Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2252/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 127 par. 1 i 2, art. 138 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] Przedsiębiorstwa Państwowego w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] Przedsiębiorstwa Państwowego w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2018 r.,

nr [...] - w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 259/16 - stwierdziła nabycie przez Dzielnicę Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w [...], dzielnicy [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 1960 r., nr [...], w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz.U. z 1958 r. Nr 67, poz. 332), na wniosek Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1959 r. przekazało Przemysłowemu Instytutowi [...] w [...] na potrzeby Zakładu Doświadczalnego na okres czasowy do 1970 r. nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], o pow. [...] m² w granicach oznaczonych na załączonym planie sytuacyjnym linia koloru czerwonego i literami A,B,C,D,E,C¹,B¹,A¹,A.

Sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] kwietnia 1960 r. oraz protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] grudnia 1960 r., który stanowił podstawę ujawnienia

w księgach publicznych Sądu Powiatowego dla [...] zarządu i użytkowania wszystkich nieruchomości wchodzących w skład wyżej określonego terenu na rzecz inwestora.

Następcą prawnym Przemysłowego Instytutu [...] z dniem [...] kwietnia

1990 r. - na mocy zarządzenia Ministra Przemysłu nr [...] - stało się przedsiębiorstwo państwowe Zakłady [...] w [...].

Na wniosek Gminy [...] z dnia [...] września 1996 r. wszczęte zostało przed Wojewodą [...] (pierwotnie [...]) postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności ww. nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191), dalej jako: ustawa - Przepisy wprowadzające.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę-Gminę [...] z mocy prawa z dniem

27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności ww. nieruchomości.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r.,

nr [...], uchyliła w całości powyższą decyzję Wojewody [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1998 r., nr [...], ponownie odmówił komunalizacji przedmiotowej nieruchomości.

Decyzja ta uchylona została decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia

[...] stycznia 1999 r., nr [...].

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] - utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2004 r.,

nr [...] - stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/WA 1682/04, uchylił powołaną wyżej decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...].

Zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt

I OSK 612/06, oddalił skargę kasacyjną Miasta [...] a od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia

[...] października 2008 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r.

i przekazała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia - z uwagi

na niewyjaśnienie oraz nieudokumentowanie stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W następstwie powyższego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] w [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości.

Komisja wskazała, że przepis art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach należy rozumieć w ten sposób, iż z dniem wejścia

w życie tej ustawy utraciły moc wszelkie dotychczasowe tytuły, a tytuł prawny użytkowania jest kontynuowany z mocy tego przepisu, a więc przestała obowiązywać decyzja z dnia [...] lutego 1960 r. ograniczająca użytkowanie w czasie, tym samym nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego w dniu 27 maja 1990 r. i nie mogła podlegać komunalizacji.

Po rozpoznaniu skargi Miasta [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 878/15, uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2015 r.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 259/16, oddalił skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] w [...] od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2015 r.

W tej sytuacji sprawa ponownie wróciła do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], stwierdziła nabycie

przez Dzielnicę Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji KKU wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny

jako bezsporne uznał, że decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...]

z dnia [...] lutego 1960 r. - z ograniczeniem czasowym do 1970 r., wskutek zatwierdzenia w dniu [...] grudnia 1958 r. lokalizacji szczegółowej nr [...] czasowej, sporna nieruchomość została przekazana Przemysłowemu Instytutowi [...]. Decyzja ta została wydana na wniosek Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1959 r. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że ostateczna decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1960 r. określiła użytkowanie

jako czasowe.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Komisja przytoczyła obszerny fragment uzasadnienia powołanego wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z dnia

8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 259/16.

Komisja wskazała również, że "należenie mienia" wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające związane jest z regulacją zawartą w art. 6 ustawy

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym

na datę 27 maja 1990 r., zgodnie z którym - terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.

