Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 398/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 2,  art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 7 ust. 1 pkt 5 i 6,  art. 12 ust. 4-6
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: par. 2, 6, 7, 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 107 par. 1 i 3,  art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 2 lit. c
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r., sprawy ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2007r. I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. określa ,że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości ; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Aktem notarialnym z dnia 14 września 2001r. małżonkowie H. i M. W., M. i J. M., B. i J. L. nabyli gospodarstwo rolne w R. W dniu 23 lutego 2007r. małżonkowie L. zawarli umowę majątkową małżeńską, wyłączającą wspólność majątkową, mocą której udziały B. L. w gospodarstwie rolnym przypadły J. L.

Małżonkowie W. i M. zawarli z J. L. ustną umowę, mocą której J. L., jako zamieszkały najbliżej, został ustanowiony zarządcą gospodarstwa rolnego w R.

W dniu 15 maja 2007r. J. L. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

W dniu 16 maja 2007r. wpłynęło do Powiatowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. pismo H. W. informujące o wypowiedzeniu umowy o wykonywanie czynności zarządcy J. L. wraz z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

Decyzją z dnia 29 lutego 2008r., Nr "[...]", Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. przyznał J. L. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007r.

Płatności ONW na rok 2007 naliczono zgodnie § 3 ust. 1,2,3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. nr 68, poz. 448 ze zm., dalej cyt. jako rozporządzenie).

Wskazano także, że przyznana płatność zostanie przekazana na rachunek bankowy wskazany przez J. L. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Od powyższej decyzji J. L. odwołaniem z dnia 11 marca 2008r. wniósł o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, że wskazano w niej błędny numer rachunku bankowego, na który mają zostać przelane płatności. Rachunek ten należy do S. S., który postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 25 października 2007r. został ustanowiony zarządcą gospodarstwa rolnego w R. Tymczasem, jego zdaniem, tylko on spełnia wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania płatności, gdyż to on złożył wniosek oraz zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat i to on jako jedyny prowadził gospodarstwo rolne. Organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że instytucja współwłasności pokrywa się w każdym przypadku z współposiadaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 ze zm., dalej cyt. jako ustawa). Przepis ten znajduje jednak zastosowanie do stanu faktycznego, w którym współwłaściciele – współposiadacze samoistni - faktycznie władają wspólną rzeczą, a nie do sytuacji, w której władztwo nad rzeczą wspólną przysługuje wyłącznie jednemu ze współwłaścicieli. W takim przypadku zastosowanie znajduje treść ust. 1 art. 18 ustawy, który wyraźnie wskazuje, że pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu.

W dniu 14 kwietnia 2008r. wpłynęła odpowiedź H. W. na odwołanie J. L. od w/w decyzji przyznającej płatności ONW na 2007r. We wniesionym piśmie pełnomocnik H. W. wniosła o utrzymanie decyzji w mocy. W uzasadnieniu wskazała, że J. L., działając jako zarządca, przedstawił wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych do biura powiatowego, na którym widnieją podpisy małżonków W. i M., które nie zostały nakreślone przez te osoby. W tej sprawie toczy się śledztwo nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową. Podniosła, że zachodzi sytuacja współposiadania gospodarstwa przez współwłaścicieli jako posiadaczy samoistnych a wskazany w decyzji rachunek bankowy określony został prawidłowo, gdyż S. S. jest uprawnionym zarządcą gospodarstwa.

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2009r., Nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O. utrzymał w mocy w/w decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W uzasadnieniu wskazano, że środki finansowe zostaną przekazane na rachunek bankowy wskazany w ewidencji producentów przez zarządcę gospodarstwa rolnego S. S. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 października 2007r., sygn. akt "[...]", zarządcą przedmiotowego gospodarstwa został S. S. W dniu 25 stycznia 2008r. do biura powiatowego wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów dotyczący zmiany danych, podpisany przez S. S., w którym wskazany został on jako posiadacz rachunku bankowego. Postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt "[...]", S. S. utracił umocowanie do prowadzenia spraw dotyczących gospodarstwa rolnego. Jednakże postanowienie to wpłynęło do biura powiatowego w dniu 28 marca 2008r. Tymczasem w okresie od 31 stycznia 2008r. do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. 29 lutego 2008r. J. L. nie składał zmian do wniosku o wpis do ewidencji producentów. Wobec powyższego w dniu wydania decyzji aktualne były dane z wniosku złożonego przez S. S. w dniu 25 stycznia 2008r.

Organ wskazał jednocześnie, iż w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji omyłkowo podał, że przyznane płatności zostaną przekazane na rachunek bankowy wskazany przez J,. L., gdy w rzeczywistości rachunek został podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów przez S. S.

Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że na skutek prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. akt "[...]", ponownie zarządcą nieruchomości rolnej położonej w R. został S. S. Wobec powyższego jedyną osobą upoważnioną do dokonywania jakichkolwiek czynności w stosunku do w/w nieruchomości jest S. S.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących sprzecznych interesów stron, Dyrektor Oddziału Regionalnego, stwierdził, że Agencja nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania sporów wynikłych między współwłaścicielami dotyczących osoby zarządcy i osoby uprawnionej do otwarcia rachunku bankowego do obsługi gospodarstwa. Wskazał przy tym na treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (D.U. nr 98, poz.634), określający kompetencje Agencji.

W/w decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżyła H. W., reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zrzuciła naruszenie prawa materialnego tj. § 2 cyt. wyżej rozporządzenia w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r.) poprzez przyjęcie , że dotacja ONW w łącznej wysokości 21.918, 55 zł winna być przyznana J. L.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że płatność ONW przyznana została w celu wspierania gospodarowania na obszarze R., jako terenu o niekorzystnych ku temu warunkach i to właśnie to gospodarstwo rolne jest jednostką na rzecz której płatność została przyznana. J. L. był natomiast jedynie faktycznym wnioskodawcą działającym w imieniu i na rzecz pozostałych współwłaścicieli gospodarstwa rolnego, a nie zaś jednostką na której wyłączną rzecz dotacja została przyznana. Wszyscy bowiem współwłaściciele byli i są jego "współwłaścicielami, posiadaczami samoistnymi, a jednocześnie użytkownikami współposiadaczami samoistnymi". Mając na względzie definicję posiadacza samoistnego i zależnego zawartą w art. 336 kodeksu cywilnego nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego w sprawie przyznania producentowi rolnemu J. L. płatności z tytułu ONW na rok 2007r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż między współwłaścicielami gospodarstwa rolnego istnieje konflikt dotyczący przede wszystkim kwestii osoby zarządcy i sposobu sprawowania zarządu nad nieruchomością. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest jednakże instytucją powołaną do rozstrzygania sporów między współwłaścicielami, czy współposiadaczami gruntów rolnych. W przedmiotowej sprawie kwestia adresata decyzji została po raz pierwszy zakwestionowana dopiero na obecnym etapie. Wcześniej skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń co do sposobu rozstrzygnięcia w tej kwestii, co więcej podzielała stanowisko organów w tej materii. Składane przez skarżącą wnioski o zmianę wpisu w ewidencji producentów dotyczyły jedynie zmiany numeru rachunku bankowego. W zakresie zaś rachunku właściwego do przekazania środków z tytułu płatności ONW rozstrzygniecie odpowiada woli skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem, sąd zbadał więc prawidłowość wydanych w sprawie aktów zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Należy jednak zauważyć, że potrzeba kontroli decyzji w aspekcie zgodności z prawem materialnym możliwa jest tylko w przypadku braku istotnych naruszeń prawa procesowego a w szczególności braku naruszenia przepisów postępowania zapewniających prawidłowość ustaleń faktycznych. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego.

W postępowaniu, które zakończyło się zaskarżoną decyzją doszło do niewątpliwego istotnego naruszenia przepisów postępowania. Zauważyć przy tym należy ,że w odniesieniu do płatności na wspieranie rozwoju obszarów wiejskich , a do takich należą płatności ONW ,zastosowania znajdują przepisy szczególne zawarte w cytowanej wyżej ustawie z dnia 7 marca 2007r. (dalej cyt. jako ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r.

(dalej cyt, jako rozporządzenie). Przepisy te określają szczegółowe zasady postępowania przy przyznawaniu wspomnianych płatności. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy " z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach , których mowa w art. 1 pkt 1 (chodzi o rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. oraz przepisy wydane w trybie tego rozporządzenia- dopisek sądu), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , chyba ,że przepisy ustawy stanowią inaczej". W dalszych ustępach art. 21 ustawy odstępstwa od uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego , wprowadzają ograniczenia związane z udziałem stron w postępowaniu poprzez uzależnienie niektórych obowiązków organu od żądania strony (udzielanie pouczeń, zapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyłączenie stosowania art. 81 kpa; vide art. 21 ust.2 pkt 3 i 4 ustawy) . W ust. 3 art. 21 ustawy istotnie zmodyfikowano obowiązki stron i innych osób uczestniczących w postępowaniu w zakresie związanym z postępowaniem dowodowym. Natomiast w art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy , mimo modyfikacji w stosunku do treści art. 7 i 77 §1 kpa, utrzymane zostały obowiązki organu prowadzącego postępowanie w zakresie przestrzegania prawa ( "stoi na straży praworządności") i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Mimo ograniczenia obowiązków organu co do postępowania dowodowego , w postępowaniu o przyznanie płatności ONW organ nie może więc uchylić się od dążenia do wydania decyzji odpowiadającej prawu i po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego.

