Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1507/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 16, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
article: art. 40 ust. 1 pkt 3, art. 79 ust. 2 i 3, art. 84
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1, 4 i 4a
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 33
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: par. 3 ust. 1 pkt 74, par. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 206 poz 7  art. 6 ust. 3
law: Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku adwokata W. G. - pełnomocnika Stowarzyszenia E. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r. udzielającej przedsiębiorcy K. sp. z o.o. z siedzibą w B. zezwolenia w zakresie odzysku i zbierania odpadów.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż organizacji społecznej - Stowarzyszeniu E., z uwagi na jej cele statutowe, przysługiwało prawo do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r.

W pierwszej kolejności Kolegium wskazało na istotę instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, jako środka nadzwyczajnego, stanowiącego odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. Nieważność decyzji może być stwierdzono jedynie po ustaleniu, że wydaniu decyzji towarzyszyło zaistnienie przesłanki enumeratywnie wskazanej w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Analiza akt sprawy w korelacji z art. 156 § 1 k.p.a. pozwoliła stwierdzić, że w niniejszej sprawie mogła zajść przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa podczas podejmowania kwestionowanego rozstrzygnięcia, skutkujące stwierdzeniem jego nieważności. Zdaniem Kolegium, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, brak było w kwestionowanej decyzji rażącego naruszenia art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.), który zabrania lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania. Obszary zagrożone powodzią muszą być bowiem wskazane we właściwych planach zagospodarowania przestrzennego, stanowiących akty prawa miejscowego, a obowiązujący (zarówno w dacie wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia jak i obecnie) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części miasta O. - Rejon "B.", przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) nie kwalifikuje terenu, na którym prowadzona jest przedmiotowa

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

działalność w zakresie odzysku i zbierania odpadów, jako obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią.

Kolegium nie dopatrzyło się także w decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r. rażącego naruszenia ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz, 902, z późn. zm.) w zakresie nakazującym, przed wydaniem zezwolenia, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tak jak to wnosił wnioskodawca. Mimo iż punkt do zbierania lub przeładunku odpadów został wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm.) i został zaliczony do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany, to sama kwestia rozważenia niezbędności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jedynie etapem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a sam raport stanowi jeden z elementów materiału dowodowego w tymże postępowaniu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest wymagana, zgodnie z art. 46 ust, 1 ustawy -Prawo ochrony środowiska przy realizacji planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar. Jednakże art. 46 ust. 4 i 4a ustawy - Prawo oGhrony środowiska zawiera zamknięty katalog postępowań i wydawanych w nich rozstrzygnięć, które muszą być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i uzyskaniem stosownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy jednoczesnym ziszczeniu warunku z ust. 1 tegoż przepisu tj. możliwości znaczącego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Wśród rozstrzygnięć, które winny być poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ustawa prawo ochrony środowiska nie wymienia decyzji wydawanych na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z późn. zm.), tyczących się zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów. Dlatego też Kolegium stwierdziło, iż nie mogło uznać, iż

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

Prezydent Miasta O. wydając K. Sp. z o.o. zezwalając na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów na części działki nr [...] położonej w O. przy ulicy [...] bez uprzedniego uzyskania przez przedsiębiorcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dopuścił się rażącego naruszenia przepisów ustawy prawo ochrony środowiska.

Od powyższego rozstrzygnięcia reprezentujący Stowarzyszenie E. adwokat W. G. wniósł przysługujący mu środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgodził się w nim z poglądem Kolegium. Podniósł w nim szereg zarzutów, które jego zdaniem świadczą o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r. W pierwszej kolejności wskazane zostało, że mimo iż teren działki nr [...], na której zlokalizowana została inwestycja w zakresie odzysku i zbierania odpadów, nie został co prawda uznany w obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zagrożony powodzią, ale nastąpiło to jedynie na skutek niedopełnienia ustawowych obowiązków przez właściwy organ ochrony środowiska i nieuwzględnienia postulatu wyrażonego w "Studium dla potrzeb ochrony przeciwpowodziowej - Etap I". Kwestią do rozważenia, zdaniem wnioskodawcy jest charakter zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - czy jest on konstytutywny czy deklaratoryjny.

