Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2253/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2253/05

UZASADNIENIE

J. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 11 000 zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji oraz brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. w S. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że dopuszczalna masa całkowita zatrzymanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony (dmc [...]- 2 900, dmc przyczepy – 1 400), a więc pojazd podlega pod ustawę o transporcie drogowym.

Kierujący pojazdem K. P. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że samochód ciężarowy marki [...] jest własnością skarżącego J. J., natomiast przyczepa stanowi własność p. T. H. oraz, że pojazdem tym wykonywana jest usługa transportowa przez firmę skarżącego na rzecz firmy O. z M.. Ponadto kierowca oświadczył, że nie jest pracownikiem firmy skarżącego, jest zarejestrowany jako bezrobotny, a pojazdem jedzie "po koleżeńsku", nieodpłatnie.

Z okazanej przez kierowcę faktury VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. wynikało, że pojazdem przewożone są tkaniny z O .S.A. w M. dla P. z siedzibą w Z.. Kierowca okazał do kontroli dobową kartę opłaty drogowej, nie okazał natomiast żadnego dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego rzeczy. Kontrolowany pojazd nie miał też zainstalowanego tachografu.

Skarżący J. J. po otrzymaniu zawiadomienia od Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2005 r. polecił swojemu pracownikowi wykonanie usługi dla O. samochodem marki [...], który posiada ładowność 1100 kg. Pracownik bez jego zgody zabrał ze sobą pożyczoną wcześniej przyczepę oraz kolegę, któremu miał przywieźć meble spod W.. Skarżący dowiedział się o tym fakcie dopiero po otrzymaniu protokołu kontroli i po uzyskaniu wyjaśnień od pracownika, który został za to ukarany przez niego karą nagany.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 11 000 zł, w tym:

- karę pieniężną 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji;

- karę pieniężną 3 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, w związku z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywana była usługa transportowa, a dopuszczalna masa całkowita tego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Przewożony towar był załadowany zarówno na samochodzie, jak i na doczepionej do niego przyczepie. Pisemne wyjaśnienia skarżącego złożone w toku postępowania nie mogły mieć natomiast wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W odwołaniu podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie serwisowania opon oraz usług transportowych, przy czym usługi transportowe wykonuje sporadycznie samochodem marki [...] o dmc poniżej 3,5 tony. Do wykonywania przewozów tym samochodem nie jest więc wymagana ani licencja, ani tachograf. W dniu [...] stycznia 2005 r. otrzymał zlecenie przewiezienia tkanin z M. do Z.. Wykonanie tego zadania powierzył swojemu ojcu (zatrudnionemu w jego firmie). Ojciec zabrał ze sobą w podróż swojego kolegę K. P.. W okolicach S. na poboczu stał samochód osobowy z przyczepą, który zatrzymał jego ojca i poprosił o przetransportowanie przyczepy do Z., gdyż samochód ten uległ awarii technicznej. Po doczepieniu przyczepy za kierownicą [...] siadł K. P. i wtedy samochód został zatrzymany do kontroli. Skarżący podkreślił, że nigdy nie wykonywał usług transportowych dla których niezbędne jest posiadanie licencji, a zdarzenie w dniu [...] stycznia 2005 r. miało charakter incydentalny i odbyło się bez jego udziału. Nałożona kara pieniężna jest natomiast bardzo wysoka i zagraża jego bytowi ekonomicznemu. Do odwołania skarżący załączył kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz pisma z O. S.A. z siedzibą w M. i z P. z siedzibą w Z. na okoliczność wagi przewożonych tkanin w dniu [...] stycznia 2005 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, iż zatrzymano do kontroli zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, którym wykonywano usługę transportową. Przewóz ten podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Doszło więc do naruszenia przepisów w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz obowiązku posiadania zainstalowanego przyrządu kontrolnego. Podkreślił przy tym, że wysokość nakładanych kar pieniężnych jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości. Skarżący w związku z problemami finansowymi może natomiast zwrócić się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego o umorzenie lub rozłożenie na raty nałożonej kary pieniężnej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 400 zł. Ponadto o uznanie, iż czynność holowania jest usługą motoryzacyjną nie objętą ustawą o transporcie drogowym oraz uznanie protokołu kontroli za wadliwy.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że nie musiał posiadać licencji na wykonywanie transportu drogowego, gdyż dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie przekraczała 3,5 tony. Przyczepa jako holowana nie liczy się natomiast do dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, gdyż pojazd z holowaną przyczepą nie stanowi zespołu pojazdów.

Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na treść art. 2 pkt 49 i pkt 50 oraz art. 31 ust 3. ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący dokonywał przewozu rzeczy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przewożony towar stanowił własność osób trzecich. Kierowca w czasie kontroli legitymował się kartą opłaty drogowej, a z okoliczności sprawy nie wynika aby przewóz ten miał charakter prywatny. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, a gdyby przyjąć argumentację przedstawioną przez skarżącego to pojazd samochodowy ciągnący przyczepę musiałby być traktowany zawsze jako pojazd ją holujący. "Holowanie" dotyczy natomiast tylko takiego pojazdu, który z uwagi na konstrukcję, jest w stanie samodzielnie się poruszać.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2006 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podniósł, że towar był przewożony tylko na samochodzie o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony, a nie na przyczepie. Holowanie oznacza natomiast czynność ciągnięcia pojazdu, który nie może się samodzielnie poruszać lub nie posiada własnego napędu. Zarzucił, że przedstawiona przez organ interpretacja pojęcia zespołu pojazdów jest ułomna, a fakt posiadania w czasie kontroli karty opłaty drogowej nie jest dla niego obciążający. Zarzucił też, że organ nie ustosunkował się do przywołanego przez niego w skardze orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..

Na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. występująca w charakterze pełnomocnika skarżącego jego żona M. H. podniosła ponownie, że przyczepa była tylko holowana, nie było na niej towaru.

Stwierdziła też, że ciągnięta przyczepa była własnością jej mamy T. H..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez J. J. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 4 w/w ustawy krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zespół pojazdów to, w świetle art. 2 pkt 49 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość (nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania), a przyczepa, zgodnie z pkt 50 tego artykułu, to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w chwili zatrzymania do kontroli firma skarżącego wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy przewożąc tkaniny z O. S.A. w M. do P. z siedzibą w Z.. Przewóz ten wykonywany był zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki [...] o dmc 2900 kg oraz przyczepy marki [...] o dmc 1400 kg. Z uwagi na to, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony przewóz ten podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy.

Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy przewożone tkaniny w chwili zatrzymania do kontroli były załadowane tylko na samochodzie ciężarowym, czy na samochodzie ciężarowym i na przyczepie.

Argumentacja skarżącego, że wykonywał przewóz tylko samochodem ciężarowym marki [...] o dmc poniżej 3,5 tony, a przyczepa była holowana przez ten samochód jest nie do przyjęcia i nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z treści art. 31 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika bowiem wyraźnie, że holowanie w rozumieniu przepisów tej ustawy może dotyczyć tylko pojazdu silnikowego, który jest konstrukcyjnie przystosowany do samodzielnego poruszania się.

Na marginesie należy też zwrócić uwagę na fakt, iż skarżący w toku postępowania administracyjnego przedstawił dwie całkowicie sprzeczne ze sobą wersje zdarzenia wyjaśniające w jakich okolicznościach doszło do ciągnięcia przyczepy przez jego samochód ciężarowy marki [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. (jedną wersję przedstawił w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] stycznia 2005 r., natomiast drugą odmienną w odwołaniu wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego).

Kontrolowany samochód ciężarowy z przyczepą, którym skarżący w dniu [...] stycznia 2005 r. wykonywał przewóz rzeczy, stanowił zespół pojazdów w rozumieniu art. 2 pkt 49 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym, gdyż jego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy, który podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym, a więc powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1.1. do tej ustawy.

Przewóz ten nie był jednocześnie przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie był to niezarobkowy przewóz drogowy, a więc nieuzasadnione i niezrozumiałe są wywody zawarte w skardze dotyczące przewozów na potrzeby własne oraz wydawania zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Z uwagi na to, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy zespołem pojazdów (pojazdem z przyczepą), którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony pojazd ten, zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym powinien być wyposażony w przyrząd kontrolny (tachograf).

W tym stanie faktycznym zasadnym było wiec nałożenie także kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł na podstawie załącznika lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego.

Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

Wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.

Organ administracji nie mógł odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na sytuację finansową firmy skarżącego oraz jego sytuację rodzinną.

Okoliczności te mogą być natomiast podstawą do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o rozłożenie na raty lub umorzenie nałożonej kary pieniężnej.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.