Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 905/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję, uchylono decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 6.11.2020 r. w części
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 15g, art. 15gg
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80 i  art. 138 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2021 r. sprawy ze skargi A. D. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania wynagrodzeń dla pracowników nieobjętych przestojem ekonomicznym ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. uchyla decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 6 listopada 2020 r. w części dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania do wynagrodzenia ponad kwotę 2.041,62 zł, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200,00 zł (słownie: dwieście złotych).


UZASADNIENIE

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. (dalej: organ I instancji, DWUP) decyzją z dnia 6 listopada 2020 r. nr: [...] odmówił przyznania P.-P. "T." s.c. A. D., M. D. z siedzibą w Z. świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 w części przekraczającej kwotę 2041,62 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 4 września 2020 r. przedsiębiorca działający pod firmą P.-P. "T." s.c. A. D., M. D. z siedzibą w Z. (dalej: Strona, Skarżący), złożył wniosek o przyznanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w oparciu o treść art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19).

Wniosek obejmował świadczenia na dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników przez okres 3 miesięcy od 1 września 2020 r. na łączną kwotę 10.208,10 zł.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż wnioskodawca w dniu 6 kwietnia 2020 r. złożył wniosek nr [...] obejmujący dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników, przez okres 3 miesięcy począwszy od kwietnia 2020 r. tj. za kwiecień, maj i czerwiec 2020 r. Powyższy wniosek oparty o treść art. 15g cyt. ustawy został rozpatrzony pozytywnie, a pracodawca otrzymał dofinansowanie, które zostało przekazane w trzech transzach w dniach 23 kwietnia, 22 maja i 22 czerwca 2020 r., po czym w dniu 7 września 2020 r. złożono wniosek o zawarcie aneksu do umowy, na podstawie której dokonano wypłaty świadczeń w formie do wynagrodzeń przez trzy miesiące dla 5 pracowników .

Dalsze postępowanie wyjaśniające pozwoliło na stwierdzenie, iż nazwiska i dane 4 pracowników w obydwu wnioskach pokrywają się. Tym samym mając na względzie, iż wnioskodawca uzyskał na podstawie wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r. złożonego oparciu o art. 15g powołanej ustawy dofinansowanie ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na okres 3 miesięcy na 5 pracowników, z których 4 pracowników ponownie objął wnioskiem z dnia 9 września 2020 r. na podstawie art. 15gg powołanej ustawy, DWUP odmówił przyznania świadczenia w tej części.

Organ I instancji przytoczył regulacje zawarte w art. 15gg ust. 6, ust. 7 oraz art. 15g ust. 18 ustawy o COVID-19. Zdaniem organu w obydwu regulacjach mamy do czynienia z ograniczeniem podmiotowo-przedmiotowym, przy czym każdorazowo warunkiem koniecznym do otrzymania pomocy z FGŚP jest nieuzyskanie pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłaty. Podkreślił, że zarówno art. 15g jak i art. 15gg dopuszczały możliwość wielokrotnego składania wniosków obejmujących wsparcie udzielane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jednakże takie wnioski nie mogły obejmować okresów krótszych niż 1 miesiąc, a łączny okres wsparcia w oparciu o wszystkie złożone wnioski nie mógł przekraczać 3 miesięcy na rzecz konkretnego pracownika. Organ wskazał także, iż z porównania treści art. 15g i art. 15gg wynika jednoznacznie, iż wprawdzie pracodawca mógł skorzystać ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w oparciu o obydwie regulacje, jednakże w odniesieniu do tego samego pracownika udzielone wsparcie nie mogło łącznie przekroczyć dofinansowania do wynagrodzeń przekraczającego okres 3 miesięcy.

Od opisanej na wstępie decyzji Strony złożyły odwołanie podnosząc, że faktyczne wsparcie miało miejsce w stosunku do tych samych pracowników ale w okresie jednego miesiąca, gdyż w dniu 4 września 2020 r. przesłano do WUP w K. korektę rozliczenia wniosku w zakresie otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy z FGŚP wraz z kalkulatorem za niepełne miesiące, gdzie w rozliczeniu wskazano tylko jeden miesiąc faktycznego przestoju tj. 20 dni od 3 kwietnia 2020 r do 30 kwietnia 2020 r. Środki wydatkowane w tym okresie wyniosły 4 216,39 zł, nadwyżka w kwocie 14 308,61 zł została zwrócona na rachunek WUP w K.. W związku z powyższym Strony wniosły o uchylenie decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. znak [...], działając na podstawie art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: K.p.a.);, utrzymało w mocy opisaną na wstępie decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 77 pkt 16 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (1) (Dz.U. z 2020 r., poz. 1086) - w ustawie o COVID-19 wprowadzono m.in. zmianę polegającą na dodaniu art. 15gg, który umożliwia wskazanym podmiotom ubieganie się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników z FGŚP bez konieczności zmiany warunków ich zatrudnienia.

Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę wydania decyzji I instancji stanowi art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID-19. Przytoczył treść art. 15g ust. 1 ww. ustawy.

Dalej wskazał, że pomoc na utrzymanie miejsc pracy w postaci dofinansowania wynagrodzeń przysługuje przedsiębiorcom w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, a więc osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym osobami prawnymi, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującym działalność gospodarczą, a także wspólnikom spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ponadto z pomocy mogą skorzystać organizacje pozarządowe w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. póz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. póz. 284) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z dofinansowania do wynagrodzeń nie mogą skorzystać państwowe osoby prawne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Art. 15g ust. 4 ustawy o COVID-19 stanowi, iż pracownikiem, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740) stosuje się przepisy dotyczące zlecania, albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.

Zdaniem organu II instancji z akt przedmiotowej sprawy wynika, że dnia 4 września 2020 r. przedsiębiorca działający pod firmą P.-P. "T." s.c. A. D., M. D. z siedzibą w Z. złożył wniosek o przyznanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w oparciu o treść art. 15gg ustawy o COVID-19, obejmujący świadczenia na dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników przez okres 3 miesięcy od dnia 1 września 2020 r. na łączną kwotę 10.208,10 zł.

Jednakże w toku postępowania ustalono, iż spółka złożyła w dniu 6 kwietnia 2020 r. w oparciu o art. 15g powołanej ustawy wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na okres 3 miesięcy o dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników, przez okres 3 miesięcy począwszy od kwietnia 2020 r. tj. za kwiecień, maj i czerwiec 2020 r. Powyższy wniosek oparty o treść art.15g cyt. ustawy został rozpatrzony pozytywnie, a pracodawca otrzymał dofinansowanie, które zostało przekazane w trzech transzach w dniach 23 kwietnia, 22 maja, i 22 czerwca 2020 r. Z dokumentacji przesłanej do organu I instancji wynika także, iż wniosek z dnia 6 kwietnia na dofinansowanie dotyczyło 5 pracowników z których 4 pracowników ponownie objęto wnioskiem z dnia 9 września 2020 r.

SKO wskazało, że organ I instancji przywołał treść art. 15gg ust. 9 ustawy o COVID-19. Podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 10 ww. ustawy oświadczenia, o których mowa w ust. 9, podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Zgodnie bowiem z art. 15gg ust. 7 podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.

Także art. 15g ust. 18 ustawy o COVID-19 stanowi, iż podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, mogą otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskały pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.

Powyższe przepisy ograniczają prawo do świadczeń podmiotów, o których mowa wart. 15g ust. 1 i 1a ustawy, aby zapobiec ich kumulacji. Zatem warunkiem uzyskania pomocy z FGŚP jest nieuzyskanie pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Należy wskazać, iż chodzi tu o sam fakt nieuzyskania pomocy.

Ponadto konieczne jest, aby pomoc nie dotyczyła tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsca pracy. Ograniczenie to ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Powyżej wskazane warunki muszą być rozpatrywane łącznie. Zatem ten sam podmiot może uzyskać pomoc z dwóch wskazanych w art. 15gg ust. 7 i art. 15g ust. 18 ustawy źródeł, pod warunkiem braku tożsamości pracowników, na rzecz których ją dany podmiot uzyskuje.

Natomiast w myśl art. 15gg ust. 6 oraz art. 15g ust. 16 - świadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. Zatem łączny maksymalny okres dofinansowania tych samych pracowników z takich samych tytułów wynosi 3 miesiące. Przy czym taki sam tytuł wypłat oznacza wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń na rzecz ochrony miejsc pracy.

Zdaniem SKO organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy w części przekraczającej kwotę 2041,62 zł czyli w części przyznania dofinansowania powyżej dofinansowania na 1 pracownika z uwagi na fakt, iż taka pomoc została przyznana dla 4 pozostałych pracowników wcześniej na okres trzech miesięcy. Zatem wykorzystano maksymalny okres na jaki możliwe było przyznanie pomocy. Ponadto wnioskodawca przekazał listy pracowników, na których przyznano dofinansowanie. Organ miał zatem możliwość weryfikacji pracowników i przyznania pomocy na rzecz osób, na które nie otrzymano świadczenia.

