Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 21/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 5, art. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2133
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego we wznowionym postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. C., zwaną dalej: "skarżącą", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uchylenia w całości decyzji tego organu z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącej dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem oraz w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem.

Skarga została wniesiona w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem, złożonym w Miejskim Centrum Świadczeń w O. w dniu 2 sierpnia 2018 r., S. K. (obecnie C.) wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny położony w O. przy ul. [...]. W formularzu wniosku wskazała, że nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, jednakże oczekuje na dostarczenie przysługującego jej, na mocy wyroku sądowego o sygn. akt [...], lokalu zamiennego lub socjalnego. Zaznaczyła, że powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 38,45 m2. Lokal mieszkalny wyposażony jest w instalację gazu przewodowego, brak jest w nim natomiast instalacji centralnego ogrzewania i centralnie ciepłej wody. Do powyższego wniosku dołączyła: 1) deklarację o wysokości dochodów za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za okres od maja 2018 r. do lipca 2018 r. podając, że jej gospodarstwo domowe składa się z 4 osób, tj. jej samej, syna M. S. (ur. [...]) oraz córek: Z. S. (ur. [...]) i P. K. (ur. [...]), a dochody za ten okres wyniosły łącznie 4.272,00 zł (tj. z tytułu świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego na córkę P. K. 1.872,00 zł oraz z tytułu alimentów od ojca na M. S. i Z. S. po 1.200 zł na każde dziecko); 2) oświadczenie strony z dnia 2 sierpnia 2018 r., że syn Ł. nie wchodzi w skład gospodarstwa domowego, oraz że w okresie od maja do lipca 2018 r. nie pracowała, a jedyny dochód jaki posiada to świadczenie z Miejskiego Centrum Świadczeń w O. oraz alimenty zasadzone na dzieci w łącznej kwocie 800 zł miesięcznie; 3) zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia 2 sierpnia 2018 r.; 4) fakturę za energię elektryczną oraz 5) zawiadomienie Miejskiego Zarządu Lokali Komunalnych w O. z dnia 2 sierpnia 2018 r. o wysokości opłat za użytkowanie lokalu za sierpień 2018 r. na łączną kwotę 518,89 zł.

Ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w O. -Kierownik Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Stypendiów Miejskiego Centrum Świadczeń w O., przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem w wysokości 453,37 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 28 lutego 2019 r. przekazywany na konto zarządcy.

Dnia 28 sierpnia 2019 r. wpłynęło do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. pismo S. C., w którym podała, że w lipcu 2018 r. otrzymała z [...] świadczenia "[...]" na M. i Z. S. jednorazowo w wysokości 2.274,90 Euro (kurs na dzień 31 lipca 2018 r. wynosił 4,2779 zł), tj. łączną kwotę w walucie polskiej 9.731,79 zł. Od sierpnia 2018 r. do nadal nie otrzymywała świadczeń z zagranicy.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...], Kierownik Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Stypendiów Miejskiego Centrum Świadczeń w O., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.,[obecnie Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.- dopisek Sądu]), zwanej dalej K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], przyznającą stronie dodatek mieszkaniowy uzasadniając to tym, iż przy rozpatrywaniu wniosku nie była uwzględniona zmiana dochodu gospodarstwa domowego mająca wpływ na przyznanie dodatku mieszkaniowego, a to oznacza, iż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie przyznania dodatku mieszkaniowego mające wpływ na prawo do tego dodatku.

Pismem z dnia 23 września 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 79a K.p.a. wniosek złożony dnia 2 sierpnia 2018 r. nie może być rozpatrzony pozytywnie ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Podał, że w sytuacji, gdy 15% średniego miesięcznego dochodu w gospodarstwie 4-sosobowym jest większe od łącznej kwoty wydatków na powierzchnię użytkową lokalu, to dodatek taki nie przysługuje. Z obliczeń wynika, że średni miesięczny dochód rodziny wynosi 4.667, 93 zł, a 15 % średniego miesięcznego dochodu w gospodarstwie domowym wynosi 700,19 zł, łączną kwota wydatków na powierzchnię użytkową tj. 38,45 m2 wynosi natomiast 647,67 zł.

Następnie decyzją z dnia [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w O. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...], nr [...], przyznającą skarżącej dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na wniosek złożony dnia 2 sierpnia 2018 r.

