Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1022/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za marzec, kwiecień i maj 2013r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2013 r. w łącznej kwocie 85.077 zł oraz należnych odsetek w kwocie 3.977,90 zł.

W piśmie z dnia 13 maja 2013 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie należności głównej wraz z naliczonymi odsetkami za okres: marzec i kwiecień 2013 roku.

W kolejnym piśmie z dnia 7 czerwca 2013 roku Spółka wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie należności głównej wraz z naliczonymi odsetkami za maj 2013 roku.

Decyzją z dnia [...] września 2013 roku Prezydent Miasta Ł. odmówił Spółce umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2013 r. w łącznej kwocie 85.077 zł oraz należnych odsetek w kwocie 3.413,20 zł.

Spółka na powyższe rozstrzygnięcie złożyła odwołanie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] października 2013 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ pierwszej instancji wezwał podatnika do wskazania czy podtrzymuje swój wniosek o umorzenie zaległego podatku nieruchomości za okres: marzec, kwiecień i maj 2013 roku. Jednocześnie wskazał, iż z uwagi na upływ czasu od momentu wszczęcia postępowania, niezbędne jest przedstawienie aktualnego uzasadnienia wniosku oraz dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki tj. dokumentów finansowych za 2013 rok (bilanse i opinie biegłego) oraz bieżących dokumentów finansowych za 2014 rok wraz z analizą kondycji ekonomiczno - finansowej Spółki. Wezwał również Spółkę do określenie jak kwalifikuje swój wniosek o udzielenie ulgi podatkowej w kontekście przepisów o pomocy publicznej, a także do złożenia wyjaśnień czy Spółka należy do grupy kapitałowej, a jeśli tak, to do wskazania informacji o przedsiębiorstwach powiązanych, ich działalności, sytuacji finansowej oraz ewentualnej pomocy publicznej przez nie uzyskiwanej. Organ nadto zwrócił się o dostarczenie dokumentów koniecznych do ustalenia aktualnego stanu majątkowego podatnika tzn. do podania, jakie nieruchomości i ruchomości Spółka posiada oraz ile lokali o jakiej powierzchni Spółka wynajmuje, jak zmieniał się stan wynajmu w poszczególnych miesiącach od nabycia nieruchomości w dniu 14 czerwca 2012 roku a także jaka faktycznie powierzchnia obiektu jest niewykorzystywana do wynajmu ze względu na tocząc się prace remontowe. Zwrócił się także o przekazanie informacji o aktualnym stanie zatrudnienia oraz o zmianach stanu zatrudnienia w ostatnich latach, a przede wszystkim do podania informacji jak zmieniał się ten stan w poszczególnych miesiącach od nabycia nieruchomości. Zażądano także informacji o zgromadzonych środkach finansowych, w szczególności do przedłożenia aktualnych wyciągów z kont bankowych posiadanych przez Spółkę oraz informacji o innych przeterminowanych płatnościach Spółki.

W odpowiedzi Spółka złożyła formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, informację o wielkości uzyskanej pomocy de minimis wraz z zaświadczeniami (8 szt.), sprawozdanie finansowe za 2013 rok, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 maja 2014 roku, bilans na dzień 31 maja 2014 roku, wyciągi z kont bankowych Spółki (z Banku B, C, D), informacje o przedsiębiorstwach powiązanych, zestawienie wynajętej powierzchni na dzień 24 czerwca 2014 roku. W piśmie z dnia 4 lipca 2014 roku podatnik podtrzymał wniosek o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości, informując, iż w związku z dużymi kosztami poniesionymi na modernizację nieruchomości Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Podał, że podtrzymuje chęć rozpatrzenia złożonych wniosków w ramach pomocy de minimis. Przedmiotem działalności Spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Dodał także, iż jest właścicielem nieruchomości przy ul. E w Ł. oraz przedstawił strukturę wynajętych powierzchni biurowych i magazynowych.

