Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2207/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 8, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 24 par. 1 pkt 5 w zw. z art. 127 par. 3, art. 24-25, art. 5 par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b-c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1958 nr 11 poz 37
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego T. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], L.dz. [...] Minister Gospodarki, na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i 2 k.p.a odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M. Przedmiotowa decyzja zapadła w następstwie ustalenia przez organ orzekający, iż Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości, orzekając o przejściu na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, na mocy wskazanego orzeczenia z dnia [...] czerwca 1962 r., nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia prawa, tym bardziej jego kwalifikowanej formy — rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., T. K. złożył, w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r., żądając jednocześnie uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] września 2010r. Minister Gospodarki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku T. K., orzekł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M.

Minister Gospodarki rozpoznając ponownie sprawę nie znalazł podstaw do zmiany decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2010 r. Wskazał, iż przedmiotem postępowania prowadzonego przed Ministrem Gospodarki, była ocena legalności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca

1962 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: M., wydanego na podstawie art. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

W treści skarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., Minister Gospodarki wskazał, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37) - przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 z późn. zm.) przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot w trybie określonym w mniejszej ustawie. Z powyższego wynika, że przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa na podstawie ww. ustawy, następowało z mocy samego prawa, a dotyczyło tych przedsiębiorstw, które pozostawały pod przymusowym zarządem państwowym ustanowionym na podstawie ww. dekretu.

Powołana powyżej ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. weszła w życie z dniem 8 marca 1958 r. Bezsprzeczne jest, że w tym dniu przedsiębiorstwo pn. M., znajdowało się pod przymusowym zarządem państwowym, ustanowionym na podstawie zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r. w oparciu o przepisy dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. W tym aspekcie sprawy Minister Gospodarki w skarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, iż przedmiotowe orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], stwierdzające przejście na własność Państwa ww. przedsiębiorstwa [...], nie wywołało skutków w sferze prawa materialnego, albowiem skutek taki nastąpił z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., tj. z dniem 8 marca 1958 r. Zatem w sferze materialnoprawnej danego podmiotu, który jest adresatem decyzji deklaratoryjnej, nie statuuje ona nowego stanu prawnego, lecz ustala jedynie granice tego stanu, precyzując w sposób szczegółowy treść stosunku prawnego wynikającego bezpośrednio z mocy ustawy.

Właściwy minister zobowiązany był bowiem, w oparciu o ww. przepis ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., wydać orzeczenie stwierdzające przejście przedsiębiorstwa

z mocy prawa na własność Państwa, o ile przedsiębiorstwo to, było objęte zarządzeniem o ustanowieniu zarządu państwowego, a nie nastąpił jego zwrot w trybie określonym w art 7 ust. 1 ustawy.

Minister Gospodarki podkreślił, iż ww. orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., posiadające charakter decyzji deklaratoryjnej stanowiło jedynie potwierdzenie stanu prawnego, jaki zaistniał z mocy samego prawa na dzień 8 marca 1958 r., czyli datę wejścia w życie ww. ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Zatem ww. zarządzenie Ministra Skupu o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem, było dla Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości wiążące i jednocześnie wystarczające do stwierdzenia zaistnienia okoliczności określonych w art. 2 ww. ustawy z dnia 25 lutego 1958 r.

Minister Gospodarki odniósł się również do istniejącego, pomiędzy orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., a zarządzeniem Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r., związku materialno-prawnego, wyrażającego się w ustawowym obowiązku Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości do wydania przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] czerwca 1962 r., wobec ustanowienia, na mocy ww. zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r. przymusowego zarządu państwowego. Ten właśnie istniejący związek zależności prawnej, pomiędzy orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1962 r., a zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 1956 r., w ocenie Ministra Gospodarki spowodował, że nie można przypisać wady rażącego naruszenia prawa, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczeniu Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962r, zwłaszcza w sytuacji gdy ww. zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956r. -nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, co jednoznacznie wynika z treści decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], mocą której de facto stwierdzono, iż ww. zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r., wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Minister podkreślił, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2007r., stwierdził wyłącznie, że zarządzenie Nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "M.", położonym w P., pow. P., woj. [...], wydane zostało

z naruszeniem prawa. A zatem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, tak jak to czyni odwołujący się, iż ww. zarządzenie Ministra Skupu zostało wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Niezaprzeczalnym jest, że zarówno w dniu wydania ww. orzeczenia z dnia [...] czerwca 1962r., jak i w dniu wydawania skarżonej obecnie decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010r., zarządzenie o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. M. - znajdowało się i nadal znajduje w obrocie prawnym.

Uwzględniając powyższe ustalenia Minister Gospodarki stwierdził, iż nie można przypisać ww. orzeczeniu Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...] wady prawnej wskazanej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym stwierdzić jego nieważności - czego żąda odwołujący się.

