Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 208/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29, art. 31 ust. 1, art. 78 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a, art. 248
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 180, art. 197
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Cezary Pryca del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 1336/10 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt III SA/GI 1336/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

Za podstawę podjętego orzeczenia Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], określił M. B. (dalej: skarżący) prawidłową wysokość długu celnego oraz należności podatkowych w związku z importem samochodu, ujętego w zgłoszeniu celnym SAD [...] nr [...] z dnia [...] października 2008 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany, niekompletny samochód osobowy marki M. – B. [...] o pojemności silnika [...] ccm, rok produkcji 2008, nr nadwozia [...], importowany z USA, deklarując jego wartość transakcyjną (wliczając transport do Polski) w kwocie 15.000,00 USD. Do zgłoszenia importer załączył deklarację wartości celnej; dokument sprzedaży pojazdu z dnia [...] czerwca 2008 r. na kwotę 15.000,00 USD; zlecenie polecenia wypłaty w obrocie dewizowym na kwotę 15.000,00 USD; dokument rejestracyjny pojazdu "texascertyficateoftitle"; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] października 2008r. oraz dokument identyfikacyjny pojazdu.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego na podstawie art. 68 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE z 19 października 1992 r. L 302, s. 1 ze zm., Polskie Wydanie Specjalne Dz. U. UE z 2002 r. L 4, s. 307; dalej jako WKC) organ celny przystąpił do jego weryfikacji polegającej na kontroli JDA SAD oraz załączonych dokumentów. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariusza celnego rewizji celnej z natury stwierdzono pojazd marki M.-B.[...], numer nadwozia (VIN) zgodny z dokumentami oraz widoczne braki: wszystkich lamp, obu zderzaków, listew ozdobnych na drzwiach, części tapicerki wewnątrz bagażnika; bez uszkodzeń blacharsko - lakierniczych; sprawny technicznie, przebieg wg wskazań licznika [...] mil.

Następnie w trakcie analizy zadeklarowanej przez stronę ceny transakcyjnej samochodu organ uzyskał dane internetowe ceny samochodów marki M. – B. [...] na rynku amerykańskim. Cena samochodu tego modelu z rocznika 2008 r., bez widocznych braków kształtowała się w wysokości 77.995,00 USD ([...] )

W związku z uzasadnionymi wątpliwościami organu celnego, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość transakcyjna samochodu nie stanowi ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC - wezwano stronę do przedstawienia dodatkowych dokumentów lub informacji, które potwierdziłyby że deklarowana cena 15.000,00 zł. stanowi wartość transakcyjną czyli cenę faktycznie zapłaconą lub należną za importowany towar, w rozumieniu art. 29 WKC.

W odpowiedzi skarżący przedstawił pismo z dnia [...] listopada 2009 r., M. G. wraz z oświadczeniem eksportera z dnia [...] października 2008 r., w którym potwierdził, że transakcja zakupu samochodu dokonana w dniu [...] czerwca 2008r., została dokonana przelewem, a koszt wraz z transportem wyniósł 15.000,00 USD. Uzasadniając tak niską cenę pojazdu eksporter wskazał, iż jest to samochód nie kompletny, po włamaniu. Strona załączyła również potwierdzone za zgodność z oryginałem zlecenie polecenia wypłaty w obrocie dewizowym przedstawione wraz z dokumentem SAD na kwotę 15.000,00 USD oraz dokument morski nr [...] ze wskazaną wartością 15.000,00 USD.