W piśmie z dnia 7 lipca 2014 roku podatnik podtrzymał wniosek o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości. Wskazał, iż w związku z ciągłymi naprawami i remontami nieruchomości Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił Spółce umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2013 r. oraz należnych odsetek.

Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t. jed. Dz.U. z 2012 roku poz. 749 ze zm. – dalej jako "o.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi uzasadniony ważny interes podatnika lub interes publiczny, co w konsekwencji spowodowało odmowę umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiące marzec, kwiecień i maj 2013 roku w łącznej kwocie 85.077 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 3.977,90 zł. a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 67b § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie ulgi w spłacie zobowiązań, pomimo iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowych.

W związku z powyższym podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu podatkowego w całości i orzeczenie co do istoty sprawy tj. umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za wskazane miesiące 2013 roku oraz odsetek za zwłokę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.

Niezgadzając się w dalszym ciągu ze stanowiskiem organu, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za marzec, kwiecień i maj 2013 roku w kwocie 85.077 zł wraz z należnymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę, art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie obecnej sytuacji makroekonomicznej skarżącego uniemożliwiającej zapłatę zaległego podatku od nieruchomości.

Z uwagi na charakter i zakres naruszeń strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazał, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem SKO, zgodnie z którym fakt kompleksowej modernizacji nieruchomości nie uzasadnia przyznania ulgi podatkowej. Zdaniem organu modernizacja nieruchomości była inwestycją spółki, która miała przynieść spółce A sp. z o.o. dochody w przyszłości i taka inwestycja nie może odbywać się kosztem należności podatkowych.

W kwestii naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w ocenie Spółki, należy mieć na względzie fakt, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę obecnej sytuacji makroekonomicznej Spółki oraz faktu, że skarżąca znajduje się w trakcie kompleksowej modernizacji nieruchomości położonej przy ul. F w Ł.. Podniosła, iż nakłady finansowe, jakie Spółka poniosła w związku z pracami remontowymi nieruchomości pochłonęły większą część jej przychodów. Wyremontowanie budynku stanowiło dla skarżącej jedyny sposób na "zatrzymanie" obecnych najemców, a także pozyskanie nowych lokatorów. Koszty inwestycji w remont budowlany uniemożliwiły Spółce spełnienie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości za miesiące marzec, kwiecień i maj 2013 roku. Naliczony podatek od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę stanowi dla skarżącej nadmierne obciążenie finansowe, którego nie jest w stanie uiścić.

W chwili obecnej sytuacja finansowa Spółki jest trudna. Nie uzyskuje ona żadnych korzyści ekonomicznych, nie inwestuje ani nie generuje nowych zysków. Skarżąca ponosi jedynie straty materialne i w związku z tym nie ma wystarczających środków finansowych, aby uiścić należny podatek od nieruchomości w wysokości 85.077 zł.

W ocenie strony skarżącej organ nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności.

W zakresie naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Spółka wskazała, iż organ bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc: marzec, kwiecień, maj 2013 r. w kwocie 85.077 zł. Organ odwoławczy winien uchylić powyższą decyzję i umorzyć zaległość podatkową, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta Ł. była oparta na uznaniu administracyjnym i przy jej wydawaniu nie wzięty został pod uwagę ważny interes podatnika.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ czynił jakiekolwiek ustalenia, oraz co istotne by czynił jakiekolwiek rozważania na temat tego jakie skutki dla Wnioskodawcy wywołałaby konieczność zapłacenia danej kwoty, jednorazowo, względnie jakie skutki pociągnęłoby za sobą rozpoczęcie działań egzekucyjnych. W tym zakresie spółka wskazuje, że ewentualne zajęcie jej kont mogłoby skutkować zachwianiem płynności finansowej spółki, zachwianiem terminowych spłat już dawno zaciągniętych kredytów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tych przyczyn należało ją oddalić.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 67a § 1 o.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowanie prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organy administracji publicznej mają wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do których odnosi się hipoteza normy prawnej. To organom pozostawiono ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia.

Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają również kontroli sądowej, stosownie do treści art. 1 ustawy p.p.s.a. Z uwagi jednak na zasadę rozdziału władzy sądowniczej od wykonawczej, wyrażonej w art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ), kontrola tych decyzji ograniczona jest do badania poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego. Zatem sądowa kontrola tego rodzaju decyzji polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego, zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa. Rozgraniczenie bowiem sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67a § 1 o.p.

Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 przywołanej wcześniej ustawy. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony jest więc jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem. Stanowisko to jest ugruntowane w judykaturze (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997 r., I S.A./Łd 344/96; wyrok NSA z 13 stycznia 1998 r., I S.A./Łd 272/97).

Kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego musi być w każdym wypadku indywidualnie ustalane przez organ w ramach postępowania podatkowego.

Określenie pojęcia przypadku uzasadnionego ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym jest nieostre. Aby organ podatkowy, decydujący o umorzeniu zaległości podatkowej mógł skorzystać z przewidzianego w art. 67a o.p. uznania administracyjnego, musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy świadczący o istnieniu lub braku istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Zatem to, czy przesłanki umorzenia istnieją w danej sprawie, może być ustalone po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 o.p.), a powinno je poprzedzać wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 o.p.).

Ze względu na to, że pomoc przedsiębiorcom podlega ograniczeniom przewidzianym w prawie wspólnotowym zastrzeżenie zawarte w art. 67a o.p. odnoszące się do art. 67b o.p. oznacza, że organy podatkowe powinny przede wszystkim zbadać, czy wniosek przedsiębiorcy dotyczący określonego trybu udzielania pomocy przedsiębiorcom, spełnia wymogi określone w przepisach wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a dopiero w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 października 2010 roku, sygn. akt II FSK 2030/09 i II FSK 2031/09).

Udzielanie ulg w spłacie podatków jest, co do zasady, traktowane jako jedna z form pomocy udzielanej przedsiębiorcom przez państwo lub samorząd terytorialny w imieniu państwa. Pomoc taka jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych sytuacjach, wynikających z obowiązującego na terytorium Polski prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej oraz polskich unormowań. Zasady dopuszczalności udzielania pomocy określone są przede wszystkim w art. 36, art. 73 oraz art. 86-89 i art. 296 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Uwzględniając powyższe przepisy, w art. 67b o.p. zostały uregulowane trzy tryby udzielania przedsiębiorcom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z treścią przepisu art. 67b § 1 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) które stanowią pomoc publiczną o określonym charakterze.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. jest jednostką organizacyjną prowadzącą działalność gospodarczą (przedsiębiorcą) wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...].

W przedmiotowej sprawie, podatnik wskazał, że wnosi o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w trybie tzw. pomocy de minimis.

Zakres i zasady stosowania ulg w ramach tzw. pomocy de minimis z art. 67b § 1 pkt 2 o.p., są szczegółowo określone w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego Unii Europejskiej oraz w polskim prawodawstwie.

Pomoc de minimis stanowi pomoc publiczną. W związku z przywołanymi przepisami dotyczącymi pomocy publicznej na terenie Wspólnoty Europejskiej (Unii Europejskiej) w sytuacji, gdy pomocą publiczną jest pomoc udzielana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów w jakiejkolwiek formie, zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Zatem ulga stanowi pomoc publiczną jeśli wpływa lub może wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej i tym samym jest niezgodna ze wspólnym rynkiem, co wynika z treści art. 107 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (po zmianie numeracji), ponieważ prowadzi lub może doprowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami UE. Powodem tych zakłóceń, jak słusznie zauważył organ, jest "sprzyjanie" niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów (usług), przez co należy rozumieć m.in. udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.