Odnosząc się do argumentacji Stron, że zwrot na konto WUP rozliczonego dofinansowania świadczy o tym, iż faktycznie pomoc ta nie została przyznana, organ odwoławczy stwierdził, że należało wyjaśnić, czy skorzystanie z dofinansowania do wynagrodzeń na podstawie art. 15g ustawy pozwala również na skorzystanie z dofinansowania na podstawie art. 15gg ustawy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat.

Zdaniem SKO zarzuty Strony są nieuzasadnione, bowiem warunkiem koniecznym do otrzymania pomocy z FGŚP jest nieuzyskanie pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat. Z akt przedmiotowej sprawy wynika zaś, że ostateczna decyzja w tym zakresie została wydana i obejmowała przyznanie dofinansowania na trzy miesiące na wskazanych pracowników w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r.

Organ II instancji wskazał, iż nie ma przeszkód prawnych do łączenia różnych form pomocy w ramach Tarczy Antykryzysowej pod warunkiem, że przedsiębiorca nie otrzymuje z kilku źródeł wsparcia na ochronę miejsc pracy tych samych pracowników z takich samych tytułów tj. wynagrodzenia, składki. Oznacza to, że w przypadku ubiegania się o dofinansowanie wynagrodzeń w Wojewódzkiego Urzędu Pracy zarówno na podstawie art. 15g i art. 15gg, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie - to świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przysługują przedsiębiorcy tylko przez łączny okres 3 miesięcy. Jeżeli na podstawie art. 15g przedsiębiorca otrzymał w WUP dofinansowanie na 3 miesiące, to z pomocy w ramach art. 15gg może skorzystać wyłącznie w przypadku, jeżeli wnioskował będzie o wsparcie na innych pracowników. W takiej sytuacji dofinansowanie na podstawie art. 15gg przysługuje mu również na 3 miesiące.

Wobec powyższego, jeżeli przedsiębiorca skorzystał przez okres 3 miesięcy z pomocy na podstawie art. 15g, to nie przysługuje mu pomoc w trybie art. 15gg na tych samych pracowników. Zatem zgodnie z powyższym dany podmiot na tych samych pracowników może uzyskać pomoc przez okres 3 miesięcy łącznie na podstawie art. 15g i 15gg cyt. ustawy. Ustawa dopuszcza bowiem możliwość łączenia dofinansowań z takich samych tytułów, o ile całkowity okres pobierania świadczeń nie przekracza 3 miesięcy na tych samych pracowników.

Zatem forma wsparcia z art. 15gg - dopłaty do wynagrodzeń pracowników dotychczas nieobjętych przestojem ani obniżonym czasem pracy winna być traktowana jako taki sam tytuł jak dopłaty z art. 15g. Świadczenia z art. 15g i 15gg dotyczą bowiem tych samych tytułów, tj. dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy. Faktyczne skorzystanie z dofinansowania na mocy art. 15g ustawy w sprawie wyklucza skorzystanie z pomocy przewidzianej w art. 15gg.

Skoro w przedmiotowej sprawie wnioskodawca otrzymał i wykorzystał już dofinansowanie na podstawie wniosku złożonego w dniu 6 kwietnia 2020 r. nr [...], jakkolwiek rozliczone w sposób zależny od wykorzystanego przestoju, to należało ustalić pracowników, na rzecz których dofinansowanie zostało przyznane, aby nie doszło do sytuacji, w której dofinansowanie na tego samego pracownika zostałoby przyznane na okres przekraczający 3 miesiące. Wnioskodawca ujawnił nazwiska pracowników, o dofinansowanie których ubiegał się we wniosku z dnia 6 kwietnia i 4 września 2020 r. Wobec powyższego nie spełnione zostały warunki do otrzymania dofinansowania objętego wnioskiem nr [...] przewidzianych w art. 15gg ustawy o COVID-19, dlatego organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania świadczeń w części odnoszących się do dofinansowania dla 4 pracowników, na których uprzednio zostało dofinansowanie przyznane, zaś prawidłowo przyznał dofinansowanie w kwocie 2041,62 zł w odniesieniu do 1 pracownika , który nie był objętym wnioskiem o dofinansowanie w kwietniu 2020 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala bowiem na przyznanie świadczeń na rzecz tego konkretnego pracownika.

Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 15Sgg ust. 7 ustawy o COVlD-19, poprzez nieuwzględnienie wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że SKO stwierdza w zaskarżonej decyzji ,że "Wniosek obejmował świadczenia na dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników przez okres 3 miesięcy od 01 września 2020 r. na łączną kwotę 10 208,10 zł." Tymczasem do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. w dniu 04 września 2020 r. Skarżący za pośrednictwem systemu VIA-WOMPM złożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, począwszy od dnia 01 września 2020 r. dla 5 pracowników przez okres dwóch miesięcy.

Powtórzył, że wykorzystał na podstawie wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r dofinansowania za jeden miesiąc faktycznego przestoju tj. 20 dni roboczych w okresie od 3 kwietnia 2020 do 30 kwietnia 2020 roku. Środki wydatkowane w tym okresie wyniosły 4 216,39 zł, nadwyżka w kwocie 14 308,61 w dniu 8 września 2020 r. została zwrócona na rachunek WUP w K.. Stosowne rozliczenie dofinansowania na podstawie ww. wniosku zostało złożone w WUP w K.. Wniosek z dnia 4 września 2020 r. obejmuje dwa miesiące tj. wrzesień i październik 2020r. Łączny okres wsparcia wynosi 3 miesiące.

Skarżący sformułował pytania: "Co uprawnia WUP w K. a później Samorządowe Kolegium Odwoławcze do interpretacji" art. 15gg ust. 7, "że samo wypłacenie kwot dofinansowania jest już "uzyskaniem pomocy" a nie otrzymanie , rozliczenie i ostateczne zatrzymanie środków pieniężnych. Czy w tej sytuacji nie możemy mówić po ostatecznym rozliczeniu dofinansowania o otrzymaniu pomocy i kwocie tej pomocy?" Wszelkie niejasności ww. przepisu powinny być interpretowane na korzyść podmiotu gospodarczego.

Dodatkowo Skarżący podniósł, że tytuł wypłat na podstawie wniosku VIA-WOMP z dnia 6 kwietnia 2020 r. to przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19 (art. 15g ustawy o COVID-19), natomiast tytuł wypłat na podstawi wniosku VIA-WOMPM z dnia 4 września 2020 r. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:

1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,

2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art 15g ust 5, lub

3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.

Zdaniem Skarżącego są to dwa różniące się od siebie tytuły wypłat. Jeden na pracowników objętych przestojem ekonomicznym a drugi na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nie objętych tym przestojem. Składane były dwa różne wnioski VIA-WOMP i VIA-W0MPM.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem z dnia 19 lipca 2021 wezwał Skarżących i SKO o podanie, czy strona wnosi o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2021 r. wskazali, że nie wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, natomiast SKO pismem z dnia 6 sierpnia wniosło o skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 30 września 2021 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 15 października 2021 r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w zakreślonych wyżej granicach Sąd uznał że skarga jest zasadna jednak nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na aprobatę.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję DWUP z dnia 6 listopada 2020 r. nr [...] odmawiającą przyznania Skarżącym świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy orzekające w sprawie, mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa, prawidłowo odmówiły Skarżącym przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, uznając, że w sprawie niespełnione zostały warunki do otrzymania dofinansowania przewidziane w art. 15gg ustawy o COVID-19.

Zgodnie z przepisem art. 15gg ustawy o COVID-19 podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:

1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub

2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub

3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.

W myśl art. 15gg ust. 2 ustawy o COVID-19 podmiotom, o którym mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (ust. 6) (podkreślenie Sądu).

Z kolei stosownie do przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Właśnie na podstawie tego ostatniego przepisu organy wywiodły, że Skarżącym nie przysługuje prawo do skorzystania z pomocy. Przepis ten zawiera dwa warunki. Oba warunki muszą być rozpatrywane łącznie, z tym że warunek tożsamości podmiotowej pracowników, na rzecz których została uzyskana pomoc, jest warunkiem decydującym w zakresie prawa do uzyskania pomocy z FGŚP (podkreślenie Sądu).Ten sam podmiot może uzyskać pomoc ze źródeł (takich samych tytułów wypłat) wskazanych w art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19), pod warunkiem braku tożsamości pracowników, na rzecz których ją dany podmiot uzyskuje.

Nie ma najmniejszej wątpliwości, że aby określony podmiot mógł otrzymać pomoc z FGŚP bezwzględnie musi być ustalone, czy nie uzyskał on wcześniej pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Kluczowym w rozumieniu tego przepisu jest także rozumienie zwrotu użytego przez ustawodawcę mianowicie "takich samych tytułów wypłat". Zdaniem Sądu zwrot ten należy rozumieć jako wynagrodzenie pracownika i (lub) składkę na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia czyli należności, do których dofinansowanie przewidziane jest w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19.

