Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 344/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 39 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 par. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga T. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2011 r. T. B. (zwany dalej: beneficjent, skarżący, producent rolny) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. deklarując działalność w ramach pakietu 7 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - wariant 7.2. Zachowanie lokalnych ras koni - Koniki polskie 2 szt. samic ( [...] i [...]).

Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł z tytułu realizacji pakietu 7 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie wariant 7.2.1 - Koniki polskie w wysokości [...] -zł za sztuki uwzględnione w płatności 2,00 sztuk/rok. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu za potwierdzeniem odbioru 8 grudnia 2011 r., zaś przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego w dniu 22 grudnia 2011 r.

W dniu [...] maja 2012 r. beneficjent złożył do organu I instancji wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. także w ramach pakietu 7 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie -wariant 7.2. Zachowanie lokalnych ras koni - Koniki polskie 2 szt. samic ([...] i [...]).

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2013 r. Kierownik BP przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł, z tytułu realizacji pakietu 7 wariant 7.2.1, w wysokości [...] zł za sztuki uwzględnione w płatności 2,00 sztuk/rok. Ww. decyzja jako uwzględniająca żądanie beneficjenta w całości podlegała (wg. organu) doręczeniu na żądanie strony, skarżący wniosku takiego nie złożył, zatem została ona w aktach sprawy. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego w dniu 8 lutego 2013 r.

W dniu 8 maja 2013 r. beneficjent złożył kolejny wniosek kontynuacyjny

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. z tytułu realizacji pakietu 7 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie wariant 7.2 - Zachowanie lokalnych ras koni - konik polski z deklaracją 2 samic (klacz [...], klacz Honda [...]).

Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Kierownik BP odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej w związku z deklaracją realizacji pakietu 7 wariant 7.2.1 uznając, że w 2013 r. nie doszło do skutecznego zastąpienia zwierząt, w związku z czym liczba klaczy w gospodarstwie beneficjenta w ramach tego pakietu 7 wariant 7.2.1. jest mniejsza od wyznaczonego limitu, czyli 2 szt. Ostatecznie w wyniku postępowania odwoławczego organ i instancji wydał decyzję Nr [...] z [...] listopada 2014 r. przyznającą płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł, w ramach pakietu 7 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie wariant 7.2.1 - koniki polskie za 2 sztuki uwzględnione do płatności. Ww. decyzja została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu 19 listopada 2014 r., zaś przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego 4 grudnia 2014 r.

Zawiadomieniem Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. organ i instancji poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych skarżącemu na podstawie decyzji z [...] grudnia 2011 r. i [...] stycznia 2013 r., w związku

z niedotrzymaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., zwana dalej: k.p.a.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm., zwana dalej: ustawą o Agencji) w związku

z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, zwana dalej: ustawą ONW) oraz

z związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2013 r.), § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r., art. 28 ust. 1 i 3 ustawy ONW, art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 368, str. 74 z 23.12.2006 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem 1975/2006") oraz art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 r. ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011) orzekł

o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego

w łącznej wysokości [...] zł.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję beneficjent podał, że w 2011 r. kupił ze stadniny dwie klacze rasy konik polski ze źrebiętami, na które w 2011 r. (dwie klacze [...] i [...]) złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Płatności te otrzymał. Podał, iż wniosek co roku wypełniał mu doradca z Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Jego kłopoty zaczęły się od momentu, gdy organ I instancji stwierdził, że młode klacze zostały zastąpione i nie zgłoszone do programu.

W zaskarżonej decyzji organ I instancji uznał, że beneficjent nie realizuje pakietu, gdyż zmniejszył liczbę samic. Trudno się z tym zgodzić skoro we wnioskach wskazywany jest stan fizyczny – 4 koniki polskie, a do płatności 2 klacze.

Podał, że zawieszona klacz [...] w 2013 r. dała potomstwo [...] i w 2015 r. drugie potomstwo na razie bez imienia. Tym samym plan przez tę klacz został zrealizowany. Natomiast klacz [...] dała potomstwo [...]. Druga zawieszona klacz [...] w 2015 r. dała potomstwo też na razie bez imienia. Klaczka [...] dała

w 2015 r. pierwsze potomstwo.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] marca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji orzekł

o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że wypłacone nienależnie beneficjentowi środki publiczne za lata 2011 - 2012 z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji.