Organy podatkowe powyższą okoliczność muszą ustalać samodzielnie w każdej indywidualnej sprawie. Wówczas, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą jedynie na danym terenie, jego odbiorcą są podmioty krajowe i nie ma powiązań z przedsiębiorcami zagranicznymi, można przyjąć, że pomoc jemu udzielona nie doprowadzi do wspomnianych zakłóceń w konkurencji, negatywnie rzutujących na wymianę handlową w ramach UE. Umorzenie podatku niewielkim przedsiębiorcom działającym na lokalnym rynku na pewno nie wywoła takich skutków. Udzielając ulgi, organ podatkowy musi ustalić m.in. jaki jest charakter prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej (lokalny czy międzynarodowy), gdzie jest jego siedziba i gdzie ta działalność jest prowadzona, jakie obroty osiąga podatnik, kto jest głównym odbiorcą jego towarów lub usług, czy nie jest realizowana na danym terenie inwestycja o konkurencyjnym charakterze itp. Jak zasadnie podniósł organ, pozwoli to na ustalenie, czy ulga uznaniowa może być traktowana jako pomoc nienaruszająca zasad wspólnego rynku. Takie ustalenie pozwala udzielić ulgi w spłacie zobowiązań, bez konieczności zachowania trybu wynikającego z przepisów regulujących pomoc publiczną.

Aktem prawa wspólnotowego Unii Europejskiej regulującym powyższą kwestię jest obecnie rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z dnia 24 grudnia 2013 r.). Akt ten utrzymuje dotychczasowe podstawowe reguły przyznawania pomocy de minimis. Obowiązuje zasada, że jej udzielanie na podstawie decyzji wydawanych w oparciu o ustawę Ordynacja podatkowa nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Organ podatkowy zatem samodzielnie rozstrzyga, czy są spełnione przesłanki udzielenia tego rodzaju pomocy.

Obecnie pomoc de minimis może być udzielona, jeżeli podatnik nie uzyskał pomocy przekraczającej 200.000 euro (w zakresie drogowego transportu towarów - 100.000 euro) w okresie 3 lat podatkowych, przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Pomoc tę sumuje się na takiej zasadzie, że dodaje się pomoc uzyskaną w roku bieżącym i dwóch latach poprzedzających.

Po stwierdzeniu, że dana ulga mieści się w kategorii pomocy de minimis, dalsze postępowanie organu podatkowego w sprawie jej przyznania jest oparte wyłącznie na przepisach zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy przyznaje ulgi w ramach pomocy de minimis w oparciu o ogólne przesłanki przyznawania ulg wszystkim podmiotom, to jest "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" z art. 67a § 1 o.p.

W rozpatrywanej sprawie, zgodnie z informacją (oświadczeniem) podatnika, w roku, w którym ubiega się o pomoc de minimis oraz w ciągu 2 lat poprzedzających otrzymał on pomoc de minimis w kwocie 1.590,17 zł (378,36 Euro), przez co podatnik (nie prowadzący działalności w sektorze transportu) spełnił podstawowy warunek ubiegania się o taką pomoc w zakresie kryterium kwotowego.

Na wstępie jednak należy ustalić, czy wniosek podatnika można w ogóle zakwalifikować do pomocy dla przedsiębiorców - pomocy de minimis. Słusznie co do zasady zauważył organ pierwszej instancji, że biorąc pod uwagę obwieszczenie Komisji Europejskiej o zastosowaniu zasad z zakresu pomocy państwa wobec środków dotyczących bezpośredniego opodatkowania działalności gospodarczej działania administracji podatkowej mające na celu optymalizację ściągalności długów nie stanowią pomocy publicznej, przy czym optymalizacji ściągania należności nie mogą stanowić decyzje pomniejszające dochody publiczne np. przez umorzenie zaległości, a jedynie te działania, których celem jest odzyskanie tych należności, choć w późniejszym terminie np. przez rozłożenie zaległości na raty.

