Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2518/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7,
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi N. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty podlegającego należnościom przywozowym towaru w postaci zegarka 1 sztuki naręcznego damskiego zegarka firmy R. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. określił N.T., dalej jako Skarżący należności celne w kwocie 3,00 zł wynikające z długu celnego powstałego w wyniku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty Europejskiej ww. towaru podlegającego należnościom celnym i orzekł o zaksięgowaniu powstałego długu celnego. Jednocześnie powyższą decyzją organ celny pierwszej instancji zawiesił obowiązek uiszczenia przez dłużnika kwoty długu celnego określonej w tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż Skarżący, w dniu 14 marca 2008 r. powracając z Hanoi (Wietnam) przez Moskwę przekraczając granicę celną Wspólnoty Europejskiej w Porcie Lotniczym w W. w swoim bagażu przewoził zegarek naręczny damski firmy R.. Przechodząc przejściem oznaczonym kolorem zielonym "nic do zgłoszenia" Skarżący nie zadeklarował, iż w inny niż ustny lub pisemny sposób, zgłasza do procedury dopuszczenia do obrotu wyłącznie towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnego, na których nie ciążą należności celne i podatkowe z tytułu importu. W trakcie przeprowadzonej kontroli celnej w bagażu Skarżącego ujawniono 1 szt. zegarka naręcznego damskiego firmy R.. W wyniku podjętych czynności kontrolnych organ celny pierwszej instancji ustalił, że ww. towar ze względu na wartość (21 000,00 PLN) nie spełnia warunków określonych w obowiązujących w chwili wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty Europejskiej przepisach rozdziału I tytuł XI rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, w związku z tym nie może być zwolniony z należności celnych. Wobec powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał, iż ww. towar został wprowadzony na obszar celny Wspólnoty z naruszeniem art. 230 lit. a) i art. 233 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: WKC). W związku z tym organ wszczął przeciwko Skarżącemu dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na uszczupleniu należności celnych i podatkowych zatrzymując jednocześnie przedmiotowy towar. Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał za uzasadnione podjęcie czynności administracyjnych mających na celu zastosowanie odpowiednich uregulowań prawa celnego wobec towaru o statusie niewspólnotowym wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty z naruszeniem obowiązków w zakresie dostarczenia towaru do urzędu celnego i przedstawienia go organom celnym, o których mowa w art. 40 WKC.

Pismem z dnia 9 marca 2009 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. zajął przedmiotowy towar.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w części dotyczącej zawieszenia obowiązku uiszczenia przez dłużnika wskazanej w tej decyzji kwoty długu celnego w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję organu celnego pierwszej instancji. Organ powolując się na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. W. z dnia [...].09.2009r. [...], umarzajacego postępowanie karne przeciwko Skarzącemu, wskazał, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Z uzasadneinia wskazanego postanowienia Sądu wynikało, że nie doszło do powstania dlugu celnego, a zatem nie powstał też obowiązek podatkowy.

Skarżący nie zaskarżył powyższej decyzji organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku należnego z tytułu importu powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru w postaci zegarka marki R..

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego[...] w W. określił należną kwotę podatku od towarów i usług powstałą w wyniku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty zegarka naręcznego marki R. w kwocie 4.621,00 zł.

Pismem z dnia 28 listopada 2011 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu podatkowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie powstał obowiązek podatkowy w sytuacji, gdy w rzeczywistości taki obowiązek z tytułu wwozu zegarka nie powstał.

- naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zlekceważenie wyroku sądu zapadłego w sprawie karnoskarbowej przeciwko Stronie, niewykonanie zawartego w nim postanowienia w przedmiocie zwrotu dowodu rzeczowego oraz prowadzenie postępowania w sposób będący szykaną wobec Strony.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja organu celnego pierwszej instancji w sprawie określenia długu celnego nie została uchylona ani w trakcie postępowania odwoławczego, ani w ramach postępowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest np. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Nie została również poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Zaznaczył, iż decyzja celna stanowi w istocie dla organu podatkowego, którym jest Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. pewnego rodzaju "przedsąd" rozstrzygający o podstawowych elementach zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług jak np. krąg osób zobowiązanych do ich zapłaty (podatników) czy też wysokość długu celnego mająca wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Dopóki decyzja celna nie zostanie zmieniona lub usunięta z obrotu prawnego, wynikające z niej istotne dla spraw podatkowych ustalenia nie mogą być kwestionowane przed organami podatkowymi. Zdaniem Organu dokonywanie w dwóch odrębnych postępowaniach: celnym i podatkowym, z których jedno - celne, zostało ostatecznie zakończone, różnej oceny tych samych faktów i wiążących się z nimi konsekwencji prawnych godziłoby w zasady demokratycznego państwa prawnego. Organ uznał, iż określenie należnego podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. było zgodne z przepisami prawa. Zaznaczył, iż obowiązek podatkowy, nie ma charakteru samoistnego i powstaje z chwilą powstania długu celnego, a powstanie długu celnego nie zostało zakwestionowane przez organy celne. Organ odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu zauważył, że dotyczą one zagadnień związanych z powstaniem długu celnego, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług w związku z czym za nieuzasadnione uznał ustosunkowanie się do powyższych zarzutów na etapie postępowania podatkowego.

