Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 101/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 35ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12, par. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 77, 79, 89.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 11 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Oleskiego z dnia 10 listopada 2011 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącej I. N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 11 stycznia 2012 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Oleskiego z dnia 10 listopada 2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowo-gospodarczego w [...] przy ulicy [...] nr [...], na działce o numerze ewidencyjnym A..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r., nr [...], Starosta Oleski działając na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku S. S. z dnia 3 lutego 2010 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych postanowił udzielić zgody na odstępstwo od wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez umożliwienie wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej budowie budynku handlowo-usługowo-gospodarczego na działce o nr ewid. A. przy ulicy [...] w [...]. Zapadłe postanowienia nie zawierało uzasadnienia, w którym organ wyjaśniłby, jakie szczególne okoliczności wymagają udzielenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych.

Inwestor – S. S. w dniu 8 września 2011 r. wystąpił do Starosty Oleskiego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowo-gospodarczego w [...] przy ulicy [...] nr [...], na działce o numerze ewidencyjnym A.. Do wniosku dołączył wymagane dokumenty oraz zapadłe w dniu 29 kwietnia 2010 r. postanowienie.

Starosta Oleski decyzją z dnia 10 listopada 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi S. S. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowo-gospodarczego w [...] przy ulicy [...] nr [...], na działce o numerze ewidencyjnym A..

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz stwierdził, że stronom tegoż postępowania zapewniono możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz dokumentacją przedstawioną przez inwestora. Odnosząc się do zastrzeżeń stron postępowania podał, że inwestor pismem z dnia 18 października 2011 r. wyjaśnił, że projektowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na sąsiedni budynek położony na działce o nr ewid. C., gdyż budowana ściana szczytowa odizolowana będzie styropianem od budynku sąsiada, a głębokość fundamentu będzie taka sama jak piwnicy sąsiada. Odnośnie działki o nr ewid. B. podkreślał, że budowa budynku gospodarczego i usługowo-handlowego nie pogorszy naturalnego dostępu światła do pomieszczeń mieszkalnych. Uzasadniał, że projekt budowlany inwestycji jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy oraz posiada niezbędne uzgodnienia, które są wymagane przepisami Prawa budowlanego. Projekt zawiera również opracowanie, Z którego wynika, że zamierzona inwestycja spełnia wymagania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.)

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. i S. A., domagając się wnikliwego rozpoznania sprawy. Podkreślali, że nie wyrażają zgody na głębokie wykopy i zalanie ławy fundamentowej w granicy z ich budynkiem, który wybudowany został w XIX wieku. Zauważali nadto, że nie jest prawdą, że odbyły się ekspertyzy technicznego budynku stanowiącego ich własność, gdyż o takich czynnościach nie zostali zawiadomieni, a nadto nikt nie dokonywał sprawdzenia głębokości piwnic oraz ich stanu od środka.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli także A. N. oraz I. N.. Współwłaścicielki nieruchomości o nr ewid. B. zarzuciły, że projektowany budynek handlowo-udługowy o wysokości 10 m i budynek gospodarczy o wysokości 4 m będzie uniemożliwiał dostęp światła i słońca do ich posesji. Podkreślały, że do ich posesji następuje już ograniczony dopływ światła dziennego ze strony zachodniej, wschodniej i południowej, a to ze względu na istniejące budynki posadowione w granicy z ich działką, ich wysokość oraz istniejący mur z cegieł. Nadto odwołująca A. N. stwierdziła, że w sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od norm odległościowych przewidzianych przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Akcentowała także, iż projekt spornej inwestycji powinien przewidywać urządzenie miejsc parkingowych, a dołączony do wniosku projekt przewiduje jedynie budowę budynku.