Te ostatnie stwierdzenia mają istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. W ocenie sądu doszło bowiem do naruszenia przez organ obowiązków wynikających z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy i to w stopniu mającym znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Prawo do płatności ONW konkretyzowane jest decyzją administracyjną , której istotą jest władcze określenie praw i obowiązków zindywidualizowanego podmiotu w konkretnej sytuacji faktycznej i na podstawie określonego stanu faktycznego. Organ decyduje więc o przyznaniu określonych uprawnień konkretnemu podmiotowi. W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem organu było zatem określenie podmiotu uprawnionego do otrzymania pomocy (płatności), przedmiotu tej pomocy (gospodarstwo rolne o określonej powierzchni) i wysokości przyznanej pomocy. Nie budzą wątpliwości ustalenia i rozstrzygnięcia dotyczące przedmiotu i wysokości płatności. W tej mierze zaskarżona decyzja, jak i wcześniejsza decyzja organu I instancji nie są kwestionowane. Skarga zarzuca jednak ,że decyzja nieprawidłowo przyznaje płatność jednemu ze współwłaścicieli gospodarstwa – J. L.

Wprawdzie skarga zarzut przyznania płatności J. L. formułuje jako naruszenie prawa materialnego , lecz w istocie chodzi tu o nieprawidłowe ustalenie ,że osoba ta jest jedynym posiadaczem gospodarstwa. Nie podzielając argumentacji skargi co do przesłanek jakim ma odpowiadać podmiot uprawniony do otrzymania pomocy (kwestia tytułu prawnego, własność a posiadanie – o czym będzie mowa niżej), stwierdzić należy, że kwestia podmiotu uprawnionemu do otrzymania płatności ONW nie została przez organ należycie wyjaśniona a zebrany w tej kwestii materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący rozpatrzony. Już organ I instancji w ogóle tą kwestią w swojej decyzji się nie zajął . Natomiast organ odwoławczy skoncentrował się na kwestii numeru rachunku , na jaki przekazana miała być pomoc , zbywając zagadnienie sporu o podmiot uprawniony do płatności stwierdzeniem ,że do jego obowiązków nie należy rozstrzyganie sporów między współwłaścicielami gospodarstwa , gdyż to należy do innych organów (sądu cywilnego).

Z przedstawionym stanowiskiem organu odwoławczego nie można się jednak zgodzić . Rozpatrując odwołanie, organ ten – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności- obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę . Nie może więc ograniczyć swej roli tylko do funkcji kontrolnej i tylko do zakresu zarzutów odwołania. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie odwołanie wniesione było przez J. L. i dotyczyło przede wszystkim kwestii rachunku na jaki ma być przekazana pomoc, lecz kwestia podmiotu uprawnionego do płatności już wówczas została podniesiona i była organom obu instancji znana. Nie chodzi przy tym o rozstrzyganie przez organy orzekające o płatności sporów pomiędzy właścicielami a o prawidłowe zgodne z prawem i materiałem dowodowym ustalenie osoby uprawnionej do tej płatności na gruncie przepisów cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia. Od tego ustalenia i wyjaśnienia swego stanowiska w tym względzie organy nie mogą się uchylić.

