Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 390/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 XII 2005 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2000 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 498 (czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA / OL 390/ 05

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2005 r., Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, złożonego przez L. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia 18 grudnia 2004 roku, Nr "[...]", w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2000 w kwocie 14 037,60 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy ustalił wobec podatnika L. K. podatek od nieruchomości na rok 2000 w kwocie 14 037,60 zł, z czego podatek od gruntów ustalony został na kwotę: 1 185 zł, zaś podatek od budynków usytuowanych na tym gruncie na kwotę - 12 852,60 zł. Podjęcie wskazanej wyżej decyzji organ oparł na następujących dowodach i dokumentach: - na dokonanym przez Starostę zawiadomieniu o zmianie w ewidencji gruntów z dnia 24 września 1999 roku, z której wynika, że na podstawie umowy zniesienia współwłasności sporządzonej aktem notarialnym w dniu 22 lipca 1999 roku Repertorium "[...]" L. K. stał się użytkownikiem wieczystym działki gruntu o numerze ewidencyjnym 73/3 Km1 o pow. 23 700 m 2, sklasyfikowanej jako użytek rolny klasy III i IV i oznaczonej w ewidencji użytków rolnych symbolami: R, RB IVa i PS B III, na decyzji Naczelnika Gminy z dnia 29 października 1985 roku Nr "[...]" o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów rolnych o powierzchni 2,37 ha położonej w obrębie wsi Z. oznaczonej numerem działki 73/3 KM 1 i składającej się gruntów rolnych RIVa o pow. 1,28 ha i PS III o pow. 1,09 ha, - na protokole z oględzin nieruchomości należącej do podatnika dokonanej w dniu 16 czerwca 2004 roku.

Wskazanych wyżej dowodów podatnik nie zakwestionował, natomiast w odwołaniu od decyzji podważył sam fakt opodatkowania wskazanej nieruchomości podatkiem od nieruchomości, nie zaś podatkiem rolnym. Podnosząc opisany wyżej zarzut strona powołała się na to, że nieruchomość, którą posiada na terenie Gminy stanowi całość gospodarczą z gospodarstwami rolnym o łącznej powierzchni ok. 1300 ha.

W tej sytuacji - w ocenie podatnika - organ nie miał podstaw do ustalania innego rodzaju podatku niż podatku rolnego. Sposób wykorzystania posiadanych przez stronę gruntów i budynków i ich związek z prowadzonym gospodarstwem rolnym wskazuje przy tym na to, iż budynki i budowle znajdujące się na tym gruncie podlegają ustawowemu zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W sytuacji, niekwestionowanego związku budynków położonych na działce Nr 73/3 z prowadzonym gospodarstwem rolnym oraz produkcją roślinną i zwierzęcą -nieruchomość ta oraz znajdujące się na niej budynki nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę ustaliło i zważyło co następuje.