Powołany w sprawie biegły w sporządzonej opinii technicznej nr [...], data badania [...] listopada 2008 r. ustalił, że dla tej marki samochodu w stanie pełnosprawnym, bez braków według informacji internetowych wartość wynosi średnio na rynku amerykańskim 72.700,00 USD. Wskazaną przez biegłego wartość potwierdzają również załączone do akt sprawy oferty sprzedaży na rynku USA samochodów marki M. – B.[...], rocznik 2008 r., bez widocznych braków, dostępne w internetowej bazie danych o pojazdach użytkowanych na terenie USA i Kanady - Carfax, które kształtowały się na rynku eksportu w przedziale cenowym od 72.499,00 USD do 72.995,00 USD oraz na stronie internetowej zawierającej dane dotyczące samochodów używanych w Stanach Zjednoczonych [...]., w wysokości 77.995,00 USD. Nadto biegły na podstawie przeprowadzonego badania samochodu opisał stan pojazdu jako dobry; w sposób szczegółowy wskazał braki w niekompletnym nadwoziu oraz poszczególnych sterowników odpowiedzialnych za pracę silnika, pompy paliwa, skrzyni biegów, układów hamulcowych. Wydając opinię zaznaczył również, że importowany samochód nie posiada żadnych śladów włamań, co przeczy oświadczeniu sprzedającego. W konsekwencji po zastosowaniu korekty na minus z tytułu niskiego popytu na rynku wtórnym amerykańskim samochodów osobowych używanych tj. 10% ; z tytułu importu indywidualnego tj. 8%; z tytułu brakujących części 67.739,00 zł. czyli - 32,2% - wartość samochodu w stanie przedstawionym do badania na rynku amerykańskim nie powinna być mniejsza niż 35.550.00 USD.

W oparciu o zgromadzoną dokumentację dotyczącą wartości towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w R. uznał, że zadeklarowana przez stronę wartość celna importowanego pojazdu znacznie odbiega od wartości towaru w kraju eksportu, a tym samym nie dał wiary, że stanowi ona wartość transakcyjną, o której mowa w art. 29 WKC.

Mając powyższe okoliczności na względzie organ I instancji zgodnie z treścią art.181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz. Urz. UE Nr L. 253 z dnia 11 października 1993 r., s. 1, dalej: RWKC) i art. 248 RWKC oraz art. 78 ust.2 WKC wszczął postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego oraz kwoty należności podatkowych akcentując, że cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość, a wartość ta jest niezależna od tego czy importer otrzymał za darmo towar wprowadzony na wspólnotowy obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo okazyjnej z różnych względów cenie.

Eliminując kolejne metody określenia wartości celnej importowanego towaru, z przyczyn wskazanych w decyzji, organ uznał że w niniejszej sprawie winna mieć zastosowanie metoda z art. 31 ust. 1 WKC, tzw. ostatniej szansy.

W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w R. zwrócił się do przedstawiciela [...] w W. o rozkodowanie numeru VIN pojazdu i wskazanie kraju produkcji. W odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. przedstawiciel firmy potwierdził, że ten konkretny pojazd został wyprodukowany poza Wspólnotą i jako kraj produkcji wskazał Stany Zjednoczone Ameryki.

Nadto wezwano powołanego do sprawy biegłego do uzupełnienia sporządzonej na wniosek organu celnego opinii technicznej nr [...] o wskazanie zamiast szacunkowego kosztu naprawy samochodu, procentowej utraty wartości pojazdu z tytułu uszkodzeń i brakujących części w stosunku do wartości samochodu nieuszkodzonego; doprecyzowanie w wydanej opinii technicznej określenia "po akcyzie". W dniu [...] sierpnia 2009 r. biegły uzupełnił dane w żądanym zakresie.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności wykorzystując opinię nr [...] z daty badania [...] listopada 2008 r., Naczelnik Urzędu Celnego w R. ustalił wartość celną importowanego samochodu marki M. – B. [...] (przy wartości rynkowej dla pojazdu nowego - 409.000,00 zł. pomniejszonej z tytułu użytkowania i przejechania 15356 km o 25%.) na kwotę 306.750,00 zł brutto. Dalej organ zastosował korekty dla importowanego samochodu na minus z tytułu importu indywidualnego 8% i z tytułu brakujących części 22,1 % - ustalając wartość na 214.418,00 zł. Jedynie przy ustalaniu wartości celnej importowanego samochodu, organ celny nie uwzględnił wskazanej w opinii rzeczoznawczej korekty na minus z tytułu niskiego popytu na rynku wtórnym polskim tego typu samochodów, ustalonej przez biegłego w wydanej opinii na poziomie 15%, ponieważ w opinii biegły przyjął jako kwotę bazową cenę samochodu z katalogu Info –Ekspert, w którym podane ceny zawierają średnie ceny używanych pojazdów na terenie Polski.

