Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2014/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: poz. 20.1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zakładu [...] Sp. z o.o. w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 283/11 w sprawie ze skargi Zakładu [...] Sp. z o.o. w E. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Sygn. II OSK 2014/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 283/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (zwany dalej WSA), oddalił skargę Zakładu [...] w E. Sp. z o.o. (zwany dalej ZEM), na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w E. stwierdził u A. Z. chorobę zawodową, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 105, poz. 869, zwanego dalej rozporządzeniem/, tj. obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Organ wskazał, że A. Z. przez 14 lat pracowała na stanowisku składacza wiązek przewodów na stacjonarnych stołach montażowych oraz przemiennie na liniach technologicznych. Praca polegała na wykonywaniu bardzo szybkich, rotacyjnych ruchów dłoni i nadgarstka i charakteryzowała się znacznym stopniem powtarzalności operacji technologicznych i monotypowości oraz dużym obciążeniem statycznym. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi im. prof. dra med. Jerzego Nofera orzeczeniem lekarskim z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], rozpoznał u strony przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Specjalistyczne badania neurologiczne, jakim poddana została A. Z. wykazały uszkodzenie demielinizacyjne włókien ruchowych obu nerwów pośrodkowych na poziomie nadgarstka. Na podstawie tego orzeczenia organ I instancji stwierdził u A. Z. chorobę strony.

W odwołaniu ZEM podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zostało doręczone Zakładowi w dniu 27 sierpnia 2009 r. Natomiast 1 marca 2010 r. rozwiązano z A. Z. stosunek pracy. Pierwsze z orzeczeń lekarskich było wydane bezpośrednio po ustaniu z A. Z. stosunku pracy. Wskazano też na rozbieżność orzeczeń lekarskich. Według odwołującego, zebrane w sprawie dowody nie pozwalają stwierdzić, czy chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy a organ nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy schorzeniem, a charakterem wykonywanej pracy.

Warmińsko - Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i odnosząc się do postulowanego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wskazał, że przepisy obowiązujące w sprawach chorób zawodowych określają tryb postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, a tym samym regulują kwestie postępowania dowodowego w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Zgodnie z tymi przepisami, lekarzami uprawnionymi do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych są specjaliści w dziedzinie medycyny pracy, medycyny przemysłowej, medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny kolejowej, medycyny lotniczej lub higieny pracy, zatrudnieni w odpowiednich jednostkach orzeczniczych. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego. W sprawie zebrany został kompletny materiał dowodowy, a orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi zostało przekonująco uzasadnione. Za bezzasadne uznano też żądanie przeprowadzenia dodatkowego dowodu w postaci opinii biegłego.

W skardze Zakład [...] w E. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a to art. 138 § 1 w zw. z art. 7, art. 776 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania, w postaci § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia, gdyż nie zwrócono się o wydanie orzeczenia uzupełniającego stwierdzenie choroby zawodowej. W szczególności nie ustalono czy w czasie pomiędzy przeprowadzonymi badaniami, tj. pomiędzy 14 kwietnia 2010 r., a 17 czerwca 2010 r., kiedy A. Z. nie pracowała już u strony skarżącej, nie wystąpiły pozazawodowe przyczyny powstania schorzenia, zależne od badanej.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił wyjaśniając, że stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do uznania stwierdzonego uszczerbku na zdrowiu za chorobę zawodową konieczne jest po pierwsze: stwierdzenie istnienia choroby, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a po drugie stwierdzenie, że choroba ta została spowodowana działaniem warunków szkodliwych, w jakich wykonywana była praca. Podkreślono, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, gdzie kwalifikacji dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Wskazano przy tym na § 8 ust. 1 rozporządzenia akcentując, że orzeczenia lekarskie są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i stanowią dowód w sprawie, którym inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany. Bezspornym jest, że u A. Z. stwierdzono chorobę, która jest wymieniona wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonych w załączniku do rozporządzenia. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi im. prof. dra med. Jerzego Nofera orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] rozpoznał u badanej przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zebrana w sprawie dokumentacja pozwala stwierdzić, że choroba, która dotknęła A. Z. została spowodowana sposobem wykonywania pracy w Zakładzie [...], w którym wymieniona przez 14 lat pracowała na stanowisku składacza wiązek przewodów na stacjonarnych stołach montażowych oraz przemiennie na liniach technologicznych. Stanowiska te charakteryzowały się wymuszoną pozycją ciała związaną z podnoszeniem obu kończyn górnych, znacznym stopniem powtarzalności operacji technologicznych i monotypowości oraz dużym obciążeniem statycznym.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego wydania dwóch różnych orzeczeń lekarskich WSA stwierdził, że orzeczenie lekarskie, na którym oparły się organy jest jednoznaczne, uzasadnione, poparte badaniami klinicznymi i dlatego jego wiarygodność dowodowa nie budzi wątpliwości. Oba orzeczenia nie są tożsame co wynika z faktu, że organ orzeczniczy II stopnia przeprowadził dodatkowe, specjalistyczne badania, które pozwoliły rozpoznać u A. Z. chorobę zawodową. Orzeczenie lekarskie a także Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wraz z informacją o warunkach i sposobie wykonywania pracy w ZEM, jak również weryfikacją karty narażenia zawodowego, pozwalały na dokładną ocenę kwestii wystąpienia choroby zawodowej oraz w bardzo wysokim stopniu uprawdopodobniły, że przyczyną wystąpienia rzeczonej choroby był sposób wykonywania przez wymienioną powtarzalnej pracy ręcznej. Tym samym, wykazany został związek przyczynowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez A. Z., a zdiagnozowaną u niej chorobą, znajdującą się w wykazie chorób zawodowych. Końcowo WSA przytoczył także pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1447/08, iż byli pracodawcy nie są związani żadnym stosunkiem materialno - prawnym z pracownikami, u których stwierdzono chorobę zawodową, w związku z tym, nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa, uprawniającego do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednakże na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżąca Spółka wykazała się interesem prawnym a przemawia za tym fakt, że czynniki narażenia zawodowego (sposób pracy), które prawdopodobnie spowodowały u niej chorobę zawodową, zaistniały tylko podczas pracy w Zakładzie [...] Sp. z o. o. w E..

