Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 244/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137, art. 136 par. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Wojewody z dnia 6 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2009r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta od decyzji Prezydenta Miasta orzekającej o zwrocie na rzecz A. K. nieruchomości niezabudowanej, położonej w G. przy ul. [...]., stanowiącej wydzieloną geodezyjnie działkę nr [...] o pow. 522 m² wpisanej do księgi wieczystej Sądu Rejonowego nr kw [...], stanowiącej własność Gminy Miasta G. oraz zobowiązującej A. K. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta G. odszkodowania za zwracaną nieruchomość w łącznej kwocie [...] zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na podstawie aktu notarialnego z dnia 13 sierpnia 1969 r. Repertorium [...], zawartego w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm./, Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. przejął na własność od R. Z. K. działkę oznaczoną na karcie mapy 56, numerem 340, położoną w G. przy ul. H. S., o pow. 522m². Za nabytą nieruchomość, przeznaczoną pod budowę parkingu samochodowego, przyznano odszkodowanie w kwocie [...] zł

W dniu 27 stycznia 2003r. A. K. wystąpiła do Prezydenta Miasta o zwrot ww. nieruchomości. Do wniosku dołączono dwa postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 4 grudnia1989 r., sygn. akt II Ns. [...] i z dnia 20 października 1998r. sygn. akt Ns [...],stwierdzające nabycie spadku po R. K. przez syna R. K. oraz stwierdzające nabycie spadku po R. K. przez A. K. w całości.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2004r. Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej od załatwienia ww. wniosku i do rozpatrzenia sprawy wyznaczył Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

Decyzją z dnia 25 listopada 2004r. po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezydent Miasta odmówił zwrotu powyższej nieruchomości uznając, że zgodnie z celem wywłaszczenia na nieruchomości istnieją miejsca postojowe dla samochodów, a więc cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Na skutek odwołania strony Wojewoda decyzją z dnia 12 maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 12 maja 2001 r., wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gd [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, jak również decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 listopada 2004 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd ustalił, że decyzje zostały wydane przez organy administracji z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 7 i 77 kpa, albowiem prawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mogło prowadzić do rozstrzygnięcia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości skarżącej. Sąd wskazał w szczególności na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w sytuacji gdy interesy A. K. oraz Gminy miasta G. wykluczały się nawzajem, na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez dowody związane z realizacją celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona w postaci decyzji lokalizacyjnych, planów realizacyjnych, pozwoleń na budowę, planów, z których wynikałoby przeznaczenie powyższej nieruchomości oraz wszelkiej dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz dokumentacji związanej z faktycznym wykorzystywaniem nieruchomości przez osoby trzecie. Nadto w szczególności Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu zgodnie z przepisem art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozpoznając sprawę ponownie powołaną wyżej decyzją z dnia 5 maja 2008 r. Prezydent Miasta orzekł o zwrocie nieruchomości niezabudowanej, położonej w G. przy ul. [...] stanowiącej własność Gminy Miasta G. oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 522 m2, wpisanej do księgi wieczystej Sądu Rejonowego w KW [...] na rzecz A. K., w stanie, w jakim nieruchomość znajduje się w dniu jej zwrotu oraz zobowiązał A. K. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta G. odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji

Odwołanie od tej decyzji do Wojewody złożyła Gmina Miasta G.i, wnosząc o jej zmianę i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Gmina Miasta G, wskazała, że ustalenia z oględzin nieruchomości wskazują, że działka nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia – na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów, natomiast ustalenia organu dotyczące powstania parkingu w 1988r. nie mają znaczenia dla określenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem w chwili wystąpienia z wnioskiem o zwrot inwestycja była już ukończona. Odwołująca zarzuciła też niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych dotyczących realizacji parkingu samochodowego na przedmiotowej działce, szczególnie w sytuacji gdy brak jest dokumentów odnoszących się do realizacji budowy w okresach wskazanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uniemożliwia określenie ponad wszelką wątpliwość, w jakim ostatecznie terminie zakończono inwestycję. Jednocześnie odwołująca wskazała, że w decyzji Prezydenta Miasta w podstawie prawnej powołano przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dopuszcza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 ustawy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. W tym stanie rzeczy odwołująca podniosła, że w przypadku nieruchomości, której dotyczy wniosek o jej zwrot zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie można więc uznać, że działka stała się zbędna na cel na jaki została nabyta.

