Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1702/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1702/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r., sprawy ze skargi M. Ż., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 września 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, , , - s k a r g ę o d d a l a -,


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. Ż. w oparciu tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony wobec J. Ż. oraz na małżonkę tj. M. Ż. W toku prowadzonej egzekucji M. Ż. pismem z dnia 01.04.2015r. zwróciła się do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż zaległości dotyczą męża J. Ż., a przede wszystkim przedmiotowe zaległości uległy przedawnieniu z powodu upływu 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 29.05.2015r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

M. Ż. nie godząc się z w/w postanowieniem złożyła zażalenie , w którym zarzuciła naruszenie;

- art. 70 ust. 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia,

- art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia zaległości oraz uznanie M. Ż. jako osoby zobowiązanej. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazuje, iż zobowiązanym jest J. Ż., a zatem M. Ż. jako żona nie jest zobowiązaną. W konsekwencji zachodzi błąd co do osoby wskazując, iż nigdy nie była zobowiązana do płacenia żadnych należności na rzecz Państwa. Egzekucja nie może zatem być prowadzona z majątku osobistego M. Ż.

Strona wskazuje jednocześnie na okoliczność przedawnienia zobowiązania wobec braku przerwania biegu przedawnienia, a to z powodu, iż nie toczyło się przeciw stronie (tj. M. Ż.) postępowanie karnoskarbowe. Skoro zaś nie toczyło się takie postępowanie, to nie można było biegu terminu przedawnienia zawiesić. Wobec powyższego strona wywodzi, iż do przedawnienia zobowiązania doszło wiele lat temu.

Dyrektor Izby Skarbowej, po zapoznaniu się z aktami sprawy postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. regulującego kwestie umorzenia podnosząc jednocześnie , że wystąpienie którejkolwiek sytuacji wymienionej w pkt 1 - 10 w czasie trwającego postępowania egzekucyjnego powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaznaczono, iż organ prowadzący egzekucję zobligowany jest do umorzenia postępowania w sytuacji gdy wystąpi przynajmniej jedna z przesłanek. Przechodząc zatem do zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazano, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się do postawionych zarzutów dotyczących przedawnienia i braku obowiązku wobec M. Ż. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż w myśl art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. W związku z tym małżonkowie zgodnie z Ordynacją podatkową, za zobowiązania podatkowe odpowiadają zarówno majątkiem wspólnym jak i każdy z nich swoim majątkiem odrębnym. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. W tej sytuacji za zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. ponosi M. Ż. solidarną odpowiedzialność. Zgodnie z powyższym, tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony na zobowiązanego J. Ż. i M. Ż., przez co egzekucja prowadzona jest przeciwko małżonkom. Zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Niekiedy bieg terminu przedawnienia może zostać zawieszony lub przerwany. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia oznacza, że zostaje on czasowo wstrzymany, a w momencie wznowienia, czas który upłynął przed zawieszeniem, można zaliczyć do określonego w przepisach okresu koniecznego do zaistnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje natomiast, że dotychczasowy upływ czasu przestaje się liczyć do ustalenia terminu przedawnienia i po przerwie okres przedawnienia naliczany jest na nowo. Sytuację taką reguluje art. 70 Ordynacji podatkowej w którym, wymienione zostały okoliczności pozwalające na zawieszenie lub wstrzymanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazano, iż ostatni dzień terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. przypadł na dzień 30.04.2006r. (W postanowieniu błędnie powołano rok 2001 )

Zgodnie więc z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie mogło się przedawnić z dniem 31.12.2006r. Zastosowany w dniu 09.03.2005r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, przerwał bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zatem od dnia 10.03.2005r. termin ten biegł od początku. W trakcie biegu terminu przedawnienia doszło z kolei do jego zawieszenia w dniu 06.07.2005r. w związku z prowadzonym postępowaniem karno-skarbowym wobec J. Ż. Termin przedawnienia tego zobowiązania biegnie dalej od dnia 18.06.2013r. W tej sytuacji zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. nie uległo przedawnieniu. Podjęte czynności egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania zaległości podatkowej w postaci sprzedaży nieruchomości zostały podjęte przez organ zasadnie. W świetle powyższego należność objęte w/w tytułem wykonawczym nie uległa przedawnieniu. Brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła naruszenie ;

-art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie w sytuacji gdy w stosunku do skarżącej nie toczyło się żadne postępowanie karne ,

- art.. 59 u.pe.a. poprzez jego niezastosowanie i nie uwzględnienie wniosku skarżącej o umorzenie postępowania podczas gdy doszło do przedawnienia egzekwowanej należności:

- art. 7 kpa i 187 § 1 ustawy ordynacja podatkowa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego czego konsekwencją jest błędne ustalenie, że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia podczas gdy skarżąca nie została skutecznie powiadomiona o wszczęciu postępowania karnego jak i zawieszeniu postępowania jak również, że doszło do przerwania biegu przedawnienia,

- art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony i możliwości wypowiedzenia się do zgromadzonego materiału dowodowego.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu

.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy).

