Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 258/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: Sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Rady Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania L. W. w Ś. z dnia 14 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyniku oceny operacji po ponownej ocenie uwzględniającej protest I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Radę Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania L. W. w Ś. II. zasądza od Rady Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania L. W. w Ś. na rzecz strony skarżącej kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2021 r. M. D. złożyła do Stowarzyszenia LGD Lider Z. W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej, ubiegając się o kwotę [...]zł w ramach ogłoszenia o naborze wniosków na operacje w zakresie podejmowania działalności gospodarczej w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020". Uchwałą Rady Stowarzyszenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. operacja została uznana za zgodną z LSR oraz wybrana do finansowania, uzyskując w ramach oceny [...] punktów. Ze względu jednak na limity środków wskazane w ogłoszonym naborze ,pomimo wyboru do dofinansowania operacja nie mieściła się w limicie środków dostępnych ,o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia [...] grudnia 2021 roku. Strona za pośrednictwem Stowarzyszenia LGD Lider Z. W. złożyła protest, nie zgadzając się z oceną operacji w ramach dwóch kryteriów tj.nr [...] i nr [...].

W zakresie kryterium Nr [...] tj. innowacyjność projektu wskazała, że projekt wykazuje innowacyjny charakter, a usługi urządzeniem Dermapen 4.0 (16 igłowym) nie są realizowane na terenie żadnej z gmin wchodzącej w skład LGD. Na rynku kosmetycznym gmin funkcjonują jedynie podróbki słabszej jakości podobnego urządzenia , które nie zapewniają klientkom bezpieczeństwa i najwyższej jakości zabiegu. Dermapen jest urządzeniem z licencją , a zabiegi są możliwe do wykonania tylko w autoryzowanych gabinetach .W ramach realizacji operacji strona wprowadzi także usługi opieki na dzieckiem przez animatora i tzw. kącik malucha. Odnośnie kryterium Nr [...] tj. gotowość dokumentacji i spójność/poprawność wypełnienia dokumentacji strona wskazała, że zarówno wniosek jak i biznesplan załączyła w formularzu obowiązującym podczas konkursu , natomiast LGD wezwała stronę do przedstawienia dokumentacji w wersji obowiązującej w konkursie. Ponownie więc strona przedstawiła biznesplan na formularzu PROW 2014-2020 pobranym ze strony LGD i złożyła ponownie w sekretariacie. Organ zarzucił stronie, że nie załączyła wymaganych dokumentów tj. zgłoszenia robót budowlanych, choć załączyła kosztorys inwestorski, mapy i szkice sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne dotyczące umiejscowienia operacji, wskazując rozmieszczenie poszczególnych pomieszczeń. Załączono też pozwolenie z Sanepidu na prowadzenie salonu kosmetycznego.

Po rozpoznaniu protestu Urząd Marszałkowski Województwa W. Departament Programów Rozwojów Obszarów Wiejskich uwzględnił protest M. D.. W odniesieniu do kryterium Nr [...] organ wskazał, że pomimo sugerowanej przez stronę szerszej oceny projektu z uwzględnieniem analizy porównawczej na terenie obszaru LGD organ jej nie przeprowadził, choć strona wskazywała we wniosku istnienie na tym terenie gabinetów kosmetycznych i świadczonych tam usług. Organ zarzucił Komisji całkowite pominięcie uzasadnienia wniosku dla oceny tego kryterium. W odniesieniu do kryterium nr [...] spójność i poprawność przedłożonej dokumentacji organ zwrócił uwagę, że niezgodność w postaci niezgodności stopki na dwóch stronach biznesplanu nie przedstawia żadnej wartości merytorycznej z perspektywy oceny tego kryterium. Wskazanie w wezwaniu LGD, że braki takie stanowią braki uniemożliwiające ocenę jest nadużyciem. Postawiono zarzut organowi, że nie wezwał strony do przedstawienia zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zwrócono uwagę, że w/w kryteria wymagają szerokiej analizy informacji i wyjścia poza sferę formalnej oceny, zapewniając dowód przeprowadzenia analizy, jej przejrzystość i adekwatność. Informacją z dnia [...] marca 2022 roku poinformowano skarżącą o przyznaniu [...] punktów na skutek rozpatrzenia protestu i o podtrzymaniu stanowiska członków Rady w przedmiocie oceny wniosku. Poinformowano również, że wniosek został przeznaczony do dofinansowania, lecz nie mieści się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W skardze podobnie jak w proteście podniosła zarzuty pod adresem oceny kryterium Nr 4 i 8.W zakresie tego pierwszego wskazała, że otrzymała jedynie 2 punkty za wskazane kryterium, pomimo ,że zabiegów zamierza dokonywać wyłącznie urządzeniem z licencją ,a autoryzowane gabinety nie znajdują się na terenie LGD Lider Z. W.. Także usługa opieki na dzieckiem oferowana jest w gabinecie w P., czyli również nie na terenie obszaru LGD. Odnośnie kryterium Nr [...] podkreśliła, że załączyła biznesplan na formularzu pobranym ze strony LGD. Odnośnie braku dokumentacji wymieniła wszystkie dokumenty –załączniki dotyczące robót budowlanych dowodzących zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ponadto wypełniła wszystkie pola we wniosku i biznesplanie, co dały pełny obraz realizacji operacji.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. ze zm.- dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 ppsa. Stosownie do art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w tym przepisie, zalicza się ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 t.j. - dalej także jako: ustawa wdrożeniowa), jak również ustawę z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2019, poz. 1167 t.j. ze zm., dalej jako: "url").Stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 3 url, od wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, przysługuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, prawo wniesienia protestu. Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 8 url, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. W myśl z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ppsa. Zauważyć przy tym należy, że ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.), a mianowicie pod kątem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w przypadku uwzględnienia protestu właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, może przekazać sprawę instytucji, o której mowa w art. 39 ust. 1, w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu, jeżeli stwierdzi, że doszło do naruszeń obowiązujących procedur i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik oceny, informując wnioskodawcę na piśmie o przekazaniu sprawy. Tak też się stało w niniejszym postępowaniu.

