Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 640/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 w zw z art.4
journal: Dz.U. 1999 nr 95 poz 1101
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 640/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008r., sprawy ze skarg "M" Sp. z o.o. w W., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. oraz 2001r., I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 25.383,44 zł (dwadzieścia pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt trzy złote 44/100).


UZASADNIENIE

Wnioskami z dnia 20 lipca 2002 r. strona skarżąca - "M" Spółka z o.o. w K., w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 22 czerwca 2002 r. (sygn. akt K 45/01), zwróciła się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 w kwocie 300 556 zł i za rok 2001 w kwocie 761 761 zł oraz o jej zwrot wraz z należnym oprocentowaniem od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu.

Z treści uzasadnienia wniosków wynikało, że skarżąca w 2000 i 2001 roku posiadała status zakładu pracy chronionej nadany na okres 3 lat w dniu 15 grudnia 1998 roku, a w celu rozwoju firmy podjęła realizację szerokiego i kosztownego planu inwestycyjnego na lata 1999-2003 oczekując, że jej nakłady zostaną kompensowane między innymi poprzez zwolnienie od podatku co najmniej przez okres czasu, na który został jej przyznany powyższy status. Tymczasem stosownie do treści art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95 poz. 1101 z póz. zm.), obwiązującej od 1 stycznia 2000 roku zwolnienie to zostało wyłączone.

Decyzjami z dnia [...] o Nr [...] i Nr [...], Urząd skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 i 2001.

Rozpoznając wniesione odwołania, Izba Skarbowa, decyzjami z dnia [...]. o Nr [...] oraz Nr [...] utrzymała powyższe rozstrzygnięcia w mocy.

Na skutek wniesionych skarg, wyrokami z dnia 4 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA/Kr 2944/02 i I SA/Kr 2945/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek zamiejscowy w Krakowie, oddalił skargi.

Od tych wyroków skarżąca wniosła skargi kasacyjne, w konsekwencji czego Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zasługują one na uwzględnienie i uchylił zaskarżone wyroki w całości przekazując sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Wyrokami z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1690/05 i I SA/Kr 1691/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargi, uchylając zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, w pełni podzielił poglądy, które znalazły wyraz w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005 roku, sygn. akt FSK 4/04. W powyższym orzeczeniu, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wypowiedział się w przedmiocie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 roku (sygn. akt K 45/01), w szczególności w kwestii stwierdzenia, iż "art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, póz. 1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 tegoż artykułu powołanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku, o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 roku, jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach". Z uwagi na fakt, iż wspomniane rozstrzygnięcie dotyczyło jedynie tych zakładów pracy chronionej, które zostały wskazane w tym orzeczeniu, w postępowaniu podatkowym prowadzonym w sprawie nadpłaty wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie polecił organom podatkowym ustalić, czy podatnik ubiegający się o tę nadpłatę jest podmiotem, którego dotyczy to orzeczenie.

Decyzjami z dnia [...]., o Nr [...] i Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 i 2001. Z treści uzasadnień wynikało, że stosownie do wskazań wynikających z orzeczeń Sądu organ zbadał, czy spółka przed zmianą przepisów, tj. przed dniem 31 grudnia 1999 r. rozpoczęła przedsięwzięcia na rzecz zatrudnionych w zakładzie osób niepełnosprawnych, które to przedsięwzięcia miały być kontynuowane po dniu 1 stycznia 2000 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalono, że inwestycje zapoczątkowane w roku 2000 i 2001 zostały w tych samych latach zakończone oraz, że nie rozpoczęto długookresowych przedsięwzięć inwestycyjnych w 1999 r., które byłby kontynuowane po dniu 1 stycznia 2000 r.

Od powyższych decyzji strona skarżąca wniosła odwołania, w których domagała się zmiany zaskarżonych decyzji w całości i orzeczenia o zwrocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2000 i 2001 lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę materiału dowodowego.

Decyzjami z dnia [...], o Nr [...] i Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych, za rok 2000 i 2001.