Wniosek podatnika powinien być zakwalifikowany do ulgi w ramach tzw. pomocy de minimis z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. Spółka prowadzi działalności wg kodu PKP 68.2 "Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi". Wskazała, że należy do grupy kapitałowej. Zatem działając w ramach grupy kapitałowej prowadzającej działalność w innych państwach UE nie prowadzi działalności tylko o charakterze lokalnym. Wnioskowana przez Spółkę pomoc z uwagi na wskazany pułap kwotowy stanowi więc pomoc de minimis.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż Spółka należy do Grupy Kapitałowej G. Kolegium ustaliło, że Spółka należy do Grupy Kapitałowej H (jej wspólnikiem w 99,66 % jest J Sp. z o.o. KRS nr [...] – [...], należąca do tej samej grupy kapitałowej), a wśród jej spółek działających np. w segmencie nieruchomości ta grupa kapitałowa wymienia J Sp. z o.o. , K Sp. z o.o. i A Sp. z o.o.

Do zadań Spółki należy modernizowanie i zarządzanie nieruchomościami będącymi jej własnością. Swoją ofertę firma kieruje głównie do podmiotów gospodarczych poszukujących lokali biurowych oraz powierzchni produkcyjno-magazynowych. Obszarem działań Spółki jest biurowiec oraz obiekt magazynowo-produkcyjny położone przy ulicy E w Ł. Spółka swoją działalność opiera na profesjonalnym zarządzaniu i administrowaniu nieruchomościami w zakresie powierzchni handlowych, usługowych, produkcyjnych i magazynowych. Swoją ofertę kieruje zwłaszcza do przedsiębiorców, poszukujących lokali handlowych, usługowych, magazynowych oraz produkcyjnych. Obszarem działań Spółki jest biurowiec oraz obiekt magazynowo-usługowo-produkcyjny położony przy ulicy F.

W niniejszej sprawie konieczne było ustalenie wystąpienia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego przemawiającego za wnioskowanym umorzeniem zaległości podatkowej.

We wniosku Spółka podała, że jej sytuacja makroekonomiczna uniemożliwia spełnienie obowiązku płatniczego bez uszczerbku na bieżącym rozwoju i działalności Spółki. Podniosła, iż zapłata zobowiązania nie jest możliwa a pozyskanie środków z innych źródeł postawi Spółkę w jeszcze gorszej sytuacji. Obecnie bowiem, Spółka znajduje się w trakcie kompleksowej modernizacji i musi ponosić znaczne nakłady finansowe, gdyż prace remontowe w budynku pochłaniają większą część przychodów firmy co uniemożliwia generowanie przychodów z tytułu wynajmu powierzchni i pogarsza płynność finansową Spółki. Jednocześnie Spółka podkreśliła, że musi ponosić te koszty aby móc utrzymać się na rynku i dalej prosperować, ponadto stałe i periodyczne ponoszenie tych kosztów odbija się na zdolności Spółki do wywiązywania się z innych zobowiązań publiczno i prywatno finansowych. Uniemożliwia m.in. bieżące regulowanie danin publicznych, w tym podatku od nieruchomości. W piśmie z dnia 7 lipca 2014 roku Spółka podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Jednakże z wyjątkiem wymienionych okoliczności, Spółka nie podała innych, które przemawiałyby za umorzeniem jej wnioskowanej zaległości podatkowej.

Organy wskazały, iż w ich ocenie wskazane zdarzenia nie powodują, że wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Brak jest ustawowej definicji zarówno terminu "interes podatnika" jak i "interes publiczny".

"Interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Przez "interes publiczny" natomiast należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp.

"Ważny interes podatnika" to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. Oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku. Jednakże wydaje się, że pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych. Winno się uwzględniać nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Zatem w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych organ winien przeprowadzić również analizę sytuacji gospodarczej i majątkowej podatnika.

W ocenie sądu, w omawianej sprawie analiza gospodarcza i majątkowa Spółki została przeprowadzona w sposób szczegółowy. W jej wyniku organy doszły do przekonania, że kondycja Spółki jest dobra.

