Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1495/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 52, 94a ust. 1, 129b ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...]marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki i nakazania jej zaprzestania oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF) decyzją z dnia [...] marca

2015 r., nr [...], na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3,

art. 115 ust. 4 oraz art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej "Pf.") oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o.

z siedzibą w [...] (dalej spółka, skarżąca), prowadzącej aptekę ogólnodostępną o nazwie "[...]" zlokalizowaną w [...], przy ul. [...],

od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej Wojewódzki Inspektor) z dnia [...] grudnia 2014 r., znak [...] w przedmiocie:

1. stwierdzenia naruszenia przez spółkę zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Pf., poprzez prowadzenie reklamy ww. apteki oraz jej działalności polegającej

na kolportowaniu materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w aptece oraz nakazu zaprzestania prowadzenia tej reklamy,

2. nałożenia na spółkę kary pieniężnej w kwocie 20.000 złotych,

3. nadania decyzji w pkt 1 rygoru natychmiastowej wykonalności,

uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] grudnia 2014 r. w pkt 2,

tj. nakładającym na spółkę karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych i nałożył karę pieniężną w kwocie 10.000 złotych, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy

tę decyzję.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Okręgowa Izba Aptekarska w [...] pismem z [...] kwietnia 2014 r. zawiadomiła Wojewódzkiego Inspektora o prowadzeniu przez apteki ogólnodostępne o nazwie "[...]" niedozwolonej art. 94a Pf. reklamy apteki i jej działalności. Do pisma dołączono dwie gazetki reklamowe: "Czas na wzmocnienie" (marzec 2014) oraz "Dla pacjentów po 60 roku życia informator o cenach leków bez recepty i suplementów diety" (marzec 2014), zawierające wizerunki produktów leczniczych oraz suplementów diety wraz z podanymi cenami. W materiałach postępowania znajdują się również gazetki: "Jesienne hity cenowe" (październik), "Trzymaj formę na lato" (czerwiec 2014) oraz "Poczuj się majowo" (Maj 2014).

Wojewódzki Inspektor pismem z [...] maja 2014 r. zawiadomił spółkę

o wszczęciu postępowania w zakresie prowadzenia reklamy apteki zlokalizowanej

w [...], przy ul. [...].

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie spółka podała, że wydawane gazetki "Czas na wzmocnienie" oraz "Dla pacjentów po 60 roku życia informator

o cenach leków bez recepty i suplementów diety" dotyczą produktów sprzedawanych w jej aptece i stanowią informację o cenach asortymentu dostępnego w aptece. Zdaniem spółki, gazetki są kolportowane wyłącznie wewnątrz lokalu apteki i dlatego nie stanowią jej reklamy, której wyznacznikiem jest publiczny charakter. Spółka wyjaśniła również, że zauważone przez organ logo "Programu 60+" (który nie funkcjonuje) jest tylko nazwą produktu leczniczego.

Wojewódzki Inspektor pismem z [...] lipca 2014 r. wezwał spółkę do:

- złożenia umowy zawartej pomiędzy spółką a firmą, której przedmiotem jest zlecenie druku gazetek reklamowych;

- wskazania, czy pomiędzy spółką a firmą zlecającą druk i kolportaż gazetek reklamowych, zachodzą powiązania kapitałowe i osobowe;

- wskazania firmy (oraz nadesłania umowy), która dostarcza gazetki reklamowe

do aptek sieci "[...]" na terenie województwa [...];

- pisemnej informacji o ewentualnym innym podmiocie zlecającym wykonanie

i dystrybucję na terenie województwa podlaskiego gazetek reklamowych zawierających ofertę apteki;

- wskazania, czy firma zlecająca druk i kolportaż gazetek reklamowych posiada zgodę na używanie logo wspólnego z materiałem reklamowym i oznakowaniem apteki;

- złożenia wyjaśnień, czy kolportowana gazetka jest "wyciągiem z listy cenowej, reklamą produktu leczniczego", czy też reklamą apteki, w której można dokonać zakupu leków w określonej cenie;

- podania celu wydawania i dystrybucji gazetki reklamowej;

- wskazania, czy ceny produktów leczniczych z gazetek reklamowych są zawsze zgodne z cenami tych produktów dostępnych ww. aptece;

- wskazania, kto ustala ceny produktów leczniczych znajdujących się w gazetce reklamowej;

- podania informacji, czy inne województwa są objęte kolportażem gazetki reklamowej oznakowanej logo sieci aptek "[...]";

- nadesłania gazetki reklamowej obecnie obowiązującej.

