Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1619/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58  par. 1  pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2011 r., odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 5 sierpnia 2016 r. organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, po czym podjął próbę jej doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego. Po przeanalizowaniu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej decyzję organ stwierdził, iż nie nastąpiło prawidłowe doręczenie przesyłki z uwagi na fakt, iż jako adresat przesyłki podpisała się osoba niebędąca stroną postępowania o bliżej nieokreślonej tożsamości. Następnie organ odwoławczy złożył stosowną reklamację do operatora pocztowego, która została przez niego uznana za zasadną.

Przy piśmie z dnia 11 października 2016 r. organ odwoławczy przesłał T. K. odpisy wydanych przez siebie decyzji, w tym zaskarżoną decyzję. W piśmie wskazał, że z uwagi na nieprawidłowe opisanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki organ odwoławczy uznał, iż doręczenie nie nastąpiło zgodnie z prawem. Z tego względu organ przesłał odpisy decyzji. Jednocześnie organ poinformował, że stronie na ww. decyzje przysługuje prawo do wniesienia skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. T. K. wniósł skargę na doręczone mu odpisy decyzji. Zarzucił, że nie można było doręczyć mu odpisów decyzji – kserokopii potwierdzonych za zgodność, tylko oryginał decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że oryginały decyzji zostały doręczone stronie zgodnie z procedurą. Pierwotna przesyłka została doręczona pełnoletniemu domownikowi – M. K. Doręczenie odpisów decyzji stanowiło jedynie wyrażenie zasady zaufania do organów podatkowych. Z tych względów organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie z przekroczeniem ustawowego terminu, ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie skargi.

Sąd zwrócił się do organu odwoławczego o przedłożenie odpisów decyzji przesłanych skarżącemu, gdyż w aktach administracyjnych brak jest załącznika do pisma organu z dnia 11 października 2016 r.

W piśmie z dnia 22 lutego 2017 r. organ odwoławczy podał, że odpisy decyzji zostały sporządzone w jednym egzemplarzu i przesłane stronie. Z uwagi na fakt, że w aktach administracyjnych znajdowały się egzemplarze decyzji oznaczone "a/a", nie było potrzeby sporządzania ich odpisów. Oryginały decyzji oznaczone "a/a" zostały przekazane Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu, ale z przyczyn innych niż wskazywał organ odwoławczy. W rozpatrywanej sprawie Sąd musiał rozstrzygnąć, czy skarżącemu został doręczony akt administracyjny podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżącemu zostały doręczone skutecznie jedynie "odpisy decyzji". Pierwsza próba doręczenia, jak wyraźnie wskazał organ podatkowy w swoim piśmie z dnia 11 października 2016 r., była nieskuteczna. Potwierdza to także uznanie reklamacji usługi pocztowej przez operatora pocztowego. Sąd nie zgadza się zatem z twierdzeniami organu odwoławczego, że pierwsze doręczenie było – mimo reklamacji – skuteczne. Sąd zauważa, że odpowiedź na skargę jest sprzeczna z treścią wcześniejszego pisma organu odwoławczego. W piśmie z dnia 11 października 2016 r. organ odwoławczy nie miał żadnych wątpliwości co do nieprawidłowości doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Co istotne, pouczył o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżoną decyzję. Realizując zatem zasadę zaufania do organów podatkowych nie można inaczej przyjąć, że pierwsze doręczenie było nieskuteczne. Inna interpretacja mogłaby naruszyć prawo jednostki do sądu wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Niewątpliwie bowiem termin liczony od pierwszej próby doręczenia decyzji organu odwoławczego upłynął już dawno. W ocenie Sądu, nie do pogodzenia w demokratycznym państwie prawnym jest zaś takie działanie organu władzy publicznej, które ostatecznie zamknęłoby drogę jednostce do obrony swojego interesu prawnego. W takiej sytuacji nie można w ogóle twierdzić o działaniu pogłębiającym zaufanie do organu podatkowego, o którym mowa w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201).

Co do zaś doręczenia "odpisów decyzji" Sąd wskazuje, że także ta próba doręczenia nie wywoła żadnych skutków prawnych. Według Sądu, doręczenie uwierzytelnionej kopii, ma jedynie walor informacyjny i nie wywiera skutku prawnego w postaci jej doręczenia w rozumieniu art. 211 O.p. i związania nią organu (art. 212 O.p.), jak też wejścia do obrotu prawnego. W orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji, która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 1998 r., II SA/Gd 1618/96, Lex nr 44208; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., I OSK 782/10, Lex nr 9520600). Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie. Przyjmuje się mianowicie, iż przepisy prawa procesowego stanowią o doręczeniu stronie "decyzji", a więc oryginału, a nie odpisu, wyciągu z protokołu posiedzenia organu, czy też kopii decyzji. Strona jest uprawniona do otrzymania w oryginale, z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ, dokumentu, jakim jest decyzja sporządzona na piśmie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 443; M. Jaśkowska, A. Wróbel, K.p.a, Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2011, s. 680-681). Gdyby ustawodawcy chodziło o doręczenie jedynie "odpisu" decyzji, przesądziłby o tym w wyraźny sposób. Skoro zatem nie czyni tego wyraźnie, w sposób niebudzący wątpliwości, to zamiaru takiego przypisać mu nie można. Trzeba zgodzić się ze skarżącym, że ustawy procesowe łączą skutki prawne z doręczeniem stronie decyzji w formie prawem przewidzianej, a nie z zapoznaniem się z treścią decyzji przez stronę, jak i z faktycznym otrzymaniem takiej decyzji przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., II FSK 636/09, CBOSA).

W tym stanie rzeczy należało uznać, że w sprawie nie istnieje przedmiot zaskarżenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2008 r., I OSK 1326/07, CBOSA). W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest pogląd, że decyzje niedoręczone to decyzje nieistniejące (nieakty), które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja, nie weszła do obiegu prawnego, trzeba było stwierdzić, że skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Na organie odwoławczym spoczywa natomiast obowiązek prawidłowego doręczenia stronie decyzji, albowiem dopiero prawidłowe doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa.

Wobec powyższego, Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.