Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 805/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr) Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 marca 2005 r. nr Kol. Odw. [...] w przedmiocie zwrotu podania wnioskodawcy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].2004 r., nr Kol.Odw. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. G. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...].2004r. adw. A. G. działający imieniem J. G. wniósł do Wojewody o stwierdzenie nieważności Aktu Własności Ziemi nr [...].

Postanowieniem z dnia [...].2004r. Wojewoda przekazał wniosek J. G. o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako organu właściwego, celem rozpoznania.

Następnie postanowieniem z dnia [...].2004r. (Kol. Odw. [...]), wydanym na podstawie art. 66 § 3 w zw. z art. 123 § 1 i 2 kpa, po rozpoznaniu nadesłanego przez Wojewodę Małopolskiego wniosku J. G., reprezentowanej przez pełnomocnika adwokata A. G., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - Aktu Własności Ziemi nr [...] wydanego przez Naczelnika Gminy L., dla działki nr [...] położonej w miejscowości C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w podanie wnioskodawcy.

W uzasadnieniu podano, że zgodnie z regulacją przepisu art. 66 § 3 kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

Z podania wniesionego przez stronę jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca żąda wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - Aktu Własności Ziemi. Tymczasem zgodnie z regulacją obowiązującą od dnia 1 stycznia 1992r. na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991r. - o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 57, poz. 603 z późn. zm.), jej przepisem art. 63 ust. 1 wykreślono art. 8 § 4 w ustawie z dnia 26 marca 1982r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81) przewidujący, że jeżeli po wejściu w życie tej ustawy w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji terenowego organu administracji państwowej, ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy - podlega ona przekazaniu właściwemu sądowi. Jednocześnie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy - o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przesądził wprost, iż do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r, - o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2 podlega umorzeniu. Tym samym brak jest podstaw prawnych do skutecznego wnioskowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego odnośnie decyzji - aktu własności ziemi. W konsekwencji wniosek J. G. został skierowany do organu, który nie posiada prawnych podstaw do jego rozpoznania. Nie istnieje również inny organ administracji publicznej uprawniony do jego rozpoznania w oparciu o normy kpa.

Jak wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2003r. (sygn. akt III CKN 962/00, nie publ.), po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991r. - o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa sąd jest związany decyzją administracyjną - aktem własności ziemi, jeżeli została ona uznana przez właściwy organ administracyjny za ostateczny. To związanie oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, ale także zakresu prawa własności. Jednakże wykluczenie przez art. 63 ust. 3 tej ustawy możliwości uchylenia lub zmiany aktu własności w postępowaniu administracyjnym, nie oznacza, że przy rozstrzyganiu sprawy cywilnej sąd nie jest uprawniony do poddawania tego aktu ocenie prawnej ze względu na jego przedmiot. Przeciwnie, ocena taka może okazać się niezbędna z uwagi na okoliczność sprawy. W szczególności, nie wkraczając w zasadność aktu własności ziemi, sąd władny jest ocenić, jakie skutki prawne wywołuje ostateczne poświadczenie, że dany rolnik stał się z dniem 4 listopada 1971 r. właścicielem gruntu (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.06.2002r. sygn. akt III CKN 978/00 nie publ.)

Kolegium wskazało, że regulacja wykluczająca prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych została uznana za zgodną z Konstytucją m. in. w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000r. (sygn. akt TK SK 13/99, publ. OTK 2000/1/5) oraz 15 maja 2000r. (sygn. akt TK SK 29/99 publ. OTK 2000/4/110).