Jak już wspomniano kwestia podmiotu uprawnionego do otrzymania płatności pojawiła się na etapie postępowania w I instancji. Podniosła ją współwłaścicielka gospodarstwa , skarżąca H. W., która pismem z dnia 15 maja 2007r. zawiadomiła organ o wypowiedzeniu J. L. pełnienia zarządu gospodarstwem ze skutkiem natychmiastowym , powołując się na pełnomocnictwa pozostałych współwłaścicieli (k. 35, 88,164 akt adm.). Jednocześnie złożyła ona własny wniosek o przyznanie płatności (k. 89,95-97 akt adm.) . Organ instancji o powziął wprawdzie wątpliwości co do trybu postępowania w takiej sytuacji i zwrócił się do Oddziału Regionalnego w O. Odpowiedź uzyskał w piśmie z dnia 13 lipca 2007r. (k. 90 akt adm.) Następnie zwrócił się do J. L. o wyjaśnienie kwestii wpłynięcia na jego numer identyfikacyjny dwóch wniosków o przyznanie płatności ONW ( pismo z 25 lipca 2007r. , k.93 akt adm.) lecz wezwanie to nie zostało odebrane przez adresata (k.94) a dalszych czynności organ nie podejmował. Ponadto z treści odpowiedzi na odwołanie (k.193 akt adm.), wniesionej przez pełnomocnik H. W., wynikało ,że kwestia osoby uprawnionej do płatności jest sporna. Wprawdzie w piśmie tym pełnomocnik niekonsekwentnie wnosiła o nieuwzględnienie odwołania J. L., lecz stanowisko to odnosiło się do zarzutów związanych z numerem rachunku bankowego . Decyzja organu I instancji w swym uzasadnieniu podała bowiem informacyjnie ,że płatność ma być przekazana na rachunek bankowy , który wskazał nowy zarządca gospodarstwa S. S.. Na tym etapie postępowania strony koncentrowały się właśnie na sporze o numer rachunku , na który ma być dotacja przekazana , chociaż w tle był spór o podmiot uprawniony do dotacji, co wynikało z treści pism J. L. i pełnomocnik H. W. Zauważyć w tym miejscu należy ,że kwestia numeru rachunku nie miała istotnego znaczenia i nie była elementem rozstrzygnięcia w decyzji a numer ten informacyjne wskazany został w uzasadnieniu. W ocenie sądu, numer rachunku bankowego ,na który przekazywana jest płatność, nie rozstrzyga o podmiocie uprawnionym do tej płatności . Konieczność wskazania takiego rachunku wynika z zasady ,że płatności nie są wypłacane w gotówce . Jest to więc kwestia techniczna , co potwierdza treść przepisów art. 7 ust.1 pkt 5i6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów , ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( D. U. nr 10 z 2004r., poz. 76 z późn. zm.; dalej jako u. k.s.e.p.), z których wynika , że numer rachunku bankowego nie musi być rachunkiem należącym do producenta .

Brak stanowiska organu odwoławczego co do podmiotu uprawnionego do otrzymania płatności w sytuacji, gdy powstał co do tego spór, jest istotnym uchybieniem wspomnianym wyżej przepisom postępowania (art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, art. 138 kpa). Rozpatrując odwołanie, niezależnie od zarzutów w nim podniesionych, organ ten powinien bowiem jednoznacznie wskazać na podstawie jakich dowodów poczynił ustalenie ,że uprawnionym do otrzymania płatności jest J. L. oraz podać na jakich podstawach prawnych oparł swe rozstrzygnięcie. Brak tych elementów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest kolejnym naruszeniem przepisów postępowania a mianowicie art. 107 § 1 i 3 kpa.

W szczególności decyzja powinna wskazać, która z osób ubiegających się o przyznanie płatności spełnia warunki określone w art. 10 ust.1 oraz w § 2 rozporządzenia a także , w zależności od ustaleń, czy nie zachodzi sytuacja określona w art.18 ust.2 ustawy.

Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania powodują ,że ocena czy w zaskarżonej decyzji nie naruszono prawa materialnego , byłaby przedwczesna. Niemniej , z uwagi na stanowisko prezentowane w tym względzie przez skargę , a w szczególności w uzasadnieniu postawionego w skardze zarzutu, odnieść się należy także do kwestii prawnomaterialnego uregulowania , który podmiot jest uprawniony do otrzymania pomocy ( płatności) ONW . Sąd nie podziela bowiem stanowiska i wywodów pełnomocnik skarżącej w tym względzie.

Zgodnie z §2 rozporządzenia "płatność przyznaje się rolnikowi rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r." Powołany w rozporządzeniu przepis rozporządzenia Rady (WE) stanowi , że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną , bądź grupę osób fizycznych lub prawnych , bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego , których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty (...) oraz które prowadzą działalność rolniczą. W dalszych definicjach zawartych w art. 2 rozporządzenia Rady ( WE) , które mają bezpośrednie zastosowanie w polskim porządku prawnym i powinny być stosowane przy rozpatrywaniu wniosków o płatności w ramach systemów wsparcia rolników, określono pojęcia "gospodarstwo" i "działalność rolnicza". Zgodnie z art. 2 lit. b gospodarstwo to "wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego" . Natomiast według definicji z art. 2 lit. c działalność rolnicza oznacza "produkcję , hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5". Już z treści tych przepisów prawa wspólnotowego wynika więc ,że rolnik to osoba, która prowadzi faktycznie gospodarstwo rolne , wykonując na nim czynności stanowiące działalność rolniczą. Konieczne jest zatem , żeby osoba taka faktycznie posiadała gospodarstwo rolne a nie tylko posiadała tytuł prawny własności. Potwierdzeniem tego są uregulowania zawarte w cytowanej ustawie z dnia 7 marca 2007r. i rozporządzeniu wykonawczym do niej, które niezależnie od odesłań do rozporządzenia unijnego , w wielu przepisach wyraźnie posługują się pojęciem "posiadanie"( art.18 ustawy, §§ 6,7,9 ust.2 rozporządzenia ).

