Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1018/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 i art. 149
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącej – K.C. , wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 282.150 zł od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzję powyższą doręczono w dniu 27 września 2013 r., co potwierdziła A. C. , matka Skarżącej.

Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadniając wniosek Skarżąca wyjaśniła, że w drugiej połowie listopada 2013 r. jej matka przekazała Skarżącej przesyłkę, w której znajdował się tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 28 października 2013 r. oraz dwa zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. W dniu 26 listopada 2013 r. pełnomocnik Skarżącej, wyjaśniając powody wystawienia tytułu wykonawczego, zapoznał się z aktami postępowania podatkowego i na żądanie otrzymał kopię decyzji.

Według Skarżącej w toku postępowania podatkowego, ani przed nim Skarżąca nie podjęła osobiście żadnej korespondencji z Urzędu Skarbowego W. , co nie było działaniem celowym. Organ podatkowy kontaktował się ze Skarżącą wyłącznie telefonicznie, stąd nie miała ona świadomości skutków i znaczenia toczącego się postępowania podatkowego. Zdaniem Skarżącej organ podatkowy dokonywał prostych czynności sprawdzających, w których jej uczestnictwo nie było obowiązkowe. Pod nieobecność Skarżącej, przesyłki pocztowe podejmowała mieszkająca z nią matka, które cierpi na załamanie nerwowe i ma ograniczoną zdolność rozpoznawania skutków własnych czynów.

W ocenie Skarżącej w sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p.", gdyż Skarżąca nie odebrała decyzji i nie miała wiedzy o możliwości wniesienia odwołania.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do art. 162 § 1, § 2 i § 3 O.p. i stwierdził, że przesłanką stanowiącą o przywróceniu uchybionego terminu procesowego jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Bez znaczenia jest przy tym stopień zawinienia zainteresowanego. Oznacza to, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla jej wykonania wymaga wykazania lub przynajmniej uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwiania własnych spraw.

Według organu odwoławczego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, pożar lub inne zdarzenie, które uniemożliwiło dochowanie terminu, któremu zainteresowany nie mógł zapobiec ani przezwyciężyć, np. nagła choroba, która uniemożliwiła bądź to osobiste dokonanie czynności bądź też wyręczenie się osobą trzecią. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa czy braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.

Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się następnie do art. 148 § 1 i art. 149 O.p. i podkreślił, że jak wynika z okoliczności sprawy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2013 r. została doręczona skutecznie w dniu 27 września 2013 r., co ma potwierdzenie w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, podpisanym przez matkę Skarżącej.

Zdaniem organu odwoławczego podnoszone natomiast przez Skarżącą okoliczności, to jest [...] i ograniczoną zdolność rozpoznawania skutków własnych czynów matki Skarżącej, nie uprawdopodobniają braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie jest bowiem wiarygodne, aby Skarżąca, nawet mieszkając w innym miejscu niż adres zameldowania mogła nie zdawać sobie sprawy ze stanu zdrowia własnej matki. Posiadając zaś wiedzę o [...] matki oraz prowadzonych przez organ podatkowy czynnościach, Skarżąca powinna, w dobrze pojętym interesie własnym, poinformować organ o nowym adresie pobytu i wskazać adres do doręczania korespondencji. Nieprzekazanie takiej informacji świadczy o braku należytej staranności Skarżącej w załatwianiu własnych spraw, co powoduje, iż brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie został uprawdopodobniony.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł ponadto, że skoro Skarżąca otrzymała tytuł wykonawczy w dniu 12 listopada 2013 r., a w dokumencie tym, jako podstawę prawną należności, wskazano decyzję z dnia [...] września 2013 r., to Skarżąca już w dniu 12 listopada 2013 r. powzięła informację o wydaniu przez organ podatkowy decyzji. Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone dopiero w dniu 3 grudnia 2013 r. Z uwagi na powyższe nie sposób uznać zdaniem organu odwoławczego, że zachowany został siedmiodniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Oznacza to, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu było niedopuszczalne.

W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie:

1) art. 120, art. 121 § 2, art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 1 i § 2 O.p., poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania;

2) art. 120, art. 121 § 2, art. 122, art. 123 § 1 i § 2 oraz art. 162 § 1 w związku z art. 145 § 1, art. 148 § 1 oraz art. 149 O.p., poprzez doręczenie pisma domownikowi - osobie, która nie zobowiązała się do doręczenia pisma Skarżącej.

Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Podniosła dodatkowo, że operator pocztowy doręczył pismo osobie nieupoważnionej, która nie miała żadnego przymusu doręczenia Skarżącej korespondencji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest legalność dokonanej przez organ odwoławczy odmowy przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2013 r. Stan faktyczny sprawy został wyżej opisany.

