Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1246/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 104 ust 11
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. I. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. J.I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 czerwca 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 15 września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego

w [...] nr [...] z dnia 9 czerwca 2015 r. określającą [...] (dalej jako: "skarżący") zobowiązanie podatkowe

w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...], o pojemności silnika

[....] cm3.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 5 lipca 2014 r. skarżący kupił w [....] samochód marki [....], o pojemności silnika 2[....] cm3, za kwotę [....] EUR, który następnie przemieścił na terytorium Polski. W dniu 10 lipca 2014 r. złożył w Oddziale Celnym w [...] uproszczoną deklarację nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, w której jako podstawę opodatkowania wskazało kwotę [....] zł oraz kwotę [....] zł, jako podatek akcyzowy do zapłaty. Do deklaracji dołączył:

– wniosek z 9 lipca 2014 r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym,

– dokument rejestracyjny nr [....],

– kartę pojazdu nr [.....],

– rachunek nr [...] z 5 lipca 2014 r. dotyczący transakcji sprzedaży przedmiotowego samochodu osobowego za kwotę [....],

– zaświadczenie nr [....] z 5 maja 2011 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej,

– potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT UE z 13 maja 2011 r.,

– zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON z 13 maja 2011 r.

Skarżący uiścił wykazaną w złożonej deklaracji podatkowej kwotę podatku akcyzowego w wysokości [....] zł. Następnie w dniu 9 grudnia 2014 r. zarejestrował przedmiotowy samochód osobowy w Starostwie Powiatowym w [...].

Organ I instancji w oparciu o Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe oraz Info-Ekspert Katalog Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej

i Ruchu Drogowego, poddał analizie deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego (AKC-U) i złożone dokumenty. W jej wyniku organ ustalił średnią wartość rynkową podobnego samochodu osobowego na rynku krajowym w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego odpowiednio w kwotach [....] zł (w systemie Eurotax) i [....] zł (w systemie Info-Ekspert).

Mając na uwadze, że ustalona średnia wartość rynkowa znacznie odbiega od zadeklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania, organ I instancji w dniu

11 lipca 2014 r. wezwał skarżącego do skorygowania złożonej deklaracji lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości, w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej ustalonej przez organ. W odpowiedzi skarżący przedłożył opinię rzeczoznawcy samochodowego ([....]nr [.....) z dnia 3 września 2014 r. oraz dokument wystawiony przez [....] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[....]" [.....] z siedzibą w [...] zatytułowany "Opis uszkodzeń w silniku benzynowym o pojemności [....] cm3 zamontowanym w samochodzie osobowym marki [....]

Organ ustalił w oparciu o materiał dowodowy średnią wartość rynkową przedmiotowego pojazdu na kwotę [....] zł. i ponownie wezwał skarżącego do skorygowania złożonej deklaracji lub pisemnego uzasadnienia podanej w deklaracji kwoty. W odpowiedzi skarżący potwierdził, że cena zakupu jest ceną faktycznie poniesioną za przedmiotowy pojazd.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ I instancji decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r. nr [....] określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [.....] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [....] Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu 11 czerwca 2015 r.

Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. skarżący złożył odwołanie, w uzasadnieniu wskazał, że należność podatkowa obliczona została przez niego w sposób prawidłowy i zgodny z podstawą wynikającą z rachunku nr [....] z dnia 5 lipca 2014 r. Zakwestionował natomiast określenie podstawy opodatkowania dokonane w oparciu o dane pochodzące z systemów informatycznych, gdyż wskazują one na średnią wartość rynkową na rynku krajowym, podczas gdy wartość pojazdu wskazana w rachunku została ustalona na podstawie średnich cen na rynku niemieckim (z daty sprzedaży).

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia

15 września 2015 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 9 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ustawa z dnia 6 grudnia 2009 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., nr 752 ze zm., dalej u.p.a.). Powołując treść odpowiednich przepisów ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy wskazał, kiedy powstaje obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów, kto jest podatnikiem akcyzy, co stanowi podstawę opodatkowania oraz ile wynosi stawka akcyzy. Opisując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż kwestią sporną w sprawie jest ocena tego czy podana przez skarżącego kwota nabycia przedmiotowego samochodu - uszkodzonego, tj. [...] EUR (wynikającaz rachunku), w złotych [....] zł (wg kursu z dnia nabycia wewnątrzwspólnotowegow wysokości [....] = 1 EUR), stanowi prawidłową podstawę opodatkowania dla należnej kwoty podatku akcyzowego.

