Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 689/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 383 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 15
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Rada Dzielnicy [...] Miasta [...] uchwałą

nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 ustawy

z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 15) w związku

z wezwaniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej E.S. w § 1 stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnej Dzielnicy [...] E.S. z powodu utraty prawa wybieralności. W § 2 postanowiono uchwałę przesłać

Wojewodzie [...] , Komisarzowi Wyborczemu oraz doręczyć radnej E.S., w § 3, wskazano, że uchwała podlega przekazaniu Przewodniczącej Rady [...], Prezydentowi [...], w § 4, zgodnie z art. 384 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy wskazano, że od uchwały przysługuje zainteresowanej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia. Skargę wnosi się za pośrednictwem Rady [...], tj. organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu, w § 5 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu Rada Dzielnicy [...] wskazała, że w dniu [...] marca 2017 r. do Rady Dzielnicy [...] wpłynęło wezwanie Wojewody [...] do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej E.S. z powodu utraty prawa wybieralności, o którym mowa w art. 383 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy.

Uchwała Rady Dzielnicy [...]

nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi E.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając uchwałę w całości skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

a) art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności faktycznych dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania zainteresowanego, a także miejsca jego zamieszkania w dacie wyborów do Rady [...], w tym w szczególności niepodjęcie jakichkolwiek czynności, mających na celu ustalenie: gdzie znajduje się obecnie centrum życiowe oraz główny ośrodek działalności zainteresowanego, gdzie znajdowały się one w dacie wyborów do Rady [...] oraz czy ulegały one w ostatnim czasie zmianie, a także, czy centrum życiowe oraz główny ośrodek działalności zainteresowanego znajdują się na obszarze dzielnicy [...],

b) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób kompletny oraz wyczerpujący całego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności danych ujętych w urzędowym rejestrze wyborców [...] w zakresie stałego miejsca zamieszkania zainteresowanego na obszarze dzielnicy [...] (ul. [...]), jak również treści dokumentów w postaci: decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r. ([...]) oraz pisma zainteresowanego z dnia [...] marca 2017 r. skierowanego do Wojewody [...] wraz z załącznikiem w postaci oświadczenia właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], który to materiał dowodowy potwierdzał, że centrum życiowe oraz główny ośrodek działalności zainteresowanego znajduje

się na obszarze dzielnicy [...], a tym samym w granicach administracyjnych właśnie tej dzielnicy znajduje się miejsce zamieszkania zainteresowanego,

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego

w sprawie zainteresowanego w sposób wadliwy, z naruszeniem wymogów oraz standardów prawnych gwarantujących stronie prawo do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie strony, w tym niewskazanie

w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały faktów, które organ uznał za udowodnione, nieprzywołanie dowodów, na których się oparł, niewskazanie przyczyn, dla których dowodom potwierdzającym stałe miejsce zamieszkania zainteresowanego na obszarze dzielnicy [...] odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji uniemożliwia prawidłową kontrolę sądowo-administracyjną podjętego przez organ rozstrzygnięcia (zaskarżonej uchwały),

d) art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego poprzez nieuwzględnienie przez organ administracji składanych w toku postępowania wyjaśnień zainteresowanego co do miejsca jego stałego zamieszkania na obszarze dzielnicy [...], które w świetle dostępnego organowi materiału dowodowego uznać należy za rzetelne, prawdziwe oraz wiarygodne;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

a) art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 i art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego

w zw. z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż zainteresowany utracił prawo wybieralności do Rady Dzielnicy [...] w związku z brakiem zamieszkiwania na obszarze tej dzielnicy podczas, gdy zainteresowany stale zamieszkuje na obszarze dzielnicy [...] - obecnie, jak i zamieszkiwała w trakcie wyborów do Rady Dzielnicy [...], a brak jest dodatkowo jakichkolwiek dowodów, które mogłyby świadczyć

o innym stałym miejscu zamieszkania zainteresowanego;

b) art. 18 § 5 Kodeksu wyborczego poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że po stronie zainteresowanego doszło do utraty prawa wybieralności do Rady Dzielnicy [...] w sytuacji, gdy w świetle danych ujętych w rejestrze wyborców [...]- rejestrze potwierdzającym prawo wybieralności - zainteresowany stale zamieszkuje na obszarze dzielnicy [...]