W wyniku rozpoznania odwołania wywiedzionego od powyższej decyzji przez skarżącą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...], uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji, pismem z dnia 27 lutego 2020 r. wezwał S. C. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego datę oraz kwotę otrzymanych świadczeń z zagranicy w okresie od maja do lipca 2018 r.

Dnia 17 marca 2020 r. do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. wpłynęły potwierdzenia wykonania operacji na rachunku bankowym skarżącej, z których wynika, że wpływ środków z zagranicy na rachunek bankowy nastąpił dnia 5 czerwca 2018 r.

W notatce służbowej z dnia 27 lutego 2020 r. organ pierwszej instancji wskazał, że w aktach spraw prowadzonych przez ten organ znajdują się jedynie decyzje Wojewody [...] o odmowie przyznania świadczeń oraz oświadczenia dotyczące ustalenia państwa właściwego do wypłaty świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia wychowawczego, które S. C. złożyła w dniach 2 sierpnia 2018 r. i 19 września 2019 r., a w których strona na pytanie czy były lub są aktualnie pobierane świadczenia rodzinne poza granicami Polski podała, że nigdy nie były pobierane. Ponadto do akt sprawy organ pierwszej instancji włączył tabelę nr 107/A/NBP/2018 z dnia 5 czerwca 2018 r. dotyczącą średnich kursów walut, w tym kursu Euro.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Miejskiego Centrum Świadczeń w O., działając na podstawie art. 151 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1 pkt 4 i ust. 4-6 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ponownie uchylił ostateczną decyzję z dnia [...], nr [...], przyznającą S. C. dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem w kwocie 453,37 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 28 lutego 2019 r. i jednocześnie odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na wniosek złożony dnia 2 sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji opisał stan faktyczny sprawy i stwierdził, że skarżąca składając dnia 2 sierpnia 2018 r. wniosek o dodatek mieszkaniowy nie poinformowała o uzyskanym dnia 5 czerwca 2018 r. dochodzie z tytułu [...] świadczenia "[...]", a okoliczność ta nie była uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku. Dlatego, ponownie rozpoznając wniosek z dnia 2 sierpnia 2018 r., organ pierwszej instancji uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż łączny dochód gospodarstwa domowego z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, tj. od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. wyniósł 25.118,23 zł. Złożyły się na niego: zasiłek rodzinny w kwocie 1.872,00 zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 2.400,00 zł oraz [...] świadczenie "[...]" w wysokości 20.846,23 zł. Organ wskazał też, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622). Enumeratywne ujęcie dochodów, które nie są wliczane do dochodu gospodarstwa domowego powoduje, że organ nie ma dowolności w stosowaniu przepisów. Skonstruowany w ten sposób katalog zamknięty powoduje, że wszelkie inne uzyskane dochody przez wszystkich członków gospodarstwa domowego powinny zostać zaliczone do dochodu. Zaliczają się do nich również świadczenia otrzymywane z zagranicy wraz z wyrównaniem. Dalej organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje w sytuacji, gdy 12 % średniego miesięcznego dochodu w gospodarstwie 4 -osobowym jest większe od łącznej kwoty wydatków na powierzchnię użytkową lokalu. Z obliczeń dokonanych przez organ wynika natomiast, że średni miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi 8.372,74 zł, a zatem 12 % średniego dochodu w gospodarstwie domowym strony wynosi 1.004,73 zł. Łączna kwota wydatków na powierzchnię użytkową lokalu, tj. 38,45 m2 wraz z ryczałtem wynosi z kolei 647,67 zł. Kwota wydatków na lokal mieszkalny jest więc niższa od kwoty, którą winien ponieść wnioskodawca. Do decyzji organ załączył arkusz zawierający obliczenie dodatku mieszkaniowego, stanowiący integralną część przedmiotowej decyzji.