Organ odwoławczy wskazał, że porównaniu podlega wskazana przez skarżącego wartość samochodu z wynikiem analizy przeprowadzonej w oparciu o systemy Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe oraz Info-Ekspert Katalog Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Organ podkreślił, że ocenie została poddana także włączona do materiału dowodowego prywatna opinia rzeczoznawcy samochodowego ([...]). Zgodnie z nią wartość rynkowa samochodu przedstawionego do oględzin przed szkodą wyniosła po zaokrągleniu [....] zł. Organ nie uwzględnił zastosowanego w tej opinii przez biegłego zmniejszenia wartości poprzez zastosowanie współczynnika zbywalności. Zdaniem organu dla potrzeb określenia podstawy opodatkowania w trybie art. 104 u.p.a. istotne znaczenie ma stan techniczny pojazdu w chwili powstania obowiązku podatkowego, zbywalność pojazdu zależy głównie od popularności rynkowej mierzonej łatwością zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub po jego naprawie, możliwością pozyskania tanich nowych części zamiennych, wieku pojazdu oraz rozwiązań konstrukcyjnych.

W konsekwencji organ ustalił wartość pojazdu w oparciu o ustaloną w przedłożonej przez stronę opinii metodę stopnia uszkodzenia, jednak z pominięciem zastosowanego w opinii współczynnika zbywalności na kwotę [....] zł.

Organ odwoławczy odnosząc się do przepisów ustawy o podatku akcyzowym wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w sprawie znajduje zastosowanie stawka akcyzy w wysokości 18,6%. Po pomniejszeniu średniej wartości rynkowej pojazdu w stanie uszkodzonym ustalonej na podstawie opinii rzeczoznawcy w kwocie [.....] zł o zawarty w niej podatek VAT w wysokości 23%i podatek akcyzowy w wysokości 18,6%, po zaokrągleniu do pełnych złotych wyniosła [....]zł.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że kwota podstawy opodatkowania wynikająca z deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego w wysokości [....] zł

i ustalona średnia wartość rynkowa pojazdu podobnego o podobnym stanie technicznym w wysokości [....] zł, znacznie od siebie odbiegają, dlatego podstawa opodatkowania nie może być ustalona na podstawie kwoty wynikającej

z przedłożonego rachunku, lecz w oparciu o średnią wartość rynkową pojazdu podobnego istniejącą na rynku krajowym. Przyjmując powyższe za podstawę obliczeń organ odwoławczy wskazał, że ustaloną podstawę opodatkowania ([....] zł) należy pomnożyć o stawkę należnego podatku akcyzowego (18,6%), co daje podatek akcyzowy w kwocie [.....] zł (po zaokrągleniu [....] zł). Kwota ta odpowiada kwocie określonej w decyzji organu I instancji. W związku z tym, iż skarżący dokonał wpłaty podatku akcyzowego w kwocie [....] zł, to kwota [....] zł stanowiąca niedopłatę w podatku od dnia 8 sierpnia 2014 r. stanowi zaległość podatkową, która powinna zostać zapłacona wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia 8 sierpnia 2014 r. do dnia wpłaty włącznie z wyłączeniem okresu od dnia 11 września 2015 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na przepisy prawa regulujące zasady określania należnego podatku akcyzowego. Podkreślił, że cena nabycia pojazdu (w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego) na rynku zagranicznym stanowi podstawę opodatkowania o ile kwota ta bez uzasadnionych przyczyn nie odbiega w sposób znaczny od średniej wartości tego pojazdu na rynku krajowym. Ustawodawca przyjął bowiem tryb weryfikacji podstawy opodatkowania

z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, który przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności podatnik powinien przedstawić dowody uzasadniające i uwiarygadniające wysokość zadeklarowanej podstawy opodatkowania, a organ podatkowy operując na podstawie tych dowodów zobowiązany jest ocenić, czy dowody te rzeczywiście potwierdzają zaistnienie uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisu art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym. W sytuacji, gdy podatnik nie uzasadni w sposób przekonujący istnienia uzasadnionej przyczyny w różnicy pomiędzy kwotą, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy, a średnią wartością rynkową i nie dokona zmiany deklarowanej wysokości podstawy opodatkowania, to organ obowiązany jest do określenia podstawy opodatkowaniai kwoty tego podatku w decyzji.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy i mając na uwadze niewykazanie przez skarżącego uzasadnionej przyczyny znacznego odbiegania zadeklarowanej wysokości podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej samochodu podobnego na rynku krajowym, we właściwy sposób z poszanowaniem przepisów prawa materialnego