Zatem w sytuacji, gdy podmiot uprawniony otrzymał i wykorzystał, w ramach działań osłonowych Państwa w trakcie epidemii SARS-CoV-2, dofinansowanie przeznaczone na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne dla określonych pracowników (np. w ramach świadczenia z art. 15g ustawy o COVID-19) przez pełny okres przewidziany przez ustawę, tj. okres trzech miesięcy (maksymalnie przez trzy miesiące), to nie może on uzyskać na ten sam cel ponownie środków z FGŚP dla tych samych pracowników (podkreślenie Sądu).

W ocenie Sądu powyższa konstatacja nie wyklucza natomiast możliwości przyznania świadczenia na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID-19 w sytuacji, gdy danemu podmiotowi przyznano świadczenie na podstawie innego przepisu (np. przepisu art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19), dotyczącego dofinansowania wynagrodzenia i (lub) składek na ubezpieczenia społeczne, jednak pomoc ta nie została wykorzystana (np. po złożeniu wniosku w danym przedsiębiorstwie pracownicy wskazani we wniosku ostatecznie nie byli objęci przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, tak jak wymaga przepis art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19) i następnie została zwrócona przez podmiot, który ją otrzymał w całości lub w części. Innymi słowy, w świetle art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID dopuszczalne jest w takiej sytuacji przyznanie na podstawie przepisu 15gg ust. 1 pomocy w zakresie finansowania wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne jako uzupełnienie pomocy na tych samych pracowników, do otrzymanej wcześniej pomocy, do okresu pełnych 3 miesięcy (podkreślenie Sądu). Czyli jeśli na przykład pracodawca na podstawie art. 15g ustawy o COVID-19 skorzystał z pomocy na określonych pracowników przez okres dwóch miesięcy, to może skorzystać ze wsparcia na podstawie z art. 15gg ustawy o COVID-19, na tych pracowników tylko przez okres jednego miesiąca.

Sąd zwraca uwagę należy uwagę, że ustawa o COVID-19 łącznie z jej kolejnymi zmianami i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, to tzw. pakiet ustaw Tarczy Antykryzysowej. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez Radę Ministrów, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego i inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa).

Tarcza stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne, rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Przedstawiona przez Sąd interpretacja przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy wpisuje się w jeden z podstawowych celów cel tej ustawy, a mianowicie ochrona miejsc pracy, poprzez realne wsparcie dla pracodawców którzy ponoszą negatywne skutki epidemii COVID-19.

Sąd w dalszej kolejności wskazuje, stan faktyczny przyjęty jako podstawa rozstrzygnięcia przez orzekające w sprawie organy, nie jest w pełni tożsamy ze stanem faktycznym, jaki Sąd ustalił na podstawie przedłożonych Sądowi akt sprawy (podkreślenie Sądu).

Sąd wskazuje, że zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.

Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 P.p.s.a. I choć orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w kwestii obowiązku sądu co do kompletowania akt administracyjnych, bowiem wskazuje się w nim również, że sąd w sytuacji dostrzeżenia brakujących w aktach dokumentów powinien wezwać organ do ich nadesłania, to jednak podkreśla się, że obowiązek ten istnieje w sytuacji, gdy z lektury akt wynika, iż zgromadzony został pełny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi kompletnych akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 1231/05).

Sąd może zatem wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał, wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu, o czym stanowią przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Tym samym sąd nie ma obowiązku wzywać organu do uzupełnienia akt sprawy, w przypadku, gdy z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia materiały i dowody nie znalazły odzwierciedlenia w aktach zgromadzonych przed wydaniem kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż w aktach brak jest podpisanej dwustronnie umowy, o której DWUP informuje Skarżących w piśmie z dnia 17 kwietnia 2020 r. nr [...], a to oznacza, że SKO rozpoznając odwołanie nie dysponowało tym dowodem.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy:

1. Skarżący w dniu 6 kwietnia 2020 r. złożyli do DWUP wniosek nr [...] (karty nr 1-13 akt administracyjnych) "o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19", obejmujący dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników (D. B., V. D., A. S., H. S., B. W.) przez okres 3 miesięcy począwszy od 3 kwietnia 2020 r. We wniosku Skarżący zakreślili punkt 7.1.a) o treści: "jestem Przedsiębiorcą (....) u którego/której nastąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19: [X]b) w okresie 1 miesiąca liczonego od dnia [...]/2020 (...) spadły obroty gospodarcze nie mniej niż o 25%, zgodnie z art. 15g ust. 9 pkt 2 ustawy".