Nie godząc się z treścią powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących dochodów uzyskanych w okresie od maja do lipca 2018 r. oraz poświadczenie nieprawdy w dokumentacji urzędowej. Wniosła o zobowiązanie organu pierwszej instancji do wykazania jakiego okresu dotyczą świadczenia uzyskane z [...], co ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia, ponieważ jest to wyrównanie świadczeń za poprzedni okres. Zarzuciła organowi pierwszej instancji brak logicznego toku rozumowania w tym zakresie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. opisaną na wstępie decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz omówiło przepisy regulujące instytucję wznowienia postępowania. Wskazało, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Powyższy przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że organ nimi nie dysponował i nie były mu wcześniej znane. Powołując się na akta sprawy Kolegium wskazało, że S. C. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. i w deklaracji o wysokości dochodu złożonej wraz z wnioskiem nie wykazała dochodu z tytułu świadczeń otrzymanych z [...]. Z akt sprawy nie wynika również, aby przed wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego organ posiadał wiedzę o uzyskaniu przez stronę dochodu z tytułu świadczeń z zagranicy. Dlatego prawidłowo organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W dalszej kolejności organ odwoławczy przedstawił zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach w oparciu o przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przystępując do weryfikacji prawidłowości wyliczeń dokonanych przez organ pierwszej instancji, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dodatek ten przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 3 ust. 1 ustawy). Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30 % lub o więcej niż 50 % jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza proporcji 60%. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że S. C. na dzień złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy zajmowała lokal mieszkalny w O. przy ul. [...] bez tytułu prawnego, lecz oczekiwała na dostarczenie przysługującego jej lokalu socjalnego. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że S. C. spełnia warunek ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Powierzchnia użytkowa tego lokalu, wynosząca 38,45m2 nie przekracza powierzchni normatywnej dla 4 osób, która wynosi 45,00 m2. Wobec tego, iż S. C. złożyła wniosek o dodatek mieszkaniowy w dniu 2 sierpnia 2018 r. do obliczenia dodatku mieszkaniowego należało przyjąć dochody jej czteroosobowego gospodarstwa domowego uzyskane w okresie od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. Dochody te zostały ustalone na podstawie danych zawartych w deklaracji o wysokości dochodów złożonej przez stronę oraz ustaleń poczynionych w trakcie wznowionego postępowania. Na dochód ten złożyły się: dochody z funduszu alimentacyjnego w kwocie 1.500,00 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 372,00 zł, alimenty w kwocie 1.200,00 zł oraz świadczenia z zagranicy uzyskane dnia 5 czerwca 2018 r. w kwocie 4.870,16 euro, tj. 20.846,23 zł (4.870,16 euro x 4,2804 zł). Zatem łączny dochód gospodarstwa domowego strony w tym okresie wyniósł 25.118,23 zł, a średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wyniósł 8.372,74 zł (25.118,23 zł : 3 miesiące = 8.372,74 zł) i 2.093,19 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie (8.372,74 zł : 4 osoby = 2.093,19 zł ). Kwota tego dochodu (2.093,19 zł) jest wyższa od 125% kwoty najniższej emerytury, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, która od dnia 1 marca 2018 r. wynosi 1.029,80 zł (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2018 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent - M.P. z 2018 r., poz. 216), tj. od kwoty 1.287,25 zł (1.029,80 zł x 125%). Dalej Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887, 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2 i 38). Oznacza to, iż w sprawie mamy do czynienia z sytuacją opisaną w przepisie art. 6 ust.1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego ustala się w wysokości różnicy między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 ustawy, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie czteroosobowym, tj. kwotą 1.004,73 zł (12% z kwoty 8.372,74 zł). W dalszej kolejności Kolegium odwołało się do przepisów art. 6 ust.4 i 4a ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych, stwierdzając, że z treści wniosku strony z dnia 2 sierpnia 2018 r. łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, tj. miesiąc, w którym składany jest wniosek wynosiła 505,89 zł - dane te potwierdził zarządca lokalu mieszkalnego, tj. Miejski Zarząd Lokali Komunalnych w O. Ponadto strona do wniosku o dodatek mieszkaniowy dołączyła zawiadomienie o wysokości opłat dla korzystającego bezumownie z lokalu mieszkalnego z dnia 2 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że od dnia 1 sierpnia 2018 r. opłata za przedmiotowy lokal mieszkalny wynosi 518,89 zł, a pomniejszona o kwotę opłat za gospodarowanie odpadami za piątą osobę, tj. 13,00 zł wyniosła 505.89 zł. Jak wynika bowiem z oświadczenia strony z dnia 2 sierpnia 2018 r. syn Ł. K. nie zamieszkuje z nią i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, kwotę wydatków na lokal mieszkalny należało, stosownie do treści art. 6 ust. 7 ustawy, podwyższyć o ryczałt na zakup opału, bowiem jak wynika z treści ww. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, brak jest w lokalu mieszkalnym instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania wody oraz instalacji centralnego ogrzewania. Na podstawie przedłożonej przez stronę faktury za energię elektryczną ustalono, że wartość 1 kilowatogodziny energii elektrycznej z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych wynosi 0,5208 zł. I tak, stosownie do § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy. W przypadku strony wydatek ten wynosi 100,12 zł (5 kWh x 0,5208 zł x 38,45 m2). Natomiast stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania wody, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, na członka gospodarstwa domowego. W przypadku strony wydatek ten wynosi 41,66 zł (20 kWh x 4 osoby x 0,5208 zł = 41,66 zł). Zatem łączne wydatki na lokal mieszkalny strony wynoszą 647,67 zł (505,89 zł + 100,12 zł + 41,66 zł). Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 9 ustawy, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (a z takim przypadkiem mamy do czynienia w sprawie), dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3. A więc, ustalony w oparciu o przepis art. 6 ust. 9, ustawy dodatek mieszkaniowy przysługujący stronie jest wartością ujemną i wynosi (-) 357,06 zł, (tj. 647,67 zł [suma wydatków na lokal mieszkalny] - 1.004,73 zł [12% z kwoty miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego 8.372,74 zł x 12% = 1.004,73 zł] = (- 357,06 zł). Ponieważ obliczony dodatek mieszkaniowy jest wartością ujemną nie mógł zostać stronie przyznany. Stąd zasadne było uchylenie w wyniku wznowienia ostatecznej decyzji z dnia [...] i orzeczenie o odmowie przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, działając zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 7 i 77 § 1 K.p.a., wnikliwie zbadał wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (tj. wysokość uzyskanych w gospodarstwie domowym dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wielkość powierzchni użytkowej i wyposażenie lokalu w określone instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku) i prawidłowo dokonał wyliczenia, że stronie nie przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego, bowiem wyliczony zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy dodatek mieszkaniowy stanowiący różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy jest wartością ujemną.