Na powyższe strona skarżąca złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, a także poprzedzających je decyzji organów pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 190 ust. 1 i ust 3 Konstytucji RP w zw. z pkt 2 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r(sygn. akt K 45/01) i art. 2 Konstytucji RP oraz zart. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999r o podatku dochodowym od osób prawnych (DZ.U. Nr 95 poz. 1101),

- błędną wykładnię wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., poprzez przyjęcie, że strona skarżąca nie należy do kręgu podmiotów które rozpoczęły realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach,

- naruszenie art. 120, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej,

- nie dokonanie własnych ustaleń faktycznych lecz oparcie się na ustaleniach Naczelnika Urzędu Skarbowego, a w konsekwencji pominięcie części materiału dowodowego.

Ponadto strona podniosła, że ustalenia Dyrektora Izby Skarbowej oparto na zawężającej interpretacji powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem skarżącej Trybunał Konstytucyjny nie podał jak należy rozumieć pojęcie "długookresowe przedsięwzięcia", a zatem należy przyjąć za wystarczające aby wykazane zostało rozpoczęcie długookresowych przedsięwzięć, brak jest podstaw do ustalania czy przedsięwzięcia te były kontynuowane po wejściu w życie przepisów zakwestionowanych przez Trybunał. Skarżąca podniosła też, że znajduje się w gronie podmiotów, w stosunku do których zastosowanie znajduje przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego albowiem realizowała wieloletni program inwestycyjny, a więc przekraczający horyzont czasowy jednego roku. Skarżąca zarzuciła również, pominięcie części dowodów przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. Skarżąca zakwestionowała interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego dokonaną przez organ podatkowy, zgodnie z którą warunkiem zastosowania do skarżącej przedmiotowego wyroku jest realizowanie przedsięwzięć trwających dłużej niż jeden rok oraz finansowanie ich z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargi, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Zakwestionował interpretację skarżącej odnośnie pojęcia "długotrwałych przedsięwzięć". Zdaniem organu podatkowego zbadano wszystkie dowody mające wskazywać na prowadzenie przez spółkę długookresowych przedsięwzięć, dowody te wskazują, że skarżąca takich inwestycji nie rozpoczęła przed 1 stycznia 2000 r. W ocenie organu nie zostały również naruszone przepisy art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej, albowiem cały materiał dowodowy został gruntownie zbadany, a powołane przez skarżącą dowody w postaci dokumentów i protokołów kontroli nie świadczą o faktach na okoliczność których zostały powołane.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, strona skarżąca podjęła polemikę z argumentami organu podatkowego, twierdząc, że uznane przez organ podatkowy "jednostkowe" zakupy urządzeń takich jak: młynki do tworzyw, transportery do tworzyw lub kurtyny powietrzne rzeczywistości stanowiły nieznacznej wartości urządzenia peryferyjne stanowiące oprzyrządowanie bardzo kosztownych wtryskarek, nabytych przez skarżącą w ramach realizacji wieloletniego planu rozwoju spółki. Skarżąca przytoczyła korzystne dla niej orzecznictwo NSA interpretujące użyte w orzeczeniu TK z dnia 25 czerwca 2002 r. określenie "długookresowe przedsięwzięcie na rzecz zatrudniony w zakładach pracy chronionej osób niepełnosprawnych". Skarżąca powołała się na niekwestionowaną przez organ podatkowy wartość przedsięwzięć w latach 1999 - 2001, twierdząc, że 80 % tych wydatków przeznaczona była na zakup urządzeń, z których każda została odpowiednio dostosowana i obsługiwana jest przez osoby niepełnosprawne.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej, w piśmie z dnia [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko twierdząc jednocześnie, że pomiędzy poszczególnymi zakupami dokonywanymi w latach 1999 - 2001 nie stwierdzono zależności funkcjonalnej, a poszczególne zadania były podejmowane i kończone w danym roku podatkowym, nie przekraczając tego okresu. Również pomiędzy zakupioną w 2001 r. wtryskarką, a poprzednio dokonywanymi nakładami i zakupami środków trwałych nie stwierdzono istnienia jakiejkolwiek zależności. Ponadto dodano, że skarżąca nie korzystała w okresie 1999 - 2001 z kredytu bankowego, co mogłoby wskazywać na podjęcie i realizację długookresowego przedsięwzięcia finansowego z tego źródła.