Ponadto wskazane zostało, że Kolegium niesłusznie uznało, że uzyskanie pozwolenia w zakresie składowania odpadów nie jest przedsięwzięciem wymagającym obligatoryjnie uzyskania uprzednio decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, gdyż taka działalność nie znalazła się w katalogu zawartym w art. 46 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Wnioskodawca wskazał, że art. 46 ust 1 tej ustawy jest normą ogólną mająca zastosowanie do wszystkich przedsięwzięć mogących wpływać negatywnie na środowisko i nie ogranicza się wyłącznie do decyzji o których mowa w art. 46 ust 4 tej ustawy. Dlatego też, mimo, iż art. 46 ust 4 tej ustawy nie wskazuje, żeby decyzja wydana na podstawie ustawy prawo o odpadach wymagała uzgodnień środowiskowych, to ratio legis regulacji z art. 46 ust 1 jest takie, że każde przedsięwzięcie mogące negatywnie wpływać na środowisko wymaga uprzedniej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Jeżeli byłoby inaczej to istnieje wątpliwość co do sensu regulacji § 3 ust 1 pkt 74 wskazanego wyżej rozporządzenia, które jako jedno z przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko wskazuje działalność w zakresie składowania i odzysku odpadów. Szczegółowe kryteria uznania zamierzenia gospodarczego

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

wymienionego w § 3 wskazanego rozporządzenia za mogące znacząco wpływać na środowisko i kwalifikujące się do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jakimi kierować się powinien organ wydający decyzję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbierania i odzysku odpadów zostały wskazane w § 5 wskazanego rozporządzenia. Jeśli przesłanki te zajdą to organ orzekający musi wydać postanowienie o nałożeniu na starającego się o stosowne zezwolenie obowiązku uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych planowanego przedsięwzięcia. Tymczasem brak jest odniesienia w zakwestionowanej decyzji stosownego do wskazanych kwestii, a co było wskazane we wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji.

Ponadto wnioskodawca wskazał w swoim wystąpieniu na art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z póżn. zm,), który stanowi, że zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i

zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar

Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi

obszarami.

Obowiązek ten wynika także z art. 6 ust 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.).

Z kolei art. 33 ust 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody stanowi, że projekty planów i zmian, a także planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.).

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

W związku z tym, że kwestionowana decyzja Kolegium nie wyczerpała w całości podniesionej problematyki wnioskodawca zażądał ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem powyższej argumentacji.

Decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję własną z [...] maja 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że analiza zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz katalogu przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji pozwoliła na wstępie wyeliminować z dalszego badania kwestię zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3-6 k.p.a. i częściowo z pkt 2, odnośnie wydania decyzji bez podstawy prawnej. Zdaniem organu głębszej analizy wymaga jednak możliwość zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to jest wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło też zamiar wnioskodawcy.

Dalej organ podkreślił, że wnioskodawca w swoim wystąpieniu wskazał na możliwość rażącego naruszenia art. 40 ust 1 pkt 3 ustawy - Prawo wodne przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów na działce nr [...] położonej w O. przy ul. [...], który zabrania lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 79 ust 2 i 3 ustawy -Prawo wodne dla potrzeb planowania ochrony przed powodzią dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej sporządza studium ochrony przeciwpowodziowej, ustalające granice zasięgu wód powodziowych o określonym prawdopodobieństwie występowania oraz kierunki ochrony przed powodzią, w którym, w zależności od sposobu zagospodarowania terenu oraz ukształtowania tarasów zalewowych, terenów depresyjnych i bezodpływowych, dokonuje podziału obszarów na: obszary wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową; obszary służące przepuszczeniu wód powodziowych, zwane dalej obszarami bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz obszary potencjalnego zagrożenia powodzią, a następnie przesyła projekt studium, do zaopiniowania właściwym radom gminy, radom powiatu i sejmikom wojewódzkim. Obszary te zgodnie z art. 84 ustawy - Prawo wodne uwzględnia się przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Organ wskazał ponadto, że organy administracji publicznej, a więc tak Prezydent Miasta O., jak i Kolegium, zgodnie z art. 6 k.p.a. działają na podstawie prawa i w tym przypadku musiały uwzględniać obwiązujący w dacie wydania decyzji, jak i w chwili obecnej akt prawa miejscowego w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta O. - Rejon "B.", przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w O. z [...] listopada 2004 r. nr [...]. Akt ten nie kwalifikuje przedmiotowej działki nr [...] jako terenu bezpośrednio zagrożonego powodzią, a tylko taki zapis, zdaniem Kolegium dałby podstawę od odmówienia udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie odzysku i zbierania odpadów, i ewentualnie, w przypadku wystąpienia sprzeczności decyzji z takim przepisem prawa, w dalszej kolejności pozwolił na stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O.. "Studium dla potrzeb ochrony przeciwpowodziowej - Etap I" sporządzone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazane przez wnioskodawcę jako dokument kwalifikujący działkę nr [...] położoną w O. przy ul. [...] jako obszar bezpośrednio zagrożony powodzią winno być co prawda uwzględnione przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale przy braku jego uwzględnienia (niezależnie z jakich powodów, czy przez uchybienie organu uchwalającego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też dlatego, że plan został uchwalony jeszcze przed sporządzeniem studium) nie może powodować, że będzie ono traktowane jako samodzielne źródło prawa miejscowego, albowiem przepisy obowiązującego prawa takich cech mu nie nadają.

Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, iż art. 46 ust 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska jest normą ogólną mająca zastosowanie do wszystkich przedsięwzięć mogących wpływać negatywnie na środowisko i nie ogranicza się wyłącznie do decyzji o których mowa w art. 46 ust 4 ustawy i rozważań na temat celowości regulacji § 3 ust 1 pkt 74 wskazanego powyżej rozporządzenia, który jako jedno z przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko wskazuje działalność w zakresie składowania i odzysku odpadów Kolegium nie zgodziło się z nimi i w całości poparło stanowisko uprzedniego składu Kolegium wyrażone w decyzji z [...] maja 2009 r. Organ podkreślił, że art. 46 ust 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, mówiący, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art, 51 ust. 1 pkt

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie może być traktowany jako norma ogólna, oderwana od treści art. 46 ust 4 i 4a tej ustawy i nie ograniczająca się jedynie, w zakresie obowiązku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do przypadków wskazanych w tych przepisach. Art. 46 ust 4 i ust 4a zawiera bowiem zamknięty katalog postępowań zakończonych decyzjami (bądź zgłoszeniem budowy), w których przed wydaniem rozstrzygnięcia niezbędne jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ stwierdził, że gdyby zamiarem ustawodawcy nie było tworzenie zamkniętego katalogu, a jedynie wskazanie przykładowych postępowań administracyjnych w toku których niezbędne było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to domniemywać należy, że użyłby zwrotu "w szczególności" bądź tożsamego.

Zdaniem organu przyjęcie poglądu wnioskodawcy, jakoby w przypadku każdego zamierzenia gospodarczego wskazanego § 3 wskazanego rozporządzenia, w tym także zamierzenia związanego z wydaniem zgody na prowadzenie działalności w zakresie składowania i przetwórstwa odpadów, organ orzekający musi wydać postanowienie o nałożeniu na przedsiębiorcę obowiązku uzyskania uprzednio decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych danego przedsięwzięcia (z obowiązkiem sporządzenia raportu lub nie) podważałoby sens art. 46 ust 4 i 4a ustawy o ochronie środowiska i prowadziłoby do znacznego przedłużania postępowania administracyjnego związanego z wydaniem zgody na planowane przedsięwzięcie. Dlatego też Kolegium nie stwierdziło, aby w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r. występowała konieczność, przed wydaniem spółce K. decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów, rozważenia możliwości przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wydania w jego toku raportu o oddziaływaniu na środowisko, a co za tym idzie nie stwierdziło rażącego naruszenia art. 46 ust 1 pkt 2 i art. 51 ust 1 i 2 ustawy -Prawo ochrony środowiska.

W tym zakresie Kolegium nie dopatrzyło się również, aby kwestionowana decyzja była dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. tj. zawierała wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa (w związku z art. 11 ustawy - Prawo ochrony środowiska).

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

Organ podkreślił, że wskazana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektywa Rady 92/43/EWG została wdrożona również powoływaną przez wnioskodawcę ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, która owszem, w art. 33 ust 1 zabrania podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Jednak art. 33 ust 3 tej ustawy mówi, że projekty planów i projekty zmian do przyjętych planów oraz planowane przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, a które mogą na te obszary znacząco oddziaływać, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r, - Prawo ochrony środowiska. Odsyła więc zatem wprost w tym zakresie do zapisów ustawy prawo ochrony środowiska.

Na powyższą decyzję pismem z [...] sierpnia 2009 r. Stowarzyszenie E. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O.. Zdaniem strony skarżącej decyzja Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r. rażąco narusza art. 40 ustawy - Prawo wodne. Brak stosownych zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wykorzystanie tej Suki przez organ wydający decyzję także stanowi rażące nadużycie prawa.