Nie godząc się z treścią powyższej decyzji S. C. wniosła skargę od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji "przy jednoczesnym zasięgnięciu opinii Trybunału Konstytucyjnego co do naruszenia konstytucyjnej gwarancji urzeczywistniającej zasady sprawiedliwości społecznej wobec stricte quasi kary administracyjnej za błędy funkcjonariusza publicznego w ramach wykonywanych obowiązków służbowych". Ponadto skarżąca wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych oraz przyznanie prawa pomocy. W motywach skargi, zarzuciła organowi błędy w ustaleniach faktycznych co do uzyskiwanych dochodów za miesiące: maj, czerwiec i lipiec 2018 r., a organowi drugiej instancji zaniechanie weryfikacji oraz powielanie twierdzeń organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że dnia 2 sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem energetycznym. Do powyższego wniosku dołączyła wszelkie wymagane dokumenty, w tym odręcznie sporządzone oświadczenie dotyczące przyznanego w [...] świadczenia rodzinnego "[...]". Dlatego ustalenia w zakresie dochodów uzyskanych za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2018 r. powinny zostać uwzględnione w postępowaniu dotyczącym wydanej dnia [...] decyzji, którą należało odmówić dodatku mieszkaniowego, co nastąpiło dopiero rok później po wznowieniu postępowania, a co powoduje ujemne dla skarżącej skutki finansowe. Takie działanie uchybia rażąco zasadzie pogłębiania zaufania strony do organu orzekającego w sprawie wyrażonej w art. 8 K.p.a., a tym samym naruszono konstytucyjne gwarancje wynikające z art. 2 Konstytucji RP wobec nałożenia kary administracyjnej na podstawie niższego rangą źródła prawa jakim jest art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśniło, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby skarżąca złożyła wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy informację o przyznanym w [...] świadczeniu rodzinnym tzw. "[...]", gdyż informację w tej sprawie skarżąca złożyła dopiero dnia 28 sierpnia 2019 r. Kolegium podkreśliło, że nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 9 ustawy, albowiem ewentualne egzekwowanie przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z wyżej wymienionego przepisu prawa powinno nastąpić wyłącznie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w formie decyzji administracyjnej. Sprawa zwrotu tych należności jest sprawą odrębną. Ponadto skarżąca ma możliwość, w odrębnym trybie, zwrócenia się do Prezydenta Miasta [...] o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości, bądź w części spornej należności.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 3/21, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił dla skarżącej adwokata oraz umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te odpowiadają przepisom prawa.