Ponieważ stosownie do art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej wnioskodawczyni wskazała w proteście 2 kryteria wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza oraz zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, to kontrola sądu w tej sytuacji polega na weryfikacji oceny projektu już tylko w zakresie kryteriów Nr 4 i 8.

W zakresie zarzutu Nr 4 tj. innowacyjności projektu strona wyraźnie w biznesplanie w pkt.7 wskazała, na czym polega innowacyjność jej usług i uzasadniła ją w pkt 4.2.1 ppkt 2, 3 i 6 wskazując na jej lokalny charakter. Wskazała nawet w pkt 9 konkretne zakłady stanowiące spectrum porównawcze z jej ofertą, przy czym konsekwentnie w przypadku każdego z nich jako słabą stronę konkurencji wskazała brak nowoczesnej formy wykonywania zabiegów, która stanowiła podstawę innowacyjności jej usługi. W analizie SWOT wskazując na swoją mocną stronę w odniesieniu do konkurencji wskazała właśnie innowacyjność. Organ w obu informacjach uznał ,że projekt jest innowacyjny, ale tylko na terenie sołectwa. Nie zostało to poparte jednak żadną argumentacją ,a sformułowanie ,że istnieje wiele gabinetów świadczących na terenie gminy podobny zakres usług nie doprecyzowuje, czy chodzi o usługę wykonywaną przy pomocy urządzenia Dermapen czy usługę opieki nad dzieckiem. Co więcej- do tej ostatniej usługi nie odniesiono się w ogóle, co świadczy o niedostatecznej analizie dokumentacji konkursowej. Ponowna ocena projektu - stosownie do art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności-polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Sąd przyjmuje ,że sama innowacyjność jest zagadnieniem ocennym i dopuszcza się różne zdania poszczególnych członków Rady LGD, co do tego, czy operację uznają za innowacyjną w oparciu o definicję innowacyjności określonej w LSR (pod warunkiem że ocena ta nie jest dowolna i nie wychodzi poza ramy wskazań logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego). Natomiast przy uznaniu, że operacja jest innowacyjna, co na gruncie niniejszej sprawy zostało przez Radę LGD potwierdzone, skala innowacyjności jest już kwestią wiedzy, a nie uznania. Strona wskazała w biznesplanie gabinety funkcjonujące poza sołectwem, bo wszystkie 3 przez z nią wskazane są z J., nie M. , do czego organ nie doniósł się w ogóle, a w konsekwencji nie uzasadnił, dlaczego przyjął innowację na terenie sołectwa, a już gminy nie. Lektura lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia Rady LGD uzupełnionego po rozstrzygnięciu protestu wskazuje , że Rada nie ocenia innowacyjności wyłącznie urządzenia, ale również świadczonych usług. Jak jednak wyżej wskazano - nie wyjaśnia ono jednak o jakie usługi chodzi. Z tak uzasadnionej informacji w żaden sposób nie można odtworzyć toku rozumowania i zasadniczych elementów oceny dokonanej przez jej członków. Ani uzasadnienie informacji, ani dokumenty związane z oceną operacji nie potwierdzają, aby członkowie Rady LGD dokonali szczegółowej analizy innowacyjności pod kątem zakresu na jaki się ona rozciąga i na który wskazywała wnioskodawczyni, jak również by dokonali analizy informacji zawartych w dokumentacji, co zresztą podniesiono w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2022 r. o uwzględnieniu protestu.

