Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6h, 6i ust. 1 pkt 1, art. 6o ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 marca 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania T. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Gmin [...] z dnia 29 grudnia 2014 r. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych:

Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 r. Zarząd Związku Gmin [...] określił dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy położonej w miejscowości S. przy ul. [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r. w kwocie 44 zł miesięcznie.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 6o i 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.), uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr III/31/2013 z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2013 r. poz. 2150) oraz uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr I/15/2012 z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku Gmin [...], w zakresie odpadów komunalnych (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2013 r. poz. 1505).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 20 czerwca 2013 r. T. R. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości S. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, zamieszkiwanym przez 4 osoby. W deklaracji nie określono wysokości miesięcznej opłaty oraz wskazano, że odpady komunalne będą gromadzone w sposób selektywny.

Uznając, że tak złożona deklaracja nie została wypełniona zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr III/31/2013 z dnia 29 marca 2013 r.

w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, organ pismem z dnia 6 marca 2014 r. wezwał T. R. do jej uzupełnienia.

W odpowiedzi T. R. oświadczył, że zagospodarowuje odpady we własnym zakresie, brak jest zatem podstaw do uiszczania przez niego opłaty na rzecz Gminy. W deklaracji z dnia 19 marca 2014 r. określił on wysokość miesięcznej opłaty na kwotę 2,50 zł.

Zarządu Związku Gmin [...] stwierdził, że T. R. naliczył opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieprawidłowo. Organ ustalając wysokość opłaty zobowiązany by stosować przepisy prawa miejscowego. Wysokość tej opłaty określono w decyzji na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 uchwały Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr III/31/2013 z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, z którego wynika, że dla zabudowy jednorodzinnej od jednego gospodarstwa wieloosobowego przy zbieraniu odpadów w sposób selektywny opłata ta wynosi 44 zł za każdy miesiąc.

T. R. w odwołaniu zarzucił, że prowadzone przez niego gospodarstwo domowe nie generuje odpadów, bowiem wszystkie śmieci zagospodarowuje na nieruchomości we własnym zakresie. Odpady nie są z nieruchomości wywożone, zatem brak jest podstaw do uiszczania opłaty z tego tytułu.

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 marca 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wskazana przez organ I instancji stawka opłaty w wysokości 44 zł za miesiąc jest zgodna ze znajdującymi w sprawie zastosowanie uchwałami stanowią prawo miejscowe uchwałą Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr III/31/2013 z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności oraz uchwałą Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr I/15/2012 z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku Gmin [...], w zakresie odpadów komunalnych. Unormowania te dotyczą wszystkich mieszkańców gminy bądź właścicieli posiadających na terenie gminy nieruchomości, bez względu na stosowaną przez nich organizację odbioru odpadów. Organ odwoławczy wskazał, że podnoszone przez stronę argumenty nie zasługują na uwzględnienie, właściciele nieruchomości obowiązani są bowiem złożyć deklarację zgodną z obowiązującymi przepisami i wnosić opłaty bez względu na to, jaką ilość odpadów generuje ich gospodarstwo domowe.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku T. R. zakwestionował zasadność nałożonego obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący wskazał, że jego gospodarstwo nie generuje wymagających odbioru odpadów, albowiem są one wykorzystywane przez skarżącego we własnym zakresie, brak jest zatem podstaw do obciążania go opłatami tego tytułu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z normami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości została wydana na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399, ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 6c ustawy gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), przy czym rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust.2).

Art. 6h ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Norma art. 6i określa, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:

1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;

2) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.

Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy).

Skarżący kwestionował obowiązek ponoszenia opłaty, wskazując, że jego gospodarstwo domowe nie wytwarza odpadów komunalnych.

Z powołanych przepisów wynika, że wysokość opłaty określana jest w uchwale rady gminy, a obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, na której zamieszkuje mieszkaniec powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania na nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych (w przeciwieństwie do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, odnośnie których obowiązek uiszczenia opłaty powstaje dopiero w sytuacji powstania na nieruchomości takich odpadów).

W sprawie nie zachodziła zatem konieczność dokonywania przez organ ustaleń dotyczących ilości wytwarzanych przez gospodarstwo domowe skarżącego odpadów.

W wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy). Opłata ta należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy).

Wbrew stanowisku skarżącego, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest zatem ceną za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów, ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 ustawy ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia sygn. I SA/Rz 968/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. I SA/Ke 377/16, wyroki dostępne w CBOSA na stronie internetowej www.n.s.a. orzeczenia.gov.pl).

Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie aktem tym jest uchwała Zgromadzenia Związku Gmin [...] nr III/31/2013 z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2013 r. poz. 2150). Wysokość opłaty została określona przez organ prawidłowo, na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 cytowanej uchwały, z którego wynika, że dla zabudowy jednorodzinnej od jednego gospodarstwa wieloosobowego przy zbieraniu odpadów w sposób selektywny (co oświadczono złożonej deklaracji) opłata ta wynosi 44 zł za każdy miesiąc.

Zgodnie z art. 6q ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Art. 6o ust. 1 ustawy stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ określa, w drodze decyzji wysokość opłaty. W niniejszej sprawie zaistniały zatem podstawy do określenia wysokość opłaty w drodze decyzji. Stosownie do treści art. 6o ust. 2 ustawy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, zatem określenie w decyzji początkowej daty płatności opłaty jest prawidłowe (por. wyrok WSA w Rzeszowie sygn. I SA/Rz 102/16 dostępny w CBOSA na stronie internetowej www.n.s.a. orzeczenia.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę, jako niezasadną.