Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 39/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

Warszawie przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor OT KOWR w Warszawie wydał decyzję nr

[...] o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi

określonemu w ustawie, na mocy której ustalił w stosunku do strony należność

główną w wysokości 56 300,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które winny zostać

naliczone przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu

płatności do dnia zapłaty.

Strona jako podmiot skupujący, a zarazem płatnik uczestniczący w realizacji

mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis § 9 rozporządzenia

Rady Ministrów z 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego

zadania polegającego na rozkładania na raty opłaty należnej od producentów mleka

za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz.U. z 2015 r.

poz. 1105 ze zm.) była zobowiązana do wniesienia IIl raty opłaty na rachunek

bankowy OT ARR, a od 1 września 2017 r. Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,

w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, tj. do dnia 30

września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi ponieważ nie przekazał opłaty w

tym terminie.

Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Warszawie wskazał, że zgodnie z

art. 15 ust 2 rozporządzenia 595/2004, w przypadku niewywiązania się z terminu

płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi,

w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień

1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt

procentowy. Ponieważ płatnik uchybił terminowi płatności wydanie decyzji stało się

konieczne.

Strona wniosła odwołanie od opisanej decyzji. Po rozpatrzeniu sprawy

Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] listopada

2018 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu zauważono, że Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia

Rolnictwa jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania zgodnie z art. 54

ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym

Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 624 ze zm.), z którego wynika, iż

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem

produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku

kwotowym 2014/2015.

Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w

sprawie i wyjaśnił m.in., że akapit drugi art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004

wskazuje, że bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu

Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej

kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia

2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach.

Podkreślił, że pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3

łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30

września 2016 r, wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej

kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r.

W sprawie Skarżąca (płatnik), jako podmiot skupujący uczestniczący w

realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepis § 9

rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty ustalonej w drodze

decyzji administracyjnych na rachunek bankowy Oddziału Terenowego KOWR

właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby dostawcy hurtowego

w terminie do 2 października 2017 r. Skarżąca nie przekazała części wpłaty w

wysokości 73 247,80 zł.

Organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10

lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych

rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419), do

postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji

mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz do rozliczenia przez Agencję Rynku

Rolnego roku kwotowego 2014/2015, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast

zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku

mleka i przetworów mlecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1037, ze zm., dalej: "ustawa

o organizacji rynku mleka"), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat

stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja

podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "O.p."), z wyłączeniem

przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania

na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu

podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja).

Podkreślił, że Stronę na podstawie art. 8 O.p. należy uznać za płatnika. Podniósł, że

płatnik, który nie wykonał obowiązków, określonych w art. 8 O.p. odpowiada za

podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony (art. 30 § 1 O.p.). Terminem

płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa

podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku (art. 47 § 4 O.p.).

Ponadto zgodnie z art. 53 § 1 i 4 O.p. od zaległości podatkowych naliczane są

odsetki za zwłokę. W jego ocenie organ I instancji prawidłowo ustalił

odpowiedzialność płatnika na warunkach i zasadach określonych w art. 30 § 4 i art.

47 § 4 O.p.

W dalszej części decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów

odwołania, uznając je w całości za niezasadne.

Na decyzję organu II instancji Strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie

zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego KOWR oraz o zasądzenie kosztów

postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

a) art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych,

stosowanego w brzmieniu dotychczasowym na podstawie art. 18 ustęp 1 i 2 ustawy z

dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji

niektórych rynków rolnych oraz niektórych ustaw oraz § 9 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 29 lipca 2015 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku

Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od

producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym

2014/2015, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że

podmiot skupujący (a w tym przypadku Skarżąca) jest obowiązana do wniesienia na

rachunek bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w

Warszawie, w terminie określonym w naruszonym przepisie, opłaty o której mowa w

art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i

przetworów mlecznych również w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie w

ustawowym terminie tej opłaty na rzecz podmiotu skupującego, a nadto gdy nie jest

możliwe skuteczne wyegzekwowanie tej opłaty od dostawcy hurtowego przez

podmiot skupujący podczas gdy z wykładni językowej naruszonych przepisów wynika

wprost, że podmiot skupujący zobowiązany jest jedynie do "przekazania", a zatem do