Następnie kwotę 214.418,00 zł pomniejszył o należności celno – podatkowe oraz o zwyczajowo przyjętą marżę w wysokości 10%, i w konsekwencji za wartość celną importowanego pojazdu M. – B. [...] w stanie przedstawionym do odprawy celnej organ przyjął kwotę 127.861,00 zł., w oparciu o którą obliczono należności podatkowe z tytułu importu towaru.

Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skarżący zakwestionował decyzję organu odwoławczego i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów. Powtórzył dotychczasową argumentację akcentując prawidłowość uznawania w opinii korekty z tytułu niskiego popytu samochodu na rynku wtórnym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uznał, iż zaskarżona decyzja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, iż na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu, na podstawie art. 78 ust. 2 WKC, przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1167/06).

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego materiału, trafnie organy celne zakwestionowały cenę nabycia przedmiotowego samochodu, gdyż cena wskazana w fakturze rażąco odbiegała od ceny ustalonej przez organ, a tym samym zaistniała podstawa do kwestionowania wiarygodności dokumentów, ponieważ cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość.

Konsekwencją zaś zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Sąd zauważył, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, posługując się przy ustalaniu wartości rynkowej przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie 306.750,00 zł, a następnie dokonał odpowiednich korekt. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość, którą ostatecznie ustalił na kwotę 214.418,00 zł. Zdaniem Sądu prawidłowo organ nie podzielił zasadności zastosowania upustu z tytułu niskiego popytu na rynku wtórnym polskim, co było uzasadnione tym, że sporny upust nie jest bezpośrednio związany z wartością transakcyjną, a opłacalność importu pojazdu jest indywidualną sprawą importera i nie wpływa na ustalenie wartości celnej pojazdu. Przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtwarzanie jego wartości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty. Dlatego też Sąd za niezasadny uznał zarzut skargi, że ustalenie wartości rynkowej nastąpiło w sposób dowolny. Zarzuty skarżącego dotyczące oparcia się na materiale dowodowym w postaci informacji ze stron internetowych nie mają usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej wobec braku wskazania przez stronę skarżącą innych źródeł informacji. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że informacje te nie stanowiły podstawy ustalenia wartości celnej towaru, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości zadeklarowanej pojazdu. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego. Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia.

Sąd uznał więc, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej: p.u.s.a.), art. 184, art. 175 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku głównych zarzutów skargi, brak rozpoznania tych zarzutów oraz w konsekwencji brak rozpoznania istoty sprawy, a tym samym zaniechanie przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. brak merytorycznego rozpoznania zarzutu naruszenia art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa) oraz zarzutu naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 27 Konstytucji RP, a także art. 4 i art. 5 ustawy o języku polskim – przywołanych w uzasadnieniu skargi do WSA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przy przeprowadzeniu wnikliwej i pełnej kontroli, WSA rozpoznałby istotę zarzutu naruszenia tych przepisów, a w konsekwencji uznałby, iż organ administracji publicznej niesłusznie dokonał oceny stanu faktycznego wbrew opinii biegłego i wyeliminowały dopuszczalność zastosowania korekty z tytułu niskiego popytu pojazdu na rynku wtórnym, pomimo tego, że do dokonania takiej oceny niezbędna była wiedza specjalna, a organy nie miały innego fachowego źródła dowodowego podważającego trafność wniosków jednego powołanego w sprawie biegłego;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 184, art. 175 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez uznanie za zarzuty skargi kwestii, które przedmiotem zarzutu nie były, a to:

- odstąpienia przez organy od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną;

- ustalania wartości celnej pojazdu w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC;

- włączenia w poczet materiału dowodowego informacji ze stron internetowych, podczas gdy skarżący nigdy nie stawiał zarzutu, a na skierowanie poza meritum sporu wywodów Dyrektora Izby Celnej zawartych w odpowiedzi na skargę śladem których podążył także Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., skarżący zwracał uwagę już w replice z dnia [...] października 2010 r.;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie uchylenia przez WSA decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2010 r., mimo iż naruszył on przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszył art. 191 Ordynacji podatkowej i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, w ten sposób, że dokonał oceny stanu faktycznego wbrew opinii biegłego, choć dla prawidłowej oceny niezbędne było posiadanie wiadomości specjalnych, którymi organ nie dysponował, a z opinii biegłego nie skorzystał; tym samym wnioski organu, jako nie mające odzwierciedlenia w fachowym źródle dowodowym, należy uznać za dowolne, wykraczające poza ramy swobodnej oceny dowodów, z tego względu ustalenia faktyczne (ścisłej- ustalenia wartości celnej pojazdu) obarczone są wadą;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie uchylenia przez WSA decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r., mimo iż naruszył on przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszył art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 27 Konstytucji RP, art. 4 i art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o języku polskim, nie zlecając tłumaczowi przysięgłemu przekładu obcojęzycznego dokumentu na język urzędowy.

