Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 506/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. K.S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K.S. i na kolejne dziecko – M.S. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. We wniosku wskazała, iż w skład rodziny wchodzą cztery osoby, a syn K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] Burmistrz [...] przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na M.S. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. i odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na K.S. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z informacji z Urzędu Skarbowego oraz ZUS wynika, że dochód netto w roku 2017 wnioskodawczyni wyniósł 0,00 zł, a jej męża 60101,02 zł - co daje dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie w kwocie 1252,11 zł. Jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.S. wskazała, iż obecnie zakład pracy męża jest w trakcie przesyłania do Urzędu Skarbowego korekty zeznania podatkowego za 2017r. Dochód ulegnie zmniejszeniu, co spowoduje nieprzekroczenie kryterium dochodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż w sprawie została złożona korekta dochodu za rok 2017, co może spowodować zmniejszenie dochodu na członka rodziny. Z uwagi na konieczność weryfikacji przez organ I instancji danych dotyczących dochodu decyzję uchylono, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia wychowawczego na K.S. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż sprawa dotyczy ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co oznacza konieczność zweryfikowania czy w odniesieniu do rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie spełnione zostało kryterium dochodowe. Następnie organ powołał treść art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.; dalej jako u.p.p.w.d.) i wskazał, iż z informacji z Urzędu Skarbowego oraz ZUS wynika, że dochód netto wnioskodawczyni w roku 2017 wyniósł 0,00 zł, a jej męża 59117,02 zł. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni w 2017 roku w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1231,61 zł. Zatem dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe.

W odwołaniu od tej decyzji K.S. podniosła, że z zaświadczenia z zakładu pracy męża wynika, iż małżonek otrzymywał w okresie uprawniającym do przyznania świadczenia wychowawczego świadczenia, które nie są stałym źródłem dochodu. Nagroda jest formą wyróżnienia i nie jest przyznawana regularnie. Jest przyznawana w sposób uznaniowy za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych. Nie jest stałym źródłem dochodu rodziny. Powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 listopada 2016 r., II SA/Sz 999/16 wskazała, iż skoro jakiś dochód nie występuje we wskazanym w ustawie katalogu dochodów uzyskanych i utraconych, nie powinien mieć wpływu na obliczenia tego dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło przyznania wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na K.S. w okresie od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał treść art. 2 pkt 14, art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 1, 3 i 4 u.p.p.w.d. Następnie wskazał, iż ustalając dochód rodziny należy odnieść się do art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., odsyłającego do definicji dochodu określonej w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Dochodem w świetle art. 3 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; dalej jako u.ś.r.) są po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób enumeratywnie wymienione składniki, w tym:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art 27, art 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;

b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wyczerpująco wymienione w przepisie, wśród których między innymi wskazano zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych i zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 u.p.p.w.d.), a przez dochód członka rodziny przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art 7 ust 1-3 (art 2 pkt 2 u.p.p.w.d.).

Kolegium wyjaśniło, iż celem urealnienia dochodu rodziny zarówno w dacie przyznawania świadczenia, jak i w trakcie okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane, ustawodawca wprowadził do ustawy pojęcie dochodu utraconego i uzyskanego. Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d., który stanowi, że utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei zdefiniowane w art. 2 pkt 20 u.p.p.w.d. "uzyskanie dochodu" oznacza uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stąd ze względu na możliwą dynamikę sytuacji w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy nie doszło do zmian, które mieszczą się w katalogu dochodu uzyskanego bądź utraconego (art. 7 ust. 1-3 u.p.p.w.d.).

Następnie wskazało, iż stosownie do art. 18 ust. 1 u.p.p.w.d., prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia [...] października do dnia [...] września roku następnego. Niniejsze postępowanie dotyczy ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r., a zatem rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy, z którego oblicza się dochód rodziny jest rok 2017.

