realizowania zadań poza siedzibą placówki oświatowej. Zgodnie bowiem z § 5 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 52, poz. 466) statut placówki wychowania pozaszkolnego określa zakres zadań pracowników pedagogicznych oraz innych pracowników placówki, w szczególności zadań realizowanych poza siedzibą placówki, na terenie szkół, placówek oraz w lokalnych środowiskach wychowawczych. Na zasadność takiego rozwiązania (prowadzenia zajęć poza siedzibą placówki) zwrócił uwagę Małopolski Kurator Oświaty w pkt. 11 pisma z dnia 4 lipca 2017 r. znak: DNS.552.22.2.2017 warunkując to tym, aby w statucie MOGK precyzyjnie określić zadania pracowników pedagogicznych placówki i zadania Dyrektora Zespołu (lub jego zastępcy) związanych z prowadzeniem efektywnego nadzoru pedagogicznego. W ocenie Prezydenta Miasta Nowego Sącza wymóg ten jest spełniony albowiem w § 9, § 14, § 15 Statutu Międzyszkolnego Ośrodka Gimnastyki Korekcyjnej szczegółowo określono zadania kadry pedagogicznej, do którego stosowania w zakresie nieuregulowanym, odsyła § 16 ust. 2 Statutu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu.

W ocenie organu nie doszło również do przekształcenia placówki poprzez zmianę jej siedziby. Siedziba placówki dalej znajduje się w Nowym Sączu przy ul. Jagiellońskiej 37. Trwający remont budynku, w którym mieści się siedziba MOGK, uniemożliwia faktyczne prowadzenie w tym budynku zajęć gimnastyki korekcyjnej od dnia 1 września 2017 r. W związku z tym, zgodnie ze stanem faktycznym i przede wszystkim potrzebami uczniów, w Statucie Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych wskazano miejsca prowadzenia zajęć gimnastyki korekcyjnej w 14 ściśle wskazanych jednostkach oświatowych prowadzonych przez Miasto Nowy Sącz. Jest to rozwiązanie tymczasowe na czas trwającego remontu. Nie zmienia to faktu, że zajęcia dalej będą prowadzone wyłącznie przez pracowników pedagogicznych MOGK i jednostka ta dalej organizacyjnie jest częścią Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych. Sam fakt prowadzenia zajęć w miejscach innych niż siedziba placówki, nie skutkuje per se zmianą siedziby placówki. Inaczej MOGK prowadząc zajęcia w 14 placówkach oświatowych, innym niż siedziba placówki, winien w każdej z nich posiadać siedzibę, a każdy remont placówki oświatowej, skutkujący prowadzeniem zajęć poza siedzibą palcówki, wymuszałby konieczność przeprowadzenia zaostrzonej procedury przekształcenia placówki, procedury analogicznej jak przy likwidacji placówki.

W związku z powyższym nie doszło do przekształcenia MOGK poprzez zmianę jej siedziby, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 89 ust. 1-9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59). Nie zmienia tego powoływany przez skarżącego zapis art. 91 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Statut Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w ogóle nie reguluje kwestii siedziby MOGK (określa jedynie siedzibę Zespołu). W konsekwencji w pełni znajduje tu zastosowanie § 3 w zw. z § 1 Statutu MOGK, gdzie określono siedzibę w Nowym Sączu przy ul. Jagiellońskiej 37.

Pismem z dnia 26 października 2017 r. pełnomocnik Gminy Miasto Nowy Sącz przedłożył do akt uchwałę nr 29/2017 Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu z dnia 25 września 2017 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w Statucie Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu w ten sposób, że nastąpiło skreślenie § 2 ust. 4 Statutu. Na rozprawie pełnomocnik Gminy Miasto Nowy Sącz oświadczył że ww. uchwała Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu z dnia 25 września 2017 r. nie została uchylona lub zmieniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., tzn. cofnięcie skargi; śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" to taka sytuacja, gdy dopuszczalnym było merytoryczne rozstrzyganie sprawy w dacie wniesienia skargi, ale po jej wniesieniu a przed jej rozpoznaniem zaistniała taka sytuacja, która nie pozwala na rozstrzygniecie danej sprawy (por. B. Dauter, komentarz LEX do art. 161 p.p.s.a.). Takim przykładem będzie brak przedmiotu zaskarżenia.

Dla przebiegu niniejszego postępowania sądowego znaczenie ma okoliczność, że Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu uchwałą z dnia 25 września 2017 r. nr 29/2017 skreśliła § 2 pkt 4 statutu. To spowodowało, że § 2 pkt 4 statutu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu przestał istnieć w obrocie prawnym. Rada Pedagogiczna wobec niepowołania w Zespole Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu rady szkoły, wykonuje stosownie do art. 72 ust. 1 w związku z art. 82 ust. 2 Prawa oświatowego kompetencje związane z prawem do dokonywania zmiany statutu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych.

Tym samym Sąd w przedmiotowej sprawie został pozbawiony przedmiotu kontroli. Będący nim § 2 pkt 4 statutu stanowiącej załącznik nr 2 do uchwały Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 maja 2017 r. nr XLI/403/2017 został wyeliminowany z obrotu prawnego. W tej sytuacji procedowanie o powyższej uchwale stało się bezprzedmiotowe.

Skoro § 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały został wyeliminowany z obiegu prawnego uznać należało, że z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Okoliczność uchylenia tego paragrafu po wniesieniu skargi a przed jej rozpoznaniem stanowił zdarzenie zaszłe w toku postępowania sądowoadministracyjnego, i tym samym wyłączona została konieczność oceny legalności zaskarżonej uchwały przez Sąd.

W związku z powyższym Sąd w niniejszej sprawie uznając, że wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania, nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów zawartych w skardze oraz dokonać kontroli zaskarżonego § 2 pkt 4 uchwały.

W orzecznictwie sądowym przeważa pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na akt będący statutem jednostki organizacyjnej następuje jego uchylenie w tej części, która w całości obejmuje zakres zaskarżenia, to sądy administracyjne powinny umorzyć postępowanie sądowe (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1414/12, opub. w LEX nr 1317764; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Op 44/11, opub. w LEX nr 998293; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Op 107/13, opub. w LEX nr 1300156; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 393/16, opub. w LEX nr 2181931).

Uznając, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania Sąd miał na uwadze, że zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są więc dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94, opub. w OTK 1994/2/44; wyrok NSA z 22 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 1776/06, opub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie powyższe stanowisko nie znajduje zastosowania. Uchwała stanowiąca akt założycielski placówki oświaty jako nieopublikowana w trybie właściwym dla aktów prawa miejscowego, nie jest aktem prawa miejscowego. Brak, w odniesieniu do § 2 pkt 4 załącznika nr 1 uchwały z dnia 23 maja 2017 r. nr XLI/403/2017 Rada Miasta Nowego Sącza postanowiła o utworzeniu Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Nowym Sączu ul. Nadbrzeżna 77, powyższej konstytutywnej cechy aktu prawa powszechnie obowiązującego (aktu prawa miejscowego) jest ewidentny i jako taki musi być w szczególności uwzględniany przez wszystkie sądy i organy rozważające możliwość zastosowania tej uchwały w konkretnej sprawie - skutkując odmową jej zastosowania.

W tej sytuacji, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.