i procesowego, określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skarżący, wskazał, że obliczenia należności dla Skarbu Państwa dokonał na podstawie dokumentu, tj. rachunku wystawionego przez niemiecką firmę ([....]). Jeżeli, więc organ I instancji uważa, że auto powinno być sprzedane za wyższą cenę, to należy zwrócić się do tej markowej firmy niemieckiej, która sprzedała skarżącemu samochód i z nią prowadzić postępowanie, że nie zawyżyli kwoty należnej za uszkodzony samochód.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.,), zwaną p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania i w konsekwencji określenia kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki [....] o pojemności silnika [...]cm3, rok produkcji 2005.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik obowiązany jest zapłacić za samochód. Regułą zatem jest, stosownie do literalnego brzmienia tego przepisu, że podstawą opodatkowania jest wartość wynikająca

z dowodu sprzedaży samochodu (rachunku). Jednak w celu ograniczenia przypadków zaniżania wartości nabytych wewnątrzwspólnotowo pojazdów, ustawodawca wprowadził regulację zawartą w art. 104 ust. 8 u.p.a. Z przepisu tego wynika, że w sytuacji, gdy wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest natomiast wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 104 ust. 11 u.p.a.). Tym samym art. 104 ust. 8 u.p.a. zobowiązuje właściwe organy do weryfikacji podanej przez podatnika w deklaracji AKC-U podstawy opodatkowania.

Zauważyć jednak należy, że powyższa procedura powinna być wdrażana wyjątkowo i tylko wtedy, gdy spełniona zostanie przesłanka znacznego odbiegania ceny nabycia od średniej wartości rynkowej samochodu bez uzasadnionej przyczyny. Zasadą bowiem jest, że podstawę opodatkowania stanowi kwota, którą podatnik jest zobowiązany zapłacić za konkretny nabyty samochód (art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.).

Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone

w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie I GSK 1399)11; gdzie wskazano, że nie jest prawidłowe działanie organu, który w każdej sprawie, nie bacząc na okoliczności, jako punkt wyjścia przyjmuje średnią wartość rynkową podobnego samochodu w kraju i do tej wartości porównuje cenę jaką zapłacił podatnik w kraju nabycia, a także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z dnia 14 września 2011 r. (I GSK 245/10; CBOSA), że celem procedury określonej w art. 104 ust. 8 u.p.a (art. 82a poprzednio obowiązującej ustawy o podatku akcyzowym), nie jest unifikacja cen wszystkich sprowadzanych z zagranicy samochodów i wprowadzenie dla samochodów podobnych jednakowej podstawy opodatkowania akcyzą, niezależnie od tego, za jaką cenę samochód został zakupiony. W szczególności jego celem nie jest przeciwdziałanie konkurencji i wprowadzaniu na rynek Polski tańszych samochodów pochodzących z tańszych rynków europejskich. Celem przepisu jest przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym i celowemu zaniżaniu ceny nabycia w stosunku do ceny rzeczywiście zapłaconej, dla późniejszego zaniżenia należnych opłat i podatków.

Cel ten pozwala osiągnąć tylko właściwe rozumienie użytego przez ustawodawcę określenia "uzasadniona przyczyna", z powodu której podstawa opodatkowania odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu. Samo bowiem stwierdzenie znacznego odbiegania od ceny rynkowej nie jest wystarczające. Określenie "uzasadnionej przyczyny" pozwala na wytyczenie zakresu zastosowania procedur weryfikacyjnych przewidzianych omawianym przepisem. W sytuacji, gdy cena samochodu wprawdzie odbiega od średniej wartości rynkowej, jednak dzieje się tak "z uzasadnionej przyczyny", jej weryfikacja w ogóle nie następuje. Tylko wtedy, kiedy cena budzi wątpliwości organu, co do przyczyny jej wysokości podanej przez podatnika, zasadne jest wdrożenie procesu weryfikacyjnego. Tym samym najważniejszym działaniem organu jest zbadanie, czy istniały rzeczywiste, uzasadnione przyczyny, dla których cena nabycia samochodu odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej w rozumieniu art. 104 ust. 8 u.p.a.

W przypadku stwierdzenia, że odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej danego samochodu osobowego organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest do uwzględnienia z urzędu wszelkich znanych mu okoliczności, które uzasadniają taką dysproporcję pomiędzy podaną przez stronę podstawą opodatkowania konkretnego samochodu osobowego a średnią ceną podobnych samochodów zarejestrowanych w kraju.