W 2012 roku Spółka osiągnęła zysk netto 104.122,27 zł, który zwiększył się w 2013 roku do kwoty 198.880,62 zł. Także w 2014 roku Spółka osiągnęła zysk. Wzrosła wielkość kapitałów własnych Spółki. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w analizowanym okresie ponoszone były nakłady inwestycyjne, a mimo to Spółka i tak osiągała zyski.

Organ słusznie zauważył, że w sprawach tego rodzaju istotne, jeśli nie najistotniejsze, znaczenie ma ustalenie czy zobowiązany jest w stanie udźwignąć ciężar powstałych zaległości. W omawianej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że Spółka jest w stanie wywiązać się ze swojego obowiązku podatkowego nie zaniechując przy tym dalszego prowadzenia rozpoczętych inwestycji. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, że rozpatrywane zaległości podatkowe zostały ściągnięte w postępowaniu egzekucyjnym.

Wniosek Spółki został również przeanalizowany przez organ pod kątem interesu publicznego. Organ podniósł, że niepowodzenia działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Działanie tego rodzaju oznaczałoby przerzucenie konsekwencji działania podmiotu, będącego profesjonalistą, na państwo i społeczeństwo.

Organ wskazał, że przeciwko umorzeniu zaległego zobowiązania podatkowego przemawia fakt, że Spółka posiada znaczny majątek, który inwestuje w celu osiągania zysków. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej ponosi prowadzący tę działalność przedsiębiorca i nie może przerzucać tego ryzyka na budżet jednostki samorządu terytorialnego. Organ słusznie zauważył, że niepowodzenia finansowe w działalności gospodarczej nie mogą automatycznie skutkować obowiązkiem udzielenia ulgi podatkowej. Należności podatkowe stanowią część dochodów budżetowych państwa, a co za tym idzie pośrednio mają wpływ na sytuacje życiową innych podatników (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2000 r. I SA/Łd 468/98, Lex nr 45379). Gromadzenie środków m. in. na pokrycie kosztów działalności gospodarczej i zapłatę ciążących na prowadzącym działalność gospodarczą danin publicznych jest immanentną cechą planowania tego rodzaju działalności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2000 r. I SA/Ka 1188/99, Lex nr 45537).

Instytucja umorzenia zaległości podatkowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku płacenie podatków. Dlatego też pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem zasad wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa lub gminy, a także winno zmierzać do wyeliminowania sytuacji, gdy rezultatem braku zapłaty należności będzie obciążenie tych podmiotów (państwa lub gminy) kosztami udzielonej pomocy, co przekłada się na całe społeczeństwo - w tym przypadku lokalne.

Analizując, czy zachodzi w sprawie ważny, interes podatnika lub interes publiczny, organ podatkowy prawidłowo, w ocenie sądu, uznał, że okoliczności wskazane przez Spółkę we wniosku są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, gdyż nie są okolicznościami wyróżniającymi sytuację strony skarżącej od sytuacji innych podatników. Wskazywana przez Spółkę konieczność kompleksowej modernizacji uprzednio nabytej nieruchomości i ponoszenia w związku z tym znacznych nakładów finansowych na prace remontowe nie stanowi, również w ocenie sądu, podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi.

W toku prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji, wezwał Spółkę do przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej, w tym jakie nieruchomości, ruchomości, środki finansowe, dochody i zobowiązania posiada, jaki jest stan zatrudnienia w Spółce (jak zmieniał się stan zatrudnienia w poszczególnych miesiącach od zakupu nieruchomości), ile lokali i o jakiej powierzchni wynajmuje (jak zmieniał się stan wynajmu w poszczególnych miesiącach od zakupu nieruchomości), jaka faktycznie powierzchnia obiektu jest niewykorzystywana do wynajmu ze względu na toczące się prace remontowe. Spółka przedstawiła tylko jaki procent powierzchni biurowej nieruchomości jest wynajmowany innym podmiotom. Wskazała również, iż należy do grupy kapitałowej G oraz przedstawiła sprawozdania finansowe za 2013 rok i część 2014 roku.