A. K. złożyła pismo procesowe z dnia 2 listopada 2008r. wskazując, że decyzja Prezydenta Miasta jest zgodna z prawem oraz stanowiskiem WSA wyrażonym w wyroku uchylającym wcześniejszą decyzje organów. W piśmie tym przedstawiono szczegółową argumentację w celu uzasadnienia zajętego stanowiska.

Wojewoda stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta, wydana została zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm./. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy stanowi o uprawnieniu poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. Nr 17, poz. 70/. Organ odwoławczy ustalił na podstawie aktu notarialnego z dnia 4 sierpnia 1969 r. Repertorium [...], iż nabycie działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę parkingu samochodowego.

Według definicji stanu zbędności nieruchomości wywłaszczonej zawartej w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zatem zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej / umowie sprzedaży/.

Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został określony w opisanym akcie notarialnym z dnia 13 stycznia 1969r. - budowa parkingu samochodowego. Organ odwoławczy powołał się na ustalenia dokonane przez organ I instancji, który wskazując na przeprowadzoną w dniu 5 marca 2008r. rozprawę administracyjną, na której rzeczoznawca majątkowy wypowiedział się co do stanu technicznego i użytych materiałów budowlanych znajdującego się na nieruchomości parkingu, ustalił że powstał on w 1988r. i uznał, że nieruchomość stała się zbędna w sensie faktycznym, ponieważ pomimo upływu 7 lat od jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją budowy parkingu samochodowego. Ustalenia te, zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, mają znaczenie dla określenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem dotyczą one kwestii realizacji parkingu na nieruchomości. Z kolei, jak wskazał, organ bez znaczenia jest, czy w chwili wystąpienia strony z wnioskiem o zwrot nieruchomości inwestycja była już zakończona, skoro stosownie do postanowień art. 137 ustawy wystąpienie chociażby jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi uznać tę nieruchomość za zbędną. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, dotyczących terminu realizacji znajdującego się na działce parkingu, szczególnie gdy brak jest dokumentów odnoszących się do realizacji inwestycji w okresach wskazanych w art. 137 ustawy, organ II instancji zauważył, że to właśnie rozprawa administracyjna pozwoliła ustalić , w jakim terminie rozpoczęto inwestycję. Skoro stan techniczny i użyte materiały budowlane wskazują na to, że parking powstał w roku 1988 ,tj. 19 lat po przejęciu działki, to należy uznać, że została spełniona przesłanka zwrotu nieruchomości wynikająca z art. 137 ustawy. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że uchwałą nr [...] Rady Miasta nastąpiła zmiana przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jednak zmiany wynikające z miejscowego planu zagospodarowania terenu, które dotyczą jego przeznaczenia, nie stoją na przeszkodzie orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miasta wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i o orzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zarzucając błędne ustalenie, że zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez podjęcie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem całokształtu okoliczności.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym oględziny nieruchomości, wskazuje, że działka oznaczona nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia- na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów. W takiej sytuacji organ zacytował wyrok NSA z dnia 20.02. 2001 sygn. akt I SA 2139/99, w którym stwierdzono, że jeżeli cel nabycia nieruchomości został definitywnie osiągnięty, to nie istnieje możliwość jej zwrotu. Skarżący podniósł, że budzi wątpliwości ustalenie organu, że inwestycja w postaci parkingu została zrealizowana w 1988r. oparte na opinii biegłego, zgodnie z którą na taką datę wskazuje stan techniczny obiektu i użyte materiały budowlane. Wskazano, że w sprawie brak jest dokumentacji wskazującej jednoznacznie na datę realizacji parkingu, natomiast stan techniczny obiektu nie musi odzwierciedlać daty jego powstania-obiekt mógł być np. poddany jedynie w tych latach pracom remontowym. Podkreślono jednakże, że niezależnie od zaistniałych wątpliwości co do terminu realizacji inwestycji, cel wywłaszczenia, jakim była budowa parkingu został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy rozpoznaniu skargi Sąd miał również na względzie przepis art. 153 powołanej ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, że umową sprzedaży z dnia 13 stycznia 1969 r., zawartą aktem notarialnym Repertorium [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm./, Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej nabył od R. Z. K. działkę oznaczoną na karcie mapy [...] numerem [...], położoną w G. przy ul. [...], o obszarze 522 m2. Wymieniona nieruchomość, według treści tej umowy, niezbędna była Skarbowi Państwa pod budowę parkingu samochodowego na terenie [...] między ulicami [...]. Za nabytą nieruchomość przyznano odszkodowanie w kwocie [...] zł. Pozostaje w sprawie bezsporne, że A. K., jedyna spadkobierczyni po zmarłym R. K. / jedynym spadkobiercy R. K./, złożyła w dniu 28 stycznia 2003r. wniosek o zwrot działki nr [...].

