Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2222/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze sprzeciwu K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018r. poz. 2096) i art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, zobowiązującej K. P. do zwrotu dokumentu prawa jazdy oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że powiadomieniem z 25 marca 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań i Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym, powiadomił Prezydenta [...] o uprawomocnieniu się 8 marca 2019 r. mandatu karnego seria i nr [...] nałożony przez GITD na K. P. za to, że 19 września 2018 r. w lokalizacji [...] kierując pojazdem marki [...] przekroczył na obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 54 km/h tj. popełnił czyn z art. 92a kodeksu wykroczeń. Informując, że prawo jazdy nie zostało zatrzymane. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. Prezydent [...] powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Zawiadomienie zostało odebrane 26 kwietnia 2019 r. z adnotacją -z up. przez P.. Następnie Prezydent [...] pismem z [...] maja 2019 r. powiadomił K. P., że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy zostanie zakończone 6 czerwca 2019 r. Zawiadomienie to strona odebrała osobiście 27 maja 2019 r.

Decyzją z .. maja 2019 r. nr [...] Prezydent [...] zatrzymał K. P. na okres 3 miesięcy prawo jazdy kat. B wydane [...] grudnia 2014 r. przez Prezydenta [...], zobowiązując jednocześnie K. P. do zwrotu dokumentu prawa jazdy. Prezydent nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję doręczono stronie 17 czerwca 2019 r.

Od ww. decyzji, 27 czerwca 2019 r. K. P. wniósł odwołanie. Podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane bez jego wiedzy prawdopodobnie przez pracownika firmy ochroniarskiej działającej na osiedlu. Ponadto przesyłka pocztowa nie została przekazana stronie, w tej sytuacji nie mogło dojść do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego.

Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zasługuje ono na uwzględnienie. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1a pkt 1a oraz ust. 3 u.p.r.d. - ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, dodanym przez art. 4 pkt 7 lit. b ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) zmieniającej nin. ustawę z dniem 18 maja 2015 r. - policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z kolei jak stanowi przepis art 102 ust. 1 pkt 4) oraz ust. 1c u.k.p. - ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017r. poz. 978), dodany przez art. 5 pkt 7 lit. a) ww. ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (...), - starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 102 ust. 1c u.k.p.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (...) - podstawą wydania ww. decyzji, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la) p.r.d. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (art. 102 ust. 2 u.k.p.). Treść przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4) ustawy o kierujących pojazdami jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Organ ewidencyjny od dnia 18 maja 2015 r. obligowany jest w przypadku uzyskania informacji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la) ppkt a) Prawa o ruchu drogowym, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przy czym podkreślić należy, iż w takim przypadku wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy decyzji ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Jak wskazał w wyroku z 5 stycznia 2016r. Sygn. Akt II SA/Bd 1025/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podkreślił, że "jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja. W związku z powyższym oczywistym jest, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la ustawy prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw" (int. CBONSA). "Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości. Z woli ustawodawcy, organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatrzymanie prawa jazdy ma bowiem w tym przypadku charakter prewencyjny, mający służyć zapobieganiu dalszym naruszeniom w określonym okresie" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Olsztynie z 24 maja 2018r. sygn. akt II SA/Ol 209/2018, Lex 2504549). Organy administracji nie mają w tej materii żadnej dowolności i uznaniowości. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowany od 18 maja 2015r. skutkuje obowiązkiem zatrzymania prawa jazdy, zaś starosta obciążony jest obowiązkiem wydania decyzji o zatrzymaniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z 15 czerwca 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1062/15, wyrok z 28 października 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 2536/15, CBOSA).