Ponadto Wojewódzki Inspektor wezwał kierownika apteki ogólnodostępnej należącej do spółki o podanie w jakich cenach były sprzedawane produkty wymienione w gazetkach w okresach ich obowiązywania.

W piśmie z [...] lipca 2014 r. spółka wyjaśniła, że zlecenie druku gazetek pochodzi od podmiotów odpowiedzialnych za produkty lecznicze i producentów suplementów diety tam wymienionych. Zlecenie jest udzielane spółce [...] S.A., która zajmuje się produkcją oraz kolportowaniem gazetek. Gazetki łączą funkcję reklamy produktów leczniczych z ofertą cenową apteki, na podstawie umowy franczyzowej łączącej spółkę z firmą [...] S.A. Spółka poinformowała, że nie ma powiązań kapitałowych pomiędzy nią a podmiotami, które zleciły druk gazetek. Prawo do dysponowania znakiem graficznym zamieszczonym w gazetce posiada [...] S.A. Gazetka nie stanowi reklamy apteki. Celem gazetki jest reklama zamieszczonych w niej produktów oraz przedstawienie oferty cenowej apteki

w odniesieniu do tych produktów. Spółka dodała, że ceny wskazane w gazetkach

są cenami maksymalnymi sugerowanymi przez podmioty odpowiedzialne oraz [...] S.A., jednakże apteka może samodzielnie kształtować politykę cenową w tym zakresie.

Wojewódzki Inspektor decyzją z [...] grudnia 2014 r. stwierdził naruszenie przez spółkę zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Pf., poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...], przy ul. [...] oraz jej działalności polegającej na kolportowaniu materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych

w aptece oraz nakazał zaprzestania jej prowadzenia, decyzji w tej części organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższą decyzją nałożono na spółkę karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych.

Od decyzji z [...] grudnia 2014 r. spółka wniosła odwołanie, w którym sformułowała zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie:

- art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportowanie materiałów

w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w aptece ogólnodostępnej "[...]"

w [...], przy ul. [...], stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności i powinno skutkować nakazem zaprzestania prowadzenia takiej reklamy;

- art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 stanie się ostateczna, a strona nie zastosuje się do niej, oraz że kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w ww. aptece stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności i powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej

w związku z prowadzeniem tej reklamy;

- art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf. i art. 107 § 1 Kpa., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może być elementem decyzji nakazującej stronie zaprzestania prowadzenia reklamy ww. apteki i jej działalności;

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 Kpa.

Spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora z [...] grudnia 2014 r. i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylenie tej decyzji

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, albo o uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania spółka rozwinęła postawione wyżej zarzuty, wskazując między innymi, że brak jest definicji legalnej pojęcia reklamy apteki. Nie oznacza to, w ocenie spółki, że należy poprzestać na znaczeniu potocznym czy specjalistycznym tego pojęcia, tym bardziej, że nie są one jednolite. Na dowód powyższego spółka przytoczyła orzeczenia sądu administracyjnego.

Jak wskazała spółka, dobrem chronionym w przypadku zakazu reklamy aptek ma być ograniczenie możliwości konkurowania aptek ze względu na misję aptek

w zakresie ochrony zdrowia publicznego. Niezależnie od tego, czy w ogóle zakaz reklamy jest proporcjonalny do uzasadniającego go dobra, ograniczenie swobody gospodarczej, jako wyjątkowe, nie może być interpretowane rozszerzająco. Nie można zatem, jak podała spółka, reklamy apteki rozumieć jako działań, które nie muszą mieć postaci publicznego komunikatu, w szczególności poprzez analogię

z regulacją reklamy leków, która ma charakter wyjątkowy.

Spółka podkreśliła, że nie każdy rodzaj zachęcania do nabywania produktów leczniczych i suplementów diety w aptece jest reklamą apteki i jej działalności.

GIF w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca

2015 r. rozstrzygnął jak wskazano na wstępie.

Jak podał GIF, koronnym argumentem spółki, który ma świadczyć o tym, że przedmiotowe gazetki reklamowe nie mogą być zakwalifikowane jako reklama apteki ogólnodostępnej i jej działalności (zakazanej) jest fakt, iż były one dostępne tylko

i wyłącznie w lokalu apteki. Dodał, że zdaniem spółki, cechą konstytutywną reklamy jest jej publiczny charakter. GIF nie podzielił tak zaprezentowanego stanowiska spółki i wskazał, odnosząc się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1000/13, że w orzecznictwie nie uzależnia się kwalifikacji działań jako reklamowych od tego, czy są komunikowane publicznie, czy też nie. GIF podkreślił również, że nie ma znaczenia fakt, czy reklama jest prowadzona w lokalu, czy poza lokalem apteki. Wyjaśnił, że podobnie ocenia tę kwestię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia

25 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1472/14, wskazał, że nie jest istotne z punktu widzenia zakazu reklamy aptek, czy reklama dokonywana jest wewnątrz, czy też

na zewnątrz danej apteki; jej działalność reklamowa może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim; przepis art. 94a Pf. nie wyznacza granic miejscowych reklamy.

