Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1377/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 492 par. 1 pkt 1, art. 494 par. 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 101 pkt 4.
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Szymon Widłak Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. F. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1393/16 w sprawie ze skargi U. F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od U. F. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r., oddalił skargę U. F. sp. z o.o. w W. na decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2016 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzeni apteki ogólnodostępnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny skierował do Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych wystąpienie, którym przekazał kopie faktur świadczących o stosowaniu tzw. "odwróconego łańcucha dostaw" - sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A.-F. sp. z o.o. S.K.A. m.in. przez B. Z. sp. z o.o. sp.j. (aktualnie U. F. sp. z o.o. w wyniku połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pakt 1 k.s.h.). Do powołanego wystąpienia załączone zostały kopie faktur pozyskane w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w L. (sygn. akt AP.V Ds. 11/13, RSD 13/13). Wskutek wymienionego wystąpienia w dniach 19-20 lutego 2014 r. w aptece ogólnodostępnej prowadzonej przez przedsiębiorcę B. Z. sp. z o.o. sp.j. o nazwie "A. B. Z." przeprowadzono kontrolę doraźną. W jej toku ustalono, że w aptece brak jest faktur VAT za objęty kontrolą okres, tj. od 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2013 r. Kontrolujący polecił w protokole z kontroli doraźnej, by zostały mu przekazane w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu oryginały żądanych faktur. Faktury nie zostały jednak udostępnione w dalszym toku postępowania.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofnął U. F. sp. z o.o. zezwolenie (koncesję) Nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A. B. Z." położonej w S., przy ul. B. W. [...]. Uznał, że prowadzący "A. B. Z." naruszył podstawowe zasady dotyczące obrotu produktami leczniczymi. Wskazał m.in., że apteka ogólnodostępna nie jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia hurtowego obrotu produktami leczniczymi. Organ uznał, że poprzednik prawny strony, dopuszczając się sprzedaży produktów leczniczych o kategorii dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp", tj. wysokospecjalistycznych leków ratujących życie, stosowanych między innymi w leczeniu padaczki, astmy, chorób nowotworowych oraz po przebytym zawale serca do podmiotów nieuprawnionych, nie dawał rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Uznał też, że przekształcenia podmiotowe po stronie prowadzącego aptekę ogólnodostępną nie stanowią przesłanki negatywnej prowadzenia postępowania.

Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] maja 2016 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci kopii faktur świadczących o stosowaniu przez stronę tzw. "odwróconego łańcucha dostaw", do hurtowni farmaceutycznej A.-F. sp. z o.o. S.K.A. był wystarczający dla uznania naruszenia przez stronę przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej: P.f.) w zakresie obrotu produktami leczniczymi w stopniu uzasadniającym cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy dokumentuje niezgodny z ustawą - Prawo farmaceutyczne obrót produktami leczniczymi o kategorii dostępności "wydawane z przepisu lekarza – Rp" takimi jak: Clexane (różne dawki), Crestor (różne dawki), Entocort 3 mg x 100 kaps, Fraxiparine 2850/03 amp x 10 amp., Fragmin (różne dawki), Inspra (różne dawki), Oxis Turbuhaler (różne dawki), Serevent Dysk 50 mcg, Seretide (różne dawki), Symbicort Turbuhaler 320+9 meg x 120, Tagretol (różne dawki) oraz Zoladex LA implant podsk. 10,8 mg x 1 szt. na łączną kwotę 123.711,84 zł. Podkreślił, że strona dokonywała obrotu lekami przeciwzakrzepowymi, których brak dostępności na rynku detalicznym mógł spowodować negatywne następstwa dla życia i zdrowia pacjentów je przyjmujących oraz leki stosowane m.in. w chorobach nowotworowych, czy też astmie. Brak dostępności w aptece tych środków mógł doprowadzić do daleko idących negatywnych skutków dla pacjenta, włączając w to zagrożenie życia czy nawet śmierć. W świetle powyższego utrata rękojmi należytego prowadzenia apteki nie mogła budzić wątpliwości, w szczególności, że jak wynika z zebranej dokumentacji działania dokonywane były systematycznie w okresie od 11 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu wartości dowodowej kopii 31 faktur na kwotę 123.711,84 zł przesłanych do Ł. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego na okoliczność niezgodnego z prawem wydania z apteki ogólnodostępnej o nazwie "A. B. Z." w S., przy ul. B. W. [...] znacznych ilości produktów leczniczych, zastrzeżonych do wydawania na podstawie recept lekarskich, do hurtowni farmaceutycznej A.-F. Sp. z o.o. S.K.A. Wskazał w tym zakresie, że ani kierownik apteki ani prowadzący go przedsiębiorca – spółka B. Z. – nie udostępniły organowi faktur za okres od dnia 1 stycznia do 31 lipca 2013r. mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie i mimo tego, że organ nadzoru był w posiadaniu ich kopii z akt toczącej się sprawy w Prokuraturze Apelacyjnej w L..