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 stycznia 2012 r., Wojewoda Opolski działając na podstawie art. art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (j.t. – Dz.U z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Podkreślił, że wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla przedmiotowej inwestycji inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, która szczegółowo określiła warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Inwestor legitymował się także zgodą na odstępstwo od wymogów określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc powyższe do projektu budynku handlowo-usługowo-gospodarczego organ stwierdził, że jest on zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy nie nakłada na inwestora obowiązku utworzenia miejsc parkingowych, zaś w zakresie naturalnego oświetlenia, cytując przepis § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uznał, że z dokonanej przez projektanta analizy nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych na działce o nr ewid. B. wynika, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w dostępie do naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Analizując zarzuty podniesione w odwołaniu wniesionym przez właścicieli działki o nr ewid. C. podkreślił, że projektowany budynek oD strony północnej będzie przylegał do budynku odwołujących, jednakże aby odizolować jakiekolwiek oddziaływanie projektowanego budynku na istniejący budynek zaprojektowano pomiędzy nimi dylatację, zaś ławy fundamentowe żelbetonowe posadowione będą w tym samym poziomie co istniejący fundament piwnic przyległego budynku. Powyższe zabezpiecza budynek odwołujących przed niekorzystnym wpływem projektowanego budynku. Z tych względów organ uznał decyzję Starosty Oleskiego za wydaną zgodnie z prawem.

Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodziła się I. N.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Oleskiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zapadłym decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie dopełnienia obowiązku sprawdzenia przed wydaniem decyzji zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie; § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku w mniejszej niż prawem dopuszczalna odległość od granicy z działką sąsiednią; § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku pomimo, że plan zagospodarowania działki budowlanej nie przewiduje urządzenia miejsc postojowych dla samochodów; § 8 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku pomimo niespełnienia przez projekt zagospodarowania działki wskazanych w powołanych przepisach wymogów. Skarżąca zarzuciła także naruszenie jej uzasadnionego interesu poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, a także naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu skarżąca dowodziła, że brak jest podstaw do uznania, iż przedstawiony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny. Nadto organy administracji w uzasadnieniach zapadłych decyzji nie wskazały, jakie szczególne okoliczności uzasadniały dokonanie odstępstwa od wymogów przewidzianych przez § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniosła, że organy nie uwzględniły, iż projekt budowlany nie przewiduje urządzenia miejsc postojowych dla obsługi obiektu, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu oraz sposobu jego użytkowania.

Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny jest decyzja Wojewody Opolskiego dnia 11 stycznia 2012 r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Oleskiego z dnia 10 listopada 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi S. S. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowo-gospodarczego w [...] przy ulicy [...] nr [...], na działce o numerze ewidencyjnym A..

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż dotknięta jest ona wadą skutkującą jej uchyleniem.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji przez organ I instancji stanowił art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Art. 35 ust. 1 ustawy stanowi, że: przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) jedynie ode od powyższego oakresie odarowania dla oceny wysokości przesłaniania ( ia krawędź mi tak wyznaczonego kata, w odległzgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Organ I instancji, stosownie do dyspozycji art. 35 ust. 1 ustawy, dokonał sprawdzenia zgodności przedłożonego projektu z przepisami, w tym i dotyczącymi posadowienia obiektów budowlanych i stwierdził, że planowana inwestycja zrealizowana ma być w odstępstwie od warunków dotyczących posadowienia obiektów budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Możliwość wyjątkowego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych przewiduje art. 9 ustawy. Stanowi on w ust. 1, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydane w dniu 29 kwietnia 2010 r., w następstwie udzielenia przez Ministra Infrastruktury pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r. upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych, postanowienie udzielające zgody na odstępstwo od przepisów określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez umożliwienie wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej budowie budynku handlowo-usługowo-gospodarczego na działce o nr ewid. A. przy ulicy [...] w [...] nie zawiera uzasadnienia prawnego, ani też oceny, czy w danej sytuacji zachodzą przesłanki do stosowania art. 9 ustawy. Zapadłe w niniejszej sprawie postanowienie wyrażające zgodę na odstępstwo od warunków technicznych nie odpowiada ustawowym wymogom z art. 9 i nie zawiera szczegółowego uzasadnienia konieczności wprowadzenia odstępstw (nota bene właściwie żadnego uzasadnienia, co do konieczności wprowadzenia odstępstw).

Zauważyć, przy tym należy, że przepisy art. 9 ustawy nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie udzielenia bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Postanowienie to nie podlega odrębnemu zaskarżeniu i może być zaskarżone tylko wraz z decyzją w sprawie pozwolenia na budowę ( por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 200/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 402/07- publ. http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 905/07, stwierdził wręcz, że dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę kończy postępowanie, rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy, w tym także w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Postanowienie, bowiem w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych, wydawane jest w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i nie przysługuje na nie zażalenie (por. LEX nr 485010). Skoro, zatem postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych nie podlega odrębnej kontroli, ani instancyjnej, ani też sądowej jego prawidłowość i zasadność oceniana winna być w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę.

Dostrzec należy także, iż właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, pomimo uzyskania upoważnienia na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, nie ma obowiązku udzielenia takiej zgody. Wskazuje na to brzmienie przepisu "udziela bądź odmawia zgody". Co więcej art. 9 ustawy statuujący możliwość odstępstw od przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie może być stosowany wyjątkowo, w sytuacji wystąpienia szczególnie uzasadnionych przypadków. Organ winien, zatem ocenić wystąpienie bądź nie szczególnie zindywidualizowanego przypadku w kontekście wniosku inwestora o wyrażenie zgody na odstępstwa od warunków technicznych i rozważyć czy w tym konkretnym przypadku wystąpił, czy też nie ten wyjątkowy, szczególnie uzasadniony przypadek, który wobec zaistnienia tej nadzwyczajnej sytuacji uzasadniałby wyrażenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych i usytuowania obiektów budowlanych. Z lektury akt administracyjnych wynika jednoznacznie, iż organ I instancji nie dokonał w/w oceny przed podjęciem decyzji o pozwoleniu na budowę realizowanej w warunkach odstępstwa od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Nie dokonano także oceny możliwości wydania pozwolenia na budowę przy granicy, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy. Analizy takiej brak jest zarówno w zaskarżonych decyzjach obu instancji, jak również w zapadłym postanowieniu wyrażającym zgodę na odstępstwo od warunków technicznych. Pozwolenie zaś na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny, przy czym ich wystąpienie winno być wykazane. Rozpoznając, zatem wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę w warunkach odstępstw w zakresie sytuowania obiektów budowlanych (przy granicy z sąsiednią nieruchomością), organ administracji publicznej winien mieć na uwadze także konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron wobec prawa oraz przepisy o ochronie prawa własności i rozważyć ten wniosek w świetle art. 140 i 144 K.c. Konstytucja RP w art. 64 ust. 1 przyznaje każdemu prawo do własności, które zgodnie z ust. 3 tego artykułu może być ograniczone tylko ustawą, o ile nie narusza jego istoty. Własność, tak jak i inne prawa jednostki, nie jest jednak prawem absolutnym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 1999 r. w sprawie o sygn. akt P 9/98 stwierdził, że "Właściciel nieruchomości, będący inwestorem, może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizowania inwestycji budowlanej, niezależnie od treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz różnych ustawowych ograniczeń, także ze względu na to, że obiekt budowlany ponad dopuszczalną miarę utrudnia korzystanie z prawa własności nieruchomości sąsiedniej. Podobnie prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej w zakresie korzystania z niej podlegać może ograniczeniom ze względu na takie lub inne korzystanie z nieruchomości przez dysponującego prawem własności "inwestora". W przypadku konfliktu interesów prawnych osób dysponujących prawem własności, ustawodawca przewidział odstępstwa od zasady nieograniczonego korzystania z tych praw, aby właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swoich praw korzystać optymalnie. Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w jednakowym stopniu dotyczy skonfliktowanych sąsiadów. Warunki usytuowania budynków określone są w rozporządzeniu, czyli w akcie podstawowym. Możliwość odstępstwa od tych warunków wprowadził przepis ustawy w tym celu, aby można było rozstrzygać konflikty interesów osób dysponujących prawem własności w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził, że "...art. 9 ust. 2 prawa budowlanego stanowi odstępstwo od ogólnych rygorów techniczno-budowlanych" oraz "...aby móc odstąpić od norm techniczno-budowlanych, należy uzyskać zgodę właściwego ministra".

Podkreślić należy, iż w przepisach prawa nie istnieje zakaz budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też brak jest warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednakże nie oznacza to, że procedujący w sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę, jak i o odstępstwach od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając na uwadze powyższe organ przed zastosowaniem trybu z art. 9 ustawy powinien dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych i prawnych oraz wyjaśnić czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" oraz wskazać, w czym go upatruje i z jakich przyczyn tak go kwalifikuje. Wyżej wskazane okoliczności w niniejszej sprawie nie zostały rozważone, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i to zarówno organu I instancji jak i organu II instancji. Ustalenia te powinny być dokonane z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego, w tym art. 77, art. 79 i art. 89 K.p.a. Wyraz temu winien dać organ także w uzasadnieniu swojego orzeczenia. Już chociażby tylko z tego względu zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podlegała uchyleniu.

Niezależnie od powyższego dostrzec trzeba, że zwłaszcza w sytuacji zamierzonej budowy nowego obiektu, który posadowiony ma być w granicy z sasiednią nieruchomością jest po pierwsze sporządzenie analizy nasłonecznienia przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz ocena tej wszechstronna ocena tej analizy przez organ. Niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiających naturalne nasłonecznienie tych pomieszczeń jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 600, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia, nie znajduje się obiekt przesłaniający. Z lektury akt administracyjnych, ani też z uzasadnień zapadłych decyzji nie wynika, jak wyznaczony został kąt 600, gdzie umieszczono wierzchołek tego kąta oraz na jakiej wysokości znajduje się dolna krawędź najniżej położonego okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, w budynku przesłanianym. Precyzyjne ustalenie tego parametru ma kluczowe znaczenie dla oceny wysokości przesłaniania (§ 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Organ odwoławczy ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tylko do powołania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz sporządzoną analizę nasłonecznienia i dołączoną do projektu przez inwestora, gdy w związku z zarzutami winien dokonać wnikliwej oceny tej analizy oraz dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przeprowadzić nawet oględziny (art. 85 K.p.a.) i dać temu jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji. Co więcej pomiary te winny być przeprowadzone z udziałem strony, gdyż tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie w toku postępowania istotnych dla sprawy okoliczności. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów w tym zakresie to i tym samym wymyka się spod kontroli Sądu.

Postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Organ odwoławczy orzekając na podstawie art. 138 K.p.a. rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej, a zatem winien uwzględnić fakt braku wyjaśnienia czy w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie trybu postępowania przewidzianego w art. 9 ustawy, rozważyć w szczególności w świetle przepisów art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, przy granicy której ma powstać obiekt budowlany, jak też dokonać oceny prawidłowości wydanego przez organ I instancji, na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, a którego kontrola dokonywana jest w ramach złożonego odwołania. Powyższe nabiera szczególnego znaczenia, jeśli się uwzględni fakt, iż odwołujący się w toku całego postępowania nie godzili się z planowaną budową.

Podkreślić należy, iż ocena, czy w danej sytuacji zachodzą przesłanki do stosowania art. 9 ustawy należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nie zależy natomiast od tego, czy przepis szczególny, jakim jest art. 9 przewiduje możliwość odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych. Wojewoda Opolski naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a poprzez niedostrzeżenie wskazanych wad i braków w zaskarżonej decyzji oraz poprzez ich nieusunięcie. Odstępstwo od warunków technicznych dotyczących nadbudowy budynku gospodarczo-garażowego, określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie powinno naruszać uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dotyczących dostępu światła do pomieszczeń mieszkalnych, czy też przewiewu działki.

Organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny dokonać ustalenia wystąpienia bądź nie szczególnie uzasadnionego przypadku, a następnie dokonać oceny czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 9 ustawy, przy uwzględnieniu przepisów o ochronie prawa własności, w tym art. 140 i 144 K.c. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, który stanowi o poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wystąpienie bądź nie okoliczności, o których stanowi § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy administracji architektoniczno-budowlanej winny dokonać szczegółowej analizy treści decyzji z dnia 12 maja 2009 r. o warunkach zabudowy i złożonego projektu, a w szczególności w części dotyczącej zakresu kształtowania zabudowy tj. wysokości elewacji frontowej, a nie poprzestać jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że złożony projekt odpowiada ustalonym warunkom zabudowy.

Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań.

Mając powyższe na uwadze, stosownie do brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji . Orzeczenie w pkt 2 uzasadnia art. 152 P.p.s.a, zaś co do kosztów art. 200 P.p.s.a.