Kolegium zauważyło, iż w sprawie sporne jest, czy organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny wnioskodawczyni, poprzez uwzględnienie w tej kwocie nagród pracowniczych uzyskanych przez jej męża w roku 2017.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjasnił, że u.p.p.w.d. w sposób bardzo szczegółowy reguluje kwestie obliczania dochodu rodziny oraz członków rodziny. W tym zakresie ustawodawca nie pozostawił organom żadnego luzu decyzyjnego. Definicja dochodu zawarta w art. 3 pkt 1 u.ś.r. oznacza, że w istocie dochodem są te przychody, które w danym roku, podlegają opodatkowaniu na podstawie m.in. art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W praktyce więc to przepisy podatkowe decydują do jakiego roku kalendarzowego należy zaliczyć uzyskiwane dochody (przychody). Zgodnie z art 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zaś w myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Tak więc w ocenie Kolegium otrzymane w 2017 r. przez męża wnioskodawczyni nagrody, w tym nagroda roczna za 2016 r. stanowią przychód osiągnięty w 2017 r. Nawet jednorazowa wypłata pracowniczej nagrody jubileuszowej, jeżeli otrzymująca ją osoba nadal pracuje na tej samej podstawie (tej samej umowie o pracę) musi zostać uwzględniona przy wyliczaniu dochodu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. Jest bowiem jednym ze składników dochodów ze stosunku pracy tj. wynagrodzeń z umowy o pracę, wypłacanych zasadniczo co miesiąc. Podstawową przyczyną takiego rozwiązania jest odwołanie się u.p.p.w.d. do zasad podatkowych - te zaś nakazują jednolicie traktować wszystkie składniki wynagrodzeń wypłacanych ze stosunku pracy.

Przedstawiona powyżej konstrukcja ustawowa nie pozwala, w ocenie Kolegium, organom obliczającym dochód na odrębne traktowanie wynagrodzeń ze stosunku pracy w zależności czy są to świadczenia okresowe (typowe wynagrodzenie) czy też świadczenia jednorazowe (nagrody jubileuszowe, jednorazowe premie itp.). Jest to bowiem jedno i to samo źródło przychodów podatkowych. Co do zasady, nie stanowią dochodu utraconego jednorazowe, czy też okazjonalne przysporzenia, nawet, jeżeli są one związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową. Jedyną możliwością nieuwzględnienia w dochodzie kwot, które w późniejszym okresie faktycznie nie są wypłacane - jest wymienienie konkretnego typu dochodu w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. Przepis ten dotyczy tzw. utraconych dochodów i zawiera zamknięty katalog, różnego typu dochodów. Nie została w nim wymieniona nagroda roczna, czy też jakikolwiek inny jednorazowy składnik wynagrodzenia ze stosunku pracy.

Podsumowując, organ wskazał, że nagrody pracownicze, w tym nagroda roczna zaliczają się zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych do dochodów ze stosunku pracy. Z utratą dochodu mamy do czynienia wówczas kiedy następuje utrata zatrudnienia. W przypadku rodziny wnioskodawczyni nie zachodzi sytuacja utraty dochodu osiąganego w roku 2017 z tytułu otrzymania nagród, bowiem małżonek wnioskodawczyni nie utracił zatrudnienia. Stąd też, dochodu osiągniętego w ramach pracy (nagród pracowniczych) nie można było uznać za dochód utracony w myśl art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d.

Odnosząc się do powołanego w odwołaniu wyroku WSA w Szczecinie, Kolegium wyjaśniło, iż dotyczył on odmiennego stanu faktycznego, gdzie skarżąca kwestionowała okoliczność nieuwzględnienia przez organy, że stypendia stażowe są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a więc nie mieszczą się w definicji dochodu w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., jak i nie zostały wymienione jako dochód w zamkniętym katalogu dochodów nieopodatkowanych określonych w art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r.

Następnie Kolegium wskazało, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że dochód uzyskany przez męża wnioskodawczyni w roku 2017 wyniósł 59117,02 zł. Wskazana kwota wynika z następującego wyliczenia: 69681,45 zł (przychód) - 1335,00 zł (koszty uzyskania przychodu) - 3867 zł (należny podatek dochodowy od osób fizycznych) - 5362,43 zł (składki na ubezpieczenie zdrowotne). Wnioskodawczyni zaś nie osiągnęła w 2017 r. dochodu. Zatem, miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł w 2017 r. 4926,42 zł (59117,02 zł/ 12 miesięcy), zaś dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 1231,61 zł (4926,42 zł/ 4 członków rodziny).

W związku z powyższym w ocenie organu w sprawie doszło do przekroczenia kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia wychowawczego na K.S.

Organ dodał, iż nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni, jednak takie okoliczności jak chociażby stan zdrowia w świetle przepisów u.p.p.w.d., nie mogą mieć wpływu na określenie uprawnienia do otrzymania świadczenia na pierwsze dziecko. Jedynym bowiem kryterium warunkującym przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, który w rozpoznawanej sprawie nie może przekroczyć 1200 zł. W świetle art 6 k.p,a. statuującego zasadę legalizmu, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast, w u.p.p.w.d. brak jest przepisów, które dawałyby podstawę do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w przypadku przekroczenia kwoty kryterium dochodowego.

Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy dostrzegł, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą formalną, bowiem jej rozstrzygnięcie zostało sformułowane nieprecyzyjnie. Nie jest bowiem jasne jakiego okresu świadczeniowego dotyczyła odmowa prawa do świadczenia wychowawczego. Sentencja decyzji powinna być sformułowana nie tylko w zgodzie z przepisami prawa, ale także w sposób jasny, precyzyjny i czytelny dla adresata, zatem nierodzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie przyjął, że w sprawie - wobec przekroczenia kryterium dochodowego - nie ziściły się przesłanki warunkujące przyznanie wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jednak z rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny jakiego okresu świadczeniowego dotyczy odmowa. Przy czym nie budzi wątpliwości, że chodzi o okres świadczeniowy 2018/2019. Z tych względów, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. K.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej zmiany i wypłaty należnego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami, a także zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego; ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż w załączonym do akt postępowania zaświadczeniu z zakładu pracy małżonka wykazano, że składniki osiągniętego dochodu uprawniającego do nabycia prawa do świadczenia wychowawczego nie są składnikami stałego wynagrodzenia lub nawet stałym dochodem rodziny w 2017 roku. Kluczowymi są tu różnego rodzaju nagrody uznaniowe bądź nagroda roczna za rok 2016, gdzie w rozumieniu przepisów skarbowych, stają się one należne w miesiącu, w którym pracodawca podjął decyzję o ich przyznaniu. Co oznaczałoby, że zgodnie z obwieszczeniem Marszałka Sejmu RP z 18 lipca 2013 r. w sprawie ogłaszania jednolitego tekstu ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, że jeśli nagroda roczna za rok 2016 została zaplanowana w roku 2016, pracownicy otrzymujący tego rodzaju premie za rok poprzedni, to poniesione w związku z wypłatą tych świadczeń wydatki wolno mu będzie rozpoznać po stronie kosztów uzyskania dochodu w roku poprzednim. Tego zdania jest Dyrektor Izby Skarbowej w [...], który w interpretacji indywidualnej z [...] lipca 2010 r., nr [...] uznał, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż podstawę premii uznaniowej stanowią wyniki pracy w roku poprzednim, ponieważ świadczenie to stało się należne w roku, w którym zapadła decyzja o jego przyznaniu. Ponadto małżonek skarżącej w roku 2017 otrzymał nagrody uznaniowe, które nie są jego stałym składnikiem, dodatkiem do wynagrodzenia za pracę.

W ocenie skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję, podobnie jak organ I instancji, dokonał analizy dochodów rodziny w oparciu o rok 2017, nie uwzględniając wszystkich zmian, jakie zaszły od tego czasu do chwili obecnej. Nie dokonał w żaden sposób oceny dowodów świadczących o faktycznym i realnym stanie finansowym rodziny. W art. 4 u.p.p.w.d. ustawodawca jasno określił cel przeznaczenia świadczenia wychowawczego na dzieci.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Jej zdaniem organ nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ani też obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego wnioskowanego na pierwsze dziecko na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość ustalenia przez organ dochodu rodziny skarżącej, wskazując, iż nie powinien on obejmować niektórych jego składników, które nie są wypłacane regularnie i nie stanowią stałego wynagrodzenia, jak chociażby nagroda roczna.

Mając na uwadze tak zakreśloną istotę sporu w pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy u.p.p.w.d. Z dniem 1 lipca 2019 r. przepisy tej ustawy uległy istotnym zmianom wprowadzonym ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 924), polegającym m.in. na rezygnacji z wymogu spełnienia kryterium dochodowego w przypadku przyznania świadczenia wychowawczego na pierwszej dziecko, przy czym zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej w sprawach o świadczenia wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jako podstawę materialnoprawną tej kontroli przyjął przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu sprzed nowelizacji i w takim brzmieniu przepisy te przywoływane są w ramach niniejszego uzasadnienia.

Następnie trzeba podkreślić, że ustawodawca w u.p.p.w.d. szczegółowo określił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, w tym kwestie obliczania dochodu rodziny oraz członków rodziny, nie dając w tym zakresie organom żadnego luzu decyzyjnego. W przypadku świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ustawodawca uzależnił przysługiwanie prawa do tego świadczenia od spełnienia kryterium dochodowego i nie pozostawił organom możliwości przyznania świadczenia w sytuacji przekroczenia tego kryterium.

Na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.p.p.w.d. jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200 zł.