W ocenie Sądu brak dobrowolnego okazania kontrolującym przez przedsiębiorcę prowadzącego A. B. Z., a także przez jego następcę prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o cofnięcie zezwolenia, mających kluczowe znaczenie oryginałów dowodów prowadzonej działalności regulowanej, nie mogło przemawiać za posiadaniem rękojmi wymaganej do jej prowadzenia. Ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ w tym zakresie Sąd uznał za prawidłową, bowiem dotyczyła ona - wykazanego dokumentami - zarówno działania prowadzącego aptekę, jak i zaniechania działania wymaganego prawem, w całokształcie okoliczności tej sprawy. Sąd zauważył, że nieokazanie faktur za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2013 r., czyli za okres w roku poprzedzającym przejęcie spółki, generującym określony zysk, mający ekonomiczne znaczenie dla jej przejęcia przez skarżącą – nie mógł pozostać obojętny dla oceny rękojmi skarżącej. Zebrany materiał dowodowy w postaci dowodów materialnych – kopii faktur został zatem właściwie oceniony jako dowód prowadzenia przez poprzednika prawnego skarżącej działalności z naruszeniem ustawy Prawo farmaceutyczne, co automatycznie dawało wyraz nie posiadania rękojmi przez skarżącą, skoro jako przejmująca spółka nie wymagała od przejętej wykazania się prawidłowo prowadzoną dokumentacją księgową - fakturami generującymi obrót lekami w tak znacznej kwocie, jak ta określona w kopiach faktur od 1 stycznia do 31 lipca 2013 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że brak złożenia własnych dowodów księgowych w czasie kontroli doraźnej, co do zasady obrazujących sposób i prawidłowość prowadzenia działalności regulowanej przejętej spółki, a następnie, także po przejęciu, ich niezłożenie w toku postępowania o cofnięcie zezwolenia z uwagi na brak rękojmi uprawniał do uznania wiarygodności jako dowodów - kopii faktur pozyskanych z Prokuratury Apelacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia braku związku pomiędzy działalnością spółki przejmowanej a spółką przejmującą, Sąd stwierdził, że w świetle całokształtu ocenianego przez organ materiału dowodowego, wnioskowane przez stronę dowody z przesłuchania kierownika kontrolowanej apteki i prezesa skarżącej spółki, nie mogły mieć wpływu na wykazanie powyższej okoliczności. Wnioskowane dowody nie miały znaczenia tym bardziej, że organ ustalił, iż Prezes Zarządu U. F. pełni tę funkcję dopiero od kwietnia 2014 r. Natomiast nie było obojętne dla oceny związku między działalnością spółki przejmowanej B. Z. i spółki przejmującej U. F. okoliczność, że kontrola organu była przeprowadzona 19-20 lutego 2014 r., kiedy faktycznie 5 dni wcześniej - 14 lutego 2014 r. - został już zawarty akt notarialny przeniesienia całego majątku spółki B. Z. na skarżącą spółkę.

