Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3130/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.156 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Nr [...] Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] września 2018 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania J. L. (dalej: Skarżący) od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] stycznia 2018 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] marca 2007 r. udzielonego J. L. prowadzącemu działalność pod nazwą "[...]" J. L. na piętrzenie wód Kanału [...] za pomocą jazu zlokalizowanego w km 8+820 kanału do rzędnej maksymalnej 63,11 m n.p.m. w okresie od 1 października do 30 kwietnia roku następnego oraz na pobór wody powierzchniowej z Kanału [...] w ilości wskazanej w decyzji dla celów małej elektrowni wodnej – z równoczesnym zrzutem. Decyzją tą Prezes PGWWP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...].

Pismem z dnia [...] września 2017 r. Skarżący wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2017 r.

W dniu [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W nawiązaniu do zawiadomienia [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] poinformował, że z dniem [...] czerwca 2017 r. wygasła umowa nr [...] z [...] lipca 2009 r. dotycząca użytkowania gruntów pokrytych wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i od tej daty Skarżący użytkuje przedmiotowy grunt bez podstawy prawnej. Zgodnie z § 10 w/w umowy, z chwilą wygaśnięcia umowy, użytkownik jest zobowiązany zwrócić właścicielowi grunt i jaz w stanie niepogorszonym. Skarżący pismem z [...] grudnia 2017 r. podtrzymał swoje stanowisko z wniosku. Organ, po poinformowaniu o treści art. 10 kpa, decyzją z [...] stycznia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W odwołaniu Skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w następstwie czego nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Starosty [...], a tym samym w odniesieniu do przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 24, 31 ust. 2, 133 ust. 2, art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 8, 107 § 3 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie w tym zakresie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ II instancji rozpoznając sprawę wskazał między innymi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1kpa). Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w tę zasadę jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej nieważność postępowania musi być oczywiste. Istotą postępowania nieważnościowego jest dokonanie oceny czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podniósł, że przesłanką do stwierdzenia nieważności nie jest zatem wystąpienie jakiegokolwiek uchybienia przy jej wydawaniu, ale wystąpienie uchybienia o charakterze kwalifikowanym. Stwierdził, że w myśl art. 133 ust. 2 ustawy Prawo wodne na podstawie dokumentów o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne. Zgodnie z art. 140 ust. 1 cyt. ustawy organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest co do zasady starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Zauważył, że w sprawie niniejszej nie występują wyjątki wymienione w art. 140 ust. 2 i 2a w/w ustawy. Właściwość miejscowa w sprawach dotyczących nieruchomości określona jest na podstawie miejsca położenia tej nieruchomości. W związku z tym podniósł, że to ten organ był właściwy rzeczowo oraz miejscowo do wydania przedmiotowej decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] marca 2007 r. Podtrzymując twierdzenia organu I instancji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził też, że decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej.

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy niniejszej decyzja Starosty [...] nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1pkt 2 kpa. Podniósł, że podstawą prawną analizowanej decyzji jest art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postepowania odpowiednio w całości lub w części. W toku postępowania w przedmiocie zmiany pozwolenia wodnoprawnego z [...] marca 2007 r. – pozwolenie to wygasło – nastąpił upływ okresu na który było wydane tj. do [...] czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 135 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres na który było wydane. Wobec faktu, że brak jest w obrocie prawnym obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, w ocenie organu, postępowanie w sprawie jego zmiany stało się bezprzedmiotowe. Wskazano też, że i w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie prezentowane jest stanowisko zgodnie z którym z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy albo nie ma przepisu prawa który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie może on być podstawa prawna działania organów tej administracji polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych. W związku z tym wskazano, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej. Analizując z kolei kwestię rażącego naruszenia prawa wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 kpa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które jednocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zachodzi wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnych oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wskazano, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie ocenia czy zachodzą przesłanki z art. 156 kpa. Dlatego też zdaniem organu w tym postępowaniu nie można korygować ewentualnych nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy podważaniu stanu faktycznego ustalonego w kwestionowanej decyzji.

Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1pkt 3 kpa. Na podstawie tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, albo sprawą którą załatwiono milcząco. Chodzi zatem o sytuację, w której dwa razy rozstrzygnięto tę sama sprawę. O tożsamości sprawy można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Aby stwierdzić, że określona decyzja ostateczna dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, koniecznym zdaniem organu jest stwierdzenie, że w momencie wydania tej decyzji w obrocie prawnym pozostaje już, ze skutkiem wiążącym wobec jej adresata i samego wydającego ją organu, inna decyzja ostateczna rozstrzygająca tę samą sprawę.

Wskazano, że kontrolowana decyzja z [...] sierpnia 2017 r. nie jest tez dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1pkt 4 kpa. Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie obejmuje tylko przypadki, gdy prowadzono postępowanie i wydano rozstrzygnięcie na podstawie przepisu prawa materialnego wobec osoby, która jak wskazał organ nie może być podmiotem uprawnienia prawnego lub obowiązku prawnego. Skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną nie jest zatem wymienienie podmiotu, który nie był stroną w rozdzielniku rozstrzygnięcia, a przyznanie praw bądź nałożenie obowiązków na podmiot, który nie był wnioskodawcą, bądź zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wnioskodawcą być nie mógł.

Podniesiono, że decyzja Starosty [...] nie była też niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1pkt 5 kpa, przy czym wskazano że z niewykonalnością mamy do czynienia wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Przytoczono wyrok NSA z 3.06.2008 r. sygn. akt II OSK 590/07, z którego wynika, że nie stanowią powodu niewykonalności decyzji o jakiej mowa w cyt. przepisie ani przeszkody ekonomiczne ani finansowe, ani też trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji.

W ocenie Prezesa PGWWP decyzja Starosty z [...] sierpnia 2017 r. nie jest dotknięta wada nieważności z art. 156 § 1pkt 6 kpa. Organ wskazał, że jak trafnie już wyjaśniono, do zakresu pojęcia "czyn zagrożony karą" zaliczyć trzeba przede wszystkim te czyny, które są zagrożone sankcją karną przewidzianą w Kodeksie karnym, Kodeksie skarbowym, Kodeksie wykroczeń oraz innych przepisach pozakodeksowych, a także czyny zagrożone karami administracyjnymi wymierzanymi przez organy administracji publicznej, w trybie postępowania administracyjnego, w formie decyzji administracyjnej.

Prezes PGWWP wskazał, że decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. nie można także uznać za zawierającą wadę powodującą jej nieważności z mocy prawa, o której mowa w art. 156 § 1pkt 7 kpa, gdyż brak jest szczególnego przepisu prawa, który przewidywałby skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie. Uznał, że w związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie organu odwoławczego, brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2018 r.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 156 § 1pkt 2 kpa poprzez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w następstwie czego nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...];

- art. 7 z zw. z art. 77 § 1 i 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz braku wyjaśnienia całego stanu faktycznego polegającego w szczególności na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi tj. Analiza i ocena wpływu piętrzenia wody przez jaz na Kanale [...] – km 8+820 na tereny przyległe sporządzonej przez [...] W. B. pomimo, że z okoliczności i faktów w nim stwierdzonych, w sposób wyczerpujący wynika konieczność utrzymania piętrzenia na poziomie +63,51 m n.p.m. wzgl. Kr, bez obniżania go w innych okresach rocznych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania konieczności cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] marca 2007 r. udzielonego wnioskodawcy, będącego następcą prawnym W. K., na piętrzenie wód Kanału [...] za pomocą jazu zlokalizowanego w km 8 + 820 kanału do rzędnej maksymalnej 63,11 m.n.p.m.; następnie do wydania kolejnych bezzasadnych decyzji zmieniających pozwolenie wodno-prawne ustalające piętrzenia na poziomie uniemożliwiającym pracę elektrowni i ostatecznie wydaniu przez organy następujących decyzji tj. Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. umarzającej postepowanie administracyjne, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z [...] stycznia 2018 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji Starosty [...] oraz decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2018 r. utrzymującej w mocy zaskarżona uprzednio decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...];

- art. 8 i 107§ 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie istoty rażącego naruszenia prawa.

Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego wymienił, co następuje:

- art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., Nr 115, poz. 1229) przez bezzasadne usankcjonowanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. decyzji organu I instancji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. wbrew ustawowym regulacjom stanowiącym, iż zarzadzanie zasobami wodnymi służy zaspakajaniu potrzeb ludności, gospodarki, ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami, w szczególności w zakresie: pkt4 ochrony przed powodzią lub suszą, pkt 5 zapewnienia wody na potrzeby rolnictwa i przemysłu;

- art. 24 cyt. ustawy przez bezzasadne usankcjonowanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., która to decyzja naruszała istniejący dobry stan śródlądowych wód powierzchniowych;

- art. 31 ust. 2 cyt. ustawy przez bezzasadne usankcjonowanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., w wyniku której korzystanie z wód prowadzi do pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, prowadzić może do marnotrawienia wody, energii oraz może wyrządzać szkody, w sytuacji gdy niewydanie w/w decyzji n ie naruszało prawidłowego stanu korzystania z wód przez wnioskodawcę, nie prowadziło do ich pogorszenia i ekosystemów od nich zależnych, nie prowadziło do marnotrawienia wody, energii oraz nie wyrządzało szkód;

- art. 133 ust. 2 cyt. ustawy przez bezzasadne usankcjonowanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., w sytuacji gdy poprzez uwzględnienie wydania przez Starostę decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia wodno-prawnego, zamiast wydania decyzji zmieniającej pozwolenie wodno-prawne w takim zakresie aby możliwa była prace elektrowni, w sytuacji kiedy wykonywana przez wnioskodawcę ekspertyza (wynikająca z obowiązku art. 133 ust. 1 ustawy) nie dawała żadnych przesłanek do cofnięcia pozwolenia, a następnie wydania decyzji zmieniającej pozwolenie tj. obniżanie piętrzenia wody, ale uniemożliwiające pracę elektrowni, w sytuacji gdy wnioski płynące z w/w ekspertyzy wskazywały na konieczność utrzymania piętrzenia na dotychczasowym poziomie.

- art. 136 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy przez bezzasadne usankcjonowanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] września 2018 r. decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., uznającej iż Skarżący wielokrotnie naruszył warunki pozwolenia wodnoprawnego i w efekcie jego cofniecie bez odszkodowania.

W oparciu o w/w zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w związku z jej wydaniem z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał m.in., obie zaskarżone decyzje obarczone są wadami z art. 156 § 1pkt 2 kpa polegającymi na wydaniu ich z rażącym naruszeniem wskazanych w skardze przepisów ustawy Prawo wodne oraz Kodeksu postepowania administracyjnego. Podniósł, iż niebagatelne znaczenie w sprawie ma brak jej rozpatrzenia przez organ II instancji pod kątem wskazanych w petitum niniejszej skargi naruszeń prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] września 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] marca 2007 r. udzielonego J. L. prowadzącemu działalność pod nazwą [...] J. L. na piętrzenie wód Kanału [...] za pomocą jazu zlokalizowanego w km 8+820 kanału do rzędnej maksymalnej 63,11 m n.p.m. w okresie od 1 października do 30 kwietnia roku następnego oraz na pobór wody powierzchniowej z Kanału [...], w ilości wskazanej w decyzji, dla celów małej elektrowni wodnej – z równoczesnym zrzutem. W ocenie sądu organ nadzoru prawidłowo przeprowadził postępowanie i słusznie ocenił oraz wywiódł, że nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydana przez Starostę [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] marca 2007 r. została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1kpa.

Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Istotą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym.

Niewątpliwie stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może być wykładnią rozszerzającą. W przedmiotowej sprawie wbrew zarzutowi skargi nie można kierując się powyższymi kryteriami uznać, że zachodzi rażąca wadliwość kontrolowanej decyzji, a tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z jej wydaniem. Skarżący istotę wadliwości decyzji upatruje w tym, że w jego ocenie została wydana z rażącym naruszeniem wskazanych w skardze przepisów ustawy Prawo wodne oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i braku rozpatrzenia przez organ II instancji wskazanych naruszeń prawa materialnego.

Prawidłowe są ustalenia organów kontroli, że podstawą prawną analizowanej decyzji Starosty [...] z jest art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. W toku postępowania w przedmiocie zmiany pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód Kanału [...] z [...] marca 2007 r. – pozwolenie to wygasło z uwagi na upłynięcie okresu na który było wydane (pozwolenie wydane było na okres do dnia [...] czerwca 2017 r. ).