GIF uznał dołączone do materiałów postępowania gazetki reklamowe dostępne w aptece należącej do spółki, za niedozwoloną art. 94a Pf. reklamę apteki

i jej działalności. GIF przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/13, w świetle którego ulotka informacyjna o cenach leków udostępniana w aptece i zaopatrzona

w nazwę i logo tejże sieci aptek stanowi de facto próbę ominięcia zakazu, o którym mowa w art. 94a Pf.; jest reklamą apteki, gdyż podaje dane umożliwiające

jej identyfikację.

GIF, odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, stwierdził, że art. 129b Pf. (kto prowadzi reklamę apteki podlega karze) stanowi odzwierciedlenie art. 94a Pf., który zakazuje reklamy aptek i ich działalności. Kara pieniężna ustanowiona

w art. 129b Pf. jest sankcją administracyjną za popełnienie deliktu administracyjnego - prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki. Odpowiedzialność zagrożona karą pieniężną jest tzw. odpowiedzialnością obiektywną. Jest to odpowiedzialność uzależniona od obiektywnego naruszenia normy zakazującej prowadzenia reklamy apteki i jej działalności, a nie od niedostosowania się do zakazu prowadzenia reklamy wynikającego z decyzji administracyjnej. Stąd, jak podkreślił GIF,

do nałożenia na prowadzącego niedozwoloną reklamę apteki nie jest potrzebna wcześniejsza decyzja administracyjna nakazująca zaprzestanie prowadzenia reklamy, ale samo stwierdzenie faktu jej prowadzenia. Każde prowadzenie reklamy apteki i jej działalności wbrew art. 94a ust. 1 Pf. naraża przedsiębiorcę na karę pieniężną, którą nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny po stwierdzeniu tego faktu. W konsekwencji GIF stwierdził, że możliwe a nawet konieczne jest jednoczesne nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności

i nałożenie kary za dotychczasowe, niezgodne z prawem działania.

GIF stanął na stanowisku, zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor nieprawidłowo uwzględnił przesłanki ustalenia wysokości kary. GIF zaznaczył, że jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, uwzględniając wymiar kary wzięto pod uwagę stopień, okres oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne, stwierdzono, że spółka reklamę prowadzi od 2012 r., czyli

od czasu nowelizacji art. 94a Pf., a dowodem potwierdzającym powyższe jest fakt, że Wojewódzki Inspektor wydał decyzję nakazująca zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki prowadzonej przez spółkę (decyzja z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...]).

W ocenie GIF, powyższe twierdzenia organu I instancji nie mają pokrycia

w aktach sprawy, ponieważ postępowanie administracyjne dotyczyło prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" położonej w [...], przy ul. [...] za pomocą gazetek reklamowych. GIF dodał, że w materiałach niniejszego postępowania znajdują się jedynie gazetki reklamowe obowiązujące w wybranych miesiącach roku 2014, dlatego Wojewódzki Inspektor powinien orzekać tylko na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i uwzględniając okres prowadzenia przez spółkę reklamy apteki, powinien uwzględnić tylko te okoliczności, które zostały udowodnione w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

GIF, uchylając orzeczony wcześniej wymiar kary pieniężnej, stwierdził, że kara pieniężna w wysokości 10.000 złotych jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów oraz uwzględnia fakt, że spółka była już karana za prowadzenie reklamy apteki i jej działalności.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na powyższą decyzję GIF, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Podniosła zarzuty naruszenia wskazanych poniżej przepisów prawa:

- 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w aptece ogólnodostępnej pod nazwą "[...]", położonej w [...], przy ul. [...], stanowi niedozwoloną reklamę tej apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy;

- art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu,

że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 Pf. stanie się ostateczna, a strona nie zastosuje się do niej oraz, że kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w aptece ogólnodostępnej należącej do spółki, stanowi niedozwoloną reklamę tej apteki i jej działalności i powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w związku

z prowadzeniem tej reklamy;

- art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Pf.

i art. 107 § 1 Kpa., poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że decyzja nakładająca karę pieniężną może być elementem decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej należącej do spółki i jej działalności, polegającej na kolportowaniu materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w tej aptece;

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 Kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację towarzyszącą złożonemu odwołaniu, dodając w szczególności, że brak jest podstawy prawnej

do nałożenia na nią kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, skoro kara ta nakładana jest, zgodnie z art. 129b ust. 1 Pf., na tego, kto wbrew przepisom art. 94a Pf. prowadzi między innymi reklamę apteki oraz jej działalności. Uznała, że kara pieniężna została ustalona w nadmiernej wysokości, przy braku uwzględnienia przesłanek ustawowych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami, wywołującymi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Należy zauważyć, że materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.