W odniesieniu do zarzutu co do zakresu odpowiedzialności skarżącej za działania poprzednika prawnego z mocy art. 494 § 1 i 2 K.s.h., Sąd I instancji wskazał, że w sprawie skarżąca jest spółką powstałą w wyniku przejęcia spółki B. Z. prowadzącej aptekę ogólnodostępną, zatem chodzi o nowy byt nie tylko w sensie prawnym, który wniósł o zmianę zezwolenia poprzez wpisanie tego uprawnienia na jego rzecz, ale przede wszystkim ekonomicznym, gdzie uzyskany zysk z transakcji apteki dokonanych w 2013 r., poprzedzającym przejęcie, w tym od 1 stycznia do 31 lipca 2013 r. – mógł mieć wpływ na decyzję biznesową o przejęciu spółki B. Z. i wszedł do majątku przejmującej spółki. Z tego powodu za nie mający znaczenia Sąd uznał zarzut skarżącej, że to jej poprzednik prawny dokonywał sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej, o czym ona nie wiedziała, a zatem nie mógł odpowiadać w sprawie. Sąd zauważył, że połączenie spółek nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. W związku z powyższym, zgodnie z art. 494 § 2 k.s.h., na skarżącą spółkę - jako spółkę przejmującą, przeszedł cały majątek spółki przejmowanej w tym zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Oznaczało to w konsekwencji, że strona skarżąca nie mogła uwolnić się o odpowiedzialności za działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że w przejętej A. B. Z. prowadzonej przez przejętą spółkę B. Z. prowadzona była sprzedaż produktów leczniczych w tzw. odwróconym łańcuchu dostaw, co naruszyło szereg przepisów Prawa farmaceutycznego, uzasadniająca cofniecie zezwolenia spółce przejmującej. Apteka ogólnodostępna uprawniona jest do prowadzenia obrotu detalicznego lekami i zgodnie z art. 87 ust. 2 P.f. ma obowiązek wydawania produktów leczniczych pacjentom a nie hurtowni farmaceutycznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Uzasadniało to przyjęcie braku rękojmi i czyniło podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o przepis art. 37ap. ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 P.f. W konsekwencji, skoro apteka należąca do skarżącej spółki wskutek przejęcia prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni, przestała istnieć po stronie przejętej przez skarżącą spółki, a w konsekwencji i po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki, co w pełni uzasadniało cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

U. F. sp. z o.o. w W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pakt 4 P.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1 i art. 96 ust. 1 P.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie o oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i 3 P.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

II. przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy spółka U. F. dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15 art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo występowania podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, w szczególności w części dotyczącej spełnienia przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz brak uzasadnienia spełniającego przewidziane przez przepisy prawa wymogi.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia spółce wnoszącej skargę kasacyjną zezwolenia na prowadzenie apteki ustalono, a ustalenia te nie budzą wątpliwości, że w aptece ogólnodostępnej, usytuowanej w S., przy ul. B. W. [...], prowadzonej przez spółkę z o.o. "B. Z." z siedzibą w K., niezgodnie z prawem sprzedawano w okresie od 11 marca do 31 lipca 2013 r. produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej i do innych aptek. Już po kontroli i po wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia tej spółce zezwolenia na prowadzenie apteki, apteka została przejęta przez inny podmiot – U. F. spółka z o.o. z siedzibą w W. i Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Ł. decyzją z [...] czerwca 2014 r. zmienił dotychczasowe zezwolenie na prowadzenie apteki w zakresie dotyczącym podmiotu prowadzącego aptekę, wpisując w to miejsce spółkę z o.o. U. F. w W..

Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny po zmianie podmiotu prowadzącego aptekę decyzją z [...] maja 2016 r. cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki spółce U. F.. Na podstawie okoliczności faktycznych – naruszeń prawa zaistniałych w czasie, gdy apteka była prowadzona przez spółkę z o.o. B. Z., uznał, że spółka U. F. nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Sąd I instancji podzielił to stanowisko organów co do braku rękojmi po stronie przejmującej aptekę - spółki U. F.. W ramach uzasadnienia swego stanowiska Sąd przywołał również art. 492 § 1 pkt 1 i art. 494 § 2 k.s.h. Ten ostatni przepis stanowi, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Art. 494 § 2 k.s.h. ustanawia więc tzw. sukcesję generalną po spółce przejmowanej w zakresie praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, w tym praw i obowiązków wynikających (związanych) z posiadaniem m.in. zezwolenia lub koncesji. Sukcesja dotyczy jednak wyłącznie sytuacji prawnej spółki przejmowanej, co oznacza, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. nie można zarachować na rzecz spółki przejmującej okoliczności albo stanów faktycznych, będących udziałem spółki przejmowanej.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ szeroko wyjaśnił pojęcie rękojmi należytego prowadzenia apteki, wiążąc rękojmię m.in. z cechami charakteru, rzetelnością, sumiennością i ogólnie z dotychczasowym zachowaniem. Są to niewątpliwie określenia ze sfery faktów, a nie prawa. Wynika z tego dość oczywisty wniosek, że na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. spółce przejmującej aptekę można jedynie przypisać skutki prawne określonych zachowań spółki przejmowanej, nie zaś same te zachowania i ich oceny. Skoro zatem przesłanką cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki były w istocie naruszenia prawa przez spółkę B. Z., prowadzące do utraty przez nią rękojmi należytego prowadzenia apteki, to zarówno te naruszenia, jak utratę rękojmi należy wiązać wyłącznie ze spółką B. Z.. Natomiast na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą (U. F.) przeszły z mocy ustawy jedynie skutki prawne działania poprzednika – obowiązek poniesienia odpowiedzialności w postaci utraty zezwolenia na prowadzenie apteki.

Przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko co do konsekwencji wynikających dla tej sprawy z art. 494 § 2 k.s.h. determinuje ocenę zaskarżonego wyroku, a także ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W świetle tego, co powiedziano, nie mają znaczenia zarzuty wnoszącej skargę kasacyjną, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji nie wykazały dostatecznie, że ta spółka nie posiadała w dniu wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia rękojmi należytego prowadzenia apteki. Nie mają również znaczenia argumenty na rzecz stwierdzenia, że taką rękojmię spółka posiadała (bo nie ona dopuściła się naruszeń prawa przy sprzedaży produktów leczniczych i nie miała na te działania poprzedniczki żadnego wpływu, ani nawet o nich nie wiedziała, a także, że pomiędzy spółkami przejmującą i przejętą nie było jakichkolwiek związków).

Należy powtórzyć, że fakty dotyczące dopuszczania się przez spółkę B. Z. naruszeń prawa przez sprzedaż produktów leczniczych hurtowniom i innym aptekom zostały, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dostatecznie udowodnione, mimo że wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała się w postępowaniu dowodowym zbyt aktywnym udziałem.

Nietrafność zarzutów skargi kasacyjnej znajduje po części usprawiedliwienie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd dokonał bowiem oceny rękojmi spółki skarżącej, a nie spółki, która dopuściła się naruszeń prawa, stwierdzając, że "skoro apteka należąca do skarżącej spółki prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni, przestała istnieć po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki, co w pełni uzasadniało cofnięcie jej zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego". Przypisał więc prowadzenie nielegalnej sprzedaży leków aptece prowadzonej przez skarżącą, a więc w istocie skarżącej. To stwierdzenie oparł na ustaleniu, że spółka przejmująca aptekę po przejęciu dalej zatrudniła dotychczasowego jej kierownika. Zdaniem Sądu, pojęcie rękojmi należy odnosić do podmiotu prowadzącego aptekę, a nie do członków zarządu spółki (chodzi o członków zarządu spółki przejmującej).

Mimo że ta kwestia nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, należy się do niej odnieść dla pełnego przedstawienia stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. Rękojmię osoby prawnej - spółki niewątpliwie należy oceniać na podstawie zachowania osób działających za nią lub w jej imieniu w stosunkach zewnętrznych. Są to więc zarówno osoby pełniące funkcje jej organów lub funkcje w jej organach, jak i inne osoby działające w imieniu spółki - w przypadku apteki kierownik apteki. Z ustawy Prawo farmaceutyczne nie wynika, że w rozumieniu jej przepisów podmiotem prowadzącym aptekę jest kierownik apteki. Jest nim, co oczywiste, podmiot, który uzyskał pozwolenie na prowadzenie apteki i ten podmiot powinien w myśl art. 101 pkt 4 ustawy dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki. Tym podmiotem jest spółka wnosząca skargę kasacyjną. Ustawa stanowi, że podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki – kierownika apteki (art. 98 ust. 4a w związku z art. 88 ust. 2). Skoro jednak przesłanką odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie apteki (cofnięcia zezwolenia) jest brak rękojmi po stronie wnioskodawcy (podmiotu prowadzącego aptekę), to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rękojmię należytego prowadzenia apteki należałoby oceniać na podstawie przymiotów osobistych i dotychczasowych zachowań wszystkich osób reprezentujących aptekę, nie zaś tylko na podstawie oceny postawy kierownika apteki. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której wyłącznie ze względu na okoliczności dotyczące osób kierujących podmiotem prowadzącym aptekę (np. członków zarządu spółki) uzasadnione będzie przyjęcie, że ten podmiot nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Podsumowując – zaskarżony wyrok, pomimo wskazanych uchybień w zakresie uzasadnienia nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dlatego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).