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł adw. A. G. działający imieniem J. G. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że kwestionowany akt własności ziemi jest szczególnym rodzajem decyzji administracyjnej wydawanej w oparciu o przepisy ustawy dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U., Nr 27. poz. 250 z 1971r.). Na skutek wydania przez organ administracji decyzji nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych z mocy samego prawa stawały się własnością rolników w posiadaniu, których znajdowały się w dniu wejścia w życie ustawy (art. 1 cytowanej ustawy). Wnioskodawca podkreślił, iż w niniejszej sprawie działka nr [...] nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego. Z mapy ewidencyjnej wynika, iż działka dla której wydana została decyzja stanowiła drogę do innych działek. Nadto działka o nr [...] nigdy nie była używana rolniczo, nie miała charakteru rolniczego, nigdy też nie była przedmiotem nieformalnego obrotu. Zatem w stosunku do przedmiotowej działki Akt Własności Ziemi nie mógł zostać wydany. Zdaniem pełnomocnika okolicznością która nie została zbadana przez Kolegium w toku postępowania jest fakt, iż działka o nr [...] w dacie wydawania decyzji miała urządzoną księgę wieczystą, a w jej dziale II jako właściciel wpisana była wnioskodawczyni, a zatem nie mogło nastąpić uwłaszczenie na tej działce. Zdaniem pełnomocnika powołane w uzasadnieniu postanowienia wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000r. oraz 15 maja 2000r. nie mogą stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Faktycznie Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodną z Konstytucją regulację wykluczającą prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych w sprawach Aktów Własności Ziemi po roku 1992, jednak przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny były kwestie związane z wzruszeniem Aktów Własności Ziemi wydanych dla nieruchomości rolniczych wchodzących w skład gospodarstw rolnych. W przedmiotowej sprawie, zdaniem pełnomocnika, mamy do czynienia z działką, która nigdy nie była działką rolną i nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego. Te względy powodują, iż koniecznym jest wzruszenie wydanej decyzji w trybie nadzwyczajnym kpa. Ponadto wnioskodawczyni nie była przez organ prowadzący postępowanie poinformowana zarówno o toczącym się postępowaniu, jak i o wydaniu aktu własności ziemi. Akt własności ziemi nr [...] nigdy nie został jej doręczony.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2005r. (Kol. Odw. [...]), wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. 2004r. Nr 208 poz. 2128) oraz art. 123 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdziło, iż ustawodawca w przypadku aktów własności ziemi wprowadził regulację szczególną nadającą tym aktom walor decyzji "super trwałej". Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 208 poz. 2128), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowania administracyjne toczące się w sprawach wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, podlegają umorzeniu.

Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie przyjęto, iż oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji aktów własności ziemi nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. A zatem niektóre decyzje - akty własności ziemi, mimo kwalifikowanych wad, będą funkcjonowały w obrocie prawnym, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999r. II SA 569/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 1998r. II SA 627/98; niepublikowany). Wskazało również na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1994r. (III CZP 18/94; OSNC z 1994r. nr 10 poz. 186), zgodnie z którą wyłączono dopuszczalność wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w sytuacji, kiedy organ administracji wydał w różnych datach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia, na rzecz dwóch różnych osób.

Zdaniem Kolegium z uwagi na treść art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który jednoznacznie stanowi, iż do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, wskazać należy, iż brak jest podstaw prawnych dla skutecznego wnioskowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego odnośnie decyzji -aktu własności ziemi.

Ponadto Kolegium podkreśliło, iż przedmiotowy Akt Własności Ziemi został wydany na podstawie art.l, art.5 i art.12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. 1971r. Nr 27 poz. 250), zatem zastosowanie ma do niego regulacja art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia [...].2004r., iż droga postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie została wyłączona, a jednocześnie pośrednio istnieje kompetencja sądu powszechnego do działania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Kolegium uznało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].2004r. za prawidłowe.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie wniosła J. G., działająca przez pełnomocnika adwokata A. G., który zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w stosunku do działki nr [...], która w dacie wydawania aktu własności ziemi stanowiła własność skarżącej zachodziły podstawy do stosowania ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250) i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż w stosunku do działki nr [...] nigdy nie było podstaw do wydania aktu własności ziemi. Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie spełniała warunków przewidzianych w art. 1 ustawy z dnia 16 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Oczywistym zatem jest, zdaniem pełnomocnika skarżącej, iż decyzja w postaci aktu własności ziemi winna zostać skontrolowana w drodze zastosowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia przewidzianych w kpa. Artykuł 63 ust. 2 wyłącza stosowanie nadzwyczajnych środków zaskarżenia tylko do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w sytuacji w której brak było podstaw do wydania takiej decyzji.

W skardze nie podzielono stanowiska zaprezentowanego przez Kolegium, iż możliwym jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami w stosunku do których winny znaleźć zastosowanie przepisu kpa o wznowieniu postępowania, czy też stwierdzeniu nieważności decyzji.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyły wykluczenia stosowania nadzwyczajnych środków kontroli w stosunku do aktów własności ziemi, które wydane zostały w stosunku do nieruchomości, które miały charakter nieruchomości rolniczych. W przedmiotowej sprawie działka nr [...] nigdy nie była działką rolniczą, a uwłaszczenie nastąpiło m.in. na rzecz osoby (wnioskodawczyni), która w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej była właścicielką nieruchomości. Wskazane zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczenia zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego nie znajdują zastosowania i nie mogą stanowić poparcia dla stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Niezależnie od wyżej wskazanych przyczyn odwoławczych podniesiono w skardze, iż decyzja w postaci aktu własności ziemi została wydana z naruszeniem przepisów kpa obowiązujących w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej. Obowiązujący wówczas kodeks postępowania administracyjnego w art. 9 nakładał na organ administracji państwowej obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a art. 6 nakładał na organ obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa. Zacytowane wyżej przepisy zostały naruszone w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem aktu własności ziemi, ponieważ wnioskodawczyni o wydaniu aktu własności ziemi dowiedziała się jak wynika z kserokopii aktu własności ziemi, dopiero po 7 kwietnia 2004r. Nigdy wcześniej wnioskodawczyni nie otrzymała jakiejkolwiek informacji, by w stosunku do działki, której jest właścicielką, toczyło się postępowanie uwłaszczeniowej i na dodatek by postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji.