Dyrektor Izby Celnej w W. odnośnie zarzutu "zlekceważenia wyroku sądu zapadłego w sprawie karnej skarbowej", stwierdził, iż z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla m. W. [...] Wydział Karny z dnia 7 września 2009 r. sygn. akt [...] wynika, że powrotny przywóz do Polski zegarka zakupionego wcześniej w Warszawie bez dokonania zgłoszenia celnego nie stanowi naruszenia przepisów karnych skarbowych. Zauwazył jednakże, iż w świetle przepisów prawa celnego oznacza nielegalne wprowadzenie towaru na obszar celny Wspólnoty. Zaznaczył, iż towar wspólnotowy wywieziony poza obszar celny WE traci swój status celny i przy ponownym przywozie podlega stosownym procedurom celnym jako towar niewspólnotowy. Jego wydanie może zostać dokonane po dopełnieniu formalności celnych i uiszczeniu należności związanych z przywozem.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie

- art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, iż wwiezienie na terytorium Polski zegarka podlegało opodatkowaniu jako import, w sytuacji, gdy podatek z tytułu nabycia przedmiotowego zegarka został uprzednio zapłacony przy jego nabyciu,

- art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym bez odniesienia się do wszystkich twierdzeń zaprezentowanych w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji mające postać odmowy odniesienia się do jednego z zarzutów podniesionych wobec decyzji zapadłej w I instancji.

- art. 120 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zlekceważenie wyroku sądu karnego zapadłego w sprawie karnoskarbowej uznającego, iż nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

- art. 121 § 2 ordynacji podatkowej poprzez podanie jako podstawy prawnej nieistniejącego przepisu z uwagi na to, iż w ustawie o podatku od towarów i usług nie ma art. 19 ust. 1 pkt 7 przywoływanego w uzasadnieniu jako podstawa prawna rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż Organ podatkowy ustalając stan faktyczny zbyt pobieżne potraktował stan prawny zaistniały po wydaniu orzeczenia Sądu stwierdzającego niewypełnienie znamion przestępstwa przez Skarżącego. Umarzając postępowanie przeciwko wspomnianemu wskazano, iż nie zaistniała czynność podlegająca opodatkowaniu. Zdaniem Skarżącego przepis art. 5 ust. 1 pkt 3 nie znajduje zastosowania, gdy towar został zakupiony (i podatek odprowadzony), a następnie wywieziony z terytorium Polski i wwieziony ponownie na krótki czas. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do dwukrotnego opłacania podatkiem tej samej czynności.

W ocenie Skarżącego w wyniku wydania zaskarżonej decyzji doszło do zaistnienia w obrocie prawnym dwóch sprzecznych źródeł praw i obowiązków - decyzji organu celnego oraz orzeczenia Sądu. Z uwagi na usytuowanie ww. instytucji w konstytucyjnym systemie władzy, pierwszeństwo należałoby tu przyznać orzeczeniu Sądu. Inne rozstrzygnięcie podważałoby zaufanie obywateli do organów Państwa, co stoi w jawnej sprzeczności z dyrektywą zawartą w 121 § 1 ordynacji podatkowej.

Skarżący zarzucił, iż Dyrektor Izby Celnej wskazując na nieuzasadnione podnoszenie w sprawie podatkowej zarzutów dotyczących jego zdaniem długu celnego nie był w stanie prawidłowo podać podstawy prawnej, w oparciu o którą wysnuł swoje twierdzenia. Zaznaczył ponadto, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości długu celnego, jak i postępowanie podatkowe, stanowią odrębne procedury. Nie ma tu znaczenia fakt prowadzenia obu postępowań przez ten sam organ. W związku z powyższym Dyrektora Izby Celnej, winien był odnieść się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych wobec rozstrzygnięcia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał m.in. że Skarżący, aby uniknąć konieczności uiszczenia należności publicznoprawnych mógł zgłosić towar do procedury uszlachetniania czynnego, którego jednym z procesów jest naprawa., mógł też zgłosić towar jako "powracający", czego jednak nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

[pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic]Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania podatkowego, poddanego pod rozstrzygnięcie Sądu, było określenie wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Postępowanie to zostało poprzedzone odrębnym postępowaniem, w wyniku którego doszło do określenia Skarżącemu ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2010r,. należności celnych, wynikających z długu celnego, powstałego w wyniku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny WE towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym.

Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 3 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów.

W wypadku importu towarów obowiązek podatkowy jest ściśle powiązany z powstaniem długu celnego. Na podstawie przepisu art. 19 ust. 7 u.p.t.u. obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Nie ma on charakteru samoistnego, lecz odwołuje się do instytucji prawa celnego. Status podatnika podatku VAT z tytułu importu jest związany z długiem celnym. Zgodnie z art. 4 ust.9 w.k.c. długiem celnym w przywozie jest nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności przywozowych . Dług celny powstaje m.in. z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru na terytorium celne Wspólnoty ( art. 202 w.k.c.).

Trafnie organ odwoławczy wskazywał, że organy podatkowe wydając decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku VAT z tytułu importu, związane były ustaleniami faktycznymi i prawnymi dotyczącymi długu celnego, dokonanymi w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2010r.Skoro w przedmiotowej sprawie powstał dług celny, powstał także obowiązek podatkowy. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja celna, posiadająca istotne znaczenie dla wymiaru podatku od towarów i usług, to decyzją tą są związane organy podatkowe w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług. Wskazać w tym miejscu należy, że organy podatkowe nie są powołane do kwestionowania ustaleń poczynionych w sprawie celnej. Stanowiska to wpisuje się w utrwalony w tym zakresie pogląd sądów administracyjnych ( por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008r. I FSK 719/07; z dnia 18 marca 2009r. I FSK 213/08, wyrok WSA I Sa/Łd 1282/12 z dnia 11 listopada 2012r.)

Z powołanych względów nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa, w tym zarzut "zlekceważenia" postanowienia Sądu Rejonowego dla m. W. [...] Wydz. Karny [...] umarzającego postępowanie przeciwko N. T.. Postanowienie to dotyczyło bezpośrednio kwestii związanych z powstaniem długu celnego i było przedmiotem oceny Dyrektora Izby Celnej w sprawie celnej, który w ostatecznej decyzji stwierdził, że w świetle przepisów prawa celnego (w.k.c.) doszło do nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru – zegarka R., który podlegał należnościom celnym. Skarżący nie zaskarżył powyższej decyzji do WSA, wobec czego stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. Na marginesie jedynie Sąd – odnosząc się do argumentacji skargi, wskazuje, że związanie jednego organu ustaleniami drugiego organu ( w tym także organu władzy publicznej) winno wyraźnie wynikać z przepisu prawa. Przykładem takiej normy jest przepis art. 11 P.p.s.a, który stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sad administracyjny. Wynikający z powyższego przepisu a contrario brak związania sądu administracyjnego wyrokiem uniewinniającym (a zatem również postanowieniem umarzającym postępowanie), z uwagi na zakres sprawowanej przez ten sąd kontroli, sprawia że co prawda w pośredni sposób, ale zasada ta odnosi się również do organów podatkowych (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 356/08; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 28 grudnia 2007 r. sygn. akt; M.Romańska, H.Knysiak-Molczyk, T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007 s. 122). Sąd zauważa przy tym, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor IC nie podważał ustaleń poczynionych w postanowieniu Sądu karnego. Natomiast kierując się ustaleniami poczynionymi w postępowaniu celnym zakończonym ostatecznym rozstrzygnięciem wskazał, że wprawdzie Sąd orzekając w oparciu o kks uznał, że powrotny przywóz do Polski zegarka zakupionego wcześniej w W. bez dokonania zgłoszenia celnego nie stanowi naruszenia przepisów karnych skarbowych, jednakże w świetle przepisów prawa celnego oznacza nielegalne wprowadzenie towaru na obszar celny Wspólnoty.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, wskazać także należy, że ponowny przywóz zegarka na wspólnotowy obszar celny nie był obciążony podwójnym opodatkowaniem, gdyż podatek ten był już tylko należny z tytułu importu, a nie z tytułu nabycia, gdyż ten był przedmiotem zwrotu przy wywozie .

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także błędne powołanie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 19 ust.1 pkt 7, zamiast - prawidłowego art. 19 ust.7 u.p.t.u. Podkreślić należy, ze w podstawie prawnej decyzji został prawidłowo wskazany przepis art. 19 ust.7 u.p.t.u.

Z tych wszystkich względów Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.