Istota sporu ogniskuje się wokół problemu przedawnienia . Skarżąca uważa bowiem , że zobowiązanie podatkowe będące przedmiotem egzekucji uległo przedawnieniu . Nie kontestuje jednak argumentacji organów wykazujących , iż w wyniku działań podjętych w stosunku do męża bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Uważa natomiast , iż skoro w stosunku do niej nie toczyło się żadne karne postępowanie , nie była stroną tego postępowania to bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony w stosunku do jej osoby a tym samym zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się .

Poza sporem pozostaje, że małżonkowie J. i M. Ż. rozliczali się wspólnie za 2000 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 6 ust. 2u.p.d.o.f.

Stali się w ten sposób, współpodatnikami w odniesieniu do należności podatkowej od łącznej podstawy opodatkowania.

Oznacza to, że uprawnione także na gruncie rozpoznawanej sprawy jest stanowisko , że ciążące na małżonkach zobowiązanie podatkowe nie podzieliło się na dwa odrębne zobowiązania, przypadające na poszczególnych małżonków.

Powyższy pogląd nie jest odosobniony. W judykaturze najpełniej został wyrażony w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 10 października 2007 r. (I SA/Bk 237/07, Lex nr 433989) oraz w wyroku NSA z dnia 29 listopada 2000 r. (SA/Sz 1416/99, Lex nr 53172).

W doktrynie wyrażane jest stanowisko zbliżone, sprowadzające się do twierdzenia, że przy kumulacji dochodów małżonków stają się oni podmiotem łącznym (współpodatnikiem - przyp. WSA w Łodzi), ponieważ wymiar podatku jest dokonywany na imię obojga małżonków - Cezary Kosikowski, komentarz do art. 7 o.p., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex 2013.

Wynika to z treści art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, którego konsekwencją jest solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikająca z ich łącznego opodatkowania.

W tym stanie rzecz przyjąć należy, że nie ma podstaw prawnych do odrębnego i odmiennego rozważania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2000 r. w stosunku do J. Ż. i M. Ż.

Konsekwencją zaprezentowanego poglądu jest stwierdzenie, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia w stosunku do jednego małżonka, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej , powoduje taki sam skutek wobec drugiego małżonka, gdyż ich zobowiązanie podatkowe, powstałe na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., jest niepodzielne.

Należy przyjąć, za wyrokiem NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. (II FSK 153/07, Lex nr 394301), iż art. 372 k.c. nie ma zastosowania w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych. Jak wywiedziono w cytowanym wyroku w tym zakresie obowiązują inne regulacje. NSA wskazał je stwierdzając: "solidarna odpowiedzialność małżonków wynika z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wprowadził możliwość wspólnego opodatkowania od łącznej sumy dochodów. Konsekwencją tego uregulowania jest solidarność ich zobowiązania podatkowego i solidarna odpowiedzialność. Artykuł 133 § 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie określa małżonków jako jedną stronę postępowania, w przypadku o którym mowa w art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej . W takiej sytuacji każdy z małżonków jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Małżonkowie ci są jedną stroną postępowania. Nie mają odrębnych uprawnień procesowych. Organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków".

Zasadnie zatem organy odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego albowiem również brak było innych powodów dla których na podstawie art. 59 u.p.e.a. mogłoby dojść do umorzenia postępowania egzekucyjnego .

Skarżąca również nie wykazała na czym polegało naruszenie art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony i możliwości wypowiedzenia się do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ egzekucyjny na podstawie ww. przepisu nie miał obowiązku wysyłania do skarżącej pisma o wyznaczeniu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Obowiązek taki wypływa z art. 200 Ordynacji podatkowej , który w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania . Nie oznacza to jednak , że skarżąca nie mogła skorzystać z tego prawa , gdyż przysługuje ono na każdym etapie postępowania . Okoliczność , że strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie stanowi o jego naruszeniu przez organ.

Z tych też powodów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.