Przedmiotem roszczenia w rozpoznawanej sprawie jest żądanie zwrotu działki nr [...], z uwagi na jej zbędność na cel określony w umowie o przejęciu.

W świetle aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603/ - zw. dalej ustawą, przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy, dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79/, czyli zarówno na podstawie umowy cywilnoprawnej jak i decyzji administracyjnej /art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy/.

Stosownie do treści przepisu art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, gdy według przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Według art. 137 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu względnie w umowie, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna bądź umowa została wykonana upłynęło 7 lat i nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo upłynęło 10 lat i cel ten nie został zrealizowany. Podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ administracji rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zatem zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej lub – jak w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – w umowie sprzedaży.

W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 § 3 w związku z art. 216 ustawy zadaniem organów administracji było ustalenie celu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości i ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia realizacji tego celu.

Pierwsza z tych okoliczności pozostaje w sprawie bezsporna, bowiem cel przejęcia nieruchomości jednoznacznie określony został w opisanym wyżej akcie notarialnym z dnia 4 sierpnia 1969 r. Dalej rozstrzygające sprawę organy ustaliły, że na nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej przejęcia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. W konsekwencji organy uznały, że zachodzą podstawy do zwrotu nieruchomości, albowiem taki stan rzeczy powoduje w świetle przywołanego przepisu art. 137 ust. 1 ustawy, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w umowie. Powyższych ustaleń organ dokonał po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w dniu 5 marca 2008r. oraz mając na uwadze opinię techniczną dotyczącą sposobu zagospodarowania działki nr [...] sporządzoną przez A. B., jak również w wykonaniu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 25 października 2006r. Na rozprawie tej pełnomocnik organu wskazał, że w jego ocenie cel wywłaszczenia został zrealizowany, lecz nie można stwierdzić, kiedy to nastąpiło / " na podstawie treści dokumentów nie można jednoznacznie stwierdzić, kiedy cel wywłaszczenia został zrealizowany"/. Nadto zobowiązał się do złożenia dodatkowych dokumentów, o ile zostaną odnalezione, wskazujących na termin realizacji celu wywłaszczenia. Uczestniczący w rozprawie biegły rzeczoznawca wskazał, że oceniając stan techniczny oraz materiały zużyte do budowy parkingu można szacować, że parking został wykonany 15-20 lat temu / od dnia dzisiejszego/.