Z przedstawionych wyżej przepisów wynika zatem, że proces weryfikacji podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego może przebiegać w dwóch etapach.

W pierwszej kolejności, w razie powzięcia przez organy celne wątpliwości, podatnik jest zobowiązany do wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny (podstawy opodatkowania) znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W tej fazie postępowania inicjatywa dowodowa należy do podatnika. Czyli winien on przedstawić okoliczności, uzasadniające konkretną cenę. Obowiązkiem organu podatkowego jest zaś dokonanie oceny tych okoliczności pod względem wiarygodności i zasadności. Wynikiem tych działań jest wstępna ocena, czy zaistniała uzasadniona przyczyna, aby podstawa opodatkowania jaką jest cena podana przez podatnika, znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej pojazdu. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych, "uzasadniona przyczyna" niższej ceny pojazdu nie musi wiązać się wyłącznie z jego stanem technicznym (por. wyrok WSA

z 30 października 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 333/09, wyrok NSA z 15 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 103/10, wyrok NSA z 14 września 2011 r., sygn. akt I GSK 245/10, wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I GSK 19/12, wyrok NSA z 15 stycznia

2013 r., sygn. akt I GSK 22/12). Stwierdzić jednak należy, że zły stan techniczny pojazdu wpływa na jego cenę nie tylko poprzez konieczność uwzględnienia kosztów naprawy pojazdu, którą trzeba będzie przeprowadzić w kraju. Do faktów powszechnie znanych należy wiedza, że poważne uszkodzenie samochodu powoduje, że na wielu rynkach bogatych krajów Unii Europejskiej pojazd taki osiąga bardzo niską cenę, gdyż w tamtych warunkach naprawa jest nieopłacalna. Ta okoliczność także należy do "uzasadnionych przyczyn", z powodu których podstawa opodatkowania, jaką jest cena może znacznie odbiegać od średniej wartości samochodu w kraju.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy,

że skarżący przedstawił dowód w postaci opinii rzeczoznawcy wraz z dokumentacją fotograficzną oraz opisem uszkodzeń w silniku benzynowym przedmiotowego pojazdu, które w jego ocenie potwierdzają prawidłowość deklarowanej podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu uszkodzonego. Organy podatkowe odnosząc się do powyższej opinii uwzględniły ją częściowo, a mianowicie

z pominięciem zastosowanego przez biegłego współczynnika zbywalności. Przy czym organ pierwszej instancji tłumacząc takie działanie wskazał na to, że dla potrzeb określenia podstawy opodatkowania w trybie art. 104 u.p.a. istotne znaczenie ma stan techniczny pojazdu w chwili powstania obowiązku podatkowego, zbywalność pojazdu zależy głównie od popularności rynkowej danego modelu, mierzonej łatwością zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub po jego naprawie, możliwością pozyskania tanich nowych części zamiennych wieku pojazdu oraz sytuacji sprzedaży. Zdaniem organu zbywalność jako pojęcie subiektywne nie może mieć znaczenia w postępowaniu podatkowym, gdyż stosownie do art. 104 ust. 11 u.p.a. średnią wartością rynkową samochodu wartość ustalona na podstawie średniej ceny pojazdu zarejestrowanego na terytorium kraju o przybliżonym stanie technicznym oraz o takim samym wyposażeniu. Organ drugiej instancji natomiast powtórzył tę argumentację, ponadto zaznaczył także,

że wielkość współczynników uszkodzeń ukrytych oraz zbywalności program określa automatycznie, pozostają one zatem bez ingerencji osoby dokonującej wyceny

w oparciu o zasady wprowadzone do programu.

Wskazać jednak należy, że w opinii biegłego rzeczoznawcy [...]na stronie 5 jednoznacznie wskazano, że wliczenie wartości pojazdu w stanie uszkodzonym metodą stopnia uszkodzenia wynosi [...] zł. Tym samym zawarte

w decyzji organu drugiej instancji na stronie 8 stwierdzenie, że ustalona metodą stopnia uszkodzenia średnia wartość rynkowa przedmiotowego samochodu określona opinią Rzeczoznawcy [....] z dnia 3 września 2014 r. wynosi [...] zł pozostaje w sprzeczności z treścią tej opinii.