Ponadto zarzucono zaskarżonemu postanowieniu, iż zostało wydane w oparciu o przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. z 2004 r., Nr 208, póz. 2128 ), który to przepis jest sprzeczny z art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej zwrócił się z wnioskiem, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wystąpił na podstawie art. 193 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji, gdyż od odpowiedzi na to pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż zostały podniesione w skardze.

Po pierwsze Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekało odnośnie wniosków o stwierdzenie nieważności oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionych przez pełnomocnika adw. A. G. imieniem J. G. Jednak przedstawione do akt administracyjnych sprawy pełnomocnictwo (k.7) uprawniało pełnomocnika adw. A. G. wyłącznie do występowania w imieniu J. G. wyłącznie przed Wojewodą. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Kolegium orzekało w przedmiocie wniosków osoby nie umocowanej do występowania w przedmiotowej sprawie w roli pełnomocnika procesowego. Z chwilą otrzymania od Wojewody wniosku Kolegium winno było wezwać pełnomocnika adw. A. G. do przedstawienia właściwego pełnomocnictwa do występowania przed tym organem administracyjnym w imieniu J. G.

Odnośnie zarzutów zawartych w skardze uznać je należy w całości za nieuzasadnione. Całość okoliczności podnoszonych przez pełnomocnika (fakt, iż w stosunku do działki nr [...] nie było podstaw do wydania aktu własności ziemi, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie spełniała warunków przewidzianych w art. 1 ustawy z dnia 16 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych; że decyzja w postaci aktu własności ziemi została wydana z naruszeniem przepisów kpa obowiązujących w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej tj. art. 9 nakładającego na organ administracji państwowej obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, art. 6 nakładającego na organ obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa) wiąże się z przesłankami uzasadniającymi uruchomienie trybów nadzwyczajnych tj. wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności. Sąd w całej rozciągłości podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniach decyzji obu organów, iż art. 63 ust. 2 ustawy - o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przesądził wprost, iż do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Z taką właśnie ostateczną decyzją, wydaną na podstawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji ustawodawca wyłączył stosowanie nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji w stosunku do decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Zapis tego przepisu jest oczywisty, a intencja ustawodawcy (dążenie do stabilizacji stosunków własnościowych i ochrony praw nabytych, nawet kosztem pozostawienia w obrocie prawnym wadliwych decyzji administracyjnych) jasna. Dlatego też również Trybunał Konstytucyjny dwukrotnie się wypowiadając odnośnie regulacji zawartej w art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przesądził o zgodności tych uregulowań z Konstytucją RP. Tym samym wniosek pełnomocnika strony skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawnym przez WSA w Krakowie do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z Konstytucją RP uznać należy za bezzasadny.

Na koniec pozostaje kwestia prawidłowego zakończenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zdaniem Sądu nakaz umorzenia postępowań administracyjnych toczących się w sprawach wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – wynikający z art.63 ust.3 ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. z 2004r. Dz.U. nr 208, poz.2128 z późn. zm.) miał zastosowanie wyłącznie do takich postępowań prowadzonych przez organy administracyjne w momencie wejścia w życie tej ustawy. W przypadku obecnie złożonego wniosku o wznowienie postępowania, bądź o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie znajduje również zastosowania art.66 §3 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art.66 §3 k.p.a. podanie zwraca się wnoszącemu, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. W przedmiotowej sprawie – żądania stwierdzenia nieważności decyzji – właściwym nie jest sąd powszechny, ani też dane zawarte we wniosku nie uniemożliwiają ustalenia właściwego organu administracyjnego do rozpatrzenia. Żądanie, jego treść, jest sformułowane jasno, a jedynie stosowny przepis art.63 ust.3 ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa uniemożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych.

W konsekwencji przyjąć należy, iż samo wniesienie żądania stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych wszczyna stosowne postępowanie przed organem administracyjnym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich dotyczy kwestii wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, jego dopuszczalności, drugi zaś już samego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracyjnego czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Przepis art.63 ust.3 ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. z 2004r. Dz.U. nr 208, poz.2128 z późn. zm.) stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi na podstawie art.156 k.p.a. Tym samym art.157 § 3 k.p.a. w związku z art. 63 ust.3 ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. z 2004r. Dz.U. nr 208, poz.2128 z późn. zm.) stanowią podstawę prawną dla wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. Zatem w przedmiotowej sprawie organ nie miał podstaw do wydania postanowienia o zwrocie podania stronie, lecz winien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w/w ustawy.