dokonania transferu, opłaty wniesionej uprzednio przez dostawcę hurtowego na

rzecz podmiotu skupującego, a nie do zapłaty ww. opłaty z góry oraz z własnych

środków, bez względu na fakt czy dostawca hurtowy uprzednio wniesie tę opłatę na

rzecz podmiotu skupującego lub egzekucja ww. opłaty od dostawcy hurtowego

będzie skuteczna;

b) art. 8 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie,

że Skarżąca jest płatnikiem w rozumieniu naruszonego przepisu, podczas gdy z

definicji płatnika zawartej w naruszonym przepisie wynika wprost, że jest nim tylko

taki podmiot, który jest równocześnie obowiązany na podstawie przepisów prawa

podatkowego, m.in. do obliczania i pobrania od podatnika podatku, a Skarżąca nie

jest ani obowiązana ani uprawniona do obliczania wysokości opłaty, o której mowa w

art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i

przetworów mlecznych, bowiem zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 2 tej ustawy to

właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego (obecnie

Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) ustala wysokość należnej opłaty w drodze

decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art.

35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a zatem Skarżąca nie wypełnia swoimi właściwościami

(naturą prawną) nie budzących wątpliwości znamion płatnika, określonych w

naruszonym przepisie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik

sprawy, tj.:

a) art. 30 § 4, art. 47 § 4 oraz art. 53 § 4 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

i błędne uznanie, że Skarżąca uchybiła jakiemukolwiek ustawowemu terminowi

płatności, a w konsekwencji stwierdzenie odpowiedzialności podatkowej Skarżącej,

zobowiązanie jej do wniesienia III raty opłaty, o której mowa w art. 36 ustęp 2 ustawy

z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w

wysokości 56.300,10 zł oraz obciążenie odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia

następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty wg wzoru

wskazanego w decyzji organu I instancji, podczas gdy nie wystąpił po stronie

Skarżącej jakikolwiek obowiązek przekazania na rachunek bankowy Oddziału

Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie dodatkowej

należności (tj. ww. opłaty), a w tym tej w wysokości 56.300,10 zł, bowiem poza już

przekazaną przez Skarżącą (lub częściowo wpłaconą bezpośrednio przez

dostawców hurtowych) kwotą 1.087.746,88 zł, a następne kwotami o łącznej wartości

116.483,53 zł (płatnymi w tożsamy sposób) żaden z pozostałych dostawców

hurtowych, z którymi współpracuje lub współpracowała Spółka nie wniósł

jakiejkolwiek innej należność na rzecz Skarżącej, a nadto podejmowane przez

Spółkę działania zmierzające do wyegzekwowania ww. opłaty od poszczególnych

dostawców hurtowych nie przyniosły żadnych rezultatów, a zatem fizycznie

niemożliwe jest "przekazanie" - o którym mowa wprost, m.in. w treści art. 36 ust. 3

ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - na rachunek bankowy

Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie

jakiejkolwiek należności ponad uprzednio przekazane kwoty;

b) art. 30 § 5 O.p., poprzez całkowicie nieuzasadnione odstąpienie przez Dyrektora

Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa - pomimo początkowego

podjęcia działań w tym kierunku - weryfikacji winy podatnika (w rozumieniu

naruszonego przepisu), tj. poszczególnych dostawców hurtowych w zakresie braku

pobrania przez Spółkę opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o organizacji

rynku mleka i przetworów mlecznych, a następnie jej przekazania na rachunek

bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w

Warszawie, podczas gdy art. 30 § 5 O.p., stanowi wyraźnie, że przepisów o

odpowiedzialności podatkowej płatnika nie stosuje się w przypadku, gdy podatek (w

tym przypadku opłata) nie został pobrany z winy podatnika (dostawcy hurtowego), a

z wykładni naruszonego przepisu oraz treści dostępnego orzecznictwa

sądowoadministracyjnego wynika, że organ I i II instancji był zobowiązany z urzędu

do zweryfikowania kwestii zawinienia danego dostawcy hurtowego w zakresie braku

pobrania przez Spółkę ww. opłaty, a następnie jej przekazania na rachunek bankowy

Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie;

c) art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 136 ustęp 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku

kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096), dalej – k.p.a.