Zgodnie z obowiązującą w 2000 r. definicją za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważało się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym grunty gospodarstw rolnych podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym. Przepis powyższy tworzył zasadę, od której istniały wyjątki. Do wyjątków tych należał między innymi przepis art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych - wg ostatniej zmiany w Dz. U. z 1999 roku Nr 96 poz. 1129, tworzący stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2000 roku, odbierający niektórym gruntom rolnym (użytkom rolnym) cechę gospodarstwa rolnego opodatkowanego podatkiem rolnym (nawet jeżeli te grunty były sklasyfikowane jako użytki rolne), jeżeli były one wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze. Wyłączenie to nie było skuteczne jedynie przez okres dwóch lat licząc od dnia wyłączenia, jeżeli w tym czasie na gruntach wyłączonych na cele nierolnicze prowadzona była działalność rolnicza. Mając na uwadze powyższą regulację obowiązującą w kwestii podatku od nieruchomości w roku 2000 przyjęto, że grunt stanowiący działkę Nr 73/3 o pow. 2,37 ha położony w miejscowości Z. gmina M. i będący w użytkowaniu wieczystym L. K. podlegał (w tamtym stanie prawnym) podatkowi od nieruchomości a nie podatkowi rolnemu pomimo tego, że był i jest sklasyfikowany jako użytek rolny (jak wynika to z wypisu z ewidencji gruntów działka Nr 71/3 składa się z gruntów sklasyfikowanych jako RIVa, B/RIVa i B/PS III). Działka ta jednak na podstawie decyzji Naczelnika Gminy M. z dnia 12.10.1985 roku Nr "[...]" wyłączona została z produkcji rolnej, w związku z przeznaczeniem jej w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. W tamtym czasie ta działka była we władaniu Przedsiębiorstwa A w E. Wobec stwierdzonej powyżej okoliczności, opisana nieruchomość gruntowa nawet jeżeli wchodziła w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez podatnika w Z. oraz na terenie kraju w miejscowościach: Z., L. i S. o łącznej pow. ok. 1300 ha (jak podaje strona) i stanowiła, jak to podkreśla strona całość gospodarczą - nie podlegała podatkowi rolnemu a podatkowi od nieruchomości ponieważ była wyłączona z produkcji rolnej. Wobec faktu, iż nieruchomość została wyłączona z produkcji rolnej w roku 1985, dla oceny stanu faktycznego - bez znaczenia pozostaje warunek określony w art. 3 ust. 1 pkt. 4 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem wskazany tu okres dwóch lat upłynął przed rokiem 2000 - za który ustalany jest podatek od nieruchomości. Przedmiotem zarzutu strony podniesionym odwołaniu pozostaje także fakt obciążenia podatkiem od nieruchomości budynków usytuowanych na działce Nr 73/3. Podejmując rozstrzygniecie w kwestii opodatkowania budynków organ podatkowy wyraził takie stanowisko, podzielane zresztą przez Kolegium Odwoławcze, że skoro grunt na którym znajdują się budynki nie podlega podatkowi rolnemu a podatkowi od nieruchomości, to usytuowane na nim budynki nie mogą korzystać ze zwolnienia określonego obecnie w treści art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a w roku 2000 zawartego w art. 7 ust. 7 tej ustawy. Przepis ten stanowił, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części związane z działalnością leśną, zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, oraz w gospodarstwach rolnych, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, budynki gospodarcze lub ich części związane z działalnością rolniczą, Dla zwolnienia budynków gospodarczych z podatku od nieruchomości niezbędne jest zatem jednoczesne spełnienie dwóch przesłanek dotyczących tych budynków. Po pierwsze, aby były to budynki gospodarcze (lub ich części) związane z działalnością rolniczą - czego Kolegium Odwoławcze nie kwestionuje, w świetle zebranych w sprawie dowodów. Po drugie zaś tej aby budynki gospodarcze należące do podatnika położone były na gruntach gospodarstw rolnych. Zdaniem organu odwoławczego, ten ostatni warunek nie jest spełniony, nawet wtedy, gdy grunty stanowiące - jak wykazuje podatnik - jedną całość z prowadzonym przez niego gospodarstwem rolnym i będące użytkami rolnymi, wyłączone zostały z produkcji rolnej. W ocenie Kolegium te same grunty oceniane pod rządami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w jej brzmieniu obowiązującym w roku 2000 - nie mogły być jednocześnie gruntami gospodarstwa rolnego i gruntami wyłączonymi z produkcji rolnej i przeznaczonymi na cele inne niż rolnicze. Wskazana wyżej ocena wynika z treści regulacji prawnej dotyczącej obowiązku podatkowego podatku rolnym i podatku od nieruchomości, obowiązującej do dnia 1 stycznia 2003 roku. Po tym czasie - z punktu widzenia prawa - stało się rzeczą obojętną to na jakie cele: rolnicze czy też inne, wykorzystywany jest grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako użytek rolny. Mając na uwadze powyższe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżona decyzja podatkowa nie narusza prawa i jako taka powinna być utrzymana w mocy.