Stosownie do treści art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niewątpliwie przedłożona przez podatnika przed organem pierwszej instancji opinia rzeczoznawcy jest takim dowodem. Opinia ta jednak jest dowodem w całości. Stosownie do treści art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okolicznością tą w rozpoznawanej sprawie jest wartość przedmiotu opodatkowania, natomiast materiałem dowodowym na którym oparł się organ ustalając tę okoliczność była opinia biegłego. Jednak jak już wskazano powyżej organ treść tej opinii potraktował w sposób wybiórczy. W ocenie sądu brak było podstaw do pomijania zastosowanego przez biegłego współczynnika zbywalności z tego powodu, że jest on generowany przez system, cały bowiem, wynik opinii jest generowany przez system po wprowadzeniu danych konkretnego pojazdu i wynik opinii odpowiada na pytanie o wartość pojazdu uszkodzonego, a takim właśnie pojazdem był przedmiotowy samochód. Nie zasługuje na podzielenie także argumentacja organów sprowadzająca się do uzasadnienia pominięcia tego współczynnika ze względu na to, że dotyczy on sytuacji sprzedaży i jest pojęciem subiektywnym. W tym przedmiocie odwołać się należy do treści art. 104 ust. 11 u.p.a , który definiuje średnią wartość samochodu osobowego jako wartość ustalaną na podstawie notowanej na rynku krajowym w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu rocznika oraz – jeżeli to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Definicja ta odwołuje się do ceny notowanej na rynku krajowym, a zatem nie można skutecznie bronić tezy, że współczynnik zbywalności, ze swej nazwy odwołujący się do możliwości zbycia pojazdu na rynku, nie ma wpływu na wartość pojazdu. Właśnie ze względu na wpływ na wartość pojazdu poprzez uwzględnienie możliwości zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym, współczynnik ten koryguje wartości generowane przez system.

Jeżeli organy podatkowe miały wątpliwość co do wyceny przedstawionej przez podatnika, a wynikającej z wykonanej na jego zlecenie opinii, powinny były stosownie do treści art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej powołać biegłego celem wyceny przedmiotowego pojazdu. Jednak wycena pojazdu powinna być dokonywana przy uwzględnieniu stopnia wiedzy nabywcy pojazdu o jego stanie technicznym na takim samym poziomie jak wiedza podatnika w momencie nabycia pojazdu, czyli wynikającym z rachunku z dnia 5.07.2014 r. (organ winien dokonać tłumaczenia tego dokumentu).

Prawidłowe ustalenie przez organ podstawy opodatkowania jest jego obowiązkiem, zgodnie bowiem z treścią z art. 122 Ordynacji podatkowej to organ podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Celem uregulowania przewidzianego

w przepisach art. 104 u.p.a. jest przeciwdziałanie oszustwom podatkowym (zaniżaniu podstawy opodatkowania). Nie mają one jednak za zadanie przeciwdziałać podstawowym prawom ekonomii polegającym na kupnie towaru taniej po to, aby po ewentualnej naprawie sprzedać go drożej. Po raz kolejny podkreślić należy, że zmiana podstawy opodatkowania jest uprawniona tylko wtedy, kiedy różnica w podstawie opodatkowania jest znaczna i nie ma uzasadnionej przyczyny (zob. wyrok NSA

z 21 marca 2013 r., I GSK 1399/11; CBOSA).

Reasumując, uznać należy, że organy nie wykazały, iż deklarowana przez skarżącego wysokość podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu uszkodzonego bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu na rynku nabycia. Nie wykazały zatem,

że wystąpiły przesłanki do weryfikowania deklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania.

W ocenie sądu organy naruszyły przepisy postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organy podatkowe

w sposób nieprawidłowy oceniły przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci opinii biegłego poprzez jego wybiórcze potraktowanie. Tym samym uchybiły art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić powyższe rozważania

i w sposób prawidłowy wyjaśnić, czy nabycie przez skarżącego i sprowadzenie na terytorium RP uszkodzonego pojazdu stanowi podstawę do weryfikowania deklarowanej podstawy opodatkowania, przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Należy zatem w pierwszej kolejności ustalić średnią cenę rynkową nabytego przez skarżącego, czyli podobnie uszkodzonego pojazdu, przy uwzględnieniu poczynionych powyżej uwag odnośnie rozważenia możliwości dopuszczenia dowodu

z opinii biegłego, a następnie rozważyć, czy istnieją podstawy do kontynuowania postępowania podatkowego.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz

art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił zaś na mocy przepisów art. 200

i art. 209 p.p.s.a.