2. DWUP pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. nr [...] (karta nr 14 akt administracyjnych) poinformował Skarżących, że wniosek "został rozpoznany pozytywnie". Z pisma ponadto wynika, że "przekazuje się zwrotnie obowiązującą umowę wraz z załącznikami".

3. Skarżący w dniu 28 lipca 2020 r. złożyli "Rozliczenie wniosku w zakresie otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych" (karty 17 -18 akt administracyjnych). W rozliczeniu tym złożyli oświadczenie, że środki otrzymane na podstawie zawartej umowy, zgodnie z wnioskiem o przyznane świadczeń, na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, wykorzystali zgodnie z celem i na warunkach na jakie je uzyskali "na zasadach wskazanych w poniższym zestawieniu". Z zestawienia wynika, że Skarżący za kwiecień na wynagrodzenia wydatkowali kwotę 5.200,00, za maj 6.175,00 zł, za czerwiec 6.175,00 zł. Łącznie wydatkowano 17.550,00 zł. Z rozliczenia wynika, że pomoc otrzymaną z FGŚP za okres od kwietnia do czerwca "przekazano" pracownikom objętych wnioskiem.

4. Skarżący w dniu 4 września 2020 r. złożyli do DWUP wniosek nr [...] (karty nr 38-44 akt administracyjnych) "o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19", obejmujący dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników (Dariusz Bochenek, [...], A. L., A. S., H. S.,) "za okres 2 miesięcy począwszy od 1 września 2020 r. (podkreślenie Sądu). We wniosku Skarżący zakreślili punkt 7.1.a) o treści "jestem Przedsiębiorcą (....) u którego/której nastąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19: [X]a) w okresie 2 kolejnych miesięcy liczonych od dnia [...]/2020 (...) spadły obroty gospodarcze nie mniej niż o 15%, zgodnie z art. 15g ust. 9 pkt 1 ustawy".

5. Skarżący w dniu 4 września 2020 r. złożyli do DWUP wniosek nr [...] (karty nr [...] akt administracyjnych) "o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19" - korekta wniosku "dotyczy VIA-WOMPN Nr wniosku i umowy [...]" obejmujący dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników (D. B., [...], A. L., A. S., H. S.,) "za okres 2 miesięcy począwszy od 1 września 2020 r. (podkreślenie Sądu). W złożonej korekcie, w stosunku do wniosku nr [...], Skarżący zamiast zakreślenia punktu 7.1.a) zakreślił pozycję 7.1.b) o treści "jestem Przedsiębiorcą (....) u którego/której nastąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19: [X]b) w okresie 1 miesiąca liczonego od dnia 01/03/2020 (...) spadły obroty gospodarcze nie mniej niż o 25%, zgodnie z art. 15g ust. 9 pkt 2 ustawy".

6. Skarżący w dniu 7 września 2020 r. przesłali na adres poczty elektronicznej Wojewódzkiego Urzędu Pracy informację o treści: "Informuję, że w zakładzie P. s.c. A. D., M. D. nr NIPu-u [...] faktyczny przestój miał miejsce w okresie od 03-04-2020 do 30-04-2020r. Za ten okres otrzymane środki pieniężne z dofinansowania zostały wykorzystane. Łączna wartość związana z przestojem 4 216,39 zł. Natomiast kwota 14 308,61 za pozostały okres tj. od 01-05-2020 do 03-07-2020 jest do zwrotu. W związku z powyższym prosimy o sporządzenie aneksu do umowy Nr wniosku i umowy: [...] Kalkulator z rozliczenia za niepełne miesiące został u Państwa złożony w dniu 04 września 2020r."

7. DWUP pismem z dnia 4 listopada 2020 r. nr [...] poinformował Skarżących, że świadczenia "wypłacone na rzecz Beneficjenta (...) zostały w całości przekazane na jego rzecz na podstawie wniosku nr [...] z dnia 6 kwietnia 2020 r., w trzech ratach 23 kwietnia, 22 maja i 22 czerwca 2020 r. Środki zostały przekazane na dopłaty do wynagrodzenia 5 pracowników przebywających na przestoju ekonomicznym przez 3 miesiące, począwszy od 3 kwietnia 2020 r.