(ul. [...]).

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu wskazała, że organ nie poczynił jakichkolwiek samodzielnych ustaleń w zakresie tego, gdzie znajduje się obecnie centrum życiowe oraz ośrodek działalności Zainteresowanego. Nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego organ miałby możliwość ustalenia czy Zainteresowany zmieniał w ostatnim czasie stałe miejsce zamieszkania, a także czy centrum życiowe Zainteresowanego znajduje się na obszarze Dzielnicy [...], jak zresztą wskazywał sam Zainteresowany i co znajduje potwierdzenie w dokumentach, czy też na obszarze innej dzielnicy [...], co mogłoby ewentualnie uzasadniać utratę prawa wybieralności.

Wskazała, że organ dysponował dokumentami, które potwierdzały okoliczność zamieszkiwania przez zainteresowanego na obszarze Dzielnicy [...]. Zainteresowany złożył bowiem organowi pismo, opatrzone datą [...].03.2017 r. (prezentata: [...].03.2017 r.), do którego dołączył oświadczenie zainteresowanego, datowane na dzień [...] lutego 2017 r., złożone przez zainteresowanego Wojewodzie [...] w odpowiedzi na pismo Wojewody [...], a także oświadczenie Państwa [...], datowane na dzień [...] lutego 2017 r., potwierdzające fakt zamieszkiwania na stałe przez zainteresowanego przy ul. [...]

w [...], tj. na obszarze Dzielnicy [...].

Skarżąca podniosła też, że uzasadnienie zaskarżonej Uchwały nie pozwala na prawidłową kontrolę sądowo-administracyjną rozstrzygnięcia organu. Uzasadnienie bowiem nie zawiera podstawowych elementów, które mogłyby pozwolić na ustalenie motywów, którymi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Skarżąca podniosła, że organ w oparciu wyłącznie o wezwanie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r., które nakazywało przy tym uprzednie zbadanie okoliczności faktycznych dot. aktualnego miejsca zamieszkania zainteresowanego, wydał uchwałę w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Zainteresowanego. W świetle zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, nie sposób uznać, aby Zainteresowany nie miał miejsca zamieszkania na obszarze Dzielnicy [...], a tym samym aby zaktualizowała się przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Zainteresowanego. Dodatkowo, brak jest jakichkolwiek dowodów, które miałyby rzekomo świadczyć o tym, że centrum życiowe zainteresowanego znajduje się w innej dzielnicy aniżeli Dzielnica [...].

Rada Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w całości.

Organ wskazał, że inicjatywa podjęcia uchwały związana była z wezwaniem Wojewody [...] zawartym w piśmie dnia [...] marca 2017 r. [...]. (wpłynęło [...].03.2017 r.). Wojewoda [...] uznając, że dokumenty zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym nie potwierdzają faktycznego stałego zamieszkiwania radnej na terenie Dzielnicy [...] wezwał Radę do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu z powodu utraty przez zainteresowaną prawa wybieralności. Czynności Wojewody [...], jak również Rady Dzielnicy [...] miały miejsce na skutek pisma mieszkańca Dzielnicy [...] K.W. złożonego

[...] grudnia 2016 r. przekazanego do wiadomości m.in. Wojewodzie [...].

W ramach czynności wyjaśniających kwestię stałego zamieszkiwania zainteresowanej na terenie Dzielnicy wystąpiono pismami z dnia [...] grudnia 2016 r. do Komisarza Wyborczego w [...] i Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich (pisma [...] i [...].

i odpowiedzi na pisma) oraz pismem z dnia [...].12.2016 r. poproszono zainteresowaną

o zajęcie stanowiska w sprawie. Radna do dnia dzisiejszego nie odniosła się do treści tego pisma i nie udzieliła odpowiedzi Przewodniczącemu Rady. W dniu [...] marca

2017 r. radna E.S. złożyła kopie dwóch pism adresowanych do Wojewody [...]. Był to efekt pisma organu nadzoru z dnia [...] stycznia 2017 r., skierowanego do radnej bezpośrednio, w którym zwrócono się o przekazanie informacji dotyczących miejsca zamieszkania radnej. W jednym ze złożonych pism

E.S. oświadczyła, że jest zameldowana i zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...] oraz figuruje w rejestrze wyborców. Jako miejsce zamieszkania wskazała adres ul. [...]. Drugie pismo zawiera oświadczenie właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] o zamieszkiwaniu zainteresowanej pod tym adresem.

Organ wskazał, że w takim stanie faktycznym doszło do procedowania projektu uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej E.S. na sesji Rady Dzielnicy [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r. Tego samego dnia wpłynęło pismo Wojewody [...], które zostało odczytane radnym podczas sesji.

Do pisma dołączono trzy pisma z oświadczeniami mieszkańców nieruchomości położonych przy ulicy [...] oraz oświadczenie właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...], którzy wycofali się z wcześniejszego oświadczenia dotyczącego zamieszkiwania zainteresowanej w należącej do nich nieruchomości, doprecyzowując

iż pierwsze oświadczenie należy rozumieć jako potwierdzenia zameldowania

i przetrzymywania tam rzeczy , a nie faktu zamieszkiwania. Zainteresowana była obecna na sesji i przed podjęciem uchwały umożliwiono jej złożenie wyjaśnień.

Radna złożyła oświadczenie, które jednak w swej treści nie zawierało żadnych twierdzeń odnośnie miejsca zamieszkania radnej.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania przy podejmowaniu uchwal przez radę w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, ponieważ nie stanowią one spraw określonych w art. 1 KPA, w tym rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

Niemniej jednak nawet jeżeliby przyjąć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, zarzuty te w dalszym ciągu pozostają bezpodstawne. Opisany powyżej przebieg postępowania wskazuje,

iż podjęto wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz rozpatrzono cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Organ oparł się przede wszystkim na oświadczeniu właścicieli nieruchomości, która rzekomo, wedle twierdzeń Zainteresowanej, miałaby być miejscem zamieszkania Zainteresowanej. Przedmiotowe oświadczenie w sposób jasny i wyraźny podważa przedmiotowe twierdzenie.

Organ analizował przesłankę miejsca zamieszkania, zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego, podczas gdy Zainteresowana odwoływała się do rejestru wyborców i miejsca zameldowania. Wskazał, że o stałym zamieszkiwaniu na terenie gminy nie świadczy fakt zameldowania, lecz wskazane w przepisach Kodeksu cywilnego przesłanki: faktyczne przebywanie w danym miejscu oraz zamiar stałego w nim przebywania.

Organ wskazał, że zamieszkiwaniu radnej E.S. pod wskazanym adresem zaprzeczyli w złożonych oświadczeniach zarówno właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...], jak i 3 mieszkańcy okolicznych budynków. Ponadto w złożonej przez radną deklaracji PIT za 2016 r. dołączonej do jej oświadczenia majątkowego jako aktualny adres zamieszkania widnieje ul. [...], która to nieruchomość nie znajduje się na terenie Dzielnicy [...].

Podkreślił, że zainteresowana na sesji w dniu [...] kwietnia 2017 r. kilkakrotnie zapytana wprost przez innych radnych czy zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...], uchyliła się od odpowiedzi (nie wypowiedziała się na ten temat). Zainteresowana odwołała się jedynie do swojego oświadczenia odczytanego na tejże sesji, które nie odnosiło się do kwestii zamieszkania. Organ wskazał, że o prawie wybieralności nie decyduje również wpis od rejestru wyborców (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 479/13). Skoro z posiadanych przez Radę Dzielnicy [...] dokumentów, a w szczególności z oświadczenia właścicieli nieruchomości przy ul. [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. (prostującego oświadczenie z dnia [...].02.2017 r.) wynikało, że zainteresowana na terenie tej nieruchomości nie przebywa, a jedynie przechowuje część swoich rzeczy to nie można było uznać, że adres ten jest miejscem zamieszkania radnej tj., że spełnia przesłankę zamieszkiwania na terenie Dzielnicy [...].

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 12 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut braku uprawnienia Przewodniczącego Rady Dzielnicy do udzielenia pełnomocnictwa Zastępcy Przewodniczącego Rady Dzielnicy do reprezentowania Rady Dzielnicy oraz braku uprawnienia Przewodniczącego Rady Dzielnicy do podpisania odpowiedzi na skargę, wskazując, że Rada Dzielnicy jest organem kolegialnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona uchwała Rady Dzielnicy [...] nie narusza prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej E.S. stanowi przepis art. 383 § 1 pkt 2 ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 15). Zgodnie z tym przepisem, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Stosownie do art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 4 i 6, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zgodnie z art. 383 § 3 tej ustawy, w przypadkach określonych

w § 1 pkt 2,3,5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.

Podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego jest zatem w przypadku określonym w art. 383 § 1 pkt 2 obowiązkowe. Uchwała Rady Dzielnicy w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego ma tym samym charakter deklaratoryjny, choć tkwi w niej także element kształtujący. Wiąże ona bowiem treść normy generalnej z sytuacją prawną konkretnej osoby.

W ocenie Sądu, w świetle treści zgromadzonego materiału dowodowego, w tym treści protokołu [...] sesji Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem podjętej uchwały.

Radna E.S. na posiedzeniu Rady Dzielnicy w dniu [...] kwietnia 2017 r. była pytana przez radnych, czy mieszka na terenie Dzielnicy [...] Radna nie udzieliła odpowiedzi na to pytanie. Powiedziała, że na początku posiedzenia odczytała swoje oświadczenie i radni "powinni wiedzieć". W wygłoszonym na posiedzeniu Rady oświadczeniu nie ma jednakże żadnego stwierdzenia radnej E.S.

w zakresie jej adresu zamieszkania. Radna oświadczyła m.in., że od prawie 45 lat mieszka i pracuje, jako lekarz, na rzecz mieszkańców tej Dzielnicy. Podniosła, że trzy lata temu obchodziła jubileusz czterdziestolecia pracy zawodowej w tej Dzielnicy. Podała, że uzyskanie i wykonanie mandatu radnej traktuje jako potwierdzenie przez mieszkańców zaufania społecznego dla jej działalności.

Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, za niezasadne Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. Skarżąca nie może zarzucać,

że nie ustalono przed podjęciem uchwały, gdzie znajduje się jej centrum życiowe, skoro sama mogąc to centrum życiowe wskazać na posiedzeniu Rady Dzielnicy w dniu

[...] kwietnia 2017 r., nie uczyniła tego. Ustalenie Rady Dzielnicy [...] co do utraty przez radną E.S. prawa wybieralności znajduje potwierdzenie

w przekazanym do Sądu przez organ materiale dowodowym.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. zwrócono się do radnej E.S. o zajęcie stanowiska w sprawie miejsca jej zamieszkania. Radna nie udzieliła Przewodniczącemu Rady odpowiedzi na to pismo. W dniu [...] marca 2017 r. złożyła kopie dwóch pism adresowanych do Wojewody [...].

W jednym ze złożonych pism E.S. oświadczyła, że jest zameldowana i zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...] oraz figuruje w rejestrze wyborców. Jako miejsce zamieszkania wskazała adres ul. [...]. Drugie pismo zawierało oświadczenie z dnia [...] lutego 2017 r. D. i J. W. o zamieszkiwaniu radnej E.S. pod tym adresem.

W aktach sprawy znajduje się jednakże drugie, później złożone, oświadczenie D. i J. W., tj. oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym wskazali oni, że ich poprzednie oświadczenie z dnia [...] lutego 2017 r. dotyczące zamieszkiwania E.S. pod wskazanym adresem wymaga "anulowania i sprostowania treści". W oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. D. i J. W. podali, że zamieszkiwanie w ich rozumieniu oznaczało zameldowanie pod wymienionym adresem "do czasu uregulowania swoich spraw mieszkaniowych w innym miejscu oraz dotychczasowe przetrzymywanie swojego mienia na terenie tej posesji".

W sytuacji, gdy z zameldowaniem nie można utożsamiać miejsca zamieszkania, albowiem instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy,

a "przetrzymywanie mienia na terenie posesji" nie stanowi o zamieszkiwaniu, brak było podstaw do przyjęcia przez Radę Dzielnicy, że adresem zamieszkania radnej E.S. jest adres ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się nadto kserokopia pierwszej strony zeznania podatkowego za rok 2016, w którym jako adres zamieszkania wskazano ul. [...], która to nieruchomość nie znajduje się na terenie Dzielnicy [...]. Dodatkowo, ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń złożonych przez trzy osoby wynika, że E.S. nie była widywana w okolicy nieruchomości przy ul. [...], a widywane były tam inne osoby.