Umorzone postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 133 Prawa wodnego. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę do zmiany pozwolenia wodnoprawnego w okolicznościach w nim wskazanych. W myśl tego przepisu, w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek wykonania ekspertyzy oraz opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą. W oparciu o te dokumenty organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne ograniczając zakres korzystania z wód lub w zakresie obowiązków określonych art. 128 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne (art.133 ust. 2). W toku prowadzonego przed Starostą [...] postępowania w trybie art. 133 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne będące przedmiotem tego postępowania wygasło wobec upływu terminu na jaki było wydane tj. [...] czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 135 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres na który było wydane. Przepis ten stanowi o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa, a zatem niezależnie od woli stron czy rozpatrującego sprawę organu. Dodatkowo zauważyć trzeba, że ostateczną decyzja Starosty [..] z dnia [...] sierpnia 2017r. stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2017 r. decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2007 r. znak [...]udzielającej Skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód Kanału [...].

Należy zaakceptować stanowisko organów nadzoru w sprawie niniejszej, że wobec faktu, iż przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne wygasło z dniem [...] czerwca 2017 r. postępowanie w sprawie jego zmiany stało się bezprzedmiotowe w związku z tym nie można mówić o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać trzeba, że możliwość odnoszenia się przez organ administracji publicznej do treści prawa zawartego w decyzji administracyjnej wiąże się nie tylko z wejściem decyzji do obrotu prawnego, lecz także jej obowiązywaniem w czasie. Działania organu mogą odnosić się więc tylko do decyzji istniejącej. Z tego też względu odpada możliwość cofnięcia uprawnień zawartych w decyzji administracyjnej bądź ich modyfikacji, jeżeli decyzja przestała funkcjonować w obrocie prawnym (vide: komentarz do Kodeksu Postępowania administracyjnego pod redakcją prof. Marka Wierzbowskiego, prof. Aleksandry Wiktorowskiej, wydanie 2, wydawnictwo C.H. Beck str. 568 i powołane tam orzecznictwo). Umorzenie postępowania administracyjnego jest w takich sytuacjach obligatoryjne. Ze względu na czynnik obiektywny, umorzenie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli orzekającego organu administracji publicznej, lecz od spełnienia się obiektywnie istniejącej przyczyny bezprzedmiotowości, której istnienie organ musi stwierdzić i wykazać w decyzji o umorzeniu postępowania wydanej w ramach art. 105 § 1 kpa, co miało miejsce w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, jak słusznie zauważyły organy nadzoru i czego nie kwestionuje Skarżący.

Analizując z kolei kwestię rażącego naruszenia prawa wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 kpa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które jednocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zachodzi wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnych oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie ocenia czy zachodzą przesłanki z art. 156 kpa. Z tych względów należy podzielić stanowisko organów nadzoru, że w tym postępowaniu nie można korygować ewentualnych nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, zwłaszcza, że kontrolowane rozstrzygniecie jest rozstrzygnięciem formalnym. Umorzenie postępowania wiąże się bowiem z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie nieważnościowe nie ma na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowana decyzją, a jego charakter nie jest tożsamy ze specyfiką innego rodzaju postępowań administracyjnych, w tym w szczególności postępowań odwoławczych. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości decyzji administracyjnej pod względem ściśle określonych wad prawnych, co miało miejsce w kontrolowanych rozstrzygnięciach, zatem zarzuty skargi dotyczące braku rozpatrzenia przez organy nadzoru wskazanych naruszeń prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie sądu ocena organu co do prawidłowości umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ przestał istnieć przedmiot postępowania – pozwolenie wodnoprawne - jest zasadna, odpowiada obowiązującym przepisom prawa i nie narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Mając na uwadze powyższe unormowania sąd uznał, że prawidłowa jest też ocena organu administracji, iż kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego nie jest też dotknięte pozostałymi wadami prawnymi z art. 156 § 1 kpa.

W ocenie sądu nie doszło też do naruszenia art. 7 i 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Organy obu instancji dokonały niezbędnych w sprawie czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego i rozpoznania sprawy, dokonały jego wszechstronnej oceny i przedstawiły logiczną argumentację wyjaśniającą wyrażone w sprawie stanowisko.

Z tych przyczyn sąd skargę oddalił - art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

2