W piśmie procesowym z dnia [....] maja 2008r., strona skarżąca zakwestionowała przedstawioną przez organ podatkowy interpretację "długookresowego przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych". Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia, czy przedsięwzięcia gospodarcze były wykonywane przez okres przekraczający jeden rok podatkowy. Jak podniosła skarżąca, istota "długookresowości" zasadza się na procesie związanym z podjęciem decyzji o rozpoczęciu realizacji przedsięwzięcia oraz z ustaleniem dobroczynnych skutków tego przedsięwzięcia. Uznano także, że organ podatkowy błędnie przyjął, iż skarżąca realizowała wiele krótkotrwałych bieżących przedsięwzięć inwestycyjnych, gdy tymczasem było to jedno przedsięwzięcie mające charakter długookresowy, oparte na "Strategicznym Planie Przedsięwzięć Rozwojowych Spółki na lata 1999 - 2003", przyjętym przez organy spółki w styczniu 2003 r. Skarżąca podniosła także, iż znaczną część poczynionych inwestycji pokrywała ze środków pochodzących z zysku spółki, co miało na celu ograniczenia kosztów oraz ryzyka inwestycyjnego. Zatem nie korzystanie z kredytu bankowego nie jest dowodem na brak realizacji "długotrwałego przedsięwzięcia".

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej po raz kolejny stwierdził, że dokonywane przez skarżącą zakupy w latach 2000 - 2001 stanowiły odrębne zadania inwestycyjne i nie były następstwem poczynionych uprzednio inwestycji.

Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. strona skarżąca zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2008 r. ustosunkowała się do pisma organu podatkowego z dnia [...] marca 2008 r. w zakresie istnienia zależności funkcjonalnej pomiędzy wydatkami poniesionymi przez spółkę w latach 2000 - 2001 na środki trwałe. Strona skarżąca stwierdziła, że przyjęty przez spółkę plan rozwoju strategicznego opiewał na modernizację dwóch hal produkcyjnych w dwóch zakładach produkcyjnych, pozwalającą na zainstalowanie w tychże obiektach dwudziestu dwóch wtryskarek o sile wtrysku od 50 do 800 ton, wyposażonych w dodatkowe urządzenia umożliwiające wykonywane pracy na tych maszynach przez osoby niepełnosprawne. Strona skarżąca dodała, że każda z trzynastu zakupionych wtryskarek posiada inne parametry techniczne, co jest konieczne do tworzenia różnej wielkości elementów, z których składają się urządzenia motoryzacyjne i artykuły gospodarstwa domowego. Kilka wtryskarek o różnych parametrach technicznych tworzy jeden ciąg technologiczny, dlatego też zakup każdej kolejnej maszyny stanowi kompletny element linii produkcyjnej, stanowiącej technologicznie powiązane gniazdo produkcyjne, w którym wytwarzane są wieloelementowe wyroby z tworzyw sztucznych. Skarżąca dodała, że każda z maszyn została doposażona w roboty, chwytaki, transportery, podajniki oraz inne urządzenia, które eliminują konieczność: podnoszenia surowców i wyrobów, schylania się oraz pracowania w pozycji stojącej - wszystko to w ramach dostosowania miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych.

Powyższe skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 640/07 i I SA/Kr 641/07. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia powyższe sprawy i prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 640/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skargi są zasadnie zasługując na uwzględnienie.

Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01, w myśl którego "art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 95, poz. 1100) w zakresie, w jakim zmienia zasady wyliczania kwoty podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na rzecz zakładu pracy chronionej, przed upływem trzyletniego okresu, przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach" (OTK - A 2002 r., nr 4, poz. 46).

Na kanwie powyższego wyroku zapadła uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005 r., sygn. akt FPS 4/04, gdzie stwierdzono, że podatnicy - których dotyczy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. K 45/01, mogą ubiegać się, na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi. Przepisami określającymi zasady i tryb postępowania, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60), które regulują instytucję nadpłaty.

Sens przywołanych wyżej orzeczeń dotyczących występującego w sprawie problemu sprowadza się zatem do tego, iż zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy posiadający status zakładu pracy chronionej, spełniający podmiotowo - przedmiotowe kryteria określone cyt. na wstępie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. akt K 45/01), rozliczają się po dniu 1 stycznia 2000 r. w zakresie podatku od towarów i usług na zasadach wynikających z przepisu art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1999 r., dopóki nie zakończą realizacji rozpoczętych przed tą datą, w zaufaniu do dotychczasowych przepisów, długookresowych przedsięwzięć na rzecz zatrudnionych w ich zakładach pracy chronionej osób niepełnosprawnych.