Przybliżając stan prawny sprawy wskazać trzeba na art. 162 i art. 163 O.p. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych (§ 4). Natomiast art. 163 O.p. stanowi, że w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy (§ 1). W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 3).

Jak wynika z przytoczonych przepisów dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi (przesłanka pierwsza), złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie (przesłanka druga), uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi (przesłanka trzecia), dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany (przesłanka czwarta).

Analizując kolejno te przesłanki wskazać trzeba, że uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu. Gdyby termin w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, nie może być mowy o jego uchybieniu. Nie ma wtedy przedmiotu uchybienia. Jeżeli zatem początek biegu terminu określa data doręczenia pisma, np. decyzji organu podatkowego, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia skutecznego doręczenia tego pisma. Sąd administracyjny dokonujący kontroli postanowienia w sprawie przywrócenia terminu jest uprawniony w granicach tej sprawy do sprawdzenia, czy doręczenie pisma wywołującego bieg uchybionego terminu było skuteczne. Podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest bowiem uchybienie terminowi. Bieg terminu jest natomiast uzależniony od skutecznego doręczenia pisma.

Spełnienie drugiej z przesłanek sprowadza się do złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W przypadku gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., I FSK 373/08, POP 2009, z. 4, s. 349).

Następna przesłanka - uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi - jest bezpośrednio związana ze wskazaniem przyczyny naruszenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu, osoba zainteresowana musi wskazywać na takie okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu, dotyczące okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Dla oceny, czy uchybienie powstało z winy podatnika, nie jest istotny zamiar z jakim on działał (wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., I FSK 1582/09, LEX nr 602625). Artykuł 162 § 1 O.p. wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i uprawdopodobnienia, że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, LEX nr 40688). Choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi, zalicza się natomiast nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, LEX nr 55307). Oceniając, czy choroba stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, organ podatkowy, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, ocenia, czy rodzaj i charakter choroby uniemożliwiał podjęcie działań w stosownym do tego momencie przez osobę składającą wniosek o przywrócenie terminu. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do upływu ostatniego dnia terminu. Nie jest zatem wymagany dowód, lecz tylko środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność - prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych.

Wreszcie ostatnią przesłanką jest dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie została spełniona pierwsza i czwarta przesłanka, ponieważ uchybiono terminowi do wniesienia odwołania od prawidłowo doręczonej decyzji wymiarowej za 2008 r. i w piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji. Natomiast nie zostały spełnione przesłanka druga i trzecia, gdyż strona nie dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Natomiast strona wywodziła, że nigdy nie doręczono jej decyzji z dnia [...] września 2013 r. - dowiedziała się o niej od swojego pełnomocnika, który w dniu 26 listopada 2013 r. wyjaśniając powody wystawienia tytułu wykonawczego, zapoznał się z aktami sprawy i na żądanie otrzymał kopię przedmiotowej decyzji.

Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia konieczne jest zweryfikowanie zaistnienia w sprawie przesłanek przywrócenia terminu. Wskazać przy tym trzeba, że w sytuacji, gdy chociażby jedna z przesłanek w sprawie nie występuje, organ nie może przywrócić terminu.

Sąd stwierdza, że prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (pierwsza przesłanka), a zarzuty strony dotyczące nieskuteczności doręczenia są chybione. Jak wynika z akt sprawy doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 149 O.p., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi.

Stosownie do art. 210 § 1 pkt 7 O.p. decyzja, od której służy odwołanie winna zawierać pouczenie o trybie odwoławczym.

W ramach badania wstępnego odwołania organ odwoławczy stwierdza, czy strona wniosła odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Zasady liczenia terminu między innymi do wniesienia odwołania określa art. 12 O.p., który w § 1 stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Odnosząc powyższe regulacje prawne do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że prawidłowo organ odwoławczy ustalił datę i tryb doręczenia decyzji wymiarowej z dnia [...] września 2013 r. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że decyzja ta została wysłana została za potwierdzeniem odbioru na niekwestionowany adres podatniczki, tj. ul. [...] w W. i odebrana przez jej matkę w trybie art. 149 O.p.

W wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 2016/11 (Lex 1366262) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Biorąc pod uwagę istotę takiego doręczenia przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. Analizowana regulacja prawna nie wskazuje przy tym, aby tego rodzaju doręczenie pisma do rąk domownika było tylko pewnym niezakończonym jeszcze prawnie etapem na drodze do jego skutecznego doręczenia stronie, który to etap prawidłowo wykonany sam z siebie miałby nie wywołać skutków bezpośrednio w sferze doręczenia pisma adresatowi, lecz je jedynie poprzedzał. Tymczasem, co trzeba podkreślić, pisma doręcza się stronie, ewentualnie jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi, o czym stanowi art. 145 O.p. Skoro więc w art. 149 O.p. przewidziano, że w pewnej sytuacji doręczenie pisma adresowanego do strony następuje w inny sposób, tj. do rąk domownika, to uczyniono tak nie tylko po to, aby podmiotowi spoza sfery praw adresata pismo doręczyć, lecz aby z uwagi na okoliczności, jakie muszą być spełnione przy takim doręczeniu, móc jednocześnie przyjąć, że zastępuje ono doręczenie pisma bezpośrednio samej stronie. Prawodawca nie uregulował bowiem dalszych czynności, które powinien wykonać domownik w stosunku do adresata odebranego pisma. Prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 149 O.p., rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. W tym zakresie występuje pewna analogia z doręczeniem pisma do rąk pełnomocnika ze skutkiem od razu dla strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1442/11)".

Podzielając w pełni zaprezentowane stanowisko odnośnie do istoty i skutków doręczenia zastępczego, dokonanego w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej Sąd uznaje, że stanowisko organów podatkowych o skutecznym doręczeniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. nastąpiło w dniu 27 września 2013 r. jest prawidłowe. W aktach postępowania (k. 35) znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2013 r. Podjęcie się oddania pisma adresatowi, o czym jest mowa w zdaniu pierwszym art. 149 Ordynacji podatkowej nie wymaga żadnego odrębnego oświadczenia osoby, która, jako domownik, odbiera pismo. O tym świadczy fakt umieszczenia daty i podpisu na dokumencie potwierdzenia odbioru, w którym osoba doręczająca pismo zaznaczyła, iż doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. Brak jest więc podstaw do zakwestionowania skuteczności takiego doręczenia. Zaznaczyć należy, iż oświadczenie domownika, zawierające zobowiązanie się do przekazania pisma adresatowi, ma charakter nieodwołalny.

Bezsporne jest w sprawie, że organ podatkowy pierwszej instancji w momencie wydania i doręczenia decyzji z [...] września 2013 r. nie dysponował żadnymi informacjami o zmianie miejsca zamieszkania Skarżącej. Brak jest też w sprawie dowodów na to, że w dniu wszczęcia postępowania miejsce zamieszkania podatnika było inne niż w W. przy ul. [...] . Od dnia następnego, tj. od dnia 28 września 2013 r. zaczął biec 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, ponieważ zgodnie z art. 12 § 1 O.p. nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie będące początkiem terminu określonego w dniach (tu: doręczenie).

Decyzja z dnia [...] września 2013 r. zawiera prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.

W tym stanie rzeczy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 11 października 2013 r. (piątek). Nie budzi zatem wątpliwości, że odwołanie zawarte w piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r. uchybiło terminowi do wniesienia odwołania; odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu i to bardzo znacznym. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2014 r., a tutejszy Sąd oddalił skargę na to postanowienie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r., III SA/Wa 1017/14. Stwierdzenie istnienia tej przesłanki przesądza o przedmiotowości postępowania w sprawie przywrócenia terminu.

Nie budzi również wątpliwości – i jest to bezsporne – spełnienie czwartej przesłanki, bowiem w piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r., Skarżąca wniosła również odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2013 r.

W zakresie trzeciej przesłanki organ odwoławczy wywodził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Skarżąca jako okoliczność skutkującą niezachowaniem terminu do wniesienia odwołania wskazała chorobę matki odbierającej korespondencję, która to choroba uniemożliwiała w jej ocenie rozpoznanie skutków własnych czynów. Niemniej jednak Skarżąca na tę okoliczność nie przedłożyła żadnej dokumentacji medycznej. Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę tej sytuacji. Zasadnie bowiem organ odwoławczy wskazał, że nie uprawdopodabnia ona braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Także w ocenie Sądu nie jest wiarygodne, aby Skarżąca mogła nie zdawać sobie sprawy ze stanu zdrowia własnej matki. Posiadając zaś wiedzę o "załamaniu nerwowym" matki oraz prowadzonych przez organ podatkowy czynnościach, Strona powinna, w dobrze pojętym interesie własnym, poinformować organ o nowym adresie pobytu jeżeli taki miała, ewentualnie wskazać adres do doręczania korespondencji. Nieprzekazanie takiej informacji świadczy o braku należytej staranności Strony w załatwianiu własnych spraw.

W konsekwencji Sąd stwierdza, że trafna jest ocena organu, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, nie nastąpiło bez winy Skarżącej. W terminie ustawowym do wniesienia odwołania nie zaistniały bowiem żadne okoliczności, które by wskazywały na brak jej winy w dopełnieniu powyższej czynności procesowej.