Nadto w trakcie postępowania administracyjnego przeprowadzono, z udziałem stron, oględziny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w dniach 22 maja 2003r. oraz 5 października 2004r. W protokole z dnia 22 maja 2003r. przedstawiciel Gminy G. stwierdził, że działka nr [...] w znacznej części / do ogrodzenia/ stanowi fragment terenu, na którym znajdują się asfaltowe i brukowe elementy placu przeznaczonego do parkowania samochodów, na taki fakt wskazują poziome oznaczenia miejsc postojowych. Teren obejmuje również działki sąsiednie i otoczony jest metalowym ogrodzeniem, w dniu oględzin teren nie był użytkowany, na placu nie było samochodów, jak również dozoru, brama wjazdowa na działkę była zamknięta na kłódkę, pełnomocnik gminy stwierdził, że działka jest położona na terenie nieużytkowanego parkingu. Według stwierdzeń wnioskodawczyni jest to plac pokryty powierzchnią wybrukowaną i asfaltową. W protokole z oględzin z dnia 5 października 2004 przedstawiciel gminy ponownie stwierdził, że działka stanowi urządzony parking samochodowy, z wyznaczonymi miejscami postojowymi. Nadto Gmina G. pismem z dnia 7 marca 2007r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w G., poinformowała, że działka nr [...] - o pow. 522m², w okresie od 1. 05. 1996r. do 18 .11. 2003r. była w posiadaniu P. D., w tym okresie teren był użytkowany w celu prowadzenia parkingu i naliczane były opłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości gminnej, umowy dzierżawy nie zawarto. Nadto gmina G. nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu, jak też na jego użytkowanie ani żadnego innego dokumentu, z którego wynika, że wykonała jakiekolwiek prace opisane w protokołach.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta odpowiada prawu, a naruszenia prawa nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd uznał wprawdzie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, lecz ostatecznie jest ona zgodna z prawem, a naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W skardze skarżąca zarzuciła, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym oględziny nieruchomości, wskazuje że działka oznaczona nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia – na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd zważył, że odnosząc się do problematyki celu zawarcia umowy sprzedaży z dnia 1969r. i jej realizacji to podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczona nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Na powyższą niezbędną przesłankę wywłaszczenia zwrócił uwagę Sąd w powoływanym wyroku z dnia 25 października 2006r. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie istnieją podstawy dla uznania, że wywłaszczona nieruchomość / działka nr [...]/ została wykorzystywana dla celów użyteczności publicznej. Trafnie wskazał pełnomocnik wnioskodawczyni, że parkingiem nie jest każdy wolny, zagospodarowany czy niezagospodarowany teren, na którym można postawić samochód. Zarzut skargi, że oględziny nieruchomości wskazały, że teren jest zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia, czego mają dowodzić miejsca postojowe dla samochodów, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Przytoczone wyżej ustalenia protokołów z oględzin, zaprzeczają wręcz twierdzeniom skarżącej, a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza aby zagospodarowanie terenu nastąpiło zgodnie z celem wywłaszczenia w rozumieniu ww. przepisu ustawy. O prowadzeniu parkingu wykorzystywanego dla celów użyteczności publicznej nie mogą stanowić istniejące miejsca postojowe, skoro teren jest niedostępny i nie jest oznaczony jako parking, nie służy zatem zaspakajaniu celów publicznych. Dla spełnienia celów użyteczności publicznej teren, na którym znajduje się parking mający za cel użyteczność publiczną winien być prowadzony w sposób umożliwiający korzystanie z niego, ogólnodostępny, winien być prawidłowo oznakowany znakami drogowymi; protokoły z wizji lokalnej wskazują, że na terenie nieruchomości istniał wybrukowany teren, z pomalowanymi pasami, częściowo ogrodzony, niedostępny dla samochodów. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że taki parking był prowadzony przez osobę trzecią, lecz bez zawarcia umowy ze skarżącą, co w istocie oznacza, że skarżąca również ww. okresie takiego parkingu nie prowadziła. Nadto wskazać należy, że teren nieruchomości nr [...] nie był i nie jest obecnie przeznaczony w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru przeznaczony na parking, co wskazuje na trafność argumentacji wnioskodawczyni, iż teren ten nie był uważany przez skarżącą jako teren niezbędny na cel użyteczności publicznej, jakim byłoby wybudowanie ogólnodostępnego, prawidłowo oznakowanego parkingu, który takie funkcje by pełnił. Trafność tego stanowiska potwierdza stan nieruchomości opisany w protokołach oględzin.

Odnosząc się do daty poniesienia nakładów na przedmiotową nieruchomość i daty jej zagospodarowania, to wprawdzie skarżąca nie wykazała, że są one następstwem wywłaszczenia, że zostały poniesione i wykonane przez skarżącą to skoro skarżąca nie posiada pozwolenia na budowę parkingu- postanowienia umowy z 1969r, stanowiły o budowie parkingu / jak również innych dokumentów związanych z zagospodarowaniem przejętego terenu/, to datę poczynienia takich nakładów, stosownie do art. 137 ustawy, jak i wskazań wyroku Sądu z dnia 25 października 2006r. zobowiązane były poczynić organy administracji w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Dokonując tego ustalenia, a mianowicie, że nakłady zostały poczynione pod koniec lat 80-tych nie naruszyły zasad postępowania, takie ustalenie nie jest też sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami. Skoro opisane zagospodarowanie terenu powstało bez zachowania terminów z art. 137 ustawy, to uzasadniony jest zwrot nieruchomości.