Zaznaczyć trzeba, że zapadłe w niniejszej sprawie decyzje organów podatkowych obu instancji, zostały poprzedzone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1690/05 oraz I SA/Kr 91/05, które to uchyliły zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organów pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 i 2001. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydając te wyroki w oparciu o cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01, polecił organom podatkowym ustalenie w toku postępowania podatkowego, czy strona skarżąca jest podmiotem, którego dotyczy to orzeczenie, a zatem, czy przed likwidacją ulgi podatkowej dla zakładów pracy chronionej, przewidzianej w art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, tj. przed dniem 1 stycznia 2000 r., rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach, działając w zaufaniu do dotychczasowych przepisów.

W niniejszej sprawie organy podatkowe, stanęły na stanowisku, że strona skarżąca nie mogła skorzystać z korzystniejszych dla niej (wynikającej ze "starej" regulacji art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług ...) zasad rozliczania się w zakresie podatku od towarów i usług i w konsekwencji tego żądać stwierdzenia nadpłaty w tym podatku, bowiem zakończyła proces realizacji swego przedsięwzięcia, o którym wspominał wyrok Trybunału Konstytucyjnego, pod rządami owego "starego" prawa, a wydatki poczynione w dwóch kolejnych latach nie stanowiły jego kontynuacji. Nie może zatem korzystać z ochrony jaka wynika z przywołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadzał się zatem do interpretacji pojęcia realizacji długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych zakładach podmiotów posiadających status zakładów pracy chronionej, jako przesłanki uznania zakwestionowanych przepisów za niezgodne z konstytucją w stosunku do podmiotów ją spełniających, a w konsekwencji możliwości skorzystania z ulgi podatkowej istniejącej do dnia 1 stycznia 2000 r.

Termin "długookresowe przedsięwzięcie" nie posiada legalnej definicji, także Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyżej wyroku nie wskazał dokładnego znaczenia tego terminu. Zagadnienie to było jednak przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 333/06 i I FSK 334/06, gdzie stwierdzono, iż pojęcie "długookresowe przedsięwzięcia na rzecz zatrudnionych w zakładach pracy chronionej osób niepełnosprawnych", jakim w kontekście art. 14 a ustawy o podatku od towarów i usług (...) oraz kwestionowanych w tym zakresie zmian legislacyjnych posługuje się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01, rozumieć należy jako takie działania podatnika, które poszerzając jego bazę materialną (aktywa) umożliwiają, jak też i ułatwiają pracę niepełnosprawnym. Tym samym więc przedsięwzięcie takie nie będzie zakończone (trwa) dopokąd cel ów jest realizowany.

Orzekający Sąd w pełni podzielił interpretację pojęcia "długookresowego przedsięwzięcia", przedstawioną w wyżej cytowanym wyroku NSA, uznając, że oddaje ona sens rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. Tym samym za nieusprawiedliwione należy uznać stanowisko organów podatkowych, które to utożsamiały wskazane wyżej pojęcie z inwestycją realizowaną w dłuższym przedziale czasowym, wykraczającym poza horyzont jednego roku podatkowego. Należy bowiem pamiętać, iż w potocznym znaczeniu, pojęcie "przedsięwzięcie" jawi się jako "projekt, zamysł, działanie podjęte w jakimś celu, przystąpienie do wykonania czegoś, zdecydowanie się na wykonanie czegoś, zamysł realizowany" (por.: (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. St. Dubisza, PWN W - wa 2003 r., Słownik Języka Polskiego PWN pod red. M. Szymczaka, W - wa 1992 r., Domowy popularny Słownik Języka Polskiego pod. Red. B. Dunaj, PWN W - wa 2003 r.) . W kontekście niniejszej sprawy jest to pewne działanie podjęte, w celu zatrudnienia oraz poprawy warunków pracy osób niepełnosprawnych. Tym samym więc cel ten nie kończy się z chwilą realizacji danej inwestycji nakierowanej na osiągnięcie tego celu. Trwać ono będzie bowiem dopóty, dopóki zrealizowana inwestycja służyć będzie celowi o jaki chodziło prawodawcy w regulacjach obowiązujących do 31 grudnia 1999 r., oraz Trybunałowi Konstytucyjnemu w przywołanym na wstępie wyroku.