Z powyższego wynika, że decyzją Spółki było nieujawnianie swojej sytuacji finansowej w pełnym zakresie i okoliczności z nią związanych, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie złożonego przez nią wniosku odmiennie od jej oczekiwań.

Nabywając przedmiotową nieruchomość Spółka powinna była założyć poniesienie znacznych nakładów finansowych na prace remontowe budynku i przeprowadzić stosowny rachunek ekonomiczny. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której profesjonalista prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży, kupna i wynajmu nieruchomości, kupując kolejna nieruchomość nie jest świadomy stanu w jakim ona się znajduje i nie przewiduje kosztów jakie winien ponieść celem przeprowadzenia jej remontu lub modernizacji. Prowadzona przez podatnika w niniejszej sprawie działalność ma charakter zarobkowy i w tym celu została podjęta. Pozwala to na przyjęcie twierdzenia, iż rozpoczynając niniejszą działalność Spółka liczy w efekcie końcowym na osiągnięcie zysku.

Analizując powyższe okoliczności zaległości podatkowe, w ocenie sądu, powstały w wyniku zachowania podatnika, świadomego lub nieodpowiedzialnego.

Analiza akt postępowania administracyjnego doprowadza do wniosku, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 tej ustawy, rozpoznając sprawę, podjęły wszelkie działania zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej.

Aby organ podatkowy mógł udzielić wnioskowanej ulgi podatkowej muszą zostać spełnione wskazane powyżej przesłanki. Znamienne jest jednak to, iż nawet w sytuacji, gdy opisane przesłanki zostaną spełnione, organ nie jest zobligowany do przyznania wnioskowanej ulgi. Natomiast niespełnienie któregokolwiek warunku wymienionego w cytowanych regulacjach wyklucza możliwość przyznania podatnikowi ulgi podatkowej.

Umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy jest ono uzasadnione obiektywnie rozumianym ważnym interesem podatnika lub ważnym interesem publicznym.

W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że w istniejącym stanie faktycznym nie wystąpił obiektywnie rozumiany ważny interes podatnika lub interes publiczny. Sytuacja finansowa strony nie nosi bowiem znamion wyjątkowo trudnej. Dodatkowo przyczyna powstania zaległości podatkowej przesądza o negatywnej ocenie słuszności złożonego wniosku.

Również zdaniem sądu, udzielenie ulgi mogą uzasadniać jedynie okoliczności o charakterze obiektywnym i wyjątkowym, które w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą. Zastosowanie, w tym konkretnym przypadku, ulgi kłóciłoby się z zasadą jej wyjątkowości i nadzwyczajności.

Zdaniem sądu, ocena zebranych w toku postępowania dowodów jest prawidłowa i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art. 191 o.p.

Należy podkreślić, że sytuacja majątkowa Spółki nie nakłada na organy podatkowe obowiązku umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 o.p. Jak już zostało to wyżej wskazane, ta norma prawna jest oparta na tak zwanym uznaniu administracyjnym.

Organy podatkowe rozważyły również interes publiczny w niniejszej sprawie. Istotne w tym zakresie unormowanie zawarte jest w art. 84 Konstytucji RP. Przepis ten określa zasadę powszechności opodatkowania, będącej wyrazem zasady sprawiedliwości podatkowej, wynikającej z art. 217 Konstytucji RP. Zatem wszelkie odstępstwa od powyższej zasady, polegające na zaniechaniu poboru podatku winny mieć charakter wyjątkowy.

Uwzględniając powyższe należy jeszcze raz podkreślić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia także, wskazanych w skardze. W sposób prawidłowy ustalono stan faktyczny i zastosowano przepis art. 67a § 1 o.p.

Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, nie znajdując podstaw do podzielenia argumentacji w niej zawartej.

k.ż.