Beneficjent składając 4 maja 2011 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011 zobowiązał się do realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji organu

I instancji Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień [...] marca 2011 r. Powyższe wynika wprost z brzmienia § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2009 r.), zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277

z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

Podał, iż zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskową.

W odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących ustaleń Kierownika BP, że skarżący nie dotrzymał zobowiązania rolnośrodowiskowego, Dyrektor ARiMR podał, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. Na podstawie złożonego wniosku o płatność z 4 maja 2011 r. beneficjent podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariacie 7.2.1 - Koniki polskie do 2 sztuk zwierząt o znakach identyfikacyjnych [...] oraz [...]. Natomiast we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 producent rolny nie zadeklarował ww. klaczy objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Jednocześnie z dołączonego do wniosku na rok 2013 wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony genetycznych wynika, iż do programu zostały zakwalifikowane sztuki o numerach [...] oraz [...] (klacze [...] i [...]). Ponadto w trakcie postępowania w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 ustalono, iż beneficjent deklarując klacze o nr [...] oraz [...] dokonał zgłoszenia nowych zwierząt, nie zaś zastąpienia, o którym mowa w § 8 rozporządzenia z 2013 r. Powyższe zdaniem organu odwoławczego uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia producentowi rolnemu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za realizację w latach 2011 - 2012 wariantu 7.2.1 - Koniki polskie, a w konsekwencji wydanie decyzji Nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r., orzekającej o obowiązku zwrotu kwoty [...] zł.

Dyrektor ARiMR wskazał, iż art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata.

Odnosząc się do argumentu skarżącego, że "w latach 2011 - 2012 były próby zaźrebienia lecz bez skutku" organ odwoławczy podał, iż na podstawie § 8 rozporządzenia z 2013 r. producent rolny miał możliwość dokonania zastąpienia zwierząt. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku realizacji pakietu określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 zwierzęta rasy lokalnej objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym mogą być w trakcie jego realizacji zastąpione zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zastąpienia dokonuje się

w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia.

O zastąpieniu rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 14 dni od dnia jego dokonania, składając kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: rolnika; podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch i owiec matek; podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy i owiec matek - zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zastąpione i jakimi je zastąpiono.

W przedmiotowej sprawie beneficjent nie dopełnił powyższych warunków, dokonał bowiem zgłoszenia nowych zwierząt. Zatem zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte do 2 sztuk zwierząt o nr identyfikacyjnych [...] oraz [...] (klacze [...] i [...]) nie zostało dotrzymane.

Jednocześnie wyjaśnił, iż w przypadku niewykonania przez beneficjenta zobowiązania z powodu zaistnienia okoliczności o charakterze siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, określonych w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE L 368 z 23.12.2006, str. 15 ze zm.) oraz w § 45 rozporządzenia z 2013 r., producent rolny może nie zwracać częściowo lub w pełni otrzymanej pomocy pod warunkiem złożenia, przez niego lub osobę upoważnioną na piśmie, wniosku wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewystarczającym więc jest wystąpienie okoliczności określonych w art. 47 ww. rozporządzenia. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy skarżący nie informował organu I instancji o wystąpieniu siły wyższej, zatem producent beneficjent nie może zostać zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Odniósł się także do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zgodnie z art. 28a ustawy ONW.

W niniejszej sprawie w odniesieniu do kampanii 2011 kurs euro ustalony na dzień [...] grudnia 2011 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006, ogłoszony

w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 201 l/C 349/03 wynosi [...] zł. Równowartość [...] euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi [...] zł. W odniesieniu do kampanii 2012 kurs euro ustalony na dzień [...] lutego 2013 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2013/C 29/01 wynosi [...] zł. Równowartość [...] euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi [...] zł. Kwota stanowiąca równowartość [...] euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik biura powiatowego Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika.