Odnosząc się do argumentów wskazanych w odwołaniu organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a także pouczenie o treści art. 10 k.p.a. , adresowana do skarżącego, została odebrana 26 kwietnia 2019 r. z upoważnienia przez "P.", przy czym na druku potwierdzenia odbioru brak jest adnotacji doręczyciela pozwalających na ustalenie, w jaki sposób adresat powiadomiony został o pozostawieniu przesyłki, tj. czy zawiadomienie o tym fakcie pozostawiono w drzwiach mieszkania, czy też w oddawczej skrzynce odbiorczej. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby było udzielone jakiekolwiek upoważnienie do odbioru przesyłki. Z oświadczenia strony wynika, że przesyłkę pocztową odebrał pracownik firmy ochroniarskiej i przesyłka nie została stronie przekazana. Wobec istniejących wątpliwości, brak takiej informacji nie pozwala wykluczyć możliwości, że adresat przesyłki nie został w ogóle poinformowany o fakcie pozostawienia przeznaczonej dla niego decyzji. W wyroku z 24 marca 1999r. w sprawie o sygn. I SA/Lu 151/98 (LEX nr 37218 ), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że można uznać doręczenie zastępcze określone w art. 43 k.p.a. za dokonane prawidłowo tylko wtedy gdy zostały spełnione określone w tym przepisie przesłanki, a mianowicie: a) adresat musi przebywać w mieszkaniu - choć w momencie doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny; b) pismo przyjmuje za pokwitowaniem osoba wymieniona w art. 43 k.p.a. oraz w kolejności w tym przepisie przewidzianej; c) osoba odbierająca pismo zobowiąże się do jego oddania adresatowi osobiście oraz d) na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel winien zamieścić zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy (tj. do rąk sąsiada lub dozorcy). Ponieważ ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy potwierdzenia odbioru nie wynika, że skarżący został powiadomiony o fakcie doręczenia przesyłki w sposób wskazany w art. 43 k.p.a., to nie można uznać, aby zawiadomienie o wszczęciu postępowania został jemu doręczony skutecznie.

W niniejszej sprawie K. P. o toczącym się postępowaniu dowiedział się z pisma Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. informującym o powodach niezałatwienia sprawy w terminie. Strona pismo to odebrała 27 maja 2019 r. Natomiast skarżona decyzja została wydana [...] maja 2019 r. i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w tym dniu również została wysłana. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że ustawodawca nie określił w przepisach terminu, jaki powinien wyznaczyć organ administracji na zapoznanie i w wypowiedzenie się, co do zgromadzonych w aktach sprawy materiałów pozostawiając mu tym samym swobodę w tej kwestii. Nie oznacza to jednak, że organ nie jest w żaden sposób skrępowany. Powinien on bowiem wyznaczyć stronie taki termin, który zapewni możliwość skorzystania z prawa zapoznania się z aktami sprawy. W praktyce, aby zapewnić stronie realną możliwość skorzystania z uprawienia należy wyznaczyć jej minimum 7 dniowy termin. Jak wynika z akt niniejszej sprawy strona miała tylko 1 dzień na skorzystanie ze swego uprawnienia. Zatem strona nie miała zagwarantowanego prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie.

Wobec powyższego organ I instancji w ponownym postępowaniu prawidłowo doręczy stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i zagwarantuje stronie czynny udział w postępowaniu w każdym jego stadium.

Sprzeciw od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. P. zarzucając jej naruszenie: - 138 § 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wnosząc o jej uchylenie.

Stanowisko wnoszącego sprzeciw znalazło rozwinięcie w jego uzasadnieniu. W szczególności zakwestionowano tu merytoryczne uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucono, że okoliczności związane z rzekomym przekroczeniem prędkości 19 września 2018 r. o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie zostały dokładnie wyjaśnione.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018, poz.1302 ze zm.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw - "sprzeciw od decyzji". Po myśli art. 64e p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Sąd, na skutek wniesionego sprzeciwu, kontrolował decyzję kasatoryjna, która zapadła po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Kontrola prawidłowości decyzji zaskarżonej sprzeciwem, oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.

Sąd oddalając niniejszy sprzeciw dał wyraz stanowisku, że kontrolowana kasatoryjna decyzja organu drugiej instancji, nie zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.,

Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji zaistniały wady, które czyniły niemożliwym rozpoznanie sprawy merytorycznie w postępowaniu odwoławczym z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego opisanej w art. 15 k.p.a.

Uzasadniając decyzję kasatoryjną organ drugiej instancji słusznie wskazał na naruszenie przez organ pierwszej instancji procesowych gwarancji prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, na każdym jego etapie, przed organem każdej instancji. Zasadnie wskazano, że konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji z dochowaniem prawidłowego doręczenia stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i zagwarantowaniu czynnego udziału przez realne umożliwienie zajęcia stanowiska w sprawie.

W nawiązaniu do merytorycznych zarzutów zawartych w sprzeciwie wskazać należy na stanowisko prezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2219/15 (Lex Omega nr 2315542) - dokonując kontroli rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151a § 1 - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz.1302).