Zdaniem strony skarżącej działalność gospodarcza w zakresie składowania i odzysku odpadów wymaga stosownych uzgodnień środowiskowych, gdyż jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, zachodziła konieczność zbadania w toku postępowania o wydanie decyzji -zezwolenia na składowanie odpadów, czy działalność ta znacząco i negatywnie wpływa na środowisko i czy nie należy jej poprzedzić decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stowarzyszenie wskazało też na art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, który stanowi, że zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami,

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 i na podobnie brzmiący art. 6 ust 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Przepisy te zdaniem strony skarżącej stanowią samodzielną podstawę do przeprowadzenia odpowiedniego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i odsyłają one do ustawy prawo ochrony środowiska jedynie odnośnie zasad dotyczących trybu przeprowadzenia postępowania, a nie odsyłają do materiainoprawnej podstawy statuującej obowiązek przeprowadzenia postępowania.

W związku z powyższymi zarzutami skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art, 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz, U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] lipca 2009 r. i poprzedzająca ją decyzja z [...] maja 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego była kontrola prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2008 r., korzystającej z przymiotu ostateczności.

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego (por. orzeczenie SN z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 490/05, publ. Lex nr 196696) wyraził pogląd, iż "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań". Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu.

Przesłanką stwierdzenia nieważności szczególnie rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335; J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, nr 1, s. 71). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA z 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. Lex 51233). Dlatego też w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1988 r. (sygn. akt II SA 981/88,

10

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". Powyższe dowodzi też, iż zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (m. in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, publ. Lex 165717).

Odnosząc się w powyższym kontekście do zarzutu rażącego naruszenia art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którym zabrania się lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania, należy podzielić stanowisko organu nadzoru, iż obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części miasta O. - rejon "B." uchwalony, przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia [...] listopada 2004 r, nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) nie kwalifikuje terenu, na którym prowadzona jest działalność w zakresie odzysku i zbierania odpadów jako terenu bezpośrednio zagrożonego powodzią, a tylko taki zapis stanowiłby podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiotowym zakresie. Zasadnie wywiedziono również, iż wskazane przez skarżące Stowarzyszenie "Studium dla potrzeb ochrony przeciwpowodziowej - Etap I", sporządzone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, nie stanowi aktu prawa miejscowego z zakresu administracji publicznej, który zastępowałby obowiązujący dla spornego obszaru plan zagospodarowania przestrzennego. Odrębnym zagadnieniem pozostaje natomiast kwestia kontroli legalności powyższego planu, która pozostaje jednak poza zakresem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego.

W odniesieniu do zarzutu braku stosownych uzgodnień środowiskowych należy wskazać, iż postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności

11

Sygn. akt IV SA/Wa 1507/09

w zakresie zbierania i odzysku odpadów prowadzone było przed Prezydentem Miasta O. na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, która zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 1 określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Stosownie do art. 1 ust. 2 przepisy ustawy nie naruszają postanowień działu II w tytule I ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

* Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.). Dział ten

* "Definicje i zasady ogólne" - obejmuje przepisy art, 3-12. Istotą wskazania na

"nienaruszanie" jest, że do postępowania z odpadami stosuje się m.in. zasady ochrony

środowiska z art. 5-12. Skoro zatem za cel regulacji ustawodawca uznaje ochronę

środowiska, to niesporne jest, iż regulacje w tym zakresie zostały zawarte w treści

ustawy o odpadach. Analizując zakres przedmiotowego obowiązku uzyskania decyzji o

uwarunkowaniach środowiskowych, podkreślenia wymaga ponadto, iż orzeczenie to

powinno poprzedzać uzyskanie decyzji wymienionych w art. 46 ust. 4 ustawy - Prawo

ochrony środowiska lub podjęcie czynności wymienionych w art. 46 ust. 4a ustawy.

Zawarty w powyższych regulacjach katalog ma przy tym charakter zamknięty.

Ponadto, wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 ust, 3 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Prezydenta Miasta O., projekty planów i projekty zmian do przyjętych planów oraz planowane przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, a które mogą na te obszary znacząco oddziaływać, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r, - Prawo ochrony środowiska. Powyższa regulacja odsyła zatem do stosowania trybu przewidzianego w przepisach Prawa ochrony środowiska.

W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

12

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę jako niezasadną.