poprzez nieuzasadnione odstąpienie – pomimo początkowego podjęcia działań w

tym kierunku – od prowadzenia dodatkowego postępowania w celu niezbędnego

uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a następnie formalne zawiadomienie

– pismem z dnia 24 października 2018 roku – o zakończeniu postępowania

wszczętego na skutek wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji nr

[...] Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa

w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 roku, jeszcze przed rzeczywistym

rozpatrzeniem – a nawet fizycznym zapoznaniem się – przez Dyrektora Generalnego

Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pisma Skarżącej z dnia 22 października 2018 roku

(które zostało doręczone Organowi w dniu 26 października 2018 roku) zawierającego

wyjaśnienia Spółki, złożone w zakreślonym przez ten Organ terminie i na skutek

uprzedniego wezwania sformułowanego przez Dyrektora Generalnego Ośrodka

Wsparcia Rolnictwa pismem z dnia 10 października 2018 roku, a nadto wniosków

Spółki o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań dziesięciu świadków -

dostawców hurtowych, którzy nie wnieśli na rzecz Skarżącej III raty opłaty, o której

mowa w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka

i przetworów mlecznych, podczas gdy Dyrektor Generalny Ośrodka Wsparcia

Rolnictwa winien był najpierw wstrzymać się z formalnym zakończeniem

postępowania przynajmniej do czasu odnotowania wpływu pisemnych wyjaśnień

Spółki – stanowiących odpowiedź na wezwanie sformułowane przez Organ II

instancji – lub uznania, że termin na wniesienie takich wyjaśnień bezpowrotnie

upłynął, następnie – po odnotowaniu wpływu pisma – dogłębnie (merytorycznie)

zapoznać się z treścią pisemnych wyjaśnień złożonych przez Skarżącą (a w tym

zgłoszonymi wnioskami dowodowymi), których sam zażądał, następnie rozważyć

ewentualne dalsze możliwe kierunki rozwoju prowadzonego przez siebie

postępowania administracyjnego, a w szczególności przysługujące mu dalsze środki

zmierzające do rzeczywistego i wyczerpującego ustalenia pełnego stanu faktycznego

sprawy, później skorzystać z tych środków, przeprowadzić niezbędne postępowanie

dowodowe, a w tym zgodne z wnioskami Skarżącej i dokonać kluczowych z punktu

widzenia niniejszego postępowania ustaleń, a wreszcie zakończyć prowadzone

postępowanie administracyjne oraz zawiadomić o tym fakcie Skarżącą, umożliwiając

mu przy tym czynny udział w postępowaniu oraz stwarzając możliwość

wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań

jeszcze przed wydaniem decyzji;

- przy czym powyższe naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 a-c) skutkują

uznaniem, że postępowanie administracyjne było prowadzone przez Dyrektora

Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z oczywistym naruszeniem

treści art. 7 oraz art. 8 k.p.a. i ujętych w nich zasadach: prawdy obiektywnej (tj. stania

na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do

dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na

względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz zasady pogłębienia

zaufania (tj. prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników

postępowania do władzy publicznej).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty

zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 24 maja 2019 r. Skarżąca ponownie wskazała na

okoliczności przedstawione już uprzednio w skardze.

Organ ustosunkował się do powyższego pisma i odniósł się do kwestii

rozumienia podmiotu skupującego jako płatnika i związanego z tym zakresu

odpowiedzialności takiego podmiotu za określone działania, momentu badania winy

producenta związanej z postępowaniem o stwierdzenie odpowiedzialności płatnika z

tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty naliczonej w związku z

przekroczeniem kwoty mlecznej w kontekście przepisów O.p. (pismo organu złożone

na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25

lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107

ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów,

wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.. dalej:

"p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium

zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt

wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w

nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na

wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia

postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu

dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie

będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą

prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i

obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu

administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną

w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś

wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz

całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią

zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami

wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi

zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane

prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca

2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków

rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419) do postepowań w

sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka,

rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku

kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające

ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Krajowy Ośrodek Wsparcia

Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z

przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015.

Art. 8 ust. 1 ustawy o KOWR wskazuje, że, Dyrektor Generalny i dyrektorzy

oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w

zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym

organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do: 1) dyrektorów

oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka - jest Dyrektor Generalny; 2) Dyrektora

Generalnego - jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE

595/2004 przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w

przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty

wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami

ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są

odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych

przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie

z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.

Z tego przepisu wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za

pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów.

Przepis ten znalazł swoje odbicie także w ustawodawstwie krajowym – z art.

36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że iż podmiot skupujący, jest

obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji

właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego

w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004, tj. przed 1

października każdego roku; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze

wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez

Państwo Członkowskie.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku

niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają

obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom

referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z

załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.

Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w

sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy

działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów

dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z

zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004.

Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania

decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub

pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał

obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika.

Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym

podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3

O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania.

Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć

zastosowanie przepisy dotyczące płatnika (art. 8 O.p.). Zgodnie z art. 8 O.p.

płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca

osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do

obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie

organowi podatkowemu.

Zgodnie z art. 30 § 1 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych

w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o

organizacji rynku mleka przepisy ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie

wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać jakie zadania i

uprawnienia ma podmiot skupujący i porównać je do praw i obowiązków płatnika.

W ocenie Sądu, decydujące ma znaczenie fakt, iż zgodnie z art. 36 ust. 6

ustawy o organizacji rynku mleka wyłącznie uprawnionym do żądania wykonania, w

drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa

w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.

Analizując treść art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka należy

stwierdzić, że skoro tylko podmiot skupujący ma uprawnienie do egzekwowania

opłaty ustalonej w decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji, to winny mieć do

niego zastosowanie przepisy dotyczące płatnika, gdyż tylko płatnik odpowiada za

podatek niepobrany. To podmiot skupujący ma określone przepisami prawa

uprawnienia polegające, m.in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze

egzekucji administracyjnej i to on został upoważniony do żądania wykonania

obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu należnej opłaty skierowanej do

dostawcy hurtowego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w

stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień tych nie posiadały organy ARR,

ani obecnie organy KOWR. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika

miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od

ich płacenia przez dostawców hurtowych. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają

cytowane art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o

organizacji rynku mleka. Wobec powyższego strona zobowiązana była do pobrania

od dostawców hurtowych opłat tytułem III raty należnej opłaty, ustalonych przez

Dyrektora OT ARR w Warszawie na postawie art. 36 ww. ustawy oraz § 9

rozporządzenia przed dniem 3 października 2017 r.

Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania

decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub

pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał

obowiązków wynikających z art. 8 O.p.

Pozbawione podstaw prawnych i faktycznych jest twierdzenie strony, że

płatnik nie wykonał swoich obowiązków z powodu zawinienia samego dostawcy

hurtowego (podatnika). Strona w tym zakresie powołuje się na art. 30 § 5 O.p., który

stanowi, że przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej

albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ

podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność

podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Zasadnie w zaskarżonej decyzji Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka

Wsparcia Rolnictwa stwierdził, iż płatnik nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas,

gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Za pobranie podatku odpowiada

tylko płatnik. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika. W doktrynie

przyjmuje się, że działanie zawinione przez podatnika, którego skutkiem jest

niepobranie podatku przez płatnika, to np. sfałszowanie lub ukrycie danych

faktycznych rzutujących na wysokość podstawy opodatkowania albo stawki

podatkowej (por. Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr

Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski,

Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V). Tym samym o winie samego podatnika

będzie mowa tylko wówczas, gdy płatnik nie miał żadnych instrumentów aby wykryć

dane, które służyłyby do ustalenia podstawy naliczenia należnej opłaty. A więc będą

to okoliczności zupełnie niezależne od płatnika. W sprawie natomiast niewątpliwie

płatnik, jako podmiot skupujący bierze czynny udział w realizacji mechanizmu

kwotowania produkcji mleka. Na podstawie cyt. powyżej art. 36 ustawy o organizacji

rynku mleka posiada dane zbiorcze dotyczące należnych opłat i ma instrumenty do

przymusowego wykonania decyzji nakładających należne opłaty. To, że dostawca

hurtowy nie uiścił płatnikowi stosownej opłaty nie zwalnia płatnika z ponoszenia

odpowiedzialności. Jest to jedynie okoliczność faktyczna, równoznaczna z

niepobraniem należnej opłaty, która to okoliczność w światle art. 30 ust. 4 O.p.

obliguje organ do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność płatnika.

Należy podkreślić, że ustalenie, czy podatnicy, od których płatnik miał pobrać

podatek, zapłacili ten podatek jest istotne dopiero na etapie wykonania decyzji o

odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania o niej. To strona ma

odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty i w ten sposób

odpowiada za swoje działania, a raczej za brak działań. Skarżąca bowiem po

otrzymaniu informacji wskazującej wysokość należnej opłaty (decyzja w tym zakresie

jest natychmiast wykonalna - art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji

rynku mleka) winna wystąpić o przymusowe wykonanie tej decyzji w drodze

egzekucji administracyjnej.

Wobec powyższego za bezzasadny należało uznać zarzut braku ustalenia

dlaczego producenci mleka zobowiązani do wniesienia należnej opłaty na rzecz

Skarżącej nie wnieśli tej opłaty. Ustalenie, czy podatnicy (producenci mleka) wnieśli

na rzecz Skarżącej należną opłatę jest istotne – co już wyżej podkreślono – dopiero

na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania

o niej. Dlatego też zarzut Strony dotyczący zaniechania ustalenia przez organ

przyczyn niewniesienia należnej opłaty przez producentów mleka, należy uznać za

bezpodstawny. W świetle powyższego, w sprawie nie ma także znaczenia

przedstawiona przez pełnomocnika Strony argumentacja, że prowadzona wobec

niektórych dostawców egzekucja sądowa z innych tytułów nie przynosi żadnych

efektów. Powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na opłaty należne od

producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym

2014/2015. Nadal bowiem za ten okres kwotowy, Skarżąca ma uprawnienia do

egzekwowania należnej opłaty.

Podsumowując Skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji

mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o cyt. powyżej § 9

rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty (w tym określonej w

drodze decyzji względem dostawców hurtowych), na rachunek bankowy do dnia 30

września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał części

opłaty we wskazanym powyżej terminie.

Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia

przepisów prawa materialnego, gdyż wbrew twierdzeniom Strony skarżącej podmiot

skupujący odpowiedzialny jest nie tylko za "przekazanie" opłaty. System procesu

poboru należności ustanowił go bowiem płatnikiem.

Sąd nie podziela również stanowiska zawartego w powoływanym przez Stronę

nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7

marca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 71/19, który został wydany w innej sprawie i

nie wiąże w sposób określony w art. 153 p.p.s.a.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1

oraz art. 136 k.p.a., tj. zakończenia postępowania wyjaśniającego przed

rzeczywistym rozpatrzeniem, a nawet fizycznym zapoznaniem się przez Dyrektora

Generalnego KOWR z pismem Skarżącej z 22 października 2018 r., zwierającego

wyjaśnienia Strony, należy wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika,

iż organ dokładanie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w

przedmiotowej sprawie oraz zapoznał się z treścią pisma wyjaśniającego

przesłanego przez Stronę uznając, iż złożone przez Stronę wyjaśnienia nie

wymagają dalszego uzupełnienia i prowadzenia dodatkowego postępowania

wyjaśniającego, a zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do

wydania rozstrzygnięcia.

Organy w sprawie działały na podstawie i w granicach prawa powszechnie

obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nie zaniechały również obowiązku

prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz

podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego i załatwienia sprawy. Organy zebrały i w sposób wyczerpujący

rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny

w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w

uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ odwoławczy wyczerpująco opisał w

uzasadnieniu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz w sposób

szczegółowy wskazał na motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu

rozstrzygnięcia. To, że rozstrzygnięcie nie zadowala stronę nie oznacza, że w

sprawie zostały naruszone powołane w skardze przepisy procedury administracyjnej.

W powyższym kontekście w ocenie Sądu organy nie dopuściły się również w

prowadzonym postępowaniu obrazy zasad ogólnych postępowania

administracyjnego, w tym wskazanych w skardze art. 8 i art. 9 k.p.a.

W związku z powyższym – w ocenie Sądu, a wbrew zarzutom skargi - organy

prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej

zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść

cyt. przepisów ustawy. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału

dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające

odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i

dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa

materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych

przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być

naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny

wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja

odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151

p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.