Ponadto wskazana w zaskarżonym postanowieniu okoliczność, że w dniu 12 listopada 2013 r. Skarżąca odebrała inną korespondencję z Urzędu Skarbowego – tytuł wykonawczy nr [...] , wskazujący jako podstawę prawną decyzję z [...] września 2013 r., potwierdza stanowisko organu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został po upływie 7 dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przeszkód nie do przezwyciężenia w okresie odwoławczym. Nie zasługuje na uwzględnienie argument Skarżącej, że istotną przeszkodą była choroba jej matki.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że organy wielokrotnie kontaktowały się ze Skarżącą telefonicznie, informując ją o konieczności wszczęcia postępowania podatkowego w sytuacji braku jej oświadczenia o skorzystaniu ze zwolnienia z podatku dochodowego ze względu na zameldowanie.

W kontekście przywołanych ustaleń Sąd ocenia, że powoływanie się na stan zdrowotny matki jako przyczynę nie otrzymania korespondencji i w konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie stanowiło uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.

Sąd stwierdza, że prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że podane przez Skarżącą przyczyny, nie uprawdopodobniły braku winy podatniczki – a tym samym nie została spełniona trzecia przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak już bowiem wyjaśniono, o braku winy można mówić wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie. Z kolei, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, brak dołożenia należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy wyłącza możliwość przywrócenia terminu (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1997 r., sygn. III SA 1581/95, LEX nr 29917 i z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. III SA 1716/99, LEX nr 45409). Skarżąca zaniechała należytej dbałości o swoje interesy, chociaż posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym, a już wcześniej wiedzę o czynnościach sprawdzających.

Sąd podziela także ocenę organu odwoławczego w kwestii nie spełnienia drugiej z przesłanek przywrócenia terminu. Organ prawidłowo wywodził, że doszło do przekroczenia 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Motywował to faktem, że podatniczka pismem z dnia 18 listopada 2013 r. (data wpływu do organu 18 listopada 2013 r.) zakwestionowała otrzymany tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] października 2013 r. z powodu niezapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., a dopiero 3 grudnia 2013 r. zainicjowała postępowanie odwoławcze, zwracając się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W przedmiotowym wniosku Skarżąca twierdziła, że o decyzji z dnia [...] września 2013 r. dowiedziała się w dniu 26 listopada 2013 r., po wizycie jej pełnomocnika w urzędzie, co oznaczałoby zachowanie tego terminu.

Sąd wskazuje, że w aktach sprawy znajduje się kopia tytułu wykonawczego oraz pismo Skarżącej zatytułowane "Odwołanie od tytułu wykonawczego numer [...] i prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie których było możliwe ustalenie, że przed dniem 26 listopada 2013 r. Skarżąca posiadała wiedzę o istnieniu w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] września 2013 r. Z treści pisma z dnia 18 listopada 2013 r. wynika bowiem, że strona już w dniu 12 listopada 2013 r. miała świadomość faktu, iż postępowanie egzekucyjne toczy się z powodu niezapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.

Podkreślić zatem należy, że powyższe ustalenia faktyczne potwierdzają, że wniosek o przywrócenie terminu przesłany w dniu 3 grudnia 2013 r. złożony został po upływie 7-dniowego terminu - od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w tych okolicznościach przywrócenie terminu nie było możliwe, organ odwoławczy był obowiązany odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2013 r. określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., co też uczynił w zaskarżonym postanowieniu.

Z powodów wyżej omówionych Sąd ocenił jako chybione zarzuty skargi. Nie doszło do naruszenia przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania. Organy dołożyły staranności w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podatniczka powzięła informację o wydaniu przez organ podatkowy w dniu [...] września 2013 r. decyzji. Z uwagi na powzięcie w dniu 12 listopada 2013 r. informacji o wydaniu decyzji, siedmiodniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Op, upłynął z dniem 19 listopada 2013 r. Mimo, iż od dnia 12 listopada 2013 r. Skarżąca posiadała wiedzę o wydaniu przez organ podatkowy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dopiero w dniu 20 listopada 2013 r. udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu D. K. , który w dniu 26 listopada 2013 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego zapoznał się z treścią decyzji z dnia [...] września 2013 r., a następnie w dniu 3 grudnia 2013 r. złożył w Urzędzie Pocztowym odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wskazanych okolicznościach nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Strony, iż nie został naruszony art. 162 § 2 Op, oraz że w postanowieniu nie wskazano terminu rozpoczęcia biegu siedmiodniowego terminu, o którym mowa w tym przepisie.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.