Pismem z dnia [...] października 2010r. T. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127§ 3 k.p.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 16 k.p.a., art. 6 i 7 Konstytucji, art. 156 § 1 i 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię stanu faktycznego i prawnego, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji, odnoszącego się do wyjaśnienia wszystkich kwestii podnoszonych we wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokonanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi T. K. rozwinął powyższe zarzuty, podnosząc, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007 r., mocą której stwierdzono, iż zarządzenie Nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956r. wydane w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "M.", położonym w P., pow. P., woj. [...],

wydane zostało z naruszeniem prawa, ma skutek wsteczny — ex tunc, co powoduje,

że późniejsze orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia

[...] czerwca 1962 r., znak: [...], jest dotknięte wadą nieważności, gdyż

w tym czasie przedmiotowe przedsiębiorstwo nie pozostawało pod przymusowym

zarządem państwowym, zatem przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958r.

o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym,

nie znajdowały zastosowania. Zdaniem strony skarżącej jeżeli wydanie deklaratoryjnego orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], miało na celu potwierdzenie stanu prawnego, który to stan prawny nigdy nie zaistniał, co stwierdzone zostało w ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007r., stwierdzającej, że zarządzenie Nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956r., wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, oznacza to, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962r., znak: [...], już w dniu jego wydania obarczone było wadą kwalifikowaną. Skutek wsteczny decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007r., polega bowiem na tym, że kontrolowane zarządzenie już z dniem jego wydania, tj. z dniem [...] kwietnia 1956 r., było obarczone wadą nieważności, a więc w ogóle nie weszło do obrotu prawnego. W bardzo obszernym uzasadnieniu skarżący podkreślał, iż z rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednoznacznie wynika, iż w dacie ustanowienia na przedmiotowym przedsiębiorstwem zarządu przymusowego, nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego ustanowienia, a w konsekwencji nie było podstaw do przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa. Skoro zatem jak wynika z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007 r., orzeczenie o ustanowieniu przymusowego zarządu dotknięte było wadą rażącego naruszenia prawa, to również orzeczenie wydane na jego podstawie taką wada jest dotknięte.

Skarżący podniósł również kwestię uwzględnionej przez Ministra Gospodarki decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc iż wydane ponownie przez Ministra Gospodarki rozstrzygnięcia w sprawie w istocie nie różnią się od wydanych poprzednio i zaskarżonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Gospodarki utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2010r, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962r, znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M. Minister Gospodarki odmawiając stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia wskazał, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2007r., stwierdził wyłącznie, że zarządzenie Nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "M.", położonym w P., pow. P., woj. [...], wydane zostało z naruszeniem prawa. A zatem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż ww. zarządzenie Ministra Skupu zostało wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a w konsekwencji do przyjęcia iż nie było podstaw do przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa.

Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym przedsiębiorstwa, nad którymi ustanowiony został zarząd państwowy i które w dacie wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 8 marca 1958 r. były pod zarządem państwowym - przechodziły na własność Państwa. Potwierdzeniem tego zdarzenia prawnego było wydanie orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa przez właściwego ministra.

W niniejszej sprawie orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości, orzeczono, iż przedsiębiorstwo "M.", będące pod zarządem państwowym, przeszło na własność Państwa.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego stwierdził, iż ww. zarządzenia

Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1956 r. wydane zostało z naruszeniem prawa.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu ma skutek wsteczny (ex tunc), który polega na tym, że kontrolowane zarządzenie już z dniem jego wydania, było obarczone wadą nieważności, a więc w ogóle nie weszło do obrotu prawnego.

Istnienie w obrocie prawnym w dniu 8 marca 1958 r. zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu nad przedmiotowym przedsiębiorstwem było konieczne do wydania orzeczenia o przejściu jego własności na rzecz Państwa. W takim stanie faktycznym występują przesłanki do stwierdzenia nieważności kontrolowanego w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia.

Powyższe stanowisko znalazło również akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 1 października 2010r. sygn. akt I OSK 1624/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie dekretu z dnia 18 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa objętego zarządem państwowym (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), lecz stanowi podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie niezaprzeczalnym jest, że zarówno w dniu wydania ww. orzeczenia z dnia [...] czerwca 1962 r., jak i w dniu wydawania skarżonej obecnie decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2010r., zarządzenie o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. M. - znajdowało się i nadal znajduje w obrocie prawnym.

Jednakże zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, pomimo iż w przedmiotowej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie stwierdził nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu orzekając, iż wydane zostało z naruszeniem prawa, istnieją podstawy do wzruszenia orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. w drodze nadzwyczajnego postępowania jakim jest postępowanie nieważnościowe.