W skardze kasacyjnej ZEM, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:

1. "art. 174 pkt. 2 ppsa w zw. z art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji mimo istniejących w nim uchybień przepisom art.7 i art. 77 § 1 kpa polegającym na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A. Z. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu dołączenia do akt dokumentacji medycznej, z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej";

2. art. 174 pkt.2 ppsa w zw. z art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż wyłącznie praca w odwołującej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej A. Z., nie ustalając przy tym narażenia w przypadku poprzednich zakładów pracy;

3. art. 174 pkt.2 ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa oraz przepisów prawa materialnego, w tym § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, przez nie dopuszczenie do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających A. Z. w warunkach narażenia na powstanie stwierdzonej choroby, przy tym nie zapewnienie tym osobom czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania oraz braku odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.

Na tej podstawie sformułowano wnioski o:

1. uchylenie przedmiotowej decyzji w całości,

a w wypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji w trybie art. 193 w związku z art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa, o:

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi,

względnie, o:

3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz

4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji;

5. rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego bądź jego pełnomocnika.

W uzasadnieniu podniesiono, że postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone prawidłowo i dlatego orzeczenie wydano w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w sposób przekraczający zasady swobodnej oceny, a co za tym idzie, niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego. Naruszono w ten sposób art. 77 i art. 80 kpa. Organy naruszyły również art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, nie dopuszczając do udziału sprawie wszystkich pracodawców, którzy zatrudniali A. Z. w warunkach narażenia na powstanie stwierdzonej choroby. W szczególności dotyczy to pracy na stanowisku dyżurnego ruchu w PKP, która to praca mogła być źródłem powstania schorzenia. Sąd I instancji nie ustalił też, czy w czasie pomiędzy przeprowadzonymi badaniami, tj. pomiędzy dniem 14 kwietnia 2010 r., a 17 czerwca 2010 r., kiedy A. Z. nie pracowała już u strony skarżącej, nie wystąpiły pozazawodowe przyczyny powstania stwierdzonego schorzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Warmińsko - Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Podniesiono, że skarga kasacyjna złożona w imieniu ZEM w E. Sp. z o.o., została oparta na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej skarżący w ogóle nie wykazał, jakie przepisy zostały przez sąd pierwszej instancji naruszone, a także nie wykazał czy ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesione zarzuty dotyczą działania organu, gdy tymczasem przedmiotem sprawy przed NSA jest kontrola prawidłowości działań sądu pierwszej instancji. Stąd też skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 176 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej zauważono, że w przypadku A. Z. jednostka uprawniona do orzekania w sprawie chorób zawodowych rozpoznała przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Z Karty Oceny Narażenia Zawodowego wynika, że w trakcie wykonywania zatrudnienia w PKP Stacja Pozaklasowa Opole Główne, A. Z. nie wykonywała pracy, która powodowałaby obciążenie kończyn górnych mogących spowodować powstanie schorzenia w postaci zespołu cieśni nadgarstka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.