Stanowi on, że zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Przepis ten, w odróżnieniu od art. 52 dotyczącego reklamy produktu leczniczego, nie zawiera legalnej definicji reklamy działalności aptek. Nie zawiera także żadnego wyłączenia i nie określa katalogu działań, które nie stanowią reklamy działalności apteki. Wyłączona z ww. zakazu została jedynie informacja o lokalizacji

i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Zdaniem Sądu, powyższe uprawnia do sformułowania poglądu, że reklamą działalności apteki jest działanie, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, polegające na zachęcaniu potencjalnych klientów do dokonywania zakupu usług farmaceutycznych

w konkretnej aptece lub punkcie aptecznym.

Należy przy tym uwzględnić okoliczność, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 ustawy, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07 (przywołanym również przez organ w zaskarżonej decyzji), stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki, przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie. Taki przekaz nie jest jedynie neutralną listą cenową w rozumieniu art. 52 ust. 3 pkt 3 Pf., gdyż przedstawia listę leków o obniżonej, promocyjnej cenie

i przez porównanie jej z ceną wyższą ma zachęcić klientów do zakupu określonego leku u sprzedawcy stosującego cenę promocyjną.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wszelkie promocje, w tym cenowe,

są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. Nie są natomiast reklamą m.in. listy cenowe, co do których wystąpienia w prowadzonej przez skarżącą działalności aptecznej, nie zajęła ona jednoznacznego stanowiska, pomimo skierowanego

do niej, pismem organu z [...] lipca 2014 r., w tym zakresie zapytania. Skarżąca stwierdziła jedynie, że celem gazetki jest reklama zamieszczonych w niej produktów oraz przedstawienie oferty cenowej apteki w odniesieniu do tych produktów. Dodać należy, że listy cenowe zawierają jedynie informację o cenach towarów lub usług i są publikowane wyłącznie po to, by podać do publicznej wiadomości ceny określonych produktów. Reklama leku ma uświadomić konsumentowi, że dany lek istnieje

na rynku oraz, że jest stosowany w określonych przypadłościach.

W powyższy sposób rozumiały ww. przepis art. 94a Pf. orzekające w niniejszej sprawie organy i taką jego wykładnię zastosowały w wydanych przez siebie decyzjach, którą Sąd w pełni podziela.

W rozpatrywanej sprawie za formę niedozwolonej reklamy apteki uznano okoliczność dystrybucji w okresie od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. materiałów reklamowych w postaci "gazetek", w których ceny produktów leczniczych

i suplementów diety były prezentowane w ten sposób, że "stara" cena została przekreślona, a podana obok aktualnie obowiązująca cena była niższa. Ponadto skarżąca wydawała kilka periodyków, skierowanych do różnych grup konsumenckich, np. obowiązujący w marcu katalog "Czas na wzmocnienie" oraz "Dla pacjentów

po 60 roku życia informator o cenach leków bez recepty i suplementów diety".

W ocenie Sądu, organ na podstawie zgromadzonego w badanej sprawie materiału dowodowego prawidłowo ustalił, że sporna dystrybucja ulotek (gazetek) zawierających ceny kilkunastu konkretnych produktów leczniczych oraz logo apteki, stanowiła w istocie formę prowadzenia działalności reklamowej. Sąd podziela stanowisko organu, że gazetki znajdujące się w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy spełniają kryteria definicji reklamy aptek, gdyż miały na celu zachęcenie do zakupu konkretnych towarów (wymienionych w cenniku),

po określonych cenach i w konkretnej aptece. Działania te zostały podjęte w celu zainteresowania pacjentów ofertą (w zakresie asortymentu i cen) apteki prowadzonej przez skarżącą spółkę, w związku z czym zasadnie zostały one uznane

za naruszenie zakazu reklamy aptek, o którym mowa w art. 94a ust. 1 Pf., gdyż odpowiadały reklamie w rozumieniu tego przepisu i wykraczały poza sferę, którą ustawodawca wyłączył spod tego zakazu, tj. informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki ogólnodostępnej.