Stosownie do art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; dalej jako u.ś.r.) stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe oznacza, że dochodem są co do zasady te przychody, które w danym roku podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.). W praktyce więc to przepisy podatkowe decydują do jakiego roku kalendarzowego należy zaliczyć uzyskiwane dochody (przychody). Zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej wyżej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stosownie do art. 12 ust. 1 tej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r., III SA/Kr 184/19, CBOSA).

W konsekwencji należało uznać, iż na otrzymany w 2017 r. dochód męża skarżącej składają się wszystkie przychody otrzymane przez niego w roku 2017, które w tym roku podlegały opodatkowaniu, w tym nagrody.

Ponadto, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił i obliczył dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko dotyczy okresu od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Rodzina skarżącej składa się z czterech osób, syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną. Mąż skarżącej uzyskał w roku 2017 dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 69681,45 zł, który należało pomniejszyć o kwotę 1335 zł stanowiącą koszt uzyskania przychodu, o kwotę 3867 zł stanowiącą podatek dochodowy od osób fizycznych oraz o kwotę 5362,43 zł stanowiącą składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca w roku 2017 nie osiągnęła żadnego dochodu. Oznacza to, że będący podstawą obliczenia dochód rodziny w roku 2017 wyniósł 59117,02 zł. Zatem miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 4926,42 zł, a miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 1231,61 zł.

W rezultacie kryterium dochodowe, które zgodnie z art. 5 ust. 4 u.p.p.w.d. wynosi 1200 zł, zostało w niniejszej sprawie przekroczone.

Można dodać, że wskazana powyżej wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne przyjęta przez organ znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. wynika z danych uzyskanych z systemu informatycznego ZUS i jest korzystniejsza dla strony. W przedłożonej przez skarżącą do akt administracyjnych korekcie zeznania podatkowego za rok 2017 widnieje kwota na ubezpieczenie zdrowotne 4617,64 zł.

W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd przychyla się do poglądu prezentowanego w orzecznictwie, że nawet nieznaczne, wręcz symboliczne przekroczenie ustawowego progu dochodowego pozbawia osoby zainteresowane świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Przyjęte kryterium stanowi celowe i przemyślane rozwiązanie legislacyjne. Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie przewiduje też możliwości zastosowania poprzez analogię rozwiązań przewidzianych w przepisach u.ś.r., w tym tzw. "zasady złotówka za złotówkę". Co prawda u.p.p.w.d. zawiera odesłania do u.ś.r., jednak brak jest podstaw do stosowania rozwiązań tej ustawy w drodze analogii. Wyraźną wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d. było przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza określonego tam kryterium dochodowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2017 r., I SA/Wa 764/17, CBOSA).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że wskazana regulacja nie ma dyskryminacyjnego charakteru przejawiającego się tym, że przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko następuje dopiero w przypadku nieprzekroczenia kryterium dochodowego, w sytuacji gdy koszty wychowania każdego dziecka są jednakowe. Zasada równego traktowania nie oznacza jednakowego traktowania, a zatem w sytuacji, gdy dochodzi do zróżnicowania konieczne jest dokonanie oceny, czy ma ono uzasadnienie i jasno określone kryterium według którego jest dokonywane. Zasada równości nie oznacza bowiem swego rodzaju zakazu zróżnicowania przez prawodawcę podmiotów, znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej lub prawnej. Zróżnicowanie może, a nawet powinno być wprowadzane, jeżeli jest ono uzasadnione innymi wartościami konstytucyjnymi. Deklarowany cel ustawy, związany z zahamowaniem niekorzystnej tendencji demograficznej, przez zachęcenie rodzin do posiadania jak największej liczby dzieci, jest zgodny z Konstytucją RP, nawiązując wprost do art. 71 ust. 1 Konstytucji, statuującej zasadę ochrony rodziny przez Państwo. Stąd uznać należy, że wskazanie przez ustawodawcę, że wszystkie rodziny, mające dwoje lub więcej dzieci, a także spełniające kryterium dochodowe w odniesieniu do pierwszego dziecka, otrzymają świadczenie wychowawcze, nie narusza zasady równości. O naruszeniu tej zasady można byłoby mówić, gdyby ustawodawca uzależnił otrzymanie uprawnienia od przynależności etnicznej lub religijnej. Takiego zróżnicowania nie ma (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., I OSK 426/17, 19 lipca 2018 r., I OSK 1714/18, CBOSA). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w późniejszej zmianie normatywnej znoszącej kryterium dochodowe przyznania świadczenia na pierwsze dziecko.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem bowiem nie narusza ani prawa materialnego, ani w istotny sposób przepisów postępowania (art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 k.p.a.). Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.