Z tych względów skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Celnej w K. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważy, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sądu odwoławczego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Wnoszący skargę kasacyjną postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegającego przede wszystkim na tym, że Sąd I instancji nie przedstawił i nie rozpoznał w zaskarżonym wyroku głównych zarzutów skargi, a tym samy zaniechał przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd całkowicie pominął istotę sporu, która sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ celny sam z siebie miał prawo przy ustalaniu wartości celnej pojazdu pominąć zastosowaną przez biegłego korektę z tytułu niskiego popytu na rynku wtórnym, a ponadto nie zajął stanowiska w kwestii przyjęcia przez organ celny jako dowodu, dokumentu sporządzonego w obcym języku bez dokonania urzędowego tłumaczenia, co narusza przepisy postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pierwszej z poruszonych kwestii, wypada na wstępie zauważyć, iż organ wszczął przedmiotowe postępowanie w związku z powzięciem wątpliwości, co do prawidłowości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej samochodu (importowanego z USA), co w sposób naturalny wyznaczyło granice postępowania wyjaśniającego i zakres podjętych w ramach tego postępowania czynności.

Zgodnie z art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar.

W sytuacji jednak, gdy wskazywana przez importera wartość celna towaru nie odpowiada wartości rzeczywistej, organ ma możliwość jej zmiany.

W tym stanie sprawy, ponieważ zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna pojazdu (15.000,00 USD) znacznie odbiegała od wartości podobnych samochodów tej marki na rynku amerykańskim (77.995,00 USD), organ przystąpił do merytorycznej weryfikacji zgłoszenia celnego, która potwierdziła, że zadeklarowana przez stronę wartość celna importowanego pojazdu znacznie odbiega od wartości towaru w kraju eksportu, co dało podstawę do wszczęcia, na podstawie art. 181a i art. 248 RWKC oraz art. 78 ust. 2 WKC, postępowania w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego oraz kwoty należności podatkowych.

Ustalając wartość celną organ przyjął za podstawę metodę tzw. ostatniej szansy, uregulowaną w art. 31 ust. 1 WKC, co nie jest kwestionowane przez stronę postępowania.

W istocie wnoszący skargę kasacyjną zarzuca organom brak konsekwencji przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowego pojazdu. Zdaniem skarżącego, skoro podstawą określenia wartości celnej był zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności opinia biegłego nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., to organ dokonując obliczenia wartości celnej pojazdu powinien był uwzględnić w całym zakresie wnioski z niej wynikające lub też, w przypadku ich nie podzielenia, powołać ponownie biegłego w celu wydania nowej opinii.

W związku z czym należy wskazać, iż zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej w przypadku, gdy wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii, co oznacza, że o tym czy ma być powołany biegły decyduje organ prowadzący postępowanie. W stanie sprawy organ uznał za właściwe skorzystanie z opinii biegłego.