Odnośnie kryterium Nr 8 sąd podziela stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu protestu, że istotnie odwoływanie się jedynie do wad stopki na dwóch stronach biznesplanu bez jego oceny merytorycznej narusza zasadę równego dostępu do pomocy i jest nadmiernym formalizmem i nie wypełnia uzasadnienia wytycznych do tego kryterium. Jest także naruszeniem zasad postępowania określonych w załączniku nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu LGD Lider Z. W. tj. Procedurze wyboru i oceny operacji w ramach wdrażania Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Lider Z. W. na lata 2014-2020 pkt III ppkt 10 nie wezwanie strony do przedłożenia zgłoszenia robót budowlanych. W regulacji tej wyraźnie wskazano, że wezwanie ma miejsce w przypadku, gdy dany dokument nie został załączony (niezależnie od deklaracji wnioskodawcy wyrażonej we wniosku), a z formularza wynika, że jest to dokument obowiązkowy. " Niezależnie od deklaracji" w ocenie sądu oznacza niezależnie od tego, czy wnioskodawca deklaruje złożenie załącznika. Natomiast okoliczność, że jest to dokument obowiązkowy wynika nie tylko z formularza wniosku, ale i biznesplanu .Tym samym argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę jest po pierwsze nieprawidłowa, po drugie spóźniona. Strona nie kwestionowała konieczności zgłoszenia robót budowlanych, jedynie poinformowała, że złożyła ją do niewłaściwego organu, co mogła konwalidować, gdyby otrzymała wezwanie organu o uzupełnienie dokumentacji. Organ był więc zobligowany do wezwania strony, która na skutek wezwania mogła uzyskać dokument od innego organu tym bardziej ,że nieistotne dla oceny wniosku kwestie były jednak przedmiotem wezwania .W pkt 11 Procedury wyraźnie wskazano, że LGD wskazuje kwestie, które wymagają złożenia przez wnioskodawcę wyjaśnienia, była więc podstawa do uzyskania takich wyjaśnień, bądź złożenia załączników w wyznaczonym terminie. Naruszenie powyższe automatycznie pozbawiło stronę dalszej oceny kryterium Nr 8, a należy wskazać, że ani w pierwszej, ani w drugiej informacji nie stwierdzono, aby były niewypełnione pola, co stronie dawałoby [...] kolejne punkty. Ponadto, skoro w informacji wydanej już po rozstrzygnięciu protestu znalazły się ostatecznie już tylko kwestie braku zgłoszenia i nieprawidłowego formularza, to oznacza, że strona wyeliminowała już błędy obliczeniowe.

Organ niekonsekwentnie też w zaskarżonych informacjach zarzuca niekompletność wniosku, podczas gdy sam przyznaje ,że wniosek był kompletny, tylko na nieprawidłowym formularzu. Analiza opisu kryterium nr 8 nie odnosi się do nieistotnych wad udostępnionego formularza, tylko do merytorycznej zawartości wniosku i załączników. W orzecznictwie trafnie podnosi się, że dla zapewnienia realizacji zasad: równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości kryteriów stosowanych przy ocenie projektów, jak również rzetelności i bezstronności ich oceny (art. 37 ustawy w zakresie polityki spójności), konieczne jest, by formułowane przez właściwe instytucje zarzuty, na których opierają one negatywną ocenę projektu, były szczegółowo i w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać na przyczyny rozstrzygnięcia,a w niniejszym postępowaniu nie spełnia ono tych warunków w zakresie zaskarżonych kryteriów. W ocenie sądu nie przedstawiono argumentacji, która wyczerpująco uzasadniałaby dokonaną ponownie ocenę i nie odniesiono się do wątpliwości, jakie wskazała instytucja rozpoznająca protest w sprawie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ocena ta została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, tak jak wymaga przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust.8 pkt 1 lit.a w/w ustawy, Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, dlatego przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

O kosztach postępowania sądowego orzeczona na podstawie art. 200 p.p.s.a.