W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota płatności rolnośrodowiskowej w wysokości [...] zł przyznanej za rok 2011 oraz [...] zł przyznanej za rok 2012. Stwierdził, iż ww. kwoty przekraczają kwoty stanowiące równowartości [...] euro, przeliczone na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Dyrektor ARiMR wskazał dalej, iż w przedmiotowym postępowaniu był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący pobrał nienależnie płatności za lata 2011 - 2012, a także do ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011. Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Ocenił, że w niniejszej sprawie płatność rolnośrodowiskowa przekazana [...] grudnia 2011 r. oraz [...] lutego 2013 r. na rachunek bankowy beneficjenta, nie wynikała

z pomyłki organu I instancji. Ww. płatności stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że beneficjent nie dotrzymał zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W konsekwencji uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącego kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011- 2012, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011.

Skargę do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję złożył skarżący (działając przez profesjonalnego pełnomocnika) wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci pisemnego stanowiska Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni w [...], Oddział w [...] z [...] marca 2015 r. celem stwierdzenia sposobu wywiązywania się ze zobowiązania rolnośrodowiskowego przez skarżącego i dotrzymywania przyjętych obowiązków oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 8, art. 9, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zakresie, w jakim organ odwoławczy nie uzasadnia, na jakiej podstawie ustalony został stan faktyczny sprawy;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zakresie w jakim organ odwoławczy nie rozważył należycie całokształtu okoliczności sprawy i nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego;

3. art. 8 i art. 110 k.p.a., w zakresie pominięcia przez organ, wydania decyzji przyznającej płatności rolnośrodowiskowe za rok 2013;

4. § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r. oraz art. 28 ust. 1 ustawy ONW i art. 5 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, w zakresie, w jakim uznano, że skarżący zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2013 r.;

5. art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 przez jego niewłaściwe zastosowanie.

Uzasadniając skargę skarżący podał, że od beneficjenta płatności nie można wymagać skrupulatnej znajomości przepisów dotyczących systemu płatności. Zdaniem beneficjenta organ odwoławczy zaniechał właściwego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy. Pominął bowiem, że beneficjent płatności w latach 2011 - 2012 należycie wywiązywał się z przyjętych obowiązków, a otrzymywane płatności przeznaczał na chów klaczy rasy Konik Polski, choć te w ww. okresie nie wydawały potomstwa. Organ ponadto w ogóle nie uwzględnił faktu, że beneficjent płatności nie dokonał zmiany zwierząt zgłoszonych do płatności, lecz jedynie zwiększona została liczba klaczy zgłaszanych do płatności przy jednoczesnym zawieszeniu dwóch klaczy jako kwalifikujących się do przyznania płatności.

Wreszcie nie wzięto pod uwagę opinii Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w [...], który wypowiadał się w istocie pozytywnie

w przedmiocie hodowli skarżącego i realizacji jego obowiązków rolnośrodowiskowych.

Zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego było uzasadnione treścią przepisu § 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r., wedle którego płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi w przypadku, gdy rolnik zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana płatność. Skarżący natomiast nie tylko utrzymywał w tym czasie stałą liczbę klaczy ww. rasy, ale także stale hodował osobniki zgłoszone do pierwszej płatności, czego

w zasadzie organ zdaje się nie kwestionować. W tym stanie rzeczy nie zaistniały przesłanki do ustalenia zwrotu płatności, a konsekwentnie nie było podstaw do stosowania art. 28 ust. 1 ustawy ONW oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia 65/2011.

Jednocześnie podał, że jeżeli nawet zaszły jakiekolwiek nieprawidłowości

w przyznawaniu płatności za lata 2011 - 2012, to okoliczności te obciążają organ administracji, a beneficjent, będący w uzasadnionym przekonaniu o prawidłowości swego postępowania i wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków, nie był w stanie odnotować ewentualnych uchybień. W ten sposób zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011, którego aktualność przekreśla zasadność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga beneficjenta na decyzję Dyrektora ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego

w wysokości [...] zł. Zarzuty skarżącego koncentrują się wokół dwóch problemów: procesowego oraz materialnego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się ww. naruszeń dających podstawę do uwzględnienia skargi.

W ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy obu instancji, nie doszło do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie zostały naruszone zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wyjaśnić należy, że kwestia ustalenia nienależnych lub nadmiernie pobranych środków publicznych przez rolnika jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 ustawy ONW do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Powyższe zasady stanowią powtórzenie reguł zawartych w k.p.a,

z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, którą odzwierciedlają postanowienia art. 7 k.p.a. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że druga z zasad została ograniczona

w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte

w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego

i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy ONW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu,

o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Takie ograniczenie wynika z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawa nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa.

Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, z uwzględnieniem wskazanych powyżej przepisów,

a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Jak bowiem wynika z ustaleń organów, pomimo rozpoczęcia [...] marca 2011 r. realizacji zobowiązania pięcioletniego w ramach pakietu 7 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt

w rolnictwie – wariant 7.2.1 – koniki polskie w liczbie 2 sztuk o nr [...] oraz [...] (klacze [...] i [...]), w 2013 r. producent rolny w ramach realizacji ww. zobowiązania do płatności w pakiecie 7 wariant 7.2.1. nie zadeklarował ww. klaczy, zgłosił natomiast klacze o nr [...] i [...] ([...] i [...]). Ponadto ww. klacze zgłoszone zostały jako nowe zwierzęta, nie zaś w celu zastąpienia wcześniej deklarowanych zwierząt.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej

z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana była w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005

z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Ogólne zasady określone w rozporządzeniu Rady zostały uszczegółowione w rozporządzeniach wykonawczych. Na gruncie regulacji krajowych warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa przywołana wyżej ustawa ONW. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 tego aktu, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy". Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określają rozporządzenia wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ustawy ONW. W odniesieniu do płatności za rok 2011 i 2012 obowiązywało przywołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r., zaś od 15 marca 2013 r. obowiązuje rozporządzenie z 2013 r.

Z obydwu rozporządzeń wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone

w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzeń z 2009 i 2013 r.)

W analizowanej sprawie, producent rolny złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej 4 maja 2011 r. deklarując w ramach pakietu 7 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie – wariant 7.2.1 – koniki polskie w liczbie 2 sztuk o nr [...] oraz [...] (klacze [...] i [...]). Powyższe było podstawą do wydania przez Kierownika BP decyzji z [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej do zadeklarowanej działalności rolniczej w kwocie [...] zł. Wypłata przyznanej pomocy miała miejsce 22 grudnia 2011 r. Termin rozpoczęcia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego przyjęto na dzień [...] marca 2011 r. Następnie [...] maja w 2012 r. beneficjent złożył wniosek kontynuacyjny w ramach realizacji ww. zobowiązania deklarując do płatności w pakiecie 7 wariant 7.2.1. te same klacze. Na tej podstawie decyzją z [...] stycznia 2013 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w kwocie [...] zł. Wypłata ww. płatności nastąpiła [...] lutego 2013 r. W kolejnym wniosku kontynuacyjnym z [...] maja 2013 r. do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 7 wariant 7.2.1. beneficjent nie zadeklarował ww. klaczy, zgłosił natomiast klacze o nr [...] i [...] ([...]

i [...]). Ponadto ww. klacze zgłoszone zostały jako nowe zwierzęta, nie zaś w celu zastąpienia wcześniej deklarowanych zwierząt.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że niewątpliwie istniały podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu w Programie Rolnośrodowiskowym za lata 2011 – 2012. Zgodnie bowiem z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. nr 33, poz. 262 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z dnia 26.02.2009 r., " płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego (...) lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych

w rozporządzeniu. Płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi również w przypadku, gdy: 1) rolnik: a) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa

w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub stref buforowych objętych danym wariantem; b) zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem (...). Zaś zgodnie z ust. 3 wyżej przytoczonego paragrafu, płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wedle art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych

z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej

w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia

w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych,

o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2).

W wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone bezspornie, że skarżący podjął 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w dniu [...] marca 2011 r.

W kolejnych latach realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, skarżący otrzymał płatności rolnośrodowiskowe na mocy decyzji nr [...] z [...] grudnia 2011 r. za 2011 rok i decyzji nr [...] z [...] stycznia 2013 r. za 2012 r.

Analiza orzecznictwa wskazuje, że sądy administracyjne przyjmują jednolite stanowisko, że obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem

i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji

w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się ze zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniana w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Zaprzestanie realizacji warunków, zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego, w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz także skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2013 r., II GSK 714/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 15 października 2014 r., III SA/Wr 417/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 kwietnia 2014 r., I SA/Rz 211/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku z 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14; publ.: cbois).