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył L. K. i domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podważał sam fakt opodatkowania wskazanej nieruchomości podatkiem od nieruchomości, nie zaś podatkiem rolnym. Wskazał na to, że nieruchomość którą posiada na terenie Gminy M. stanowi całość gospodarczą z gospodarstwami rolnym o łącznej powierzchni ok. 1300 ha. W jego ocenie organ nie miał podstaw do ustalania innego rodzaju podatku niż podatku rolnego. Sposób wykorzystania posiadanych przez stronę gruntów i budynków i ich związek z prowadzonym gospodarstwem rolnym wskazuje przy tym na to, iż budynki i budowle znajdujące się na tym gruncie podlegają ustawowemu zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W sytuacji, niekwestionowanego związku budynków położonych na działce Nr 73/3 z prowadzonym gospodarstwem rolnym oraz produkcją roślinną i zwierzęcą -nieruchomość ta oraz znajdujące się na niej budynki nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i domagało się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Zdaniem Organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na przyjęcie, że sporna działka została wyłączona z produkcji rolnej. W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji z 29 X 1985 roku. Na tej kopii znajduje się wprawdzie projekt klauzuli, że decyzja stała się prawomocna w dniu i podlega wykonaniu. Nie została ona jednak wypełniona i podpisana. Stanowisko SKO, że decyzja ta jest ostateczna nie znajduje zatem oparcia w materiale dowodowym sprawy. Nie ulega również wątpliwości, że nie została ona wykonana zarówno w sensie formalnym, jak i faktycznym. Zgodnie z dekretem dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. (Dz. U. z dnia 15 lutego 1955 r.), a później ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. (tekst jednolity, Dz.U.00.100.1086, ze. zm.) właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Zgodnie z art. 21 cytowanej ustawy podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (jednolity tekst Dz.U.93.94.431, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. określa, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają określone w ustawie grunty gospodarstw rolnych. Za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Natomiast ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych również w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. ( Dz.U.91.9.31, ze zm. ) stanowiła w art. 3 ust. 1 pkt. 4, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza. Z treści tego przepisu wynikało, że o rodzaju podatku w tym przypadku nie decydowała klasyfikacja gruntu, a jego gospodarcze wykorzystanie. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Dalsza dyspozycja tego przepisu dotyczy odmiennego stanu faktycznego. Wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzi do zmiany w klasyfikacji tych gruntów. Mimo wyłączenia tych gruntów na cele nierolnicze może być prowadzona działalność rolnicza. W takim przypadku przez okres do dwóch lat takie grunty podlegają przepisom ustawy o podatku rolnym. Nie jest zatem uprawniona teza organów podatkowych, iż wydanie decyzji administracyjnej wyłączającej grunty na cele nierolnicze prowadzi do uchylenia przepisu z ustawy o podatku rolnym stanowiącego, że opodatkowaniem podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne. Przeciwnie literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że taki grunt podlegał w okresie do dwóch lat przepisom podatku rolnego, mimo że nie był już sklasyfikowany jako grunt rolny. W takim przypadku decydowało faktyczne wykorzystanie gruntów. Ratio legis takiego rozwiązania było oczywiste. Zmiana w klasyfikacji takich gruntów nie powodowała ich natychmiastowego wyłączenia z produkcji rolnej. W przedmiotowej sprawie decyzja administracyjna nie została wykonana. Bezsporne w sprawie jest to, że sporne grunty są sklasyfikowane w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne. Te grunty wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. Położone na tym gruncie budynki są związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego podatnika. Powyższe ustalenia i rozważania wskazują, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego- art. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sporna działka została sklasyfikowana w ewidencji jako użytek rolny i nie został zakwestionowany związek budynków położonych na działce Nr 73/3 z prowadzonym gospodarstwem rolnym oraz produkcją roślinną i zwierzęcą. Te grunty oraz znajdujące się na nich budynki nie mogły być w związku z tym opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Wobec powyższego na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O treści określonej w pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P.p.s.a. (pkt III wyroku).