Skarga nie zasługiwałaby na uwzględnienie również wówczas, gdyby podzielić stanowisko skarżącego, że działka nr [...] stanowi teren zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia – na działce znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że w sprawie może mieć zastosowanie argumentacja zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08 , to w pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno organy, jak i Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stosownie do powoływanego art. 153 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu Sądu. Zatem organy nie mogły pominąć ustalenia tego czy w sprawie występują przesłanki z art. 137 ustawy, będące w świetle tego przepisu jedynymi kryteriami dla oceny dopuszczalności orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Jednakże treść powołanego orzeczenia w swojej istocie potwierdza, że orzeczenie o zwrocie nieruchomości jest zgodne z prawem . W orzeczeniu tym Sąd wskazał m.in. "Skoro teren wywłaszczonej nieruchomości nie jest w żaden sposób wykorzystywany /.../ na cele publiczne/.../, to nie powinno być przeszkód do jego zwrotu byłym właścicielom lub ich następcom. Instytucję wywłaszczenia należy rozumieć jako przyznanie swoistego pierwszeństwa celom publicznym nad indywidualnymi. Tym samym cel publiczny, a ściślej jego realizacja uzasadnia wywłaszczenie nieruchomości i jeżeli nie ma już tego właśnie celu / celu publicznego/ to nie ma uzasadnienia dalsze wykorzystywanie wywłaszczonej nieruchomości. Wywłaszczenie jest uzasadnione dopóty, dopóki trwa cel wywłaszczenia".

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że powyższe rozważania znajdują w sprawie zastosowanie. Skoro w rozpoznawanej sprawie na wywłaszczonym nieruchomości nie istnieje obecnie parking a w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren nie jest przeznaczony pod parking, lecz pod budownictwo mieszkaniowe, to skutki wywłaszczenia nie powinny być utrzymywane, skoro odpadł cel, dla którego wywłaszczenie nastąpiło.

Powyższe stanowisko nawiązuje do powoływanego wyroku tut. Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Gd. 299/05. Mianowicie w sytuacji ,gdyby przedmiotowa nieruchomość w postaci działki nr [...] była wykorzystywana na parking przez określony czas, to wówczas cel wywłaszczenia również byłby zrealizowany przez określony czas. W takiej sytuacji dokonując wykładni art. 137 ustawy w zgodzie z Konstytucją należałoby dojść do wniosku, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, w której cel wywłaszczenia był zrealizowany tylko przez pewien czas. Przeciwna wykładnia prowadziłaby bowiem do nadmiernego ograniczenia prawa własności, które nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów Konstytucji. W szczególności wykładnia taka byłaby sprzeczna z Konstytucją, gdyby po czasowym zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość była wykorzystywana lub nawet przeznaczona na cel niepubliczny, czyli jak to ma miejsce w niniejszej sprawie- obecnie nieruchomość nie jest wykorzystywana na parking, a jednocześnie jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cel niepubliczny-budownictwo mieszkaniowe. Jak to wskazano w powołanym wyroku nadmierne ograniczenie prawa własności wynikałoby z tego, że na skutek poszerzonej definicji zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia za objęte dyspozycją przepisu art. 137 ustawy należałoby uznać także te nieruchomości, które były wykorzystane na cel wywłaszczenia, ale obecnie na jakikolwiek cel publiczny są zbędne. W konsekwencji należy dojść do wniosku, że również art. 137 ustawy nie znajduje zastosowania wówczas, gdy cel wywłaszczenia jest zrealizowany tylko przez pewien czas, zaś później nieruchomość jest wykorzystywana na cele nie będące celami publicznymi. W takiej sytuacji zbędność na cel wywłaszczenia oznaczałoby sytuację, w której nieruchomość nie jest potrzebna na cel wywłaszczenia, taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy nie jest ona wykorzystywana na żaden cel publiczny. Zatem uwzględniając powyższą wykładnię art.137 ustawy należy uznać, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości byłby uzasadniony nawet uwzględniając argument skarżącej, że na nieruchomości prowadzony był parking. Aktualnie bowiem cel wywłaszczenia nie jest realizowany, a na wywłaszczonej nieruchomości stosownie do planu miejscowego mają być realizowane cele niepubliczne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.