Po dokonaniu analizy powyższych dowodów Sąd wskazuje, że zasadne są ustalenia organów w zakresie tożsamości pracowników, którzy objęci byli wnioskami. Nie ma najmniejszej wątpliwości, że wniosek i jego korekta z dnia 4 września 2020 r. dotyczy czterech pracowników, którzy byli objęci wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2020 r. Słusznie też organy orzekające w sprawie przyjęły, że wniosek i jego korekta z dnia 4 września 2020 r. dotyczy takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zarówno wniosek z dnia 6 kwietnia 2020 r. jak i wniosek i jego korekta z dnia 4 września 2020 r. dotyczy dofinansowania wynagrodzeń pracowników, dlatego Sąd uznał za niezasadną argumentację skargi w tym zakresie.

Kolejno Sąd wskazuje, że z analizy przedstawionych dowodów wprost wynika, że składając w dniu 4 września 2020 r. wniosek [...] jak i jego korektę Skarżący zwrócili się o dofinansowanie wynagrodzenia dla 5 pracowników na okres dwóch miesięcy (podkreślenie Sądu). Podczas gdy zarówno DWUP jak i SKO przyjęli, że Skarżący wnioskiem tym zwrócili się o dofinansowanie przez okres trzech miesięcy (odpowiednio str. 1 decyzji DWUP i str. 4 decyzji SKO – odpowiednio karty nr 52 i 69 akt administracyjnych). To błędne założenie spowodowało, że stan faktyczny przyjęty przez organy jako podstawa rozstrzygnięcia jest niezgodny z przywołanymi dwoma dowodami w sprawie. Oznacza to także, że organy obydwóch instancji nie pokusiły się o dokładne i wyczerpujące rozpoznanie wniosku i korekty wniosku z dnia 4 września 2020 r.

Powyższy wniosek ma również uzasadnienie w innych ustaleniach Sądu. Przede wszystkim Sąd wskazuje, że całkowicie poza swoimi rozważaniami organy pozostawiły podnoszoną przez Skarżących, w piśmie przesłanym pocztą elektroniczną z dnia 7 września 2020 r. i w odwołaniu, okoliczność, że z wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r. należało im się dofinansowanie tylko za okres od 3 do 30 kwietnia 2020 r. Natomiast odnośnie dofinansowania za maj i czerwiec 2020 r., pomimo jego otrzymania, Skarżący stwierdzili, że im się nie należy, gdyż w istocie faktyczny postój wystąpił tylko przez jeden miesiąc. Ponadto Skarżący w odwołaniu wskazali, że otrzymane pieniądze za maj i czerwiec w kwocie 14.308,61 zł zostały zwrócone na rachunek Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K.. Na to ostatnie twierdzenie Skarżących w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, a organ odwoławczy całkowicie pominął powyższą kwestię.

W ocenie Sądu nie można uznać za wyjaśnienie kwestii prawidłowości wykorzystania dofinasowania otrzymanego przez Skarżących na podstawie wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r., argumentacji, która została zawarta w piśmie DWUP z dnia 4 listopada 2020 r. Przede wszystkim po otrzymaniu pisma Skarżących z dnia 7 września 2020 r., w którym Skarżący w sposób oczywisty zakwestionowali złożone w dniu 28 lipca 2020 r. swoje rozliczenie dofinansowania otrzymanego na podstawie wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r., (podkreślenie Sądu) DWUP powinien w oparciu o przepis art. 17b pkt 2 ustawy o COVID-19 dokonać końcowej weryfikacji dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych środków na wynagrodzenia i ostatecznego zatwierdzenia przekazanego rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP. Wynik tej weryfikacji ma w ocenie Sądu bezpośredni wpływ na przyznanie dofinansowania na podstawie przepisu art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID-19, gdyż dałby odpowiedź na podstawowe pytanie, które jest istotne w świetle art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19, a mianowicie w jakim wymiarze Skarżący uzyskali dofinansowanie tzn. czy uzyskali dofinansowanie w pełnym okresie przewidzianym przez ustawę, tj. okresie trzech miesięcy.