W niniejszej sprawie organy podatkowe badając, czy strona skarżąca rozpoczęła realizację długookresowego przedsięwzięcia przed zmianą przepisów podatkowych, uznała, że wszelkie poczynione przez spółkę inwestycje na przełomie lat 1999 - 2001 (tj. w okresie kiedy strona skarżąca posiadała status zakładu pracy chronionej) były jednostkowymi inwestycjami, nie powiązanymi ze sobą funkcjonalnie. Zwłaszcza zakupy poczynione po dniu 31 grudnia 1999 r. stanowiły odrębne zadania inwestycyjne i nie były następstwem poczynionych uprzednio inwestycji. O braku charakteru długookresowego przedsięwzięcia przy dokonywanych zakupach, miał świadczyć również fakt, że żadne z inwestycji dokonanych w 1999 r. nie wykroczyła poza ramy czasowe roku podatkowego, a wszystkie transakcje zostały zrealizowane w tymże roku. Ponadto skarżąca nie zaciągnęła kredytu bankowego w celu pokrycia planowanych wydatków, co mogłoby wskazywać na podjęcie i realizację długookresowego przedsięwzięcia finansowego z tego źródła.

Tymczasem, biorąc pod uwagę przyjętą przez Sąd interpretację pojęcia długookresowego przedsięwzięcia, organ podatkowy powinien był zbadać, czy zakupy i inwestycje poczynione przez stronę skarżącą w latach 2000 - 2001 pozostawały w funkcjonalnym związku ze sobą oraz z wydatkami z 1999 r., oraz czy stanowiły ich strategiczną kontynuację. Organ podatkowy uznał natomiast, że zakupy te nie pozostawały ze sobą w funkcjonalnym związku i nie stanowiły kontynuacji inwestycji dokonanych w 1999 r. bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Organ podatkowy ograniczył się jedynie do zbadania jakiego rodzaju zakupy i inwestycje zostały poczynione, kiedy, jakiej wartości oraz czy finalizacja którejkolwiek z transakcji nastąpiła na przełomie roku podatkowego. Organy podatkowe nie zbadały wzajemnej zależności zakupywanych maszyn pod kątem elementów jednej linii produkcyjnej oraz ich powiązań technologicznych w ramach gniazda produkcyjnego. Organy podatkowe nie badały również rodzaju produkowanego asortymentu (np. czy są to urządzenia jedno czy wieloelementowe) oraz jego wpływu na konieczność użycia maszyn produkcyjnych różnego typu. Zdaniem Sądu organ podatkowy powinien był także zbadać wzajemny związek poszczególnych urządzeń pod kątem konieczności dostosowania miejsca pracy do predyspozycji osób niepełnosprawnych, min. w zakresie eliminowania konieczności podnoszenia surowców lub wyrobów, schylania się, czy też pracowania w pozycji stojącej. Tylko postępowanie podatkowe prowadzone pod tym kątem daje gwarancję ustalenia, czy poszczególne zakupy i inwestycje dokonywane w przedmiotowym okresie czasu stanowiły realizację długookresowego przedsięwzięcia, czy też były pojedynczymi wydatkami związanymi ze zwykłym funkcjonowaniem spółki. Wymienione wyżej okoliczności powinny zostać ustalone przez organy podatkowe w powtórnie przeprowadzonym postępowaniu.

Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny rozpatrujący skargę na konkretną decyzję orzeka jedynie kasatoryjnie. Oznacza to, że sąd nie ustala na nowo stanu faktycznego, nie przeprowadza w tym celu postępowania dowodowego, a więc nie może orzec merytorycznie. Zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie ocena, czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i czy zgromadzony przez organy materiał dowodowy został prawidłowo oceniony; czy stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i czy zostały w sprawie zastosowane właściwe przepisy, prawidłowo zinterpretowane. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) - zwanej dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych z przepisami prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla jedynie decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie sąd skargę oddala na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

W świetle dotychczasowej analizy, Sąd stwierdziwszy naruszenie art. 122 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej przez organy obydwu instancji w stopniu wpływającym na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy p.p.s.a - orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym - stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia.