Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 553/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2006r. sprawy ze skargi K. M., S. M., U. P., B. W. i C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wykupionej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bd 553/06

UZASADNIENIE

W wyniku rozpoznania wniosku C. W., U. P., B. W., K. M. i S. M. o zwrot nieruchomości położonej w B. między ul. B. z B., T., T. i T. – Prezydent B. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] odmówił na podstawie art. 142, 216, 136 ust. 3, 137, 229 w związku z ust. 4 pkt 9b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 z późn. zm.) – zwrotu nieruchomości położonych w Bydgoszczy przy ul. B. z B. i ul. T., stanowiących działki: [...] znajdujących się w granicach terenu wykupionego na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] 1979 r., zawartym stosownie do dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), oraz umorzył postępowanie w stosunku do nieruchomości położonych w B. przy ul. B. z B., T., T., T., stanowiących działki: [...] znajdujących się w granicach terenu wykupionego na rzecz Skarbu Państwa w/wym. aktem notarialnym z dnia [...] 1979 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość stanowiąca własność T. S. W. o pow. 4,4200 ha, zapisana w KW 6382, została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 1979 r. zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] stosownie do dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) za kwotę 950.070,- zł. Wskazano, że z zapisu zawartego w umowie wynika, że zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, zatwierdzonym decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w B. z dnia [...] 1978 r. nr [...] wykupiona nieruchomość przeznaczona była dla budowy dzielnicy mieszkaniowej [...].

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że wykupiona w 1979 r. nieruchomość stanowi obecnie (w związku z modernizacją i odnowieniem ewidencji gruntów) działki oznaczone: - na mapie [...] – nr [...]

Następnie wskazano, że Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2004 r. wyłączył Prezydenta B. z prowadzenia sprawy o zwrot części nieruchomości stanowiących obecnie działki nr [...]

[...] będące własnością Gminy B. i wyznaczył Starostę M. do jej rozpatrzenia. Jednocześnie odmówił wyłączenia Prezydenta B. z prowadzenia sprawy w stosunku do pozostałych nieruchomości znajdujących się w granicach terenu wywłaszczonego, które stanowią działki nr [...]

Wnioskodawcy w pismach z dnia 6 lipca 2004 r., 24 sierpnia 2004 r., 24 września 2004 r., 1 października 2004 r. sprecyzowali swoje żądanie i oświadczyli, że występują o zwrot działek nr [...] rezygnując tym samym z żądania zwrotu działek nr 135cz, 108cz.

Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie i oględziny nieruchomości wykazały, że działki ozn. nr [...] zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia. Wskazano także, że działki nr [...] zostały trwale rozdysponowane (zostały sprzedane, obciążone prawem użytkowania wieczystego) na rzecz osób trzecich i prawa te zostały ujawnione w Księgach Wieczystych. Niedopuszczalne jest więc orzeczenie zwrotu nieruchomości, którą Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego nie włada.

Odwołując się do wskazanego w uzasadnieniu decyzji orzecznictwa, organ wskazał że utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że ogólne sformułowanie celu np. "budowa osiedla mieszkaniowego" stwarza możliwości wykorzystania nieruchomości zarówno pod budowę domów jak i infrastruktury towarzyszącej osiedla niezbędnej dla jego prawidłowego funkcjonowania. Infrastrukturę taką stanowią: tereny zielone, drogi dojazdowe, place zabaw, centra handlowe, chodniki, parkingi wykorzystane dla potrzeb mieszkańców, a także urządzenia komunikacyjne, instalacje gazowe. W odniesieniu zaś do działek [...] wskazano dodatkowo na treść art. 229 w/w ustawy z 21 sierpnia 1997 r. uznając tym samym, że postępowanie o ich zwrot stało się bezprzedmiotowe. Natomiast w odniesieniu do działek 135 i 138 wnioskodawcy zrezygnowali z żądania ich zwrotu.

Z powyższą decyzją wnioskodawcy nie zgodzili się i złożyli odwołanie. C. W. podniósł, iż w decyzji podano błędnie daty złożenia wniosku

o odzyskanie gruntu i nie zawieszono czynności związanych ze sprzedażą działki nr [...] oraz nieprawidłowo określono w wizji lokalnej teren działki nr [...]. Natomiast pełnomocnicy pozostałych wnioskodawców, podnieśli, że zaskarżona decyzja nie zawiera opisu wskazującego lokalizację, czas i sposób zagospodarowania oraz powierzchnię, a także łączną powierzchnię tych części wywłaszczonych nieruchomości, które obejmował wniosek o zwrot nieruchomości, a które zostały rozdysponowane w warunkach, które określa art. 229 ustawy. Zwrócili też uwagę, iż zaskarżona decyzja, negatywnie oceniając uprawnienia skarżących do żądania zwrotu nieruchomości, rozstrzyga sprawę w płaszczyźnie prawa materialnego oraz że niedopuszczalna jest konstrukcja prawna umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. Zarzucili decyzji także błędne stanowisko prowadzące do wniosku, iż żądanie zwrotu nieruchomości w przypadku określonym w art. 229 ustawy skutkuje umorzeniem wszczętego postępowania. Stwierdzono, że posługiwanie się art. 229 ustawy, jako przepisem prawnym, pozbawione jest racji prawnych, gdyż narusza konstytucyjną zasadę równej dla wszystkich ochrony prawa własności. Podniesiono także, iż żadna z części nieruchomości objętej wnioskiem, poza 3 działkami tj. działkami o numerach: [...] z nieruchomości "trwale rozdysponowanej" wobec zbędności jej na cel wywłaszczenia – nie została sprzedana ważną czynnością prawną, ani ważnie nie ustanowiono na niej użytkowania wieczystego na rzeczy osoby trzeciej.

Organ odwoławczy – Wojewoda [...] decyzją z [...] 2005 r. – [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że rozpoznając złożone odwołanie na podstawie akt przedłożonych przez organ I instancji wzięto pod uwagę, iż zgodnie z art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Natomiast w myśl art. 137 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu dziesięciu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Wskazano, że stan zagospodarowania nieruchomości objętych żądaniem zwrotu ustalony został w protokółach oględzin nieruchomości przeprowadzonych z udziałem stron. Uczestniczący w oględzinach zgodzili się ze stanem faktycznym istniejącym na nieruchomościach.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że objęta żądaniem zwrotu część nieruchomości została nabyta w 1979 r. i zagospodarowana zgodnie z projektem technicznym terenów zieleni oraz dróg, w oparciu o plan realizacyjny, który był podstawą wykupu nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutu C. W. organ odwoławczy wskazał, iż w decyzji organu pierwszej instancji data złożenia wniosku (22 styczeń 2002 r.) została podana prawidłowo, jak również prawidłowo podano daty pozostałych spadkowiczów (2 kwietnia 2002 r.). Natomiast rozstrzygnięcie prawidłowości sprzedaży działki nr [...] nie należy do zakresu niniejszego postępowania. Nie słuszny jest też zarzut, iż część działki nr [...] jest zdewastowana i służy za wybieg dla psów. Na podstawie protokółu oględzin z dnia 20 września 2004 r. – akceptowanego przez odwołującego jak i pozostałej dokumentacji, takiego wniosku nie można wyciągnąć.

Natomiast odnosząc się do odwołania pełnomocników pozostałych wnioskodawców, organ stwierdził, że nie słuszny jest zarzut, iż zaskarżona decyzja nie zawiera opisu wskazującego lokalizację, czas i sposób zagospodarowania oraz powierzchnię działek. W decyzji określono dla każdej działki stan prawny i faktyczny, powierzchnię oraz rok budowy budynków i urządzeń.

Za nieuzasadnione należy też uznać zarzuty o braku podstaw do umorzenia postępowania w części dotyczącej działek nr: [...], w związku ze spełnieniem przesłanek z art. 229 powołanej wyżej ustawy. Odebranie przez ustawodawcę poprzednim właścicielom i ich spadkobiercom roszczenia zwrotu nieruchomości powoduje, że w sprawie brak jest materialnoprawnej legitymacji do złożenia organowi administracyjnemu wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej. Użytemu przez ustawodawcę pojęciu, iż roszczenie zwrotu nie przysługuje, należy nadać taką treść, iż roszczenie to nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego. Oznacza to, że żądanie zwrotu takiej nieruchomości nie powoduje wszczęcia postępowania, a jeśli organ, mimo tej przeszkody wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Podniesiony zarzut, iż żadna z części nieruchomości objętej wnioskiem, poza 3 działkami z nieruchomości "trwale rozdysponowanej" wobec zbędności jej na cel wywłaszczenia – nie została sprzedana ważną czynnością prawną, ani ważnie nie ustanowiono na niej użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, nie należy do zakresu niniejszego postępowania. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nie jest legitymowany do dokonania oceny prawidłowości umów cywilnych dotyczących sprzedaży i użytkowania wieczystego.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przedsięwzięcie inwestycyjne, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, w swym rzeczowym zakresie obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale i inwestycje towarzyszące, polegające na budowie niezbędnych obiektów i urządzeń infrastruktury organizacyjno – technicznej, służącej społeczności lokalnej. Celu wywłaszczenia nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci budynków handlowych, parkingu, skweru zieleni, czy innego rodzaju instalacji. Wszystko to bowiem służy realizacji codziennych potrzeb mieszkańców osiedla mieszkaniowego.

W świetle powyższych faktów, należało uznać, więc zdaniem organu odwoławczego, że organ I instancji ocenił prawidłowo brak ustawowych przesłanek do uwzględnienia żądań wnioskodawcy o zwrot nieruchomości.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego wnioskodawcy wnieśli przez swych pełnomocników skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaznaczając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 77 § 1, art. 80, art. 150 § 1 i art. 138 k.p.a.,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 58 § 1 k.c. oraz art. 136 ust. 3 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (teks jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Wskazując na powyższe zarzuty, wnieśli:

1. o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją Prezydenta Miasta B.

w zakresie, w jakim skarżący wnieśli do niej odwołanie z dnia 7 kwietnia 2005 r.,

2. o zasądzenie na rzecz skarżących od Wojewody [...] w B. kosztów postępowania według spisu tych kosztów, który się przedłoży,

3. o zażądanie oraz o przeprowadzenie dowodu z akt Starosty M., sygn. akt [...].

W uzasadnieniu skargi m.in. wskazali, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B., nie zawierają opisu wskazującego lokalizację, czas zagospodarowania oraz powierzchnię, także łączną powierzchnię, tych części wywłaszczonej nieruchomości, które zostały uznane za użyte na realizację celu wywłaszczenia, że obie decyzje nie zawierają ustaleń faktycznych umożliwiających stwierdzenie, że jakakolwiek część wywłaszczonej nieruchomości została użyta na realizację celu wywłaszczenia. Brak też ustaleń, co do tego, czy i kiedy – w relacji do dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna - rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia.

Zaznaczano także naruszenie przepisów w określeniu przesłanki zbędności oraz że decyzja nie zawiera ustaleń faktycznych umożliwiających stwierdzenie, że jakakolwiek część wywłaszczonej nieruchomości została użyta na realizację celu wywłaszczenia, a także nieprawidłowość zastosowania zawartego w decyzji wywodu, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania przy spełnieniu przesłanek z art. 229 u.o.g.n. oraz braku materialnoprawnych podstaw żądania zwrotu. Zarzuciły także nieprawidłowość oceny faktów zawartych w protokóle oględzin z dnia 20 września 2004 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że jej treść nie zawiera żadnych nowych elementów, które dałyby podstawę do ich uwzględnienia i tym samym zmiany stanowiska zawartego w decyzji. Stanowią powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji prezydenta Bydgoszczy, do których organ II instancji ustosunkował się w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. A zatem zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem czy też niezgodna.

W odniesieniu do niniejszej sprawy należało zbadać w szczególności czy zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (teks jednolity Dz. U. Nr 261 z 2004 r. poz. 2603 z późn. zm.) oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisy pierwszej z w/w ustaw dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte są w Rozdziale 6 (zatytułowany "Zwrot wywłaszczonych nieruchomości"). Działu II – "Gospodarka nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego". Wynika z nich m.in., że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości (art. 136 ust. 1). Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 3 zd. 1). Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. (art. 137 ust. 1).

Z tymi przepisami dotyczącymi zwrotu nieruchomości związane są przepisy art. 229 i 229a tej ustawy zawarte w Dziale VII – Rozdział 1 "Przepisy przejściowe". Wynika z nich, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. (art. 229). Przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia (art. 229a).

Celem dokonania subsumcji tych przepisów w odniesieniu do działek będących przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomości należało stosownie do treści art. 7 oraz 77 i 80 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), dopuszczając jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1) i dokonać oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80).

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z przedłożonych zaś akt administracyjnych wynika m.in., że w odniesieniu do wszystkich działek zebrano wypisy z ksiąg wieczystych, wypisy z rejestru gruntów, odpisy aktów notarialnych dot. sprzedanych działek, wyrysy z mapy ewidencyjnej. Dokonano – o czym jeszcze w dalszej części uzasadnienia – oględzin działek. W ten sposób zebrano pełen materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Stanowiło to jednocześnie wykonanie wskazań zawartych w decyzji organu drugiej instancji z 21 maja 2003 r., który uchylił pierwszą wydaną w niniejszej sprawie decyzję organu pierwszej instancji z 28 marca 2003 r. i przekazał wówczas sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy oceniając wówczas odmowną decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że nie przeprowadzono w sposób właściwy dowodu pozwalającego na ustalenie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości i w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego prawo własności i użytkowania wieczystego nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją.

Z akt administracyjnych wynika także, m.in. o czym przed chwilą już wspomniano – że dokonano trzykrotnie oględzin w dniu 29 kwietnia 2002 r., 20 września 2004 r. i 14 grudnia 2004 r. przedmiotowej nieruchomości stwarzając skarżącym możliwość uczestniczenia w tej czynności (co wynika nie tylko z protokółów oględzin ale także z protokołu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnych) i ewentualnego składania uwag. Z protokółów oględzin wynika także, że m.in. uczestniczyli w nich "strony i ich pełnomocnicy". Sporządzono także stosowną tj. pełną dokumentację fotograficzną odtwarzającą wykorzystanie przedmiotowych działek. Oględziny w dniu 20 września 2004 r. przeprowadzone z udziałem czterech skarżących i ich pełnomocnika były – w odniesieniu do działki nr [...] – uzupełnieniem oględzin dokonanych w odniesieniu do tej działki w dniu 29 kwietnia 2002 r. z udziałem tylko jednego skarżącego i są niewątpliwie dokładniejsze. Z protokółu z dnia 29 kwietnia 2002 r. nie wynika żeby skarżący kwestionowali ustalenia dot. działki nr [...].

W tej sytuacji sąd nie może, więc podzielić poglądu wyrażonego w skardze o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt wynika bowiem, że w toku postępowania wyjaśniającego dopuszczono jako dowód wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, wyciągając z niego prawidłowe tj. zgodne z w/w przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wnioski.

Chybiony jest też zupełnie zarzut, że brak opisu wskazującego lokalizację, czas zagospodarowania oraz powierzchni nieruchomości i że obie decyzje nie zawierają ustaleń o realizacji celu wywłaszczenia. Te wszystkie elementy zawarte są bowiem w decyzji. Wymienia je przecież w odniesieniu do wszystkich działek expressis verbis decyzja organu pierwszej instancji utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. Zawarte tam ustalenia znajdują natomiast pełne swe potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy.

Niewątpliwie zarzut taki był zasadny, ale w odniesieniu do pierwszej decyzji tj. decyzji z dnia [...] 2003 r. Jego zasadność dostrzegł zresztą organ odwoławczy uchylając w dniu 21 maja 2003 r. zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Nawiązując zaś do tej ostatniej poruszanej kwestii tj. realizacji celu wywłaszczenia uzupełniając wskazane w decyzji organu pierwszej instancji orzecznictwo, z którego wynika, że sformułowanie celu "budowa osiedla mieszkaniowego" stwarza możliwości wykorzystania nieruchomości zarówno pod budowę domów jak i infrastruktury towarzyszącej osiedla niezbędnej dla jego prawidłowego funkcjonowania, takiej jak tereny zielone, drogi dojazdowe, place zabaw, centra handlowe, chodniki, parkingi wykorzystane dla potrzeb mieszkańców, a także urządzenia komunikacyjne, energetyczne, wodne, obiekty służące ochronie środowiska, linie telekomunikacyjne, instalacje gazowe – należy dodatkowo wskazać na wyrok NSA z 20 stycznia 1999 r. (IV SA 2033/96) w którym wskazano, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Jeśli chodzi o infrastrukturę związaną z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, to za niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się: pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze. Ponadto infrastrukturę stanowią instalacje podziemne, takie jak linia komunikacyjna, wodociągi, kabel elektryczny, instalacja gazowa, sanitarna, kanały deszczowe.

Ustosunkowując się do zawartego in fine skargi stwierdzenia "... że działka o numerze 138/26 ... została sprzedana już po złożeniu wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości co oczywiście stanowiło negatywną przesłankę do jej sprzedaży..." należy stwierdzić, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie będąc zobowiązanym do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzyganej przez organ pierwszej instancji rozstrzyga wg stanu faktycznego i prawnego który istnieje w chwili rozstrzygania sprawy. Ustaliwszy więc, że dokonano sprzedaży w/w działki nie mógł orzekać o jej zwrocie. W tym to postępowaniu administracyjnym organ nie był też uprawniony do badania prawidłowości dokonanej sprzedaży. Do ewentualnego unieważnienia umowy sprzedaży mogłoby dojść w drodze odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym. Również na drodze takiego postępowania strona może dochodzić swych praw jeśli, w jej ocenie, w wyniku przewlekłości postępowania o zwrot nieruchomości poniosła szkodę na skutek dokonanej sprzedaży. W tej mierze należy, dodatkowo wskazać na wyrok NSA z 10 października 2000 r.- I SA 1261/99. Wskazany natomiast w skardze wyrok I SA 2279/99 (z podaniem błędnej daty zamiast 14.09.2001 r. – powinno być 14.03.2001 r.) dotyczy innej sytuacji, a mianowicie sytuacji gdzie postępowanie o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste toczy się i nie zostało - w przeciwieństwie do omawianej sprawy zakończone, bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji, dokonano sprzedaży wskazanych działek bądź ustanowiono w odniesieniu do innych niektórych działek użytkowanie wieczyste. Prawidłowość ustanowienia użytkowania wieczystego nie może być również – podobnie jak prawidłowość dokonanej sprzedaży kwestionowana w postępowaniu administracyjnym. Z akt administracyjnych nie wynika także aby strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego wystąpiła do sądu powszechnego o unieważnienie czynności prawnych dokonanych wobec przedmiotowych działek. I to w sytuacji kiedy postępowanie to toczyło się przez dłuższy okres czasu a skarżący korzystali z usług profesjonalnego pełnomocnika.

Odnosząc się jeszcze dodatkowo do braku rozstrzygnięcia dotyczącego działki nr 118 i – zdaniem strony skarżącej – braku właściwych ustaleń należy zauważyć, nie podzielając wywodów skargi i w tej części, że ustalenia w odniesieniu do tej działki poczynione podczas oględzin w dniu 20 września 2004 r. nie były przez uczestniczących w tej czynności, skarżących i ich pełnomocnika, wówczas kwestionowane. Zarzut taki podniesiono nawet nie w odwołaniu ale dopiero w skardze sporządzonej po upływie prawie że roku od dokonanych oględzin.

Chybiony jest zarzut zawarty w skardze o braku podstaw do umorzenia postępowania. Skoro jak wynika z akt administracyjnych w odniesieniu do działek 105, 107 i 118 ustanowiono użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wszczęto postępowanie o ich zwrot, to jako bezprzedmiotowe postępowanie także po myśli art. 105 § 1 kpa powinno być umorzone (vide także – m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r. - I SA 1539/99 i 25 stycznia 2000 r. – I SA 276/69). Również bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w odniesieniu do których skarżący wezwani do sprecyzowania wniosku wycofali swoje żądanie.

W tym stanie rzeczy nie dopatrzono się aby organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 151 w/w ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd skargę oddalił.