Zasadnie więc organy przyjęły, że nieprawidłowości stwierdzone w kolejnych latach realizacji zobowiązania mają wpływ na wysokość pomocy. Ocena trafności takiego stwierdzenia wymaga odniesienia do powołanych przepisów, w tym również rozporządzenia z 2013 r. z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie zwrotu należności zostało wszczęte po wejściu w życie tego rozporządzenia (por. § 46, § 58, § 59 rozporządzenia).

Zgodnie z § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe

w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem [...] marca 2011 r. - przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1.

W świetle przytoczonych przepisów i zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową jest oczywiste, że

w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu. Gwarancją zachowania tych warunków jest właśnie zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności. Przepis ten znajduje umocowanie w art. 18 ust. 1 in fine rozporządzenia 65/2011, zgodnie z którym w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowania do kwot wypłaconych już z tytułu zobowiązania w latach wcześniejszych. Rozporządzenie to, jako akt ustawowy

i bezpośrednio skuteczny prawa unijnego, znajduje zastosowanie w systemie krajowym zgodnie z zasadami pierwszeństwa prawa unijnego i skutku bezpośredniego.

W związku z powyższym wobec stwierdzenia w 2013 r. braku deklaracji klaczy objętych zobowiązaniem, płatność rolnośrodowiskowa przyznana w roku 2011 i 2012 podlega zwrotowi, gdyż beneficjent zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy objętych zobowiązaniem do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa i kolejna płatność.

W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi ustalenia organu są prawidłowe, bowiem w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 skarżący był wzywany do złożenia wyjaśnień

w przedmiocie złożonego wniosku. Ww. wyjaśnił, że jego zamiarem było zgłoszenie nowych zwierząt, nadto co podkreślić należy organy przy rozpatrywaniu wniosku wzięły pod uwagę treść Wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony genetycznych sporządzonego przez Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy w [...],

z którego wynika, iż klacze [...] i [...] nie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych.

Zaznaczyć przy tym należy, że organy ARiMR dokonały prawidłowej wykładni

§ 39 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a zatem chybione są argumenty strony skarżącej. Słusznie organ wskazuje, że przepis 39 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 13 marca 21013 r. nie przewiduje żadnych innych przesłanek zwrotu pobranych płatności – oprócz stwierdzenia niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego, co stanowi samodzielną podstawę dochodzenia zwrotu kwot otrzymanych na mocy decyzji w sprawie przyznania płatności.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż rozpoznając przedmiotową sprawę (ustalając kwotę do zwrotu) organ zbadał, czy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności ze względu na ich przedawnienie zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 dla wniosków złożonych w 2011 i 2012 r. Zgodnie z tym przepisem, zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak

w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu kwoty nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na zastosowanie tego przepisu. Płatności rolnośrodowiskowe za lata 2011 - 2012 rok zostały prawidłowo wypłacone na wniosek beneficjenta. Płatności te nie wynikały

z błędu organu. Dlatego też orzekające w sprawie organy, w zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji prawidłowo uznały, iż nie wystąpiły wskazane wyżej przesłanki i nie odstąpiły od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności

w Programie Rolnośrodowiskowym wymaganej do zwrotu.

Wskazać należy, że składając wniosek o przyznanie płatności skarżący oświadczył, że znane są mu zasady i tryb realizacji Programu, jak również, że świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie

z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw.

Ostatecznie stwierdzić należy, że kwota płatności rolnośrodowiskowej

w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, którą rolnik zwraca powiększoną o odsetki.

Sąd stwierdza, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły istotne

w sprawie fakty, rozważyły całokształt okoliczności, a postępowanie prowadzone było

z zachowaniem zasad postępowania. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm procesowych, czy też norm materialnych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zarzut pobieżnej analizy materiału dowodowego czy też braku odniesienia się w uzasadnieniu decyzji Dyrektora ARiMR do niezgłoszenia przez beneficjenta tzw. zaistniałej siły wyższej, Sąd uznał za chybiony.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.