Podkreślenia wymaga bowiem, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem

państwowym, przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie ustawy pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. przechodziły z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpił ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie. Z powołanego przepisu wynika, że na własność Państwa z mocy prawa przechodziły przedsiębiorstwa, które znajdowały się pod zarządem państwowym w dniu 8 marca 1958 r., czyli w dacie wejścia w życie tej ustawy. A zatem ustanowienie w stosunku do określonego przedsiębiorstwa zarządu państwowego na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. skutkowało przy spełnieniu określonych warunków, przejściem takiego przedsiębiorstwa na własność Państwa. Warunkiem przejęcia przedsiębiorstwa na własność państwa na podstawie art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym było pozostawanie tego przedsiębiorstwa pod zarządem państwowym.

W wyniku przeprowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania nieważnościowego stwierdzono jednoznacznie, iż w stosunku do przedsiębiorstwa pn. M. brak było podstaw do ustanowienia takiego zarządu, bowiem przedsiębiorstwo funkcjonowało prawidłowo i nie było zagrożenia ustania jego działalności, a ponadto nie występował interes Państwa uzasadniający wprowadzenie zarządcy państwowego. Nie zostały, więc spełnione przesłanki określone w art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918r. Wobec powyższego zarządzenie wydane zostało z rażącym naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., Z uwagi jednak na nieodwracalne skutki prawne jakie zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wywołało to zarządzenie, Minister orzekł wyłącznie, iż wydane zostało ono z naruszeniem prawa.

W świetle powyższego zdaniem Sądu rację ma skarżący, iż skoro zarządzenie o ustanowieniu zarządu przymusowego dotknięte było kwalifikowaną wadą prawną, uznać należy iż wadą taką dotknięte było również orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność państwa. Jeżeli bowiem podstawę materialnoprawną orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa stanowił art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958r. uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, stanowiący iż przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie ustawy pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918r. przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi

ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie, ustalenie iż nie było podstaw do ustanowienia tego zarządu wskazuje, iż nie było podstaw do przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa

Podstawą żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. będzie zatem przyjęcie, iż miało miejsce rażące naruszenie przepisów wyżej wymienionej ustawy z 1958r. polegające na tym, że stwierdzono przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa, nad którym przymusowy zarząd ustanowiono z rażącym naruszeniem dekretu z 1918r, co wykluczało zastosowanie do tego przedsiębiorstwa przepisu art. 2 ustawy.

I mimo, iż z przyczyn obiektywnych Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie stwierdził nieważności tego zarządzenia, bezspornie ustalił, iż nie było podstaw prawnych do ustanowienia przymusowego zarządu nad przejętym przedsiębiorstwem.

W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Minister Gospodarki zobowiązany będzie do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy mają natomiast podnoszone przez skarżącego okoliczności uwzględnienia przez Ministra Gospodarki skargi na decyzję z dnia [...] maja 2009r. Zauważyć należy, iż postanowieniem z dnia 5 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 1305/09 umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wobec niezaskarżenia powyższego orzeczenia, stało się ono prawomocne. Rolą orzekającego w niniejszej spawie Sądu nie jest natomiast ocena prawidłowości podjętych wówczas rozstrzygnięć.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż Minister Gospodarki rozpoznając wniosek T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszył przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegało na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji. Wskazać należy, iż przywołany art. 24 k.p.a. razem z art. 25 k.p.a. regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenie organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jedną z przesłanek

obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest fakt, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08 stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 k.p.a. ma zastosowanie instytucja przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem pracownik, rozpatrując z upoważnienia organu ponownie sprawę podlega wyłączeniu wówczas, gdy brał udział w pierwszej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, iż powyższe stanowisko potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, w której NSA stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Jak wskazano w uzasadnieniu tej uchwały, przepisy prawa procesowego zawierają cały system gwarancji procesowych bezstronnego, sprawiedliwego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Do gwarancji tych należy zaliczyć instytucje procesowe ustanowione w zasadach ogólnych, w tym zasadę ogólną prawdy obiektywnej. Do instytucji procesowych zapewniających bezstronne i sprawiedliwe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy należy zaliczyć instytucję wyłączenia pracownika, instytucję wyłączenia organu administracji publicznej oraz instytucję wyłączenia członka organu kolegialnego. Dalej NSA wskazał, że zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba ocenić, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika lub członka organu kolegialnego przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. NSA uznał, że kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu. Pracownicy aparatu pomocniczego powiązani zależnością organizacyjną nie gwarantują bezstronnego działania.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejsze] sprawy zarówno decyzję wydaną w pierwszej instancji jak również decyzję wydaną w drugiej instancji podpisała, działająca z upoważnienia Ministra Gospodarki, M. S. Biorąc pod uwagę uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. należy stwierdzić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu organu, nie może być uznany za osobę piastującą funkcję organu, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Wobec tego, wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Ministra Gospodarki przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji tego samego organu, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Naruszenie powyższego przepisu stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Tym samym Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.