Ustalając wartość rynkową importowanego pojazdu, organ przyjął dane w niej zawarte z pominięciem korekty na minus (ustalonej przez biegłego na poziomie 15%) z tytułu niskiego popytu na rynku wtórnym polskim tego typu samochodów. Działanie organu, iż w świetle zgromadzonego materiału, należy uznać za prawidłowe, nienaruszające prawa. Przede wszystkim, należy zauważyć, iż organ nie jest związany opinią biegłego, co oznacza, że podlega ona tym samym regułom dowodzenia jak inne dowody. W rozpoznawanej sprawie głównym celem powołania biegłego było uzyskanie specjalistycznych informacji w zakresie stanu technicznego importowanego samochodu, a zwłaszcza określenia przez rzeczoznawcę procentowego stopnia korekty z tytułu zużycia samochodu, braków/uszkodzeń. Zawarta w opinii w tym zakresie ocena została w pełni przyjęta przez organ. Organ zweryfikował przedmiotową opinię jedynie w części dotyczącej korekty z tytułu niskiego popytu na rynku krajowym, co należy uznać za słuszne. Jak wynika z opinii biegłego za podstawę ustalenia wartości rynkowej samochodu biegły przyjął jako kwotę bazową cenę samochodu z katalogu Info –Ekspert. Ceny zawarte w tym katalogu zawierają średnie ceny używanych pojazdów samochodowych na terenie Polski, na które niewątpliwie ma wpływ taki czynnik jak niski popyt na rynku wtórnym polskim tego typu samochodów.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że przeprowadzone przez organ postępowanie nie narusza przepisów postępowania, a tym samym Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i nie naruszył wskazanych w pkt 1 – 3 skargi kasacyjnej przepisów prawa.

Dodatkowo wypada zauważyć, iż niezasadny jest zarzut skarżącego, iż Sąd nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem przeczy temu treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 9 – 11). Sąd szczegółowo przeanalizował, na tle obowiązujących regulacji prawnych, zasadność oraz sposób, w jaki organ określił wartość celną pojazdu w innej wysokości niż zadeklarowana, w tym odniósł się do waloru opinii jako jednego z dowodów zgromadzonych w sprawie. Stąd też uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, odpowiada wymogom art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym, a w konsekwencji też, skoro w tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Natomiast odnosząc się do drugiej z poruszonych w skardze kasacyjnej kwestii, należy co do zasady podzielić pogląd skarżącego, iż językiem urzędowym organów administracji publicznej jest język polski. W myśl art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Zgodnie z tą konstytucyjną zasadą, ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 1999 r. Nr 90, poz. 999 ze zm.) stanowi, iż język polski jest językiem urzędowym terenowych organów administracji publicznej (art. 4 pkt 3) oraz że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Przepisy ustawy nie zawierają definicji legalnej czynności urzędowych, niemniej jednak wątpliwości związane z tym zagadnieniem prawnym usunęła uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997 r. (W. 7/96, OTK 1997 nr 2, poz. 27), podjęta na gruncie dekretu z dnia 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). W powyższej uchwale Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, zachowujący aktualność na gruncie aktualnego stanu prawnego, że czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba, że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że czynności procesowe winny być dokonywane w języku polskim. Organ administracji publicznej zobligowany jest do dokonywania w języku polskim zarówno czynności ustnych, jak i do prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, a to oznacza prawną powinność posługiwania się w postępowaniu administracyjnym przetłumaczonymi dokumentami.

Z konstytucyjnej zasady, wyrażonej w art. 27 Konstytucji RP, której odzwierciedleniem są przepisy ustawy o języku polskim, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, nie można jednak wywodzić bezwzględnego zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego, jako dowodu w postępowaniu przed organami administracji celnej. Dopuszczenie takiego dowodu nie jest sprzeczne z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Przy wykładni tego przepisu należy wziąć pod uwagę, że czym innym jest dopuszczenie obcojęzycznego środka dowodowego, jako dowodu w postępowaniu, a czym innym wynikający z Konstytucji RP i ustawy o języku polskim wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organy administracji publicznej w języku polskim. Wymóg ten jest realizowany w ten sposób, że czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1613/06, publik. LEX nr 351041; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 914/08, publik. LEX nr 487515; wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1088/07, publik. LEX nr 495351).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy na wstępie zauważyć, iż stosownie do art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być przepisy postępowania, o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to nie tylko obowiązek wskazania przez wnoszącego skargę kasacyjną konkretnego przepisu postępowania (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. czy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej), ale także wykazania stopnia naruszenia tego przepisu i jego wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie zabrakło jednego z tych elementów. Skarżący nie wykazał bowiem, iż w wyniku naruszenia konstytucyjnej zasady dokonywania czynności urzędowych w języku polskim doszło do naruszenia procedury. Brak wskazania konkretnych dokumentów, których treść nie została przetłumaczona na język polski, nie pozwala bowiem ocenić czy fakt ten mógł mieć jakiekolwiek znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia.

Podsumowując, za niezasadny należy uznać zarzut ujęty w pkt 4 skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.