Za nietrafny w świetle powyższego Sąd uznał zarzut naruszenia przepisu art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 i art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego – osoba mająca prawo wybierania tych organów. Stosownie

zaś do art. 10 § 1 pkt 3 lit. a, prawo wybierania (czynne prawo wyborcze)

ma: w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: rady gminy – obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy.

Ilekroć w Kodeksie wyborczym jest mowa o stałym zamieszkaniu – należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem

z zamiarem stałego pobytu (art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego).

O miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania, z zamiarem takiego przebywania (v. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 689/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rejestr wyborców, na co skarżąca powołała się w skardze, potwierdza prawo wybieralności (art. 18 § 5 kodeksu wyborczego). Nie oznacza to jednak, że tego prawa nie można utracić w przypadku zmiany stanu faktycznego. Rejestr ten nie ma rozstrzygającego znaczenia dla oceny posiadania prawa wyborczego. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 479/13 Naczelny Sąd Administracyjny wprost stwierdził, że w świetle art. 16 ust. 1 Konstytucji RP członkostwo we wspólnocie samorządowej nie jest warunkowane wpisem do stałego rejestru wyborców. Wpis do stałego rejestru wyborców nie kreuje podmiotowego prawa wyborczego.

O miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (na gruncie tej sprawy pod oznaczonym adresem – art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego) i zamiar stałego pobytu. Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę stałego miejsca zamieszkania (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 3229/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie właścicielka nieruchomości przy

ul. [...] oraz jej mąż odwołali swoje wcześniejsze oświadczenie o zamieszkiwaniu E.S. pod wskazywanym przez radną adresem, jej przebywania tam nie potwierdzili także mieszkańcy sąsiednich nieruchomości.

Za niezasadny, w świetle powyższego, Sąd uznał zarzut nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W sprawie dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., choć oczywiście ustalenie, że nastąpiło zdarzenie, z którym ustawodawca wiąże wygaśnięcie mandatu, nie może budzić wątpliwości i powinno wynikać z materiału dowodowego, co ma miejsce

w niniejszej sprawie. Radna miała nadto zapewnioną możliwość złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu. Z możliwości tej, w zakresie wyjaśnienia kwestii adresu zamieszkania, nie skorzystała, w istocie uchylając się od odpowiedzi na zadane w tym przedmiocie pytania. Okoliczność, że zaskarżona uchwala nie zawiera właściwie uzasadnienia nie wpływa na wynik niniejszej sprawy, albowiem uchwala ma charakter deklaratoryjny, a akta sprawy potwierdzają ustalenie dokonane przez Radę Dzielnicy [...] w zakresie utraty prawa wybieralności z uwagi na niezamieszkiwanie przez radną pod wskazywanym adresem ul. [...].

Podkreślenia wymaga jednocześnie, że na rozstrzygnięcie tej sprawy nie mogła mieć wpływu podnoszona przez radną na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2017 r. okoliczność pracy na rzecz mieszkańców Dzielnicy [...], zaufanie społeczne, pozycja, czy autorytet radnej. Ustawodawca uzależnił bowiem prawo wybieralności od stałego zamieszkiwania na obszarze gminy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga nadto, że sprawa niniejsza nie dotyczyła nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów, stąd zarzuty skargi

w tym zakresie są niezrozumiałe. Zaskarżona uchwała stwierdza wygaśnięcie mandatu radnej z powodu utraty prawa wybieralności. Kontrola sądu administracyjnego obejmowała zatem jedynie zgodność z prawem ustalenia dokonanego przez organ

w tym właśnie zakresie.

Za nieznajdujące uzasadnienia Sąd uznał również zarzuty dotyczące podpisania odpowiedzi na skargę przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy i udzielenia przez niego upoważnienia Wiceprzewodniczącemu Rady Dzielnicy do reprezentowania Rady

w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z § 17 ust. 2 statutu Rady Dzielnicy [...] wynika, że Przewodniczący Rady Dzielnicy reprezentuje Radę na zewnątrz, organizuje prace Rady Dzielnicy oraz prowadzi jej obrady. Do wykonywania tych zadań może

on wyznaczyć Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.