Z przekazanych akt Sądowi akt sprawy nie wynika, aby DWUP takie działanie podjął, co jest o tyle niezrozumiałe, że w rozliczeniu z dnia 28 lipca 2020 r. Skarżący złożyli oświadczenia m.in. o następującej treści: "Świadomy/a odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za złożenie fałszywego oświadczenia lub zatajenia prawdy oświadczam, że środki otrzymane na podstawie zawartej umowy, zgodnie z wnioskiem o przyznanie świadczeń, na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, wykorzystałem zgodnie z celem i na warunkach na jakie je uzyskałem" oraz "Oświadczam, że (...) 3. informowałem/am Wojewódzki Urząd Pracy, o każdej zmianie okoliczności mających wpływ na wysokość wypłaconych świadczeń w terminie określonym w § 3 pkt 3 umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, a przekazanie rozliczenie odzwierciedla te okoliczności", by następnie w piśmie z dnia 7 września 2020 r. zakwestionować uprzednio złożone rozliczenie. Podjęcie działań weryfikacyjnych było tym bardziej istotne, że jak już Sąd wskazywał, Skarżący we wniosku i korekcie wniosku wnosili o przyznanie dofinansowania na okres dwóch miesięcy.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że organy naruszyły podstawowe zasady postępowania dowodowego - zasadę prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.) i zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie dokonały wyczerpującej analizy istotnych okoliczności sprawy, w tym złożonych w dniu 4 września 2020 r. wniosku i jego korekty, z punktu widzenia znajdujących zastosowanie w sprawie przesłanek przepisu art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19, dlatego odmowa przyznania dofinansowania na podstawie wniosku (korekty wniosku) złożonego w dniu 4 września 2020 r. przez Skarżących była przedwczesna.

Ponadto Sąd wskazuje, że SKO utrzymując w mocy decyzję DWUP w sytuacji, gdy postępowanie organu I instancji dotknięte było opisanymi nieprawidłowościami, naruszyło również zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 K.p.a. Zasada ta jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego stanowi konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Artykuł 78 Konstytucji stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (por. wyrok TK z dnia 12 czerwca 2002 r., P 13/01, OTK ZU 2002, nr 4A, poz. 42, s. 564).

Skutki naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania są doniosłe. Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu podatkowym, godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa. Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 K.p.a., wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w II instancji (por. wyrok NSA z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1267/15). Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana wtedy, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Niedostrzeżenie przez SKO opisanych przez Sąd powyżej nieprawidłowości, świadczy o co najmniej niedbałym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, które w sumie sprowadzało się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy decyzji I instancji. SKO, jak już Sąd wskazywał, nie odniosło się do podnoszonej w odwołaniu kwestii zwrotu przez Skarżących kwoty 14.308,61 zł otrzymanej na podstawie złożonego wniosku z dnia 6 kwietna 2020 r., zatem decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia wymaganego według reguł przewidzianych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.

Skoro organ II instancji nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 w zw. a art. 138 § 1 oraz w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.

Reasumując, po przeanalizowaniu przebiegu postępowania prowadzonego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, Sąd stwierdził, że organy dopuściły się uchybień przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., nie tylko uchylił zaskarżoną decyzję, ale i decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania do wynagrodzenia ponad kwotę 2.041,62 zł.

Zgodnie z 134 § 2 P.p.s.a., sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Orzeczeniem na niekorzyść strony skarżącej w rozumieniu art. 134 § 2 P.p.s.a. będzie każde orzeczenie, które pogarsza sytuację strony skarżącej w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem skargi, przy czym pogorszenie to nie musi dotyczyć wyłącznie jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, ale także pewnych uprawnień faktycznych czy procesowych, powstałych wskutek wydania zaskarżonego aktu bądź dokonania czynności.

W przedmiotowej sprawie DWUP decyzją z dnia 6 listopada przyznał Skarżącym dofinansowanie do wynagrodzenia jednego pracownika, który nie był wymieniony we wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r. w kwocie 2.041,62 zł, dlatego uchylenie decyzji organu I instancji w całości powodowałoby pogorszenie sytuacji Skarżących. Należy zaznaczyć, że nie zachodzi także w tej sprawie wyjątek pozwalający na odstępstwo od zakazu orzekania na niekorzyść strony. Zakaz reformationis in peius doznaje wyłączenia tylko w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.), a w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiło naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.

Na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a., organ I instancji zobowiązany będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd oceny prawnej. W szczególności organ w pierwszej kolejności dokona końcowej weryfikacji dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych środków na wynagrodzenia, otrzymanych przez Skarżących na podstawie wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r. i w zależności od wyniku tej weryfikacji rozważy, w jakim zakresie Skarżącym może być przyznane dofinansowanie na podstawie wniosku i jego korekty z dnia 4 września 2020 r. w stosunku do czterech pracowników wymienionych w tych dokumentach, a jednocześnie objętych wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2020 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd na rzecz Skarżących zasądził kwotę 200,00 zł odpowiadającą kwocie uiszczonego wpisu od skargi.