Zdaniem Sądu, ustalenie ww. okoliczności pozwalało organom na przyjęcie, że w sprawie naruszono zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 Pf. oraz – w konsekwencji – na wydanie decyzji o nakazanie zaprzestania prowadzenia opisanej tam działalności i nałożeniu kary, o której mowa w art. 129b ust. 1 i ust. 2 Pf.. Z uwagi

na swobodny dostęp do ww. materiałów reklamowych w kontrolowanej aptece należało także zgodzić się ze stwierdzeniem, że oddziaływanie reklamy miało nieograniczony zasięg.

W kontekście podnoszonego przez skarżącą braku możliwości ponoszenia odpowiedzialności za ewentualne kolportowanie gazetek reklamowych poza prowadzoną przez nią apteką, wskazać należy, że okoliczność ta nie może przesądzać o braku zastosowania przepisów, które wprowadzają kategoryczny zakaz prowadzenia reklamy aptek oraz stanowią o sankcji nakładanej za naruszenie tego zakazu. Rozstrzygające znaczenie ma bowiem okoliczność stwierdzenia prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz podejmowania w tym zakresie przez aptekę działań posiadających przynajmniej znamiona akceptacji tego stanu,

jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Wobec powyższego za prawidłowe uznać należy nałożenie na skarżącą sankcji za naruszenie art. 94a Pf.. Powody wymierzenia kary pieniężnej

w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji zostały przez organ wyjaśnione

i odwołują się one do okoliczności wynikających z art. 129b ust. 2 Pf., tj. m.in. okresu naruszenia zakazu reklamy, formy zakazanej reklamy. W tym zakresie nie można postawić organowi zarzutów przekroczenia swobodnej oceny dowodów. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony wypełnia dyspozycję określonej normy prawa materialnego administracyjnego. Przedmiotem dowodzenia i ustalania mogą być więc jedynie okoliczności istotne dla sprawy – i takie okoliczności zostały w sprawie wykazane – a nie wszystkie okoliczności, które w sposób pośredni lub bezpośredni się z nią w jakikolwiek sposób wiążą.

Zgodnie z art. 129b ust. 1 Pf., karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.

Jak wynika z tego uregulowania, dla przyjęcia odpowiedzialności z art. 129b ust. 1 Pf. koniecznym jest ustalenie, że była prowadzona reklama apteki i jej działalności wbrew przepisom art. 94a Pf. Zauważyć przy tym należy, że decyzja

w przedmiocie nałożenia kary ma charakter związany. Stwierdzenie przez organ, że doszło do naruszenia zakazu z art. 94a Pf. nakłada na niego obowiązek nałożenia omawianej kary (przepis ten bowiem stanowi, iż "karze pieniężnej (...) podlega").

Jednocześnie art. 94a ust. 3 Pf. stanowi, że organ może w razie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy, w drodze decyzji, nakazać zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy.

Niewątpliwie decyzja administracyjna, wydana w trybie art. 94a ust. 3 cyt. ustawy, wywołuje skutki nie tylko wobec zdarzeń mających miejsce w momencie jej wydania, ale również wobec zdarzeń mających miejsce przed jej wydaniem. Wprowadzony ustawą - Prawo farmaceutyczne model "następczego" nadzoru nad reklamą produktu leczniczego, polega na uprawnieniu organu do wydawania decyzji administracyjnych nakazujących zaprzestania ukazywania się lub prowadzenia reklamy produktów leczniczych sprzecznej z obowiązującymi przepisami dopiero

po ukazaniu się danej reklamy oraz wobec potencjalnych zdarzeń w przyszłości.

Zdaniem Sądu, powyższy skutek jest zgodny z intencją ustawodawcy i wynika z istoty wykonywania funkcji nadzorczych przez organ administracji publicznej. Brak jest ponadto przeciwskazań, aby rozstrzygnięcie w tym przedmiocie miało postać jednej decyzji zobowiązującej do zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki i nałożenia z tego tytułu sankcji w postaci kary administracyjnej. W tym zakresie należy także mieć na uwadze stan orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo patrz wyroki NSA:

z 20 stycznia 2015 r. (sygn. akt II GSK 1667/13) oraz z 21 października 2014 r., (sygn. akt II GSK 1336/13).

Sąd uznał ponadto, że ustalając wysokość kary administracyjnej, Główny Inspektor Farmaceutyczny uwzględnił stosowne kryteria, wskazane przez ustawodawcę w przepisie art. 129b ust. 2 Pf., zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych

z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. Sąd dokonując pod tym względem oceny działań organów administracji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1,

art. 80 i art. 107 § 3 Kpa..

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.