Oznaczało to, że grunty, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości, należały do organu administracji państwowej. Z kolei

z przepisu art. 38 ust. 2 ww. ustawy w brzmieniu pierwotnym wynikało, iż zarząd nieruchomościami państwowymi mógł powstać tylko na podstawie decyzji administracyjnej, umowy zawartej między państwowymi jednostkami organizacyjnymi zawartej za zezwoleniem organu administracji państwowej, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Skoro zatem, w myśl art. 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na 27 maja 1990 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntem, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takim gruntem, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu.

Jeśli zatem organ mógł, we władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej. Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należały do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej - art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Jednocześnie art. 3 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej

do spraw geodezji i gospodarki gruntami.

Komisja zauważyła również, że nie można nie wspomnieć o uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. I OPS 2/16,

w której stwierdzono, m.in. że brak udokumentowania tytułu prawnego w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wyklucza uznanie, iż nieruchomość pozostawała we władaniu przedsiębiorstwa państwowego, a co za tym idzie, brak możliwości wykazania tytułu władania gruntem prowadzi do wniosku, że nieruchomość ta należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające i jako taka podlegała ustawowej komunalizacji, to jest nabyciu przez gminę prawa własności nieruchomości na podstawie cyt. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające.

W konkluzji KKU stwierdziła, że Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie rozstrzygnął, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1960 r. miała charakter czasowy i obowiązywała do końca 1969 r. Od 1970 r. Przemysłowy Instytut [...] nie legitymował się tytułem prawnym, tj. prawem zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości, zatem nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej i konsekwencji podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające.

Skargą na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożył

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Syndyk Masy Upadłości [...] w [...], zarzucając zaskarżonej decyzji przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach

i osiedlach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że art. 10 ustawy nakładał

na jednostki państwowe i organizacje społeczne bezwzględny obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej, podczas gdy taki obowiązek nie był bezwzględnie wymagany,

a objęcie zarządu nieruchomością przez czynności faktyczne dokonane

przez poprzednika prawnego skarżącego - Przemysłowy Instytut [...] były wystarczające do stwierdzenia, iż takie prawo zarządu mu przysługuje;

2) przepisu art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach

i osiedlach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że art. 38 ustawy stanowił jedynie podstawę do wydania decyzji administracyjnej i nie wywołuje skutku z mocy samego prawa, podczas gdy zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu przynależne Przemysłowemu Instytutowi [...] prawo z mocy art. 38 ustawy przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony;

3) przepisu art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w związku z obowiązującym do 1 października 1990 r. art. 128 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż pierwotnie powierzony Przemysłowemu Instytutowi [...] zarząd i użytkowanie nieruchomości zostały przyznane

na ściśle oznaczony okres czasu i wygasły z końcem roku 1969 i prawo to nie mogło być wykreowane jako czasowo nieograniczone, podczas gdy ani cele, na realizację jakich oddawano mienie państwowe w użytkowanie jednostkom państwowym,

ani charakter tego prawa, nie przemawiały za tym, aby nie można było ustanowić

go na czas nieokreślony;

4) przepisu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczeniu nieruchomości, poprzez niezastosowanie przepisu art. 87

ust. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z uwagi na błędne przyjęcie, iż w niniejszym stanie faktycznym regulacja zawarta w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości nie miała zastosowania gdyż prawo użytkowania przysługujące Przemysłowemu Instytutowi [...] przysługiwało

do końca 1969 r., podczas gdy przynależne Przemysłowemu Instytutowi [...] prawo z mocy art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. przekształcone zostało po tym czasie w użytkowanie na czas nieokreślony, a co za tym idzie przepis art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości powinien mieć zastosowanie;

5) przepisu art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszym stanie faktycznym regulacja zawarta

w art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające miała zastosowanie z uwagi na fakt,

iż nieruchomość położona w [...], przy ulicy [...] w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a co za tym idzie należała wówczas do terenowego organu administracji państwowej, w konsekwencji istniały okoliczności faktyczne objęte hipotezą normy prawnej zawartej w wyżej wymienionym art. 5 ust. 1, podczas gdy niewątpliwym jest, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do Zakładów [...], w konsekwencji przepis art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, w szczególności z uwagi na przepis art. 11 ust. 1 pkt. 2 ustawy Przepisy wprowadzające.

6) przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie i niepodjęcie przez Wojewodę [...] jako organ

I instancji oraz przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową jako organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy, w tym między innymi zweryfikowania, czy obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej był bezwzględnie wymagany oraz czy prawo przynależne Przemysłowemu Instytutowi [...] z mocy art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony, jak również nieuwzględnienie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] prawa użytkowania wieczystego wyżej wymienionej nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie, który to grunt- jak wynika z punktu III niniejszej decyzji- stanowi własność Skarbu Państwa;

7) przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową jako organ II Instancji, że Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. w sposób wyczerpujący i właściwy rozparzył materiał dowodowy, podczas gdy Wojewoda [...] dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, iż władanie nieruchomością przez poprzednika prawnego przedsiębiorstwa państwowego Zakładów [...] było jedynie władaniem faktycznym, w konsekwencji niemożliwym było jego przekształcenie z mocy prawa w zarząd z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jak również w przyjęciu, iż obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej był bezwzględnie wymagany oraz że prawo przynależne Przemysłowemu Instytutowi [...] prawo z mocy art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. nie zostało przekształcone w użytkowanie na czas nieokreślony, jak również nieuwzględnienie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] prawa użytkowania wieczystego wyżej wymienionej nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie, który to grunt - jak wynika z punktu III niniejszej decyzji- stanowi własność Skarbu Państwa;

8) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i brak merytorycznego rozpoznania sprawy w drugiej instancji

przez organ, a jedynie powielenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt

I OSK 259/16;

9) naruszenie art. 2, art. 21, art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a.

poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa

w powiązaniu z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do państwa, naruszenie zasady ochrony prawa własności oraz równości podmiotów w zakresie środków ochrony własności wobec przyjęcia przez organ niejednolitej wykładni zwrotu "należenia mienia" zawartego w przepisach ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W uzasadnieniu skargi zawarto argumenty na poparcie zarzutów skargi.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz zasądzenie kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisji Uwłaszczeniowa wniosła

o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2019 r. uczestnik postępowania Miasto [...] wniosło o oddalenie skargi i przedstawiło argumenty na poparcie swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję

lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości

lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych niż powołane w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2018 r. stwierdzająca nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności powołanej na wstępie nieruchomości.

Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

Stosownie do art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję,

w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 1) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając

tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (pkt 2), albo umarza postępowanie odwoławcze (pkt 3). Ewentualnie w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę

do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia

8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 259/16, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 878/15 - którym uchylono decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na mocy której Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości (pkt 1) i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności opisanej na wstępie nieruchomości (pkt 2).

Z powyższego wynika, że sprawa wróciła od etapu odwołania od decyzji Wojewody[...] z dnia [...] stycznia 2014 r.

Zatem Krajowa Komisji Uwłaszczeniowa zobligowana była do ponownego rozpatrzenia odwołania Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...]w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] i zakończenia postępowania odwoławczego w sposób określony w art. 138 § 1 lub 2 k.p.a, w którym wyczerpująco wyliczono rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego.

Tymczasem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - wbrew art. 138 § 1 lub 2 k.p.a.

- ograniczyła swe orzeczenie tylko do merytorycznego rozpatrzenia sprawy

poprzez stwierdzenie nabycie przez Dzielnicę Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości - wydając w ten sposób rozstrzygnięcie nieznane procedurze administracyjnej w postępowaniu drugoinstancyjnym.

W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja zawiera wadę kwalifikowaną powodującą jej nieważność - została wydana z rażącym naruszeniem

art. 138 § 1 lub 2 k.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa weźmie pod uwagę wskazania Sądu zawarte w niniejszym wyroku.

Z powyższych względów Sąd, na postawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł

jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa).