Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 28/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, ust. 4 i ust. 11 pkt 1, art. 36 pkt 2 lit. o), art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 61 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3b i ust. 5, art. 109
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...]. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 61 ust. 1-2 i art. 106 ust. 3b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1876) – powoływanej jako: "u.p.s." – utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] r., nr [...], w przedmiocie zmiany decyzji własnej z [...] r., nr [...], w części dotyczącej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w W. w ten sposób, że od 1 kwietnia 2020 r. koszt ponoszony przez M.S. ustalono na kwotę 3823,36 zł miesięcznie.

Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji uznał, że w rozpatrywanym przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania cytowanego art. 106 ust. 3b u.p.s. Wynika to ze zmiany dochodu strony, która nastąpiła w marcu 2020 r. - przysługująca jej emerytura wzrosła z kwoty 943,00 zł do kwoty 1025,00 zł. Ustalono, że kwota zmiany dochodu przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i ma wpływ na wysokość odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w W.. Ponadto stwierdzono, że na dochód strony składał się zasiłek pielęgnacyjny z GOPS w B. w wysokości 215,84 zł oraz 1/12 dochodu ze sprzedaży mieszkania w wysokości 4221,11 zł, łącznie miesięczny dochód wyniósł zatem 5461,95 zł. Wobec tego w zaskarżonej decyzji przyjęto, że od 1 kwietnia 2020 r. partycypacja M.S.. W kosztach dotyczących opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej powinna wynosić 3823,36 zł (70% z 5461,95 zł).

Kolegium wskazało następnie, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji G.G., reprezentująca stronę jako opiekun prawny, zakwestionowała ustaloną miesięczną kwotę opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Zaznaczyła, że opłaty odciągane są w wysokości 70% od jej dochodów przez ZUS i przekazywane bezpośrednio. Kwota opłat, zgodnie z informacją ZUS, wynosi 1200 zł. Do tego dochodzi 70% zasiłku pielęgnacyjnego, który jest również odciągany. Na koncie M.S. pozostaje z jej miesięcznych dochodów kwota około 400 zł. Skarżąca podkreśliła, że niewielkiej części, jaka przypadła M.S. ze sprzedaży zadłużonego mieszkania w związku z grożącą licytacją (poprzednia opiekunka prawna nie zapłaciła ani razu należnego czynszu), nie można w żadnym wypadku uznać za regularny dochód. Ta kwota jest konieczną rezerwą na aktualne potrzeby M.S. i na jej przyszłość - celem musi być jej samodzielna egzystencja poza domem pomocy społecznej.

Zdaniem Kolegium w świetle dokonanych przez organ I instancji ustaleń zachodziły podstawy do skorzystania z instytucji uregulowanej w powoływanym art. 106 ust. 3b u.p.s., zasadne było także wliczenie dochodu z tytułu sprzedaży mieszkania w oparciu o art. 8 ust. 11 ustawy. W aktach sprawy znajduje się decyzja o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], potwierdzająca wzrost kwoty przysługującego stronie świadczenia o kwotę wskazaną w decyzji organu I instancji (tj. 82,00 zł). Należy zaznaczyć, że 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynosi 71,00 zł (10% z kwoty 701,00 zł). Wzrost dochodu o ponad 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej uzasadniał niewątpliwie dokonanie zmiany decyzji określającej obciążającą stronę opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Zastrzeżeń nie budzi również wliczenie do dochodu strony jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży mieszkania uzyskanego 24 maja 2019 r. Potwierdzeniem tej transakcji jest akt notarialny (repertorium [...] nr [...]). Wynika z niego, że strona za sprzedane mieszkanie otrzymała 50653,33 zł. Jedna dwunasta z kwoty 50653,33 zł wynosi 4221,11 zł. Zasadnie więc taką sumę uwzględniono w dochodzie strony. Zgodnie z dyspozycją przytoczonego art. 8 ust. 11 u.p.s., skoro dochód ze sprzedaży mieszkania został uzyskany w maju 2019 r., kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Musiał zatem być brany pod uwagę w decyzji ustalającej odpłatność od kwietnia 2020 r. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji zostało podjęte w oparciu o właściwie obliczone dochody.

Organ odwoławczy dodał, że kwestie uwzględniania dochodu ze sprzedaży mieszkania były przedmiotem rozważań orzecznictwa. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Łd 1016/16, publ. CBOSA) jednoznacznie stwierdzono, że ustawodawca nie przewidział w katalogu pomniejszeń sumy przychodów (art. 8 ust. 3 u.p.s.) ani w katalogu przychodów nie wliczanych do dochodu (art. 8 ust. 4 u.p.s.) przychodu z tytułu sprzedaży mieszkania, co oznacza, że kwota dochodu z tego tytułu podlega wliczeniu do dochodu.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że zobowiązanie strony do ponoszenia opłat w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji odpowiada obowiązującym przepisom. Nie budzi także zastrzeżeń objęcie decyzją o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej okres wstecznego. W tym zakresie przekonująca ocena wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r. (sygn. akt l OSK 1236/19, publ. CBOSA) wskazująca, że wydanie decyzji w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, a więc oddziaływać wstecz.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła w imieniu M.S. jej opiekun prawny – G. G. – podnosząc, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia przede wszystkim możliwości finansowych M.S., co jest całkowicie sprzeczne z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., na którą się Kolegium powołuje. Pozostała po odtrąceniu 70% reszta z dochodów M.S. - z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego - nie wystarcza na comiesięczne wydatki związane z zaspokajaniem jej potrzeb życiowych takich jak np. papierosy. Nie można przecież od osoby, która znajduje się w DPS-ie z powodu problemów psychicznych, żądać, by zaprzestała palenia, skoro tego typu żądania są nawet dla tzw. normalnych osób niewykonalne.

Dalej przedstawiciel skarżącej wskazała, że opłatę za pobyt w DPS-ie ponosi zgodnie z art. 61. ust. 2 pkt 1 "mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu" oraz pkt 3 "gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2."

Opłaty za pobyt M.S. w DPS-ie w W. potrącane są z jej emerytury i jej zasiłku pielęgnacyjnego bezpośrednio przez ZUS i Burmistrza B.. Na podkonto skarżącej (jako osoba ubezwłasnowolniona nie może ona posiadać własnego konta) wpływa tylko pozostała reszta - miesięcznie są to obecnie kwoty ok. 65 - 67 € emerytury oraz 13 - 14 € zasiłku pielęgnacyjnego (załącznik -wyciąg z podkonta skarżącej). Od początku jej pobytu nie zaistniały żadne zaległości finansowe w stosunku do DPS-u.

Zdaniem przedstawiciela skarżącej powołanie się przez SKO na artykuł 106 u.p.s. jest niedopuszczalne, ponieważ ten artykuł dotyczy przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku skarżącej ten artykuł nie ma zastosowania.

A 8a/[...] w S. nie była żadnym lukratywnym przedsięwzięciem, lecz została wymuszona toczącymi się przed Sądem w S. postępowaniami i groźbą licytacji ze strony Wspólnoty Mieszkaniowej, ponieważ mieszkanie było poważnie zadłużone. Tej okoliczności SKO nie uwzględniło w ogóle w swojej decyzji, jak również faktu, że poprzednia opiekunka prawna ani razu nie zapłaciła za M.S. czynszu za mieszkanie. Tym samym była współwinna za zaistniałą sytuację.

Zdaniem przedstawiciela skarżącej zaskarżona decyzja nie potwierdza głównego celu, jakim musi być samodzielna egzystencja poza DPS-em, do czego potrzebne są oczywiście odpowiednie środki finansowe. Ta nadzieja trzyma skarżącą przy życiu. Zgodnie z opinią jej lekarzy psychiatrów ze szpitala w W. jest ona do tego zdolna. Poza tym skarżąca w ostatnich latach dowiodła, że nie było potrzeby umieszczania jej ponownie w szpitalu. To również zasługa świetnej opieki w DPS-ie w W. i równocześnie dowód na to, jak ważne jest odpowiednie traktowanie.

Ponadto przedstawiciel skarżącej podniosła, że nie uwzględniono do tej pory nie wypłaconego jej wynagrodzenia za dotychczasową opiekę (cotygodniowe wielogodzinne rozmowy telefoniczne ze skarżącą, planowanie i organizowanie zakupów, toczenie niezliczonych spraw sądowych, wyjazdy do Sądu Rodzinnego w S.), którą ustaliła na sumę 20000 zł. Jak poinformował ją MOPS w S. jej wynagrodzenie powinno być płacone z majątku M. i powinna o nie wystąpić do Sądu.

Przedstawiciel skarżącej poddał w wątpliwość także matematyczno-logiczne ustalenie kwoty miesięcznego dochodu na 5461,95 zł w oparciu o hipotetyczną część ze sprzedaży mieszkania (nie uwzględniono pomniejszenia sumy z powodu zadłużenia mieszkania, jak również w wyniku już dokonanych wydatków - załącznik z obecnym stanem podkonta M.S.), która wpłynęła jednorazowo i stale maleje, do jej zupełnego wyczerpania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesionych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja ustalająca opłatę za pobyt M.S. w Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w W., w którym na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżąca przebywała nieprzerwanie od stycznia 2017 roku. Z akt sprawy wynika, że jest to kolejna decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (art. 60 ust. 4 u.p.s.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca powinna ponosić opłatę za swój pobyt w DPS. Kwestią sporną jest natomiast ustalenie tej opłaty przez organ administracji.

Stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s. obowiązanym do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności mieszkaniec domu w wysokości nieprzekraczającej jednak 70% swojego dochodu. W dalszej kolejności opłatę ponoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi mieszkańca DPS (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.), a w ostatniej kolejności, w myśl art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.s. opłatę za pobyt osoby w DPS pokrywa gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.

Jak wynika z akt sprawy podstawowym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne, które zgodnie z informacją z ZUS od 1 marca 2020 r. wzrosło z kwoty 1100,00 zł do kwoty 1200,00 zł miesięcznie. Dodatkowo na stały dochód skarżącej składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Wobec informacji o zmianie wysokości dochodu skarżącej o ponad 10 % organ I instancji, stosownie do art. 106 ust. 3b u.p.s., wszczął postępowanie w przedmiocie zmiany dotychczasowej opłaty za jej pobyt w domu pomocy społecznej. Wskazane wyżej okoliczności są bezsporne i wynikają z materiału dowodowego.

W tym miejscu wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącej wszczęcie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie zmiany dotychczasowej opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej, w oparciu o art. 106 ust. 3b u.p.s. było prawidłowe. W myśl powołanego przepisu zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. A contrario jeżeli dochód, o którym wyżej mowa przekroczył 10% kryterium dochodowego, organ pomocowy ma obowiązek na nowo określić odpłatność za świadczenie niepieniężne (art. 106 ust. 5 u.p.s.). Nie ulega natomiast żadnej wątpliwości, że pobyt w domu pomocy społecznej jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze niepieniężnym, co wprost wynika z art. 36 pkt 2 lit. o) u.p.s. Skarżąca natomiast została umieszczona w domu pomocy społecznej na podstawie decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1 i 2 u.p.s. na wniosek jej ówczesnego opiekuna prawnego i orzeczenia sądu opiekuńczego.

Wątpliwości sądu budzą jednak działania organów administracji w związku z uzyskaniem informacji o osiągnięciu przez skarżącą jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży mieszkania. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że w 2019 r. skarżąca uzyskała jednorazowy dochód w wysokości 50653,34 zł z tytułu sprzedaży mieszkania, tj. w wysokości przekraczającej pięciokrotnie kwotę 701 zł, tj. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W związku z tą informacją organ I instancji pismem z 14 sierpnia 2019 r. zawiadomił przedstawiciela skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji zmieniającej wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, a następnie przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego. Dalej w aktach znajduje się dokument o nazwie "DECYZJA" nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. (znak: [...]), na mocy którego postanowiono zmienić decyzję własną z [...] r., nr [...], w części dotyczącej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w W. w ten sposób, że od 1 lipca 2019 r. koszt ponoszony przez M.S. ustalono na kwotę 3374,12 zł miesięcznie, natomiast od 1 lutego 2020 r. "na kwotę 3765,96 miesięcznie". Dalej wskazano, że od 1 lutego 2020 r. opłatę w wysokości różnicy pomiędzy kosztem utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w W. a opłatą wnoszoną przez M.S. ponosić będzie Gmina Miasto S. Dodano, że pozostałe postanowienia decyzji pozostają bez zmian. Jednakże "decyzja", o której mowa i której egzemplarz znajduje się w aktach administracyjnych sprawy nie został podpisany. Nie ma również żadnych informacji o jego doręczeniu przedstawicielowi skarżącej. W aktach sprawy znajduje się natomiast pismo G.G. z 1 lipca 2020 r. nazwane sprzeciwem. Jak wynika natomiast z pisma organu I instancji z 28 lipca 2020 r. o przekazaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ww. sprzeciwu od "decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2020 r." celem rozpatrzenia. Niestety dalsze losy tego "sprzeciwu" nie są znane, bowiem brak już jest w aktach jakiejkolwiek wzmianki na ten temat. Nie wiadomo zatem, czy wskazana wyżej "decyzja nr [...] z [...] kwietnia 2020 r." nie weszła w ogóle do obrotu prawnego z racji jej niepodpisania przez osobę upoważnioną, czy może był to jedynie projekt decyzji. Nie wiadomo również, jak organ II instancji potraktował sprzeciw od tej decyzji. Pewne jest natomiast to, że z decyzji Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] r., nr [...], jak również w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wskazano, że dotyczą one wyłącznie zmiany decyzji z [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu zapadłych rozstrzygnięć żaden z organów nie wspomina o "decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2020 r.".

Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie przy ustalaniu opłaty za pobyt skarżącej za pobyt w DPS, bowiem organ pomocowy obowiązany był do uwzględnia kwoty uzyskanego wyżej dochodu jednorazowego, który należało rozliczyć się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 pkt 1 u.p.s.). Skoro bowiem sprzedaż mieszkania miała miejsce w maju 2019 r., to znaczy, że organ powinien był w pierwszej kolejności ustalić, kiedy dochód z tego tytułu został wypłacony (jak wynika z treści aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z [...] maja 2019 r., którego kopia została załączona do akt administracyjnych, zapłata miała nastąpić najpóźniej do 7 czerwca 2019 r.), a następnie od tego miesiąca powinien był określić na nowo opłatę za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej przez okres kolejnych 12 miesięcy. Tymczasem nie wiadomo z jakich powodów organ ustalił powyższą opłatę z uwzględnieniem dochodu jednorazowego dopiero od 1 kwietnia 2020 r.

Natomiast jak słusznie zauważył organ II instancji, wydanie decyzji w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, a więc oddziaływać wstecz. Decyzja ustalająca opłatę, o której mowa, konkretyzuje jedynie obowiązek wynikający z mocy prawa, którego powstanie nie jest uzależnione od wydania decyzji, ale wynika z treści przepisów prawa materialnego, obligujących do wnoszenia opłat w razie ziszczenia się ustawowych przesłanek. W niniejszej sprawie przesłanki do ustalenia opłaty wynikały wprost z art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 11 w zw. z art. 106 ust. 3b u.p.s., a więc organ powinien był ustalić względem skarżącej nową opłatę za jej pobyt w domu pomocy społecznej od daty zdarzenia mającego wpływ na jej wysokość.

W związku z powyższym ponownie rozpatrując sprawę organ pomocowy będzie obowiązany wyjaśnić, jaki charakter ma pismo nazwane "decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2020 r.", a przy ponownym ustalaniu opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej z uwzględnieniem jednorazowego dochodu, organ będzie miał na uwadze, że należy go uwzględnić poczynając od miesiąca, w którym dochód ten został wypłacony (art. 8 ust. 11 u.p.s.).

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia argument, że środki pieniężne, o których mowa zostały częściowo skonsumowane. Zgodnie bowiem z art. 109 u.p.s. osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej oraz osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2, są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie lub ustalił odpłatność, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń lub ponoszenia odpłatności. G.G. jako opiekun prawny skarżącej, obowiązana była zatem niezwłocznie powiadomić organ o sprzedaży mieszkania, tym bardziej, że występowała w imieniu skarżącej przy zawieraniu aktu notarialnego. Wszelkie zaniedbania w tym zakresie obciążają niestety samą skarżącą.

Bezzasadny jest również argument przedstawiciela skarżącej, że z powodu zadłużenia sprzedaż mieszkania przy ul. A 8a/[...] w S. "nie była żadnym lukratywnym przedsięwzięciem" i była wymuszona toczącymi się przed Sądem w S. postępowaniami i groźbą licytacji ze strony Wspólnoty Mieszkaniowej. Przepis art. 8 ust. 11 w zw. z ust. 3 u.p.s. bezwzględnie nakazuje uwzględniać przez organ pomocowy uzyskanie jednorazowego dochodu za każdym razem, gdy taki dochód wystąpi. Jedyne zwolnienia w powyższym zakresie zawiera przepis art. 8 ust. 4 u.p.s. jednak katalog ten jest zamknięty i nie ma w nim sytuacji, o jakiej wspomina przedstawiciel skarżącej, tj. że kwota ze sprzedaży mieszkania została pomniejszona o jego zadłużenie. Tak samo bez znaczenia przy uwzględnieniu jednorazowego dochodu jest argument przedstawiciela skarżącej, że z majątku M. S. należy się jej wynagrodzenie z tytułu sprawowanej opieki.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.

dc