Przed przedstawieniem przyczyn, które zdecydowały o takiej ocenie Sądu, w pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest, wydana we wznowionym postępowaniu, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] uchylającą ostateczną decyzję tegoż organu z dnia [...] o przyznaniu S. C. dodatku mieszkaniowego w wysokości 453,37 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 28 lutego 2019 r. i odmawiającą przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na wniosek złożony w dniu 2 sierpnia 2018 r.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (zob.: W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242). Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest zatem złożony. Zasadniczo obejmuje on dwie odmienne kwestie prawne. Pierwsza dotyczy możliwości weryfikacji decyzji w tym trybie nadzwyczajnym (dopuszczalność podmiotowa i przedmiotowa oraz powołanie ustawowej podstawy wznowienia). Druga kwestia dotyczy merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Tak określony przedmiot postępowania wyznacza granice rozpoznania sprawy przez Sąd.

Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 cyt. powyżej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej nadal K.p.a., stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazane wyżej przesłanki wznowienia zaistniały w niniejszej sprawie.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] przyznano S. C. dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem w wysokości 453,37 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 28 lutego 2019 r. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. wpłynęło do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. pismo S. C., z treści którego wynika, że w lipcu 2018 r. otrzymała z [...] świadczenia "[...]" na M. i Z. S. jednorazowo w wysokości 2.274,90 Euro, tj. na łączną kwotę w wysokości 9.731,79 zł. W ocenie Sądu, istotną przy tym okolicznością, na co trafnie zwracają uwagę organy obu instancji, jest to, że skarżąca składając dnia 2 sierpnia 2018 r. wniosek o dodatek mieszkaniowy nie poinformowała o uzyskanym dnia 5 czerwca 2018 r. dochodzie z tytułu [...] świadczenia "[...]", a okoliczność ta nie była uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku.

Oceniając zatem kwestię wznowienia postępowania wskazać należy, iż w ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawy wznowienia, oba organy orzekające w niniejszej sprawie wykazały bezspornie, że w dacie wydania decyzji ostatecznej istniała okoliczność faktyczna, istotna w sprawie, ale nieznana organowi, który wydał tę decyzję. Słusznie zaakcentowano, że nie była ona znana organowi w dniu [...], czyli w dacie orzekania decyzją o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem. Bezsprzecznie o tej okoliczności organ został powiadomiony w dniu 28 sierpnia 2019 r., co wynika z treści oświadczenia jakie skarżąca złożyła do sprawy, a zatem została ona ujawniona po raz pierwszy i dopiero po wydaniu decyzji.

Jak wskazano powyżej, udowodnienie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowi podstawę do obowiązkowego uchylenia decyzji, gdyż organ nie ma pozostawionej w tym zakresie swobody (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.). Postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, czyli wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji. Decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowienia rozstrzyga zarówno co do podstaw (przesłanki) wznowienia, jak i istotę merytoryczną sprawy administracyjnej - art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Ujawnienie nowej i istotnej okoliczności, która istniała w dacie wydania decyzji a nie była znana organowi, a tym samym dotyczy przedmiotu sprawy i ma znaczenie prawne, prowadzi w konsekwencji do zmiany treści decyzji w kwestii zasadniczej.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy cyt. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - zwanej nadal ustawą. Jak wynika z uregulowań zawartych w ustawie, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (art. 2 ust. 1 pkt 5), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wieloosobowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1); w razie gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa jest wyższy, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8).

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ust. 4 i pkt 4 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 55 m2 - dla 4 osób i powiększana jest o 15 m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 5).

Wyżej wskazane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie przesłanek, jakimi są posiadanie jednego z wymienionych w ustawie tytułu prawnego do lokalu, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (kryterium dochodowe) oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego.

Dla potrzeb ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych ustawodawca sformułował w ustawie legalną definicję pojęcia "dochodu". Za dochód uważa się natomiast wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Ustawa w sposób enumeratywny wskazuje jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu. Dlatego prawidłowo organy uznały, że otrzymane przez skarżącą świadczenie "[...]" jest świadczeniem, które podlegało uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu dla potrzeb ustalania dodatku mieszkaniowego.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się natomiast gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (art. 4 ustawy).

Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami, o których mowa w ust. 3, są czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego i oczekujących na dostarczenie przysługującego im lokalu zamiennego lub socjalnego stanowi odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 38,45 m2, a więc o powierzchni nie przekraczającej normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego przypadającej dla czteroosobowego gospodarstwa domowego, która wynosi 55 m2. Łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień jego złożenia (tj. maj, czerwiec i lipiec 2018 r.) wyniósł 25.118,23 zł, na który składały się: zasiłek rodzinny w kwocie 1.872,00 zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 2.400,00 zł oraz [...] świadczenie "[...]" w wysokości 20.846,23 zł. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego stanowiła zatem kwota 8.372,74 zł, z kolei miesięczny dochód na 1 członka czteroosobowego gospodarstwa domowego wyniósł 2.093,19 zł. Wyliczony w powyższy sposób dochód przypadający na 1 członka strony, był zatem wyższy od 125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, która w dniu składania wniosku zgodnie z pkt 1 lit. a komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2018 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. z 2018 r., poz. 216) wynosiła 1 029,80 zł miesięcznie (1029,80 x 125%= 1.287,25 zł).

Z kolei wydatki mieszkaniowe ponoszone przez skarżącą, które zostały wykazane w zawiadomieniu o wysokości opłat z dnia 2 sierpnia 2018 r. przez Miejski Zarząd Lokali Komunalnych w O. wynoszą 505,89 zł. Kwotę wydatków na lokal mieszkalny należało, stosownie do treści art. 6 ust. 7 ustawy, podwyższyć o ryczałt na zakup opału, bowiem, jak wynika z treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, brak jest w lokalu mieszkalnym instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania wody oraz instalacji centralnego ogrzewania. Zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W myśl natomiast § 3 ust. 2 rozporządzenia jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa.

W oparciu o powyższe przepisy oraz dane wynikające z faktury za energię elektryczną organ odwoławczy prawidłowo obliczył, że wartość jednej kilowatogodziny energii wynosiła 0,5208 oraz przedstawił szczegółowy sposób rachunkowego wyliczenia tej wartości. W tych warunkach ryczałt na zakup opału z powodu braku instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania wyniósł 100,12 zł (tj. 5 kWh x 0,5208 zł x 38,45 m2), natomiast ryczałt na zakup opału z powodu braku instalacji ciepłej - kwotę 41,66 zł (20 kWh x 4 osoby x 0,5208 zł. Przy uwzględnieniu tak wyliczonej kwoty ryczałtu wydatki mieszkaniowe skarżącej wyniosły więc 647,67 zł (tj. 505,89 zł + 100,12 zł + 41,66 zł = 647 zł).

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym. Średni miesięczny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 8.372,74 zł, zatem udział własny strony w ponoszeniu wydatków na mieszkanie stanowi kwotę 1.004,73 zł (8.372,74 zł x 12%). Tak obliczony dodatek mieszkaniowy, należny skarżącej zgodnie z obowiązującymi przepisami - jak niewadliwie stwierdził organ odwoławczy - jest wartością ujemną i wynosi kwotę - 357,06 zł, co wynika z następujących obliczeń: 647,67 zł (suma wydatków na lokal mieszkalny) - 1.004,73 zł (12% z kwoty miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego 8.372,74 zł x 12% = 1.004,73 zł). Ponieważ obliczony dodatek mieszkaniowy jest wartością ujemną, zatem nie mógł zostać skarżącej przyznany.

Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Organy administracji wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy oraz prawidłowo ustaliły, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego. Dodatek taki może być przyznany jedynie w sytuacji, gdy w wyniku rachunkowych obliczeń ustalone zostanie, że kwota dodatku nie jest wartością ujemną. Tymczasem sytuacja taka nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Sąd nie stwierdził przy tym wskazywanego w skardze naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Na zakończenie wskazać należy, że dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponieść osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Przyznanie dodatku stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów zajmowanego mieszkania. Zakres pomocy, w tym również warunki jej otrzymania ściśle określa ustawa o dodatkach mieszkaniowych. Organy rozpatrujące wnioski o jej udzielenie muszą zatem kierować się kryteriami tam określonymi. Nie są uprawnione do odstępowania od zasad wyraźnie uregulowanych w ustawie. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.