Stwierdzić więc należy ,że tytułem uprawniającym do uzyskania płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego. Pojęcia "posiadanie" przepisy prawa wspólnotowego nie precyzują. Na gruncie prawa krajowego istotę posiadania wyjaśnia art. 336 kodeksu cywilnego. Według tego przepisu posiadaczem rzeczy jest zarówno ten , kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) , jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik , zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo na cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie oznacza zatem stan faktyczny , którego istotą jest fizyczne władztwo nad rzeczą z zamiarem władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem nie jest tzw. dzierżyciel , który włada rzeczą za kogo innego ( art. 338 kodeksu cywilnego). Posiadaczem samoistnym lub zależnym może być również osoba nie mająca żadnego tytułu prawnego do posiadania (np. która samowolnie zawładnęła cudzą rzeczą). Przymiot posiadacza ma również osoba władająca rzeczą w złej wierze . W odniesieniu do spraw o przyznanie płatności do działek rolnych przesłanka posiadania działki rolnej nie może być więc rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego , którego wynika to posiadanie ( vide wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2008r., sygn. akt II GSK 227/07 oraz z dnia 2 września 2008r., sygn. akt II GSK 311/08).

Gospodarstwo rolne , do którego przyznawana jest pomoc w postaci płatności może więc także znajdować się w posiadaniu samoistnym właściciela bądź w posiadaniu innej osoby, w tym posiadacza zależnego. Gospodarstwo takie może być również przedmiotem współposiadania , zarówno samoistnego , jak i zależnego (np. współposiadanie przez małżonków, współposiadanie wspólników spółki cywilnej, współposiadanie współwłaścicieli). Przepisy ustawy o przyznawaniu płatności ONW także przewidują taka sytuację, stanowiąc w art. 18 ust. 2 ,że jeżeli grunt stanowi przedmiot współposiadania , "pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu , co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemna zgodę". Nadmienić przy tym należy ,że z tym uregulowaniem skorelowane są unormowania w art. 12 ust. 4-6 cyt. wyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów (...), zgodnie z którymi tylko jeden współposiadacz podlega wpisowi do ewidencji i tylko jemu nadaje się numer identyfikacyjny , stanowiący przesłankę przyznania płatności a do wniosku o wpis dołącza się pisemną zgodę współposiadaczy. W rozpoznawanej sprawie taka zgoda na wnioskach o wpis do ewidencji producentów była przez współwłaścicieli jako współposiadaczy wyrażana ( vide: k.27,49,68 akt adm.) ale też podważano autentyczność podpisów ( opinia biegłego na k. 222-238 akt adm.).

Wywody skargi są jednak nietrafne o tyle o ile utożsamiają prawa właścicielskie z prawem do uzyskania pomocy ( płatności ) przez danego ze współwłaścicieli. Należy bowiem uwzględniać zacytowane wyżej definicje rozporządzenia Rady (WE) nr 1782

i krajowe przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007r. oraz rozporządzenia wykonawczego. A wynika z nich ,że przyznanie płatności uzależnione jest od rzeczywistego rolniczego gospodarowania na gruncie ( gospodarstwie ).Płatność przysługuje temu rolnikowi , który na gruncie prowadzi rzeczywistą działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1782. Podmiotem uprawnionym do uzyskania płatności jest więc ten posiadacz gruntów rolnych , który faktycznie użytkuje ( prowadzi działalność rolniczą) te grunty ( por. wyrok NSA z 18 marca 2008r. , sygn.akt II GSK 436/07). Sam status właściciela (współwłaściciela) nie stanowi jeszcze o uprawnieniu do uzyskania płatności

Jak wyżej w pierwszej części uzasadnienia stwierdzono , zaskarżona decyzja nie odniosła się w ogóle do spornej w sprawie kwestii podmiotu uprawnionego do uzyskania płatności ONW.

W tym stanie sprawy , wobec stwierdzenia istotnego , mającego wpływ na wynik sprawy , naruszenia przepisów postępowania , na mocy art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2. sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art.200 i 205§2 i 3 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów obejmuje uiszczony wpis sądowy oraz wynagrodzenie pełnomocnika (§ 18 ust. 1 pkt1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie..., D.U. nr 163, poz.1348 ze zm.).