W pierwszej kolejności wypada odnieść się do wniosku o odrzucenie skargi kasacyjnej. Wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne przewidziane dla tego środka odwoławczego. Sporządzona została przez właściwie umocowanego pełnomocnika, zawiera podstawy kasacji i ich uzasadnienie oraz wskazuje zaskarżone orzeczenie. Wobec tego, nie można uznać, że środek odwoławczy wniesiony przez ZEM narusza przepisy art. 174, art. 175 § 1 i art. 176 p.p.s.a. Natomiast zarzucana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wada argumentacji uzasadnienia /jeżeli występuje/, nie może stanowić podstawy odrzucenia tego środka odwoławczego; może stanowić jedynie podstawę oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomimo, że skarga kasacyjna nie podlega odrzuceniu zauważyć należy, że w zakresie wniosków zawiera wadliwie postawione żądania, przy czym dotyczy to punktu 1 oraz punktu 2. Wniosek "o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości w oparciu o przepis art. 193 w związku z art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a." nawet przy zasadności skargi kasacyjnej nie może być uwzględniony, gdyż skarga kasacyjna skierowana jest przeciwko wyrokowi WSA a nie przeciwko decyzji organu odwoławczego. Natomiast żądanie zawarte w punkcie 2 przy sformułowanych skargą kasacyjną zarzutach nie wchodzi w rachubę, bowiem reformatoryjne uprawnienia orzecznicze Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwalają na merytoryczne rozpoznanie skargi /po uchyleniu zaskarżonego wyroku WSA/, jedynie w sytuacji naruszenia prawa materialnego /art. 188 p.p.s.a./. Tymczasem skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na podstawach kasacyjnych przewidzianych przepisem art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./, przy czym w ramach tej podstawy kasacyjnej wskazano na art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, mimo istniejących w nim uchybień przepisom art.7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także na art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Przy tej treści zarzutach przepisem postępowania sądowoadministracyjnego, którego naruszenia miał dopuścić się WSA, był art. 138 § 1 k.p.a., przy czym skarżący kasacyjnie wyprowadza wniosek, że WSA nie zastosował przytoczonego przepisu k.p.a., pomimo zaistnienia braków w postępowaniu dowodowym.

Zarzut ten należy uznać za oczywiście bezzasadny. Przede wszystkim wskazać wypada, że obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest precyzyjne postawienie zarzutu. Przy zarzucie naruszenia art. 138 § 1 k.p.a., obowiązkiem skarżącego kasacyjnie było wskazanie również punktu, skoro § 1 składa się z punktów od 1 do 3. Niezależnie od tego WSA nie mógł zastosować art. 138 § 1 k.p.a., gdyż przepisy k.p.a. nie stanowią podstawy wyroku sądu administracyjnego. Art. 138 k.p.a. odnosi się do uprawnień orzeczniczych organu odwoławczego i ustala sposób rozpoznania odwołania w administracyjnym toku instancji. Natomiast fundamentami rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego określającymi sposób rozpoznania skargi są przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 151 p.p.s.a., / w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala/. W takim sensie – przez oddalenie skargi – można jedynie mówić o "utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji". Podobnie rzecz się ma w przypadku naruszenia przez WSA art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż przepisy te nie dotyczą postępowania przed sądem administracyjnym, a regulują postępowanie przed organami administracyjnymi.

Również zarzut wiążący naruszenie art. 80 k.p.a. z przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przy argumentacji, że WSA przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, nie może zostać uwzględniony. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści przytoczonego przepisu wynika niezbicie, że jest on adresowany wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie dowodowe. Sąd administracyjny nie jest adresatem tej normy prawnej co powoduje, że nie mógł przekroczyć granic swobodnej oceny dowodów w sposób, jaki zarzuca ZEM. Rola sądu polega na kontrolowaniu, czy organ nie naruszył obowiązku oceny danej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Sąd - co do zasady - opiera się na ustaleniach organu, oceniając czy spełniają one standardy wyznaczone przez k.p.a. Wynika to wprost z art. 133 § 1 p.p.s.a. /sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy/; natomiast dowody uzupełniające może przeprowadzić jedynie wyjątkowo, w warunkach określonych przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a.

Na marginesie dodać też należy, że organy sanitarne nie dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Skarga kasacyjna nie kwestionuje bowiem faktu zatrudnienia A. Z. w Zakładach [...] w E. Sp. z o.o. od 1 lipca 1996 r. do 2010 r. Z formularza oceny narażenia zawodowego jednoznacznie wynika, że w okresie tym wymieniona wykonywała pracę na stanowisku składacza wiązek przewodów na stacjonarnych stołach montażowych oraz przemiennie na liniach technologicznych. Okres zatrudnienia jest okresem narażenia na warunki szkodliwe, co przy braku jakichkolwiek przeciwnych dowodów świadczy o wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy i trafnej ocenie materiału dowodowego, że rozpoznana choroba zawodowa oraz praca przez okres 14 lat w ZEM i działanie w tym okresie czynników szkodliwych dla zdrowia, pozostają ze sobą w związku przyczynowym.

Nieusprawiedliwiony jest też zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 w związku z art. 10 § 1 oraz § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Według poglądu skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w prowadzonych czynnościach. Tymczasem obowiązek, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie k.p.a., należy do katalogu powinności organu administracji prowadzącego postępowanie jurysdykcyjne, a nie do sądu administracyjnego. Zatem WSA nie mógł dopuścić się naruszenia tego przepisu. Dodać też należy, że organy sanitarne także nie uchybiły przepisowi art. 10 k.p.a., jeśli się weźmie pod uwagę 14 – letni okres zatrudnienia A. Z. w ZEM oraz dane zawarte w Karcie oceny narażenia zawodowego wraz z informacją o warunkach i sposobie wykonywania pracy u skarżącego kasacyjnie z których jednoznacznie wynika, że praca wymienionej u skarżącego kasacyjnie polegała na wykonywaniu czynności charakteryzujących się znacznym stopniem powtarzalności operacji technologicznych i monotypowości oraz dużym obciążeniem statycznym.

Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.